Λυκούργου 19, Xαλάνδρι T.K ENTYΠO KΛEIΣTO AP. AΔEIAΣ 1662/2002 KEMΠΑ. ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠ. ΑΘ (+ 7) Ε Φ Η Μ Ε ΡΙ Δ Ε Σ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λυκούργου 19, Xαλάνδρι T.K 152 31 ENTYΠO KΛEIΣTO AP. AΔEIAΣ 1662/2002 KEMΠΑ. ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠ. ΑΘ (+ 7) Ε Φ Η Μ Ε ΡΙ Δ Ε Σ"

Transcript

1 Λυκούργου 19, Xαλάνδρι T.K ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠ. ΑΘ Αριθµός Άδειας 3375 (+ 7) Π Ε ΡΙ Ο ΔΙΚ Α Ε Φ Η Μ Ε ΡΙ Δ Ε Σ ΕΚΔΟΤΩΝ Hellenic Post ENTYΠO KΛEIΣTO AP. AΔEIAΣ 1662/2002 KEMΠΑ

2 Σηµείωµα Σύνταξης H άποψή µας Το καλοκαίρι µας βρίσκει συνήθως και για µερικές µέρες όχι µόνο µακριά από το σπίτι µας αλλά και από τις συνήθειές µας. Αυτό είναι ευχάριστο και µπορεί να γίνει και απολαυστικό αν κρατάµε στο µυαλό µας µερικές απλές οδηγίες που βοηθούν να προσαρµοσθούµε ανώδυνα στο περιβάλλον των διακοπών. Η θάλασσα είναι συνήθως ο κύριος στόχος των διακοπών αλλά για να τη χαρούµε µε ασφάλεια θα πρέπει να µη ξεχνάµε ότι: Ποτέ δεν κάνουµε µπάνιο φαγωµένοι ή έχοντας καταναλώσει αλκοόλ. εν κάνουµε βουτιές σε άγνωστα νερά και από ύψος. Αν δεν ξέρουµε κολύµπι δεν αποµακρυνόµαστε από τα αβαθή και φροντίζουµε να µένουµε κοντά σε άλλους λουόµενος. εν κάνουµε ψαροντούφεκο δίπλα σε κολυµβητές. εν µένουµε στον ήλιο µε τις ώρες χωρίς ή ακόµη και µε αντιηλιακή προστασία. Έχουµε µαζί µας αντισηπτικά και αλοιφές για τσιµπήµατα από έντοµα ή τσούχτρες. εν ενοχλούµε τους διπλανούς µας µε δυνατή µουσική ή θορυβώδη παιχνίδια. Πίνουµε άφθονο νερό και αποφεύγουµε τα αναψυκτικά και το αλκοόλ. Τρώµε ελαφρά, κυρίως ψάρια, λαχανικά, φρούτα, αµυλώδη, κοτόπουλο, αποφεύγοντας το κόκκινο κρέας και τα λίπη. Προστατεύουµε το περιβάλλον από ηχορύπανση, σκουπίδια και εστίες φωτιάς. ΚΑΛΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ Ιδιαίτερα για τους διαβητικούς ή άτοµα µε χρόνια νοσήµατα. εν αλλάζουµε το ωράριο λήψης τροφής, φαρµάκων ή φυσικής δραστηριότητας. Αν ασκηθούµε περισσότερο προσαρµόζουµε ανάλογα την ποσότητα τροφής ή τη δόση της ινσουλίνης. Αποφεύγουµε τις µακρινές εξερευνήσεις στη θάλασσα ή στο βουνό. Εχουµε πάντα µαζί µας ζάχαρη για την περίπτωση υπογλυκαιµίας ή τα φάρµακά µας αν αργήσουµε να επιστρέψουµε στη βάση µας. Στις διακοπές υπάρχουν 5 βασικοί παράγοντες της καθηµερινής µας ζωής στην πόλη που δραστικά τροποποιούνται. Η Ενασχόλησή µας: Είναι δύσκολο από τη πολύωρη εντατική απασχόληση να µεταπέσουµε σε πλήρη απραξία. Η προσαρµογή γίνεται πιο εύκολα µε το διάβασµα ενός βιβλίου, άκρόαση µουσικής, θαλάσσια σπόρ, ή συµµετοχή σε οµαδικά παιχνίδια. Η διατροφή µας: Θα πρέπει να ελέγχουµε, όσο είναι δυνατόν, τη ποιότητα της φροντίζοντας η λήψη τροφής να είναι τακτική και ισορροπηµένη. Η µετακίνησή µας: Περπατάµε όσο το δυνατόν περισσότερο αποφεύγοντας το αυτοκίνητο. Το φυσικό περιβάλλον: Το απολαµβάνουµε αλλά προστατευό- µαστε από τους κινδύνους, όπως ηλιακή ακτινοβολία, έντοµα, ρεύ- µατα, πτώσεις και τραύµατα. Η άσκηση: Πρέπει να είναι καθηµερινή χωρίς όµως υπερβολές. Το µπάνιο στη θάλασσα ασκεί όλο µας το σώµα. ιµηνιαία Περιοδική Έκδοση της Ένωσης Φίλων του Ενδοκρινολογικού Τµήµατος του Γ.Ν.Α. "Κοργιαλένειο-Μπενάκειο ΕΕΣ" Με την αιγίδα της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρίας ISSN , Κωδ. Εντύπου 6381 ιεύθυνση: Λυκούργου 19, Τ.Κ Χαλάνδρι Τηλ Φαξ Εκδότης- ιευθυντής: Κώστας Φαινέκος Επιµέλεια Έκδοσης: Βουδούρη Γ. έσποινα & ΣIA O.E. Τηλ Εκτύπωση: Magna Print ιοικητικό Συµβούλιο: Κώστας Φαινέκος, Αµαλία Στουρνάρα, Στέλλα έτση, Αντώνης Καλπάκας Iδιοκτήτης: Κώστας Φαινέκος Συνδροµές:Ταχυδροµική επιταγή 10 στη διεύθυνση: ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΩΝ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α. ΕΕΣ, Ηλέκτρας 27, Τ.Κ Βουλιαγµένη Απαγορεύεται η αναδιαµοσίευση, αναπαραγωγή ή µετάδοση µε οποιοδήποτε οπτικοακουστικό µέσο, όλου ή µέρους του περιοδικού χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη Ζούµε στην περίοδο θεοποίησης της φυσικής οµορφιάς και της ευζωίας. Η απόκτηση φυσικού κάλλους αποτελεί, σε οποιαδήποτε ηλικία και στα δύο φύλα, πρωταρχικό στόχο και µόνιµη φροντίδα. Η επιµήκυνση του δηµιουργικού βιολογικά, συναισθηµατικά αλλά και επαγγελµατικά χρόνου της ζωής µας µε ταυτόχρονη διατήρηση όµως καλής φυσικής κατάστασης και ελκυστικής εµφάνισης αποτελούν κύρια χαρακτηριστικά της συµπεριφοράς του «µεταµοντέρνου ανθρώπου». Η επιδίωξη αυτή, συνήθως συνοδεύεται από την προσπάθειά µας για κατάκτηση των παραγόντων εκείνων που νοµίζουµε ότι κάνουν τη ζωή µας όµορφη και απολαυστική και που διασφαλίζονται από υψηλό εισόδηµα. Το άνετο αστικό σπίτι και το εξοχικό, τα ακριβά αυτοκίνητα, περισσότερος ελεύθερος χρόνος, άφθονη και καλής ποιότητας διατροφή, περιορισµός στο ελάχιστο της καθηµερινής οικιακής ρουτίνας, ταξίδια και πολυτελή επώνυµα ρούχα, αποτελούν στοιχεία ευηµερίας και απόλαυσης. Η υπερκατανάλωση αλκοόλ και καπνού αποτελούν επιπλέον στοιχεία της επιδιωκόµενης ευζωίας. Όλα όµως έχουν ένα τίµηµα. Η διατήρηση της νεανικής εµφάνισης και της οµορφιάς έχει υψηλό οικονοµικό κόστος. Τα ινστιτούτα οµορφιάς, τα κοµµωτήρια, η βιοµηχανία καλλυντικών, τα γυµναστήρια, οι πλαστικές επεµβάσεις, αποτελούν σηµαντικό τµήµα του ατοµικού και οικογενειακού προϋπολογισµού και συντηρούν µια βιοµηχανία οµορφιάς µε τζίρο δισεκατοµµυρίων. Η αντίσταση στο χρόνο και στη φυσική φθορά προάγεται καταιγιστικά από τις διαφηµίσεις στα ΜΜΕ και από τα πρότυπα εµφάνισης που προβάλλονται µέσα από τα περιοδικά και τις εκποµπές lifestyle. Από την άλλη πλευρά, η επίτευξη της «ευζωίας» µε τη συνεχή προσπάθεια µας για απόκτηση και κατανάλωση υλικών αγαθών συντηρεί τη βιοµηχανία της «απόλαυσης». Ο υπερκαταναλωτισµός, ακόµη και σε περιόδους οικονοµικής κρίσης, η ψυχοθεραπεία των αγορών άσχετα µε τις πραγµατικές µας ανάγκες (το shopping therapy των Αγγλοσαξώνων), η τάση για επίδειξη και ο ανταγωνισµός µε το γείτονα µας, αποτελούν επίσης χαρακτηριστικά γνωρίσµατα της κοινωνίας µας. Οι δύο όµως αυτές κύριες επιδιώξεις του µεταµοντέρνου ανθρώπου όχι µόνο δεν συµπίπτουν στους στόχους τους, αλλά πολλές φορές η προσπάθεια κατάκτησης της µίας ακυρώνει την προσπάθεια επίτευξης της άλλης. Η διατήρηση της φυσικής οµορφιάς και ρώµης προϋποθέτει ελεύθερο χρόνο για άσκηση και ανάπαυση που είναι δύσκολο να βρεθεί όταν εργαζόµαστε υπερωριακά ή κρατάµε δύο δουλειές για να αποκτήσουµε το απαραίτητο εισόδηµα για την «ευζωία». Η υπερκατανάλωση φαγητού, που αποτελεί µία από τις βασικές απολαύσεις του σύγχρονου ανθρώπου, οδηγεί σε παχυσαρκία, η υπερβολική χρήση τοξικών ουσιών, όπως καπνού και οινοπνεύ- µατος, επιβαρύνει την υγεία και επηρεάζει αρνητικά τη φυσική εµφάνιση, όπως επίσης και το ξενύχτι απαραίτητο στοιχείο στη διασκέδαση του Ελληνα, µε την έλλειψη ύπνου που συνεπάγεται. Η ηδονή που προσφέρει η σεξουαλική επαφή, όταν χαρακτηρίζεται από έλλειψη προφύλαξης και συχνή αλλαγή συντρόφων, µπορεί να οδηγήσει σε σεξουαλικά µεταδιδόµενες ασθένειες, η τηλεόραση, µία προσφιλής απόλαυση του σύγχρονου Ελληνα, οδηγεί σε παχυσαρκία, πλαδαρότητα και µυοσκελετικά νοσήµατα λόγω της καθήλωσης µας στην ίδια θέση επί ώρες. Το αυτοκίνητο µπορεί να αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ευηµερίας και ενδεικτικό της κοινωνικοοικονοµικής µας θέσης, η υπερβολική του όµως χρήση και η απόλαυση της ταχύτητας µπορεί να οδηγήσει σε µείωση της φυσικής άσκησης και ατυχήµατα που µπορούν να αλλάξουν όχι µόνο τη φυσική µας εµφάνιση, µε τις αναπηρίες που προκαλούν, αλλά και την ποιότητα της ζωής µας. Συµπερασµατικά κυνηγάµε δύο στόχους που φαινοµενικά αλληλοσυµπληρώνονται στο κυνήγι της ευτυχίας, µια και η καλή ζωή προϋποθέτει τη φυσική υγεία και οµορφιά συνδυασµένα µε την άνετη διαβίωση και την απόλαυση των υλικών αγαθών, στην ουσία όµως οι δύο αυτοί στόχοι αλληλοαναιρούνται, διότι η επίτευξη του ενός αυξάνει το βαθµό δυσκολίας κατάκτησης του άλλου. Πρόσφατα δηµοσιεύθηκαν έρευνες που αποδεικνύουν αρνητική συσχέτιση µεταξύ των προσλαµβανοµένων µε το φαγητό θερµίδων και του χρόνου επιβίωσης. Με άλλα λόγια, όσο λιγότερο τρώµε τόσο περισσότερο ζούµε. Η βλαβερή επίδραση της καθιστικής ζωής, του καπνίσµατος και του stress στο χώρο της εργασίας δεν επιδέχονται αµφισβήτηση. Το δίληµµα δεν είναι µόνο φιλοσοφικό, δηλαδή λιγότερη απόλαυση στη ζωή µας για καλλίτερη υγεία, φυσική εµφάνιση και περισσότερα χρόνια ζωής. Είναι κοινωνικό και οικονοµικό, µε την έµφαση στις προτεραιότητες που θέτει το σπίτι, το σχολείο και η πολιτεία, στους νέους να ακολουθήσουν στη ζωή τους. ύο τεράστιες βιοµηχανίες, η µία της φυσικής ρώµης, της υγείας και της οµορφιάς φαινοµενικά αντιπαρατίθεται µε τη βιοµηχανία της κατανάλωσης, της απόλαυσης και γενικότερα του ευδαιµονισµού. Στην ουσία όµως τέτοια αντιπαράθεση δεν υφίσταται γιατί οι δύο βιοµηχανίες λειτουργούν συµπληρωµατικά διορθώνοντας η µία τις ζηµιές της άλλης. εν θα υπήρχαν ινστιτούτα αδυνατίσµατος αν δεν υπήρχαν παχύσαρκοι και πλαστική χειρουργική αν δεν υπήρχαν ρυτίδες. Μήπως τελικά το «Παν Μέτρον Άριστον» δεν είναι τόσο κοινότυπο όσο ακούγεται; Κώστας Φαινέκος 3

3 Οστεοπόρωση 2008 Οι νέες διατροφικές οδηγίες από το Αµερικάνικο Ίδρυµα Οστεοπόρωσης Βασίλη Παπαµίκου Υποψήφιου διδάκτορος ιατροφογενωµικής Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου M.Med.Sci Κλινικού ιαιτολόγου - ιατροφολόγου Παν/µιου Γλασκώβης MSc Healthcare Manager Πανεπιστηµίου Αθηνών Πτυχιούχου ιαιτολόγου - ιατροφολόγου Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Οστεοπόρωση 2008 Οι νέες διατροφικές οδηγίες από το Αµερικάνικο Ίδρυµα Οστεοπόρωσης Πολύ πρόσφατα το Αµερικανικό Ίδρυµα Οστεοπόρωσης εξέδωσε τις ανανεωµένες οδηγίες για τη διάγνωση και αντιµετώπιση της οστεοπόρωσης στους άντρες 50 ετών και άνω αλλά και στις µετεµµηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι προηγούµενες οδηγίες είχαν εκδοθεί το 1997 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Οστεοπόρωσης και Νόσων των Οστών που στη συνέχεια µετονοµάστηκε σε «ιεθνής Οργανισµός Οστεοπόρωσης». Η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται και ως «σιωπηλή νόσος» επειδή η εξέλιξή της είναι πολύ αργή και ασυµπτωµατική, ενώ γίνεται πλέον έκδηλη µε το πρώτο οστεοπορωτικό κάταγµα. Σύµφωνα µε τον πρόεδρο του αµερικανικού ιδρύµατος για την οστεοπόρωση Bess Dawson Hughes, από το πανεπιστήµιο Tufts της Βοστώνης: η πρόληψη, η ανίχνευση και η αντιµετώπιση της οστεοπόρωσης θα πρέπει να αποτελεί κυρίαρχο στόχο της πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας. Η οστεοπόρωση µπορεί να προληφθεί µε την υιοθέτηση κατάλληλων υγιεινών διαιτητικών συνηθειών αλλά και µε συστηµατική σωµατική δραστηρότητα. Χαρακτηριστική σε αυτό το σηµείο είναι η παρατήρηση πως στους ασθενείς δε δίνεται απαραίτητη πληροφόρηση σε σχέση µε το πως µπορεί να προληφθεί η ασθένεια. Επίσης, σύµφωνα µε το πόρισµα των κατευθυντήριων οδηγιών, πολλοί ασθενείς δεν έχουν καν την τύχη να τους γίνει εκτίµηση του οστεοπορωτικού κινδύνου που διατρέχουν πριν ακόµα εκδηλωθεί το οστεοπορωτικό κάταγµα. Η πρόληψη της οστεοπόρωσης ξεκινά από την παιδική ηλικία. Τουλάχιστον το µισό από το ασβέστιο του ενήλικου ατόµου καθορίζεται κατά τη διάρκεια της εφηβείας µε µεγαλύτερους ρυθµούς προσαύξησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της παιδικής ηλικίας και των πρώτων χρόνων της εφηβικής. Οι κρίσιµες ηλικίες στις οποίες η οστική µάζα προσεγγίζει τις µέγιστες τιµές είναι αυτές των ετών στα κορίτσια και ετών στα αγόρια. Πλούσια διατροφή λοιπόν σε ασβέστιο, φρούτα και λαχανικά και όχι αντικατάσταση του γάλακτος από αναψυκτικά και αλκοολούχα ποτά πρέπει να αποτελεί τον οδηγό των γονέων και των παιδιών. Πόσο όµως ασβέστιο είναι αρκετό; Οι συστάσεις ανά χώρα και ηλικιακή οµάδα ποικίλουν και κυµαίνονται από τα 500 mgr ηµερησίως στο Ηνωµένο Βασίλειο µέχρι και τα 1300 mgr ηµερησίως στις Ηνωµένες Πολιτείες. Για επαρκείς ποσότητες βιταµίνης D επιβάλλεται η έκθεση στον ήλιο ιδιαίτερα σε µια µεσογειακή χώρα σαν τη δική µας. Τα παιδιά πρέπει να βγαίνουν στις γειτονιές να παίζουν και όχι να εγκλωβίζονται συνέχεια σε επιτραπέζιους και ηλεκτρονικούς τρόπους ψυχαγωγίας. Το σχολείο και η πολιτεία επίσης µπορούν να αναλάβουν πρωτοβουλία για να ωθήσουν τους νέους σε ψυχαγωγικές εκδηλώσεις που εµπεριέχουν έντονη σωµατική δραστηριότητα. Με το παιχνίδι στη γειτονιά ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους τα παιδιά θα εξασφαλίσουν έκθεση στο ηλιακό φως, σω- µατική δραστηριότητα (απαραίτητος παράγοντας για αύξηση της οστικής µάζας) και καλύτερη ψυχολογία. Από την άλλη πλευρά, οι ηλικιωµένοι είναι αυτοί που διατρέχουν µεγαλύτερο κίνδυνο για ένα οστεοπορωτικό κάταγµα. Χαρακτηριστικό επίσης είναι πως τα άτοµα µε χαµηλό βάρος και δείκτη µάζας σώµατος (BMI) διατρέχουν µεγαλύτερο κίνδυνο για οστεοπορωτικό κάταγµα. Για παράδειγµα, ένα άτοµο µε BMI 20 έχει διπλάσιο κίνδυνο οστεοπορωτικού κατάγµατος από ένα άλλο µε BMI 25. Η παρατήρηση αυτή δε θα πρέπει να παρεµηνευθεί και να θεωρήσει κάποιος πως µε το να είναι παχύσαρκος είναι προστατευµένος έναντι των οστεοπορωτικών καταγµάτων σε σχέση µε κάποιον που έχει φυσιολογικό βάρος. Μετά την ηλικία των 65 ετών λοιπόν παρατηρείται έλλειψη ασβεστίου, πρωτεΐνης και βιταµίνης D στους ανθρώπους των ηλικιών αυτών. Μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και βιταµίνη D µε την κατάλληλη συµπληρωµατική χορήγηση ασβεστίου και βιταµίνης D εχει αποδειχθεί ότι µπορεί να µειώσει και τον κίνδυνο πτώσης εφόσον η ηµερήσια δόση βιταµίνης D ξεπερνά τις 700 διεθνείς µονάδες (IU) και του ασβεστίου τα 1000 µιλιγραµµάρια (mgr)/ηµέρα. Παρ όλ αυτά η χορήγηση συµπληρωµάτων ασβεστίου θα πρέπει να σχεδιάζεται προσεκτικά και αν οι ανάγκες καλύπτονται µόνο από τη διατροφή θα πρέπει να αποφεύγεται. Οι ασθενείς µε οστεοπόρωση θα πρέπει επίσης να λαµβάνουν από τη διατροφή τους 1 γραµµάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωµατικού βάρους ηµερησίως. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης µπορεί να µειώσει τις συνέπειες ενός οστεοπορωτικού κατάγµατος όπως για παράδειγµα την αναι- µία που πολλές φορές παρατηρείται. Με αυτόν τον τρόπο µειώνεται επιπρόσθετα ο χρόνος νοσηλείας των ασθενών αυτών. Η κατανάλωση µεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ επίσης έχει συνδεθεί µε κίνδυνο για οστεοπορωτικό κάταγµα και η σχέση µάλιστα φαίνεται να είναι δοσοεξαρτώµενη. Όταν η κατανάλωση είναι περίπου 2 µονάδες αλκοόλ ηµερησίως, ο κίνδυνος δεν είναι αυξη- µένος. Αντίθετα, πολλές µελέτες δείχνουν πως ο κίνδυνος µειώνεται σε αυτά τα επίπεδα κατανάλωσης. Ποσότητες όµως µεγαλύτερες των 3 µονάδων αυξάνουν τον κίνδυνο κατάγµατος µε δοσοεξαρτώµενο τρόπο. Οι ασθενείς µπορούν να συµβουλεύονται το διαιτολόγο τους ή το γιατρό τους για το πως µπορούν να πετύχουν τους προαναφερθέντες διατροφικούς στόχους. Ανακεφαλαιώνοντας θα πρέπει να επισηµανθεί πως κοιτώντας µέσα από το διατροφική θεώρηση της νόσου, θα πρέπει να καλλιεργηθεί αρχικά στα παιδιά η έννοια της σωστής διατροφής. Αυτό µπορεί να γίνει τόσο από το οικογενειακό όσο και από το σχολικό περιβάλλον. Τόσο στα παιδιά όσο και σε αυτούς που διατρέχουν κίνδυνο ή στους ήδη ασθενείς να δίνεται η συµβουλή για επαρκή πρόσληψη διαιτητικής ποσότητας ασβεστίου, βιταµίνης D, πρωτεΐνης, φρούτων και λαχανικών τα οποία είναι πλούσια σε βιταµίνη Κ. Αν όλα αυτά συνδυαστούν και µε επαρκή επίπεδα σωµατικής δραστηριότητας τότε µπορούµε να αναµένουµε µειωµένους ρυθµούς εµφάνισης οστεοπορωτικών καταγµάτων. 4 5

4 Παιδική Η διάγνωση και εφηβική της παχυσαρκία. οστεοπόρωσης Η µε ζοφερή τη εικόνα µέθοδο του µέλλοντος της οστικής πυκνοµετρίας Γιώργου Τροβά Ενδοκρινολόγου, Εγαστηρίου έρευνας παθήσεων µυοσκελετικού συστήµατος «Θ. Γαροφαλίδης» Πανεπιστηµίου Αθηνών - Νοσοκοµείου ΚΑΤ Η διάγνωση της οστεοπόρωσης µε τη µέθοδο της οστικής πυκνοµετρίας Ποιες είναι οι ενδείξεις για µέτρηση της οστικής πυκνότητας; Συµφωνα µε τις επικαιροποιηµενες οδηγίες (2007) της ιεθνούς Εταιρείας της Κλινικής Οστεοπυκνοµετρίας υποψήφιοι για µέτρηση της Οστικής Πυκνότητας είναι: Γυναίκες 65 ετών και άνω. Μετεµµηνοπαυσιακές γυναίκες κάτω των 65 ετών µε παράγοντες κινδύνου. Γυναίκες κατά την µεταβατική περίοδο της εµµηνόπαυσης µε κλινικούς παράγοντες κινδύνου για κάταγµα, όπως χαµηλό σωµατικό βάρος, προηγούµενο οστεοπορωτικό κάταγµα, φάρµακα µε αρνητική επίδραση στα οστά. Άνδρες 70 ετών και άνω. Άνδρες κάτω των 70 ετών µε κλινικούς παράγοντες κινδύνου. Ενήλικοι µε προηγούµενο οστεοπορωτικό κάταγµα. Ενήλικοι µε νόσο η κατάσταση που συνοδεύεται µε χαµηλή οστική πυκνότητα. Ενήλικοι που παίρνουν φάρµακα που προκαλούν οστική απώλεια. Κάθε άτοµο που πρόκειται να πάρει αντιοστεοπορωτική αγωγή. Κάθε άτοµο υπό αγωγή για παρακολούθηση της θεραπείας. Κάθε άτοµο που δεν παίρνει θεραπεία και που η ενδειξη οστικής απώλειας θα οδηγήσει σε θεραπεία. ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΙΑΚΟΠΤΟΥΝ ΤΗΝ ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑ- ΣΤΑΣΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ αυχένας του µηριαίου οστού, περιφερικό άκρο των οστών του αντιβραχίου, ολόκληρος ο σκελετός), επίσης όµως και σε οποιοδήποτε άλλο τµήµα του σκελετού, εάν υπάρχει συγκεκριµένος κλινικός ή ερευνητικός λόγος. Η επιλογή των τυπικών περιοχών του σκελετού που προαναφέρθηκαν δεν έγινε τυχαία, αλλά µε κριτήρια τη σύνθεση του οστού που εξετάζεται (σπογγώδες, φλοιώδες), την κλινική σηµασία της περιοχής στη συχνότητα εµφάνισης οστεοπενίας και οστεοπορωτικών καταγµάτων, και την τεχνική ευκολία λήψης απεικόνισης της περιοχής αυτής του σκελετού (π.χ. όχι επικάλυψη από άλλα οστά, σύνθεση µαλακών µορίων, λίπους κλπ.). Η αξιολόγηση των αποτελεσµάτων που προκύπτουν από τις µετρήσεις σε διάφορες περιοχές του σκελετού δίνει πολύτιµες πληροφορίες, τόσο για τη συγκεκριµένη περιοχή που εξετάζεται, όσο και για τον τύπο του οστού που ενδιαφερόµαστε να µελετήσουµε. Πρόσφατα, δόθηκε η δυνατότητα λήψης της οστικής πυκνότητας της οσφυϊκής µοίρας της σπονδυλικής στήλης σε πλάγια θέση και υπερτονίσθηκε το προσόν της λήψης αυτής να µετρά µόνο το σπονδυλικό σώµα και όχι το τόξο και τις αποφύσεις των σπονδύλων. Από τα υπάρχοντα πάντως στοιχεία, τόσο η ακρίβεια όσο και η επαναληψιµότητα της πλάγιας λήψης είναι πτωχές. Επίσης, λόγω της επικάλυψης στην πλάγια θέση από τα λαγόνια οστά και τις πλευρές, πρακτικά µπορεί να µετρηθεί µόνο ένα σπονδυλικό σώµα, συνήθως του τρίτου οσφυϊκού σπονδύλου. Τα πλέον σύγχρονα µηχανήµατα οστικής πυκνότητας έχουν άριστη απεικόνηση του σκελετού και µπορούν να χρησιµοποιηθούν επίσης στην εκτίµηση των σπονδυλικών παραµορφώσεων. Επίσης, είναι δυνατή η µέτρηση της οστικής πυκνότητας ειδικών περιοχών π.χ. του παρακείµενου ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου οστού, αλλά και πειραµατοζώων. Είναι απαραίτητη η οστική πυκνοµετρία στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας µίας µακρόχρονης θεραπείας οστεοπενικής νόσου; Η µακρόχρονη θεραπεία µίας οστεοπενικής νόσου εκτιµάται κατά πόσο είναι αποτελεσµατική και εάν πρέπει να συνεχισθεί ή να τροποποιηθεί από την αξιολόγηση ορισµένων αντικειµενικών παρα- µέτρων. Εκτός από τον έλεγχο των βιοχηµικών οστικών δεικτών, η µέτρηση της οστικής πυκνότητας αποτελεί την πλέον αξιόπιστη και επιπλέον µη επεµβατική µέθοδο παρακολούθησης. Η συσχέτιση της αυξηµένης οστικής πυκνότητας µε µειωµένο κίνδυνο εµφάνισης οστεοπορωτικού κατάγµατος οδηγεί στο συµπέρασµα ότι η παρακολούθηση µίας θεραπευτικής µεθόδου µε οστική πυκνοµετρία εκτιµά τον βαθµό µείωσης κινδύνου εµφάνισης κατάγµατος που απορρέει από τη θεραπεία αυτή. Η απαραίτητη προϋπόθεση για την παρακολούθηση µίας θεραπευτικής αγωγής µε επανειληµµένες µετρήσεις οστικής πυκνότητας είναι η άριστη λειτουργία του µηχανήµατος και η επαναληψιµότητα που πρέπει να είναι µικρότερη από την πιθανή µεταβολή της οστικής πυκνότητας µε την πάροδο του χρόνου. Είναι εποµένως λογικό ότι επαναληπτικές µετρήσεις πρέπει να γίνονται εφόσον ο ποιοτικός έλεγχος του µηχανήµατος έχει εξασφαλίσει το µικρότερο ποσοστό λάθους επαναληψιµότητας. Σήµερα, όλες οι κλινικές µελέτες ελέγχου της θεραπείας, αλλά και το µεγαλύτερο µέρος των πειραµατικών εργασιών που εξετάζουν την επίδραση των φαρµάκων στον οστικό µεταβολισµό, βασίζονται στα αποτελέσµατα επαναληπτικών µετρήσεων οστικής πυκνότητας. Ποιες περιοχές του σκελετού πρέπει να µετρώνται µε οστική πυκνοµετρία; Η µέτρηση της οστικής πυκνότητας γίνεται σε ορισµένες τυπικές περιοχές του σκελετού (οσφυϊκή µοίρα της σπονδυλικής στήλης, 6 7

5 Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών ιάγνωση και αντιµετώπιση Ανδροµάχης Βρυωνίδου Αναπληρώτριας ιευθύντριας Τµήµατος Ενδοκρινολογίας & Μεταβολισµού Γ.Ν.Α. «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο ΕΕΣ» Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών ιάγνωση και αντιµετώπιση Το Σύνδροµο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) αποτελεί την κυριότερη διαταραχή λόγω υπερπαραγωγής ανδρογόνων και η συχνότητα του κυµαίνεται από 5% έως 7% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας. Πρέπει να σηµειώσουµε ότι το ΣΠΩ είναι ένα «σύνδροµο», όχι µια συγκεκριµένη νόσος. Η λέξη «σύνδροµο» σηµαίνει γενικά τη συνύπαρξη σηµείων (ευρήµατα από την κλινική εξέταση) και συµπτωµάτων (ενοχλήµατα που αναφέρονται από τις ασθενείς) που χαρακτηρίζουν µια πάθηση. Έτσι δεν είναι απαραίτητο κάθε γυναίκα µε ΣΠΩ να παρουσιάζει όλα τα ση- µεία και τα συµπτώµατα του συνδρόµου. Η έλλειψη σταθερότητας των σηµείων και των συµπτωµάτων από ασθενή σε ασθενή, κάνει τον ορισµό αλλά και τη διάγνωση του ΣΠΩ µια συνεχή πρόκληση για τους γιατρούς. Το ΣΠΩ περιλαµβάνει διαταραχές του εµµηνορρυσιακού κύκλου και χρόνια ανωοθυλακιορρηξία σε συνδυασµό µε υπερβολική παραγωγή ανδρογόνων και ενδεχοµένως την παρουσία πολυκυστικών ωοθηκών στο υπερηχογράφηµα. Ανεξάρτητα από τα επίπεδα ανδρογόνων στο αίµα, οι περισσότερες από τις ασθενείς εµφανίζουν τα κλινικά σηµεία της υπερανδρογοναιµίας, δηλαδή δασυτριχισµό (αυξηµένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο, τη κοιλιά και το στήθος), ακµή, τριχόπτωση ή ανδρικού τύπου αλωπεκία. Οι γυναίκες µε ΣΠΩ είναι συχνά υπέρβαρες και πολλές έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (Σ 2) ή µια στενή συγγενή (µητέρα ή αδελφή) που επίσης πάσχει από το σύνδροµο. Ακόµα, έχει βρεθεί ότι οι γυναίκες µε ΣΠΩ έχουν αυξη- µένο κίνδυνο να εµφανίσουν στην ενήλικη ζωή Σ 2 και πιθανά υπέρταση, δυσλιπιδαιµία και καρδιαγγειακή νόσο. Πώς θα διαγνωσθεί το ΣΠΩ; Επειδή το ΣΠΩ αποτελεί ένα σύνολο συνθηκών, στερείται συγκεκριµένου ταυτοποιηµένου τεστ και εποµένως η σωστή διάγνωση βασίζεται στον έλεγχο πολλών παραγόντων. Τα κριτήρια διάγνωσης του ΣΠΩ είναι δύο: η αραιοµηνόρροια / αµηνόρροια και η υπερανδρογοναιµία (κλινική και βιοχηµική) µε απαραίτητο τον αποκλεισµό άλλων αιτιών υπερανδρογοναιµίας όπως οι αρρενοποιητικοί όγκοι, η υπερπρολακτιναιµία, η συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων το σύνδροµο Cushing κ.α. Σε αυτά τα δύο κριτήρια που θεσπίστηκαν το 1990, προστέθηκε το 2003 και ένα τρίτο, η υπερηχογραφική µορφολογία των πολυκυστικών ωοθηκών οπότε ΣΠΩ βαφτίζεται κάθε περίπτωση συνδυασµού 2 από τα ανωτέρω 3 κριτήρια. Έτσι, σε µία κοπέλα µε ακανόνιστο κύκλο, δασυτριχισµό, ακµή, αλωπεκία, κεντρική παχυσαρκία, µελανίζουσα ακάνθωση και/ή υπερινσουλιναιµία, το ΣΠΩ µπορεί να θεωρηθεί σαν πιθανή αιτία των συµπτωµάτων της και µία ενδοκρινολογική εκτίµηση συµπεριλαµβανοµένης της µετρήσεως των ανδρογόνων είναι απαραίτητη. υστυχώς πολλές νεαρές κοπέλες µε διαταραχές του εµµηνορρυσιακού κύκλου δεν συµβουλεύονται το γιατρό τους ή λαµβάνουν αντισυλληπτικά από του στόµατος χωρίς να προηγηθεί µία ενδοκρινολογική εκτίµηση. Αυτή περιλαµβάνει το ιστορικό (ακανόνιστος κύκλος, λήψη φαρµάκων, τρόπος ζωής), την κλινική εξέταση (ανεύρεση ακµής, υπερτρίχωσης, µελανίζουσας ακάνθωσης, κεντρικής παχυσαρκίας) και τον εργαστηριακό έλεγχο (µέτρηση στο αίµα των επιπέδων σακχάρου, ινσουλίνης, λιπιδίων, ανδρογόνων, γοναδοτροπινών, προλακτίνης και θυρεοτρόπου ορµόνης και υπερηχογράφηµα των έσω γεννητικών οργάνων). Με βάση τα ανωτέρω, θα τεθεί διάγνωση και θα αποκλειστούν άλλα αίτια µε παρόµοιες διαταραχές όπως η αµηνόρροια των αθλητριών, η υπερπρολακτιναιµία, ο υποθυρεοειδισµός, οι αρρενοποιητικοί ωοθηκικοί, η συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων, το σύνδροµο Cushing κ.α. Εάν στο οικογενειακό ιστορικό αναφέρεται ΣΠΩ, Σ τύπου 2 και γυναίκες µε υπογονιµότητα ή διαταραχές της έµµηνης ρύσης τότε η πιθανότητα ύπαρξης ΣΠΩ είναι αυξηµένη. Οι συνήθειες της ασθενούς που αφορούν τη διατροφή, την άσκηση και το κάπνισµα αποτελούν σηµαντικές πληροφορίες και πρέπει να τροποποιούνται αν χρειάζεται. Επίσης, η αναφορά στο ιστορικό πρώιµης αδρεναρχής µπορεί να αποτελέσει µία πρώτη ένδειξη ΣΠΩ. Παρά την ονοµασία του συνδρόµου, ούτε όλες οι γυναίκες µε ΣΠΩ έχουν πολυκυστικές ωοθήκες αλλά και ούτε όλες οι γυναίκες µε πολυκυστικές ωοθήκες έχουν ΣΠΩ. Πολυκυστικές ωοθήκες ανευρίσκονται στο 20% του γενικού πληθυσµού και εποµένως η ύπαρξή τους από µόνη της δεν είναι αρκετή για την διάγνωση του συνδρό- µου. Επίσης σηµαντική παρατήρηση αποτελεί το γεγονός της αυξηµένης συχνότητας (πενταπλάσια από το γενικό πληθυσµό) του ΣΠΩ σε γυναίκες µε επιληψία. Η υποκείµενη διαταραχή µπορεί να αφορά τον υποθάλαµο ή να οφείλεται στη χρήση του βαλπροïκού οξέως, φαρµάκου που χρησιµοποιείται στη θεραπεία της επιληψίας. Γενικά ένα απλό ερωτηµατολόγιο, που αφορά τη συχνότητα της έµ- µηνης ρύσης και την παρουσία δασυτριχισµού, µπορεί να αποκαλύψει τα περισσότερα περιστατικά µε ΣΠΩ και όχι µόνο. Πώς αντιµετωπίζεται το ΣΠΩ; Η επιλογή της θεραπευτικής αγωγής εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συµπτωµάτων αλλά και από το προεξάρχον πρόβληµα της ασθενούς. Για παράδειγµα διαφορετικά αντιµετωπίζεται µία ασθενής που προσπαθεί να µείνει έγκυος και διαφορετικά εκείνη που την απασχολεί η αυξηµένη τριχοφυΐα. Η θεραπεία µπορεί να είναι φαρµακευτική ή χειρουργική, σε συνδυασµό µε αλλαγή του τρόπου ζωής. Οι κλινικές εκδηλώσεις της υπερανδρογοναιµίας µπορούν να ελεγχθούν µε τη χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων (συνδυασµός οιστρογόνου και προγεσταγόνου ή ενός αντιανδρογόνου) από του στόµατος και στις περιπτώσεις παχύσαρκων ασθενών και µε τη χορήγηση ενός ευαισθητοποιητού στην ινσουλίνη όπως η µετφορµίνη. Η απώλεια βάρους, µε αλλαγή του τρόπου ζωής (υγιεινή διατροφή και άσκηση) αποτελεί πρωτεύοντα στόχο στις παχύσαρκες γυναίκες µε ΣΠΩ και ιδιαίτερα εκείνες µε συγγενείς που πάσχουν από Σ 2. Έτσι επιτυγχάνεται αφενός η µείωση της υπερανδρογοναιµίας και αφετέρου η καταπολέµηση της ινσουλινοαντίστασης και της υπερινσουλιναιµίας, της µεταβολικής εκείνης διαταραχής που σχετίζεται µε τις µακροπρόθεσµες επιπλοκές του συνδρόµου δηλαδή τον Σ 2 και πιθανά την καρδιαγγειακή νόσο. Οι χειρουργικές µέθοδοι χρησιµοποιούνται σπάνια (ovarian drilling µε διαθερµίες ή laser και η τεχνική της σφηνοειδούς εκτοµής), όταν γίνεται προσπάθεια για την επίτευξη εγκυµοσύνης και εφόσον έχουν εξαντληθεί οι προσπάθειες µε φαρµακευτική αγωγή (κιτρική κλοµιφένη, µετφορµίνη ή γοναδοτροφίνες) ή υπάρχουν αντενδείξεις για τη χορήγηση της. Εάν διαβάζοντας αυτές τις πληροφορίες, θεωρείτε ότι µπορεί να πάσχετε από ΣΠΩ, συστήνεται να σας εκτιµήσει ένας ειδικός γιατρός (ενδοκρινολόγος ή γυναικολόγος) για να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει τη διάγνωση. Επειδή το ΣΠΩ αποτελεί ένα σύνολο συνθηκών, στερείται συγκεκριµένου ταυτοποιηµένου τεστ και εποµένως η σωστή διάγνωση βασίζεται στον έλεγχο πολλών παραγόντων 8 9

6 HPV Λοίµωξη & Καρκίνος ήµου Φλωράκη Ενδοκρινολόγου Πριν λίγα χρόνια ακόµη και να σκεπτόταν κανείς ότι θα προλάβει την εµφάνιση ενός καρκίνου που αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία καρκίνου µετά το καρκίνο του µαστού στις νεαρές γυναίκες θα φάνταζε εξωπραγµατικό. Κι όµως το σενάριο αυτό έγινε πραγµατικότητα. Κυκλοφορούν ήδη στην Ελλάδα εµβόλια που προλαµβάνουν τον καρκίνο του τραχήλου της µήτρας. Ο καρκίνος αυτός σκοτώνει µία γυναίκα κάθε δύο λεπτά στον κόσµο, συνεπώς καθετί που µπορεί να ανακόψει αυτήν την πορεία είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτο. Εδώ και µία δεκαετία οι ειδικοί επιστήµονες ανακάλυψαν ότι υπεύθυνος για τον καρκίνο του τραχήλου της µήτρας είναι ένας ιός, ο ιός των ανθρώπινων θηλωµάτων ή πιο σύντοµα HPV (human papilloma virus). Από τότε που αποκτήθηκε η συγκεκριµένη γνώση, κρίθηκε αναγκαία η ιατρική έρευνα για την πρόληψή του. Στην πάροδο των χρόνων αναπτύχθηκε το εµβόλιο που προλαµβάνει την εγκατάσταση του ιού στον οργανισµό και συνεπώς τον ίδιο τον καρκίνο. Σύµφωνα µε τους ειδικούς, το πρωτοποριακό αυτό εµβόλιο εγκαινιάζει µία νέα εποχή στο χώρο της πρόληψης του καρκίνου της µήτρας και αναµένεται να σώσει χιλιάδες ζωές. Ο HPV είναι πολύ µεταδοτικός. Η µετάδοσή του γίνεται µέσω σεξουαλικών επαφών, οι οποίες όµως δεν είναι απαραίτητο να είναι ολοκληρωµένες. Αρκεί και η απλή επαφή των γεννητικών οργάνων δύο ατόµων, ενώ ο ιός µπορεί να µεταδοθεί και µέσω χεριών. Για τους λόγους αυτούς ακόµη και η χρήση του προφυλακτικού ενώ µειώνει τον κίνδυνο λοίµωξης από HPV, δεν προστατεύει απόλυτα. Όπως και πολλά άλλα σεξουαλικώς µεταδιδόµενα νοσήµατα, τον HPV δεν µπορεί κανείς να τον αντιληφθεί άµεσα και χωρίς εξετάσεις, καθώς προκαλεί «σιωπηλή» λοίµωξη, δεν εµφανίζει δηλαδή συµπτώµατα, εκτός εάν εµφανιστούν τα γεννητικά κονδυλώµατα. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα η λοίµωξη να µη θεραπεύεται και οι φορείς της να τη µεταδίδουν, µολύνοντας τους σεξουαλικούς συντρόφους τους. Τα τελευταία χρόνια λόγω της διαφορετικής σεξουαλικής συµπεριφοράς -περισσότερη ελευθερία, περισσότεροι ερωτικοί σύντροφοι- υπάρχει µεγαλύτερη έκθεση στον ιό. Υπολογίζεται ότι το 80% του σεξουαλικά ενεργού πληθυσµού κάποια στιγµή στη ζωή του θα έρθει σε επαφή µε τον ιό. Ευτυχώς που οι περισσότεροι από αυτούς είναι τυχεροί, καθώς το ανοσολογικό τους σύστηµα εξολο- 10

7 HPV Λοίµωξη & Καρκίνος HPV Λοίµωξη & Καρκίνος θρεύει τον ιό. Σε µία µειοψηφία όµως, περίπου 1 στους 10, ο HPV παραµένει στον οργανισµό και τότε µπορεί να προκαλέσει διάφορα νοσήµατα, όπως τα γεννητικά κονδυλώµατα, οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του αιδοίου, του κόλπου και του τραχήλου της µήτρας. Αν δεν υπάρξει αντιµετώπιση, οι προκαρκινικές αυτές αλλοιώσεις σε χρόνια εξελίσσονται σε καρκίνο. Έχει υπολογισθεί από την Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας (στοιχεία 2002) ότι ο συνολικός ετήσιος αριθµός περιστατικών στο γεννητικό σύστηµα της γυναίκας από τον HPV στην Ευρώπη είναι Υπάρχουν περίπου 100 τύποι του ιού HPV, από τους οποίους γύρω στους 40 προσβάλλουν το γεννητικό σύστηµα. Οι 15 από αυτούς είναι υψηλού κινδύνου, µπορούν δηλαδή να προκαλέσουν καρκίνο, ενώ οι υπόλοιποι είναι χαµηλού κινδύνου και µπορούν να προκαλέσουν γεννητικά κονδυλώµατα ή προκαρκινικές αλλοιώσεις χαµηλού βαθµού. Από όλους αυτούς τους τύπους, 4 είναι οι πιο συχνοί. Μεταξύ των νοσηµάτων που προκαλούνται από τον HPV, οι τύποι 16 και 18 ευθύνονται για το 75% του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας στην Ευρώπη, το 95% του καρκίνου του αιδοίου και του κόλπου, το 70% των υψηλού βαθ- µού προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της µήτρας και το 80% των υψηλού βαθµού προκαρκινικών αλλοιώσεων του αιδοίου και του κόλπου. Oι τύποι 6 και 11 ευθύνονται για το 90% των γεννητικών κονδυλωµάτων στην Ευρώπη και το 15% των χαµηλού βαθµού προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της µήτρας. Συνολικά υπολογίζεται ότι οι τύποι 6,11,16 και 18 ευθύνονται για τα 2/3 των νοσηµάτων που προκαλεί ο ιός HPV στο γεννητικό σύστηµα ( περιστατικά ετησίως στην Ευρώπη), ενώ οι τύποι 6,11 µεµονωµένα ευθύνονται για το ήµισυ αυτών ( περιστατικά ετησίως στην Ευρώπη). Μάλιστα, φαίνεται ότι η συχνότητα αυτών των νοσηµάτων συνεχώς αυξάνεται, µε κυριότερο παράδειγµα τα γεννητικά κονδυλώµατα που παρουσιάζουν αύξηση έως και 600% την τελευταία εικοσαετία. Τα γεννητικά κονδυλώµατα είναι δύσµορφες πλάκες που µπορεί να είναι µικρές και µεµονωµένες σαν µικρά κουνουπίδια ή να εµφανίζονται πολλές µαζί και να δηµιουργούν µεγάλες µάζες. Έχουν χρώµα ροδαλό, λευκό ή ίδιο µε αυτό του δέρµατος και µπορεί να εµφανιστούν οπουδήποτε στη γεννητική χώρα. Πολλές φορές δε γίνονται αντιληπτά είτε επειδή είναι πολύ µικρά είτε επειδή εντοπίζονται σε µη εµφανές σηµείο. Μερικές φορές υποστρέφουν από µόνα τους, όµως όταν µεγαλώνουν απαιτούν θεραπεία µε καυτηριασµό. υστυχώς ο ιός δεν εκριζώνεται πάντα, καθώς οι υποτροπές είναι συχνές, δηλαδή τα γεννητικά κονδυλώµατα επανεµφανίζονται συνήθως µέσα στους 3 πρώτους µήνες µετά τη θεραπεία, δηµιουργώντας πρόβληµα στη σεξουαλική ζωή των πασχόντων. Σχεδόν µία στις 10 γυναίκες στην Ευρώπη θα εµφανίσει γεννητικά κονδυλώµατα στη διάρκεια της ζωής της. Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου της µήτρας µπορεί να εντοπιστούν µε την εξέταση Παπανικολάου (το τεστ Pap) που σώζει ζωές και θα πρέπει όλες οι γυναίκες να υποβάλλονται σε αυτή την εξέταση σε τακτά χρονικά διαστήµατα. Όµως κάποιες περιπτώσεις µπορεί να διαφύγουν και στην περίπτωση αυτή, οι βλάβες που θα µείνουν χωρίς θεραπεία θα εξελιχθούν σε καρκίνο. Η θεραπεία των προκαρκινικών βλαβών είναι η αφαίρεσή τους είτε χειρουργικά είτε µε laser. Η αφαίρεση όµως τµήµατος του τραχήλου της µήτρας δεν είναι άµοιρη επιπλοκών. Μπορεί να δηµιουργήσει προβλήµατα στη σύλληψη, αποβολές και γέννηση πρόωρων µωρών. Επίσης οι γυναίκες προσβάλλονται από καρκινοφοβία µε σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες που επηρεάζουν αρνητικά τη σεξουαλική, και όχι µόνο, ζωή τους. Κάθε χρόνο περίπου 600 γυναίκες προσβάλλονται από καρκίνο του τραχήλου της µήτρας στην Ελλάδα, ενώ 250 πεθαίνουν. Αυτή η πραγµατικότητα µπορεί να αλλάξει µε τον εµβολιασµό, ο οποίος δεν αντικαθιστά αλλά συµπληρώνει το τεστ Pap. Το τεστ Pap θα συνεχίσει να έχει πρωταρχική θέση στην πρώιµη ανίχνευση βλαβών από τους πιο σπάνιους τύπους του ιού HPV, για τους οποίους το εµβόλιο δεν παρέχει προστασία. ύο εµβόλια εναντίον του HPV κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Ένα διδύναµο, που οναµάζεται Cervarix και παρέχει προστασία έναντι των τύπων 16 και 18, και ένα τετραδύναµο, που ονοµάζεται Gar- Εδώ και µία δεκαετία οι ειδικοί επιστήµονες ανακάλυψαν ότι υπεύθυνος για τον καρκίνο του τραχήλου της µήτρας είναι ένας ιός, ο ιός των ανθρώπινων θηλω- µάτων ή πιο σύντοµα HPV (Human Papilloma Virus) 12 13

8 HPV Λοίµωξη & Καρκίνος HPV Λοίµωξη & Καρκίνος Τιτλος Ο καρκίνος αυτός σκοτώνει µία γυναίκα κάθε δύο λεπτά στον κόσµο, συνεπώς καθετί που µπορεί να ανακόψει αυτήν την πορεία είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτο που εµβολιάζονται είναι τοπικός ερεθισµός στο σηµείο της ένεσης και χαµηλός πυρετός, κάτι που παρατηρείται µε όλα τα εµβόλια. Οι µολύνσεις από τον HPV είναι συχνότερες τα πρώτα χρόνια της σεξουαλικής δραστηριότητας, τότε που είναι πιο συχνή η εναλλαγή ερωτικών συντρόφων, ενώ και ο τράχηλος της µήτρας των νεαρών γυναικών είναι πιο ευάλωτος σε µικροτραυµατισµούς που ευνοούν την είσοδο του ιού στον οργανισµό. Οι έφηβοι σπανίως εκδηλώνουν ενδιαφέρον για θέµατα υγείας. Κι εδώ ανακύπτει η υπευθυνότητα των γονέων και ιδιαίτερα της µητέρας της έφηβης, λόγω της ειδικής σχέσης που έχει µε την κόρη της. Η µητέρα είναι το πιο κατάλληλο πρόσωπο, να ενηµερωθεί από τον παιδιάτρο ή τον γυναικολόγο για τον ιό HPV, τις επιπλοκές του και το µέγιστο όφελος του εµβολιασµού πριν την έναρξη των σεξουαλικών σχέσεων. Επ ευκαιρία καλό είναι η έφηβη να ενηµερωθεί και για τα υπόλοιπα θέ- µατα σεξουαλικής αγωγής, όπως είναι η αντισύλληψη και η χρήση του προφυλακτικού που θα προφυλάξει και από άλλα σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα, όπως είναι η ηπατίτιδα Β και το AIDS. Η Εθνική Επιτροπή Εµβολιασµών συνέστησε τον εµβολιασµό όλων των κοριτσιών ηλικίας ετών αλλά και των νεαρών γυναικών ηλικίας ετών που δεν έχουν εµβολιαστεί. Τα κορίτσια ή οι νεαρές γυναίκες που θα εµβολιαστούν πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών θα ωφεληθούν περισσότερο, ενώ οι γυναίκες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική ζωή τους επίσης θα ωφεληθούν σε µεγάλο βαθµό από τον εµβολιασµό, γιατί ακόµη και αν έχουν µολυνθεί από κάποιον τύπο του HPV που στοχεύει το εµβόλιο, είναι απίθανο να έχουν µολυνθεί και από τους 4 τύπους. Συνεπώς το εµβόλιο θα τις προστατεύσει από βλάβες που προκαλούνται από τους υπόλοιπους τύπους που δεν έχουν µολυνθεί. Η ενηµέρωση και η εφαρµογή του εµβολιασµού έναντι του HPV από πλευράς της ιατρικής κοινότητας αφορά κυρίως τον παιδίατρο και το γυναικολόγο στους οποίους οι γονείς και οι γυναίκες θα πρέπει να απευθύνονται. Παρόλα αυτά και άλλες ειδικότητες, όπως dasil και παρέχει προστασία έναντι των τύπων 6,11,16 και 18. Τα εµβόλια χορηγούνται σε 3 δόσεις και σε συνολικό διάστηµα 6 µηνών. Το τετραδύναµο εµβόλιο είναι αποτέλεσµα πολυετούς µελέτης και έχει ήδη µεγάλη κλινική εµπειρία από τη χρήση του σε εκατοµµύρια δόσεις στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης µέχρι σήµερα. Προς το παρόν έχει µελετηθεί σε γυναίκες 9-26 ετών και αγόρια 9-15 ετών. Παρέχει το πλεονέκτηµα της ευρύτερης και πιο πρώιµης προστασίας συγκριτικά µε το διδύναµο εµβόλιο, καθώς προστατεύει και από άλλα νοσήµατα που συµβαίνουν σε πιο σύντοµο χρονικό διάστηµα από τον καρκίνο του τραχήλου της µήτρας. Συγχρόνως, το τετραδύναµο εµβόλιο είναι αποτελεσµατικό, καθώς έχει δείξει έως και 100% αποτελεσµατικότητα στην πρόληψη των προκαρκινικών αλλοιώσεων και του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας αλλά και του καρκίνου και των προκαρκινικών αλλοιώσεων του αιδοίου και του κόλπου, καθώς και των γεννητικών κονδυλωµάτων από τους 4 πιο συχνούς τύπους του HPV. Η αποτελεσµατικότητα του τετραδύναµου εµβολίου έχει καταγραφεί µέχρι και 5 χρόνια µετά τον εµβολιασµό, όµως η απόδειξη ότι το αµυντικό σύστηµα του οργανισµού διατηρεί κύτταρα µνήµης, παρέχει την ένδειξη ότι το εµβόλιο θα έχει πολύ µεγαλύτερη διάρκεια προστασίας. Το διδύναµο εµβόλιο επίσης παρέχει προστασία από τους δυο τύπους HPV 16 και 18 που προκαλούν προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο στο τράχηλο της µήτρας. Τo τετραδύναµο εµβόλιο είναι ασφαλές, όπως έχουν δείξει όλες οι µελέτες αλλά και η µέχρι σήµερα εµπειρία από τη χορήγηση του εµβολίου στις έφηβες και νεαρές γυναίκες παγκοσµίως. Και αυτό είναι αναµενόµενο καθώς δεν περιέχει ζωντανό ιό, αλλά ιόµορφα σωµατίδια που περιέχουν µόνο µία πρωτεΐνη του ιού, συνεπώς το εµβολιαζόµενο άτοµο δε µπορεί να νοσήσει. Οι µόνες παρενέργειες που έχουν καταγραφεί σε ένα µικρό ποσοστό των ατόµων 14 15

9 HPV Λοίµωξη & Καρκίνος HPV Λοίµωξη & Καρκίνος δερµατολόγοι, ενδοκρινολόγοι, γενικοί ιατροί και παθολόγοι θα πρέπει να ενηµερώνονται και να συµβουλεύουν σωστά το κοινό, µια και γενικότερα ο εµβολιασµός είναι ένα σηµαντικό θέµα ηµόσιας Υγείας και µας αφορά όλους. Βιβλιογραφία 1. Arbyn M, Autier P, Ferlay J. Burden of cervical cancer in the 27 member states of the European Union: estimates for 2004.Ann Oncol 2007;18: Smith J, Lindsay L, Hoots B, Keys J, Franceschi S, Winer R, et al. Human papillomavirus type distribution in invasive cervical cancer and high-grade cervical lesions: A met-analysis update. Int J Cancer 2007;121: Villa LL. Overview of the clinical development and results of a quadrivalent HPV (types 6, 11, 16, 18) vaccine. IJID 2007;11 (Suppl):S17-S Villa LL, Costa RL, Petta CA, Andrade RP, Paavonen J, Iversen OE, et al. High sustained efficacy of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus types 6/11/16/18 L1 virus-like particle vaccine through 5 years of follow-up. Br J Cancer 2006;95: Garland SM, Hernandez-Avila M, Wheeler CM, Perez G, Harper DM, Leodolter S, et al. Quadrivalent vaccine against human papillomavirus to prevent anogenital diseases. N Engl J Med 2007;356: Block SL, Nolan T, Sattler C, Barr E, Giacoletti KE, Marchant CD, et al. Comparison of the immunogenicity and reactogenicity of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus (HPV) (types 6, 11, 16, 18) L1 virus-like particle (VLP) vaccine in male and female adolescents and young adult women. Pediatrics 2006;118; Ault KA. Effect of prophylactic human papillomavirus L1 viruslike-particle vaccine on risk of cervical intraepithelial neoplasia grade 2, grade 3, and adenocarcinoma in situ: a combined analysis of four randomised clinical trials. Lancet 2007;369: Joura EA, Leodolter S, Hernandez-Avila M, Wheeler CM, Perez G, Koutsky LA, et al. Efficacy of a quadrivalent prophylactic human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) L1 virus-like particle vaccine against high-grade vulval and vaginal lesions: a combined analysis of three randomised clinical trials. Lancet 2007;369: Olsson SE, Villa LL, Costa RL, Petta CA, Andrade RP, Malm C et al. Induction of immune memory following administration of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus (HPV) types 6/11/16/18 L1 virus-like particle (VLP) vaccine. Vaccine 2007;25: Reisinger KS, Block SL, Lazcano-Ponce E, Samakoses R, Esser MT, Erick J, et al. Safety and persistent immunogenicity of a quadrivalent human papillomavirus types 6, 11, 16, 18 L1 virus-like particle vaccine in preadolescents and adolescents: a randomized controlled trial. Pediatr Infect Dis J 2007; 26: Elbasha E, Dasbach E, Insinga R. Model for assessing human papillomavirus vaccination strategies. Emerg Infect Dis 2007; 13: Kjaer KS, Tran TN, Sparen P, Tryggvadottir L, Munk C, Dasbach E, et al. The Burden of Genital Warts: A Study of Nearly 70,000 Women from the General Female Population in the 4 Nordic Countries. JID 2007;196: Bosch FX, Castellsagué X, de Sanjosé S. HPV and cervical cancer: screening or vaccination? Br J Cancer 2008;98: Luna J, Saah A, Hood S, Barr E, for the FUTURE III Investigators. Safety, Efficacy, and immunogenicity of Quadrivalent HPV Vaccine (GARDASIL ) in women aged IPC 2007, Abstract book, page Harper DM, Franco EL, et al. HPV Vaccine Study group. Sustained efficacy bup to 4.5 years of a bivalent L1 virus-like particle vaccine against human papillomavirus types 16 and 18: follow-up from a randomised control trial. Lancet 2006 Apr 15; 367(9518): Paavonen J, Jenkins D, et al. Efficacy of a prophylactic adjuvanted bivalent L1 virus-like- particle vaccine against infection with human papillomavirus types 16 and 18 in young women: an interim analysis of a phase III double-blind randomised controlled trial. Lancet 2007 Jun 30; 369(9580): Η ενηµέρωση και η εφαρµογή του εµβολιασµού έναντι του HPV από πλευράς της ιατρικής κοινότητας αφορά κυρίως τον παιδίατρο και το γυναικολόγο στους οποίους οι γονείς και οι γυναίκες θα πρέπει να απευθύνονται 16 17

10 Eρωτήσεις και απαντήσεις Eρωτήσεις και απαντήσεις Είµαι 48 ετών και σε εµµηνόπαυση από σχεδόν ένα χρόνο. Μπορώ να πάρω θεραπεία υποκατάστασης µε οιστρογόνα µια και στις τελευταίες εξετάσεις διαπιστώθηκε αύξηση της χοληστερίνης µου στα 220 mg% ; Τα οιστρογόνα έχουν αγγειοπροστατευτική δράση και η µείωση τους, όπως συµβαίνει στην εµµηνόπαυση, χαρακτηρίζεται από µεταβολές των παραγόντων που ευνοούν την αθηρογένεση, όπως αύξηση των τριγλυκεριδίων, της ολικής και LDL χοληστερόλης, µείωση της HDL χοληστερόλης και µεταβολές στους παράγοντες πήξης. Στην περίπτωσή σας, η µικρή αύξηση της χοληστερόλης προφανώς οφείλεται στην εµµηνόπαυση και αν δεν υπάρχουν άλλες αντενδείξεις και κυρίως ιστορικό καρκίνου του µαστού, ενδοµητρίου ή φλεβοθρόµβωση, αφού προηγηθεί κλινική εξέταση και ο σχετικός εργαστηριακός έλεγχος µπορείτε να αρχίσετε θεραπεία µε το σκεύασµα που θα σας υποδείξει ο γιατρός σας. Η θεραπεία υποκατάστασης µε οιστρογόνα όταν χορηγείται από το στόµα προκαλεί αύξηση της καλής χοληστερόλης (HDL), µείωση της LDL και µικρή αύξηση των τριγλυκεριδίων που όµως φαίνεται ότι είναι άνευ σηµασίας. Στην ηλικία σας η θεραπεία υποκατάστασης πέρα από την ευνοϊκή επίδραση στα λιπίδια του αίµατος θα σας βοηθήσει να αντιµετωπίσετε τις εξάψεις, την απώλεια συγκέντρωσης, τη ξηρότητα του κόλπου και µακροπρόθεσµα την εµφάνιση οστεοπόρωσης. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας όµως, θα πρέπει ανά εξάµηνο να σας βλέπει ο γιατρός σας και να υποβάλλεσθε σε εργαστηριακό έλεγχο όταν κριθεί απαραίτητο. µείωσης του ποσοστού του λίπους του οργανισµού ανεξάρτητα από τη συνοδό συνήθως απώλεια βάρους. Οι διαταραχές αυτές είναι φυσικά πιο συχνές στον πρωταθλητισµό γι αυτό παρατηρούνται στις επαγγελµατίες αθλήτριες της ρυθµικής αλλά και της ενόργανης γυµναστικής. Αν η απώλεια βάρους και η µείωση του ποσοστού λίπους του σώµατος συνδυασθούν και µε το stress της διάκρισης, γίνεται αντιληπτό γιατί ο πρωταθλητισµός στις νεαρές αυτές κοπέλες συχνά συνοδεύεται από διαταραχές της περιόδου ή ακόµη και από καθυστερηµένη εµφάνιση εµµηναρχής. Στην περίπτωσή σας ελέγξτε αν η κόρη σας έχει χάσει πρόσφατα σηµαντικό βάρος και αν η άσκηση της υπερβαίνει τα συνήθη για ερασιτέχνες όρια. Επίσης, διαπιστώστε αν υποφέρει από χρόνιο stress που είναι σύνηθες σε αυτή την ηλικία λόγω των υπερβολικών απαιτήσεων της εκπαίδευσης και των δυσκολιών της εφηβείας. Αν η διαταραχή παρατείνεται συµβουλευθείτε το γυναικολόγο ή ενδοκρινολόγο σας. Η κόρη µου είναι 16 ετών και παρακολουθεί µαθήµατα ρυθ- µικής γυµναστικής. Τελευταία, η περίοδος της έρχεται πιο αραιά και µια φορά καθυστέρησε 2 µήνες. Μπορεί αυτό να οφείλεται στην ενασχόλησή της µε τη γυµναστική; Ο αναπαραγωγικός κύκλος της γυναίκας όπως εκδηλώνεται µε την έµµηνο ρύση και την ωοθηλακιορρηξία επηρεάζεται άµεσα µέσω του ενδοκρινικού άξονα «υποθάλαµος-υπόφυσηωοθήκες» από περιβαλλοντολογικά ερεθίσµατα όπως η διατροφή, η άσκηση και το stress. Η απώλεια βάρους στη γυναίκα κάτω από ένα κριτικό όριο οδηγεί σε αµηνόρροια. Ο οργανισµός όταν προσπαθεί να επιβιώσει διακόπτει µη απαραίτητες για τη ζωή λειτουργίες όπως η αναπαραγωγή. Οι κρατούµενες σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως για παράδειγµα, επειδή λιµοκτονούσαν δεν είχαν περίοδο. Η εντατική άσκηση µπορεί να προκαλέσει αµηνόρροια ή ολιγοµηνόρροια µέσω της υπερβολικής απώλειας βάρους αλλά και λόγω 18 19

11

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας

Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας ΜΟΣΧΑΚΗ ΒΙΚΤΩΡΙΑ Μsc ΜΑΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΑΙΑΣ Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων(

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( HPV Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( 1. Ερωτήσεις απαντήσεις για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) Τι είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV: Human Papillomavirus

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Αίτια υπογονιμότητας Κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση υπογονιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/09/2008

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/09/2008 Ησυµβολή τηςτοπικής ΤοπικήςΑυτοδιοίκησης σεπρογράµµατα προγράµµαταπρόληψης ΜιχάληςΓαβράς ηµοτικός Σύµβουλος Πρόεδρος ηµοτικών Ιατρείων Αγίας Παρασκευής Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναγκαιότητατηςπρόληψης ΟρόλοςτηςΤοπικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική-Εφηβική Γυναικολογία & Επανορθωτική Χειρουργική. Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς. Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου 1 / 13

Παιδική-Εφηβική Γυναικολογία & Επανορθωτική Χειρουργική. Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς. Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου 1 / 13 Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου / 3 Συνεργάτες: Παντελής Τσίμαρης, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, IFEPAGFellow Κωνσταντίνος Δημόπουλος, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, IFEPAGFellow Ευγενία

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Παραμένοντας Υγιής Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Ένας εύκολος και σημαντικός τρόπος για να παραμένουμε υγιείς είναι να κάνουμε πρόληψη και να λαμβάνουμε υπηρεσίες για έγκαιρη ανίχνευση της ασθένειας.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV)

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Επιμέλεια-Παρουσίαση: Άρτεμις Κ.Τσίτσικα Παιδίατρος Εφηβική Ιατρική Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1) Τι είναι Οστεοπόρωση α) Ορισµός - Η Οστεοπόρωση είναι η πιο συχνή πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται από µείωση της οστικής µάζας και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτου ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής.

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το ΚΕΠ Υγείας Μεταμόρφωσης, μια νέα δημοτική δομή που ασχολείται με την πρόληψη και την προαγωγή υγείας, ενημερώνει τους κατοίκους του δήμου για τις προληπτικές εξετάσεις, που προτείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Συχνότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως Έχει πάρει χαρακτήρα «επιδημίας» Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία (Manios Y. et al,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ. ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗΣ Φυσίατρος - Ιατρός Αποκατάστασης Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Για εμάς τις γυναίκες, το γάλα ΔΕΛΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ στρογγυλή τράπεζa: HPV λοίµωξη:µια νέα παράµετρος στην καθηµερινή ζωή 6η Σύνοδος

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα