1 Χημεία και Mετρήσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1 Χημεία και Mετρήσεις"

Transcript

1 1 Χημεία και Mετρήσεις Paul Orr/Shutterstock.com. Igor Klimov/Shutterstock.com. Mark Schneider Μια από τις μορφές του SiO 2 στη φύση είναι ο κρύσταλλος του χαλαζία. Οι οπτικές ίνες που χρησιμοποιούν φως για μεταφορά δεδομένων κατασκευάζονται από εξαιρετικής καθαρότητας SiO 2, το οποίο παράγεται συνθετικά. Εισαγωγή στη Χημεία Ξεκινάμε ορίζοντας την επιστήμη που λέγεται χημεία και εισάγοντας μερικές βασικές έννοιες. 1.1 Σύγχρονη χημεία: Μια σύντομη ματιά 1.2 Πείραμα και ερμηνεία 1.3 Ο νόμος διατήρησης της μάζας 1.4 Ύλη: Φυσική κατάσταση και χημική σύσταση Φυσικές Μετρήσεις Η μελέτη και η καταγραφή των ιδιοτήτων και της χημικής συμπεριφοράς της ύλης αποτελούν το θεμέλιο της χημείας. 1.5 Μετρήσεις και σημαντικά ψηφία 1.6 Μονάδες SI 1.7 Παράγωγες μονάδες 1.8 Μονάδες και διαστατική ανάλυση (Μέθοδος των συντελεστών μετατροπής) 1

2 2 Άτομα, Mόρια και Iόντα Παραχώρηση International Business Machines Corporation. Απαγορεύεται η χρήση χωρίς άδεια. Η απεικόνιση είναι παραχώρηση της IBM Ζυρίχης. Η ακίδα ενός σαρωτικού μικροσκοπίου σήραγγας (λεπτή όσο ένα άτομο!) χρησιμοποιήθηκε για να διευθετήσει άτομα σιδήρου σε σχήμα οβάλ επάνω σε μια επιφανειακή στιβάδα ατόμων χαλκού και για να συλλέξει δεδομένα, προκειμένου να δημιουργήσει αυτή την απεικόνιση. Περιεχόμενα και Έννοιεs Ατομική Θεωρία και Ατομική Δομή Η έννοια-κλειδί στη χημεία είναι ότι όλη η ύλη αποτελείται από πολύ μικρά σωματίδια που ονομάζονται άτομα. Θα εξετάσουμε την ατομική θεωρία, θα συζητήσουμε για τη δομή του ατόμου και τέλος θα περιγράψουμε τον περιοδικό πίνακα, ο οποίος οργανώνει τα στοιχεία με συστηματικό τρόπο. 2.1 Ατομική θεωρία της ύλης 2.2 Η δομή του ατόμου 2.3 Η δομή του πυρήνα Ισότοπα 2.4 Ατομικές μάζες 2.5 Περιοδικός πίνακας των στοιχείων Χημικές Ουσίες: Τύποι και Ονόματα Θα ερευνήσουμε το πώς τα άτομα συνδυάζονται μεταξύ τους με ποικίλους τρόπους για να δημιουργήσουν τα εκατομμύρια των ουσιών που γνωρίζουμε. 2.6 Χημικοί τύποι Μοριακές και ιοντικές ενώσεις 2.7 Οργανικές ενώσεις 2.8 Ονοματολογία απλών ενώσεων Χημικές Αντιδράσεις - Εξισώσεις 2.9 Αναγραφή χημικών εξισώσεων 2.10 Ισοστάθμιση χημικών εξισώσεων 41

3 3 Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και Εξισώσεις Περιεχόμενα και Έννοιεs Μάζα και Μoles μιας Ουσίας Εδώ θα δημιουργήσουμε μια καίρια σχέση μεταξύ της μάζας μιας χημικής ουσίας και της ποσότητας αυτής της ουσίας σε moles. 3.1 Μοριακή μάζα και τυπική μάζα 3.2 Η έννοια του mole Cengage Learning. Handout/Reuters/Corbis Ιώδιο και ψευδάργυρος αντιδρούν και παράγουν ιωδίδιο του ψευδαργύρου. Διαλύματα αυτής της ένωσης χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση λεπτών ρωγμών στα φτερά των αεροσκαφών. Ψεκάζοντας τα φτερά με διάλυμα ιωδιδίου του ψευδαργύρου, το συγκεκριμένο διάλυμα γεμίζει τις ρωγμές (αν υπάρχουν). Στη συνέχεια, οι ρωγμές γίνονται ορατές, ως μια αδιαφανής περιοχή, όταν επάνω τους προσπέσουν ακτίνες X. (Οι ακτίνες Χ απορροφώνται από τα ιόντα ιωδιδίου.) Προσδιορισμός Χημικών Τύπων Θα ερευνήσουμε πώς η εκατοστιαία σύσταση, δηλαδή η εκατοστιαία περιεκτικότητα κατά μάζα κάθε στοιχείου μιας ένωσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον προσδιορισμό του χημικού τύπου της ένωσης. 3.3 Εκατοστιαία περιεκτικότητα από τον χημικό τύπο 3.4 Στοιχειακή ανάλυση: Εκατοστιαία περιεκτικότητα σε άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο 3.5 Προσδιορισμός τύπων Στοιχειομετρία: Ποσοτικές Σχέσεις σε Χημικές Αντιδράσεις Θα αναπτύξουμε μια γραμμομοριακή ερμηνεία των χημικών εξισώσεων, η οποία θα μας επιτρέπει να υπολογίζουμε ποσότητες αντιδρώντων και προϊόντων. 3.6 Γραμμομοριακή ερμηνεία μιας χημικής εξίσωσης 3.7 Ποσότητες ουσιών σε μια χημική αντίδραση 3.8 Περιοριστικό αντιδρών: Θεωρητικές και εκατοστιαίες αποδόσεις 88

4 4 Χημικές Aντιδράσεις Cengage Learning Siede Preis/Getty Images Αν προσθέσουμε νιτρικό μόλυβδο(ιι) σε διάλυμα ιωδιδίου του καλίου καταβυθίζεται ένα κίτρινο ίζημα ιωδιδίου του μολύβδου(ιι). Οι αντιδράσεις καταβύθισης είναι βιολογικά σημαντικές για τους οργανισμούς, όπως π.χ. στη δημιουργία οστών (φωσφορικό ασβέστιο) και οστράκων (ανθρακικό ασβέστιο). Ιόντα σε Υδατικό Διάλυμα Θα ερευνήσουμε πώς συμπεριφέρονται οι μοριακές και οι ιοντικές ενώσεις όταν διαλύονται στο νερό για να σχηματίσουν διαλύματα. 4.1 Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων και κανόνες διαλυτότητας 4.2 Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Τύποι Χημικών Αντιδράσεων Θα εξετάσουμε ορισμένους σημαντικούς και χαρακτηριστικούς τύπους αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα σε υδατικά διαλύματα: αντιδράσεις καταβύθισης, αντιδράσεις οξέων-βάσεων και αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής. 4.3 Αντιδράσεις καταβύθισης 4.4 Αντιδράσεις οξέων-βάσεων 4.5 Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής 4.6 Ισοστάθμιση απλών εξισώσεων οξείδωσης-αναγωγής Εργασίες με Διαλύματα Τώρα που έχουμε δει πώς συμπεριφέρονται οι ενώσεις σε διαλύματα, είναι καιρός να περιγράψουμε ποσοτικά αυτά τα διαλύματα χρησιμοποιώντας συγκεντρώσεις. 4.7 Γραμμομοριακή συγκέντρωση 4.8 Αραίωση διαλυμάτων Ποσοτική Ανάλυση Χρησιμοποιώντας αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα, θα μάθουμε να προσδιορίζουμε την ποσότητα μιας ουσίας ή μιας χημικής οντότητας που υπάρχει σε κάποιο υλικό. 4.9 Σταθμική ανάλυση 4.10 Ογκομετρική ανάλυση 126

5 5 Η Aέρια Kατάσταση Istockphoto.com/Pavel Losevsky. Παραχώρηση της Chemtura Corporation Το βρώμιο εξατμίζεται σε θερμοκρασία δωματίου παράγοντας ένα πυκνό αέριο. Ενώσεις που περιέχουν βρώμιο χρησιμοποιούνται για απολύμανση κολυμβητηρίων και θερμών λουτρών. Νόμοι των Αερίων Θα διερευνήσουμε τις ποσοτικές σχέσεις, οι οποίες περιγράφουν τη συμπεριφορά των αερίων. 5.1 Πίεση αερίων και μέτρηση πίεσης 5.2 Εμπειρικοί νόμοι των αερίων 5.3 Ο νόμος των ιδανικών αερίων 5.4 Προβλήματα στοιχειομετρίας που περιλαμβάνουν όγκους αερίων 5.5 Μίγματα αερίων Νόμος των μερικών πιέσεων Κινητική-Μοριακή Θεωρία Σε αυτή την ενότητα θα αναπτύξουμε ένα μοντέλο αερίων των οποίων τα μόρια βρίσκονται σε μια συνεχή και τυχαία κίνηση. 5.6 Κινητική θεωρία ιδανικών αερίων 5.7 Μοριακές ταχύτητες Διάχυση και διαπίδυση 5.8 Πραγματικά αέρια 178

6 6 Θερμοχημεία Joseph P. Sinnot/Fundamental Photographs, NYC: Harry Taylor/Getty Images Τι είναι Θερμότητα Αντίδρασης Το πρώτο μέρος αυτού του κεφαλαίου θέτει τις βάσεις για την κατανόηση της έννοιας «θερμότητα αντίδρασης». 6.1 Ενέργεια και μονάδες ενέργειας 6.2 Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής Έργο και θερμότητα 6.3 Θερμότητα αντίδρασης Ενθαλπία αντίδρασης 6.4 Θερμοχημικές εξισώσεις 6.5 Εφαρμογή στοιχειομετρίας σε θερμότητες αντιδράσεων 6.6 Μέτρηση θερμότητας μιας αντίδρασης Διχρωμικό αμμώνιο διασπάται κατά μια πύρινη αντίδραση σχηματίζοντας ένα «ηφαίστειο» οξειδίου του χρωμίου(ιιι) που εκτοξεύει αέριο Ν 2 και υδρατμούς. Το χρώμα του ρουμπινιού οφείλεται στα ιόντα Cr 3+. Χρησιμοποίηση της Θερμότητας από Αντιδράσεις Τώρα που έχουμε καταλάβει τα κύρια χαρακτηριστικά της θερμότητας αντίδρασης και τον τρόπο μέτρησής της, μπορούμε να προχωρήσουμε στον τρόπο χρησιμοποίησής της. 6.7 Νόμος του Hess 6.8 Πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού 6.9 Τρόφιμα ως καύσιμα, εμπορικά καύσιμα και καύσιμα πυραύλων 226

7 7 Η Κβαντική Θεωρία του Ατόμου Cengage Learning; Mark Hamilton/Alamy Φωτεινά Κύματα, Φωτόνια και η Θεωρία του Bohr Για να κατανοήσουμε τον σχηματισμό των χημικών δεσμών, θα πρέπει να γνωρίζουμε την ηλεκτρονική δομή των ατόμων. Επειδή το φως μάς δίνει πληροφορίες για την ηλεκτρονική δομή, θα ξεκινήσουμε με μια συζήτηση για τη φύση του φωτός. Στη συνέχεια, θα αναπτύξουμε τη θεωρία του Bohr για το απλούστερο άτομο, το άτομο του υδρογόνου. 7.1 Η κυματική φύση του φωτός 7.2 Κβαντικά φαινόμενα και φωτόνια 7.3 Η θεωρία του Bohr για το άτομο του υδρογόνου Χρωματιστές φλόγες από διάφορες ενώσεις μετάλλων. Το ορατό φως εκπέμπεται από τα άτομα των μετάλλων. Το κίτρινο φως που εκπέμπουν τα άτομα νατρίου χρησιμοποιείται στις λάμπες φωτισμού των δρόμων. Κβαντομηχανική και Κβαντικοί Aριθμοί Η θεωρία του Bohr καθιερώνει αυστηρά την έννοια των ενεργειακών επιπέδων, αλλά αδυνατεί να εξηγήσει τις λεπτομέρειες της ατομικής δομής. Εδώ θα συζητήσουμε ορισμένες βασικές ιδέες της κβαντομηχανικής, δηλαδή της θεωρίας η οποία προς το παρόν εφαρμόζεται για τα πολύ μικρά σωματίδια, όπως είναι τα ηλεκτρόνια στα άτομα. 7.4 Κβαντομηχανική 7.5 Κβαντικοί αριθμοί και ατομικά τροχιακά 268

8 8 Ηλεκτρονικές Δομές και Περιοδικότητα Cengage Learning; Richard Megna/ Fundamental Photographs, NYC Μεταλλικό νάτριο αντιδρά έντονα με νερό παράγοντας αέριο υδρογόνο (το οποίο αρπάζει φωτιά). Τα υπόλοιπα μέταλλα της Ομάδας ΙΑ αντιδρούν ομοίως με το νερό. Το άλλο προϊόν είναι το υδροξείδιο του νατρίου, το οποίο χρησιμοποιείται στην παραγωγή προϊόντων, όπως καθαριστικά φούρνων και σαπούνια. Ηλεκτρονική Δομή Ατόμων Στο προηγούμενο κεφάλαιο μάθαμε ότι ένα ατομικό τροχιακό χαρακτηρίζεται από τέσσερις κβαντικούς αριθμούς: n, l, m l και m s. Τώρα, στην πρώτη ενότητα θα μελετήσουμε εκτενέστερα το spin του ηλεκτρονίου. Κατόπιν, θα συζητήσουμε τον τρόπο κατανομής των ηλεκτρονίων στα πιθανά τροχιακά των ατόμων. 8.1 Spin ηλεκτρονίου και απαγορευτική αρχή του Pauli 8.2 Αρχή δόμησης και ο περιοδικός πίνακας 8.3 Αναγραφή ηλεκτρονικών δομών με χρήση του περιοδικού πίνακα 8.4 Διαγράμματα τροχιακών των ατόμων Κανόνας του Hund Περιοδικότητα των Στοιχείων Θα μάθουμε πώς μπορεί ο περιοδικός πίνακας να ερμηνευτεί από την περιοδικότητα που εμφανίζουν οι ηλεκτρονικές δομές της θεμελιώδους κατάστασης των στοιχείων. Στη συνέχεια, θα δούμε διάφορες πλευρές της περιοδικότητας των στοιχείων. 8.5 Προβλέψεις του Mendeleev βάσει του περιοδικού πίνακα 8.6 Μερικές περιοδικές ιδιότητες 8.7 Περιοδικότητα στα στοιχεία των κυρίων ομάδων 299

9 9 Ιοντικός και Ομοιοπολικός Δεσμός Clyde H. Smith/Peter Arnold Images/Photolibrary David Stoecklein/Corbis Το σχήμα των νιφάδων του χιονιού είναι αποτέλεσμα του είδους των δεσμών (και των διαμοριακών δυνάμεων) στο H 2 O. Ιοντικοί Δεσμοί Τηγμένα άλατα και υδατικά διαλύματα αλάτων είναι ηλεκτρικά αγώγιμα. Η αγωγιμότητα αυτή πηγάζει από την κίνηση ιόντων στα υγρά. Αυτό με τη σειρά του υποδηλώνει την ύπαρξη ιόντων σε ορισμένα στερεά, στα οποία τα ιόντα συγκρατούνται μεταξύ τους λόγω έλξεων των αντίθετων φορτίων που φέρουν. 9.1 Περιγραφή ιοντικών δεσμών 9.2 Ηλεκτρονικές δομές ιόντων 9.3 Ιοντικές ακτίνες Ομοιοπολικοί Δεσμοί Δεν είναι όλοι οι δεσμοί ιοντικοί. Το υδρογόνο, Η 2, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, στο οποίο υπάρχει ένας ισχυρός δεσμός ανάμεσα σε δύο όμοια άτομα. Ο δεσμός στο μόριο του υδρογόνου είναι ομοιοπολικός. Ένας ομοιοπολικός δεσμός σχηματίζεται μεταξύ ατόμων τα οποία μοιράζονται ένα κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων. 9.4 Περιγραφή ομοιοπολικών δεσμών 9.5 Πολωμένοι ομοιοπολικοί δεσμοί Ηλεκτραρνητικότητα 9.6 Σχεδίαση τύπων Lewis με ηλεκτρόνια-κουκκίδες 9.7 Απεντοπισμένοι δεσμοί Συντονισμός 9.8 Εξαιρέσεις του κανόνα της οκτάδας 9.9 Τυπικό φορτίο και τύποι Lewis 9.10 Μήκος δεσμού και τάξη δεσμού 9.11 Ενθαλπία δεσμού 334

10 10 Μοριακή Γεωμετρία και Θεωρία του Χημικού Δεσμού Michael Rosenfeld/Getty Images. Cengage Learning Βιταµίνη C Ο άνθρωπος είναι ένα από τα λίγα είδη του ζωικού βασιλείου που αδυνατεί να παράξει τη βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ) με φυσικό τρόπο και πρέπει να τη λαμβάνει μέσω της τροφής του ή από συμπληρώματα διατροφής. Το μοντέλο πλήρωσης χώρου δείχνει την τρισδιάστατη μορφή του μορίου του ασκορβικού οξέος. Μοριακή Γεωμετρία και Κατευθυντικός Δεσμός Μπορούμε να προβλέψουμε τη μοριακή γεωμετρία, δηλαδή το γενικό σχήμα ενός μορίου (όπως αυτό ορίζεται από τις σχετικές θέσεις των ατομικών πυρήνων), με τη βοήθεια ενός απλού μοντέλου, του μοντέλου VSEPR (ή μοντέλου άπωσης ηλεκτρονικών ζευγών του φλοιού σθένους). Μετά τη διερεύνηση της μοριακής γεωμετρίας, θα ερμηνεύσουμε τον χημικό δεσμό μέσω της θεωρίας του δεσμού σθένους, η οποία απαντά στα ερωτήματα γιατί σχηματίζονται δεσμοί και γιατί αυτοί έχουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις στον χώρο που οδηγούν σε καθορισμένες μοριακές γεωμετρίες Το μοντέλο VSEPR (άπωσης ηλεκτρονικών ζευγών του φλοιού σθένους) 10.2 Διπολική ροπή και μοριακή γεωμετρία 10.3 Θεωρία του δεσμού σθένους 10.4 Περιγραφή πολλαπλών δεσμών Θεωρία Μοριακών Τροχιακών Η θεωρία του δεσμού σθένους περιγράφει ικανοποιητικά πολλά μόρια, δυσκολεύεται όμως, στην ερμηνεία των δεσμών σε μόρια, όπως το οξυγόνο, Ο 2, το οποίο, αν και έχει άρτιο αριθμό ηλεκτρονίων, εντούτοις είναι παραμαγνητικό. Η θεωρία μοριακών τροχιακών είναι μια εναλλακτική θεωρία, η οποία ερμηνεύει την ηλεκτρονική δομή μορίων, όπως περίπου ερμηνεύσαμε την ηλεκτρονική δομή των ατόμων, δηλαδή με όρους τροχιακών τα οποία συμπληρώνονται διαδοχικά με ηλεκτρόνια Αρχές της θεωρίας μοριακών τροχιακών 10.6 Ηλεκτρονικές δομές διατομικών μορίων των στοιχείων της δεύτερης περιόδου 10.7 Μοριακά τροχιακά και απεντοπισμένοι δεσμοί 381

11 11 Καταστάσεις της Ύλης: Υγρά και Στερεά 11.1 Σύγκριση αερίων, υγρών και στερεών Dorling Kindersley/Getty Images: Michael Zellor/Alamy Υγρό βουτάνιο, C 4 H 10, μετατρέπεται σε αέριο μέσα στον αναπτήρα και καίγεται όταν το ανάψουμε. Την ίδια μεταβολή κατάστασης έχουμε και στις κουζίνες και θερμάστρες υγραερίου. Μεταβολές Καταστάσεων Θα δούμε τις μεταβολές καταστάσεων (ή μετατροπές φάσεων) στις οποίες μπορεί να υποβληθεί μια ουσία, καθώς και την τάση ατμών, το σημείο τήξεως και το σημείο πήξεως Μετατροπές φάσεων 11.3 Διαγράμματα φάσεων Υγρή Κατάσταση Εδώ θα εξετάσουμε διάφορες φυσικές ιδιότητες υγρών και κατόπιν θα τις εξηγήσουμε βάσει των διαμοριακών δυνάμεων (ασθενών δυνάμεων μεταξύ των μορίων) Ιδιότητες υγρών: Επιφανειακή τάση και ιξώδες 11.5 Διαμοριακές δυνάμεις: Ερμηνεία ιδιοτήτων υγρών Στερεά Κατάσταση Θα ασχοληθούμε με τα είδη των δυνάμεων που συγκρατούν τους δομικούς λίθους των στερεών σε σταθερές θέσεις. Μετά, θα δούμε κάποια κρυσταλλικά στερεά και τις δομές τους Ταξινόμηση των στερεών σύμφωνα με το είδος έλξης των δομικών τους μονάδων 11.7 Κρυσταλλικά στερεά: Κρυσταλλικά πλέγματα και μοναδιαίες κυψελίδες 11.8 Δομές μερικών κρυσταλλικών στερεών 11.9 Υπολογισμοί που εμπεριέχουν διαστάσεις μοναδιαίων κυψελίδων Προσδιορισμός κρυσταλλικής δομής με περίθλαση ακτίνων Χ 427

12 12 Διαλύματα Radius Images/Alamy; SambaPhoto/Edu Lyra/Getty Images Από το σακχαροκάλαμο παράγεται ένας χυμός ο οποίος είναι διάλυμα σακχαρόζης (ζάχαρης). Τα αναψυκτικά είναι διαλύματα αρωματικών υλών και σακχαρόζης. Σχηματισμός Διαλυμάτων Εδώ θα έχουμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε λεπτομερέστερα και να κατανοήσουμε τη διαδικασία διάλυσης και να δούμε από τι απαρτίζεται ένα διάλυμα Τύποι διαλυμάτων 12.2 Διαλυτότητα και η διαδικασία διάλυσης 12.3 Επιδράσεις θερμοκρασίας και πίεσης πάνω στη διαλυτότητα Αθροιστικές Ιδιότητες Θα διερευνήσουμε πώς επηρεάζονται οι ιδιότητες των διαλυμάτων όταν μεταβάλλονται οι συγκεντρώσεις τους. Επίσης, θα γνωρίσουμε διάφορους τρόπους έκφρασης των συγκεντρώσεων Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης 12.5 Τάση ατμών διαλύματος 12.6 Ανύψωση σημείου ζέσεως και ταπείνωση σημείου πήξεως 12.7 Ώσμωση 12.8 Αθροιστικές ιδιότητες ιοντικών διαλυμάτων Σχηματισμός Κολλοειδών Όταν σχετικά μεγάλα σωματίδια μιας ουσίας διασπείρονται στον χώρο που καταλαμβάνει μια άλλη ουσία, το αποτέλεσμα ονομάζεται κολλοειδές Κολλοειδή 487

13 13 Ταχύτητες Αντιδράσεων Thomas Eisner and Daniel Aneshansley, Cornell University/Visuals Unlimited; AP Photo/David Duprey Ταχύτητες Αντιδράσεων Θα διερευνήσουμε πώς υπολογίζεται η ταχύτητα μιας χημικής αντίδρασης και πώς προσδιορίζονται οι παράγοντες που επηρεάζουν αυτή την ταχύτητα Ορισμός της ταχύτητας αντίδρασης 13.2 Πειραματικός προσδιορισμός ταχύτητας 13.3 Εξάρτηση της ταχύτητας από τη συγκέντρωση 13.4 Μεταβολή της συγκέντρωσης με τον χρόνο 13.5 Θερμοκρασία και ταχύτητα: Θεωρίες συγκρούσεων και μεταβατικής κατάστασης 13.6 Εξίσωση του Arrhenius Το σκαθάρι βομβαρδιστής και οι ζώνες πυραύλων (rocket belts) χρησιμοποιούν υπεροξείδιο του υδρογόνου (Η 2 Ο 2 ) για να τροφοδοτήσουν εξώθερμες αντιδράσεις. Και στις δύο αντιδράσεις, ένας καταλύτης διασπά ταχύτατα το Η 2 Ο 2, ελευθερώνοντας οξυγόνο, θερμότητα και υδρατμούς. Η πίεση από αυτό το καυτό μίγμα αερίων που παράγεται, είναι αρκετή για να εκτοξεύσει μια καυστική χημική ουσία (ως αμυντικό όπλο για το σκαθάρι) ή να προωθήσει έναν άνθρωπο στον αέρα (με ζώνη πυραύλου). Μηχανισμοί Αντιδράσεων Συνεχίζουμε τη μελέτη μας για τις ταχύτητες αντιδράσεων. Όμως, τώρα το ενδιαφέρον μας έχει στραφεί στο τι συμβαίνει σε ατομικό και μοριακό επίπεδο Στοιχειώδεις αντιδράσεις 13.8 Ο νόμος ταχύτητας και ο μηχανισμός αντίδρασης 13.9 Κατάλυση 533

14 14 Χημική Ισορροπία Novastock/Photo Researchers, Inc. Cengage Learning Περιγραφή Χημικής Ισορροπίας Πολλές χημικές αντιδράσεις μπορούν να υποχρεωθούν να οδεύσουν προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά, ανάλογα προς τις συνθήκες της αντίδρασης. Στις τρεις επόμενες ενότητες, θα δούμε αυτή την αντιστρεψιμότητα Χημική ισορροπία Μια δυναμική ισορροπία 14.2 Η σταθερά ισορροπίας 14.3 Ετερογενής ισορροπία Διαλύτες σε ομογενείς ισορροπίες Το διοξείδιο του αζώτου, ΝΟ 2 (ένα καστανέρυθρο αέριο) βρίσκεται σε ισορροπία με τετροξείδιο του διαζώτου, N 2 O 4 (ένα άχρωμο αέριο). Το διοξείδιο του αζώτου είναι συστατικό του φωτοχημικού νέφους πολλών πόλεων, προσδίδοντας στο νέφος ένα χαρακτηριστικό καστανέρυθρο χρώμα. Χρήση της Σταθεράς Ισορροπίας Οι διαφορές στη σύσταση που μπορούμε να έχουμε για ένα μίγμα αντίδρασης στη θέση ισορροπίας, για δεδομένη θερμοκρασία, χαρακτηρίζονται από τη σταθερά ισορροπίας της αντίδρασης. Στις ενότητες που ακολουθούν, θα μάθουμε πώς μπορούμε να χρησιμοποιούμε αυτή τη σταθερά ισορροπίας, προκειμένου να δίνουμε απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα Ποιοτική ερμηνεία της σταθεράς ισορροπίας 14.5 Πρόβλεψη της κατεύθυνσης μιας αντίδρασης 14.6 Υπολογισμός συγκεντρώσεων ισορροπίας Μεταβολή των Συνθηκών Αντίδρασης Αρχή του Le Châtelier Επιλέγοντας τις κατάλληλες συνθήκες αντίδρασης μπορούμε να έχουμε τη μέγιστη απόδοση για ένα προϊόν. Ποιοι τρόποι υπάρχουν για να επιτύχουμε μέγιστη απόδοση; Αυτό θα το δούμε στις τρεις τελευταίες ενότητες Απομάκρυνση προϊόντων ή προσθήκη αντιδρώντων 14.8 Μεταβολή πίεσης και θερμοκρασίας 14.9 Επίδραση ενός καταλύτη 590

15 15 Οξέα και Bάσεις Royalty-Free/Corbis Cengage Learning Θεωρίες Οξέων Βάσεων Ο Svante Arrhenius υπήρξε ο πρώτος που εξήγησε ότι τα οξέα είναι ουσίες που παράγουν ιόντα υδρογόνου, Η 1 (aq) όταν διαλύονται στο νερό. Αργότερα, οι Johannes Brønsted και Thomas Lowry εξήγησαν ότι οι οξεοβασικές αντιδράσεις είναι αντιδράσεις μεταφοράς πρωτονίων. Αυτές τις ιδέες θα τις δούμε στις πρώτες ενότητες αυτού του κεφαλαίου Οξέα και βάσεις κατά Arrhenius 15.2 Οξέα και βάσεις κατά Brønsted Lowry 15.3 Οξέα και βάσεις κατά Lewis Ο χυμός από κόκκινο λάχανο είναι πράσινος σε βασικό διάλυμα (αριστερό ποτήρι), όμως το χρώμα αλλάζει σε κόκκινο όταν στο διάλυμα προστίθεται ξηρός πάγος (μεσαίο ποτήρι), δηλαδή στερεό CΟ 2, το οποίο δίνει όξινο διάλυμα (δεξί ποτήρι). Τα χρώματα του κόκκινου λάχανου και πολλών φρούτων, όπως τα βατόμουρα, οφείλονται σε ενώσεις που ονομάζονται ανθοκυανίνες και είναι σημαντικές στη διατροφή του ανθρώπου. Πιο πάνω βλέπουμε το μοριακό μοντέλο μιας ανθοκυανίνης που υπάρχει στο κόκκινο λάχανο. Ισχύς Οξέων και Βάσεων Από τη σκοπιά των Brønsted και Lowry, είναι χρήσιμο να βλέπουμε τις οξεοβασικές αντιδράσεις ως έναν ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων χημικών οντοτήτων για διεκδίκηση πρωτονίων. Έτσι θα μπορούμε να κατατάσσουμε οξέα (αλλά και βάσεις) ανάλογα με τη σχετική ισχύ τους. Αυτή η ιδέα αναπτύσσεται διεξοδικά στις δύο επόμενες ενότητες Σχετική ισχύς οξέων και βάσεων 15.5 Μοριακή δομή και ισχύς οξέων Αυτοϊοντισμός του Νερού και ph Τα επικρατέστερα ιόντα σε υδατικά διαλύματα είναι τα ιόντα υδρονίου Η 3 Ο 1 (αποδιδόμενα και ως Η 1 ) και τα ιόντα υδροξειδίου ΟΗ 2, τα οποία προέρχονται από τη διάσταση ή τον αυτοϊοντισμό του νερού. Αυτός ο αυτοϊοντισμός χαρακτηρίζεται με όρους που σχετίζονται με την έννοια του ph. Τον αυτοϊοντισμό του νερού και την έννοια του ph θα συζητήσουμε στις ενότητες που ακολουθούν Αυτοϊοντισμός του νερού 15.7 Διαλύματα ισχυρών οξέων και βάσεων 15.8 Το ph ενός διαλύματος 634

16 16 Ισορροπίες Oξέων Bάσεων Richard Megna/Fundamental Photographs, NYC. Cengage Learning + + Ο ασβεστόλιθος, αποτελούμενος κυρίως από CaCO 3, διαλύεται ελαφρώς σε όξινο περιβάλλον και έτσι αυτά τα ασβεστολιθικά τερατοειδή, που βλέπουμε στην εικόνα, έχουν υποστεί φθορές από όξινη βροχή. Η βασική ιδιότητα του ασβεστόλιθου τον κάνει, υπό μορφή σκόνης, πολύ χρήσιμο στη ρύθμιση του ph του εδάφους. Το θειικό οξύ είναι ένα συστατικό της όξινης βροχής. Η κύρια χρήση αυτού του οξέος είναι στην παραγωγή λιπασμάτων, όπως το φωσφορικό αμμώνιο, από φωσφορικά πετρώματα. Διαλύματα Ασθενών Οξέων ή Βάσεων Θα εξετάσουμε τις αντιδράσεις και θα δούμε τους αριθμητικούς υπολογισμούς που αναφέρονται σε ισορροπίες ασθενών οξέων, ασθενών βάσεων και αλάτων σε υδατικά διαλύματα Ισορροπίες ιοντισμού οξέων 16.2 Πολυπρωτικά οξέα 16.3 Ισορροπίες ιοντισμού βάσεων 16.4 Οξεοβασικές ιδιότητες διαλυμάτων αλάτων Διαλύματα Ασθενούς Οξέος ή Βάσης Παρουσία Άλλης Διαλυμένης Ουσίας Εδώ θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε πώς επηρεάζεται το ph ασθενών οξέων και ασθενών βάσεων, όταν προσθέτουμε συγκεκριμένες ουσίες στα διαλύματά τους Επίδραση κοινού ιόντος 16.6 Ρυθμιστικά διαλύματα 16.7 Καμπύλες ογκομέτρησης οξέος βάσης 663

17 17 Διαλυτότητα και Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Cengage Learning Σχηματισμός του βαθυκύανου συμπλόκου ιόντος χαλκούαμμωνίας. Τρία οικιακά προϊόντα που χρησιμοποιούν σύμπλοκα: Υγρό αφαίρεσης κηλίδων σκουριάς (Rust stain remover, περιέχει οξαλικά ιόντα τα οποία σχηματίζουν σύμπλοκα με τα ιόντα σιδήρου της σκουριάς). Πικολινικό χρώμιο (ένα ουδέτερο σύμπλοκο χρησιμοποιούμενο για χορήγηση διατροφικού χρωμίου). Μαγιονέζα (χρησιμοποιεί έναν συμπλοκοποιητικό παράγοντα για δέσμευση μεταλλικών ιόντων που οδηγούν σε τροφική αλλοίωση). Ισορροπίες Διαλυτότητας Σε αυτές τις ενότητες, θα δούμε τις ισορροπίες δυσδιάλυτων (ή σχεδόν αδιάλυτων) ιοντικών ενώσεων. Στην αρχή θα δείξουμε πώς μπορούμε να προσδιορίζουμε τις σταθερές ισορροπίας αυτών των ενώσεων. Κατόπιν θα δείξουμε πώς χρησιμοποιούμε αυτές τις σταθερές ισορροπίας, προκειμένου να απαντήσουμε σε ερωτήματα σχετικά με διαλυτότητες και καθιζήσεις Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας 17.2 Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος 17.3 Υπολογισμοί σε αντιδράσεις καθίζησης 17.4 Επίδραση του ph πάνω στη διαλυτότητα Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Τα μεταλλικά ιόντα, και ιδιαίτερα τα ιόντα των μεταβατικών μετάλλων, σχηματίζουν ομοιοπολικούς δεσμούς σύνταξης με μόρια και ανιόντα που έχουν μονήρη ηλεκτρονικά ζεύγη. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύμπλοκο ιόν. Σε αυτές τις ενότητες, θα δούμε τον σχηματισμό συμπλόκων ιόντων και την επίδρασή τους πάνω στη διαλυτότητα δυσδιάλυτων ιοντικών ενώσεων Σχηματισμός συμπλόκων ιόντων 17.6 Σύμπλοκα ιόντα και διαλυτότητα Μια Εφαρμογή των Ισορροπιών Διαλυτότητας Σε αυτή την τελευταία ενότητα, θα δούμε ένα σχήμα ποιοτικής ανάλυσης, αναφορικά με τον διαχωρισμό μεταλλικών κατιόντων μέσω σουλφιδίων, προκειμένου να διασαφηνίσουμε έννοιες σχετικές με διαλυτότητες, ρυθμιστικά διαλύματα και ισορροπίες συμπλόκων ιόντων Ποιοτική Ανάλυση Μεταλλικών Ιόντων 709

18 18 Θερμοδυναμική και Iσορροπία Paul Silverman/Fundamental Photographs, NYC: Cengage Learning 18.1 Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής: Μια ανασκόπηση Αυθόρμητες Διεργασίες και Εντροπία Μια αυθόρμητη διεργασία είναι μια διεργασία που συμβαίνει από μόνη της. Όπως θα δούμε, η εντροπία ενός συστήματος και του περιβάλλοντός του αυξάνεται σε μια αυθόρμητη διεργασία Εντροπία και ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής 18.3 Πρότυπες εντροπίες και ο τρίτος νόμος της θερμοδυναμικής Η αυθόρμητη αντίδραση του σιδήρου με το οξυγόνο του αέρα παράγει ένα λεπτό στρώμα σκουριάς, μια μορφή οξειδίου του σιδήρου(ιιι). Οξείδιο του σιδήρου(ιιι) είναι και το ορυκτό αιματίτης. Από αιματίτη, άνθρακα και οξυγόνο, σε μια αυθόρμητη αντίδραση, λαμβάνεται βιομηχανικά ο μεταλλικός σίδηρος. Η Έννοια της Ελεύθερης Ενέργειας Στην Ενότητα 18.2, δείξαμε ότι η ποσότητα DH 2TDS μπορεί να χρησιμεύσει ως κριτήριο για τον αυθορμητισμό μιας αντίδρασης σε σταθερή θερμοκρασία Τ και πίεση Ρ. Ορίζοντας τώρα μια νέα ποσότητα που ονομάζεται ελεύθερη ενέργεια G 5 H 2TS, βρίσκουμε ότι το DG ισούται με DH 2TDS, οπότε η ελεύθερη ενέργεια μάς δίνει ένα θερμοδυναμικό κριτήριο για τον αυθορμητισμό μιας αντίδρασης Ελεύθερη ενέργεια και αυθόρμητες αντιδράσεις 18.5 Ερμηνεία της ελεύθερης ενέργειας Ελεύθερη Ενέργεια και Σταθερές Ισορροπίας Η ολική ελεύθερη ενέργεια των ουσιών σε ένα μίγμα αντίδρασης ελαττώνεται, καθώς προχωρεί η αντίδραση. Όπως θα δούμε, η πρότυπη μεταβολή ελεύθερης ενέργειας για μια αντίδραση σχετίζεται με τη σταθερά ισορροπίας της αντίδρασης Σχέση της DG 8 με τη σταθερά ισορροπίας 18.7 Μεταβολή ελεύθερης ενέργειας με τη θερμοκρασία 741

19 19 Ηλεκτροχημεία Cengage Learning Η ηλεκτρόλυση διαλύματος ιωδιδίου του καλίου (ΚΙ) παράγει ιώδιο και αέριο υδρογόνο. Δισκία ιωδιδίου του καλίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για προστασία από τον καρκίνο του θυρεοειδούς, εμποδίζοντας την απορρόφηση ραδιενεργού ιωδίου από τον θυρεοειδή αδένα. (Ο καρκίνος του θυρεοειδούς προκαλείται μετά από υπερβολική έκθεση του ανθρώπου σε ατμόσφαιρα με ραδιενεργά κατάλοιπα.) Ημιαντιδράσεις Ξεκινάμε διευρύνοντας τις γνώσεις μας για τις αντιδράσεις οξειδοαναγωγής, οι οποίες αποτελούν το θεμέλιο της ηλεκτροχημείας Ισοστάθμιση αντιδράσεων οξειδοαναγωγής σε όξινα και βασικά διαλύματα Βολταϊκά Στοιχεία Τώρα θα εφαρμόσουμε τις γνώσεις μας για τις αντιδράσεις οξειδοαναγωγής, προκειμένου να μελετήσουμε τα λεγόμενα βολταϊκά στοιχεία (κοινώς μπαταρίες), τα οποία αυθόρμητα παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα Κατασκευή βολταϊκών στοιχείων 19.3 Συμβολισμοί βολταϊκών στοιχείων 19.4 Δυναμικό στοιχείου 19.5 Πρότυπα δυναμικά στοιχείων και πρότυπα δυναμικά ηλεκτροδίων 19.6 Σταθερές ισορροπίας από τιμές δυναμικών στοιχείων 19.7 Εξάρτηση του δυναμικού στοιχείου από τη συγκέντρωση 19.8 Μερικά εμπορικά βολταϊκά στοιχεία Ηλεκτρολυτικά Στοιχεία Σε αντίθεση με τα βολταϊκά στοιχεία, τα ηλεκτρολυτικά στοιχεία χρειάζονται ηλεκτρικό ρεύμα προκειμένου να εξαναγκάσουν μια μη αυθόρμητη αντίδραση να λάβει χώρα Ηλεκτρόλυση τηγμένων αλάτων Ηλεκτρόλυση σε υδατικό διάλυμα Στοιχειομετρία ηλεκτρόλυσης 778

20 20 Πυρηνική Xημεία Centre Jean Perrin/Photo Researchers, Inc. Courtesy of James L. Marshall, JMC Services Ραδιενέργεια και Αντιδράσεις με Βομβαρδισμό Πυρήνων Ξεκινάμε μαθαίνοντας τι είναι ακτινοβολία και τι είναι αυτό που κάνει μια ουσία ραδιενεργό Ραδιενέργεια 20.2 Αντιδράσεις με βομβαρδισμό πυρήνων 20.3 Ακτινοβολίες και ύλη: Ανίχνευση και βιολογικές επιδράσεις 20.4 Ρυθμός ραδιενεργού διάσπασης 20.5 Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων Το τεχνήτιο-99m (Tc-99m) είναι το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο ραδιοϊσότοπο στην ιατρική διαγνωστική. Εδώ βλέπουμε ένα σπινθηρογράφημα (σάρωση δύο διαστάσεων) του θυρεοειδούς αδένα ενός ασθενούς. To σπινθηρογράφημα αυτό παράχθηκε εισάγοντας, με ενδοφλέβια ένεση, μικρή ποσότητα τεχνητίου 99m υπό μορφή διαλύματος υπερτεχνητικού νατρίου, NaTcO 4. Οι εκπεμπόμενες από το τεχνήτιο ακτίνες Γ ανιχνεύθηκαν από μια κάμερα ακτίνων Γ για να δημιουργήσουν το σπινθηρογράφημα. Κάτω από το σπινθηρογράφημα βλέπουμε ένα δίσκο καλυμμένο από μια λεπτή επίστρωση Tc-99m. Επάνω δεξιά απεικονίζεται η κυβική δομή πυκνότατης συσσώρευσης του τεχνητίου. Ενέργεια Πυρηνικών Αντιδράσεων Διερευνούμε την πηγή της τρομερής ποσότητας ενέργειας που ελευθερώνεται στη διάρκεια πυρηνικών αντιδράσεων Υπολογισμοί μάζας ενέργειας 20.7 Πυρηνική σχάση και πυρηνική σύντηξη 827

21 21 Η Χημεία των Στοιχείων των Κυρίων Ομάδων GK Hart/Vikki Hart/Getty Images. Cengage Learning Η εξώθερμη αντίδραση διοξειδίου του πυριτίου (πυριτική άμμος) και μαγνησίου οδηγεί στον σχηματισμό πυριτίου και οξειδίου του μαγνησίου (τα μοντέλα παριστάνουν αυτά τα προϊόντα). Μια παρόμοια αντίδραση διοξειδίου του πυριτίου με άνθρακα λαμβάνει χώρα κατά την παραγωγή πλακιδίων (chips) ημιαγωγών, βασισμένων στο πυρίτιο, που χρησιμοποιούνται στους υπολογιστές και στα κινητά τηλέφωνα. Αρχίζουμε τη μελέτη μας με μερικές γενικές παρατηρήσεις για τα στοιχεία των κυρίων ομάδων Γενικές παρατηρήσεις για τα στοιχεία των κυρίων ομάδων Η Χημεία των Μετάλλων των Κυρίων Ομάδων Εστιάζουμε αρχικά την προσοχή μας πάνω στα μέταλλα των Ομάδων ΙΑ, ΙΙΑ, ΙΙΙΑ και IVA. Θα δούμε τη βιομηχανική παραγωγή των μετάλλων και κατόπιν θα εξετάσουμε τον δεσμό στα μέταλλα Μέταλλα: Χαρακτηριστικά και παραγωγή 21.3 Ο δεσμός στα μέταλλα 21.4 Ομάδα ΙΑ: Τα αλκαλιμέταλλα 21.5 Ομάδα ΙΙΑ: Τα μέταλλα των αλκαλικών γαιών 21.6 Τα μέταλλα των Ομάδων ΙΙΙΑ και ΙVΑ Η Χημεία των Αμετάλλων Τα αμέταλλα είναι στοιχεία που δεν εμφανίζουν μεταλλικά χαρακτηριστικά. Σχεδόν τα μισά από αυτά τα στοιχεία είναι αέρια Υδρογόνο 21.8 Ομάδα ΙVΑ: Η ομάδα του άνθρακα 21.9 Ομάδα VΑ: Η ομάδα του αζώτου και του φωσφόρου Ομάδα VΙΑ: Η ομάδα του οξυγόνου και του θείου Ομάδα VΙΙΑ: Τα αλογόνα Ομάδα VΙΙΙΑ: Τα ευγενή αέρια 873

22 22 Τα Μεταβατικά Στοιχεία και Ενώσεις Σύνταξης Ιδιότητες των Μεταβατικών Στοιχείων Τα μεταβατικά στοιχεία εμφανίζουν ποικιλία ιδιοτήτων και χαρακτηρίζονται από μια ενδιαφέρουσα χημεία, την οποία θα εξετάσουμε σε αυτή την ενότητα Περιοδικές τάσεις των μεταβατικών στοιχείων 22.2 Η χημεία δύο μεταβατικών στοιχείων Cengage Learning Σύμπλοκα Ιόντα και Ενώσεις Σύνταξης Τα μεταβατικά στοιχεία μπορούν και σχηματίζουν μια ξεχωριστή σειρά ενώσεων (συνήθως έγχρωμων) από σύμπλοκα ιόντα, τα οποία ονομάζονται ενώσεις σύνταξης Σχηματισμός και δομή συμπλόκων 22.4 Ονοματολογία ενώσεων σύνταξης 22.5 Δομή και ισομέρεια ενώσεων σύνταξης 22.6 Η θεωρία δεσμού σθένους στα σύμπλοκα 22.7 Η θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Με θέρμανση του ερυθρού συμπλόκου του κοβαλτίου(ιιι) [Co(NH 3 ) 5 H 2 O]Cl 3 (s) απομακρύνεται το μόριο του νερού και σχηματίζεται το πορφυρόχρωμο σύμπλοκο [Co(NH 3 ) 5 Cl]Cl 2 (s). Ομοίως, σύμπλοκα του κοβαλτίου(ιι) υφίστανται χρωματικές αλλαγές με αφυδάτωση ή υδάτωση. Το σύμπλοκο [CoCl 2 (H 2 O) 2 ] χρησιμοποιείται σε ειδικές κάρτες δεικτών υγρασίας. Το σύμπλοκο αυτό έχει μπλε χρώμα όμως, όταν υπάρχει υγρασία στην ατμόσφαιρα, προσλαμβάνει μόρια νερού και μετατρέπεται στο ροζ σύμπλοκο [Co(H 2 O) 6 ]Cl

23 23 Οργανική Xημεία 23.1 Οι δεσμοί που σχηματίζει ο άνθρακας Cengage Learning. Steve Cukrov/Shutterstock.com Υδρογονάνθρακες Υδρογονάνθρακες είναι οι ουσίες που μας παρέχουν την περισσότερη από την ενέργεια που χρειαζόμαστε και αποτελούν τη βάση πολλών υλικών που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Στις ενότητες που ακολουθούν, θα μελετήσουμε αυτές τις ενώσεις και θα μάθουμε τα συστηματικά τους ονόματα Αλκάνια και κυκλοαλκάνια 23.3 Αλκένια και αλκύνια 23.4 Αρωματικοί υδρογονάνθρακες 23.5 Ονοματολογία υδρογονανθράκων Θερμικά επεξεργασμένες ίνες που δημιουργούνται από οργανικές ενώσεις, όπως το ακετυλονιτρίλιο, CH 3 CN, παρέχουν υψηλής αντοχής, ελαφροβαρείς ίνες από άνθρακα, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε σύνθετα υλικά για την κατασκευή των δομικών στοιχείων διαφόρων πραγμάτων, όπως ιστιοπλοϊκών σκαφών, ποδηλάτων, αεροπλάνων, ακόμα και μπαστουνιών του γκολφ. Ο άνθρακας σε αυτές τις ίνες έχει μια στρωματοειδή δομή παρόμοια με αυτή του γραφίτη που αποτελεί αλλοτροπική μορφή του άνθρακα. Παράγωγα Υδρογονανθράκων Θα εξετάσουμε πώς η χημεία των υδρογονανθράκων μπορεί να αλλάξει με την εισαγωγή λειτουργικών ομάδων σε αυτούς Οργανικές οξυγονούχες ενώσεις 23.7 Οργανικές αζωτούχες ενώσεις 975

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας Στόχοι ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θεµατικές Ενότητες ( ιατιθέµενος χρόνος) Εργαστηριακές ασκήσεις Ενδεικτικές δραστηριότητες να αναγνωρίζουν τη χρησιµότητα της χηµείας σε διάφορους τοµείς της καθηµερινής ζωής, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Θέµατα Σωστού/Λάθους και Πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Το 17Cl σχηµατίζει ενώσεις µε ένα µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University

ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ DARRELL D. EBBING Wayne State University STEVEN D. GAMMON Western Washington University 10 Η ΈΚΔΟΣΗ 2014 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ Καθηγητής Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών Συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Τάξη Β Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: 1) Να γράψετε τι ονομάζεται μείγμα; 2) Να γράψετε τι ονομάζεται ετερογενές μείγμα; 3) Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή το

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΒΑΘΜΟΣ :. % Θέμα 1 Ο 1. Ατομικό τροχιακό είναι

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

2.7 Χημική αντίδραση

2.7 Χημική αντίδραση 1 2.7 Χημική αντίδραση Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 7-1. Τι ονομάζουμε φαινόμενο στη Φυσική και στη Χημεία; Φαινόμενο είναι η μεταβολή 7-2. Τι ονομάζουμε φυσικά φαινόμενα ή φυσικές μεταβολές; Είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων οξέων και βάσεων και η μελέτη και μέτρηση του ph διαλυμάτων οξέων, βάσεων και αλάτων. Θεωρητικό Μέρος Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Τι ονομάζεται θέση χημικής ισορροπίας; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η θέση της χημικής

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 Για την A τάξη Λυκείων ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: δύο (2) ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27071 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1966 2 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Τροποποίηση της με αρ. πρωτ. 59609/Γ2/25 05 2011 (ΦΕΚ Β 1213) υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων Ι

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων Ι ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων Ι ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ ιάλυµα NaHSO 4 0,1 M έχει ph > 7 στους 25 ο C. Πανελλήνιες

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr Κεφ. 14 Χημική Ισορροπία Μια υναμική Ισορροπία Χημική ισορροπία είναι η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια

Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια Μάθημα Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια Εξαγωγική Μεταλλουργία Καθ. Ι. Πασπαλιάρης Εργαστήριο Μεταλλουργίας ΕΜΠ Αυθόρμητες χημικές αντιδράσεις Ηαντίδρασηοξείδωσηςενόςμετάλλουμπορείναγραφτείστη γενική της μορφή

Διαβάστε περισσότερα

10. Η αρχή του Le Chatelier: Μερικά παραδείγματα χημικών ισορροπιών

10. Η αρχή του Le Chatelier: Μερικά παραδείγματα χημικών ισορροπιών Σκοπός 10. Η αρχή του Le Chatelier: Μερικά παραδείγματα χημικών ισορροπιών Ο σκοπός των πειραμάτων που θα εκτελέσετε είναι να δείτε πώς εφαρμόζεται η αρχή του Le Chatelier σε συστήματα ευρισκόμενα σε χημική

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας... Μαρούσι, 12/12/2014 Αριθ. Πρωτ.: 202352/Δ2 Βαθ. Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας... Μαρούσι, 12/12/2014 Αριθ. Πρωτ.: 202352/Δ2 Βαθ. Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ.E. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΘΗΒΑΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΖΑΧΑΡΙΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΣ (ΧΗΜΙΚΟΣ)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΘΗΒΑΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΖΑΧΑΡΙΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΣ (ΧΗΜΙΚΟΣ) Χημεία Α Λυκείου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κατηγορίες χημικών ενώσεων Θεωρία ηλεκτρολυτικής διάστασης Οξέα Βάσεις Οξείδια Άλατα Είδη χημικών αντιδράσεων Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις Μεταθετικές αντιδράσεις Κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια.

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια. ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΩΣΤΟ/ΛΑΘΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Το άτοµο 35 17 Cl περιέχει 17 νετρόνια. ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του άνθρακα στον περιοδικό πίνακα. Να ταξινομούμε τα διάφορα είδη άνθρακα σε φυσικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: Επιμέλεια θεμάτων: Ειρήνη Χ. Μπαρμπούτη Σελίδα 1 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Για κάθε πρόταση να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1) Στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα