Η αρχέγονη Ελλάδα : μεταξύ ονείρου και αρχαιολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η αρχέγονη Ελλάδα : μεταξύ ονείρου και αρχαιολογίας"

Transcript

1 Η αρχέγονη Ελλάδα : μεταξύ ονείρου και αρχαιολογίας Εισαγωγή Οι πολιτισμοί του Αιγαίου στο Γαλλικό Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο «Αυτή η παράδοξη μορφή [ ] φανερώνει την ύπαρξη μιας άγνωστης Ελλάδας μέσα στην Ελλάδα, [ ] τόσο σοβαρής, βαθειάς και υπερβολικής όσο η άλλη είναι φωτεινή, ανάλαφρη και μετρημένη [ ] όλα εδώ ανταποκρίνονται στη φήμη των Ατρειδών και ζωντανεύουν τη φρίκη των μύθων των Αχαιών», έγραφε ο Edgard Quinet, θερμός θαυμαστής των αρχαίων τραγωδιών, μπροστά στα τείχη των Μυκηνών, το Όπως κι άλλοι περιηγητές νωρίτερα, είχε επίγνωση ότι επρόκειτο για τα λείψανα ενός άγνωστου παρελθόντος, σε καμιά περίπτωση όμως δεν θα πίστευε ότι η αρχέγονη Ελλάδα χρονολογούνταν στην προϊστορική εποχή. Αυτό θα γίνει αποδεκτό μόλις στα τέλη του 19 ου αιώνα χάρη στους πρωτοπόρους που αποκάλυψαν τους αρχαιότερους πολιτισμούς του Αιγαίου. Το «Εθνικό Μουσείο Αρχαιοτήτων» έπαιξε τότε καίριο ρόλο, όπως και το Λούβρο, παρουσιάζοντας τα εκπληκτικά ευρήματα των πολιτισμών αυτών στο ευρύ κοινό. Μια μεγάλη προθήκη στην αίθουσα Συγκριτικής Αρχαιολογίας ήταν αφιερωμένη αποκλειστικά σε αυτούς. Η έκθεση ταξιδεύει τον επισκέπτη πίσω σ εκείνη την εποχή που όλα ήταν δυνατά και αναβιώνει αυτή τη μεγάλη αρχαιολογική περιπέτεια. Γέννηση ενός κράτους, γέννηση μιας αρχαιολογίας Από την πρώτη στιγμή της ανεξαρτησίας (1832), η Ελλάδα φρόντισε για την προστασία των αρχαιοτήτων της με τη δημιουργία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας (1834). Λίγο αργότερα ιδρύθηκε το πρώτο ελληνικό αρχαιολογικό περιοδικό, η Εφημερίς Αρχαιολογική, την ίδια εποχή με την Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία. Η Γαλλία ιδρύει το 1846 την Γαλλική Σχολή Αθηνών με σκοπό να προωθήσει τη μελέτη των αρχαιοτήτων και ακολουθεί η Γερμανία, το 1874, με ένα ινστιτούτο μελετών. Το παράδειγμα τους θα μιμηθούν πολλές άλλες χώρες. Τα εν λόγω ιδρύματα διεξάγουν συστηματικές αρχαιολογικές έρευνες από το και μετά, σηματοδοτώντας το τέλος της αναζήτησης μεμονωμένων συλλεκτικών αντικειμένων. Ευρείες αρχαιολογικές εξερευνήσεις ξεκινούν στα εδάφη που προσαρτεί το νεαρό ελληνικό κράτος: τη Θεσσαλία και τμήμα της Ηπείρου (1881) και την Κρήτη (1913, ενώ ήταν αυτόνομη από το 1898). Τέλος, στη Μακεδονία, που ανακτάται με τους Βαλκανικούς Πολέμους ( ), πραγματοποιούνται πολλές επιφανειακές έρευνες κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την διάνοιξη, το 1915, ενός ανατολικού μετώπου. Η Ελλάδα αναδημιούργησε το παρελθόν της ενώ δημιουργούσε το κράτος της. 1

2 1. Οι πρώτες ανακαλύψεις προϊστορικών αντικειμένων στην Ελλάδα Η περισυλλογή λειασμένων πελέκεων και εργαλείων από οψιδιανό «Η Ελλάδα πέρασε από τα διάφορα στάδια που διακρίνουμε και στο παρελθόν της Δυτικής Ευρώπης [ ].Η Ανατολή γνώρισε κι αυτή μια λίθινη εποχή, που περιμένει τα φιλοπερίεργα πνεύματα να την μελετήσουν» Albert Dumont Προς το τέλος του 19 ου αιώνα κάνουν την εμφάνισή τους οι πρωτοπόροι που ενδιαφέρονται για το απώτερο παρελθόν της Ελλάδας: την προϊστορία της. Δύο γάλλοι επιστήμονες αρχίζουν να συλλέγουν λειασμένους πελέκεις και πελεκητά εργαλεία: ο François Lenormant, ειδικός στην τέχνη της Ανατολής, εφιστά την προσοχή στα αντικείμενα της «λίθινης εποχής» που η πλειονότητα των λογίων δεν έκανε καν τον κόπο να εξετάσει. Ο Albert Dumont, νεαρό μέλος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, κατανοεί καλύτερα τα προϊστορικά αντικείμενα. Συνεργάζεται με τον George Finlay, άγγλο επιστήμονα, που διήνυσε την Ελλάδα σε αναζήτηση λίθινων εργαλείων και κατόρθωσε να καταρρίψει την πεποίθηση ότι επρόκειτο για όπλα που είχαν εγκαταλείψει οι Πέρσες. Οι λειασμένοι πελέκεις, γνωστοί και ως «αστραπόπετρες» ή «κεραυνιές» (από τη λέξη κεραυνός), περιβάλλονται από άλλου είδους προκαταλήψεις : οι απλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι αυτές οι πέτρες δημιουργούνται σε 40 μέρες όπου πέσει κεραυνός και είναι φυλαχτά. Έτσι οι αρχαιολόγοι είναι υποχρεωμένοι να ξεπεράσουν τις δεισιδαιμονίες των χωρικών για να ανακαλύψουν τις πέτρες που τους κρύβουν. Λιγότερα στερεότυπα σχετίζονται με τις λεπίδες και τις αιχμές βελών από οψιδιανό, ένα ηφαιστειογενές πέτρωμα με υαλώδη υφή. Αν και το κυριότερο κοίτασμα στην Ελλάδα βρίσκεται στο νησί της Μήλου, τέτοια εργαλεία συναντώνται σε όλη την Ελλάδα. Συμπέρασμα: οι θαλάσσιες συναλλαγές υπήρχαν ήδη από την «εποχή του λίθου»! Η ανακάλυψη της Κυκλαδικής τέχνης «Η γλυπτική στις Κυκλάδες φυτοζωούσε [ ] Όλη κι όλη η πρόοδος ήταν η αποκόλληση των ποδιών των ειδωλίων Κάθε απόπειρα με πολυπλοκότερο θέμα [ ] κατέληγε σε τερατωδίες» Gustave Glotz Περί το τέλος του 18 ου αιώνα, στις Κυκλάδες, οι συλλέκτες αρχίζουν να προμηθεύονται πολύ αρχαία αντικείμενα, ειδώλια και αγγεία, που τώρα τα χρονολογούμε στην 4 η και 3 η χιλιετία π. Χ.: τα λεγόμενα κυκλαδικά. Μολονότι χαρακτηρίζονται «άσχημα» και «βάρβαρα», τα αντικείμενα αυτά προσφέρονται ως δώρο στους επίσημους επισκέπτες της χώρας. Μια τέτοια περίπτωση ήταν ασφαλώς ο Théodore de Lagrené, που υπηρέτησε ως πρεσβευτής και πληρεξούσιος της Γαλλίας στην Αθήνα μεταξύ 1835 και 1836 και δώρισε την αξιόλογη συλλογή του στην πόλη της Αμιένης το Κατά τη δεκαετία του 1840, καθώς τα κυκλαδικά έχουν μεγάλη ζήτηση, οι έμποροι τέχνης αρχίζουν να επιδίδονται σε λαθρανασκαφές και, από το 1880, η πλειονότητα των αρχαίων αυτών καταλήγει σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Tο Ελληνικό Κράτος, που συνειδητοποιεί τον κίνδυνο, ιδρύει το 1886 μιαν Εφορεία Αρχαιοτήτων ειδικά για τα νησιά. Έτσι «ο πατέρας της Κυκλαδικής Αρχαιολογίας» Χρήστος Τσούντας φέρνει στο φως, κατά τη δεκαετία του 1890, πολυάριθμους τάφους, από την Αμοργό ως τη Σίφνο, καθώς και έναν οικισμό στη Σύρο. Οι επιστημονικές αυτές ανασκαφές καθιστούν φανερό ότι τα περισσότερα κυκλαδικά προέρχονται από τάφους. 2

3 2. Σαντορίνη, μια λησμονημένη ανακάλυψη Ένας πολιτισμός θαμμένος κάτω από τις στάχτες Οι λησμονημένες ανασκαφές των Gorceix και Mamet «Οι ανασκαφές της Σαντορίνης [ ] θα καταταχθούν αναμφίβολα ανάμεσα στις μεγαλύτερες ανακαλύψεις που έκανε εδώ και καιρό η προϊστορική αρχαιολογία» Albert Dumont Το 1870, ο διευθυντής της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, Émile Burnouf, ζητά την άδεια να ανασκάψει «ένα μικρό τμήμα της προϊστορικής Πομπηίας, που προσφάτως μελέτησε ο Fouqué». Η ανασκαφή, που διαρκεί από τις 16 Απριλίου ως τις 22 Μαΐου 1870, ανατίθεται σε δύο επιστήμονες : τον Henri Gorceix, που είναι γεωλόγος και τον Henri Mamet, που φημίζεται ότι χουζουρεύει στον ήλιο. Οι δυο τους επιστρέφουν στα σημεία που είχε ήδη εξερευνήσει ο Fouqué στο Ακρωτήρι και αποκαλύπτουν τοίχους καλυμμένους με τοιχογραφίες και πλήθος αγγείων σε εξαίρετη κατάσταση. Επιπλέον, στη θέση Μπάλος, ξεθάβουν, κάτω από 22 μέτρα ελαφρόπετρας, ένα ακόμη κτήριο. Ένας εκτεταμένος οικισμός έρχεται στο φως, με τα σπίτια του, τις ξύλινες θύρες του, τα εργαλεία του, και τα πιθάρια του γεμάτα κριθάρι, σίκαλη, μπιζέλια και φακές. Οι Gorceix και Mamet μεταφέρουν στην Γαλλική Σχολή της Αθήνας ένα τέταρτο από τα ευρήματά τους. Ο Burnouf συντηρεί τα αγγεία προσωπικά και ο Fouqué πραγματοποιεί πετρογραφικές λεπτές τομές για να εξετάσει τον πηλό στο μικροσκόπιο. Ο Burnouf κάνει επίσης πολυάριθμα σχέδια και παραγγέλνει φωτογραφίες για μελλοντική δημοσίευση. Αλλοίμονο όμως, στο Παρίσι, ο πόλεμος του 1870 και η έλξη που ασκούν άλλες ανασκαφές, βυθίζουν και πάλι στη λήθη τον πολιτισμό της Σαντορίνης. Οι ανασκαφές δεν πρόκειται να επαναληφθούν πριν το Η αρχαιολογική επανάσταση του Heinrich Schliemann Αναζητώντας την Τροία του Ομήρου «Είναι ανώφελο ν αναρωτιόμαστε εάν ο Schliemann [ ] ξεκίνησε βασισμένος σε μια σωστή ή λάθος θεωρία. [ ] Εάν η φαντασία δεν είχε οδηγήσει τη σκαπάνη, η καμένη πόλη θα ήταν ακόμη θαμμένη και άγνωστη» Rudolf Virchow Τροία! Ο θρύλος γεννήθηκε από τη γοητεία των ποιημάτων που αποδίδονται στον Όμηρο, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, συνθέσεις του 8 ου αιώνα π.χ. Τα έπη αυτά αφηγούνται έναν πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου ο στρατός των Αχαιών (Ελλήνων) έφτασε στη Μικρά Ασία για να πολιορκήσει μια μεγάλη πολιτεία που τη λέγανε «Τροία» και την κυβερνούσε ο βασιλιάς Πρίαμος. Γενιές ολόκληρες περιηγητών προσπάθησαν να εντοπίσουν τη φημισμένη πόλη ήδη από τον 18 ο αιώνα. Ανάμεσα τους ο πλούσιος αυτοδίδακτος γερμανός Heinrich Schliemann. Έπειτα από μια συνάντηση με τον άγγλο διπλωμάτη Frank Calvert, ο Schliemann αποφασίζει να επικεντρώσει τις έρευνες του στο λόφο του Hissarlik, κοντά στα στενά των Δαρδανελλίων. Από το 1870 και επί είκοσι χρόνια, ανασκάπτει όχι μία πόλη, αλλά 7 διαδοχικά επίπεδα κατοίκησης, εκ των οποίων ονομάζει το επίπεδο II, «Τροία του Πριάμου». Τα ερείπια, απανθρακωμένα από μια τρομερή πυρκαγιά, φαίνεται να ταιριάζουν με τα ομηρικά κείμενα. Εντούτοις, οι έντονες επικρίσεις και η αναθεώρηση των δεδομένων από τον συνεργάτη του, αρχιτέκτονα Wilhelm Dörpfeld, τον αναγκάζουν να αναγνωρίσει το 1890 ότι η «κεκαυμένη πόλη» είναι πρωϊμότερη της εποχής του Τρωικού πολέμου. Ωστόσο, ο Schliemann έφερε στο φως ένα σπουδαίο πολιτισμό της Εποχής του Χαλκού και εισήγαγε την αρχαιολογία στη σύγχρονη εποχή: ομαδική εργασία ειδικών, ταχείες δημοσιεύσεις και μελέτη ακόμα και των πιο ασήμαντων υλικών καταλοίπων. Επίσης, γνωστοποίησε τις ανακαλύψεις του στο ευρύ κοινό, δημοσιεύοντας μεταξύ άλλων την φωτογραφία της ελληνίδας συζύγου του, Σοφίας, στολισμένης με τον «θησαυρό του Πριάμου». 3

4 Ανασκαφές της Τροίας: μερικά χαρακτηριστικά ευρήματα Ο Schliemann ανακαλύπτει άγνωστα ως τότε αντικείμενα και πασχίζει να τα ερμηνεύσει. Έτσι, με βάση μιαν αναφορά στην Ιλιάδα, βαφτίζει δέπας αμφικύπελλον, «κύπελλο για πόση με δύο λαβές», ένα στενό και βαθύ δοχείο με πολύ μεγάλες κάθετες λαβές. Πολυάριθμα τέτοια αγγεία, που αναμφίβολα προορίζονταν για κρασί, βρέθηκαν στο στρώμα II, που χρονολογείται σήμερα μεταξύ π. Χ. Η Τροία του Ομήρου τελούσε υπό την προστασία της θεάς Αθηνάς : είναι φυσικά μεγάλος πειρασμός για τον αρχαιολόγο να ταυτίσει τα αγγεία με απλουστευμένο σχήμα γυναίκας και τα μαρμάρινα ειδώλια που βρίσκει μέσα σε οικήματα, με τη θεά ή το ιερό πουλί της, την κουκουβάγια, σύμβολο σοφίας. Ωστόσο, ο ακριβής προορισμός των αντικειμένων αυτών εξακολουθεί να μας διαφεύγει. Μια μοντέρνα αρχαιολογία : η καθημερινή ζωή των Τρώων Οι ανασκαφές του Schliemann συνοδεύονται από καταγραφή (περιγραφή, σχέδιο, κάποτε φωτογράφηση) και λεπτομερή δημοσίευση όλων των ευρημάτων, όσο ασήμαντα και αν είναι, ακόμη και αν η λειτουργία τους δεν είναι πάντα αναγνωρίσημη. Ο Schliemann περισυλλέγει πλήθος πέτρινα εργαλεία : μυλόπετρες από ηφαιστειακά πετρώματα και κυρίως λειασμένους πελέκεις. Διαπιστώνει ότι αυτοί δεν μπορεί να ανήκουν στην «εποχή του λίθου», εφόσον συνυπάρχουν με χάλκινα ή ορειχάλκινα εργαλεία. Εκτός από τα αγγεία καθημερινής χρήσης, βρίσκει επίσης μικρά αντικείμενα από πηλό, που αποκαλεί «ηφαίστεια» και συχνά είναι διακοσμημένα με, όπως πιστεύει, θρησκευτικά σύμβολα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για βαρίδια που στερέωναν στα αδράχτια για το γνέσιμο του μαλλιού! Μια αμφισβητούμενη ανακάλυψη Τον Αύγουστο του 1889, ο Schliemann επισκέπτεται το «Εθνικό Μουσείο Αρχαιοτήτων», όπου ξεναγείται μαζί με άλλους ομιλητές του Διεθνούς Συνεδρίου Ανθρωπολογίας και Αρχαιολογίας του Παρισιού, από τον διευθυντή Alexandre Bertrand και τον επιμελητή Salomon Reinach. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου όμως κυκλοφορεί η θεωρία ότι ο λόφος του Hissarlik είναι νεκροταφείο. Η Τροία δεν είναι πια στην Τροία! Για να αποδείξει στους δυσφημιστές του ότι όντως ανακάλυψε διαδοχικές πόλεις, ο Schliemann προγραμματίζει νέες ανασκαφές για το 1890 και εξοπλίζει μάλιστα το εργοτάξιο του με σιδηροδρομικές γραμμές. Με επιστολές στα γαλλικά και στα ελληνικά αγωνίζεται να κερδίσει την υποστήριξη του Salomon Reinach και οργανώνει ένα συνέδριο στο Hissarlik όπου προσκαλεί διάσημους επιστήμονες. Η εμφάνιση των Μυκηναίων «Ο πολιτισμός που προηγήθηκε της εποχής του Ομήρου, αυτός που τώρα είθισται να ονομάζουμε Μυκηναϊκό, βρήκε στο πρόσωπο του Schliemann τον Χριστόφορο Κολόμβο του» Salomon Reinach Αντίθετα με τις άλλες «ομηρικές» πόλεις, οι Μυκήνες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αναζήτησης. Δεν υπήρχε αμφιβολία ούτε όσον αφορά τη θέση τους ούτε για την χρονολόγηση των ερειπίων τους στις πανάρχαιες εποχές. Τα κυκλώπεια τείχη, η Πύλη των Λεόντων ή ορισμένοι τάφοι, όπως ο «θησαυρός του Ατρέως», είναι ορατά επί αιώνες. Αποτελούν το σκηνικό όπου διαδραματίζεται ο μύθος της καταραμένης οικογένειας των Ατρειδών. Ο Schliemann σκάβει τα ερείπια αυτά κατά την περίοδο Ανακαλύπτει, στο χώρο που θα ονομαστεί αργότερα «ταφικός κύκλος A», πέντε ασύλητους τάφους που χρονολογούνται μεταξύ π.χ. και περιέχουν εκατοντάδες χρυσά αντικείμενα. Στα χαρακτηριστικά ενός χρυσού προσωπείου που παριστάνει έναν γενειοφόρο άνδρα, ισχυρίζεται μάλιστα ότι 4

5 αναγνωρίζει τον βασιλιά Αγαμέμνονα. Ο άγνωστος πολιτισμός που εμφανίζεται στο προσκήνιο θα ονομαστεί λίγα χρόνια αργότερα «Μυκηναϊκός». Όπως και η Τροία, είναι πρωϊμότερος της εποχής που περιγράφει ο Όμηρος, ωστόσο επαληθεύει το θρύλο για τα πλούτη των «πολυχρύσων Μυκηνών». Οι ανακαλύψεις των Μυκηνών εντυπωσιάζουν, προκαλούν όμως και ζήλεια: ο Σλήμαν διασύρεται ως «θησαυροθήρας». Εντούτοις, απλώς επωφελήθηκε από μιαν ευτυχή συγκυρία και οι ανασκαφές του, τις οποίες πραγματοποίησε υπό τον έλεγχο της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, είναι απολύτως σύμφωνες με τους κανόνες της επιστήμης. Οι έρευνες του σηματοδοτούν τη γέννηση της μυκηναϊκής αρχαιολογίας, και, όπως το πρόβλεψε ο ίδιος, τα ευρήματα «αρκούν από μόνα τους να γεμίσουν ένα μεγάλο Μουσείο, που θα είναι το θαυμαστότερο του κόσμου», το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. «Πολύχρυσοι» Μυκήνες Οι πέντε λακκοειδείς τάφοι του «ταφικού κύκλου A» αποκάλυψαν τα καταπληκτικά πλούτη των Μυκηναίων : στέμματα, διαδήματα, μάσκες και αγγεία από χρυσάφι, κάποτε από ασήμι, τελετουργικά όπλα κ.ά. Μόλις τα πολυτελή αυτά αντικείμενα έλαβαν την τιμητική θέση τους στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, ο Émile Gilliéron, ένας προικισμένος καλλιτέχνης που εργαζόταν στην Ελλάδα ως σχεδιαστής και συντηρητής αρχαιοτήτων, έκανε αντίγραφά τους. Η επιχείρηση Gilliéron, αρχικά οικογενειακή, συνεταιρίστηκε με μια γερμανική εταιρεία για να διαθέσει στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου αντίγραφα καμωμένα με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής από αποτυπώματα των πρωτοτύπων, συμβάλλοντας έτσι στην εξάπλωση της φήμης των Μυκηναίων σε όλο τον κόσμο. Οι Μυκηναίοι, θαλασσοπόροι Μετά τις ανακαλύψεις του Σλήμαν στην Ελλάδα, τα ίχνη των Μυκηναίων εντοπίστηκαν επίσης από την Κύπρο ως τη Μέση Ανατολή. Από τον 14 ο αιώνα π.χ., είναι φανερό ότι εξήγαν πολλά από τα προϊόντα τους σε παράκτιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου: κρασί, ελαιόλαδο και αρωματικά έλαια μέσα σε ψευδόστομους αμφορείς, αλλά και επιτραπέζια κεραμεική με εκλεπτυσμένο διάκοσμο (κύπελλα, γαβάθες, κρατήρες). Τα εμπορεύματα αυτά προφανώς διαμετακομίζονταν από την Κύπρο προς ανατολάς, όπως π.χ. τον εμπορικό οικισμό της Ρας Σάμρα-Ουγκαρίτ (Συρία). Ναύτες κι έμποροι, οι Μυκηναίοι διατηρούσαν ίσως εμπόρια σ αυτές τις περιοχές. Οι Μυκηναίοι στην Κρήτη: οι τάφοι της Λιγόρτυνου Οι δύο αυτοί τάφοι, που ήρθαν στο φως κατά τη δεκαετία του 1890, περιείχαν μυκηναϊκά αγγεία και ταφικά σκεύη έξοχης ποιότητας, διατηρημένα σε εξαιρετική κατάσταση. Χάρη στις περιγραφές που περιέχουν τα ταξιδιωτικά ημερολόγια του αρχαιολόγου Arthur Evans, είναι δυνατόν να ανασυντεθεί τόσο η διάταξη των αντικειμένων στο εσωτερικό των τάφων όσο και οι ταφικές τελετουργίες που έλαβαν χώρα εκεί. Τα ευρήματα αποτελούν απόδειξη της ισχυρής Μυκηναϊκής παρουσίας στην Κρήτη κατά τον 14 ο και 13 ο αιώνα π.χ. Ορισμένοι από τους νεκρούς ανήκαν αναμφίβολα στην κοινωνική αφρόκρεμα του οικισμού. 4. Ο Arthur Evans και η επινόηση των Μινωϊτών Ο Arthur Evans και η επινόηση των Μινωϊτών «Οι ανασκαφές του κ. Evans αποτελούν γεγονός κορυφαίας σημασίας για την ιστορία της αρχαιολογίας, διότι μας αποκαλύπτουν έναν πολιτισμό ακόμη πλουσιότερο και πιο εξελιγμένο από εκείνον που μας είχαν γνωρίσει οι ανακαλύψεις του Schliemann» Salomon Reinach Η ανακάλυψη μυκηναϊκών αντικειμένων στην Κρήτη, αποτελεί για ορισμένους επιστήμονες την 5

6 απόδειξη ότι εκεί βρίσκεται το λίκνο του Μυκηναϊκού πολιτισμού. Ήδη από το 1878, ο Κρητικός λόγιος Μίνως Καλοκαιρινός εφιστά την προσοχή των ερευνητών στην Κνωσό, την πιο φημισμένη ομηρική πόλη, όπου τελικά ο Arthur Evans, επιμελητής στο Μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης και πρώην δημοσιογράφος, εξασφαλίζει την άδεια να κάνει ανασκαφές το Επί 6 χρόνια, ο Evans με μια διεπιστημονική ομάδα και μέχρι τριακόσιους εργάτες, ανασκάπτει ένα πολυδαίδαλο ανακτορικό συγκρότημα. Ένας άγνωστος ως τότε πολιτισμός έρχεται στο φως στην Κνωσό και σε άλλες θέσεις του νησιού : ανάκτορα, οικίες, νεκροταφεία, ιερά, κίονες, αντικείμενα και τοιχογραφίες εκπληκτικής νεοτερικότητας, καθώς και επιγραφές σε τρεις διαφορετικές γραφές Ο Evans ανάγει αυτό τον «Κρητικό» πολιτισμό στον 20 ο αιώνα π.χ., καθιστώντας τον έτσι τον αρχαιότερο γνωστό πολιτισμό της Ευρώπης, και τον βαφτίζει «Μινωϊκό», από τον μυθικό βασιλιά της Κρήτης, το Μίνωα. Με βάση τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, τα αντικείμενα και τις τοιχογραφίες, ανασυνθέτει, και κάπου κάπου εφευρίσκει, μια κοινωνία ισχυρή στη θάλασσα, φιλήσυχη στην ξηρά όπου δεσπόζει ένας βασιλιάς-ιερέας και λατρεύεται μια θεά-μητέρα. Σίγουρος για τις ερμηνείες του, προχωρεί σε ευρείας κλίμακας αναστηλώσεις των τοιχογραφιών και των ερειπίων της Κνωσού. Αυτό είναι και το πιο αμφισβητήσιμο τμήμα του έργου του: οι αρχιτεκτονικές επεμβάσεις με μπετόν αρμέ είναι πολύ δύσκολα αναστρέψιμες. Τεκμήρια ενός νέου πολιτισμού Ενώ οι Μυκηναίοι είναι γνωστοί από τα μέσα της δεκαετίας του 1870, κάποια ασυνήθιστα αντικείμενα κάνουν την εμφάνιση τους στα αρχαιοπωλεία καθώς και σε μερικά μουσεία. Είναι βέβαιο ή πιθανό ότι έχουν βρεθεί στην Κρήτη, αλλά η ακριβής τους προέλευση είναι σπάνια γνωστή. Τέτοια περίπτωση αποτελεί η θαυμάσια πρόχους της Μασσαλίας με τον εντυπωσιακό θαλασσινό διάκοσμο. Το σχήμα της θυμίζει ορισμένα μεταλλικά μυκηναϊκά αγγεία, αλλά τα διακοσμητικά μοτίβα είναι πρωτόγνωρα. Την ίδια εποχή κυκλοφορούν χάλκινα ειδώλια, που θεωρούνται χονδροειδή και πρωτόγονα και για το λόγο αυτό δεν προκαλούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δεν έχει γίνει ακόμη αντιληπτό ότι πρόκειται για τα πρώτα μινωικά αντικείμενα που έρχονται στο φως. Η περισυλλογή των κρητικών σφραγίδων Ο Evans φθάνει στην Κρήτη το Οι «εικονογραφικοί χαρακτήρες» στις κρητικές σφραγίδες τού έχουν κινήσει την περιέργεια : είναι πεπεισμένος ότι οι Μυκηναίοι που ζούσαν στην Κρήτη είχαν κάποιο σύστημα γραφής. Από χωριό σε χωριό, συλλέγει πέτρες στις οποίες αποδίδονται μαγικές ιδιότητες και που οι Κρητικές τις φορούν στο λαιμό τους σαν «φυλαχτά για γάλα» (γαλόπετρες). Ανακαλύπτει, όντως, σύντομες επιγραφές σε μιαν ιερογλυφική γραφή (που δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί), αλλά, κυρίως, μορφές ζώων, πλοίων, κτηρίων, θεοτήτων και μινώταυρων, που αντικατοπτρίζουν τα ενδιαφέροντα εκείνων που ο ίδιος θα βαφτίσει Μινωϊτες. Η συλλογή του Cabinet des Médailles περιλαμβάνει σφραγίδες που περισυνέλλεξε ο Evans και άλλες που φυλάσσονταν στο Μουσείο του Λούβρου. Δίνει πολύ καλή εικόνα γι αυτά τα μικροσκοπικά έργα τέχνης. Η βιοτεχνία του ανακτόρου Στην Κνωσό, ο Evans αποκαλύπτει ένα ανάκτορο πολυδαίδαλο, πολυώροφο, διάσπαρτο με κίονες που φαρδαίνουν προς τα πάνω. Είναι οργανωμένο γύρω από μία κεντρική αυλή, την οποία περιβάλλουν επίσημες αίθουσες και ιερά, ενώ οι αποθηκευτικοί, οικιακοί και εργαστηριακοί χώροι βρίσκονται στην περιφέρεια. Η ανασκαφή έφερε στο φως πολυάριθμα λίθινα αγγεία και άλλα αντικείμενα με επιμελή στίλβωση και λεπτεπίλεπτο γλυπτό διάκοσμο. Ο Emile Gilliéron, που ήταν ο επίσημος συντηρητής του Evans στην Κνωσό, έσπευσε να πραγματοποιήσει εκμαγεία αυτών των έργων ώστε η βιοτεχνική παραγωγή των Μινωϊτών να εκτεθεί σε διάφορα μουσεία ανά τον κόσμο. 6

7 Το Ιερό θησαυροφυλάκιο Τα πρωτότυπα των αντικειμένων που παρουσιάζονται εδώ ανακαλύφθηκαν στην Κνωσό μέσα σε δυο μεγάλα λίθινα κιβώτια, όπου είχαν ως φαίνεται φυλαχθεί μετά την καταστροφή κάποιου ιερού, εξ ου και η ονομασία που διάλεξε ο Evans για το χώρο, «Ιερό θησαυροφυλάκιο» (Temple repositories ). Στο σύνολο συμπεριλαμβάνονται πολλά αντικείμενα από φαγεντιανή, που ήταν υλικό σπανιότατο εκείνη την εποχή στον Αιγαιακό κόσμο. Αφού αποκαταστάθηκαν και εκτέθηκαν στο Μουσείο Ηρακλείου, ο Emile Gilliéron πρότεινε τα αντίγραφα τους σε διάφορα μουσεία ώστε να αποκτήσουν πανομοιότυπες εκθέσεις, όπου οι θεές με τα φίδια, που τόσο γοήτευαν το κοινό, θα είχαν τιμητική θέση. Οι Μινωικές τοιχογραφίες: πολύχρωμη αρχαιολογία Στο ανάκτορο της Κνωσού εντοπίστηκαν πολυάριθμες τοιχογραφίες, προφανώς ομαδικές δημιουργίες πεπειραμένων ζωγράφων. Βρίσκονται στα επίσημα διαμερίσματα, όπως τα δωμάτια «του βασιλιά» ή «της βασίλισσας», καθώς και στις πύλες του ανακτόρου. Τα θέματα τους ποικίλουν: φαίνεται ότι οι ένοικοι απολάμβαναν τις ωραίες αναπαραστάσεις φυτών και ζώων, αλλά και θρησκευτικών τελετών. Η αποκατάσταση των τοιχογραφιών από τον Emile Gilliéron και τον γιο του είναι συχνά καταχρηστική, ωστόσο τα έργα αυτά αποτέλεσαν τη βάση στην οποία στηρίχθηκε ο Evans για να φανταστεί τον κόσμο των Μινωιτών. Έναν ειρηνικό κόσμο, όπου μπλε πίθηκοι μάζευαν κρόκους Οι έρευνες στην υπόλοιπη Κρήτη Ενώ ο Evans σκάβει στην Κνωσό, ανασκαφές διενεργούνται και στην υπόλοιπη Κρήτη : οι Ιταλοί σκάβουν τις θέσεις Φαιστό και Αγία Τριάδα στην πεδιάδα της Μεσσαράς, από το 1900, οι Αμερικανοί τις θέσεις Γουρνιά, Μόχλο και Ψείρα στην Ανατολική Κρήτη, οι Άγγλοι σκάβουν στο Ψυχρό, οι Έλληνες στην Τύλισσο και στα Μάλια. Πολλά εντυπωσιακά αντικείμενα έρχονται στο φως, η συλλογή του Alexis Schébounine όμως φέρνει στο προσκήνιο απλά ευρήματα από τις ανασκαφές της Αγίας Τριάδας. Από την άλλη, τα αντικείμενα που περισυνέλλεξε από επιφανειακές έρευνες ο Adolphe Reinach, θυμίζουν τις απόπειρες που έκανε η Γαλλική Σχολή Αθηνών, της οποίας ήταν μέλος, να εδραιωθεί στην Κρήτη. Οι Γάλλοι θα πρέπει να περιμένουν μέχρι το 1920, οπότε θα αναλάβουν να συνεχίσουν την ανασκαφή του ανακτόρου στα Μάλια. 5. Η Ελλάδα, κομμάτι των Βαλκανίων Οι ανασκαφές των Seure και Degrand στη Βουλγαρία «Οι ανασκαφές που διεξήγαμε προσφάτως μας έμαθαν πολύ λίγα σχετικά με την ιστορία της Θράκης, μας επιτρέπουν όμως να μαντέψουμε την προϊστορία της» Georges Seure και Alexandre Degrand Ενώ ο Evans αποκαλύπτει τον λαμπρό Μινωϊκό πολιτισμό στο νότιο Αιγαίο, δύο Γάλλοι επιστήμονες αρχίζουν να εξερευνούν έναν άλλο πολιτισμό προς βορράν. Ο Georges Seure, νεαρό μέλος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, και ο Alexandre Degrand, πρόξενος της Γαλλίας στο Plovdiv, ανασκάπτουν δυο χαμηλούς λόφους (τούμπες) στη βόρεια Θράκη. Την ύπαρξη της πρώτης τούμπας κοντά στο Yambol, του λεγόμενου «tell Ratcheff», επισήμανε ο père Jérôme, Γάλλος μοναχός. Η δεύτερη, πλάι στο χωριό Metchkur, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το Plovdiv, ήταν άγνωστη ως τότε. Εκείνη την εποχή, γίνεται αρκετή συζήτηση σχετικά με τον χαρακτήρα και τη χρονολόγηση των πολυάριθμων τεχνητών λοφίσκων που βρίσκονται διάσπαρτοι στις βαλκανικές πεδιάδες : 7

8 άλλοι επιστήμονες τους θεωρούν tumuli, δηλαδή ταφικά μνημεία, και άλλοι κατάλοιπα οικισμών, παρόμοια με τα tells της Εγγύς Ανατολής. Ενώ ο père Jérôme διέκρινε εξαρχής σ αυτούς τους λοφίσκους ερείπια προϊστορικών οικιών και εργαστηρίων, οι Seure και Degrand τα ερμηνεύουν λανθασμένα ως τάφους. Το συμπέρασμα τους προκαλεί έκπληξη, πολύ περισσότερο γιατί οι περιγραφές τους ταιριάζουν απόλυτα σε στρώματα καταστροφής οικισμών, με τοίχους από ωμό πηλό, απανθρακωμενα βοτανικά κατάλοιπα και πολλά αντικείμενα in situ στο δάπεδο. Παρά το λάθος αυτό, οι δυο επιστήμονες είναι από τους πρώτους που μελέτησαν τα κατάλοιπα του «Πολιτισμού των tells», που αναπτύχθηκε με κέντρο τη Θράκη και τον Κάτω Δούναβη. Τα ευρήματά τους ανάγονται στο τέλος της Νεολιθικής Εποχής, στην 5 η χιλιετία π.χ. Η απογραφή των προϊστορικών θέσεων της Μακεδονίας «Είναι προφανής [ ] η σημασία που μπορεί να έχει, για όποιον επιθυμεί να μελετήσει τις απαρχές της Ελλάδας, η αρχαιολογική έρευνα στη Μακεδονία και τις γύρω περιοχές» Léon Rey Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, από το 1915 ως το 1918, «το Μέτωπο της Θεσσαλονίκης», επιστρατεύει εκατοντάδες χιλιάδες Γάλλους στρατιώτες που ανήκουν στη «Στρατιά της Ανατολής» και θα διασχίσουν ολόκληρη τη Μακεδονία για τις ανάγκες των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ήδη από το Μάιο του 1916, ο στρατηγός Sarrail δημιουργεί την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Στρατιάς της Ανατολής, που στοχεύει όχι μόνο στην προστασία των αρχαιοτήτων αλλά και στην επιστημονική διερεύνηση της περιοχής. Μεταξύ των εργασιών της Υπηρεσίας αναφέρεται η αναζήτηση «προϊστορικών θέσεων». Ο Léon Rey, απόφοιτος της Ανώτατης Σχολής Αρχείων (Ecole des Chartes), οργανώνει στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης, στις ακτές της Χαλκιδικής και στις κοιλάδες των κυριότερων ποταμών, μεθοδικές έρευνες με στόχο τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού χάρτη των «πρώτων οικισμών της Μακεδονίας», την τοπογράφηση των τεχνητών λόφων και την επιφανειακή περισυλλογή κεραμικών θραυσμάτων και λίθινων ή οστέινων εργαλείων. Εκτός από αυτές τις αναγνωριστικές εργασίες, πραγματοποιούνται επίσης δοκιμαστικές τομές. Η ενδελεχής έρευνα στις τούμπες 1 της Γκόνας και του Σέδες μας έδωσε σπουδαίες στρωματογραφίες. Οι δοκιμαστικές τομές δεν έφθασαν δυστυχώς στα αρχαιότερα στρώματα των τουμπών: η πλειονότητα των θραυσμάτων και των αγγείων χρονολογούνται έτσι στην Εποχή του Χαλκού. Ωστόσο αυτή η πρωτοποριακή εργασία άνοιξε το δρόμο για νέες έρευνες. 6. Η Γαλλία στο ρυθμό του Αιγαίου Η Γαλλία στο ρυθμό του Αιγαίου «Η Κρητική και η Μυκηναϊκή τέχνη με όλα τους τα διακοσμητικά θέματα [ ] συγκλόνισαν [ ] τους πρώτους ζωγράφους που δούλευαν για τον Diaghilev: μια πλημμύρα από χρυσοκόκκινους λακαρισμένους κίονες, χταπόδια, σπείρες, στυλιζαρισμένους ταύρους, γαλάζιους θεούς, εφήβους με μέση δαχτυλίδι [ ] και οι πρώτες μπαλαρίνες, που πίνανε από χρυσούς κρατήρες εμπνευσμένους από το Μουσείο Ηρακλείου, ήταν ντυμένες όπως η Θεά με τα Φίδια» Paul Morand Από την Belle Epoque και μέχρι τη δεκαετία του 20, τα λεγόμενα Années folles, οι καταπληκτικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις του Schliemann και του Evans εντυπωσιάζουν βαθειά το γαλλικό κοινό. Οι σχετικές ειδήσεις, πλούσια εικονογραφημένες χάρη στους αρχαιολόγους, δημοσιεύονται σε πολυάριθμα έντυπα εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας, ως και στα πρώτα παιδικά περιοδικά όπως Les Petits Bonhommes (Τ Ανθρωπάκια) ή το Journal de la Jeunesse ( Η Εφημερίς των Νέων). Οι Παριζιάνοι έχουν μάλιστα την τύχη να ατενίσουν πρώτοι τα αντίγραφα των θησαυρών 1 Έτσι ονομάζονται στην Ελλάδα οι τεχνητοί λόφοι που στο παρελθόν θεωρούνταν τάφοι. 8

9 των Μυκηνών, που παρουσιάζονται στην Παγκόσμια Έκθεση του Επιπλέον, εκατοντάδες Γάλλοι, ιδιαίτερα προνομιούχοι, ανακαλύπτουν τους αρχαιολογικούς χώρους της Τροίας, των Μυκηνών και της Κνωσού μέσα από τις αρχαιολογικές κρουαζιέρες. Οι καλλιτέχνες της Γαλλικής πρωτεύουσας ακολουθούν το συρμό, επηρρεασμένοι τόσο από τις περιγραφές του Μινωϊκού και του Μυκηναϊκού πολιτισμού τους οποίους συγχέουν σε ένα και μοναδικό πολιτισμό, τον «Κρητικό» όσο και από τα διακοσμητικά θέματα και χρώματα των τοιχογραφιών και της κεραμεικής. Οι Μινωϊτες κάνουν την εμφάνιση τους στην Αναζήτηση του χαμένου χρόνου του Marcel Proust και στα παριζιάνικα θέατρα, σ ένα έργο της Comédie Française ή στις όπερες και τα μπαλέτα με σκηνικά του Léon Bakst. Επηρεασμένος ο κόσμος της μόδας, από τον Mariano Fortuny ως τη Jeanne Paquin και τον Paul Poiret, επιδίδεται στην «Κρητομανία». Στις παραμονές του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου μάλιστα, ένα υπερωκεάνιο οργανώνει ολόκληρη κρουαζιέρα με «Κρητικό» ντεκόρ. O αρχαιολογικός τουρισμός στην Ελλάδα Ο σχετικός εκδημοκρατισμός του τουρισμού έκανε τους προϊστορικούς χώρους της Ελλάδας προσιτούς στο κοινό. Με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896, το περιοδικό le Tour du monde (Ο Γύρος του Κόσμου) οργανώνει την πρώτη κρουαζιέρα αρχαιολογικού περιεχομένου. Ακολουθεί η Revue Générale des Sciences (Γενική Επιστημονική Επιθεώρησις), με διάφορα πακέτα περιήγησης στη Μεσόγειο που περιλαμβάνουν επίσκεψη στην Τροία, τις Μυκήνες, τη Σαντορίνη ή την Κνωσό. Τους συμμετέχοντες, επιστήμονες, καθηγητές, δικηγόρους, καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και πολλές γυναίκες, ξεναγούν αρχαιολόγοι. Αυτές οι κοσμικές κρουαζιέρες, υποδέχθηκαν όχι μόνο ειδικούς, όπως η οικογένεια Reinach, αλλά και ντιλετάντες, όπως ο Paul Marguerite de la Charlonie, ο οποίος, κυριευμένος από πάθος για την Ελλάδα, δημιούργησε τη συλλογή που αποτέλεσε τον πυρήνα του Μουσείου της Laon. Ο Αγαμέμνων στο Παρίσι Κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Έκθεσης του 1900, ο γεωλόγος Louis de Launay, φλογερός θαυμαστής του Ομήρου, παρουσιάζει μέσα στα υπόγεια λατομεία του Τροκαντερό τα μυστικά «του Κάτω Κόσμου». Οι πρόσφατες ανακαλύψεις του Schliemann στις Μυκήνες είναι μέρος του θεάματος. Μέσα σ ένα ευφάνταστο σκηνικό που τιτλοφορείται «ο Τάφος του Αγαμέμνονος» και είναι μικρογραφία του λεγόμενου Θησαυρού του Ατρέα (13 ος αιώνας π. Χ.), εκτίθενται γαλβανοπλαστικά αντίγραφα των περιφημότερων κτερισμάτων από τους λακκοειδείς τάφους (17 ος αιώνας π.χ.), παραταγμένα γύρω από δύο νεκρούς: τον βασιλιά των Ατρειδών και τον αμαξηλάτη του. Η πρώτη επαφή των Παριζιάνων με τους Μυκηναίους γίνεται μέσα από αυτή την σκηνοθεσία. Η Μανία του Jules Bois, δράμα σε μινωϊκό στυλ Τον Φεβρουάριο του 1909, η Comédie-Française ανεβάζει την Μανία του Jules Bois: το έργο, που είναι εμπνευσμένο από τον Ηρακλή Μαινόμενο του Ευριπίδη και παρουσιάζει τον Ηρακλή παράφρονα εξαιτίας μιας αιγύπτιας υπνωτίστριας, δεν είχε ιδιαίτερη επιτυχία. Ο συγγραφέας τοποθέτησε τη δράση στη Μινωική εποχή, για την οποία έχει μιαν εντελώς δική του μυστικιστική αντίληψη. Τα σκηνικά και τα κοστούμια του Désiré Chaineux, όμως, κάνουν αίσθηση. Λάτρης της αρχαιολογίας, ο σχεδιαστής αντλεί την έμπνευση του από τις τοιχογραφίες της Κνωσού, τις «θεές με τα φίδια» και τα αγγεία της Αγίας Τριάδας. Η Jeanne Paquin, φημισμένη παριζιάνα μοδίστρα, δημιουργεί τα κοστούμια των τριών πρωταγωνιστριών και διακηρύσσει πόσο μοντέρνες ήταν οι Μινωϊτισσες: όσον αφορά τη μόδα, είχαν επινοήσει τα πάντα! «Ξεχάστε τις αυστηρές πτυχώσεις των ελληνικών χιτώνων : μόνο δαντέλες, κορδελίτσες και αξιολάτρευτα καπελλάκια κατευθείαν από τον 20 ο αιώνα. Η κυρία Paquin, που ανέλαβε τα κοστούμια των ηθοποιών της Μανίας, ήταν κατενθουσιασμένη. «Θα εγκαινιάσω δήλωσε το 9

10 στυλ «Μανία» για το 1909» Jules Bois Ο Léon Bakst και ο μοντερνισμός της αρχέγονης Ελλάδας Ο Léon Bakst, ρώσος καλλιτέχνης που ζει στο Παρίσι, εντυπωσιάζεται βαθειά από ένα ταξίδι στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κρήτη, το Πεπεισμένος ότι ο μοντερνισμός του «Κρητικού» πολιτισμού μπορεί να αναζωογονήσει την τέχνη της εποχής του, αποφασίζει να χρησιμοποιήσει στοιχεία του στα σκηνικά και τα κοστούμια που δημιουργεί για την όπερα και το μπαλέτο. Από το 1912 και έπειτα, στο Δάφνις και Χλόη ή το Απομεσήμερο ενός Φαύνου για τα Ρωσικά Μπαλέτα του Diaghilev, και στις παραγωγές της Ida Rubinstein, π.χ. στην Ελένη της Σπάρτης (1912) και τη Φαίδρα (1923), μεταχειρίζεται τα πρωτογενή χρώματα των τοιχογραφιών, αντλεί έμπνευση από τις αρχιτεκτονικές μορφές και επιστρατεύει πλήθος μυκηναϊκά και μινωικά διακοσμητικά θέματα. «Τις έρευνες μου τις έκανα στην Κρήτη, μέσα στο λαβύρινθο του Μίνωα. Και πρέπει να ομολογήσω ότι εκεί βρήκα όλα όσα περίμενα. Ήμουν ανέκαθεν πεπεισμένος ότι από τις απαρχές της ελληνικής τέχνης [ ] δεν έλειπε το χρώμα» Léon Bakst Η Αιγαιακή μόδα του Mariano Fortuny «Πιστές στην αρχαιότητα αλλά γεμάτες δυναμική πρωτοτυπία», χαρακτηρίζει ο Marcel Proust, τις υφασμάτινες δημιουργίες του ισπανο-βενετσιάνου καλλιτέχνη Mariano Fortuny. Στις πολλές ευρεσιτεχνίες του (λάμπες, φόρεμα Δελφός με ατσαλάκωτες πτυχές κτλ), προστίθενται από το 1906 και ενδύματα, που διαθέτει στα εργαστήρια και καταστήματα του στο Παρίσι, όπου ντύνονται διασημότητες, όπως η Sarah Bernhardt. Η «εσάρπα Κνωσός», με μινωϊκά και μυκηναϊκά μοτίβα, όπως και τα πολυάριθμα φορέματα που δημιουργεί εκείνη την εποχή, έχουν τέτοια επιτυχία που οι κομψευόμενες συναγωνίζονται ποια θα τα πρωτοφορέσει. Υπερωκεάνιο Άραμις, η μινωική τέχνη συναντά την Art déco Το 1932, η Compagnie des Messageries Maritimes (Εταιρεία Θαλασσίων Μεταφορών) εγκαινιάζει το υπερωκεάνιο Άραμις, που, αν και με προορισμό τη Σαγκάη, είναι διακοσμημένο σύμφωνα με το «κρητικό» στυλ. Ενώ η Art déco βρίσκεται στο απόγειο της, ο πρόεδρος της Εταιρείας, Georges Philippar, προτιμά τα στυλ που αντιστέκονται σθεναρά στο χρόνο και αναθέτει στον αρχιτέκτονα Georges Raymond να φτιάξει έναν διάκοσμο αντάξιο μουσειακής έκθεσης, με αρχιτεκτονικές αναπαραστάσεις, έπιπλα και ζωγραφιές, όλα εμπνευσμένα από τον Μινωικό πολιτισμό. Ο Raymond πραγματοποιεί αυτό τον άθλο με τη βοήθεια ξυλουργών-διακοσμητών, όπως οι Schmidt & Cie ή ο Marc Simon, και ζωγράφων, όπως ο Mathurin Méheut και η Yvonne Jean-Haffen, που ταξιδεύουν στην Ελλάδα με αποστολή να μελετήσουν το θέμα. Το Άραμις δυστυχώς καταστράφηκε κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Αιγαιακή τέχνη, μοντέρνα τέχνη Εκτός από τους καλλιτέχνες που αντλούν την έμπνευση τους από τα χρώματα και τα μοτίβα του αιγαιακού πολιτισμού, όπως ο Charles Catteau στη δεκαετία του 1930, ορισμένοι ζωγράφοι και γλύπτες αρχίζουν να γοητεύονται από τη λιτότητα των κυκλαδικών ειδωλίων. Ο Christian Zervos στις εκτεταμένες δημοσιεύσεις του χαρακτηρίζει «μαρμάρινα ποιήματα» αυτά που άλλοτε θεωρούνταν «βάρβαρα» και τώρα εκτίθενται στα μουσεία όλης της Ευρώπης. Οι Epstein, Gaudier-Brzeska, Giacometti, Brancusi, Matisse και Arp μοιράζονται το θαυμασμό του Picasso : «Ήταν μια φορά ένας Ανθρωπάκος από τις Κυκλάδες. Θέλησε να κάνει αυτό το καταπληκτικό γλυπτό, τόσο απλά, έτσι; [ ] Ποτέ, κανείς δεν έφτιαξε κάτι τόσο απέριττο». 10

11 7. Η Αιγαιακή αρχαιολογία σήμερα Η Αιγαιακή αρχαιολογία σήμερα Σήμερα η Αιγαιακή αρχαιολογία έχει γίνει πιο ανεξάρτητη. Δεν συγχέεται πια, ούτε όσον αφορά τους στόχους ούτε όσον αφορά τις μεθόδους, με την Κλασική αρχαιολογία που κυριαρχούσε από τα τέλη του 19 ου ως τα μέσα του 20 ου αιώνα. Πρόθεση της δεν είναι πλέον να επαληθεύσει στο πεδίο την ακρίβεια της Ιλιάδας ή της Οδύσσειας. Η αποκρυπτογράφηση της λεγόμενης «Γραμμικής B» γραφής κατέρριψε όλα τα στερεότυπα σχετικά με την Ελλάδα της Μυκηναϊκής εποχής. Τα ευρήματα δεν εξετάζονται πλέον ως αντικείμενα τέχνης, αποκομμένα από τα αρχαιολογικά τους συμφραζόμενα: η έμφαση δίνεται στην παρατήρηση, την ανασύνθεση και την κατανόηση της σχέσης τους με τους χώρους (κτήρια, τάφους), με στόχο την καλύτερη ερμηνεία της χρήσης και των μεν και των δε. Δεκαετίες μετά από τις ανακαλύψεις του Fouqué στη Σαντορίνη, γίνεται και πάλι αντιληπτό σε ποιο βαθμό οι φυσικές επιστήμες μπορούν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις μας για το παρελθόν. Οι ερευνητικές ομάδες που εργάζονται τώρα στις ανασκαφές απαρτίζονται από επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων (αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, βοτανολόγους, ζωολόγους, γεωμορφολόγους κτλ) που συνεργάζονται για να ερμηνεύσουν τα κατάλοιπα που έρχονται στο φως. Τα παραδείγματα που παρουσιάζονται εδώ αποδεικνύουν τη συνεισφορά της διεπιστημονικής αυτής προσέγγισης. Ωστόσο, η σημερινή Αιγαιακή αρχαιολογία διατηρεί, ευτυχώς, ένα μέρος του μυστηρίου της και εξακολουθεί να εμπνέει τα δημιουργικά πνεύματα. Trad. : Athina Nalbant 11

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Κνωσού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Κνωσού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Κνωσού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Κνωσού 2 1100-810 π.χ. Πρωτογεωμετρική περίοδος 810-700 π.χ. Γεωμετρική περίοδος 1000 π.χ. Κάθοδος Δωριέων 600-500 π.χ. 700-600

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ Ã ¹ Ã Ë Á ¹ Ã ª 2 0 0 9

Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ à ¹ Ã Ë Á ¹ à ª 2 0 0 9 Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ à ¹ Ã Ë Á ¹ à ª 2 0 0 9 44 Æ ËÌê ªËÁ ª»Ãª Ë ÃÆÄü Á ºÃ¹Á ¼ Ã˪ ¹ ÄË» Æê Á Äê ª. Á ª ª Θ Υ Γ Α Τ Ρ Ι Κ Ο Ι Δ Ρ Υ Μ Α Ν. Υ Ο Ρ Κ Η Σ Αρχαία ελληνικά ναυάγια στα βάθη της Μεσογείου ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο

Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο 10 Μαΐου, 2010 VatopaidiFriend H Aμερική σύμφωνα πάντα με την επίσημη άποψη ανακαλύφθηκε το 1492 από τον Χ. Κολόμβο, φαίνεται όμως

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Όψεις της καθηµερινής ζωής στην παλαιοχριστιανική εποχή

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Όψεις της καθηµερινής ζωής στην παλαιοχριστιανική εποχή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Εργασία για το µάθηµα: ιδακτική των Κοινωνικών Επιστηµών ιδάσκουσα: κ. ΡεπούσηΜαρία Ονοµατεπώνυµα φοιτητριών:

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.1: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» -Η εφαρμογή του συστήματος κατά την Προϊστορία Δρ Σταματίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες!

Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες! ΣΧΟΛΗ ΧΙΛΛ Οµάδα Αρχαιολογίας σχολική χρονιά 2012-2013 Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες! ένα ταξίδι στο χώρο και τον χρόνο για παιδιά από Γ έως Στ δηµοτικού Η οµάδα της αρχαιολογίας ξαναπιάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο των Αξόνων Προτεραιότητας:

Στο πλαίσιο των Αξόνων Προτεραιότητας: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Κατάφερες να χρησιμοποιήσεις με επιτυχία το έντυπο με τίτλο «Ακολούθησέ με στο ανάκτορο της Κνωσού»! Γι αυτό τώρα, ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα