ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"

Transcript

1 Η πρώτη ερώτηση του Τετραδίου υπογραμμίζει τη σημασία του κεραμικού τροχού στην αγγειοπλαστική. Με τη δεύτερη δραστηριότητα ασκούνται οι μαθητές σε γνωστικές και μεθοδολογικές δεξιότητες: αξιοποίηση κειμένων για άντληση πληροφοριών, ταξινόμηση του υλικού κ.ά Με την 3η και 4η δραστηριότητα αναπτύσσονται οι καλλιτεχνικές και κατασκευαστικές δεξιότητες των μαθητών, συνδέεται το μάθημα της Ιστορίας με το μάθημα της Αισθητικής Αγωγής και δημιουργείται ευχάριστη ατμόσφαιρα μέσα στην τάξη. Με την τελευταία δραστηριότητα ασκείται και ελέγχεται η παρατηρητικότητα και η κριτική ικανότητα των μαθητών, οι οποίοι μπορούν να ανατρέξουν και σε προηγούμενες σελίδες του βιβλίου τους για να απαντήσουν. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλεξίου Στ., ªÈÓˆÈÎfi appleôïèùèûìfi, εκδ. Σ. Π. Αλεξίου, Ηράκλειο, χ.χ. Á ÓÓËÛË ÙË ÁÚ Ê, κατάλογος έκθεσης, επιμ. Σ. Χρυσουλάκη, Τ.Α.Π., Αθήνα ΙΕΕ, τόμ. Α, σελ , Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Hood S., Δ ÓË ÛÙËÓ ÚÔ ÛÙÔÚÈÎ ÏÏ, Καρδαμίτσα, Αθήνα Μιχαηλίδου Α., ÓˆÛfi, appleï ÚË Ô ËÁfi..., Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Σακελαράκη Ι., ªÔ ÛÂ Ô Ú ÎÏ Ô, εικονογραφημένος οδηγός, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Σακελαράκη Γ. και Ε., Ú ÙË. πûùôú Î È ÔÏÈÙÈÛÌfi, τόμ Α, σελ , ΤΕΔΚ Κρήτης, Κρήτη ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 1: ΑΧΑΙΟΙ, ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ Να γνωρίσουν οι μαθητές τα σπουδαιότερα κέντρα του μυκηναϊκού πολιτισμού και να τα εντοπίσουν στο χάρτη. Να κατανοήσουν ότι οι Μυκηναίοι(Αχαιοί) ήταν οι πρώτοι Έλληνες. Να κατανοήσουν τη σημασία του εμπορίου στην επικοινωνία με άλλους λαούς και στις πολιτιστικές επιδράσεις. Να διαπιστώσουν τη σημασία των αρχαιολογικών ευρημάτων. Να ανακαλέσουν στη μνήμη τους τα γεγονότα του Τρωικού πολέμου. Να κατανοήσουν ότι οι έρευνες του Σλήμαν απέδειξαν ότι, όσα αφηγείται ο Όμηρος, είναι πραγματικότητα. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Οι Αχαιοί γύρω στα 1600 π.χ. κατέβηκαν από το Βορρά κι εγκαταστάθηκαν κατ αρχήν στα ορεινά της Βόρειας Ελλάδας. Χρησιμοποιούσαν χάλκινα όπλα και, με την πάροδο του χρόνου, κατέκτησαν τα πεδινά μέρη του ελληνικού χώρου, φτάνοντας μέχρι τα νότια παράλια της Πελοποννήσου. Κατόρθωσαν να αφομοιώσουν τους Προέλληνες, που κατοικούσαν μέχρι τότε στην Ελλάδα. Θεωρούνται οι πρώτοι Έλληνες και δημιούργησαν τον πρώτο καθ αυτό ελληνικό πολιτισμό, που ονομάστηκε από τους αρχαιολόγους μυκηναϊκός. Στοιχεία πολλά και πολύτιμα για τον πολιτισμό αυτό μας δίνουν τα ομηρικά έπη. 97

2 Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα τίποτε δεν ήταν γνωστό για τον πολιτισμό των Αχαιών. Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια θεωρούνταν μυθικά έπη χωρίς κανένα αληθινό στοιχείο. Όμως, το 1876 ο Ερρίκος Σλήμαν, ανασκάπτοντας τους αρχαιολογικούς χώρους της Τροίας και των Μυκηνών, έδωσε υπόσταση στο μυκηναϊκό θρύλο και στα αναφερόμενα στα ομηρικά έπη, αποκαλύπτοντας πάμπολλα στοιχεία ενός μεγάλου πολιτισμού. Η Μυκηναϊκή περίοδος που αρχίζει το 1600 π.χ. χωρίζεται σε τρεις υποπεριόδους: ÚÒÈÌË ª ÎËÓ Î από το 1580 π.χ. έως το 1500 π.χ. ª ÛË ª ÎËÓ Î από το 1500 π.χ. έως το 1425 π.χ. ÂfiÙÂÚË ª ÎËÓ Î από το 1425 π.χ. έως το 1100 π.χ. Γύρω στα 1580 π.χ., αφού σταθεροποιήθηκαν στον ελληνικό χώρο οι Αχαιοί, αρχίζει η άνθηση νέου πολιτισμού, στη διάρκεια του οποίου οι άνθρωποι που τον θεμελίωσαν θα αποκτήσουν συνείδηση του εαυτού τους και θα φανούν πια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής φυλής. Οι Αχαιοί ή Μυκηναίοι, ήρθαν σε επαφή με τους Μινωίτες, οι οποίοι είχαν επεκτείνει το εμπόριό τους και στην ηπειρωτική Ελλάδα. Γνώρισαν τον πολιτισμό τους και επηρεάστηκαν πολύ από αυτόν. Υπάρχουν δυο θεωρίες για την επίδραση του μινωικού πολιτισμού στο μυκηναϊκό. α) Η θεωρία του Έβανς υποστηρίζει ότι ο μυκηναϊκός πολιτισμός εμφανίστηκε εντελώς ξαφνικά φορώντας μινωικά ρούχα και ότι οι Μυκηναίοι, που ήταν κτηνοτρόφοι και γεωργοί, έγιναν ξαφνικά έμποροι και ναυτικοί και υιοθέτησαν τη θρησκεία, τη μόδα, την τέχνη και τον τρόπο ζωής των Μινωιτών. β) Η θεωρία του Wace, σύμφωνα με την οποία οι Μυκηναίοι επηρεάστηκαν από τον πολιτισμό της Κρήτης, έβαλαν όμως τη δική τους προσωπική σφραγίδα. Έτσι ο μυκηναϊκός πολιτισμός έμεινε στο βάθος του ελλαδικός. ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ (ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ). Îapple È Â ÙÈÎfi Ê ÎÂÏÔ : «Ο Μυκηναϊκός πολιτισμός». Πρόγραμμα ªÂÏ Ó. Έκδοση ΥΠ.ΠΟ. - ΥΠΕΠΘ Περιέχει έντυπα για τον εκπαιδευτικό και το μαθητή, διαφάνειες, επιτραπέζιο παιχνίδι για το μυκηναϊκό εμπόριο. Îapple È Â ÙÈÎfi appleúfiáú ÌÌ : «Η Μυκηναϊκή συλλογή του ΕΑΜ» για την προετοιμασία μιας επίσκεψης στη μυκηναϊκή αίθουσα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Πρόγραμμα ªÂÏ - Ó, ΥΠΠΟ. Îapple È Â ÙÈÎfi appleúfiáú ÌÌ : «Η ζωή στο μυκηναϊκό ανάκτορο» για την προετοιμασία μιας επίσκεψης στο αρχ. Μουσείο Θήβας. Πρόγραμμα ªÂÏ Ó, ΥΠΠΟ. Îapple È Â ÙÈÎfi appleúfiáú ÌÌ : «Τον καιρό των Μυκηναίων στη Φθιώτιδα» για την προετοιμασία μιας επίσκεψης στο αρχαιολογικό μουσείο Λαμίας. Πρόγραμμα ªÂÏ Ó, ΥΠΠΟ. Îapple È Â ÙÈÎfi Ê ÎÂÏÔ : «Στα ίχνη της γραφής». Έκδοση ΥΠ.ΠΟ., Περιέχει έντυπα για τον εκπαιδευτικό, προτάσεις για δραστηριότητες. Διατίθεται δωρεάν από το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων ΥΠΠΟ. ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ(και για τα πέντε μαθήματα της ενότητας). Ιστοσελίδα της Ελένης Παπακυριάκου/Αναγνώστου με ιστορικό και πλούσιο φωτογραφικό υλικό για το μυκηναϊκό κόσμο, μέσα από τις εξής κατηγορίες: τέχνη, Όμηρος, ιστορία, μνημεία, χάρτες. Η ιστοσελίδα του ΙΜΕ. Συλλογή φωτογραφιών αρχαιολογικών 98

3 χώρων και εκθεμάτων μουσείων, από τον καθηγητή Στυλ. Φραγκόπουλο. Φωτογραφικό υλικό για την τέχνη και την αρχιτεκτονική από τον καθηγητή Π. Χαλούλο. Ένα πρόγραμμα της τράπεζας Κύπρου. Παιχνίδια γνώσεων και παρατηρητικότητας Το φιδάκι της μυκηναϊκής περιόδου, η μηχανή του χρόνου -μυκηναϊκή περίοδος. Η εκπαιδευτική πύλη του ΥΠΕΠΘ. Συλλογή εικόνων από την Τ. Γιακουμάτου και ανασύνθεση(puzzle) μυκηναϊκών τοιχογραφιών(σκηνή μάχης και μουσικός που παίζει λύρα)από την Ι. Ηλιοπούλου. Βίντεο περιβάλλοντος. Αρχαιολογικός χώρος Μυκηνών. ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ (και για τα πέντε μαθήματα της ενότητας). Βαλαβάνης Π., ÏfiÊÔ Ì ٠ÎÚ ÌÌ Ó Ì ÛÙÈÎ, Ακρίτας, Αθήνα Βαλάσης Δ., ªÈ appleâúèapple ÙÂÈ (ÁÚ Ê ) ˆÚ Ù ÏÔ, Κέδρος, Αθήνα Burell R., È ŒÏÏËÓÂ, μτφ. Σ. Γελαδάκη, Ε. Ρώσση, Γιαλουράκη Σ., ÃÚ Û ª Î ÓÂ, Ακρίτας, Αθήνα Κύρδη Κ.-Σπανέλλη Τ., ÃÚÔÓÔÙ ÍÈ Â Ù ÛÙËÓ ÏË ÙˆÓ ÂfiÓÙˆÓ, Μεταίχμιο, Αθήνα Κροντηρά Λ., ÓˆÚÈÌ Ì ÙÔ ıóèîfi Ú ÈÔÏÔÁÈÎfi ªÔ Û Ô, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα1985. Νάκου Ειρ, Δ Í È ÛÙËÓ appleúô ÛÙÔÚÈÎ ÏÏ, Κέδρος, Αθήνα Νάκου Ειρ, ΔÔ ıóèîfi Ú ÈÔÏÔÁÈÎfi ªÔ Û Ô, Dian Books, Η προσέγγιση της νέας γνώσης, η επεξεργασία( νοηματική, «ιστορική», διαθεματική) και η αξιολόγηση γίνονται με διδακτικές ενέργειες και μαθητικές δραστηριότητες παρόμοιες με αυτές που περιγράφονται στην Εισαγωγή και στα προηγούμενα μαθήματα. Οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν το χάρτη και να εντοπίσουν τις Μυκήνες και τα σπουδαιότερα μυκηναϊκά κέντρα. Στη συνέχεια εξηγούν την ονομασία μυκηναϊκός πολιτισμός (ερώτηση 1 του Βιβλίου). Σχετική είναι η δραστηριότητα 1 του Τετραδίου Εργασιών, η οποία στοχεύει στην κατάκτηση της έννοιας χώρος και συνδέεται με το μάθημα της Γεωγραφίας. Το παράθεμα 2 θυμίζει στους μαθητές τα γεγονότα του Τρωικού πολέμου και τον ηγετικό ρόλο του βασιλιά των Μυκηνών Αγαμέμνονα(δραστηριότητα 2 Τετραδίου Εργασιών). Η εικόνα 3 που συνοδεύει το παράθεμα είναι αφίσα από την κινηματογραφική ταινία «Τροία. Για την αιωνιότητα» και δείχνει πως τα κατορθώματα των Μυκηναίων αποτελούν πηγή έμπνευσης για ποικίλες καλλιτεχνικές δημιουργίες ακόμα και σήμερα. Η ερώτηση 2 του Βιβλίου στοχεύει να υπογραμμίσει τα οικονομικά αίτια του πολέμου και να τα αντιδιαστείλει από τα μυθολογικά. Με την αξιοποίηση της εικόνας 4 επιδιώκεται η υπογράμμιση της σημασίας των ανασκαφών του Σλήμαν στην Τροία και στις Μυκήνες, με τις οποίες απέδειξε ότι όσα αφηγείται ο Όμηρος είναι πραγματικότητα (ερώτηση 3 του βιβλίου). ΜΑΘΗΜΑ 2: ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΠΗΓΑΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Να γνωρίσουν τις σχέσεις των Μυκηναίων με την Κύπρο και την εγκατάστασή τους στο νησί. 99

4 Να γνωρίσουν ότι και στην Κύπρο αναπτύχθηκε ένας λαμπρός πολιτισμός. Να κατανοήσουν ότι η Κύπρος από πολύ παλιά αποτέλεσε αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού πολιτιστικού χώρου. Να συσχετίσουν τον πολιτισμό της Κύπρου με το μινωικό και το μυκηναϊκό. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Κύπρος ευρισκόμενη στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου, μεταξύ των χωρών της Ανατολής, της Αιγύπτου και της Ελλάδος, για χιλιάδες χρόνια αποτέλεσε πεδίον επαφής των πολιτισμών της Ανατολής, της Αιγύπτου και των πολιτισμών του Αιγαίου. Κατά την εποχή της χαλκοκρατίας ο ρόλος της υπήρξε πολύ σημαντικός. Με την ανακάλυψη του χαλκού παρουσίασε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, καθώς το νησί διέθετε πλούσια κοιτάσματα. Πολλοί από τους κατοίκους της που μέχρι τότε ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και τη γεωργία (στις εύφορες πεδιάδες της καλλιεργούνταν σιτηρά, κηπευτικά, ελιές και φρούτα), αλλά και με την υλοτομία και την ξυλουργική, (τα ορεινά μέρη της σκεπάζονταν από πυκνά δάση που έδιναν άφθονη ξυλεία για την κατασκευή πλοίων), έγιναν μεταλλωρύχοι, τεχνίτες και έμποροι. Από το 1550 π.χ., περίπου, ως το 1050 π.χ. ( Ύστερη χαλκοκρατία) έγινε πολύ σημαντικό πολιτικό, πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο, αφού με την εγκατάσταση εκεί μυκηναίων αποίκων, συνδέθηκε με το μυκηναϊκό κόσμο. Για τους Αχαιούς, που μετά την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας και την καταστροφή των μινωικών πόλεων ήλεγχαν το εμπόριο με την Ανατολή, η Κύπρος αποτελούσε ιδανικό σταθμό για τη διεξαγωγή των εμπορικών τους δραστηριοτήτων. Επίσης μεγάλο οικονομικό ενδιαφέρον αποτελούσαν γι αυτούς και τα πλούσια κοιτάσματα χαλκού της νήσου. Η εγκατάσταση των Αχαιών στην Κύπρο έγινε το 1300 περίπου π.χ. Οι άποικοι έκτισαν πόλεις, τις οποίες οχύρωσαν με κυκλώπεια τείχη και προμαχώνες, όπως την Έγκωμη, το Κίτιο και την Παλαίπαφο. Έφεραν μαζί τους την ελληνική γλώσσα, τη θρησκεία, τις συνήθειες και την τέχνη τους. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως θολωτούς τάφους, παρόμοιους με των Μυκηνών, βωμούς και θρησκευτικά σύμβολα κρητομυκηναϊκά. Λατρευόταν η Θεά Μητέρα, θεά της γονιμότητας, αλλά και αρκαδικοί θεοί, όπως ο Απόλλωνας ο Κεραιάτης. Στην Έγκωμη βρέθηκε άγαλμα του θεού προστάτη του χαλκού. Επίσης το πλήθος των μυκηναϊκών αγγείων που βρέθηκαν μαρτυρούν την ύπαρξη εργαστηρίων στο νησί, τα οποία έφτιαξαν μυκηναίοι αγγειοπλάστες που εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο. Η ελληνική επιρροή, έγινε ειρηνικά και αβίαστα. Αποτέλεσμά της ήταν ο εξελληνισμός της Κύπρου. Το ελληνικό πνεύμα ρίζωσε βαθιά και διαφυλάχτηκε ανόθευτο για τρεις και πλέον χιλιάδες χρόνια. Η Κύπρος χαρακτηρίζεται ως η κιβωτός των ελληνικών παραδόσεων. Με τη μελέτη του χάρτη 1 και του παραθέματος 3 οι μαθητές διαπιστώνουν τη ναυτική δύναμη των Μυκηναίων και τις σχέσεις που ανέπτυξαν με άλλους λαούς και κυρίως με την Κύπρο (ερωτήσεις 1 και 2 του Βιβλίου). Αξιοποιούνται οι διαθεματικές έννοιες ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ, ÏÏËÏÂapple - Ú ÛË, Î È Ë ÓÓÔÈ appleôïèùèûìfi. Η δραστηριότητα 1 του Τετραδίου Εργασιών στοχεύει να παρωθήσει τους μαθητές στην παρατήρηση, τη σύγκριση και την εξαγωγή συμπερασμάτων για τις επιδράσεις που δέχτηκε η Κύπρος από τον κρητομυκηναϊκό πολιτισμό. Η δραστηριότητα 2 δίνει ευκαιρία για συσχετισμούς με τη σημερινή εποχή και τη διατύπωση 100

5 γενικεύσεων, όπως: οι άνθρωποι από τα παλιά χρόνια μέχρι σήμερα μεταναστεύουν για να βρουν καλύτερες συνθήκες για να ζήσουν. Με τη δραστηριότητα 3 του Τετραδίου οι μαθητές καλούνται να δραματοποιήσουν μια σκηνή εμπορικής ανταλλαγής μεταξύ Κυπρίων και Μυκηναίων. Οι μαθητές αυτοσχεδιάζουν, στηριζόμενοι στις πληροφορίες που αποκόμισαν από το παράθεμα 3. Η ανάπλαση ιστορικών γεγονότων και το «παίξιμό» τους στη συνέχεια προκαλεί το ενδιαφέρον των παιδιών και συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση κα εμπέδωση της διδακτέας ύλης. Για τη αξία των ασκήσεων δραματοποίησης βλέπε και το μάθημα ΔÔ Ì ÏÔ ÙË ÚÈ. Τα παιδιά αναλαμβάνουν ρόλους. Ένα παιδί υποδύεται το βασιλιά, άλλο το γραφέα, άλλα τους εμπόρους και τους διάφορους τεχνίτες. Ο μυκηναίος βασιλιάς καθισμένος στο θρόνο του κανονίζει ποια προϊόντα θα πουλήσουν και ποια θα φέρουν από την Κύπρο οι έμποροι. Οι έμποροι επιβιβάζονται στα καράβια και πηγαίνουν στην Κύπρο. Εκεί συναντούν τους κύπριους εμπόρους. Τους δίνουν αγγεία με αρωματικό λάδι, κρασί, μέλι, όπλα και κοσμήματα και παίρνουν για αντάλλαγμα χαλκό, και πολύχρωμα υφαντά. Ακολουθεί η σκηνή του αποχαιρετισμού και η επιστροφή στις Μυκήνες. Ο γραφέας καταγράφει τα προϊόντα που ήρθαν, χαράσσοντας με μυτερό ξυλαράκι πάνω σε μαλακό πηλό ή πλαστελίνη. Ο βασιλιάς δίνει τα υλικά αυτά στους τεχνίτες και εντολές για το τι ακριβώς θα κατασκευάσουν. Στο τέλος οι έμποροι παραδίνουν στο βασιλιά έναν κυλινδρικό σφραγιδόλιθο, δώρο από το βασιλιά της Κύπρου. ΜΑΘΗΜΑ 3: Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική των Μυκηναίων. Να κατανοήσουν τους λόγους που ώθησαν τους Αχαιούς να κατασκευάσουν τείχη. Να κατακτήσουν όρους όπως: Ó ÎÙÔÚÔ, Ì Á ÚÔ, ÂÛÙ, Î ÎÏÒappleÂÈ ÙÂ Ë, ÛÈÏÈ, Ï fi. Να ασκηθούν στην παρατήρηση και περιγραφή αρχαιολογικών ευρημάτων. Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και την ανάγκη προστασίας των καταλοίπων του παρελθόντος. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τα εντυπωσιακότερα έργα της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι οι ακροπόλεις οχυρωμένες με κυκλώπεια τείχη. Η αρχιτεκτονική αυτών των τειχών, που περιέβαλαν τις ακροπόλεις, ήταν αποτέλεσμα του τρόπου ζωής των Αχαιών, οι οποίοι πολεμώντας τους Προέλληνες, κυριάρχησαν στον ελληνικό χώρο. Για να προστατεύονται οι ίδιοι από παρόμοιες επιθέσεις, έχτιζαν ακροπόλεις στις κορυφές απρόσιτων λόφων και τις περιτείχιζαν με απόρθητα τείχη. Κυκλώπειες κατασκευές ήταν και οι οδογέφυρες που υπήρχαν σε πολλά σημεία του οδικού δικτύου, το οποίο ήταν αρκετά αναπτυγμένο και ένωνε τα σπουδαιότερα μυκηναϊκά κέντρα. Τα μυκηναϊκά ανάκτορα, γνωστά από τις περιγραφές του Ομήρου, ήταν απλά διώροφα κτίρια, τα οποία σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να συγκριθούν με τα δαιδαλώδη, πολυτελή μινωικά ανάκτορα. Διέθεταν πρόπυλο(είσοδο), που έβγαζε σε αυλή, στο μέσο της οποίας υπήρχε πάντα βωμός. Στην αυλή υπήρχε η είσοδος του κυριότερου δωματίου των ανακτόρων που ονομαζόταν μέγαρο. Βρισκόταν στο ισόγειο του ανακτόρου, ήταν μεγάλο ορθογώνιο δωμάτιο και στο εσωτερικό του είχε ξύλινους κίονες, πάνω στους οποίους στηριζόταν ο δεύτερος όροφος. 101

6 Στο μέσο του μεγάρου, ανάμεσα σε τέσσερις κίονες, υπήρχε η στρογγυλή εστία, στην οποία πάντα έκαιγε φωτιά. Πάνω από την εστία υπήρχε πήλινη καπνοδόχος. Το μέγαρο ήταν η αίθουσα του θρόνου και συγχρόνως αίθουσα συμποσίων. Δίπλα του ήταν τα δωμάτια των γυναικών και τα λουτρά. Στο υπερώο υπήρχαν οι κοιτώνες. Το μέγαρο καθώς και τα δωμάτια της βασιλικής οικογένειας ήταν διακοσμημένα με τοιχογραφίες. Το ανάκτορο διέθετε επίσης θησαυροφυλάκια, αποθήκες και κελάρια. Διέθετε επίσης εργαστήρια, στα οποία εργάζονταν τεχνίτες και καλλιτέχνες με εντολή του βασιλιά. Στην ακρόπολη των Μυκηνών η είσοδος κοσμείται από ανάγλυφο υπέρθυρο, που εικονίζει λιοντάρια, σύμβολο δύναμης και εξουσίας. Μέσα στην ακρόπολη των Μυκηνών υπάρχουν ερείπια πολλών κτιρίων, που κατά τους αρχαιολόγους ήταν κατοικίες των συγγενών του βασιλιά, κατοικίες των φρουρών της ακρόπολης, αποθήκες, πολλά εργαστήρια, στάβλοι και μικρό ιερό των θεών. Στο χώρο της ακρόπολης, στον ταφικό περίβολο, βρέθηκαν επίσης βασιλικοί τάφοι με πολλά κτερίσματα. Οι μαθητές παρατηρούν την εικόνα 1 και διαπιστώνουν ότι οι Μυκηναίοι επέλεξαν το ψηλό σημείο ενός λόφου για να χτίσουν την ακρόπολή τους, ώστε να εποπτεύουν το χώρο και να μπορούν να ελέγχουν τις κινήσεις των εχθρών (ερώτηση 1 βιβλίου). Στη συνέχεια με την αξιοποίηση του υπόλοιπου εικονιστικού υλικού ασκούνται στην παρατήρηση και στην περιγραφή των αρχαιολογικών ευρημάτων(ερώτηση 2 Βιβλίου), γνωρίζουν την αρχιτεκτονική των Μυκηναίων, κατακτούν όρους όπως apple ÏË ÙˆÓ ÏÂfiÓÙˆÓ, Ì Á ÚÔ, ÂÛÙ,... και τους εμπεδώνουν με τις δραστηριότητες 2, 3 του Τετραδίου Εργασιών. Η μελέτη των παραθεμάτων 2 και 4 δίνει το ερέθισμα για συζήτηση και αντιδιαστολή της μυθολογικής από την ιστορική εξήγηση της κατασκευής των κυκλώπειων τειχών. Το παράθεμα 4 δίνει μια άλλη εξήγηση της κατασκευής των κυκλώπειων τειχών και πληροφορεί τους μαθητές για τις τεχνικές γνώσεις των Μυκηναίων, πολλές από τις οποίες απέκτησαν από την επαφή τους με άλλους λαούς. Αξιοποιούνται οι διαθεματικές έννοιες ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ, ÏÏËÏÂapple Ú ÛË, Î È Ë ÓÓÔÈ appleôïèùèûìfi (δραστηριότητα 1 Τετραδίου). Η δραστηριότητα 4 του Τετραδίου στοχεύει στη συνειδητοποίηση της σημασίας των καταλοίπων του παρελθόντος(αποτελούν πηγή πληροφόρησης για παλιότερες εποχές και αποδεικνύουν την ιστορική μας πορεία) και της ανάγκης προστασίας τους, και συνδέεται με την τοπική ιστορία. ΜΑΘΗΜΑ 4: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΙΩΝ Να γνωρίσουν βασικά στοιχεία της καθημερινής ζωής και της κοινωνικής οργάνωσης των Μυκηναίων. Να γνωρίσουν την κυριαρχία των Μυκηναίων στο θαλάσσιο εμπόριο. Να διαπιστώσουν τον πολεμικό χαρακτήρα των Αχαιών. Να αντιληφθούν ότι μέσα από την παρατήρηση και τη μελέτη των πηγών τεκμηριώνουμε τις ιστορικές πληροφορίες. Να κατακτήσουν όρους όπως: apple ÓÔappleÏ, ıòú Î, Ûapple, ÎÚ ÓÔ, ÈÙÒÓ, ÔÈ fi. 102

7 ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Ελλάδα των μυκηναϊκών χρόνων αποτελείτο από μικρά αυτόνομα κρατίδια, οι ηγεμόνες των οποίων πολλές φορές είχαν μεταξύ τους συγγενική σχέση. Τα περισσότερα μυκηναϊκά κέντρα βρίσκονταν μέσα σε οχυρωμένες ακροπόλεις. Μερικά, όπως η Θήβα και η Πύλος, ήταν ανοχύρωτα. Στα κέντρα αυτά κατοικούσαν βασιλικές δυναστείες που κυβερνούσαν απολυταρχικά. Ο βασιλιάς ήταν απόλυτος άρχοντας. Του ανήκαν μεγάλες εκτάσεις γης και πολλά κοπάδια ζώων. Ο λαός ασχολείτο με διάφορα επαγγέλματα. Οι άνδρες ήταν έμποροι και ναυτικοί, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, τεχνίτες και καλλιτέχνες. Υπήρχαν και δούλοι, που πρόσφεραν υπηρεσίες στα ανάκτορα και σε αρχοντικά σπίτια. Στη μυκηναϊκή κοινωνία ξεχωριστή θέση κατείχαν οι γραφείς και οι αοιδοί. Οι γραφείς γνώριζαν γραφή και κατέγραφαν όλες τις αποφάσεις του βασιλιά, σχετικές με πολεμικές και εμπορικές επιχειρήσεις. Οι αοιδοί θεωρούνταν πρόσωπα ιερά και σεβάσμια, αφού οι Αχαιοί πίστευαν ότι τους ενέπνεαν οι μούσες και οι θεοί. Στις διάφορες γιορτές που έκαναν (θρησκευτικές, κοινωνικές, ψυχαγωγικές), υπήρχε πάντα ο αοιδός που έπαιζε λύρα και τραγουδούσε κατορθώματα ηρώων. Οι Μυκηναίοι είχαν έντονα ανεπτυγμένο αγωνιστικό πνεύμα. Αγαπούσαν τα αγωνίσματα και το κυνήγι. Επηρεασμένοι από τον τρόπο ζωής των Μινωιτών φορούσαν κι αυτοί ζώμα, αλλά και κοντούς χιτώνες. Αντίθετα με τους Μινωίτες, έκοβαν τα μαλλιά τους και διατηρούσαν μουστάκια και γένια σαν δείγμα ανδρισμού. Περιποιούνταν το σώμα τους με λουτρά και αρωματικά λάδια. Ήταν πολύ γενναίοι πολεμιστές. Για την άμυνά τους χρησιμοποιούσαν πανοπλία, (ασπίδα, περικεφαλαία με λοφίο, θώρακα και μήτρα για την προστασία της κοιλιάς και περικνημίδες). Για να επιτίθενται χρησιμοποιούσαν μακριά ξίφη, τόξα και βέλη με αιχμές από χαλκό, οψιανό ή πυριτόλιθο, ακόντια και δόρατα. Ο Όμηρος μάς πληροφορεί ότι οι ασπίδες κατασκευάζονταν από στρώσεις δέρματος βοδιού. Ήταν στρογγυλές ή οκτώσχημες. Πολεμούσαν πάνω σε ελαφρά άρματα που τα έσερναν άλογα. Οι Μυκηναίες είχαν ελευθερίες ανάλογες με των γυναικών της μινωικής Κρήτης. Επάνω σε σφραγιδόλιθους και σε χρυσά δαχτυλίδια παριστάνονταν Μυκηναίες να συμμετέχουν σε κυνήγια ζώων μαζί με τους άνδρες. Ασχολούνταν με την κατασκευή μάλλινων και λινών υφασμάτων, των οποίων γινόταν και εξαγωγή. Φορούσαν πολύχρωμες φούστες, ποδιές περικόρμια με μανίκια και πολλά κοσμήματα, που πολλές φορές ράβονταν πάνω στα ρούχα. Χτενίζονταν όμορφα, όμως η φορεσιά τους δεν έφτανε σε πολυτέλεια τις αντίστοιχες φορεσιές των Μινωιτισσών. Το εμπόριο ελεγχόταν από τον βασιλιά. Την εποχή της ακμής του μυκηναϊκού πολιτισμού (14ος και 13ος αιώνας) είχε εξαπλωθεί σε όλη τη Μεσόγειο. Από τις χώρες της Μέσης Ανατολής προμηθεύονταν μέταλλα και πολύτιμους λίθους, οι δε αγορές των χωρών αυτών κατακλύζονταν από μυκηναϊκά προϊόντα, κυρίως αγγεία. Εμπόριο διεξήγαγαν οι Μυκηναίοι και με την Ιταλία, τη Σικελία και την Ισπανία. Οι μαθητές διαβάζουν το παράθεμα 3 και επισημαίνουν τις βασικές ασχολίες των Μυκηναίων: έμποροι και πολεμιστές(ερώτηση 1 Βιβλίου). Ο πολεμικός χαρακτήρας των Μυκηναίων αναγνωρίζεται στα αρχαιολογικά ευρήματα των εικόνων 1, 2, 3 και

8 Στη συνέχεια καλούνται να εξηγήσουν το χαρακτηρισμό «πολύχρυσες» και να τον συνδέσουν με τα αρχαιολογικά ευρήματα της εικόνας 6. Η μελέτη του παραθέματος 5 και της τοιχογραφίας της Μυκηναίας αποκαλύπτει στους μαθητές τις ενδυματολογικές συνήθειες της εποχής (δραστηριότητα 3 Τετραδίου). Το παράθεμα 7 υπογραμμίζει τον ξεχωριστό ρόλο του αοιδού στη μυκηναϊκή κοινωνία και δίνει στιγμές διασκέδασης και ψυχαγωγίας των Μυκηναίων (δραστηριότητα 4 τετραδίου). Οι δραστηριότητες 1 και 5 του Τετραδίου είναι πίνακες εισαγωγής που βοηθούν τους μαθητές στην ταξινόμηση του υλικού. Η δραστηριότητα 2 στοχεύει στην ανάπτυξη της παρατηρητικότητας αλλά και των κατασκευαστικών δεξιοτήτων των μαθητών. Η ασπίδα έχει το σχήμα του αριθμού 8, γι αυτό και την ονόμασαν οκτώσχημη. Η εικόνα που συνοδεύει τη δραστηριότητα 6 δείχνει μια σκηνή συμποσίου σε μια όμορφα διακοσμημένη αίθουσα. Οι μαθητές μπορούν να αναπαραστήσουν τη σκηνή και να οργανώσουν μια μικρή γιορτή στην τάξη, την οποία έχουν στολίσει ανάλογα. Κρατούν «χρυσά» σκεύη που έχουν φτιάξει τα ίδια τα παιδιά και τρώνε μικρές λιχουδιές που έφεραν από το σπίτι τους. ΜΑΘΗΜΑ 5: Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΙΩΝ Να γνωρίσουν τη θρησκεία και τη λατρεία των Αχαιών και να τη συγκρίνουν με αυτή των Μινωιτών. Να γνωρίσουν τα ταφικά έθιμα των Αχαιών. Να διαπιστώσουν ότι το δωδεκάθεο πρωτοεμφανίζεται στη θρησκεία των Μυκηναίων. Να γνωρίσουν τη χρήση της γραφής από τους Μυκηναίους και να κατανοήσουν ότι πρόκειται για την πρώτη ελληνική γραφή. Να κατακτήσουν όρους όπως: ıôïˆùô Ù ÊÔÈ, ÎÙÂÚ ÛÌ Ù, appleúôûˆapple Â, Ú ÌÌÈÎ μ. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Οι Αχαιοί λάτρευαν τη Μεγάλη Θεά που συνδεόταν με τη γονιμότητα της γης, την Πότνια Θηρών, που προστάτευε την άγρια φύση και άλλες θεότητες. Κατά τη μυκηναϊκή όμως εποχή διαμορφώθηκε το Δωδεκάθεο. Κείμενα Γραμμικής Β αναφέρονται σε προσφορές που αφορούν θεούς του Ολύμπου. Τους θεούς τους λάτρευαν σε μικρά ιερά και ιερά άλση, όπου έστηναν βωμούς. Τους πρόσφεραν γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, υφάσματα και αγγεία, θυσίες ζώων και σε ειδικές περιπτώσεις θυσίες δούλων. Η πεποίθηση των Μυκηναίων για τη μεταθανάτιο ζωή, που πίστευαν ότι συνεχιζόταν κάτω από τη γη, τους οδήγησε στην κατασκευή μεγάλων τάφων. Οι θολωτοί τάφοι των Αχαιών είναι μνημεία μεγάλης αρχιτεκτονικής σημασίας. Ήταν μεγάλα δωμάτια σκαμμένα στις πλαγιές χαμηλών λόφων, με θολωτή οροφή και τοίχους από ογκόλιθους. Σ αυτά τα δωμάτια οδηγούσε διάδρομος που είχε αριστερά και δεξιά τοίχο. Είχαν είσοδο με υπέρθυρο και τριγωνικό άνοιγμα πάνω από το υπέρθυρο. Μέσα θάβονταν οι νεκροί. Στα πρόσωπά τους τοποθετούσαν χρυσές προσωπίδες και δίπλα τους άφηναν πολλά κτερίσματα, δηλαδή προσωπικά και αγαπημένα τους αντικείμενα. Πολλά από αυτά ήταν πολύτιμα, αφού σε θολωτούς τάφους θάβονταν βασιλείς και άρχοντες. Η γραφή που αποτύπωσε τη γλώσσα του πρώτου αυτού ελληνικού πολιτισμού ονομάστηκε από τους αρχαιολόγους Γραμμική Β. Είναι γραφή συλλαβική, καθένα δηλαδή από τα στοιχεία 104

9 της αποτελεί μια συλλαβή, και είναι μια βελτιωμένη έκδοση της μινωικής Γραμμικής Α. Κείμενα Γραμμικής Β βρέθηκαν στις ανασκαφές της Κνωσού, των Μυκηνών, της Θήβας και της Πύλου. Πρόκειται για πήλινες πινακίδες στις οποίες αναγράφονται κατάλογοι προϊόντων, ζώων, κτημάτων κτλ. Η Γραμμική Β αποκρυπτογραφήθηκε το 1952 από τους Άγγλους Βέντρις και Τσάντγουικ. Εν τούτοις οι πληροφορίες που μας δίνουν οι πινακίδες έχουν λογιστικό περιεχόμενο και, όπως έχουμε τονίσει προηγουμένως (βλέπε εποχή χαλκού), δεν είναι αρκετές για να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για την εποχή αυτή. Με την παρατήρηση της εικόνας 1 οι μαθητές διαπιστώνουν ότι οι Μυκηναίοι λάτρευαν την ίδια γυναικεία θεότητα με τους Μινωίτες. [Τα πήλινα εδώλια της εικόνας 1 βρέθηκαν στο Γάζι της Κρήτης και ανήκουν στη Μετανακτορική περίοδο, όταν πια οι Μυκηναίοι είχαν καταλάβει την Κρήτη (κρητομυκηναϊκός πολιτισμός). Επιλέχτηκαν για την εικονογράφηση, ως τα πιο παραστατικά της γυναικείας θεότητας]. Οι μαθητές καλούνται να θυμηθούν τους 12 θεούς του Ολύμπου και σε συνδυασμό με τις νέες γνώσεις διαπιστώνουν ότι η λατρεία πολλών από αυτούς ξεκίνησε από τους Μυκηναίους(ερώτηση 1 Βιβλίου). Αυτό είναι ένα βασικό στοιχείο που αποδεικνύει την ελληνικότητα του μυκηναϊκού πολιτισμού. Στη συνέχεια παρατηρούν την προσωπίδα του Αγαμέμνονα και το θολωτό τάφο (εικόνα 3), διαβάζουν το παράθεμα 2 και αντλούν πληροφορίες για τα ταφικά έθιμα των Μυκηναίων. Με τη μελέτη του παραθέματος 4 οι μαθητές διαπιστώνουν την ελληνικότητα και της Γραμμικής γραφής Β και τη σημασία της στη γνώση και κατανόηση της ζωής των Μυκηναίων. Η ερώτηση 2 του Βιβλίου δίνει την ευκαιρία για μια συζήτηση στην τάξη σχετική με τις οικονομικές σχέσεις που ανέπτυξαν και την επίδραση που δέχτηκαν οι Μυκηναίοι από τους Μινωίτες και στο θέμα της γραφής. Όταν η Κρήτη αποδυναμώνεται και εγκαθίστανται στο νησί οι Αχαιοί, όπως ήταν φυσικό, έφεραν στο νησί και τη γλώσσα τους. Η δραστηριότητα 1 του Τετραδίου στοχεύει στην καλλιέργεια της δημιουργικής φαντασίας, που βοηθά τους μαθητές στην ανάπλαση των γνώσεων που απέκτησαν. Η δραστηριότητα 2 επιδιώκει την άσκηση στην περιγραφή και τη καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Η δραστηριότητα 3 είναι μια ερώτηση εμπέδωσης των γνώσεων, όπου οι σωστές φράσεις είναι η δεύτερη και η έκτη. Η δραστηριότητα 4 στοχεύει στην ανάπτυξη των κατασκευαστικών δεξιοτήτων των μαθητών, αξιοποιώντας το αριθμητικό σύστημα των Μυκηναίων. Για την ολοκλήρωσή της θα χρειαστεί ο εκπαιδευτικός να βοηθήσει τα παιδιά. ΜΑΘΗΜΑ 6: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΙΩΝ Να γνωρίσουν βασικά στοιχεία της τέχνης των Μυκηναίων. Να διαπιστώσουν την επίδραση της μινωικής τέχνης. Να συνειδητοποιήσουν τον πολεμικό χαρακτήρα του μυκηναϊκού πολιτισμού. Να συσχετίσουν την τέχνη των Μυκηναίων με την καθημερινή ζωή και τη θρησκεία τους. Να αντιληφθούν τη σημασία των αρχαιολογικών μουσείων και των εκθεμάτων τους στη διαφύλαξη και κατανόηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. 105

10 ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Στη μυκηναϊκή τέχνη είναι φανερή η μινωική επιρροή, όπως και σε όλον τον μυκηναϊκό πολιτισμό σε βαθμό ώστε αυτός να χαρακτηρίζεται από πολλούς ιστορικούς ως κρητομυκηναϊκός. Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε κάτω από την επίδραση της μινωικής. Είχε όμως τη δική της φυσιογνωμία. Οι Μυκηναίοι έβαλαν στις τέχνες τη δική τους προσωπική σφραγίδα και τη θεματική και αισθητική τους αντίληψη. «Η ζωντάνια των Κρητών, η αγάπη τους για τη φύση δεν βρίσκουν θέση στην ψυχή των πολεμικών Αχαιών. Τα φρέσκα λουλούδια και τα κλαδιά χάνουν τη φυτική τους υπόσταση και γίνονται στεγνά διακοσμητικά σχέδια(σχηματοποιημένα). Δε στολίζεται πια ελεύθερα η επιφάνεια του αγγείου. Στην τοιχογραφία, πάλι, χάνονται οι γεμάτες χάρη σκηνές της μινωικής τέχνης. Προτιμούν να παρασταίνουν πολεμικές σκηνές ή κυνήγια. Ο ελληνικός κόσμος δεν ήταν δυνατό να εκφραστεί με την κρητική αμεριμνησία. Στη μεγαλόνησο φόβος από εχθρούς δεν υπήρχε. Στις ελληνικές πόλεις, όμως, της Υστεροελλαδικής περιόδου ο κίνδυνος ολοένα αύξαινε και η απειλή των συνανθρώπων ήταν αισθητή σε κάθε στιγμή. Οι γερά οχυρωμένες ακροπόλεις είναι η ζωντανότερη μαρτυρία. Ο άνθρωπος χρειαζόταν άγρυπνη προσοχή, καθημερινή άσκηση και σκληρή προσπάθεια για τη διατήρηση των αγαθών του. Αυτή την αίσθηση δίνει η μυκηναϊκή τέχνη. Αυτός είναι ο ιδιαίτερός της χαρακτήρας» (Α. Καλογεροπούλου, σελ ). Τη μυκηναϊκή εποχή η χρυσοχοΐα έφτασε σε ψηλό επίπεδο. Στις ανασκαφές βρέθηκε πλήθος χρυσών αντικειμένων, (κοσμήματα, κύπελλα, προσωπίδες κτλ).το πλήθος των χρυσών αυτών ευρημάτων, παρά την παραβίαση που είχαν υποστεί οι θολωτοί τάφοι, από την αρχαιότητα ακόμη, δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό των Μυκηνών ως πολύχρυσες. Οι μαθητές παρατηρούν τις εικόνες και διαπιστώνουν ότι οι Μυκηναίοι ανέπτυξαν ποικίλες τέχνες, όπως και οι Μινωίτες, και επεξεργάστηκαν διάφορα υλικά για να δημιουργήσουν τα έργα τους (δραστηριότητα 1 Τετραδίου Εργασιών). Ανατρέχοντας σε αντίστοιχες εικόνες του Βιβλίου τους από το μινωικό πολιτισμό, κάνουν συγκρίσεις, διαπιστώνουν ομοιότητες και διαφορές και τις συζητούν στην τάξη. Αξιοποιούνται οι διαθεματικές έννοιες ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ, ÏÏËÏÂapple Ú ÛË, (ερώτηση 1 Βιβλίου). Η ίδια δραστηριότητα μπορεί να γίνει με την αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών, όπου οι μαθητές ανασυνθέτοντας το παζλ δύο τοιχογραφιών, προχωρούν στις προαναφερθείσες διαπιστώσεις (βλέπε δραστηριότητα 8 του επαναληπτικού μαθήματος). Μια διαφορά που θα προκύψει είναι ότι οι Μυκηναίοι ως πολεμικός λαός, χρησιμοποίησαν ανάλογα θέματα(σκηνές κυνηγιού, μάχης) και στην τέχνη τους (δραστηριότητα 2 Τετραδίου) σε αντίθεση με τους Μινωίτες, οι οποίοι εκφράζουν τον ειρηνικό και χαρούμενο χαρακτήρα του πολιτισμού τους και στην τέχνη τους. Η ερώτηση 2 του Βιβλίου θυμίζει στους μαθητές τη σημαντική θέση που είχαν τα αγγεία στις εμπορικές ανταλλαγές των Μυκηναίων. Επίσης μέσα από τη συζήτηση οι μικροί μαθητές θα κατανοήσουν τη σημασία της ανεύρεσης τέτοιων αγγείων και τα ιστορικά συμπεράσματα στα οποία μας οδηγούν. Η μελέτη του παραθέματος 3 δίνει την αφορμή να αντιληφθούν οι μαθητές τη σημασία των αρχαιολογικών μουσείων και των εκθεμάτων τους στην κατανόηση του παρελθόντος. Τα εκθέματα όμως δεν μιλούν από μόνα τους, για να μας αποκαλύψουν τα μυστικά τους. Πρέπει να ερωτηθούν κατάλληλα, πρέπει να αναγνωσθούν, να ερμηνευθούν. Έτσι το αρχαιολογικό μου- 106

11 σείο μπορεί να αποτελέσει χώρο μάθησης για τους μαθητές, εφόσον αυτοί συμμετέχουν άμεσα και δημιουργικά σε διάφορες δραστηριότητες (δραστηριότητα 6 Τετραδίου). Αν η επίσκεψη είναι δύσκολο να γίνει, προτείνεται η εικονική περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών με την αξιοποίηση του διαδικτύου (βλέπε ιστοσελίδες) ή την προβολή σχετικής βιντεοταινίας. Η δραστηριότητα 3 του Τετραδίου στοχεύει στην ανάπτυξη των ψυχοκινητικών δεξιοτήτων και επιτρέπει τη βιωματική προσέγγιση της γνώσης. Οι δραστηριότητες 4 και 5 συνδέονται με το μάθημα της Αισθητικής Αγωγής. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Οι ασκήσεις στοχεύουν στη δημιουργική ανασύνθεση στοιχείων των ενοτήτων 9 και 10 με παιγνιώδη και ευχάριστο τρόπο που συντηρεί το ενδιαφέρον τους. Ο δάσκαλος επαναφέρει μέσα από τη συζήτηση ό,τι κρίνει απαραίτητο για την ολοκλήρωση των ενοτήτων. Μερικές δραστηριότητες αναφέρονται σε ολόκληρη την εποχή του χαλκού και άλλες σε όλη την Προϊστορία. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ακτύπης Δ. κ.ά., Ù appleôï apple ÏÈ ÚfiÓÈ, Ιστορία Γ Δημοτικού, ΟΕΔΒ. Βαλαβάνης Π., ÏfiÊÔ Ì ٠ÎÚ ÌÌ Ó Ì ÛÙÈÎ, Ακρίτας, Αθήνα Chadwick J., ª ÎËÓ Îfi fiûìô, μτφ. Κ. Πετρόπουλος, Gutenberg, Αθήνα Γιαλουράκη Σ., ÃÚ Û ª Î ÓÂ, Ακρίτας, Αθήνα ΙΕΕ, τόμ. Α, σελ , Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα πûùôú ÙË appleúô, έκδ. «Ομάδα των δέκα», Λευκωσία Μυλωνάς Γ., ÔÏ Ú ÛÔÈ ª Î Ó È, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Παπαχατζής Ν.,(1978), ª Î Ó - apple ÚÔ -Δ Ú Óı - appleïèô, Κλειώ, Αθήνα Ruiperez M.-Melena J., È ª ÎËÓ ÔÈ ŒÏÏËÓÂ, μτφ. Μ. Παναγιωτίδου, Καρδαμίτσα, Αθήνα Treuil R.- κ. ά, È appleôïèùèûìô ÙÔ ÈÁ Ô, μτφ. Ό. Πολυχρονοπούλου, Α. Φίλιππα, Καρδαμίτσα, Αθήνα Φωρ Πωλ, Î ıëìâúèó ˆ ÛÙËÓ Ì ÎËÓ Î ÂappleÔ, μτφ. Έ. Αγγέλου, Παπαδήμας, Αθήνα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Γιατί και πώς μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς μετακινούνταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 213 214 4813-14, 213 214 4837, Φαξ: 210 8230800 email: eam@.culture.gr, predu.eam@culture.gr www.namuseum.gr Τίτλος προγράμματος: «Μύθοι..μύθοι..παραμύθι». Ιστορίες με μυθικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Χαίρε και Πίει ή αλλιώς στην υγειά μας!»

1. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Χαίρε και Πίει ή αλλιώς στην υγειά μας!» ΑΘΗΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται Εκπαιδευτικά Προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

f ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ 1 ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ Μυκηναϊκός πολιτισμός Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

f ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ 1 ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ Μυκηναϊκός πολιτισμός Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Μυκηναϊκός πολιτισμός Εμείς και ο δάσκαλος μας κάναμε μια μεγάλη εκδρομή, το γύρο της Ελλάδας σε 15 ημέρες. Την ένατη ημέρα φτάσαμε στην Πελοπόννησο. Προχωρώντας, είδαμε από μακριά ψηλά τείχη στην κορυφή

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου 16o Διαπολιτισμικό Δημοτικό Χανίων Ταξίδι πάνω σε ταύρο 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 16 ο Διαπολιτισμικό Δημοτικό Χανίων Τάξη / Τμήμα: Γ 1-Γ 2 Αριθμός μαθητών: 31 Αριθμός παλιννοστούντων

Διαβάστε περισσότερα

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 9/θ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής: ΣΤ1, ΣΤ2 Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Οργάνωση μιας διδακτικής προσέγγισης με ΤΠΕ για τους άθλους του Ηρακλή στην Ιστορία της Γ τάξης του Δημοτικού»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Οργάνωση μιας διδακτικής προσέγγισης με ΤΠΕ για τους άθλους του Ηρακλή στην Ιστορία της Γ τάξης του Δημοτικού» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Παγώνη Ηλέκτρα Τίτλος «Οργάνωση μιας διδακτικής προσέγγισης με ΤΠΕ για τους άθλους του Ηρακλή στην Ιστορία της Γ τάξης του Δημοτικού» Γνωστική περιοχή Ιστορία Μυθολογία Γ τάξης Γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ»

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» Παπανδρέου Σταυρούλα Β Γενική Αρ.Μητρώου: 1. Μάθηµα ιδακτική ενότητα Η διδακτική ενότητα αφορά τις αλλαγές στην επιφάνεια της γης

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Κατάφερες να χρησιμοποιήσεις με επιτυχία το έντυπο με τίτλο «Ακολούθησέ με στο ανάκτορο της Κνωσού»! Γι αυτό τώρα, ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ «Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ» ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δημιουργικός Χαρακτήρας των Επισκέψεων Οι επισκέψεις των μαθητών σε χώρους ιστορικού-πολιτιστικού χαρακτήρα

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ Ε - ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο παρακάτω σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες 1 Κατάφερες να χρησιμοποιήσεις με επιτυχία το έντυπο με τίτλο «Ακολούθησέ με στο ανάκτορο της Κνωσού»! Γι αυτό τώρα, ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ (ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΙΟΥΝΙΟΣ 2016) Ενημερωτικό κείμενο για τους εκπαιδευτικούς

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ (ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΙΟΥΝΙΟΣ 2016) Ενημερωτικό κείμενο για τους εκπαιδευτικούς ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ (ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΙΟΥΝΙΟΣ 2016) Ενημερωτικό κείμενο για τους εκπαιδευτικούς Μαθητές και Εκπαιδευτικοί, Ιανουάριος- Ιούνιος 2016 1 Περιεχόμενα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα