16 Ιανουαρίου Αγαθού θεού ναός. Πολιτισμός / Ιστορία. Μιχάλης Μιχαλακόπουλος

Σχετικά έγγραφα
Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη. 1. Ο χώρος τέλεσης της χριστιανικής λατρείας ονομάστηκε ναός

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

β. έχει κατοχυρωμένο το απόρρητο και από την Εκκλησία και από την Πολιτεία

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Η νηστεία των Χριστουγέννων

α. αποτελούνταν από τους Αποστόλους και όσους βαπτίστηκαν την ημέρα της Πεντηκοστής.

ΘΩΜΑΣ ΑΚΙΝΑΤΗΣ

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

Εορτολογία. Ενότητα 3: Η Εορτή των Χριστουγέννων και Θεοφανείων. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Οι άγιοι απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Η Παύλεια Θεολογία. Ελληνιστές και Αντιόχεια. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Οι Καθολικές επιστολές

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_8712 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

ΛΕΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β Α )

Προτεινόμενα κείμενα για προσκλητήρια

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Σελίδα: 9 Μέγεθος: 56 cm ² Μέση κυκλοφορία: 1030 Επικοινωνία εντύπου:

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή;

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΜΑΘΗΜΑ 16 Ο ΠΑΝΑΓΙΑ, Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Ονομασία Φορέα: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΦΙΛΙΠΠΩΝ - ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ - ΘΑΣΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ - ΚΑΒΑΛΑ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΥΡΙ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΡΕΑ ΠΙΕΡΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ. Μετά τα Μηδικά κατακευάστηκε το 478 π.χ το Θεμιστόκλειο τείχος που χώρισε την κατοικημένη περιοχή από το νεκροταφείο.

Κατακόμβες έχουν βρεθεί στη Ρώμη (60+) στην Αίγυπτο,στη Νάπολη, στη Μάλτα, στη Σικελία και στη Μήλο Οι κρύπτες ήταν διακοσμημένες με τοιχογραφίες που

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

1. Πηγαίνετε στην εκκλησία; 2. Γιατί δεν πηγαίνετε συχνά; Μερικές από τις απαντήσεις τους: ΣΥΧΝΑ 23% ΌΧΙ ΣΥΧΝΑ 13% ΣΠΑΝΙΑ 64% ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΠΡΩΙ 39%

Αποστολή Ιερουσαλήμ: Από εδώ ο Ιησούς ξεκίνησε την πορεία του για την είσοδό του στην Ιερουσαλήμ. (δείτε το βίντεο)

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία:

Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Βιβλίο 2 κεφ Βιβλίο 2 κεφ Θουκυδίδης: Βιβλίο 3 κεφ. 70,71,72,73,74,75.

Βηθλεέμ Ιστορικές και θρησκευτικές αξιώσεις

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Μητρ. Δημητριάδος: Η Μακεδονία είναι μία και ελληνική

ΣΟΡΕΝ ΚΙΡΚΕΓΚΩΡ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή

200 χρόνια της Ελληνικής βιβλικής εταιρείας στην Κέρκυρα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

ΑΝ ΚΑΙ ΖΩ ΣΤΟΝ ΒΥΘΌ, το ξέρω καλά πια. Ο καλύτερος τρόπος να επικοινωνήσεις με τους ανθρώπους και να τους πεις όσα θέλεις είναι να γράψεις ένα

Υπόγεια κοιμητήρια (σε υπαίθριες εκτάσεις που ανήκαν σε πλούσιους πιστούς). Αποτελούνταν από υπόγειες σήραγγες σε μορφή λαβύρινθου μήκους πολλών

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ


Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ. : ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων του Γενικού και του Εσπερινού Γενικού Λυκείου

Αρχαίος Πύργος Οινόης Αρχαίο Φρούριο Ελευθερών Αρχαιολογικός χώρος Οινόης. Γιώργος Πρίμπας

Ιερά Μονή Γόλας: Το μοναστήρι των δύσκολων καιρών

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington ( Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Η Αγία Σοφία και οι κόρες της Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη

Το παιχνίδι των δοντιών

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου :2

ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Γιατί και πώς. μελετούμε την Ιστορία;

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Τι είναι αυτό που καθιστά την ορθοδοξία μοναδική;. Παρακάτω καταγράφεται η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα.

Transcript:

16 Ιανουαρίου 2019 Αγαθού θεού ναός Πολιτισμός / Ιστορία Μιχάλης Μιχαλακόπουλος Κάθε φορά που διάβαζα τον αρχαίο περιηγητή Παυσανία, είχα πάντα την απορία, γιατί απουσιάζει από το έργο του οποιαδήποτε αναφορά στη χριστιανική θρησκεία. Ο Παυσανίας περιδιαβαίνει τους διάφορους τόπους στα μέσα περίπου του 2ου μ.χ. αιώνα, που η νέα θρησκεία, έχει γίνει γνωστή πάνω από εκατό χρόνια. Έχουν ιδρυθεί οι πρώτες Εκκλησίες, έχουν προηγηθεί οι απηνείς διωγμοί κατά των χριστιανών, η Ρώμη έχει συγκλονιστεί από τις εκατόμβες των μαρτύρων της νέας θρησκείας και ο Παυσανίας «τηρεί σιγήν ιχθύος».

Στην Κόρινθο, ο μεγάλος περιηγητής, παραμένει επί πολύ χρόνο. Μιλάει με ανθρώπους, ακούει την ιστορία τους, τους μύθους τους, τα πιστεύω τους. Δεν βιάζεται. Κινείται πεζός. Περνάει από πόλεις και χωριά. Δεν άκουσε τίποτα για την νέα θρησκεία; Για τις μικρές, ναι, και ολιγάριθμες, Εκκλησίες της Κορίνθου και των Κεγχρεών, που ο Απόστολος Παύλος είχε ιδρύσει από τις αρχές της δεκαετίας του 50 μ.x.; Πολλά έχουν γραφεί για την απόλυτη σιγή του Παυσανία και πολλά κανένας μπορεί να εικάσει. Ο Παυσανίας ήταν Έλληνας περιηγητής και γεωγράφος. Ήταν ένας φανατικός αρχαιολάτρης, ένας απόλυτος συντηρητικός, που κάθε νέα ιδέα τον εύρισκε εντελώς αδιάφορο ή και εχθρικό;

Ήταν ένας φοβισμένος πνευματικός άνθρωπος, που έτρεμε το Ρωμαΐκό imperium; Που το ειδωλολατρικό περιβάλλον συνιστούσε απειλή για την ύπαρξή του; Είχε κάποιες αναφορές στο έργο του και κάποιος τις εξάλειψε σε μεταγενέστερο χρόνο και δεν περισώθηκαν; Ο Παυσανίας καταγράφει αυτά που βλέπει, πολλές φορές, με κάθε λεπτομέρεια. Εστιάζει σε αρχαίους ναούς, αγάλματα θεών και ανθρώπων, κατοικίες και πόλεις. Περιγράφει τη φύση, τους ανθρώπους και τη γενεαλογία τους, την ιστορία του κάθε τόπου, όπως ο ίδιος τη γνωρίζει, όπως οι άνθρωποι του κάθε τόπου του την διηγούνται. «Στο τελευταίο ταξίδι, που έκανα.. μαζί του», προσπάθησα επίμονα να βρω κάτι που να υποκρύπτει αναφορά στη νέα θρησκεία, ή να συνάγεται έμμεσα με κάποιο είδος ερμηνείας. Είχα αρχίσει να απελπίζομαι όταν τα Χριστούγεννα του 2017 πήρα πάλι στα χέρια μου τα «Αρκαδικά» για πολλοστή φορά. Καθώς έμπαινα στο 36ο κεφάλαιο και «συμπορευόμουνα» στο δρομολόγιο Μεγαλόπολη-Μαίναλο κάτι σαν ηλεκτρικό ρεύμα με διαπέρασε. Βρήκα άραγε αυτό που από χρόνια μάταια αναζητούσα; Στάθηκα στο επίμαχο χωρίο. Το διάβασα και το ξαναδιάβασα. Κάτι έκρυβε. Κάτι σήμαινε. Ας το παραθέσουμε και ας το σχολιάσουμε. «Μεγαλοπολίτες δε δια των επι το έλος ονομαζομένων πυλών, δια τούτων οδεύουσι ες Μαίναλον παρά τον ποταμόν τον Ελισσόντα έστι της οδού εν αριστερά Αγαθού θεού ναός. Ει δε αγαθών οι θεοί δοτήρες εισίν ανθρώποις, Ζεύς δε ύπατος θεών εστί, επομένως αν τις τω λόγω την επίκλησιν ταύτην Διός τεκμαίροιτο είναι. Προελθόντι δε ου πολύ έστι μεν γης χώμα Αριστοδήμου τάφος, ον ουδέ τυραννούντα αφείλοντο μη επονομάσαι Χρηστόν, έστι δε Αθηνάς ιερόν επίκλησιν Μηχανίτιδος, ότι βουλευμάτων εστίν η θεός παντοίων και επιτεχνημάτων ευρέτις. (κεφ. 36.5)». Βρίσκεται λοιπόν ο Παυσανίας μπροστά σε ένα ναό, που είναι αφιερωμένος στον «Αγαθό θεό» και αναρωτιέται ποιος τάχα να είναι αυτός ο θεός. Ο ναός αυτός έχει αφιερωματική επιγραφή «Αγαθού θεού ναός» αλλά αυτό δεν παραπέμπει σε κάποιον από τους γνωστούς θεούς. Είναι κάτι πρωτότυπο, κάτι άγνωστο για τον σχολαστικό και λεπτολόγο καταγραφέα του αρχαίου πανθέου. Καταφεύγει τότε σε λογική ερμηνεία για να καταλήξει με επιφύλαξη ότι ο ναός αυτός είναι μάλλον αφιερωμένος στο Δία. Το συμπέρασμα που διατυπώνει περιέχεται στη φράση «..Διός τεκμαίροιτο είναι..».

Από τη λιτή και ολιγόλογη περιγραφή του ναού αυτού συνάγεται ότι δεν υπήρχαν άλλα ευρήματα μέσα ή γύρω από το ναό αυτό, όπως αγάλματα, βωμοί, στήλες, περίβολος γιατί θα τα ανέφερε, όπως κάνει σε όλες τις περιπτώσεις. Πολλώ δε μάλλον στην προκειμένη που αναζητεί στοιχεία για να προσδιορίσει το θεό που κρύβεται πίσω από τη λέξη Αγαθός. Ο ναός αυτός δεν παρουσιάζει τίποτα το ιδιαίτερο ως προς το σχήμα, το ρυθμό, τις διαστάσεις, γιατί θα έκανε κάποια μνεία. Πρόκειται για ένα συνηθισμένο αρχαίο ναό. Θα πρέπει να ήταν σε χρήση γιατί εάν ήταν ερειπωμένος η ετοιμόρροπος θα το ανέφερε, όπως κάνει για άλλους ναούς. Είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι οι πρώτοι χριστιανικοί ναοί εστεγάστηκαν σε αρχαίους ειδωλατρικούς ναούς, με τις αναγκαίες αλλαγές και διαρρυθμίσεις, όπως απομάκρυνση ειδώλων και συμβόλων, που παρέπεμπαν στην αρχαία θρησκεία. Σε άλλες περιπτώσεις εχρησιμοποιήθηκαν δομικά στοιχεία αρχαίων ναών για την ανοικοδόμηση των νέων χριστιανικών ναών.

Με τα δεδομένα αυτά οδηγείται κανείς σε μια πρώτη σκέψη ότι ο αφιερωμένος στον Αγαθό Θεό Ναός, ήταν αρχαίος ειδωλολατρικός ναός, που τον είχαν μετατρέψει σε χριστιανικό, οι κάτοικοι της περιοχής, που είχαν μυηθεί στη νέα θρησκεία. Εδώ τίθεται το ερώτημα πως και πότε έφτασε στο μέρος εκείνο, κοντά στη Μεγαλόπολη, η χριστιανική θρησκεία; Κατά μια άποψη ο Απόστολος Παύλος, κατά την δεκαοκτάμηνη παραμονή του στην Κόρινθο, εκινείτο και στα ενδότερα της περιοχής για τη μετάδοση της νέας θρησκείας. Φύση εκρηκτική, ανθεκτική, ακαταπόνητη, καταφλεγόμενη από το πυρ του σωτηρίου κηρύγματος του Ναζωραίου, είναι φυσικό, λογικό και επόμενο να πέρασε τα στενά του Αρτεμισίου και του Παρθενίου για να γνωρίσει και να διδάξει στη Μεγάλη Πόλη, τη Μεγαλόπολη. Την άποψη αυτή δέχονται πολλοί ιστορικοί-θεολόγοι, όχι μόνο για τον Απόστολο των Εθνών, αλλά και για τους άλλους Αποστόλους, όπως για τον Απόστολο Ανδρέα. Εάν ο Απόστολος Παύλος εδίδαξε ο ίδιος στη Μεγάλη Πόλη, πόσοι σκεπτόμενοι άνθρωποι θα μπορούσαν να μείνουν απαθείς και αδιάφοροι από το γλυκό φως, που σκορπούσε ο αποκαλυπτικός λόγος του Αποστόλου; Ας θυμηθούμε λίγο το πέρασμά του από τη μητρόπολη του αρχαίου ειδωδολατρικού κόσμου την Αθήνα, που βρέθηκαν μερικοί σκεπτόμενοι Αθηναίοι που του είπαν θέλουμε να σε ακούσουμε πάλι Εάν ο Απόστολος Παύλος δεν είχε μεταβεί ο ίδιος στη Μεγάλη Πόλη, ούτε είχε αποστείλει κάποιον από τους συνεργάτες του, είναι φυσικό επόμενο ότι Μεγαλοπολίτες, που ζούσαν στην Κόρινθο ή περνούσαν από εκεί, είχαν μυηθεί στη νέα θρησκεία και την δίδαξαν στον τόπο τους, όπως γινόταν σε πολλά και διάφορα μέρη μέσα στην αχανή Ρωμαΐκή Αυτοκρατορία. Εάν η πληροφορία αυτή επαληθευτεί, διασταυρωθεί και ενισχυθεί και με άλλα στοιχεία, θα έχουμε έναν από τους πρώτους χριστιανικούς ναούς, που στεγάστηκε σε αρχαίο ναό και χρησιμοποιήθηκε ως τόπος λατρείας.

Ένα δεύτερο στοιχείο που ενισχύει την άποψη αυτή και αποτελεί και το ίδιο αντικείμενο αρχαιολογικής και θεολογικής έρευνας είναι η αναφορά του ονόματος «Χρηστός» σε ένα τάφο παρακείμενο στο ναό του Αγαθού Θεού. Ο τάφος αυτός, αναφέρει ο Παυσανίας, ανήκε σε κάποιο τύραννο Αριστόδημο, αλλά εξακολουθεί να ονομάζεται με το όνομα Χρηστός! Ο Αριστόδημος αυτός είχε χρηματίσει τύραννος της Μεγαλόπολης τον 3ο π.χ αιώνα και από τότε είχε την προσωνυμία Χρηστός, η οποία είχε επικρατήσει και διεσώζετο και επί Παυσανία, μετά από 400 χρόνια! Το γεγονός αυτό ότι ο τάφος του «Χρηστού» ήταν εγγύς του ναού του Αγαθού Θεού δεν μπορεί να είναι τυχαίο. Είναι προφανές ότι επελέγη ο συγκεκριμένος αρχαίος ναός λόγω της εγγύτητάς του προς τον τύμβο, που ονοματολογικά παρέπεμπε στον ιδρυτή της νέας θρησκείας, τον Ιησού Χριστό. Η αρχαιολογική σκαπάνη και η επιστημονική έρευνα μπορούν να δώσουν πειστική απάντηση στο θέμα αυτό. Θα είναι τιμή και δόξα για την Αρκαδία και ευλογία για τη Μητρόπολη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως, τεκμηρίωση της πληροφορίας αυτής. http://bit.ly/2mafktp εάν υπάρξει επιστημονική