«Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου»"

Transcript

1 Όνο/επώνυμο:Ιωάννης Χατζής Αριθμός Μητρώου:265 Θέμα Εργασίας «Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου» επιβλέπων: Μηνάς Δασυγένης Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 1

2 Εισαγωγή Το λειτουργικό σύστημα είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα προγραμμάτων το οποίο χρησιμοποιείται για την διαχείριση πόρων όπως η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας, η μνήμη, οι δίσκοι, οι συσκευές εισόδου εξόδου. Το λειτουργικό σύστημα δημιουργεί ένα περιβάλλον επικοινωνίας του χρήστη με τον υπολογιστή. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2

3 Ορισμός Λειτουργικού Συστήματος Τα Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου ή Real Time Operating Systems (από εδώ και στο εξής RTOS), συνιστούν τυπικά μια υποκατηγορία των ενσωματωμένων λειτουργικών συστημάτων. Τα λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου διαφέρουν από τα υπόλοιπα διότι εξυπηρετούν αιτήματα από διάφορες διεργασίες σε πραγματικό χρόνο. Πρέπει να διαχειρίζονται τα δεδομένα όπως έρχονται χωρίς την χρήση ενδιάμεσης μνήμης ή με καθυστερήσεις, η εξυπηρέτηση πρέπει να είναι όσο το δυνατόν άμεση. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 3

4 Σκοπός Λειτουργικού Συστήματος Βασικός σκοπός ενός λειτουργικού συστήματος είναι η διευκόλυνση του χρήστη στην επικοινωνία του με τον υπολογιστή. Η διευκόλυνση αυτή επιτυγχάνεται με την δημιουργία ενός περιβάλλοντος επικοινωνίας φλοιού (shell). Το περιβάλλον αυτό μεσολαβεί ανάμεσα στον χρήστη και τον υπολογιστή και απαλλάσσει τον πρώτο από την ανάγκη να γνωρίζει το υλικό που διαθέτει ο δεύτερος. Ο δεύτερος σκοπός ενός λειτουργικού συστήματος είναι η αξιόπιστη και αποδοτική λειτουργία του συστήματος του υπολογιστή. Το λειτουργικό σύστημα αναλαμβάνει την διανομή των πόρων ώστε να γίνεται όσο το δυνατόν καλύτερη αξιοποίηση τους. Τα λειτουργικά συστήματα είναι γραμμένα είτε σε χαμηλές γλώσσες προγραμματισμού (παλαιότερα) είτε σε σύγχρονες όπως πχ C, C++. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 4

5 Εργασίες Λειτουργικού Συστήματος Διαχείριση διεργασιών (χρονοπρογραμματιστής scheduler) Διαχείριση μνήμης Διαχείριση Αρχείων Διαχείριση Συσκευών Εισόδου Εξόδου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 5

6 Multi-Tasking / Multi-Threading Τα λειτουργικά συστήματα υποστηρίζουν δυνατότητες multi tasking δηλαδή επιτρέπουν την εκτέλεση πολλαπλών διεργασιών, αλλά και multi threading δηλαδή πολλαπλά νήματα για κάθε διεργασία που τρέχει. (Τεχνικές Πολυδιεργασίας) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 6

7 Δομή Λειτουργικού Συστήματος Το λειτουργικό σύστημα αποτελείται από: 1. Πυρήνα Φορτώνεται πρώτο στην κύρια μνήμη και εκτελείται κατά την διάρκεια της λειτουργίας του υλικού. Τα προγράμματα επικοινωνούν με αυτόν μέσω των κλήσεων συστήματος. 2. Σύστημα Αρχείων (File System): Διαχειρίζεται αρχεία, ονοματολογία καταχώρηση ανάκτηση (NTFS, FAT32, EXT3) 3. Διερμηνευτεί Εντολών (Command Interpreter) ή Φλοιό (Shell) Είναι το τμήμα που αναλαμβάνει να δέχεται και να δίνει στο σύστημα τις απαιτήσεις εντολές χρήστη καθώς επίσης και να μεταφέρει μηνύματα στο χρήστη από το σύστημα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 7

8 Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Τα λειτουργικού συστήματα πραγματικού χρόνου είναι ειδικού σκοπού και χρησιμοποιούνται όταν υπάρχουν αυστηρές χρονικές απαιτήσεις για την ολοκλήρωση μιας λειτουργίας του υπολογιστή. Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται συχνά για τον έλεγχο άλλων μονάδων όπως βιομηχανικών μονάδων παραγωγής. Η επεξεργασία γίνεται μέσα από χρονικούς περιορισμούς, ένα σύστημα λειτουργεί σωστά μόνο όταν επιστρέφει σωστό αποτέλεσμα μέσα σε αυτούς αυστηρά του χρονικούς περιορισμούς που έχουν προκαθοριστεί. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 8

9 Διαφορές σε σχέση με τα παραδοσιακά Λειτουργικά Συστήματα Τα παραδοσιακά λειτουργικά συστήματα παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες με τα συστήματα πραγματικού χρόνου με την διαφορά ότι τα δεύτερα είναι περισσότερο ντετερμινιστικά με την έννοια ότι οι υπηρεσίες τους καταναλώνουν μόνο προκαθορισμένο χρόνο και μετά το πέρας του χρόνου αυτού έχουμε σφάλμα. Τα λειτουργικά συστήματα μη πραγματικού χρόνου είναι κυρίως μη ντετερμινιστικά, δίνουν με βάση προτεραιότητες τυχαίο χρόνο στις διεργασίες με αποτέλεσμα να υπάρχουν και τυχαίες καθυστερήσεις ανάμεσα στις διεργασίες. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 9

10 Παραδείγματα RTOS 1. ATM 2. Vending Machines 3. Kiosks 4. Embedded Systems Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 10

11 Απαιτήσεις Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Για να είναι ένα λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου πρέπει να ικανοποιεί τις παρακάτω απαιτήσεις: 1. Διεργασίες με μεγαλύτερη προτεραιότητα πάντα εκτελούνται πρώτα σε σχέση με άλλες με χαμηλότερη προτεραιότητα. 2. Το λειτουργικό σύστημα πρέπει να υποστηρίζει fixed priority preemptive χρονοπρογραμματισμό τόσο για τα νήματα όσο και για τις διεργασίες. 3. Το λειτουργικό σύστημα πρέπει να παρέχει κληρονομικότητα στην προτεραιότητα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 11

12 Απαιτήσεις Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Για να είναι ένα λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου πρέπει να ικανοποιεί τις παρακάτω απαιτήσεις: 4. Ο πυρήνας πρέπει να είναι προεκτοπιστικός (preemptive). Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον πυρήνα των μη πραγματικού χρόνου που είναι non preemptive. Αυτό σημαίνει πως μία αίτηση κλήση από τον πυρήνα μπορεί να υπερβεί όλες τις άλλες διεργασίες νήματα. 5. Τα interrupts πρέπει να έχουν ένα προκαθορισμένο άνω όριο στην καθυστέρηση. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 12

13 Χαρακτηριστικά Λειτουργικών Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου 1. Προβλεψιμότητα (predictability) 2. Καθοριστικότητα (determinism) 3. Δυνατότητα χρονοπρογραμματισμού των διεργασιών με βάση προτεραιότητες (preemptive scheduling based on priorities) 4. Γρήγορη μετάβαση σε διαδικασίες (content switching) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 13

14 Χαρακτηριστικά Λειτουργικών Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου 5. Μικρό μέγεθος 6. Επικοινωνία και συγχρονισμό ανάμεσα σε διεργασίες 7. Ύπαρξη χρονιστών πραγματικού χρόνου. 8. Δεν υπάρχουν καθυστερήσεις (no latencies) καθώς όλες οι διεργασίες νήματα έχουν προκαθορισμένο χρόνο εκτέλεσης και εκτελούνται πάντα μέσα σε αυτό το χρόνο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 14

15 Μέρη Συστήματος Πραγματικού Χρόνου Παρατηρούμε το λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου ανάμεσα στο υλικό και το υπόλοιπο λογισμικό. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 15

16 Μέρη Λ.Σ Π.Χ. Διακρίνουμε το υλικό μέρος που αποτελείται από τους πόρους δηλαδή την Κ.Μ.Ε, μνήμη, χρονιστές, περιφερειακές μονάδες Ι/Ο, ενεργοποιητές, κανάλια επικοινωνίας. Το λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου ή απλά έναν πυρήνα πραγματικού χρόνου (Real Time Kernel), με προβλέψιμη συμπεριφορά και καθορισμένη λειτουργικότητα. Ένα σύνολο από διεργασίες (task) πραγματικού χρόνου. Οι «διεργασίες» είναι ρουτίνες λογισμικού, γραμμένες σε κάποια γλώσσα πραγματικού χρόνου ή είναι μηχανισμοί που δημιουργεί το λειτουργικό σύστημα, για να διαχειρίζεται την εκτέλεση τμημάτων κώδικα σε ένα πρόγραμμα. Οι διεργασίες μοιράζονται τους πόρους του συστήματος, επικοινωνούν και συγχρονίζονται μεταξύ τους και με το περιβάλλον. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 16

17 Διεργασίες Λειτουργικών Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Ένα λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου διαχειρίζεται τα διάφορα προγράμματα χωρίζοντάς τα σε νήματα διεργασιών, τις οποίες και ελέγχει κατάλληλα. Μια διεργασία είναι μια βασική μονάδα προγραμματιστικού έργου, μια οντότητα λογισμικού, που δημιουργείται από το λειτουργικό σύστημα προκειμένου να διαχειρίζεται την εκτέλεση ενός τμήματος κώδικα. Κάθε διεργασία είναι ανεξάρτητη από τις άλλες διεργασίες και μπορεί να συγχρονιστεί και να επικοινωνήσει μαζί τους. Αφού δημιουργηθεί μια διεργασία, έχει μια διάρκεια ζωής, κατά την οποία μπορεί να βρεθεί σε διάφορες «καταστάσεις», ανάλογα με το ποιες καταστάσεις διεργασιών υποστηρίζει το λειτουργικό σύστημα. Μπορεί, λοιπόν, να δημιουργείται, να βρίσκεται σε ανενεργή κατάσταση (sleeping) ή σε κατάσταση ετοιμότητας (ready), να εκτελείται και να τερματίζεται. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 17

18 Κατάσταση Διεργασιών Π.Χ. Running: Η διεργασία εκτελείται. Blocked: Η διεργασία έχει μπλοκαριστεί. Ready: Η διεργασία είναι έτοιμη για εκτέλεση. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 18

19 Χρονικές Παράμετροι Διεργασίας Στην αρχή της περιόδου έχουμε τον χρόνο αποδέσμευσης, στη συνέχεια η διεργασία είναι έτοιμη (initiation) και εκτελείται. Το RTOS την προγραμματίζει να εκτελεστεί μέσα στα όρια της προθεσμίας της (deadline). Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 19

20 Διακοπή Διεργασιών Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 20

21 Απαιτήσεις Πολυδιεργασίας σε RTOS 1. Μετάβαση Περιεχομένου (content switching): Κάθε διεργασία απαιτεί ένα σύνολο από καταχωρητές που σχετίζονται με την εκτέλεση κώδικα. Καταχωρητές εργασίας Απαριθμητής προγράμματος Καταχωρητής κατάστασης Δείκτης στοίβας Οι τιμές αυτών των καταχωρητών είναι κρίσιμες όσο εκτελείται η διεργασία. Όλες αυτές οι πληροφορίες αποτελούν το «περιεχόμενο» (context) της διεργασίας. Όταν σε ένα σύστημα πολυδιεργασίας η εκτέλεση του προγράμματος μεταβαίνει από τη μια διεργασία στην άλλη, το περιεχόμενο πρέπει να αποθηκεύεται κατάλληλα, ώστε να μπορεί να ξαναφορτώνεται στους κατάλληλους καταχωρητές, όταν επαναλαμβάνεται η εκτέλεση της διεργασίας. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 21

22 Απαιτήσεις Πολυδιεργασίας σε RTOS Κάθε φορά που διακόπτεται μία διεργασία για να γίνει μία μετάβαση σε μία άλλη πρέπει όλες αυτές οι πληροφορίες να αποθηκεύονται σε μπλοκ μνήμης που έχει η κάθε διεργασία. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 22

23 Μπλοκ μνήμης Context Switch Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 23

24 Μπλοκ μνήμης Context Switch Στα λειτουργικά συστήματα γενικού σκοπού ο χρονοπρογραμματιστής ψάχνει στο TCB για να βρει την επόμενη εργασία. Όπως είναι εύλογο, όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο πίνακας, δηλαδή όσο περισσότερες εργασίες βρίσκονται σε αναμονή τόσο περισσότερο χρόνο θα κάνει ο χρονοπρογραμματιστής να βρει τη σωστή και να γίνει η εναλλαγή κάτι το οποίο είναι ενοχλητικό. Στα συστήματα πραγματικού χρόνου η εξάρτηση του χρόνου εναλλαγής από το πλήθος των εργασιών που βρίσκονται σε αναμονή, δε συνάδει καθόλου με το ντετερμινισμό που έχουν ως απαίτηση. Πρέπει να γνωρίζουμε εκ των προτέρων πόσο μεγάλη θα είναι η καθυστέρηση. Αυξητικά ενημερωμένοι πίνακες TCB που επιτρέπουν στον προγραμματιστή να αναγνωρίσει την επόμενη διεργασία ταχύτατα σε σταθερό χρόνο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 24

25 Real Time OS VS General Purpose OS Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 25

26 Απαιτήσεις Πολυδιεργασίας σε RTOS 2. Επικοινωνία ανάμεσα σε διεργασίες (task communication): Σε μία διεργασία τα αποτελέσματα που παράγονται από ένα τμήμα κώδικα μπορεί να χρησιμοποιούνται από και να μεταβιβάζονται σε άλλο τμήμα κώδικα με μία φυσική ροή αποτελεσμάτων σε καταχωρητές ή μεταβλητές. Οι αλληλουχία των διεργασιών καθορίζεται από το λειτουργικό σύστημα και δεν είναι απαραίτητο να διαδέχεται η μία την άλλη ώστε η έξοδος της μία να γίνει είσοδο στην άλλη. Απαιτείται ένα σύστημα επικοινωνίας ανάμεσα στις διεργασίες που να καθορίζει την διαδικασία της επικοινωνίας. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 26

27 Απαιτήσεις Πολυδιεργασίας σε RTOS 3. Διαχείριση Προτεραιοτήτων: Σε κάθε σύστημα πραγματικού χρόνου κεντρικό ρόλο παίζει η απόδοση προτεραιοτήτων στις διάφορες διεργασίες. Με βάση τις σχετικές προτεραιότητες των διεργασιών λαμβάνεται η απόφαση για το ποιά διεργασία είναι πιο σημαντικό να εκτελεστεί κάθε στιγμή. Η απόδοση προτεραιοτήτων γίνεται με τη βοήθεια ειδικών αλγορίθμων, ειδικά στα μεγάλα συστήματα. Ο προγραμματιστής θέτει τις προτεραιότητες με τέτοιον τρόπο ώστε όταν μία διεργασία χρειάζεται 100% της προτεραιότητας, καμία άλλη δεν μπορεί να πάρει σειρά παρά μόνο όταν τελειώσει η αρχική διεργασία. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 27

28 Απαιτήσεις Πολυδιεργασίας σε RTOS 4. Έλεγχος χρονισμού: Κάθε σύστημα πραγματικού χρόνου πρέπει να διαθέτει ένα σύστημα που να καθορίζει κάθε πότε θα εκτελείται η κάθε διεργασία. Ο χρονισμός των διεργασιών στηρίζεται σε χρονιστές, που πρέπει να προγραμματίζονται κατάλληλα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 28

29 Τεχνικές Πολυδιεργασίας Συνεργαζόμενη πολυδιεργασία Με την συνεργαζόμενη πολυδιεργασία (cooperative multitasking) μια διεργασία παραδίδει τον έλεγχο σε άλλη μόνον «εθελοντικά». Για να χάσει η διεργασία τον έλεγχο πρέπει να καλέσει η ίδια το λειτουργικό σύστημα (RTOS). Με τον τρόπο αυτό οι διεργασίες μοιράζονται δίκαια τον επεξεργαστή και τους άλλους πόρους. Ολοκληρωμένη εκτέλεση Μια διεργασία παραδίδει τον έλεγχο μόνον όταν έχει ολοκληρώσει το έργο της (run to completion). Από πρακτική άποψη αυτή η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ένα RTOS μόνον όταν όλες οι διεργασίες είναι σχετικά σύντομες. Διακοπή από τον προγραμματιστή διεργασιών (preemption) Στην περίπτωση αυτή μια διεργασία παραδίδει τον έλεγχο όποτε υπαγορεύει ο χρονοπρογραμματιστής (scheduler). Η τεχνική αναφέρεται ως preemption. Γενικά, οι schedulers που στηρίζονται σ αυτή την τεχνική μπορούν να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένες χρονικές απαιτήσεις καλύτερα από άλλους. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 29

30 Πυρήνας RTOS Το κέντρο ενός λειτουργικού συστήματος ονομάζεται πυρήνας (kernel). Στα λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου ο πυρήνας αποτελείται από τον χρονοπρογραμματιστή διεργασιών (scheduler), τον διαχειριστή διακοπών (interrupt handler), και τον διαχειριστή πόρων (resource manager), που διαχειρίζεται τη μνήμη και τον διαμοιρασμό της στις διάφορες διεργασίες. Ο πυρήνας των λειτουργικών συστημάτων πραγματικού χρόνου παρέχει ένα αφηρημένο επίπεδο (abstraction layer) που διαχωρίζει κρύβει το application software από τις τεχνικές λεπτομέρειες του υλικού για παράδειγμα του επεξεργαστή στον οποίο το λογισμικό θα τρέξει. Application Software RTOS Hardware Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 30

31 Πυρήνας RTOS Ο πυρήνας των λειτουργικών συστημάτων πραγματικού χρόνου παίρνει τον έλεγχο ώστε να: 1. Αποκριθεί σε μία κλήση συστήματος (system call) 2. Να κάνει χρονισμό και να εξυπηρετήσει τους χρονιστές. 3. Να χειριστεί εξωτερικές διακοπές. 4. Να ασχοληθεί με την ανάνηψη από εξαιρέσεις υλικού και λογισμικού. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 31

32 Interrupts RTOS Ασύγχρονα: Είναι οι διακοπές που γίνονται από το υλικό από ένα συμβάν που μπορεί να συμβεί στο υλικό. Σύγχρονα: Είναι διακοπές που γίνονται από το λογισμικό, πχ διαίρεση με το μηδέν, segmentation fault κτλ. Προκλήσεις στα RTOS: Interrupt Latency Interrupt Enable / Disable Interrupt Priority Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 32

33 Χειρισμός Interrupts RTOS Το πρώτο βήμα του χειρισμού διακοπών (άμεση εξυπηρέτηση διακοπής)εκτελείται ανάλογα με το επίπεδο προτεραιότητας διακοπής. Όλες οι προτεραιότητες διακοπών είναι μεγαλύτερες από αυτές των νημάτων. Τα RTOS υλοποιούν αποκλειστικά και μόνο διανυσματικές διακοπές. Δίνουν στις εφαρμογές την δυνατότητα να ελέγχουν τον χρόνο που θα επανεργοποιηθούν οι διακοπές ελέγχοντας με αυτό τον τρόπο τον ρυθμό με τον οποίο εξυπηρετούνται οι εξωτερικές διακοπές και το χρόνο που ξοδεύεται στο χειρισμό διακοπών. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 33

34 Χρονικοί Περιορισμοί - Constraints Διαχωρίζονται σε τρία είδη περιορισμών ανάλογα με την απόδοση και την συμπεριφορά του συστήματος. Οι χρονικοί περιορισμοί που σχετίζονται με την συμπεριφορά διασφαλίζουν ότι το σύστημα συμπεριφέρεται σωστά ενώ αυτοί που σχετίζονται με την απόδοση διασφαλίζουν ότι το σύστημα λειτουργεί αποδοτικά. 1. Delay Constraints (Περιορισμός Καθυστέρησης). 2. Deadline Constraints (Περιορισμοί Αδιεξόδου). 3. Duration Constraints (Περιορισμοί Διάρκειας). Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 34

35 Χρονικοί Περιορισμοί - Constraints Περιορισμός Καθυστέρησης ανάμεσα σε δύο συμβάντα e1, e2. Ο περιορισμός καθυστέρησης πιάνει την ελάχιστη καθυστέρηση που μπορεί να συμβεί ανάμεσα σε δύο διαφορετικά συμβάντα e1, e2. Αφού συμβεί το e1, αν το e2 συμβεί νωρίτερα από την ελάχιστη αυτή καθυστέρηση τότε μία παράβαση καθυστέρησης έχει συμβεί. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 35

36 Χρονικοί Περιορισμοί - Constraints Περιορισμός Αδιεξόδου συμβαίνει ανάμεσα σε δύο συμβάντα e1, e2. Σε περίπτωση που η διαφορά ανάμεσα σε δύο συμβάντα e1, e2 είναι μικρότερη από τον περιορισμό d τότε έχουμε αδιέξοδο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 36

37 Αυστηρά και Χαλαρά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Τα Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού χρόνου διακρίνονται σε soft real time operating systems και σε hard real time operating systems. Τα αυστηρά συστήματα (hard) δεν επιτρέπουν έναν αργοπορημένο υπολογισμό καθώς αυτό θα αποτελέσει καταστροφικό σενάριο για το λειτουργικό σύστημα. Πολύ απλά είναι ένα σύστημα στο οποίο όλες οι δραστηριότητες πρέπει να ολοκληρώνονται εγκαίρως. Τα χαλαρά συστήματα (soft) κάνουν ότι κάνουν και τα αυστηρά με την διαφορά ότι παρέχουν δυνατότητες υπολογισμό και παρακολούθησης ακριβούς κόστους των διεργασιών του συστήματος. Πρέπει να αναφέρει ποιες διεργασίες δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν ή πότε υπερβαίνουν την χρονική χρήση του επεξεργαστή και να στέλνει τα κατάλληλα σήματα για τον σκοπό αυτό. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 37

38 Αυστηρά και Χαλαρά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 38

39 Φάσμα Εφαρμογών Πραγματικού Χρόνου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 39

40 Χρονικές Διαταραχές - Jitter Ο χρόνος εκτέλεσης μια διεργασίας μεταβάλλεται με βάση τον υπολογιστικό φόρτο κάποιου έργου. Υπάρχουν περιπτώσεις που μεταβάλλεται και ο χρόνος αποδέσμευσης οπότε έχουμε διαταραχή που ονομάζεται Jitter. Μη σταθερός χρόνος αποδέσμευσης: χρόνος ολοκλήρωσης ενός έργου να μην είναι πάντα σταθερός, αλλά να μεταβάλλεται μέσα σε κάποια όρια Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 40

41 Χρονικές Διαταραχές - Jitter Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 41

42 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου Η εργασία με την υψηλότερη προτεραιότητα που πρέπει να τρέχει, θα είναι και αυτή που θα τρέχει. Έτσι αν μια εργασία προτεραιότητας 1 τρέχει και πριν αυτή ολοκληρωθεί, ζητήσει τη χορήγηση της CPU μια εργασία προτεραιότητας 5, η πρώτη εργασία θα παρέχει ευγενικά τη σειρά της. Αν ενώ τρέχει και η δεύτερη εργασία, ζητήσει τη CPU μια τρίτη προτεραιότητας 10, η δεύτερη θα παραχωρήσει επίσης τη θέση της. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 42

43 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου Στατική ή δυναμική εκχώρηση προτεραιοτήτων. Λιμοκτονία μέχρι θανάτου πρόβλημα starvation όπου διεργασίες με χαμηλή προτεραιότητα είναι αναγκασμένες να αργήσουν υπερβολικά αν παρουσιαστούν στο σύστημα διεργασίες με υψηλή προτεραιότητα. Αναίτια καταλαμβάνεται τμήμα της μνήμης από διεργασίες χαμηλής προτεραιότητας που δεν εκτελούνται ποτέ. Λύση: Αλγόριθμοι που ελέγχουν αν μία εργασία αναμένει την χρήση του επεξεργαστή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράδειγμα: Να ανατίθεται σαν νέα προτεραιότητα μιας εργασίας ο αριθμός 1/f, όπου f το κλάσμα του χρόνου που χρησιμοποιήθηκε από τη εργασία πριν αυτή μπλοκαριστεί, προς το χρόνο που της αναλογούσε Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 43

44 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου Αλγόριθμοι από το WikiPedia. Cooperative scheduling Preemptive scheduling Rate-monotonic scheduling Round-robin scheduling Fixed priority pre-emptive scheduling, an implementation of preemptive time slicing Fixed-Priority Scheduling with Deferred Preemption Fixed-Priority Non-preemptive Scheduling Critical section preemptive scheduling Static time scheduling Earliest Deadline First approach Stochastic digraphs with multi-threaded graph traversal Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 44

45 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου Βασική διάκριση ανάμεσα στα λειτουργικά συστήματα και σε αυτά του πραγματικού χρόνου βρίσκεται στον διαχειριστή διεργασιών (task manager) ο οποίος αποτελείται από τα εξής μέρη: 1. Αποστολέας (dispatcher) 2. Δρομολογητή (scheduler) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 45

46 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου - Dispatcher Ο αποστολέας (dispatcher) ελέγχει τη ροή του προγράμματος η οποία αποφασίζεται από τον scheduler. Αναλαμβάνει το context switch δηλαδή την μετάβαση από την μία διεργασία στην άλλη ή τη μετάβαση σε ρουτίνες εξυπηρέτησης διακοπής Αναλαμβάνει την αποθήκευση της κατάστασης της διεργασίας η οποία λαμβάνει χώρο λίγο πριν το context switch καθώς και την φόρτωση της νέας διεργασίας που θα αντικαταστήσει την υπάρχουσα ώστε να εκτελεστεί δηλαδή να αλλάξει κατάσταση. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 46

47 Χρονοδρομολόγηση Πραγματικού Χρόνου - Scheduler Ο χρονοδρομολογητής (scheduler) είναι το μέρος του λειτουργικού συστήματος που αποφασίζει κάθε φορά ποια θα είναι η επόμενη διεργασία που θα εκτελεστεί από τον επεξεργαστή, ώστε το σύστημα να είναι προβλέψιμο. Η επιλογή που γίνεται από τον χρονοδρομολογητή βασίζεται σε ειδικούς αλγόριθμους και εξειδικευμένων τεχνικών δρομολόγησης. Υπάρχουν περιπτώσεις που ο χρονοδρομολογητής εκτελείται περιοδικά ως διακοπή που προκαλεί κάποιος χρονιστής. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 47

48 Μορφές Χρονοδρομολόγησης Πραγματικού Χρόνου Διακρίνουμε δύο μορφές χρονοδρομολόγησης: Χωρίς διακοπή διεργασιών (non- preemptive) Με διακοπή διεργασιών (preemptive) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 48

49 Χωρίς διακοπή διεργασιών (non- preemptive) Χρησιμοποιείται συνήθως σε εφαρμογές, όπου οι διεργασίες έχουν παρόμοιες απαιτήσεις για τη χρήση των πόρων του συστήματος και ο χρόνος εκτέλεσής τους είναι σχετικά μικρός. Επιτρέπει την ολοκλήρωση της τρέχουσας διεργασίας, πριν μεταβεί σε μια άλλη, υψηλότερης προτεραιότητας. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 49

50 Χωρίς διακοπή διεργασιών (non- preemptive) Καλείται ο scheduler και η υπορουτίνα ISR φέρνει σε κατάσταση ετοιμότητας την διεργασία υψηλότερης προτεραιότητας αλλά δεν την εκτελεί. Η διεργασία έρχεται σε κατάσταση εκτέλεσης μόνο με την ολοκλήρωση της τρέχουσας διεργασίας. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 50

51 Με διακοπή διεργασιών (preemptive) Διακοπή διεργασίας με χαμηλή κρισιμότητα σπουδαιότητα και αντικατάσταση με άλλη υψηλότερης. O scheduler που υποστηρίζει διακοπή διεργασιών ονομάζεται preemptive scheduler. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 51

52 Με διακοπή διεργασιών (preemptive) Preemptive: μια διεργασία μπορεί να διακοπεί και ο επεξεργαστής να δοθεί σε μια νέα διεργασία. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 52

53 Με διακοπή διεργασιών (preemptive) Διαδοχική διακοπή διεργασιών κάθε φορά που καλείται ο scheduler ώστε να εκτελείται πάντα η διεργασία με την υψηλότερη προτεραιότητα. Η διεργασία t2 διακόπτει την t1, η t3 την t2 και βλέπουμε πως όταν η t3 ολοκληρώνει τότε ολοκληρώνεται η t2 και μετά η t1. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 53

54 Τεχνικές Χρονοδρομολόγησης Διακρίνονται σε τρεις βασικές: 1. Οδήγηση από χρονιστή (clock driven) 2. Περιστρεφόμενη εκτέλεση(round robin) 3. Οδήγηση με προτεραιότητες (priorities) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 54

55 Οδήγηση από χρονιστή (clock driven) Σε ένα σύστημα που χρησιμοποιεί χρονοδρομολόγηση με βάση την οδήγηση από χρονιστή όλες οι παράμετροι των διεργασιών πραγματικού χρόνου (περίοδος, χρόνος εκτέλεσης, προθεσμία, προτεραιότητα κλπ.) είναι γνωστές εκ των προτέρων. Το σύστημα υπολογίζει έναν πρόγραμμα εργασιών off-l ine, το αποθηκεύει και το χρησιμοποιεί κατά τον χρόνο εκτέλεσης. Ο χρονοδρομολογητής χρησιμοποιεί έναν χρονιστή, δηλαδή ένα προγραμματιζόμενο κύκλωμα παλμών, ώστε να παίρνει αποφάσεις δρομολόγησης διεργασιών σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 55

56 Οδήγηση από χρονιστή (clock driven) Παράδειγμα: Τ1, Τ2 δύο διεργασίες, με περιόδους Π1 = Π2 = 4ms και χρόνο εκτέλεσης C = 2ms η κάθε μία. Υπολογίζεται από το πρόγραμμα εκ των πρότερων ένας πίνακας που περιλαμβάνεις τις 2 διεργασίες διαδοχικά και τους χρόνους λήψης απόφασης κατά την εκτέλεση του προγράμματος που προκύπτουν ανά 2 ms. Ο χρονιστής προγραμματίζεται να παράγει ένα παλμό λήψης απόφασης κάθε 2 ms όταν θα ολοκληρωθεί δηλαδή η εκτέλεση της προηγούμενης διεργασίας. Ένα πρόγραμμα που ελέγχεται από παλμούς ρολογιού κατά την εκτέλεσή του, παρουσιάζει ομαλή και αυστηρά προβλέψιμη συμπεριφορά, και άρα είναι κατάλληλο για αυστηρά (hard) συστήματα πραγματικού χρόνου. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 56

57 Περιστρεφόμενη εκτέλεση(round robin) Εφαρμόζεται κυρίως στα συστήματα κατανομής χρόνου. Όταν μία διεργασία είναι έτοιμη για εκτέλεση μπαίνει σε μία ουρά καταχώρησης τύπου FIFO (First In First Out). Οι διεργασίες εκτελούνται με βάση μια θυρίδα χρόνου (time slice), η οποία τυπικά έχει διάρκεια μερικές δεκάδες χιλιοστά του δευτερολέπτου. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 57

58 Περιστρεφόμενη εκτέλεση(round robin) Όταν μία διεργασία δεν έχει ολοκληρωθεί στην θυρίδα του χρόνου τότε διακόπτεται από μία άλλη από τον scheduler (preempted) και τοποθετείται στο τέλος της ουράς για να περιμένει την επόμενη σειρά της. Αν υπάρχουν Ν διεργασίες στην ουρά τότε η εργασία Ν εκτελείται μετά από Ν χρονοθυρίδες. Παραλλαγή της παραπάνω τεχνικής έχει χρησιμοποιηθεί στον προγραμματισμό της κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 58

59 Οδήγηση με προτεραιότητες (priorities) Οδήγηση με σταθερή ή δυναμική προτεραιότητα. Στην σταθερή η τιμή της προτεραιότητας κάθε διεργασίας υπολογίζεται μία φορά προσδίδεται κατόπιν στην διεργασία και παραμένει αναλλοίωτη για όλη τη διάρκεια ζωής της. Στην δυναμική η τιμή της προτεραιότητας υπολογίζεται κατά τη διάρκεια του χρόνου εκτέλεσης και συνδέεται με την προθεσμία που δίνεται στην εκάστοτε διεργασία. Η περίπτωση αυτή ονομάζεται οδηγούμενη από προθεσμία (deadline driven) Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 59

60 Απόδοση Προτεραιοτήτων Στατικοί και δυναμικοί αλγόριθμοι χρονοδρομολόγησης με βάσης τις προτεραιότητες. Για την εφαρμογή στατικών αλγορίθμων πρέπει να είναι γνωστές εκ των προτέρων όλες οι πληροφορίες για τον προγραμματισμό των διαδικασιών: Αριθμός διεργασιών Προθεσμίες Προτεραιότητες περίοδοι Το πρόγραμμα του προγραμματισμού στους στατικούς αλγόριθμους λύνεται πριν δημιουργηθεί, off line. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 60

61 Απόδοση Προτεραιοτήτων Δυναμικοί Αλγόριθμοι: Το πρόβλημα καθορίζεται κατά την διάρκεια της εκτέλεσης. Αλλαγές στην διαμόρφωση του χρονικού προγραμματισμού μπορούν να γίνουν μόνο on line. Στατικοί αλγόριθμοι: Καλύτερη προβλεψιμότητα Άκαμπτοι και αδύναμοι να αντιμετωπίσουν νέες καταστάσεις που προκύπτουν κατά την διάρκεια της εκτέλεσης. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 61

62 Τεχνικές Αλγορίθμων στα RTOS 1. Μονοτονικού ρυθμού (Rate Monotonic RM). 2. Προήγηση συντομότερης προθεσμίας (Earliest Deadline First EDF). 3. Προήγηση ελάχιστου χρόνου χαλάρωσης (Least Slack-time First LSTF). Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 62

63 Μονοτονικού ρυθμού (Rate Monotonic RM) Η τεχνική αυτή αντιστοιχεί μια σταθερή προτεραιότητα σε κάθε διεργασία, σύμφωνα με την εξής αρχή: όσο πιο μικρή είναι η περίοδος της διεργασίας, τόσο μεγαλύτερη είναι η προτεραιότητα. Έχει αποδειχτεί ότι η τεχνική αυτή παρουσιάζει μια βέλτιστη συμπεριφορά ανάμεσα σε άλλες παρόμοιες τεχνικές που λειτουργούν με βάση σταθερές προτεραιότητες. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 63

64 Προήγηση συντομότερης προθεσμίας (Earliest Deadline First EDF) Όσο συντομότερη είναι η προθεσμία μιας διεργασίας, τόσο υψηλότερη είναι η προτεραιότητά της. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 64

65 Προήγηση ελάχιστου χρόνου χαλάρωσης (Least Slack-time First LSTF) O χρόνος χαλάρωσης (slack-time) ορίζεται ως η διαφορά του διαστήματος από την τρέχουσα χρονική στιγμή μέχρι το πέρας της προθεσμίας μιας διεργασίας και του χρόνου εκτέλεσης της διεργασίας: (απόλυτη προθεσμία - τρέχουσα χρονική στιγμή) χρόνος εκτέλεσης Σύμφωνα με την τεχνική αυτή η διεργασία που χαρακτηρίζεται την τρέχουσα στιγμή από τον ελάχιστο χρόνο χαλάρωσης έχει και την μεγαλύτερη προτεραιότητα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 65

66 Κατηγορίες Τεχνικών Χρονοπρογραμματισμού στα RTOS Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 66

67 Πυρήνας RTOS - Υπηρεσίες Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζονται οι υπηρισίες του πυρήνα RTOS: Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 67

68 Διεργασική Επικοινωνία και Συγχρονισμός Κοινή πολιτική με τα κοινά λειτουργικά συστήματα. Σημαφόροι (mutexes) για συγχρονισμό αρνητικού τύπου Σημαίες, σήματα και μηνύματα για συγχρονισμό θετικού τύπου. Η επικοινωνία μεταξύ των διεργασιών γίνεται με μηνύματα: Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 68

69 Διεργασική Επικοινωνία και Συγχρονισμός Το μήνυμα είναι ουσιαστικά ένας πίνακας στον οποίο γράφει η εργασία αποστολέας και από τον οποίο διαβάζει η εργασία παραλήπτης, η διαδικασία ανάγνωσης του μηνύματος αποτελεί μια σειρά από δύο αντιγραφές. Όσο μεγαλύτερο είναι το μήνυμα τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο χρόνος για τις αντιγραφές. Η λύση είναι να μεταδίδεται στην εφαρμογή παραλήπτη ένας δείκτης στον πίνακα αντί να αντιγράφεται ολόκληρος ο πίνακας. Για την αποφυγή μάλιστα συγκρούσεων στην πρόσβαση του πίνακα, αφαιρείται από την εφαρμογή αποστολέα το αντίγραφο του δείκτη στον πίνακα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 69

70 Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Διαχείριση μνήμης στα λειτουργικά συστήματα μη πραγματικού χρόνου παρουσιάζει προβλήματα καθώς δημιουργείται το πρόβλημα της κατάτμησης της εξωτερικής μνήμης. Οι σελίδες που δεσμεύονται από τις διεργασίες δεν είναι σειριακές με αποτέλεσμα να υπάρχουν κενές σελίδες που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άλλες διεργασίες. Fragmentation=> μοιάζει με αυτό που υφίστανται οι δίσκοι και κάνουμε defrag για να το αντιμετωπίσουμε. Σε συστήματα όπου δεν υπάρχουν απαιτήσεις πραγματικού χρόνου, αλγόριθμοι όπως ο συλλέκτης σκουπιδιών (garbage collector) επιχειρούν να το αντιμετωπίσουν. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 70

71 Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 71

72 Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Στα λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου το φαινόμενο αντιμετωπίζεται την χρήση «πισίνων μνήμης» memory pools. Είναι περιοχές που μπορούν να σπάσουν σε επιμέρους τμήματα buffer ή blocks συγκεκριμένου πλήθους και συγκεκριμένου μεγέθους (δυνάμεις του 2). Όταν ένα τμήμα συγκεκριμένου μεγέθους εκχωρείται σε μια εργασία, αφού επιστραφεί κρατάει το μέγεθός του και δεν του επιτρέπεται να σπάσει σε μικρότερα. Έτσι σε επόμενη ζήτηση μνήμης ίδιου μεγέθους αυτό μπορεί να εκχωρηθεί γρήγορα, σε ντετερμινιστικό χρόνο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 72

73 Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Xρήση «πισίνων» μνήμης (memory pools). Αυτές είναι περιοχές που μπορούν να σπάσουν σε επιμέρους τμήματα (buffers ή blocks) συγκεκριμένου πλήθους (από 4 μέχρι 8) και συγκεκριμένου μεγέθους (δυνάμεις του 2). Όταν ένα τμήμα συγκεκριμένου μεγέθους εκχωρείται σε μια εργασία, αφού επιστραφεί κρατάει το μέγεθός του και δεν του επιτρέπεται να σπάσει σε μικρότερα. Έτσι σε επόμενη ζήτηση μνήμης ίδιου μεγέθους αυτό μπορεί να εκχωρηθεί γρήγορα, σε ντετερμινιστικό χρόνο. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 73

74 Βιβλιογραφικές Αναφορές Αρχές Προγραμματισμού Πραγματικού Χρόνου - ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 3. Scheduling http://www.dauniv.ac.in/downloads/EmbsysRevEd_PPTs/Chap_8Lesson19Emsy snewtaskspreemptivesch.pdf 7. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 74

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Διδάσκων: Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 Χρονοδρομολογητής ή χρονοπρογραμματιστής (scheduler) είναι το τμήμα του

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες 6. Ενσωματωμένα Συστήματα (embedded systems) Παραδείγματα

Το μάθημα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες 6. Ενσωματωμένα Συστήματα (embedded systems) Παραδείγματα Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες Το μάθημα ΛΣ Πραγματικού Χρόνου Θεωρητικό υπόβαθρο Αρχές Προγραμματισμού Παραδείγματα ΛΣ Εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Ένα αφαιρετικό πραγματικού χρόνου μοντέλο λειτουργικού συστήματος για MPSoC

Ένα αφαιρετικό πραγματικού χρόνου μοντέλο λειτουργικού συστήματος για MPSoC Ένα αφαιρετικό πραγματικού χρόνου μοντέλο λειτουργικού συστήματος για MPSoC Αρχιτεκτονική Πλατφόρμας Μπορεί να μοντελοποιηθεί σαν ένα σύνολο από διασυνδεδεμένα κομμάτια: 1. Στοιχεία επεξεργασίας (processing

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 4: Διεργασίες Πρόγραμμα Πρόγραμμα 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετός Παρουσίασης

Σκελετός Παρουσίασης Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άδεια χρήσης άλλου τύπου, αυτή πρέπει να αναφέρεται ρητώς. Σκελετός

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 7 ο. Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης

Μάθημα 7 ο. Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Μάθημα 7 ο Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Σκοπός του μαθήματος Στην ενότητα αυτή θα εξηγήσουμε το ρόλο και την αξιολόγηση των αλγορίθμων χρονοδρομολόγησης, και θα παρουσιάσουμε τους κυριότερους. Θα μάθουμε:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός ανταγωνισµού µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Κλειώ Σγουροπούλου Λειτουργικό Σύστημα Ένα πρόγραμμα που διαχειρίζεται τους πόρους ενός υπολογιστικού συστήματος και ενεργεί ως μεσάζων μεταξύ του χρήστη και των πόρων αυτών user

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.1 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.1 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα 1 3.1.1 Λογισμικό και Υπολογιστικό Σύστημα Ένα σύγχρονο υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: το υλικό: τα ηλεκτρονικά μέρη του υπολογιστή και το λογισμικό: το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες»

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» 1. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» Διδάσκων: Δ Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Η έννοια της διεργασίας (process) είναι θεμελιώδης για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα (από το βιβλίο του Brookshear) B Μέρος Συντονισμός Δραστηριοτήτων Υπολογιστή Εισαγωγή Σήμερα θα περιγράψουμε πως ένα λειτουργικό σύστημα συντονίζει την εκτέλεση Λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ 2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ I. Προστασία του υλικού II. Επικοινωνία με τον χρήστη III. Διαχείριση, αξιοποίηση και έλεγχος πόρων IV. Ικανότητα και ευκολία εξέλιξης Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES)

Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES) Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES) Εισαγωγή H κεντρική μονάδα επεξεργασίας (ΚΜΕ) και η κύρια μνήμη αποτελούν τα βασικά δομικά στοιχεία ενός υπολογιστικού συστήματος. Η πρώτη εκτελεί εντολές χειρισμού δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης

Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης 7.1 Ορισμός Στόχοι Αλγόριθμο χρονοδρομολόγησης (scheduling algorithm) ονομάζουμε την μεθοδολογία την οποία χρησιμοποιεί ο κάθε χρονοδρομολογητής (βραχυχρόνιος, μεσοχρόνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Κ Διαμαντάρας, Λειτουργικά Συστήματα, Τμήμα Πληροφορικής ΤΕΙΘ Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση

Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση Οι διαφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Διδάσκων: Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μνήμη : Πόρος ζωτικής σημασίας του οποίου η διαχείριση απαιτεί ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3. Λειτουργικό Σύστηµα 3. Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 7 «Διαχείριση Μνήμης» Διδάσκων: Δ. Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 Κύρια Μνήμη 1. Εισαγωγή 2. Βασική διαχείριση μνήμης 3. Μνήμη και πολυπρογραμματισμός 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Λειτουργικά Συστήματα Ι Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Δομή Η/Υ Ο Η/Υ αποτελείται από δυο βασικά στοιχεία: Υλικό (το ηλεκτρονικό-μηχανικό μέρος πχ συσκευές, πλακέτες κλπ) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα σε Ολοκληρωμένα Κυκλώματα

Συστήματα σε Ολοκληρωμένα Κυκλώματα Συστήματα σε Ολοκληρωμένα Κυκλώματα Κεφάλαιο 6: MPSoC Απόδοση, Μοντελοποίηση και Ανάλυση Διδάσκων: Καθηγητής Οδυσσέας Κουφοπαύλου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι απαιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 4.1 Λογισμικό συστήματος (application software) Καραμαούνας Πολύκαρπος 2 Λογισμικό εφαρμογών (application software): προγράμματα για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Εργαστηριακή Άσκηση. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων Οι First Come First Serve (FCFS), Shortest Job First (SJF), Round Robin (RR), Priority Weighted (PRI) Β. Τσακανίκας Β. Ταμπακάς Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ver Επεξεργαστές κειμένου, λογιστικών φύλλων, παρουσιάσεων Οδηγοί συσκευών (Device Drivers)

ver Επεξεργαστές κειμένου, λογιστικών φύλλων, παρουσιάσεων Οδηγοί συσκευών (Device Drivers) ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Ορισμοί Πληροφορική I Πρόγραμμα: ένα σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 3: Συστήματα πολυμέσων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά & Βασικές Έννοιες

Εισαγωγικά & Βασικές Έννοιες Εισαγωγικά & Βασικές Έννοιες ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Γιατί πολλές διεργασίες/νήματα; Επίπεδο εφαρμογής Καλύτερη δόμηση κώδικα Αποφυγή μπλοκαρίσματος / περιοδικών ελέγχων Φυσική έκφραση παραλληλισμού Επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2β: Αθηνά Βακάλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή»

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Σκοπός Μαθήματος Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Θεωρία: Βασικές έννοιες των λειτουργικών συστημάτων Βασικές αρχές σχεδιασμού τους Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Εργαστήριο: Πρακτική εξάσκηση στη χρήση των λειτουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα

Κατανεμημένα Συστήματα Κατανεμημένα Συστήματα Σημειώσεις εργαστηρίου Lab#7 - Διεργασίες, Nήματα, Πολυνημάτωση στη Python Νεβράντζας Βάιος-Γερμανός Λάρισα, Φεβρουάριος 2013 Lab#7 - Διεργασιές, Νη ματα, Πολυνημα τωση στη Python,

Διαβάστε περισσότερα

Ε-85: Ειδικά Θέµατα Λογισµικού

Ε-85: Ειδικά Θέµατα Λογισµικού Ε-85: Ειδικά Θέµατα Λογισµικού Προγραµµατισµός Συστηµάτων Υψηλών Επιδόσεων Χειµερινό Εξάµηνο 2009-10 «ιεργασίες και Νήµατα» Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π.Δ. 407/80) E-85: Ε.Θ.Λ: Προγραµµατισµός Συστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα Πληροφορική 2 Λειτουργικά Συστήματα 1 2 Λογισμικό Υπολογιστών Υπολογιστής Υλικό Λογισμικό Λειτουργικό Σύστημα Προγράμματα Εφαρμογών 3 Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Λειτουργικό Σύστημα (ΛΣ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα Φορτώθηκε Προσπελάστηκε Συχνότητα R Μ (dirty)

Σελίδα Φορτώθηκε Προσπελάστηκε Συχνότητα R Μ (dirty) Ιδεατή Μνήμη Άσκηση 1: Ένας υπολογιστής έχει τέσσερα πλαίσια σελίδων. Οι χρονικές στιγμές φόρτωσης, τελευταίας προσπέλασης, ο αριθμός αναφορών και τα bit αναφοράς (R) και μεταβολής (M ή dirty ) φαίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Ανδρόνικος Τμήμα Πληροφορικής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Θοδωρής Ανδρόνικος Τμήμα Πληροφορικής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο Θοδωρής Ανδρόνικος Τμήμα Πληροφορικής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο Για το μάθημα «Διαχείριση Λειτουργικών Συστημάτων» του ακαδημαϊκού έτους 2015 2016, το προτεινόμενο σύγγραμμα είναι το: Operating Systems: Internals

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία

Παράλληλη Επεξεργασία Παράλληλη Επεξεργασία Φροντιστήριο: Εισαγωγή στα Πολυεπεξεργαστικά Συστήματα Διερασίες και Νήματα σε Πολυεπεξεργαστικά Συστήματα Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων Υψηλής Επίδοσης Parallel and Distributed

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5: ΛΣ Κατανεμημένα & Πραγματικού Χρόνου. Χρονοπρογραμματισμός. Πολιτικές/Μηχανισμοί. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Η έννοια της διεργασίας ιεργασία (process) είναι ο µηχανισµός εκτέλεσης ενός προγράµµατος σε ένα λειτουργικό σύστηµα. Η διεργασία είναι µια ενεργή

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI)

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα Κάθε Η/Υ αποτελείται από το Υλικό (Hardware) και το Λογισμικό (Software). Το Υλικό είναι το ηλεκτρικό, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών

Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών Περίληψη ιεργασίες Πολυπρογραµµατισµός Καταστάσεις ιεργασιών Περιγραφή διεργασιών στο ΛΣ Έλεγχος διεργασιών Το ΛΣ Linux 1 ιεργασία (process) ιεργασία είναι κάθε πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα Σημαντικοί σταθμοί στην εξέλιξη των λειτουργικών συστημάτων Δομή και βασικά στοιχεία λειτουργικών συστημάτων Διεργασίες και συντονισμός τους Εισαγωγή στις πολιτικές χρονοπρογραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήμη (Virtual Μemory)

Εικονική Μνήμη (Virtual Μemory) ΗΥ 431 Αρχιτεκτονική Παραλλήλων Συστημάτων Διάλεξη 16 Εικονική Μνήμη (Virtual Μemory) Νίκος Μπέλλας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ Απλό πείραμα int *data = malloc((1

Διαβάστε περισσότερα

Προσπέλαση κοινών πόρων Πρωτόκολλα ελέγχου αμοιβαίου αποκλεισμού

Προσπέλαση κοινών πόρων Πρωτόκολλα ελέγχου αμοιβαίου αποκλεισμού Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Προσπέλαση κοινών πόρων Πρωτόκολλα ελέγχου αμοιβαίου αποκλεισμού Μ.Στεφανιδάκης Κοινοί πόροι Κοινοί (διαμοιραζόμενοι) πόροι με μία η περισσότερες μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1 ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 11 : Δρομολόγηση Διεργασιών 1/3 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 3 : Διεργασίες Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 2: Σύστημα Αρχείων Τα προγράμματα που εκτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Τα επικοινωνιακά δίκτυα και οι ανάγκες που εξυπηρετούν Για την επικοινωνία δύο συσκευών απαιτείται να υπάρχει μεταξύ τους σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 11-12 : Δομή και Λειτουργία της CPU Ευάγγελος Καρβούνης Παρασκευή, 22/01/2016 2 Οργάνωση της CPU Η CPU πρέπει:

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ.

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στα Λειτουργικά Συστήματα Θέμα:

Εργασία στα Λειτουργικά Συστήματα Θέμα: 1 Εργασία στα Λειτουργικά Συστήματα 2007 Εργασία στα Λειτουργικά Συστήματα Θέμα: Επιλέξτε ένα οποιοδήποτε RTOS μπορείτε να βρείτε (και να προσομειώσετε ή να εκτελέσετε) και να εκτελέσετε σε αυτό μια εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 3 : Μια άποψη του κορυφαίου επιπέδου λειτουργίας και διασύνδεσης του υπολογιστή Καρβούνης Ευάγγελος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling)

Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling) Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling) Για τη δηµιουργία των διαφανειών έχει χρησιµοποιηθεί υλικό από τις διαφάνειες παραδόσεων που βασίζονται στο βιβλίο, Silberschatz, Galvin and Gagne, Operating Systems

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Προϋποθέσεις για Αµοιβαίο Αποκλεισµό Μόνο µία διεργασία σε κρίσιµο τµήµασεκοινό πόρο Μία διεργασία που σταµατά σε µη κρίσιµο σηµείο δεν πρέπει να επιρεάζει τις υπόλοιπες διεργασίες εν πρέπει να υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Λογισμικό Συστήματος & Εφαρμογών ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Γενική Δομή Υπολογιστών Λειτουργικό σύστημα Υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πρ Ταο υγρ τόα χ μ ρ μ ο α ν τισμ ος Π ό ρ ςο ΙΙΙ γραμματισμός 1

Βασικές Έννοιες Πρ Ταο υγρ τόα χ μ ρ μ ο α ν τισμ ος Π ό ρ ςο ΙΙΙ γραμματισμός 1 Βασικές Έννοιες ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Μονονηματική / πολυνηματική εκτέλεση Μονονηματικό μοντέλο εκτέλεσης (συμβατικό) Οι εντολές του κώδικα εκτελούνται σειριακά Ένα μοναδικό νήμα εκτέλεσης (execution

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ Σημειώσεις Θεωρίας Αθήνα 2015 Μάθημα 1: Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Γενικά Κάθε υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: Υπολογιστικό Σύστημα Υλικό (Hardware) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος)

Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος) Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος) Η Επιστήμη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωμένη Παρουσίαση J. Glenn Brookshear Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα 3.1 Ιστορικό των λειτουργικών συστημάτων 3.2 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 8 «Ιδεατή Μνήμη» Διδάσκων: Δ. Λιαροκαπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Ιδεατή Μνήμη Οργάνωση. Εισαγωγή. Ιδεατές και πραγματικές διευθύνσεις. Λογική οργάνωση. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 2 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 2 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) 1 2.1 Λογισμικό Συστήματος και Λογισμικό Εφαρμογών Λογισμικό Συστήματος: διαχειρίζεται το υλικό του υπολογιστή και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία αναπτύσσεται και εκτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 11. Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για:

Σελίδα 1 από 11. Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για: Σελίδα 1 από 11 Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για: την επικοινωνία, µε τα υπόλοιπα ολοκληρωµένα κυκλώµατα του υπολογιστικού συστήµατος. την παροχή τροφοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό Ενότητα 2 η : Λειτουργία Η/Υ Ι. Ψαρομήλιγκος Χ. Κυτάγιας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΜΗΧΑΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γ. Τσιατούχας 6 ο Κεφάλαιο 1. Επίπεδο OSM 2. Εικονική μνήμη ιάρθρωση 3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Παρακάτω δίνονται μερικοί από τους ακροδέκτες που συναντάμε στην πλειοψηφία των μικροεπεξεργαστών. Φτιάξτε έναν πίνακα που να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστημάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστημάτων 3.3 Συντονισμός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισμός ανταγωνισμού μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8 Κεφάλαιο 8 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να σου γνωρίσει τον τρόπο µε τον οποίο ένα λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Ηλ. Γκρίνιας Τ. Ε. Ι. Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Αλγόριθμοι Ορισμός: ο αλγόριθμος είναι μια σειρά από πεπερασμένα βήματα που καθορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 3: Διεργασίες Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου

Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Κατανεμημένα συστήματα και Επικοινωνία Πραγματικού Χρόνου Μ.Στεφανιδάκης Κατανεμημένα συστήματα ελέγχου Α Β διασυνδετικό δίκτυο Γ Δ Ε π.χ. οι επιμέρους

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5 : Αμοιβαίος Αποκλεισμός Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος) Η Επιστήμη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωμένη Παρουσίαση J. Glenn Brookshear Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα Ιστορικό των λειτουργικών συστημάτων Αρχιτεκτονική λειτουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005

Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005 Θεωρητικό Μέρος Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005 2 η ΑΣΚΗΣΗ Έλεγχος κίνησης µάζας 1 Τα Ενσωµατωµένα Συστήµατα (embedded systems) είναι υπολογιστικά συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα

Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα ΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ JAVA (1) Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα πρόγραµµα. Αιτία Η δυνατότητα αποµόνωσης (ή αυτονόµησης) κάποιων

Διαβάστε περισσότερα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τη διάκριση μεταξύ λογισμικού συστημάτων και λογισμικού εφαρμογών. Να περιγράψουμε τι είναι τα λειτουργικά συστήματα και να δούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας,

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Μικροεπεξεργαστές Σημειώσεις Μαθήματος 2013-14 Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Interrupts - Διακοπές Είναι ένας τρόπος για να διακοπεί η ροή ενός προγράμματος έτσι ώστε να εξυπηρετηθεί ένα έκτακτο γενογός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 8 : Υποστήριξη από το Λειτουργικό Σύστημα Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α ΤΑΞΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α ΤΑΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α ΤΑΞΗ Απαντήσεις στις ερωτήσεις του βιβλίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 1. 2. Από ποια στοιχεία αποτελείται το κεντρικό μέρος ενός υπολογιστή και ποια η λειτουργία καθενός; Κεντρική Μονάδα επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Υποσύστημα μνήμης Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Αριστείδης Ευθυμίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ταχύτητα εκτέλεσης Χρόνος εκτέλεσης = (αριθμός εντολών που εκτελούνται) Τί έχει σημασία: Χ (χρόνος εκτέλεσης εντολής) Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα