ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)"

Transcript

1 ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ / ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Συμβάλλουν στην ομοιόσταση του οργανισμού, δηλαδή στην διατήρηση ενός σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος παρά τις εξωτερικές μεταβολές ελέγχοντας και Μυς συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων του οργανισμού. Εξωτερικά ερεθίσματα Υποδοχείς Κεντρικό Νευρικό Σύστημα Εντολή ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (διάκριση και όργανα) Αδένες ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Νεύρα Νωτιαίος μυελός ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΥΤΤΑΡΑ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ: Νευρώνες: δομική και λειτουργική μονάδα του νευρικού συστήματος, αντιδρούν σε μεταβολές του περιβάλλοντος παράγουν και μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις. Αποτελούνται από: Κυτταρικό σώμα - Αποφυάδες - Δενδρίτες - Νευράξονας ή νευρίτης (μέχρι 1m) - Τελικά κομβία Νευρογλοιακά κύτταρα: πολλά σε αριθμό, κυρίως βοηθητικά. Είδη νευρώνων Αισθητικοί: μεταφέρουν μηνύματα στον νωτιαίο μυελό και στον εγκέφαλο Κινητικοί: μεταφέρουν μηνύματα από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό στα εκτελεστικά όργανα, τα οποία απαντούν είτε με σύσπαση (μυς) είτε με έκκριση ουσιών (αδένες) Ενδιάμεσοι ή συνδετικοί: βρίσκονται αποκλειστικά στον εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό και κατευθύνουν τα μηνύματα από τους αισθητικούς νευρώνες στην κατάλληλη περιοχή. Νευρογλοιακά κύτταρα = ΝΕΥΡΟ + ΓΛΟΙΑ (Κόλλα) ΡΟΛΟΣ: Θρέφουν τους νευρώνες Απορροφούν και απομακρύνουν άχρηστες ουσίες Αυτά που περιβάλουν τον νευράξονα συμβάλουν στην μόνωση του και επιταχύνουν τις νευρικές ώσεις Δυναμικό ηρεμίας - νευρική ώση - συνάψεις Δυναμικό ηρεμίας: Όταν ο νευρώνας βρίσκεται σε ηρεμία δηλαδή όταν δεν μεταδίδεται καμία πληροφορία η μεμβράνη έχει ένα δυναμικό περίπου -70mV (δυναμικό ηρεμίας). Νευρική ώση: Οι μεταβολές του περιβάλλοντος αποτελούν ερεθίσματα, τα οποία επιδρούν στο δυναμικό ηρεμίας. Δημιουργείται έτσι ένα σήμα (δυναμικό ενέργειας), που μεταφέρεται κατά μήκος τoυ νευράξoνα προς μία μόνο κατεύθυνση, αναλλοίωτο, ακόμη και όταν αυξομειώνεται η ένταση του αρχικού ερεθισμού. Για vα υπάρξει αρχικά όμως το δυναμικό ενέργειας είναι απαραίτητο η ένταση του αρχικού ερεθίσματος να υπερβεί ένα κατώτερο όριο δυναμικού.

2 Ανερέθιστη περίοδος: Ο νευρώνας μπορεί να απαντήσει σε ένα νέο ερέθισμα μόνο μετά την παρέλευση 0,5-2 msec από τη δημιουργία νευρικής ώσης. Το διάστημα αυτό ονομάζεται απόλυτη ανερέθιστη περίοδος. Οι νευρώνες συνδέονται με άλλους νευρώνες ή με εκτελεστικά όργανα με τη βοήθεια συνάψεων. Σύναψη: είναι η περιοχή λειτουργικής σύνδεσης των τελικών κομβίων του νευράξονα ενός νευρώνα με άλλα νευρικά κύτταρα ή με ειδικά διαμορφωμένες θέσεις των εκτελεστικών οργάνων (μυών ή αδένων) ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΩΝ Η μεταφορά της νευρικής ώσης μέσω των συνάψεων γίνεται με τη βοήθεια χημικών ουσιών που παράγει το νευρικό κύτταρο που λέγονται νευροδιαβιβαστές. Ο πιο διαδεδομένος νευροδιαβιβαστής στο ΚΝΣ και ΠΝΣ είναι η ακετυλοχολίνη XAΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΥΝΑΨΗΣ Προσυναπτικό άκρο: τελικά κομβία νευρικού κυττάρου (περιέχει πολλά μιτοχόνδρια και συναπτικά κοκκία (κυστίδια) που περιέχουν νευροδιαβιβαστική ουσία. Μετασυναπτικό άκρο: υποδεκτική επιφάνεια νευρώνα ή εκτελεστικού οργάνου (εκεί βρισκονται οι υποδοχείς των νευροδιαβιβαστικών ουσιών. Το προσυναπτικό και μετασυναπτικό άκρο δεν βρίσκονται σε επαφή. Η συναπτική σχισμή έχει πάχος 15-20nm. Όταν η νευρική ώση φτάσει στα τελικά κομβία τότε απελευθερώνονται νευροδιαβιβαστικές ουσίες. Ο νευροδιαβιβαστής μεταφέρεται στη συναπτική σχισμή Προσδένεται στους υποδοχείς του μετασυναπτικού άκρου. Ο νευροδιαβιβαστής δρα για λίγο: είτε επαναρροφάται από το προσυναπτικό άκρο ή αποικοδομείται. Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΝΕΥΡΑ Είναι ένα σύνολο δενδριτών ή νευριτών που συγκρατούνται με την βοήθεια συνδετικού ιστού. Περιβάλλονται από νευρογλοικά κύτταρα Έχουν λευκή γυαλιστερή όψη Τα σώματα των νευρικών κυττάρων του νεύρου, είναι είτε μέσα στο ΚΝΣ, είτε μέσα στα γάγγλια. Γάγγλια: αθροίσματα σωμάτων νευρικών κυττάρων εκτός του ΚΝΣ ΕΙΔΗ ΝΕΥΡΩΝ Αισθητικά: σύνολο αποφυάδων αισθητικών νευρώνων Κινητικά: σύνολο αποφυάδων κινητικών νευρώνων Μεικτά: περιέχει και τα δύο είδη αποφυάδων ΝΕΥΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ 12 ζεύγη εγκεφαλικών νεύρων: Αισθητικά, κινητικά, μεικτά. Εκφύονται από τον εγκέφαλο και νευρώνουν την κεφαλή και το λαιμό. 31 ζεύγη νωτιαίων νεύρων: είναι όλα μεικτά (αποφυάδες αισθητικών και κινητικών νεύρων και νευρώνουν αυχένα, κορμό και άκρα ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ ΝΕΥΡΙΚΗ ΟΔΟΣ: Η διαδρομή που ακολουθούν οι νευρικές ώσεις μέσα στο νευρικό σύστημα.

3 ΕΙΔΗ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΟΔΩΝ: Κινητικές ή φυγόκεντρες: από το ΚΝΣ στα εκτελεστικά όργανα Αισθητικές ή κεντρομόλοι: από την περιφέρεια στο ΚΝΣ Αντανακλαστικό τόξο: αποτελείται από τον αισθητικό, τους ενδιάμεσους και τους κινητικούς νευρώνες. ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ ΤΟΞΟ : Αυτόματες ακούσιες απαντήσεις του οργανισμού σε αλλαγές που πραγματοποιούνται μέσα ή έξω από το σώμα. Έλεγχος απαντήσεων σε: Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης Αυτόματη διατήρηση ισορροπίας Διατήρηση ομοιόστασης (έλεγχος καρδιακού αναπνευστικού ρυθμού) Σε ορισμένα αντανακλαστικά συμμετέχει ο εγκέφαλος (ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων), ενώ σε άλλα όχι (απομάκρυνση από θερμό ή αιχμηρό αντικείμενο) Τμήματα αντανακλαστικού τόξου Τμήματα αντανακλαστικού τόξου Υποδοχέας Λειτουργία Είναι ευαίσθητος σε ειδικό τύπο αλλαγών του περιβάλλοντος. Οι αλλαγές έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νευρικών ώσεων. Αισθητικός νευρώνας Ενδιάμεσος νευρώνας Κινητικός νευρώνας Εκτελεστικό όργανο Μεταφέρει τη νευρική ώση από τον υποδοχέα στο νωτιαίο μυελό. Είναι το κέντρο επεξεργασίας. Μεταφέρει τη νευρική ώση από τον αισθητικό νευρώνα α) στον κινητικό νευρώνα και β) στον εγκέφαλο. Μεταφέρει τη νευρική ώση από το νωτιαίο μυελό στα εκτελεστικά όργανα. Αποκρίνεται στο ερέθισμα (νευρική ώση) που προέρχεται από τον κινητικό νευρώνα. Οι αδένες εκκρίνουν ουσίες και οι μύες συσπώνται. ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ ΓΟΝΑΤΟΥ Στο αντανακλαστικό του γονάτου συμμετέχουν δύο νευρώνες: ένας αισθητικός και ένας κινητικός. Οι απολήξεις του αισθητικού νευρώνα βρίσκονται στον τετράκεφαλο μυ και διεγείρονται ύστερα από κτύπημα του συνδέσμου της επιγονατίδας. Οι νευρικές ώσεις οδεύουν προς το νωτιαίο μυελό όπου ο αισθητικός συνάπτεται με δενδρίτες ενός κινητικού. Ο κινητικός επιστρέφει στον μυ, ο οποίος συσπάται με έκταση της κνήμης. Βοηθά και στην όρθια στάση ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Αποτελείται από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Συντονίζει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού. Ο εγκέφαλος προστατεύεται από την κρανιακή κοιλότητα και ο νωτιαίος από τον σπονδυλικό σωλήνα. Και οι δύο περιβάλλονται από 3 προστατευτικές μεμβράνες: τις μήνιγγες

4 Ανάμεσα στις 2 εσωτερικές μήνιγγες (υπαραχνοειδής χώρος) κυκλοφορεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΥΓΡΟ Στηρίζει θρέφει και απορροφά τους κραδασμούς. Κυκλοφορεί στον κεντρικό νευρικό σωλήνα του νωτιαίου μυελού και στις κοιλίες του εγκεφάλου. ΚΟΙΛΙΕΣ (1,2,3,4): 4 κοιλότητες στις οποίες παράγεται το εγκεφαλονωτιαίο υγρό και επικοινωνούν με τον κεντρικό νευρικό σωλήνα του νωτιαίου μυελού. ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Λεπτή κυλινδρική στήλη νευρικού ιστού μέσα στο σπονδυλικό σωλήνα Αρχίζει από το ύψος του ινιακού τρήματος και καταλήγει στο ύψος του δεύτερου οσφυϊκού σπονδύλου ΝΕΥΡΑ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Από το νωτιαίο μυελό εκφύονται 31 ζεύγη νωτιαίων νεύρων. Στην οσφυική και στη αυχενική περιοχή διογκώνεται. Από αυτές τις περιοχές εκφύονται τα νεύρα που νευρώνουν τα κάτω και άνω άκρα Περιέχει κέντρα αντανακλαστικών λειτουργιών Συνδέει τον εγκέφαλο με τα νωτιαία νεύρα ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΣΕ ΔΙΑΤΟΜΗ Η κεντρική περιοχή αποτελείται από φαιά ουσία η οποία σε διατομή έχει σχήμα πεταλούδας με ανοιχτά φτερά. Η φαιά ουσία αποτελείται από κυτταρικά σώματα ενώ η λευκή ουσία αποτελείται από μακριούς νευράξονες (και περιβάλλει τη φαιά). ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Το μεγαλύτερο και πολυπλοκότερο τμήμα του νευρικού συστήματος Ο εγκέφαλος αποτελείται από νευρώνες, οι οποίοι δέχονται, επεξεργάζονται και μεταβιβάζουν ερεθίσματα. Εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου, τα κέντρα, είναι υπεύθυνες για τις αισθήσεις, την αντίληψη, τον έλεγχο και το συντονισμό των μυϊκών κινήσεων και τις ανώτερες πνευματικές λειτουργίες. Στον εγκέφαλο εντοπίζονται επίσης κέντρα και νευρικές οδοί, που σχετίζονται με τη ρύθμιση της δραστηριότητας των σπλάχνων. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Εμφανίζουν προεξοχές και αυλακώσεις: έλικες και αύλακες αντίστοιχα Οι βαθύτερες αύλακες ονομάζονται σχισμές. Η επιμήκης σχισμή χωρίζει το αριστερό από το δεξί ημισφαίριο Τα δύο ημισφαίρια συνδέονται στη βάση τους με μία «γέφυρα» νευρικών αποφυάδων, το μεσολόβιο. Άλλες σχισμές χωρίζουν το κάθε ημισφαίριο σε λοβούς, οι οποίοι ονομάζονται ανάλογα με το αντίστοιχο κρανιακό οστό που τους καλύπτει, και είναι ο μετωπιαίος, ο βρεγματικός, ο κροταφικός και ο ινιακός Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια αποτελούνται από ένα εξωτερικό στρώμα φαιάς ουσίας,

5 το φλοιό των ημισφαιρίων, ο οποίος συνίσταται κυρίως από σώματα νευρώνων. Κάτω από το φλοιό των ημισφαιρίων βρίσκονται μάζες λευκής ουσίας, που περιέχουν δέσμες νευρικών αποφυάδων, οι οποίες συνδέουν τα σώματα των νευρώνων του φλοιού με άλλα τμήματα του εγκεφάλου. Η επιφάνεια του φλοιού αυξάνεται σημαντικά με την ύπαρξη των αυλάκων και των ελίκων. Ο φλοιός των ημισφαιρίων είναι η μοναδική περιοχή του ΚΝΣ που είναι υπεύθυνη για τις συνειδητές λειτουργίες. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Λοβός Μετωπιαίος Λειτουργίες Κέντρα ελέγχου εκούσιων κινήσεων των σκελετικών μυών. Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται ανώτερες πνευματικές και νοητικές διεργασίες όπως αυτές που σχετίζονται με το σχεδιασμό και τη λύση σύνθετων προβλημάτων και με την εκτίμηση των αποτελεσμάτων συμπεριφοράς. Βρεγματικός Κροταφικός Αισθητικές περιοχές, οι οποίες αφορούν την αίσθηση της θερμοκρασίας, της αφής, της πίεσης και του πόνου. Κέντρο γεύσης. Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται λειτουργίες για την κατανόηση και τη χρήση του λόγου, και για την έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων. Κέντρο ακοής, κέντρο όσφρησης. Συνειρμικά κέντρα στα οποία πραγματοποιείται η ερμηνεία αισθητικών εμπειριών, η μνήμη ήχων. Κέντρο όρασης. Ινιακός Συνειρμικά κέντρα, τα οποία λειτουργούν για τη σύνδεση των οπτικών ερεθισμάτων με άλλες αισθητικές εμπειρίες. Συνειρμικές περιοχές: Σε όλους τους λοβούς. Πνευματικές λειτουργίες (μνήμη, κρίση, λόγος, συναισθήματα). Ο Εγκέφαλος χωρίζεται σε: Στα 2 ημισφαίρια Στο στέλεχος Στην παρεγκεφαλίδα ΣΤΕΛΕΧΟΣ: Συνδέει τα εγκεφαλικά ημισφαίρια με το νωτιαίο μυελό Περιλαμβάνει: Θάλαμος : διοχετεύει ώσεις (από περιφέρεια) στις κατάλληλες περιοχές του φλοιού για ανάλυση. Υποθάλαμος: - αποτελεί το κέντρο ομοιόστασης (π.χ. ρυθμίζει την θερμοκρασία) - ελέγχει την υπόφυση (ρυθμίζει τις ορμονικές εκκρίσεις, τον μεταβολισμό) και έτσι συνδέει το ΝΣ με το σύστημα ενδοκρινών αδένων - ελέγχει το ΑΝΣ - ρυθμίζει τον ύπνο Προμήκης: - περιλαμβάνει σημαντικά κέντρα του ΑΝΣ π.χ. κέντρα ρύθμισης αναπνοής, καρδιακής συχνότητας, αρτηριακής πίεσης, βήχα και εμετού. - βρίσκεται στο όριο σπονδυλικής στήλης και κρανίου, εύκολα προκαλείται βλάβη που συνεπάγεται θάνατο. ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ Αποτελείται από 2 ημισφαίρια Συνίσταται κυρίως από λευκή ουσία η οποία καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα φαιάς (φλοιός) Κέντρο ελέγχου και συντονισμού των κινήσεων, των σκελετικών μυών Κέντρο διατήρησης μυϊκού τόνου και ισορροπίας ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΝΗΜΗ: Η ικανότητα να αποθηκεύουμε πληροφορίες όπως εικόνες, ήχους, οσμές και να τις ανακαλούμε μεμονωμένα ή συνδυάζοντας τες λέγεται μνήμη. Η μνήμη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη μάθηση, τη λογική αιτιολόγηση, την προσαρμογή της συμπεριφοράς στις άμεσες ανάγκες. Η ΜΝΗΜΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΕ ΣΤΑΔΙΑ: Η βραχυπρόθεσμη μνήμη: Οι πληροφορίες παραμένουν για λίγα λεπτά. Μπορεί να μετατραπεί σε μακροπρόθεσμη, κάτι που εξαρτάται από το είδος, την ένταση και την συχνότητα του ερεθίσματος.

6 Η μακροπρόθεσμη μνήμη: Μόνιμες δομικές και λειτουργικές αλλαγές στα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου (ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΑ Η ΔΥΣΑΡΕΣΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΟΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ ΕΔΩ). Μερικές πληροφορίες της μακροπρόθεσμης εξασθενούν και διαγράφονται σε βάθος χρόνου Η μακροπρόθεσμη μνήμη περιλαμβάνει πολλά κυκλώματα νευρώνων σε περιοχές του εγκεφάλου όπως ο ινιακός και ο κροταφικός λοβός που σχετίζονται με μνήμη προσώπων, λέξεων, εικόνων και ήχων. Η ικανότητα του εγκεφάλου να αποθηκεύει πληροφορίες είναι απεριόριστη! Για την ανάκληση της έννοιας άνθους απαιτείται ο συνδυασμός αριθμού πληροφοριών όπως αυτές που αφορούν το σχήμα, το χρώμα, το άρωμα, τον συνδυασμό των γραμμάτων α-ν-θ-ο-ς. οι πληροφορίες αυτές είναι αποθηκευμένες σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Σε περίπτωση τραυματισμού ή λόγω διαφόρων ασθενειών μπορεί να παρατηρηθεί απώλεια μνήμης, αμνησία. Η απώλεια συγκεκριμένου τύπου μνήμης εξαρτάται από την περιοχή του εγκεφάλου που θα εμφανίσει την βλάβη. Π.χ. βλάβη περιοχών του κροταφικού λοβού παρατηρείται απώλεια στη μνήμη ήχων ΜΑΘΗΣΗ: Είναι η διαδικασία απόκτησης καινούργιας γνώσης. ΤΥΠΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ: Εξοικείωση: Αναγνώριση ενός ερεθίσματος ως μη σημαντικού Π.χ. Ένας επαναλαμβανόμενος ήχος παύει να προκαλεί την αντίδραση μας μετά από λίγο! Ευαισθητοποίηση: Αντίθετα η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ένα επώδυνο ερέθισμα έχει ως αποτέλεσμα την αντίδραση. Συνειρμική μάθηση: Συσχετίζουμε δύο ή περισσότερα ερεθίσματα. π.χ. αστραπή βροντή. Αντίληψη: Ανάκληση προηγούμενων εμπειριών και χρήση τους για την επίλυση προβλημάτων ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ: Το σύνολο των απαντήσεων του οργανισμού στις μεταβολές του περιβάλλοντος Διαμορφώνεται από: Την αλληλεπίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων Διακρίνεται σε: Ενστικτώδη συμπεριφορά: Εξαρτάται άμεσα από το DNA. Στερεότυπες απαντήσεις που δεν τροποποιούνται. Π.χ. Αντανακλαστικά, χαμόγελο, έκφραση φόβου κ.α. Συμπεριφορά που τροποποιείται με τη μάθηση: Προσαρμογή ατόμου στις αλλαγές του περιβάλλοντος. ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (ΑΝΣ) είναι τμήμα του νευρικού συστήματος πού ρυθμίζει τη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων προσαρμόζοντας το μεταβολισμό τους σύμφωνα με τις αυξομειούμενες ανάγκες του οργανισμού. Η φυσιολογική λειτουργία του ΑΝΣ έχει σαν αποτέλεσμα την εξασφάλιση ενός "σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος" (ομοιόσταση). Λειτουργία: Λειτουργεί συνεχώς και με ακούσιο τρόπο, και οι λειτουργίες του ρυθμίζονται κυρίως από αντανακλαστικά. Όργανα: Το αυτόνομο νευρικό σύστημα νευρώνει όργανα των οποίων οι λειτουργία δεν εξαρτάται από την θέλησή μας, όπως είναι η καρδιά, οι λείοι μύες των αγγείων και των σπλάχνων και οι αδένες. Διακρίνεται σε: συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό, που σε κάθε όργανο που διανέμονται εξασκούν αντίθετη και υπό φυσιολογικές συνθήκες, ισότιμη δράση. το συμπαθητικό σύστημα, (αποτελεί συνέχεια του νωτιαίου μυελού) προετοιμάζει το σώμα για αυξημένες απαιτήσεις ετοιμότητας στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος- καταστάσεις έντασης ή έκτακτης ανάγκης. το παρασυμπαθητικό σύστημα, (αποτελείται από αυτόνομες ίνες) έχει ως αρμοδιότητα την εξοικονόμηση και αποθήκευση ενέργειας ελέγχει λειτουργίες του οργανισμού όταν βρίσκεται σε ηρεμία ή επαναφέρει λειτουργίες μετά από ένταση σε κανονικό ρυθμό. Σχέση με ΚΝΣ Κέντρα ελέγχου καρδιακής και αναπνευστικής λειτουργίας βρίσκονται στον προμήκη. Ρυθμίσεις θερμοκρασίας, πείνας, δίψας γίνονται από τον υποθάλαμο. Η συναισθηματική έκφραση και συμπεριφορά (σε συναισθηματική φόρτιση) γίνεται από ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου.

7 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις: 1) Τα νευρογλοιακά κύτταρα δεν μπορούν: α. Να προμηθεύουν τους νευρώνες με θρεπτικά συστατικά και να απομακρύνουν τις άχρηστες ουσίες. β. Να συμβάλλουν στην μόνωση του νευράξονα. γ. Να παράγουν νευρικές ώσεις. δ. Να επιταχύνουν την μεταφορά της νευρικής ώσης. 2) Τα νεύρα που χαρακτηρίζονται αισθητικά μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις: α. Από την περιφέρεια προς το κέντρο και περιέχουν δενδρίτες αισθητικών νευρώνων. β. Από την περιφέρεια προς το κέντρο και περιέχουν νευρίτες αισθητικών νευρώνων. γ. Από το κέντρο προς την περιφέρεια και περιέχουν δενδρίτες αισθητικών νευρώνων. δ. Από το κέντρο προς την περιφέρεια και περιέχουν νευρίτες αισθητικών νευρώνων. 3) Τα νεύρα που χαρακτηρίζονται κινητικά μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις: α. Από την περιφέρεια προς το κέντρο και περιέχουν δενδρίτες κινητικών νευρώνων. β. Από την περιφέρεια προς το κέντρο και περιέχουν νευρίτες κινητικών νευρώνων. γ. Από το κέντρο προς την περιφέρεια και περιέχουν δενδρίτες κινητικών νευρώνων. δ. Από το κέντρο προς την περιφέρεια και περιέχουν νευρίτες κινητικών νευρώνων. 4) Μια κινητική οδός: α. Ονομάζεται και κεντρομόλος. β. Μπορεί να μεταφέρει νευρικές ώσεις από το Κ.Ν.Σ. στους μυς. γ. Μπορεί να νευρικές ώσεις από το Π.Ν.Σ. στους αδένες. δ. Μπορεί να μεταφέρει νευρικές ώσεις από την περιφέρεια στο Κ.Ν.Σ. 5) Ένα αντανακλαστικό τόξο: α. Πάντα περιλαμβάνει ενδιάμεσο νευρώνα. β. Επεξεργάζεται το ερέθισμα στον κινητικό νευρώνα. γ. Επεξεργάζεται το ερέθισμα στον αισθητικό νευρώνα. δ. Τίποτε από όλα αυτά. 6) Για τα αντανακλαστικά ισχύουν: α. Είναι αυτόματες εκούσιες αντιδράσεις. β. Συμβάλλουν στη διατήρηση της ομοιόστασης. γ. Μετέχει πάντα ο εγκέφαλος. δ. Συμμετέχουν στην εκούσια κάμψη του πήχυ. 7) Τα γάγγλια είναι: α. Αθροίσματα σωμάτων νευρικών κυττάρων εκτός του ΚΝΣ β. Αθροίσματα σωμάτων νευρικών κυττάρων εντός του ΚΝΣ γ. Αθροίσματα νευραξόνων νευρικών κυττάρων εκτός του ΚΝΣ δ. Η λευκή ουσία του νωτιαίου μυελού 8) Ο εγκέφαλος περιέχει: α. Δύο μεσολόβια β. Έναν ινιακό λοβό. γ. Δύο βρεγματικούς λοβούς. δ. Δύο επιμήκεις σχισμές. 9) Ο εγκέφαλος διαιρείται σε: α. Δύο ημισφαίρια, νωτιαίο μυελό και παρεγκεφαλίδα β. Δύο ημισφαίρια, στέλεχος και υποθάλαμο γ. Δύο ημισφαίρια, στέλεχος και μήνιγγες δ. Δύο ημισφαίρια, στέλεχος και παρεγκεφαλίδα 10) Οι κινητικές περιοχές του εγκεφάλου: α. Υποδέχονται νευρικές ώσεις από αισθητικούς νευρώνες. β. Εντοπίζονται στον κροταφικό λοβό. γ. Εντοπίζονται στο οπίσθιο τμήμα του μετωπιαίου λοβού. δ. Εντοπίζονται στο βρεγματικό λοβό και ελέγχουν ακούσιες κινήσεις. 11) Οι σωματικές αισθήσεις: α. Περιλαμβάνουν την ακοή και την όραση. β. Γίνονται αντιληπτές στην πρόσθια περιοχή του βρεγματικού λοβού. γ. Γίνονται αντιληπτές στην οπίσθια περιοχή του βρεγματικού λοβού. δ. Γίνονται αντιληπτές στην οπίσθια περιοχή του κροταφικού λοβού. 12) Το στέλεχος του εγκεφάλου: α. Αποτελείται από το θάλαμο, τον υποθάλαμο και τον νωτιαίο μυελό β. Συνδέει τα εγκεφαλικά ημισφαίρια μεταξύ τους. γ. Συνδέει τον προμήκη μυελό με τα ημισφαίρια δ. Συνδέει τον νωτιαίο μυελό με τα ημισφαίρια. 13) Ο προμήκης: α. Αποτελεί προέκταση του νωτιαίου μυελού στον υποθάλαμο. β. Περιλαμβάνει το κέντρο του ύπνου γ. Περιλαμβάνει και το κέντρο του ελέγχου της αναπνοής. δ. Ελέγχει τη λειτουργία της υπόφυσης.

8 14) Η παρεγκεφαλίδα: α. Καλύπτεται εξωτερικά από λεπτό στρώμα λευκής ουσίας. β. Δέχεται νευρικές ώσεις από κινητικές οδούς που ξεκινούν από το αισθητήριο της όρασης. γ. Είναι υπεύθυνη για τη διατήρηση του μυϊκού τόνου δ. Ευθύνεται για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος. 15) Η μετατροπή της βραχυπρόθεσμης μνήμης σε μακροπρόθεσμη: α. περιλαμβάνει δομικές και λειτουργικές μεταβολές στους νευρώνες του νωτιαίου μυελού, β. γίνεται γρηγορότερα όταν το ερέθισμα είναι επαναλαμβανόμενο και ιδιαίτερα ευχάριστο ή δυσάρεστο, γ. περιλαμβάνει την κινητοποίηση ενός περιορισμένου αριθμού νευρώνων, δ. σχετίζεται με πρόσκαιρες δομικές και λειτουργικές μεταβολές των νευρώνων του εγκεφάλου. 16) Η μετατροπή της βραχυπρόθεσμης σε μακροπρόθεσμη μνήμη: α. Σχετίζεται με παροδικές δομικές και λειτουργικές μεταβολές των νευρώνων του εγκεφάλου μας. β. Σχετίζεται με μόνιμες δομικές και λειτουργικές μεταβολές των νευρώνων του εγκεφάλου μας. γ. Σχετίζεται με μόνιμες δομικές και λειτουργικές μεταβολές των νευρώνων του νωτιαίου μυελού μας. δ. Δεν προκαλεί καμία μεταβολή στους νευρώνες του Κ.Ν.Σ. 17) Σε μια εγκάρσια διατομή του νωτιαίου μυελού, από έξω προς τα μέσα συναντούμε: α. Λευκή ουσία που αποτελείται από κυτταρικά σώματα, φαιά ουσία που αποτελείται από νευράξονες. β. Λευκή ουσία που αποτελείται από νευράξονες, φαιά ουσία που αποτελείται από κυτταρικά σώματα. γ. Φαιά ουσία που αποτελείται από νευράξονες, λευκή ουσία που αποτελείται από κυτταρικά σώματα. δ. Φαιά ουσία που αποτελείται από κυτταρικά σώματα, λευκή ουσία που αποτελείται από νευράξονες. 18) Στην κατασκευή των ημισφαιρίων από έξω προς τα μέσα μετέχουν: α. Φαιά ουσία από δέσμες νευρικών αποφυάδων, λευκή ουσία από κυτταρικά σώματα. β. Φαιά ουσία από κυτταρικά σώματα, λευκή ουσία από δέσμες νευρικών αποφυάδων. γ. Λευκή ουσία από δέσμες νευρικών αποφυάδων, φαιά ουσία από κυτταρικά σώματα. δ. Λευκή ουσία από κυτταρικά σώματα, φαιά ουσία από δέσμες νευρικών αποφυάδων. 19) Οι συνειρμικές περιοχές: α. Σχετίζονται με τη λειτουργία της κρίσης. β. Καταλαμβάνουν μικρότερο τμήμα από το 50% του φλοιού του εγκεφάλου. γ. Περιλαμβάνουν το κέντρο Broca δ. Σχετίζονται με την αίσθηση του πόνου. 20) Ως μάθηση θεωρούμε αυστηρά, την ικανότητα: α. Να αποθηκεύουμε γνώσεις. β. Να ανακαλούμε τις γνώσεις που έχουμε αποκτήσει. γ. Να διατυπώνουμε τις γνώσεις που έχουμε αποκτήσει. δ. Να τροποποιούμε τη συμπεριφορά μας, με βάση τις γνώσεις που αποκτήσαμε. 21) Το αυτόνομο νευρικό σύστημα λειτουργεί: α. Λειτουργεί μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες και με εκούσιο τρόπο β. Λειτουργεί συνεχώς και με εκούσιο τρόπο γ. Λειτουργεί μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες και με ακούσιο τρόπο δ. Λειτουργεί συνεχώς και με ακούσιο τρόπο Να χαρακτηρίσετε καθεμία από τις παρακάτω προτάσεις σαν σωστή (Σ) ή λάθος (Λ): 1. Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα αποτελείται από τον εγκέφαλο και από το νωτιαίο μυελό. 2. Η φαιά ουσία του νωτιαίου μυελού αποτελείται κυρίως από κυτταρικά σώματα, ενώ η λευκή ουσία, που περιβάλλει τη φαιά, από μακριούς νευράξονες. 3. Το μεσολόβιο είναι η μεγαλύτερη αύλακα του εγκεφάλου. 4. Το νευρικό σύστημα είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για την διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), 5. Μεταξύ των εκτελεστικών οργάνων περιλαμβάνονται οι μύες, όχι όμως οι αδένες. 6. Τα τελικά (συναπτικά) κομβία βρίσκονται στις απολήξεις του νευράξονα. 7. Ο εγκέφαλος αποτελεί τμήμα του Κ.Ν.Σ., ενώ ο νωτιαίος μυελός τμήμα του Π.Ν.Σ. 8. Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό παράγεται στις κοιλίες του εγκεφάλου. 9. Οι συνδετικοί νευρώνες βρίσκονται αποκλειστικά στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο μυελό. 10. Ο ενδιάμεσος νευρώνας του αντανακλαστικού τόξου μεταφέρει τη νευρική ώση από το νωτιαίο μυελό στα εκτελεστικά όργανα. 11. Τα 12 ζεύγη εγκεφαλικών νεύρων είναι αισθητικά, κινητικά ή μεικτά. 12. Νευρική οδός είναι η διαδρομή που ακολουθούν οι νευρικές ώσεις μέσα στο νευρικό σύστημα. 13. Τα νεύρα, ανάλογα με τη λειτουργία τους, διακρίνονται σε αισθητικά, κινητικά και ενδιάμεσα. 14. Όλα τα νωτιαία νεύρα είναι κινητικά. 15. Ο υποδοχέας του αντανακλαστικού τόξου αποκρίνεται στο ερέθισμα (νευρική ώση) που προέρχεται από τον κινητικό νευρώνα. 16. Ένα τμήμα του αντανακλαστικού τόξου είναι ο αισθητικός νευρώνας ο οποίος είναι ευαίσθητος σε ειδικό τύπο αλλαγών του περιβάλλοντος. 17. Τα κέντρα αντανακλαστικών λειτουργιών του Κ.Ν.Σ. υπάρχουν αποκλειστικά στον νωτιαίο μυελό.

9 18. Στο αντανακλαστικό του γονάτου συμμετέχουν δυο μόνο νευρώνες: ένας αισθητικός και ένας κινητικός. 19. Ένα τμήμα του αντανακλαστικού τόξου είναι ο κινητικός νευρώνας ο οποίος μεταφέρει την νευρική ώση από τα εκτελεστικά όργανα στον νωτιαίο μυελό. 20. Τα γάγγλια είναι αθροίσματα κυτταρικών σωμάτων εντός του ΚΝΣ. 21. Η φαιά ουσία του νωτιαίου μυελού περιλαμβάνει περιοχές υπεύθυνες για συνειδητές λειτουργίες. 22. Ο φλοιός των ημισφαιρίων είναι η μοναδική περιοχή του ΚΝΣ που είναι υπεύθυνη για τις συνειδητές λειτουργίες. 23. Οι συνειρμικές περιοχές του εγκεφαλικού φλοιού σχετίζονται με τις ανώτερες πνευματικές λειτουργίες. 24. Η μνήμη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση του λόγου. 25. Συνειρμικά κέντρα βρίσκονται σε όλους τους λοβούς εκτός από τον ινιακό. 26. Το κέντρο ακοής βρίσκεται στον κροταφικό λοβό. 27. Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται λειτουργίες για την έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό. 28. Το κέντρο γεύσης βρίσκεται στον βρεγματικό λοβό. 29. Συνειρμικά κέντρα, τα οποία λειτουργούν για τη σύνδεση των οπτικών ερεθισμάτων με άλλες αισθητικές εμπειρίες βρίσκονται στον βρεγματικό λοβό. 30. Αισθητικές περιοχές, οι οποίες αφορούν την αίσθηση του πόνου βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό. 31. Συνειρμικά κέντρα στα οποία πραγματοποιείται η ερμηνεία αισθητικών εμπειριών, η μνήμη ήχων βρίσκονται στον βρεγματικό λοβό. 32. Το κέντρο όρασης βρίσκεται στον ινιακό λοβό. 33. Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται ανώτερες πνευματικές και νοητικές διεργασίες όπως αυτές που σχετίζονται με τη λύση σύνθετων προβλημάτων βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό. 34. Τα κέντρα ελέγχου εκούσιων κινήσεων των σκελετικών μυών βρίσκονται στον βρεγματικό λοβό. 35. Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται λειτουργίες για την κατανόηση και τη χρήση του λόγου βρίσκονται στον βρεγματικό λοβό. 36. Το κέντρο όσφρησης βρίσκεται στον βρεγματικό λοβό. 37. Εξοικείωση μπορεί να παρατηρηθεί μετά την υποβολή του οργανισμού σε ένα επώδυνο ερέθισμα. 38. Απώλεια μνήμης δεν μπορεί να παρατηρηθεί λόγω τραυματισμού του νωτιαίου μυελού. 39. Το παρασυμπαθητικό (του ΑΝΣ) έχει, γενικά, σημαντικό ρόλο σε καταστάσεις έντασης ή έκτακτης ανάγκης. 40. Τα κέντρα του Α.Ν.Σ. βρίσκονται και στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1) Οι νευρικές αποφυάδες ενός νευρώνα διακρίνονται στους και στο... 2) Γράψτε τον συνολικό αριθμό των νεύρων στα παρακάτω κενά: Εγκεφαλικά νεύρα:.. Νωτιαία νεύρα: 3) Οι αισθητικοί νευρώνες μεταφέρουν μηνύματα από τις διάφορες περιοχές του σώματος στο.. και στον εγκέφαλο. 4) Οι κινητικοί νευρώνες μεταφέρουν τα μηνύματα από το Κ.Ν.Σ. στα εκτελεστικά όργανα, δηλαδή στους και στους. 5) Τα εγκεφαλικά., που αποτελούν το σημαντικότερο τμήμα του εγκεφάλου, εμφανίζουν στην επιφάνειά τους πολυάριθμες προεξοχές και αυλακώσεις, οι οποίες ονομάζονται., και.., αντίστοιχα. 6) Να συμπληρώσετε τα ονόματα των λοβών στους οποίους εντοπίζονται τα παρακάτω κέντρα: Αισθητικές περιοχές, οι οποίες αφορούν την αίσθηση του πόνου της θερμοκρασίας Το κέντρο γεύσης Κέντρα ελέγχου εκούσιων κινήσεων των σκελετικών μυών Το κέντρο ακοής Το κέντρο όρασης Το κέντρο όσφρησης 7) Να συμπληρώσετε τα ονόματα των λοβών στους οποίους εντοπίζονται τα παρακάτω κέντρα: Συνειρμικά κέντρα στα οποία πραγματοποιείται η ερμηνεία αισθητικών εμπειριών, η μνήμη ήχων Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται ανώτερες πνευματικές και νοητικές διεργασίες όπως αυτές που σχετίζονται με τη λύση σύνθετων προβλημάτων Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται λειτουργίες για την κατανόηση και τη χρήση του λόγου Συνειρμικά κέντρα, στα οποία πραγματοποιούνται λειτουργίες για την έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων Συνειρμικά κέντρα, τα οποία λειτουργούν για τη σύνδεση των οπτικών ερεθισμάτων με άλλες αισθητικές εμπειρίες

10 8) Τοποθετήστε στο σχήμα στο σωστό σημείο τα μέρη του εγκεφάλου που αναγράφονται παρακάτω βρεγματικός λοβός, μετωπιαίος λοβός, αύλακα, έλικα, παρεγκεφαλίδα, νωτιαίος μυελός, κροταφικός λοβός, ινιακός λοβός, στέλεχος. Ερωτήσεις αντιστοίχισης 1) Να κάνετε τις αντιστοιχίσεις 1. Νωτιαία νεύρα A. 12 ζεύγη i. Μεικτά 2. Εγκεφαλικά νεύρα Β. 31 ζεύγη ii. Αισθητικά, κινητικά ή μεικτά 2) Να αντιστοιχίσετε τα τμήματα του αντανακλαστικού τόξου με τη λειτουργία τους. Τμήματα αντανακλαστικού τόξου Λειτουργία α. Υποδοχέας 1. Μεταφέρει τη νευρική ώση στο νωτιαίο μυελό. β. Αισθητικός νευρώνας 2. Μεταφέρει τη νευρική ώση στα εκτελεστικά όργανα. γ. Ενδιάμεσος νευρώνας 3. Αποκρίνεται στο ερέθισμα (νευρική ώση). δ. Κινητικός νευρώνας 4. Είναι ευαίσθητος σε ειδικό τύπο αλλαγών του περιβάλλοντος που έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νευρικών ώσεων. ε. Εκτελεστικό όργανο 5. Είναι το κέντρο επεξεργασίας και συμβάλλει στη μεταφορά της νευρικής ώσης. 3) Να αντιστοιχίσετε τους λοβούς του εγκεφάλου με τα κέντρα που περιλαμβάνουν. Λοβός Κέντρα Α. Μετωπιαίος 1. Κέντρο σωματικών αισθήσεων (θερμοκρασίας, αφής, πίεσης, πόνου). Κέντρο γεύσης. Β. Βρεγματικός 2. Κέντρο ακοής, κέντρο όσφρησης. Γ. Κροταφικός 3. Κέντρο όρασης. Δ. Ινιακός 4. Κέντρα εκούσιων κινήσεων των σκελετικών μυών. 4) Να αντιστοιχίσετε τους τύπους μάθησης (1 η στήλη) με το περιεχόμενό τους (2 η στήλη). Τύπος μάθησης Περιεχόμενο α. εξοικείωση 1. η δυνατότητα ανάκλησης από τη μνήμη προηγούμενων εμπειριών για την επίλυση προβλημάτων. β. ευαισθητοποίηση 2. η αναγνώριση ενός ερεθίσματος ως μη σημαντικού, με συνέπεια ο οργανισμός να μαθαίνει να μην αντιδρά σε αυτό. γ. συνειρμική μάθηση 3. η επαναλαμβανόμενη έκθεση του οργανισμού σε ένα επώδυνο ερέθισμα έχει ως αποτέλεσμα την ταχύτερη αντίδραση. δ. αντίληψη 4. ο συσχετισμός δύο ή περισσότερων ερεθισμάτων. Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Τα νευρικά κύτταρα διακρίνονται σε δύο κατηγορίες. Ποιες είναι αυτές και ποια η βασική δομή τους; 2. Στο σχήμα εικονίζεται μια δομή του νευρικού ιστού. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: Α. Η ονομασία των τμημάτων 1, 2, 4, 5 είναι: Β. Πώς ονομάζονται τα κύτταρα όπως το 3. Τι ρόλο έχουν;

11 3. Οι νευρώνες παρουσιάζουν μορφολογικές και λειτουργικές διαφορές και διακρίνονται, ανάλογα με τη λειτουργία που επιτελούν, σε τρεις κατηγορίες. Ποιες οι κατηγορίες αυτές και ποιος ο ρόλος τους; 4. Τι ονομάζουμε σύναψη νευρικών κυττάρων; Μεταξύ ποιων περιοχών γίνεται αυτή η λειτουργική σύνδεση; Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά της και πως ονομάζονται οι χημικές ουσίες που κατά κύριο λόγο συμβάλλουν στην μετάδοση των νευρικών ώσεων; 5. Τι ονομάζεται ανερέθιστη περίοδος; 6. Ποιος είναι ο ρόλος του περιφερικού νευρικού συστήματος; Πόσα τα ζεύγη των νωτιαίων και πόσα των εγκεφαλικών νεύρων 7. Δώστε τον ορισμό του νεύρου; Πόσα είδη νεύρων υπάρχουν και ποια η διαφορά τους; 8. Δώστε τον ορισμό των παρακάτω νεύρων: Α) Αισθητικά νεύρα Β) Κινητικά νεύρα Γ) Μεικτά νεύρα: 9. Τι είναι νευρική οδός; Α. Ποια νευρική οδός ονομάζεται κεντρομόλος; Πως ονομάζεται αλλιώς η οδός αυτή; Β. Ποια νευρική οδός ονομάζεται φυγόκεντρη; Πως ονομάζεται αλλιώς η οδός αυτή; 10. Τι ονομάζουμε αντανακλαστικό τόξο; Από ποιες νευρικές οδούς αποτελείται και ποιες καταστάσεις ελέγχει; Ποιος ο στόχος των αντανακλαστικών κινήσεων; Περιγράψτε την πορεία του ερεθίσματος στο αντανακλαστικό του γονάτου. 11. Με βάση τις πληροφορίες που σας παρέχει η εικόνα να απαντήσετε στις ερωτήσεις: Α. Πώς ονομάζεται η νευρική οδός που περιλαμβάνει τις δομές από 1 ως 5; Να αναφέρετε δύο λειτουργίες του οργανισμού που γίνονται χάρη σε αυτήν. Β. Ποιος αριθμός αντιστοιχεί στο όργανο ή τη δομή στην οποία παράγεται η αρχική νευρική ώση; Πώς ονομάζεται αυτό το όργανο ή η δομή; Γ. Ποιος αριθμός αντιστοιχεί στο όργανο στο οποίο καταλήγει τελικώς η νευρική ώση; Πώς ονομάζονται τα όργανα στα οποία καταλήγουν τελικώς, οι νευρικές ώσεις που προέρχονται από κινητικούς νευρώνες; Δ. Μερικά από τα όργανα που υποδέχονται νευρικές ώσεις από κινητικούς νευρώνες, αποκρίνονται συσπώμενα. Άλλα αποκρίνονται με διαφορετικό τρόπο. Πως ονομάζονται τα όργανα αυτά, ποιος είναι ο συγκεκριμένος τρόπος απόκρισής τους; Ε. Ποια είδη νευρικών κυττάρων αντιστοιχούν στους αριθμούς 2, 3, 4. Ποια η λειτουργία του κυττάρου που αντιστοιχεί στον αριθμό 3; Στ. Με την εικονιζόμενη νευρική οδό, εκτός της γρήγορης αντίδρασης του οργανισμού σε κάποιο ερέθισμα, εξασφαλίζεται και η συνειδητοποίηση του ερεθίσματος, ως αίσθημα. Ποιος αριθμός της εικόνας αντιστοιχεί στην νευρική οδό που μεταφέρει την νευρική ώση στον εγκέφαλο; Αν το ερέθισμα αποτελεί πίεση, σε ποιο λοβό των ημισφαιρίων ερμηνεύεται η νευρική ώση; 12. Τι είναι τα αντανακλαστικά; 13. Ποιοι είναι οι υποδοχείς των ερεθισμάτων για την αίσθηση της ισορροπίας, πως ονομάζεται το υπεύθυνο νεύρο και ποιο το αντίστοιχο κέντρο του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την ισορροπία μας; 14. Με βάση τις πληροφορίες που σας παρέχει η εικόνα στην οποία παρουσιάζονται τα αντανακλαστικά τόξα δύο διαφορετικών αντανακλαστικών να απαντήσετε στις ερωτήσεις: Α. Ποιοι από τους αριθμούς του σχήματος αντιπροσωπεύουν αισθητικούς, ποιοι

12 κινητικούς νευρώνες, γιατί; Β. Από την παρατήρηση των δύο αντανακλαστικών τόξων μπορείτε να διαπιστώσετε πώς έχουν μια σημαντική διαφορά αναφορικά με τους νευρώνες που τα αποτελούν. Ποια είναι η διαφορά αυτή και ποια η σημασία της στη λειτουργία των αντανακλαστικών τόξων; 15. Ποιος ο ρόλος του εγκεφαλονωτιαίου υγρού; 16. Στην εικόνα παρουσιάζεται ένα όργανο του Κ.Ν.Σ. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: Α. Ποιο είναι το όργανο αυτό;. Β. Πώς ονομάζεται η ουσία που αποτελεί το τμήμα που επισημαίνεται με τον αριθμό 1; Γ. Πώς ονομάζεται η ουσία που αποτελεί το τμήμα με τον αριθμό 2; Δ. Σε ποιο από τα εικονιζόμενα τμήματα υπάρχουν νευράξονες; Ε. Που υπάρχουν σώματα νευρικών κυττάρων στα εικονιζόμενα τμήματα; 17. Από τι αποτελείται η φαιά και η λευκή ουσία του εγκεφάλου; 18. Ποιες αισθήσεις θεωρούνται σωματικές και σε ποια περιοχή του εγκεφάλου γίνονται αντιληπτές; 19. Τι είναι το στέλεχος του εγκεφάλου και ποιες είναι οι λειτουργικές του περιοχές; Ποια η βασική λειτουργία του υποθαλάμου; Τι ελέγχει ο προμήκης μυελός; 20. Ποιος ο ρόλος της παρεγκεφαλίδας; 21. Τι ονομάζεται μνήμη; Ποια είναι η διαφορά της βραχυπρόθεσμης από τη μακροπρόθεσμη μνήμη; 22. Τι ονομάζεται μάθηση; Ποιες είναι οι διαφορετικές κατηγορίες μάθησης; 23. Να χαρακτηρίσετε το είδος μάθησης στις παρακάτω περιπτώσεις: Φανταστείτε το φόβο που αισθανόσαστε όταν την Κυριακή του Πάσχα σκάσει δίπλα σας το πρώτο βεγγαλικό. Μετά από λίγο όμως συνηθίζετε στην ιδέα και αρχίζετε να την απολαμβάνετε. Η αντίδραση του φόβου ελαττώνεται αυτόματα, χωρίς την ανάγκη συνειδητής επεξεργασίας του φαινομένου. Ένα μικρό παιδί στην ηλικία των 8 μηνών έπαψε πια να κλαίει, όταν ακούει τον ήχο της ηλεκτρικής σκούπας. Σε ποιο είδος μάθησης αναφέρεται το γεγονός αυτό; Το ρολόι που φοράμε κάθε ημέρα στο χέρι μας έχει πάψει να μας ενοχλεί και ουσιαστικά ούτε καν το αισθανόμαστε. Την 2η φορά που ένα μικρό παιδί πηγαίνει σε ένα ιατρείο για να κάνει εμβόλιο, αντιδρά και κλαίει μόλις αντιληφθεί ότι πλησιάζει στον χώρο αυτό. Όταν κινητοποιούμε τη γνώση που έχουμε αποκτήσει στο μάθημα της φυσικής, προκειμένου να λύσουμε ένα πρόβλημα. τη 2η φορά που δοκιμάσαμε ως παιδιά ένα φάρμακο, απομακρύναμε γρήγορα το κουτάλι που το περιέχει. 24. Τι ονομάζουμε συμπεριφορά, από ποιους παράγοντες διαμορφώνεται; 25. Ποιος ο ρόλος του ΑΝΣ, πως λειτουργεί και ποια όργανα ρυθμίζει; 26. Να αναφέρετε τους κλάδους στους οποίους διακρίνεται το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (Α.Ν.Σ) καθώς και τη δράση του καθενός κλάδου στη συχνότητα του καρδιακού παλμού.

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο. Δ. Αρζουμανίδου

2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο. Δ. Αρζουμανίδου 2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Δ. Αρζουμανίδου Το νευρικό σύστημα συνεργάζεται με τους ενδοκρινείς αδένες και μαζί ελέγχουν και συντονίζουν τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Περιφερικό Νευρικό Σύστημα o Τα όργανα του ΠΝΣ είναι τα νεύρα. o Τα νεύρα αποτελούνται από δεσμίδες νευρικών αποφυάδων (μακριών δενδριτών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Η Εμμονή της Μνήμης. The Persistence of Memory Salvador Dali

Η Εμμονή της Μνήμης. The Persistence of Memory Salvador Dali Η Εμμονή της Μνήμης The Persistence of Memory Salvador Dali 2 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1. Ρόλος του νευρικού συστήματος Νευρικό σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

3. Να συμπληρώσετε κατάλληλα τα μέρη από τα οποία αποτελείται ένας νευρώνας.

3. Να συμπληρώσετε κατάλληλα τα μέρη από τα οποία αποτελείται ένας νευρώνας. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 9 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να συμπληρώσετε το παρακάτω διάγραμμα. 2. Ποιος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα (Ν.Σ.) ελέγχει, ρυθμίζει και συντονίζει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητισμός και Βιολογία

Αθλητισμός και Βιολογία Φύλλο Εργασίας Για να μπορέσετε να διερευνήσετε τα βιολογικά χαρακτηριστικά των αθλητών, τα οποία είναι απαραίτητα για να γίνουν πρωταθλητές στο άθλημά τους, θα πρέπει πρώτα να μελετήσετε τα διάφορα οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

M.Sc. Bioinformatics and Neuroinformatics

M.Sc. Bioinformatics and Neuroinformatics M.Sc. Bioinformatics and Neuroinformatics Recording and Processing Brain Signals Μαρία Σαγιαδινού Ο ανθρώπινος εγκέφαλος Πιο πολύπλοκο δημιούργημα της φύσης Προιόν βιολογικής εξέλιξης εκατομμυρίων ετών

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ»

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» 1. Ανάμεσα στις λειτουργίες που φέρει σε πέρας ο εγκέφαλος μας περιλαμβάνονται οι ανώτερες πνευματικές λειτουργίες. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1.

Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1. Φύλλο Εργασίας Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1. Επαναλάβετε την διαδικασία που είδατε με τον διπλανό σας στην ομάδα σας και προσπαθείστε να πιάσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Α' Λυκείου 2014-2015 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΝΕΥΡΙΚΟ

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Α' Λυκείου 2014-2015 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΝΕΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΝΕΥΡΙΚΟ 3o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11209, 4o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11210 ΙΙ. Η λειτουργία του Νευρικού Συστήματος θα ήταν αδύνατη, αν δεν υπήρχαν οι νευρικές οδοί. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-2017 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/05 /2017 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ Βαθμός:.. Ολογράφως:.. Υπογραφή:.. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χωρίζεται σε Κεντρικό Νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και σε Περιφερικό Νευρικό Σύστημα.

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χωρίζεται σε Κεντρικό Νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και σε Περιφερικό Νευρικό Σύστημα. 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Για την ομαλή λειτουργία του ανθρωπίνου σώματος τα εκατομμύρια των κυττάρων που το αποτελούν θα πρέπει να συνεργάζονται αρμονικά μεταξύ τους. Ο συντονισμός και η ομαλή λειτουργία σε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Μεταιχµιακό Σύστηµα Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά Γάγγλια µεταιχµιακό (στεφανιαίο) σύστηµα διάµεσος εγκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Σχηματική Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Ποιος είναι ο ταχύτερος τρόπος αντίδρασης στα ερεθίσματα; Α) Το ηλεκτρικό ρεύμα Β) Βιοχημικές αντιδράσεις. Κίνηση των μεταβολιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΘΕΜΑ 1ο 1. Κυτταρική διαφοροποίηση ονομάζουμε: α. Την δομική κυρίως εξειδίκευση των συστημάτων β. Την δομική και λειτουργική εξειδίκευση των κυττάρων γ. Την λειτουργική εξειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α' Λυκείου τράπεζα θεμάτων κεφ. 9. Ονοματεπώνυμο... Χανιά Μαυροματάκης Γιώργος - Βιολόγος

Βιολογία Α' Λυκείου τράπεζα θεμάτων κεφ. 9. Ονοματεπώνυμο... Χανιά Μαυροματάκης Γιώργος - Βιολόγος Ονοματεπώνυμο... Χανιά 2015-2016 ΘΕΜΑ 1ο Η λειτουργία του Νευρικού Συστήματος θα ήταν αδύνατη, αν δεν υπήρχαν οι νευρικές οδοί. α) Τι ονομάζουμε νευρική οδό; Πώς διακρίνονται οι νευρικές οδοί ανάλογα με

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας 2018 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαίος Μυελός. Ντελής Κων/νος MD, PhD Ρευματολόγος

Νωτιαίος Μυελός. Ντελής Κων/νος MD, PhD Ρευματολόγος Νωτιαίος Μυελός Ντελής Κων/νος MD, PhD Ρευματολόγος Νωτιαίος Μυελός (Spinal Cord) Επίμηκες μόρφωμα που βρίσκεται μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα και μεταφέρει προσαγωγά ερεθίσματα (πληροφορίες) από το σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης Ονοματεπώνυμο:.. Βαθμός: Ωριαία γραπτή εξέταση Α Τετραμήνου στη Βιολογία [Κεφ. 9 ο, σελ. 153-158] Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις με το γράμμα Ο, εφόσον είναι ορθές, ή με το γράμμα Λ, αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Νευρικό σύστημα - εισαγωγή Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δενδρίτες Κυτταρικό σώμα Προσυναπτικό κύτταρο Πυρήνας Άξονας Κόμβοι Ranvier Μυελώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το Νευρικο Συστημα ελεγχει τις σωματικες δραστηριοτητες που απαιτουν ταχυτητα όπως οι μυικες συστολες και η ταχυτητα της εκκρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης Β τάξη. Επιλογή ερωτήσεων από το φυλλάδιο του ΚΕΕ. Επιμέλεια ΑΡΓΥΡΓΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 3ο Λύκειο Ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης Β τάξη. Επιλογή ερωτήσεων από το φυλλάδιο του ΚΕΕ. Επιμέλεια ΑΡΓΥΡΓΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 3ο Λύκειο Ηλιούπολης Βιολογία Θετικής κατεύθυνσης Β τάξη Επιλογή ερωτήσεων από το φυλλάδιο του ΚΕΕ Επιμέλεια ΑΡΓΥΡΓΗΣ ΓΑΝΝΗΣ 3ο Λύκειο Ηλιούπολης ΚΕΦΑΛΑΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΣΜΟ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης (Φυσικ/τής)

Στέφανος Πατεράκης (Φυσικ/τής) ΜΥΣ Οι μύες είναι όργανα του ανθρωπίνου σώματος. Σχηματίζονται από μυϊκό ιστό. Μαζί με τους τένοντες συμβάλουν στην κίνηση των οστών. Είδη των μυών Ο μυς της καρδιάς, Οι λείοι, και Οι γραμμωτοί. Ο μυς

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή ΑΝΣ ρυθµίζει τη λειτουργία οργάνων & ιστών Συµβάλλει στην προσαρµογή λειτουργιών διατήρηση της οµοιστασίας σε συνεργασία µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 96ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11303 Ι. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2013 Α ΦΑΣΗ Να γράψετε τον αριθμό καθενός από τα παρακάτω θέματα και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η σπερματογένεση και η ωογένεση:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ 6. ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ 6. ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ 6. ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΓΚΛΩΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ dimglo@uniwa.gr Τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής Δεκέμβριος 2018 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δυναμικά μεμβράνης 2. Δυναμικά στα

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός Κινητικό σύστηµα Κινητικός φλοιός Κινητικός φλοιός Όλες οι εκούσιες κινήσεις ελέγχονται από τον εγκέφαλο Μια από τις περιοχές του εγκεφάλου που εµπλέκονται στον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων είναι ο κινητικός

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1-7-8

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1-7-8 ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1-7-8 Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό a) όλα τα κύτταρα έχουν το ίδιο σχήµα και την ίδια λειτουργία b) υπάρχουν κύτταρα µε το ίδιο σχήµα και την ίδια λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ. Κεφάλαιο 3

Περιεχόμενα ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ. Κεφάλαιο 3 Πρόλογος Aγγλικής Έκδοσης xiii Λίγα Λόγια για τους Συγγραφείς xv Ευχαριστίες xvii Εισαγωγή xix Χρησιμοποιώντας το Βιβλίο xxi Πρόλογος Ελληνικής Έκδοσης xxiii Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Διάµεσος Εγκέφαλος (Θάλαµος) Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ντίνα Τηνιακού Aν. Καθηγήτρια Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Mαρίνα Παλαιολόγου Βιολόγος Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα (ΚΝΣ) Εγκέφαλος και νωτιαίος µυελός νευρικά κύτταρα µε τις αποφυάδες τους εξειδικευµένα

Διαβάστε περισσότερα

Δοµή και Λειτουργία του Νευρώνα και του Εγκεφάλου

Δοµή και Λειτουργία του Νευρώνα και του Εγκεφάλου Δοµή και Λειτουργία του Νευρώνα και του Εγκεφάλου Επισκόπηση o Νευρικό σύστηµα o Κύτταρα του νευρικού συστήµατος o Εγκέφαλος o Επικοινωνία εντός νευρώνα (νευρική αγωγιµότητα) o Επικοινωνία µεταξύ νευρώνων

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις Starling. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017

Δυνάμεις Starling. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017 Δυνάμεις Starling Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2017-2018 Πιέσεις σε όλο το μήκος της συστημικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Αυχενικοί σπόνδυλοι 7 Θωρακικοί σπόνδυλοι 12 Οσφυϊκοί σπόνδυλοι 5 Ιερό οστό 5 συνοστεομένοι σπόνδυλοι Κόκκυγας Φυσιολογικά Κυρτώματα Σ.Σ. Η σπονδυλική στήλη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Βιολογία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Παρασυµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Ιερή Μοίρα (Ιερό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Τα Παρασυµπαθητικά Γάγγλια και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 ο ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Από το κύτταρο στον οργανισμό 9. Νευρικό σύστημα 10. Αισθητήρια όργανα και αισθήσεις 11. Ενδοκρινείς Αδένες ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΣΑΚΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Από τι αποτελείται ο ανθρώπινος οργανισμός; Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από περίπου 10 τρισεκατομμύρια κύτταρα, που οργανώνονται σε ιστούς, οι ιστοί σε όργανα και τα όργανα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ανιόντα (κεντροµόλα) δεµάτια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

5. Στήριξη και κίνηση

5. Στήριξη και κίνηση 5. Στήριξη και κίνηση 5.4 Το µυοσκελετικό σ ύ σ τ η µ α του ανθρώπου κεφαλή ΤΟ ΕΡΕΙΣΤΙΚΟ ΣYΣΤΗΜΑ (ΣΚΕΛΕΤΟΣ) ΤΟY ΑΝΘΡΩΠΟY άνω άκρα Ο σκελετός των άκρων κάτω άκρα Ο σκελετός του κορµού θώρακας σ π ο ν δ

Διαβάστε περισσότερα