Η ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ"

Transcript

1 Σ ΙΜΟΣ ΠΑΠ ΑΔ ΟΠ Ο ΥΛ Ο Σ Λ έ κ τ ο ρ α ς Θ ε α τ ρ ο λ ο γ ί α ς Π Τ Δ Ε Δ η μ ο κ ρ ι τ ε ί ο υ Π α ν ε π ι σ τ η μ ί ο υ Θ ρ ά κ η ς Ε μ ψ υ χ ω τ ή ς Θ ε ά τ ρ ο υ Παπαδόπουλος, Σ. (2005a). Η Δραματοποίηση και η ανάπτυξη της δημιουργικής και κριτικής σκέψης. Στα Πρακτικά Κριτική, Δημιουργική, Διαλεκτική Σκέψη στην Εκπαίδευση: Θεωρία και Πράξη. Ιστοσελίδα: Αθήνα: Ελληνικό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ). Η ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Αν η καλλιέργεια της σκέψης είναι προϋπόθεση για να συμβεί η μάθηση, τότε κάθε διδακτική προσέγγιση πετυχαίνει το σκοπό της, εφόσον η εφαρμογή της βασίζεται σε δραστηριότητες που αναπτύσσουν τη δημιουργική, κριτική και κριτικο-στοχαστική σκέψη. Προς αυτήν την κατεύθυνση, η δραματοποίηση δίνει ευκαιρίες στα παιδιά να παράγουν ιδέες, να επινοούν σύνθετες κοινωνικές καταστάσεις και, στη συνέχεια, να τις μορφοποιούν σε θεατρικό κείμενο και σκηνική πράξη, αν και η δημιουργία των τελευταίων μπορεί να βασίζεται και στην επεξεργασία μη θεατρικού κειμένου (Γραμματάς, 2003:461). Το πέρασμα από τη γέννηση της ιδέας στη δημιουργία του έργου αποτελεί βασική διαδικασία στην παραγωγή κάθε έργου τέχνης. Αντίστοιχα, και στη δραματοποίηση, μέσω της συλλογικής φαντασίας, συλλαμβάνονται οι ιδέες των παιδιών, που αποτελούν το πρόπλασμα για τη δημιουργία του έργου τους. Κατά την όλη διαδικασία, καλλιεργείται η δημιουργική σκέψη, αλλά πραγματώνεται, επίσης, και η καλλιέργεια γνωστικών και μεταγνωστικών δεξιοτήτων, καθώς τα παιδιά προσδιορίζουν, υποθέτουν, αυτοσχεδιάζουν και αξιολογούν τις δραματικές καταστάσεις. Εμπλέκονται στο διάλογο, ελέγχουν τις πληροφορίες και αναζητούν λογικούς συλλογισμούς για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, οικοδομώντας, έτσι, τα φανταστικά περιβάλλοντα μέσα από τον κριτικό στοχασμό. Η έμφαση δίνεται στη διαδικασία ανάπτυξης του δραματικού περιβάλλοντος. Οι τεχνικές θεάτρου και δράματος και οι σκηνικές πρακτικές τούς επιτρέπουν να φανταστούν και να συνθέσουν μια δική τους ιστορία, να αναλάβουν τη συγγραφή της με τη μορφή θεατρικού διαλόγου και να επιχειρήσουν τη σκηνική της αναπαράσταση. Ως καλλιτέχνες, έρχονται σε επαφή με την αυτοσχεδιαστική αντίληψη του δημιουργού. 1

2 Δοκιμάζουν τρόπους και κατά τη μεθοδική εμπλοκή τους στη διαδικασία παράγουν το καλλιτεχνικό προϊόν της παράστασης. Βέβαια, η κριτική σκέψη δεν παράγεται χωρίς την πρόσκληση σε ένα πρόβλημα, αφού θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις τα ακόλουθα στάδια: α) η θέση του προβλήματος μέσα από τις ερωτήσεις, τα διλήμματα, τις προβληματικές καταστάσεις (κριτικά ερεθίσματα-critical challenges), β) η παροχή των σχετικών πληροφοριών και η ενθάρρυνση του ερευνητικού ενδιαφέροντος των παιδιών (οι διανοητικές πηγές - intellectual resources), γ) η αναζήτηση της λύσης του προβλήματος (η γεμάτη νόημα κριτική ανταπόκριση - critically thoughtful responses) (Bailin, 1998:147). Προκειμένου να καταδειχτούν τα παραπάνω, θα αναφερθώ στους τρόπους με τους οποίους οι τεχνικές του θεάτρου αναπτύσσουν τη δημιουργική και κριτική σκέψη. Γι αυτό το λόγο, θα επιλέξω ορισμένες τεχνικές, που τις θεωρώ βασικές για τη δημιουργία δράσης και στοχασμού και, επομένως, είναι ανάγκη να τις γνωρίζει ο εκπαιδευτικός που θέλει να διεξαγάγει ένα μάθημα στο πλαίσιο των αρχών της διερευνητικής, εποικοδομητικής και συνεργατικής μάθησης και διδασκαλίας. Πρέπει να επισημάνω ότι τα παραδείγματα που θα ακολουθήσουν βασίζονται σε δραστηριότητες που έλαβαν χώρα σε σχετική έρευνα (Παπαδόπουλος, 2004). Για την κατανόηση της λειτουργίας των τεχνικών, θα περιγράφω κάθε μια, θα αναφέρω μια ενδεικτική δραστηριότητα, καθώς και τον αξιολογικό λόγο που διατύπωναν τα παιδιά. Βάση για την ανάπτυξη των δραματικών δραστηριοτήτων ήταν ο μύθος του Πρωταγόρα και το θέμα ήταν: «Πώς εμείς οι σημερινοί άνθρωποι ικανοποιούμε τις προσωπικές μας ανάγκες και πώς είναι η ζωή μας με τους άλλους;». Σ αυτό το σημείο πρέπει να τονίσω ότι, πριν από τη διερεύνηση της κάθε φάσης στη γνωστική και ηθική εξέλιξη του ανθρώπου, ο δάσκαλος, σε ρόλο Προμηθέα, αφηγούνταν στα παιδιά το σχετικό απόσπασμα του μύθου. Έτσι, οι πληροφορίες που έπαιρναν τα παιδιά από την ακρόαση του μύθου και η ερευνητική τους στάση θεμελίωναν τη διερεύνηση των καταστάσεων. Καθοδηγημένη φαντασία Δραματοποιημένη Αφήγηση Κατά την τεχνική της καθοδηγημένης φαντασίας και δραματοποιημένης αφήγησης, τα παιδιά αναπαριστούν τις εικόνες ή τα στιγμιότυπα μιας ιστορίας, που περιγράφει ή αφηγείται ο δάσκαλος. Χρησιμοποιώντας ο ίδιος κατάλληλο ύφος, σωματική έκφραση και κίνηση και τοποθετώντας τις παύσεις όπου χρειάζεται, εμψυχώνει με το λόγο του τη φαντασία των παιδιών. 2

3 Δραστη ριό τη τα: Αφού ο δάσκαλος αφηγήθηκε το απόσπασμα του μύθου που αναφέρεται στην απόκτηση των ικανοτήτων επιβίωσης από τα ζώα, κάλεσε τα παιδιά να επιλέξουν το ρόλο ενός ζώου και: Να φανταστούν το σώμα τους, τη φωνή τους, να σκεφτούν τον τρόπο που κινούνται, τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τους κινδύνους. Στη συνέχεια, τα παιδιά, καθοδηγούμενα από το δάσκαλο: i) κινήθηκαν ελεύθερα στο χώρο που φαντάστηκαν, ii) βρήκαν την τροφή τους, iii) αντιμετώπισαν έναν εχθρό, μια θεομηνία, iv) με συνοδεία μουσικού ερεθίσματος και, συγκεκριμένα, με την αύξηση της έντασης, έκλεισαν τα μάτια, ενώ με τη μείωσή της κάποιος που δεχόταν ένα σήμα αυτοσχεδίαζε ένα στιγμιότυπο από τη ζωή του ζώου που υποδυόταν. Η αφήγηση του αποσπάσματος του μύθου του Πρωταγόρα σχετικά με την κατάσταση γνωστικής αδυναμίας του ανθρώπου που προηγήθηκε, έδωσε στα παιδιά τη δυνατότητα να ενσωματώσουν βασικές πληροφορίες για τον άνθρωπο δίχως γνώση. Έτσι, τα παιδιά αναπαρέστησαν τους πρώτους ανθρώπους, ανήμπορους να επιβιώσουν, που κατοικούσαν σε σπηλιές, που τρώγανε τις ρίζες των φυτών, που δε γνώριζαν να μιλούν. Κατόπιν, κάθε παιδί που δεχόταν ένα άγγιγμα στον ώμο από το δάσκαλο, εξέφραζε μια σκέψη για το τι θα έκανε ως πρωτόγονος. Τα παιδιά είπαν: «Αν μπορούσα να σκεφτώ, θα έφτιαχνα ρούχα./ θα σκεφτόμουν./ θα χτένιζα τα μαλλιά μου./ θα έπαιρνα όπλα./ θα ήθελα να φτιάξω εργαλεία, για να φτιάξω ένα σπίτι./ θα ήθελα να μάθαινα να μιλούσα και να είχα φαγητό». Αξ ιο λό γηση : Στο ημερολόγιό τους εκτός ρόλου έγραψαν: «Ήμουν πουλάκι που έψαχνα το φαγητό./ Ήμουν λύκος, ήμουν γκρίζος. Ούρλιαζα./ Ήμουν τίγρης και με κυνηγούσε ένας κυνηγός./ Ήμουν ένα αρνάκι άσπρο με λεπτά πόδια που βέλαζα». Στο ερώτημα: «Όταν έπαιζες τον άνθρωπο χωρίς σκέψη, τι ήταν αυτό που σε βοήθησε να καταλάβεις την κατάσταση των πρώτων ανθρώπων;» ενδεικτικές είναι οι απαντήσεις: «Όταν έψαχνα να βρω βολβούς και ρίζες./ Όταν ήμασταν γυμνοί και κρυώναμε./ Το ότι είχα συγκεντρωθεί και κατάλαβα τι θα έκανα./ Με βοήθησε πολύ η φαντασία μου./ Οι ερωτήσεις που μας έκανε ο δάσκαλος. Ένιωσα πραγματικά πρωτόγονος άνθρωπος». Επίσης στο ερώτημα: «Σε ποια σημεία ένιωσες ότι ήσουν πραγματικά σε ρόλο;» απάντησαν: «Μου άρεσε επίσης εκεί που μας επιτέθηκε το θηρίο, γιατί είχε δράση. Πάντα η δράση με κάνει να μπαίνω σε ρόλο./ Ναι, ένιωσα πραγματικά σαν γεωργός. Ένιωσα την κούραση του γεωργού, γιατί μου άρεσε αυτό που έκανα./ Όταν κάναμε τους ανθρώπους χωρίς σκέψη, γιατί τους ένιωσα». 3

4 Αυτοσχεδιασμός Με κυρίαρχο χαρακτηριστικό την αυθόρμητη έκφραση των ιδεών, ο αυτοσχεδιασμός (improvisation) αποτελεί εξαιρετικά δημιουργική τεχνική, καθώς δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να παράγουν αυτοστιγμεί λόγο κατάλληλο προς την περίσταση επικοινωνίας που δημιουργείται ανάμεσα στους παίκτες. Η απροβλεψιμότητα της συγκεκριμένης κοινωνικής και επικοινωνιακής περίστασης καλλιεργεί την ικανότητα για ετοιμότητα στο διάλογο με την επιλογή του κατάλληλου κάθε φορά ύφους και λεξιλογίου. Επιπλέον, τα παιδιά καλούνται να προσαρμόσουν την κίνησή τους στο χώρο ανάλογα με την εξέλιξη της δράσης. Η έμφαση, βέβαια, δίνεται στη διαδικασία της αυτοσχέδιας δράσης και όχι στο αποτέλεσμά της (Spolin, 1999:361). Έτσι, τα παιδιά εμπλέκονται στη διερεύνηση μιας προβληματικής κατάστασης, σοβαρής ή αστείας, χωρίς κάποιο έτοιμο κείμενο, αν και ο προσδιορισμός ορισμένων στοιχείων όπως ο χρόνος, ο χώρος, τα πρόσωπα, η αρχική κατάσταση και ορισμένες συμπεριφορές και συνήθειες των χαρακτήρων διευκολύνουν την ανάπτυξη του αυτοσχεδιασμού. Δραστη ριό τη τα: Σύμφωνα με τα παραπάνω, τα παιδιά, αφού άκουσαν το απόσπασμα του μύθου σχετικά με την απόκτηση της γνώσης, σε ομάδες των πέντε ή έξι προετοίμασαν, ακολουθώντας συγκεκριμένες οδηγίες και, στη συνέχεια, αυτοσχεδίασαν εικόνες από τη ζωή των σκεπτόμενων ανθρώπων. Γεωργοί που οργώνουν και σπέρνουν τη γη, άνθρωποι που κατασκευάζουν την κατοικία τους, κ.λ.π. Οι χαρακτήρες αναζήτησαν, εξέλιξαν και επέλεξαν τη λύση του εκάστοτε προβλήματος, με βάση τη δυναμική που αναπτυσσόταν κατά τη δράση. Μέσω του αυτοσχεδιασμού, τα παιδιά ενεπλάκησαν στη διερεύνηση της γέννησης της γνωστικής συνείδησης του ανθρώπου και της ικανοποίησης των βασικών αναγκών για την επιβίωσή του. Παιχνίδι ρόλου - Συνάντηση Η επόμενη τεχνική αφορά στο παιχνίδι του ρόλου (role playing). Η αντιμετώπιση ενός προβλήματος, συχνά, απαιτεί τη συζήτησή του με όλα τα παιδιά και το δάσκαλο σε θεατρικό ρόλο. Ο διάλογος, λοιπόν, αποτελεί το μέσο για τη διερεύνηση του θέματος. Αλλά ποιον διάλογο εννοούμε; Η απάντηση έρχεται από το στόχο του δασκάλου να δημιουργήσει με τη μεθόδευση των ερωτήσεών του κλίμα ακρόασης των απόψεων των άλλων, καθώς κάτι τέτοιο θα επιτρέψει μια γόνιμη διαπραγμάτευση των αντιλήψεων. Σταδιακά, διαμορφώνεται ένα κλίμα ισότιμης παρουσίασης όλων των απόψεων. Άλλοτε, τα πιεστικά ερωτήματα του δασκάλου σε ρόλο υποχρεώνουν τα παιδιά να λάβουν υπόψη τους τις γνώμες των άλλων, να επιχειρηματολογήσουν και να 4

5 συνυφάνουν την αρχική τους γνώμη με τις άλλες ή να την αλλάξουν, με βάση διαπιστώσεις πάνω στα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την ίδια τη διαδικασία του διαλόγου (Παπαδόπουλος, 2005). Δραστη ριό τη τα: Βρισκόμαστε στην περίοδο της δημιουργίας των πρώτων κοινοτήτων και ήδη ο δάσκαλος, σε ρόλο Προμηθέα, αφηγήθηκε το σχετικό απόσπασμα του μύθου. Κατόπιν, σε παιχνίδι ρόλου με θέμα την αντιμετώπιση των κινδύνων από τα άγρια θηρία, μετά το θανάσιμο τραυματισμό πέντε μελών της οικογένειάς τους, οι άνδρες συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν το πρόβλημα. Ο δάσκαλος, που είχε αναλάβει το ρόλο του γεροντότερου, αφού επισήμανε την υποχρέωση ταφής των νεκρών, πρότεινε τη συνένωση των δυνάμεών τους με άλλες οικογένειες, που ζούσαν σε κοντινές σπηλιές. Η δυσκολία της κατάστασης καθιστούσε τους άνδρες υπεύθυνους για την κοινή τους απόφαση. Οι υποθέσεις και η επιχειρηματολογία δεν ήταν απλή υπόθεση. Ο γεροντότερος με τις ερωτήσεις του δυσκόλεψε τις προτεινόμενες λύσεις, που δεν έπρεπε να είναι επιπόλαιες. Έτσι, ο έλεγχος της σοβαρότητας των απόψεων από το δάσκαλο σε ρόλο εγγυήθηκε την ουσιαστική λειτουργία του διαλόγου, ενώ οι ποικίλες απόψεις που εκφράστηκαν έδωσαν στα παιδιά την ευκαιρία να εξοικειωθούν με την έννοια της οπτικής γωνίας. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με το μοίρασμα ενός καρβελιού ψωμιού από το γεροντότερο στους άνδρες, πράγμα που δημιούργησε ένα κοινοτικό αίσθημα στην ομάδα (Booth, 1994). Η δραστηριότητα ανέδειξε το πέρασμα από την εποχή του ανθρώπου-κυνηγού στη δημιουργία των πρώτων κοινοτήτων. Στη συνέχεια, σε μια προσπάθεια ικανοποίησης των λεπτών ποιοτήτων του διαλόγου, τα παιδιά αξιολόγησαν τη συμμετοχή τους σ αυτόν και στοχάστηκαν σχετικά πάνω στο τι έκαναν, τι δεν έκαναν και στο τι θα μπορούσαν να κάνουν. Αξ ιο λό γηση : Ενδεικτικές είναι οι απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα: «α. Νομίζεις ότι έζησες την ανασφάλεια εκείνης της εποχής, καθώς οι άνθρωποι ζούσαν απομακρυσμένοι μεταξύ τους; Ναι ένιωθα ότι στα αλήθεια είχαμε χάσει έξι ανθρώπους της φυλής μου και φοβόμουν./ Φοβήθηκα και ένιωσα ανασφάλεια. Ένιωσα πολύ άσχημα γι αυτά που έγιναν./ Ναι γιατί ζούσαμε κοντά στα ζώα κι αν μας έκαναν κάτι δεν θα είχαμε βοήθεια. β. Πιστεύεις ότι αυτό που είπες στη συζήτηση, βοήθησε την οικογένειά σου να πάρει τη σωστή απόφαση; Δεν είπα τίποτα, μόνο που έχασα τον άνδρα μου. Ήταν μέσα στους έξι. Ναι, πήραμε την απόφαση να βάλουμε παγίδες και να φτιάξουμε όπλα. Συμφώνησα./ Ναι, γιατί είμαι τεχνίτης κι οι συμβουλές μου βοήθησαν». 5

6 Παγωμένη εικόνα Ανίχνευση της σκέψης και της κοινωνικής κατάστασης Όπως οι μορφές ακινητοποιούνται από το γλύπτη, έτσι τα παιδιά με τη σωματική τους έκφραση και στάση απεικονίζουν ένα στιγμιότυπο από μια κατάσταση (still image). Φαντάζονται μια εικόνα και τη μετατρέπουν σε σκηνική πράξη. Με απελευθερωμένη τη δημιουργικότητά τους συνθέτουν το συγκεκριμένο κάθε φορά στιγμιότυπο μιας κοινωνικής κατάστασης, την οποία ενδιαφέρονται να διερευνήσουν και να παρουσιάσουν. Οι διαφορετικές οπτικές από τις οποίες οι ομάδες παρουσιάζουν το ίδιο γεγονός τους επιτρέπουν, αφενός να δημιουργούν νέες ματιές για τα πράγματα, αφετέρου να κατανοούν τον υποκειμενικό χαρακτήρα της ερμηνείας τους. Η τεχνική, με τη συμπύκνωση που τη χαρακτηρίζει, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αποστασιοποίηση από το ρόλο και διερεύνησή του (thought tracking). Δραστη ριό τη τα: Αφού παρουσιάστηκε από το δάσκαλο σε ρόλο Προμηθέα η συνέχεια του μύθου για τη δυσκολία των ανθρώπων να συμβιώσουν, τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες των πέντε ή έξι και κάθε μια αναπαράστησε μια κατάσταση ή μ άλλα λόγια περιέγραψε ένα πρόβλημα, παρουσιάζοντας τη δική της εκδοχή για αυτό. Σ ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο, με οδηγό τον Προμηθέα, τα παιδιά σε ρόλο γεωργών, που ανήκουν σε δύο αντίπαλες ομάδες, διεκδικούσαν η μια από την άλλη την παραγωγή από το σιτάρι ενός κτήματος. Η δράση πάγωσε στο ακόλουθο στιγμιότυπο: οι γεωργοί στους οποίους ανήκε το κτήμα διεκδικούσαν το σιτάρι που άρπαξαν οι άλλοι και το οποίο αρνούνταν να επιστρέψουν. Τα παιδιά που παρακολουθούσαν τον πίνακα είχαν την ευκαιρία να εκτιμήσουν την κατάσταση. Έλεγαν, λοιπόν, τι έβλεπαν να συμβαίνει, ενώ, ταυτόχρονα, οι παίκτες ήταν με παγωμένη την έκφρασή τους. Κατόπιν, μπορούσαν να ελέγξουν τις αρχικές τους υποθέσεις για τη ζωή των χαρακτήρων. Εκτός ρόλου, ο δάσκαλος ή όποιος από τους συμμετέχοντες-παρατηρητές ήθελε, πλησίαζε κάποιον χαρακτήρα και του έθετε ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση και συγκεκριμένα σχετικά με την ταυτότητά του (ποιος είσαι;), την πράξη του (τι κάνεις;), το κίνητρό του (γιατί το κάνεις;), το στόχο του (τι θες να πετύχεις;), τα πρότυπά του, κ.λ.π. (Heathcote & Bolton,1995:19). Γενικά, οι ερωτήσεις αποσκοπούν στην ανίχνευση της σκέψης και της κοινωνικής κατάστασης, καλλιεργούν τη σκέψη και δίνουν ευκαιρίες στα παιδιά να ερμηνεύσουν τα κοινωνικά φαινόμενα και, έτσι, να εμπλουτίσουν ή και να αλλάξουν την κατανόησή τους για τα πράγματα. Οι απαντήσεις των παιδιών σε θεατρικό ρόλο, εξάλλου, φώτιζαν την κοινωνική θέση των χαρακτήρων και, κατ αυτόν τον τρόπο, διευκόλυναν τους 6

7 παρατηρητές να κατανοήσουν τον τρόπο που σκέφτεται και ενεργεί ο κάθε χαρακτήρας, τις προθέσεις, τις στάσεις, τις αξίες και αντιλήψεις του. Η εικόνα της αρπαγής του σιταριού παρουσίασε πρόσωπα που ήταν έτοιμα να καταπατήσουν το δίκαιο του άλλου, ενώ οι ερωτήσεις τούς διευκόλυναν να κατανοήσουν τις συνέπειες από την απουσία του αισθήματος της ντροπής και του νόμου. Έτσι, το θέμα εισήγαγε τα παιδιά στην έννοια της ηθικής συνείδησης με έναν ιδιαίτερα δημιουργικό και κριτικό-στοχαστικό τρόπο. Αξ ιο λό γηση : Εκτός ρόλου αξιολόγησαν την πράξη τους: «Η σκέψη μου ήταν: Πώς τόλμησα κι έκλεψα το σιτάρι;/ Κατάλαβα ότι ήταν λάθος που τους κλέψαμε τα καρύδια, γιατί ήταν δικά τους, γι αυτό πρέπει να φυτέψουμε δικά μας καρύδια./ Ένιωσα λίγο κλέφτης, αλλά αφού δεν υπήρχαν νόμοι δεν ένιωσα πολλές τύψεις». Επιπλέον, χαρακτηριστικές είναι οι απόψεις που κατέγραψαν σε σημειωματάριο σχετικά με την αναγκαιότητα των νόμων: «Οι νόμοι είναι σαν πινακίδες στο μυαλό./ Οι νόμοι βοηθούν τους ανθρώπους να βρίσκουν το δίκιο και την αλήθεια./ Οι κανόνες πρέπει να μπουν για να έχουμε ντροπή». Συλλογικός Χαρακτήρας Κατά την τεχνική του Συλλογικού Χαρακτήρα (collective character) τα παιδιά, ατομικά ή σε ομάδες, αναπαριστούν τα διάφορα πρόσωπα ή σκέψεις του ίδιου χαρακτήρα να μονολογούν ή να διαλέγονται (Neelands, 1998:94). Η τοποθέτησή τους στο χώρο γίνεται i) σε μετωπική στάση, όπου το κάθε παιδί ή η μια ομάδα τοποθετείται στατικά απέναντι από την άλλη και ο λόγος πηγαινοέρχεται ευθύγραμμα από ένα σημείο στο απέναντι. ii) σε κυκλική, ημικυκλική, κυματοειδή θέση, έτοιμη να μετατραπεί σε δυναμική κίνηση κι όπου ο λόγος κινείται από την περιφέρεια προς ένα ισχυρό κέντρο και το αντίστροφο. Συχνά, οι ποικίλες οπτικές που εκφράζονται είναι αντικρουόμενες, δημιουργούν ένα περιβάλλον παραγωγής αυτοσχέδιου λόγου, που έρχεται ως φυσικό αποτέλεσμα μιας ανάγκης, μιας λεκτικής ανταπόκρισης στην κοινωνική περίσταση. Έτσι, η δημιουργικότητα του λόγου ανακύπτει μέσα σε καταστάσεις με πλούσια φορτία γνωστικής, συναισθηματικής και ηθικής προέλευσης. Από την άλλη πλευρά, η πολλαπλότητα του χαρακτήρα καλλιεργεί την κριτικο-στοχαστική σκέψη, που επιτρέπει μια διερευνητική και διαλογική προσέγγιση της εκάστοτε πραγματικότητας. Δραστη ριό τη τα: Ο Προμηθέας (δάσκαλος σε ρόλο) αφηγήθηκε το απόσπασμα του μύθου, που αναφέρεται στην απόκτηση της ηθικής συνείδησης από τους ανθρώπους. Κατόπιν, ένα καλάθι τοποθετήθηκε στο κέντρο ενός νοητού κύκλου, συμβολίζοντας τον άρπαγα του σιταριού. Τα 7

8 παιδιά που περιφέρονταν γύρω του υποδύονταν το ρόλο των σκέψεών του. Το καλάθι έγινε, έτσι, ταυτόχρονα, σύμβολο ενός ανθρώπου και μιας πράξης, αποσταθεροποιητών της κοινωνικής ευταξίας. Ο λόγος των παιδιών, μέσα από τις ετερόκλητες απόψεις που ακούγονταν, δημιούργησε υψηλά επίπεδα συνειδητοποίησης της αναγκαιότητας του κοινωνικού νόμου. Αξ ιο λό γηση : Να τι απάντησαν στο ρόλο των σκέψεων του άρπαγα: «Ντροπή μου να κλέβω./ Γιατί το έκανα αυτό και τι θα πουν οι άλλοι για μένα; / Θα τιμωρηθώ σκληρά γι αυτό που έκανα». Ακολουθούν ορισμένες από τις σκέψεις που εξέφρασαν, εκτός θεατρικού ρόλου, ως ανταπόκριση στο ερώτημα: «Πώς αισθάνθηκες και τι σκέψεις έκανες όταν ήσουν σε ρόλο: α) αυτού που έκλεψε το σιτάρι; «Κάπως αδικημένη, γιατί θα μπορούσαν να έχουν ένα δικό τους περιβόλι με καρυδιές και όχι να τα πάρουν από εμάς./ Αισθάνθηκα πώς ήταν οι άνθρωποι τότε. Το κατάλαβα καλύτερα απ ότι στο κανονικό μάθημα. β) αυτού που του έκλεψαν το σιτάρι απ το χωράφι; Αισθάνθηκα σαν ένας άνθρωπος που θέλει αυτά που μάζεψε δικαίως. Είχα αφήσει τα καρύδια μου και κάποιοι ξένοι μου τα παίρνουν./ Ένιωσα θυμό, γιατί εμείς είχαμε φυτέψει την καρυδιά και εμείς ιδρώσαμε». Γραφή σε ρόλο Η τεχνική της Γραφής σε ρόλο (writing in role) επιτρέπει στα παιδιά σε θεατρικό ρόλο, να εμπλέκονται στη γραφή ποικιλίας ειδών κειμένων, τα οποία προσαρμόζουν στην περίσταση επικοινωνίας. Το ημερολόγιο, οι επιστολές, το σημειωματάριο, οι οδηγίες, οι χάρτες, τα διαγράμματα αποτελούν ορισμένα από αυτά. Η καλλιέργεια πίστης στο ρόλο, που προκύπτει από προηγούμενες δραστηριότητες σε ρόλο, αποτελεί προαπαιτούμενη συνθήκη για την ανάπτυξη της γραφής σε ρόλο. Κατ αυτόν τον τρόπο, η γραφή δεν είναι μια επιφανειακή δραστηριότητα. Αντίθετα, αποκτά βιωματικό όγκο και προκύπτει ως ανάγκη πηγαίας έκφρασης, μέσο επικοινωνίας και πληροφόρησης, αξιολόγησης του λόγου τους και στοχασμού σχετικά με το τι έκαναν, τι δεν έκαναν και το τι θα μπορούσαν να κάνουν. Δραστη ριό τη τα: Καταθέτω ορισμένα αποσπάσματα από την επιστολή σε ρόλο επιστημόνων στον Προμηθέα: «Είμαι πολύ χαρούμενη που σας γνώρισα. Σας εκτιμώ βαθύτατα που μας βοηθήσατε στο έργο μας. Σας μιλώ ειλικρινά, όταν είδα αυτούς τους προϊστορικούς ανθρώπους χωρίς μυαλό, ρούχα, τροφή, πιστέψτε με ένιωσα πως ήθελα να τους βοηθήσω./ Θα ήθελα να σας έβλεπα ξανά δεν κατεβαίνεις να σε γνωρίσουμε καλύτερα θα σου άρεσε θα σου βρίσκαμε σπίτι / Όταν άκουσα την ιστορία σας ξετρελάθηκα 8

9 και είπα από μέσα μου: Αυτός ο άνθρωπος πρέπει να ναι πολύ καλός. Σας αγαπώ πολύ». Αποσπάσματα από τη γραφή ημερολογίου σε ρόλο επιστημόνων: «Σήμερα ο πολιτισμός μας έχει αναπτυχθεί πολύ, αλλά ο άνθρωπος καταστρέφει λίγο - λίγο τη γη. Άραγε σε μερικά χρόνια θα υπάρχει ο άνθρωπος;». Η δημιουργική και κριτική μάθηση των παιδιών αποτελεί ζητούμενο στην καθημερινή πρακτική στο ελληνικό Σχολείο. Η δραματοποίηση μπορεί να αποτελέσει πεδίο ανάπτυξής τους, καθώς εμπεριέχει ως βασικό συστατικό της την κριτική διερεύνηση της πραγματικότητας δημιουργώντας, έτσι, τις προϋποθέσεις για την εμψύχωση των ενδιαφερόντων και των δυνατοτήτων των παιδιών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ BAILIN Sharon, «Critical Thinking and Drama Education», Research in Drama Education, vol (1998), σσ BOOTH David, 1994, Story Drama: Reading, Writing and Roleplaying across the Curriculum, Pembroke Publishers, Markham. ΓΡΑΜΜΑΤΑΣ Θόδωρος, 2003, Θέατρο και Παιδεία, Αθήνα. HEATHCOTE Dorothy and BOLTON Gavin, 1995, Drama for Learning, Dorothy Heathcote s Mantle of the Expert Approach to Education, Heineman, Portsmouth. NEELANDS Jonothan, 1990, Structuring Drama Work, T. Goode (ed.), Cambridge University Press, Cambridge. NEELANDS Jonothan, 1998, Beginning Drama 11-14, David Fulton Publishers, London. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Συμεών, 2004, Η διδακτική αξιοποίηση της δραματοποίησης στο μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο, Διδακτορική Διατριβή, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα ΦΠΨ, Τομέας Παιδαγωγικής, Αθήνα. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Σίμος, «Αξίες και σύγχρονο Σχολείο: Το παιχνίδι του ρόλου. Διαδικασία διαπραγμάτευσης της κοινωνικής πραγματικότητας», Πρακτικά από το Ε Πανελλήνιο Συνέδριο του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα: «Μάθηση και Διδασκαλία στην κοινωνία της Γνώσης», 2005, Αθήνα. (υπό έκδοση) SPOLIN Viola, 1999, Improvisation for the theater, Northwestern University Press, Evanston, Illinois. ΠΗΓΕΣ ΠΛΑΤΩΝ, Πρωταγόρας, 1993, μτφρ. Ορ. Περδικίδης, Κάκτος, Αθήνα. 9

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΔΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 Ε Λ Λ Η Σ 8 Β Ε Ρ Ο Ι Α 59132 Τ. 2 3 3 1-502003 w w w. f u t u r e l i b r a r y. g r Ζ Α Λ Ο Κ Ω Σ Τ Α 4 Α Θ Η Ν Α 1 0 6 7 1 Τ. 2 1 5 5-518150 i n f o @ f u t u r e l i b r a r y. g r «Από την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ: Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ: Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 1 Σ ΙΜΟΣ ΠΑΠ ΑΔ ΟΠ Ο ΥΛ Ο Σ Λ έ κ τ ο ρ α ς Θ ε α τ ρ ο λ ο γ ί α ς Π Τ Δ Ε Δ η μ ο κ ρ ι τ ε ί ο υ Π α ν ε π ι σ τ η μ ί ο υ Θ ρ ά κ η ς Ε μ ψ υ χ ω τ ή ς Θ ε ά τ ρ ο υ Παπαδόπουλος, Σ. (2004b). Δραματοποίηση:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ. Δημιουργία Προκείμενου. Σύντομη περίληψη της Ιστορίας

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ. Δημιουργία Προκείμενου. Σύντομη περίληψη της Ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ Με αφορμή το παραμύθι Η δέκατη τρίτη Θεά και τα κλεμμένα γλυπτά (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΕΛΗΣ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010) θα σχεδιάσουμε και θα υλοποιήσουμε τις αρχές του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης Σαλούστρου Πόπη Γαζίου ΓΕΛ Τι είναι η Διερευνητική Μάθηση Μία διδακτική προσέγγιση που έχει στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ Περιεχόμενα Λίγα λόγια για το βιβλίο 15 Πρόλογος 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Πλάθοντας ταυτότητες επαγγελµατιών εκπαιδευτικών 21 Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα