Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 3, 2014 κύκλος ISSN:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 3, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576"

Transcript

1 Διερεύνηση των απόψεων εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης και των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα Exploring the views of teachers of Physical Education in connection with the use of experiential learning and active educational techniques within their participation in training programs Ιωσήφ Φραγκούλης, Επίκουρος, Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ, Καθηγητής Σύμβουλος ΕΑΠ Κωνσταντίνος Χριστόπουλος, Προϊστάμενος εκπαιδευτικών θεμάτων Π.Ε. Αχαΐας, Msc, Iosif Fragoulis, As. Professor School of Pedagogical and Technological Education, Tutor Hellenic Open University, Konstantinos Christopoulos, Head of educational issues primary education Achaia, Msc, Abstract: In the present study investigates whether taps Experiential learning and active learning techniques in the context of participation of Physical Education Teachers of Achaia in training. In the first part of the paper analyzes the characteristics of adult learners, the concept and principles of experiential learning and active learning techniques. In the second part of the paper describes the methodology of the survey and presents the main results obtained from its implementation. The thesis concludes by drawing conclusions on the use of experiential learning and active teachers in technical training programs involving Physical Education Teachers of Achaia. Περίληψη: Στην παρούσα εργασία διερευνάται η αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης και των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής των Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής του Νομού Αχαΐας, σε προγράμματα επιμόρφωσης. Στο πρώτο μέρος της εργασίας παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά των ενηλίκων εκπαιδευομένων, παρουσιάζονται η έννοια και οι αρχές της Βιωματικής μάθησης καθώς και οι σημαντικότερες από τις ενεργητικές εκπαιδευτικές τεχνικές. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας περιγράφεται η μεθοδολογία διεξαγωγής της έρευνας και παρουσιάζονται τα σημαντικότερα αποτελέσματα που προέκυψαν από την υλοποίηση της. Η εργασία ολοκληρώνεται με τη διατύπωση συμπερασμάτων σχετικά με την αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης και των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής των Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής του Νομού Αχαΐας σε επιμορφωτικά προγράμματα. Σελίδα 9 από 209

2 Λέξεις κλειδιά: Εκπαίδευση ενηλίκων, Χαρακτηριστικά ενηλίκων, Βιωματική μάθηση, Ενεργητικές εκπαιδευτικές τεχνικές Εισαγωγή Η εκπαίδευση στις μέρες μας, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, εξαιτίας των ταχύτατα συντελούμενων αλλαγών σε οικονομικό, τεχνολογικό και κοινωνικό επίπεδο, καθώς συνεισφέρει στην αντιμετώπιση της ανεργίας, του κοινωνικού αποκλεισμού και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Οι νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην κοινωνία μας απαιτούν εργαζόμενους όχι μόνο ικανούς να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, αλλά ανθρώπους οι οποίοι να μπορούν να μαθαίνουν και να εξελίσσονται διαρκώς (Tiedao,2002). Η αδιάκοπη εξειδίκευση, η προσαρμογή της απασχόλησης στις νέες ανάγκες, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και η προώθηση της ανάπτυξης, επιτυγχάνονται μέσα από τη διαρκή μαθησιακή διαδικασία, η οποία χρειάζεται τόσο το κατάλληλο περιεχόμενο όσο και τις κατάλληλες μεθόδους και τεχνικές διδασκαλίας (Κόκκος,1996). Τα ερευνητικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι η βιωματική μέθοδος διδασκαλίας είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος διδασκαλίας στο πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων καθώς επιτρέπει την ενεργητική συμμετοχή των εκπαιδευόμενων στη μαθησιακή διαδικασία. Οι ενήλικες μαθαίνουν βιωματικά, δηλαδή μαθαίνουν μέσα από την εμπειρία και την πράξη. Οι ενήλικες εκπαιδευόμενοι πρώτα εκτίθενται σε μία εμπειρία και μετά ενθαρρύνονται να αναστοχαστούν και να αναπτύξουν νέες ικανότητες, συμπεριφορές ή τρόπους σκέψης. Στο πλαίσιο της βιωματικής μάθησης οι εκπαιδευόμενοι περισσότερο πράττουν παρά ακούν και μάλιστα καλούνται να σκεφτούν και να αναστοχαστούν σχετικά με όσα έκαναν (Jackson & Caffarela,1994). Σύμφωνα με το θεωρητικό μοντέλο του D. Kolb, (Kolb,1984), η διαδικασία της βιωματικής μάθησης μπορεί να περιγραφεί ως ένας κύκλος τεσσάρων σταδίων που περιλαμβάνει τέσσερις μαθησιακές λειτουργίες την εμπειρία, τη στοχαστική παρατήρηση, τη γενίκευση και τον πειραματισμό. Κάθε φάση της κυκλικής αυτής διαδικασίας συνδέεται άμεσα με την προηγούμενη και την επόμενη. Αν κάποια από αυτές δεν υλοποιηθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, θα επηρεάσει αρνητικά τη συνολική διαδικασία μάθησης που στηρίζεται στο βίωμα. Κάθε μαθησιακή διαδικασία ξεκινάει από μία συγκεκριμένη εμπειρία επάνω στην οποία οι εκπαιδευόμενοι, αφού τη ζήσουν, καλούνται να αναστοχαστούν. Από τα συμπεράσματα που θα βγουν θα προκύψουν θεωρητικές αρχές και γενικεύσεις για το τι τελικά έχει επιτευχθεί ως μάθηση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι εκπαιδευόμενοι με τον πειραματισμό θα δοκιμάσουν ότι έμαθαν στην πράξη. Από τα προαναφερόμενα γίνεται αντιληπτό πως μια δυναμική διαδικασία μάθησης στο πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων δεν θα μπορούσε από το να μη χρησιμοποιεί βιωματικές μεθόδους διδασκαλίας και μάθησης, καθώς αυτές αναπτύσσουν την πρωτοβουλία και τη συλλογικότητα Σελίδα 10 από 209

3 ανάμεσα στους εκπαιδευόμενους και συμβάλλουν ουσιαστικά στην απόκτηση γνώσεων, στην ανάπτυξη ικανοτήτων, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων, καθώς επίσης και στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης (Φραγκούλης,2003). 1. Χαρακτηριστικά ενηλίκων εκπαιδευομένων Η εκπαίδευση ενηλίκων ως κλάδος της παιδαγωγικής επιστήμης αποτελεί ένα επιστημονικό πεδίο, σύμφωνα με το οποίο η μαθησιακή δραστηριότητα εμπεριέχει την ενεργητική συμμετοχή των εκπαιδευομένων και την ενθάρρυνση του αυτοκαθορισμού τους, με κατεύθυνση την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου (Κόκκος,2001). Για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής μάθησης των ενηλίκων εκπαιδευομένων, είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους σε σχέση με τους ανηλίκους. Από την ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, εντοπίστηκαν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά τα οποία διαφοροποιούν τη μάθηση ενηλίκων εκπαιδευομένων από των ανηλίκων (Rogers,1999; Κόκκος,1998; Jarvis,2004; Κόκκος,2005): 1.1 Είναι εξ ορισμού ενήλικοι Ο τρόπος με τον οποίο εκπαιδεύονται οι ενήλικες, πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της αυτό-εκπλήρωσης, της προοπτικής και της αυτονομίας. Οι ενήλικες θέλουν να έχουν τον έλεγχο της ζωής τους, να συμμετέχουν στις διεργασίες λήψης αποφάσεων και να έχουν ενεργητική συμμετοχή στη διαμόρφωση των καταστάσεων που τους αφορούν. Αντίστοιχα, στο πεδίο της εκπαίδευσης, επιθυμούν να ζητείται η γνώμη τους, να αντιμετωπίζονται ως υπεύθυνα άτομα, να συμμετέχουν σε όλα τα στάδια υλοποίησης ενός προγράμματος εκπαίδευσης και ορισμένες φορές να αντιπροτείνουν θέματα και μεθόδους, αν το περιεχόμενο του προγράμματος δεν ικανοποιεί τις ανάγκες τους. Αρκετές φορές απεμπολούν την ενηλικιότητά τους και υιοθετούν παθητικό ρόλο, περιμένοντας να αντιμετωπιστούν ως παιδιά στη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας (Rogers,1999; Κόκκος, 2005). 1.2 Βρίσκονται σε μια διεργασία εξέλιξης Η ζωή των ενηλίκων βρίσκεται σε μια συνεχή εξέλιξη, πνευματική, συναισθηματική, σωματική, κοινωνική, με μόνη διαφορά το ρυθμό της αλλαγής αυτής από άτομο σε άτομο. Ο εκπαιδευτής πρέπει να λάβει υπόψη του αυτή την εξέλιξη, καθώς οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν ενεργά σε αυτή τη δυναμική διεργασία. Οι εκπαιδευόμενοι βρίσκονται στο μέσο αυτής της διεργασίας ή στην αρχή ενός νέου σταδίου, το οποίο βασίζεται σε παλαιότερες αλλαγές και με τη σειρά του θα συμβάλει στην εξέλιξη και ανάπτυξή τους (Rogers,1999). Σελίδα 11 από 209

4 1.3 Διαθέτουν γνώσεις και εμπειρίες Οι ενήλικοι διαθέτουν ευρύ φάσμα γνώσεων και εμπειριών οι οποίες απορρέουν από καταστάσεις της ενήλικης ζωής τους, όπως είναι οι επαγγελματικές τους δραστηριότητες, οι κοινωνικές τους ευθύνες, οι πολιτικοί τους ρόλοι, οι οικογενειακές τους υποχρεώσεις, κ.α.. Κατά συνέπεια, έχουν ανάγκη το περιεχόμενο της εκπαίδευση τους να συνδέεται με αυτές και να τις αξιοποιεί κατάλληλα. Η απόρριψη της εμπειρίας συχνά εκλαμβάνεται από τον εκπαιδευόμενο ως προσωπική απόρριψη και οδηγεί σε αρνητικές αντιδράσεις στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας (Daines, Daines, & Graham, 2006). 1.4 Συμμετέχουν στην εκπαίδευση με δεδομένες προθέσεις Οι ενήλικοι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά προγράμματα θέλοντας να ικανοποιήσουν συγκεκριμένες ανάγκες. Εκπαιδεύονται επειδή διαπιστώνουν ότι χρειάζονται γνώσεις και δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να ανταπεξέλθουν καλύτερα στις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί. Οι ενήλικοι εκπαιδευόμενοι έχοντας συγκεκριμένες προσδοκίες από τη συμμετοχή τους σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, επιθυμούν την ικανοποίηση των προαναφερθέντων στόχων. Οι προσδοκίες αυτές βασίζονται κυρίως στην εμπειρία που είχαν από τα σχολικά τους χρόνια. Κάποιοι εξ αυτών περιμένουν αφομοίωση έτοιμων γνώσεων, άλλοι επιθυμούν ενεργητική συμμετοχή στη διεργασία της μάθησης, ενώ άλλοι, έχοντας χαμηλή αυτοεκτίμηση αμφιβάλλουν αν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις εκπαιδευτικές ανάγκες του προγράμματος (Rogers,2001). 1.5 Έχουν διαμορφώσει προσωπικούς τρόπους μάθησης Κάθε ενήλικος εκπαιδευόμενος έχει διαμορφώσει το δικό του «μοντέλο» μάθησης καθώς έχει διαπιστώσει με το πέρασμα του χρόνου τι τον βοηθάει ώστε να μαθαίνει ευκολότερα, ταχύτερα και αποτελεσματικότερα. Ο τρόπος που μαθαίνει, εξαρτάται από τις ιδιαίτερες ικανότητες και εμπειρίες που διαθέτει, ενώ παρατηρούμε και διαφορετικό ρυθμό μάθησης μεταξύ των εκπαιδευομένων. Όλα τα παραπάνω, χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη σε μια ομάδα ενηλίκων εκπαιδευομένων, ώστε να χρησιμοποιείται κατά περίπτωση η κατάλληλη εκπαιδευτική μέθοδος και τεχνική που θα έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη ατομικής και συλλογικής διεργασίας μάθησης (Κόκκος, 2006). Σελίδα 12 από 209

5 2. Βιωματική μάθηση & ενεργητικές εκπαιδευτικές τεχνικές 2.1 Η έννοια της βιωματικής μάθησης Ο όρος βιωματική μάθηση αναφέρεται σε εκείνες τις εκπαιδευτικές μεθόδους και τεχνικές που συναντούμε στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία με ονομασίες όπως: ενεργητική μάθηση, μάθηση μέσω πράξης, εμπειρική μάθηση, συμμετοχική εκπαίδευση, experiential learning, active training, κ.λπ. (Φίλλιπς,2004). Στην απλούστερη μορφή της, βιωματική μάθηση είναι η μάθηση μέσα από την κατάλληλη αξιοποίηση της εμπειρίας, ή αλλιώς η μάθηση μέσα από την πράξη. Μάθηση μέσα από την εμπειρία σημαίνει ότι οι εκπαιδευόμενοι πρώτα εκτίθενται σε μια εμπειρία και μετά ενθαρρύνονται να αναστοχαστούν πάνω σε αυτή και να αναπτύξουν νέες γνώσεις, νέες ικανότητες, νέες δεξιότητες, νέες στάσεις και συμπεριφορές (Φίλλιπς,2004). Με τον όρο βιωματική μάθηση αναφερόμαστε στη διαδικασία εκείνη σύμφωνα με την οποία οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να ζήσουν και ενσυνείδητα να κατανοήσουν τις δικές τους σκέψεις, συναισθήματα, δράσεις και αντιδράσεις σε μία κατάσταση. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με το να μοιραστούν απλά μια δική τους εμπειρία σχετική με το γνωστικό αντικείμενο, είτε με το να συμμετέχουν στην αναπαράσταση μίας κατάστασης αληθινής ή φανταστικής την οποία εισάγει ο εκπαιδευτής με τη μορφή ενός γεγονότος ή περιστατικού κλπ., και η οποία προσφέρεται προκειμένου οι συμμετέχοντες να κατανοήσουν βαθύτερα τις παραμέτρους της (Φραγκούλης, 2010). Σύμφωνα με το θεωρητικό μοντέλο του D. Kolb (Κόκκος, 2005), η διαδικασία της βιωματικής μάθησης μπορεί να περιγραφεί ως ένας κύκλος τεσσάρων σταδίων που περιλαμβάνει τέσσερις μαθησιακές λειτουργίες την εμπειρία, τη στοχαστική παρατήρηση, τη γενίκευση και τον πειραματισμό. Ο Kolb υποστηρίζει ότι ο κύκλος αρχίζει από οποιοδήποτε στάδιο και επαναλαμβάνεται συνεχώς καθώς τα συμπεράσματα κάθε φάσης τροφοδοτούν την επόμενη. Υπό αυτή την έννοια, κάθε μάθηση βασίζεται στην προηγούμενη και κάθε εκπαίδευση είναι επανεκπαίδευση (Κόκκος, 2005). Από τα συμπεράσματα που θα βγουν θα προκύψουν θεωρητικές αρχές και γενικεύσεις για το τι τελικά έχει επιτευχθεί ως μάθηση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι εκπαιδευόμενοι με τον πειραματισμό θα δοκιμάσουν ότι έμαθαν στην πράξη. Έτσι δημιουργείται μια νέα εμπειρία, και άρα με την ολοκλήρωση ενός πρώτου κύκλου βιωματικής μάθησης δίνεται το έναυσμα για έναν καινούριο κύκλο (Φραγκούλης, 2003). Ο Jarvis εμβαθύνει ακόμα περισσότερο στο μοντέλο του Kolb (Merriam & Caffarella,1999) υποστηρίζοντας ότι οι άνθρωποι δεν είναι απλοί αποδέκτες των νέων γνώσεων και εμπειριών. Αντίθετα, αλληλεπιδρούν με το κοινωνικό περιβάλλον, συντελώντας στη διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας. Αυτό λοιπόν που θα αποτελέσει κινητήρια δύναμη για τη Σελίδα 13 από 209

6 μάθηση είναι η δυσαρμονία που εμφανίζεται ανάμεσα στις παρούσες εμπειρίες του ατόμου και στην ερμηνεία που είχε δώσει σε ανάλογες εμπειρίες παλιότερα (Jarvis,1999). 2.2 Αρχές της βιωματικής μάθησης Από το 1972 η UNESCO υπογραμμίζει ότι κεντρική αρχή της Δια Βίου Μάθησης αποτελεί η ενσωμάτωση των εμπειριών των εκπαιδευομένων στη διεργασία της μάθησης (Δεδούλη,2002). Η βιωματική μάθηση σε κάθε περίπτωση καθίσταται αντιληπτή ως ένα ταξίδι ανακάλυψης του νοήματος της ανθρώπινης ύπαρξης και της φύσης του κοινού καλού. Πρόκειται για έναν εναλλακτικό τρόπο μάθησης που φέρνει σε άμεση επαφή τον εκπαιδευόμενο με το αντικείμενο που χρειάζεται να γνωρίσει και τον βοηθά να επεξεργαστεί την εμπειρία αυτή. Οι κυριότερες αρχές της βιωματικής μάθησης σύμφωνα με τη Δεδούλη (2002) είναι οι εξής: Η βιωματική μάθηση αξιοποιεί τα βιώματα και τις εμπειρίες κάθε εκπαιδευόμενου ή προκαλεί νέα βιώματα και εμπειρίες. Ενθαρρύνει τον εκπαιδευόμενο να συμμετέχει ενεργητικά στη διαδικασία της μάθησης και να οικειοποιείται το θέμα που προσεγγίζει μέσω της επένδυσης προσωπικού ενδιαφέροντος σ' αυτό. Προτρέπει τον εκπαιδευόμενο να ερευνά, ν' ανακαλύπτει, να ενεργοποιεί τη φαντασία του και τη δημιουργικότητα του. Προτείνει την αναζήτηση ή τη δημιουργία νοήματος αντί της απομνημόνευσης πληροφοριών. Βοηθά τον εκπαιδευόμενο να αντιληφθεί το ρόλο των κοινωνικών, οικονομικών, ιστορικών και πολιτισμικών παραγόντων στη διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι και να συνειδητοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές συνιστώσες συναντώνται με την προσωπική του εμπειρία Προωθεί την αυτογνωσία του εκπαιδευόμενου. 2.3 Μέθοδοι και τεχνικές βιωματικής μάθησης στην εκπαίδευση ενηλίκων Στην εκπαίδευση ενηλίκων η επιλογή και η χρήση των κατάλληλων τεχνικών μάθησης αποτελεί κατά κύριο λόγο ευθύνη του εκπαιδευτή. Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται με βάση την τεχνική που γνωρίζει καλύτερα ο εκπαιδευτής και έχει εξασκηθεί εμπειρικά στη χρήση της, ούτε με βάση αυτή που διδάχθηκε και ο ίδιος (Rogers,1999). Η διεξοδική μελέτη των αρχών εκπαίδευσης ενηλίκων καθώς και η κατανόηση της διάκρισης μεταξύ μεθόδου και τεχνικής, αποτελούν παράγοντες που θα οδηγήσουν στη σωστή επιλογή των κατάλληλων με Σελίδα 14 από 209

7 βάση το αντικείμενο διδασκαλίας εκπαιδευτικών τεχνικών. Η μέθοδος διδασκαλίας αποτελεί μια διαδρομή μια πορεία, την οποία επιλέγουμε για να φτάσουμε στο στόχο (Rogers,1999). Η τεχνική αποτελεί τα βήματα αυτής της πορείας που η σύνθεσή τους αποτελεί τη μέθοδο (Noye & Piveteau, 1999). Σύμφωνα με τους Βαικούση κ.ά. (1999), η μέθοδος είναι μια ευρύτερη έννοια που αναφέρεται σε ένα σύνολο αρχών που καθορίζουν την αντίληψη για την πρόσβαση στη γνώση, και τις γενικές προδιαγραφές του τρόπου με τον οποίο γίνεται η εκπαίδευση. Η τεχνική είναι συγκεκριμένο παιδαγωγικό «εργαλείο», είναι το μέσο με το οποίο εφαρμόζεται η εκπαιδευτική μέθοδος. Είναι προφανές ότι τα βήματα, δηλαδή οι τεχνικές, λειτουργούν συνδυαστικά ανάλογα με το θέμα και την επιλογή του εκπαιδευτή. Ο τελευταίος πρέπει να επιλέξει και να αξιοποιήσει τις τεχνικές που ευνοούν την ενεργητική συμμετοχή των εκπαιδευομένων. Ο μαθησιακός στόχος που πρέπει να επιτευχθεί, αποτελεί το βασικό κριτήριο επιλογής της μεθόδου ή της τεχνικής. Οι εκπαιδευτικές διαδικασίες πρέπει να υπηρετούν τους μαθησιακούς στόχους (Courau,2000). Μια κατηγοριοποίηση των εκπαιδευτικών τεχνικών σε σχέση με την βιωματική μάθηση, όπως αναφέρει ο Παπαδάκης & Φραγκούλης (2005), είναι η εξής: 1) Εκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται μέσα στην τάξη Με τις τεχνικές αυτές ενισχύεται η ενεργητική συμμετοχή των εκπαιδευόμενων, καθώς παράγονται άμεσα πολλές και ποικίλες εμπειρίες. Αυτό γίνεται εφικτό, λόγω του ότι οι τεχνικές αυτές είναι επικεντρωμένες στους εκπαιδευόμενους, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις προϋπάρχουσες εμπειρίες και γνώσεις τους και να τις μοιραστούν σε ομάδες για να λύσουν προβλήματα και να συνεργαστούν. Τέτοιες τεχνικές είναι: ο καταιγισμός ιδεών, το παιχνίδι ρόλων, η προσομοίωση, η εργασία σε ομάδες, οι μελέτες περίπτωσης, κτλ. Οι τεχνικές αυτές δίνουν την ευκαιρία στους εκπαιδευόμενους να αξιοποιήσουν προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις τους και να τις μοιραστούν σε ομάδες προκειμένου να οδηγηθούν στην απόκτηση νέας γνώσης (Jarvis,1999:122). Η επιτυχημένη εφαρμογή των βιωματικών τεχνικών εξαρτάται από τον εκπαιδευτή, ο οποίος όχι μόνο θα πρέπει να γνωρίζει σε θεωρητικό επίπεδο τις διαδικασίες εφαρμογής των εκπαιδευτικών τεχνικών, αλλά να είναι σε θέση να τις εφαρμόζει και να τις προσαρμόζει στις ανάγκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ομάδας των εκπαιδευόμενών του. Επίσης πρέπει να είναι σε θέση ώστε να δημιουργεί ένα μαθησιακό κλίμα το οποίο να χαρακτηρίζεται από καλή επικοινωνία, συνεργατικότητα και διάθεση για αλληλεπίδραση ανάμεσα στα μέλη της ομάδας του (Κόκκος, 1999:53-54). 2) Εκπαιδευτικές τεχνικές που διεξάγονται έξω από την τάξη (outdoor training) Πρόκειται για την εκπαίδευση που επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ομαδικότητας, στην ανάπτυξη της συνεργασίας και στη λήψη αποφάσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούνται στην εκπαιδευτική διαδικασία (Φίλλιπς,2004:6). Η χρήση αυτών των εκπαιδευτικών τεχνικών βοηθά τους εκπαιδευόμενους στο να αναπτύξουν ικανότητες όπως η αποτελεσματική επικοινωνία, η επίλυση προβλημάτων, η λήψη Σελίδα 15 από 209

8 αποφάσεων. Με τη χρήση αυτών των τεχνικών αξιοποιούνται κατάλληλα οι προϋπάρχουσες εμπειρίες και βιώματα των εκπαιδευομένων και δημιουργούνται διεργασίες μάθησης οι οποίες είναι πλούσιες σε ευκαιρίες ανάπτυξης (Jackson, & Caffarella,1994:11). Για παράδειγμα μια δραστηριότητα επίλυσης προβλήματος μπορεί να σχετίζεται άμεσα με την ισχυροποίηση του ομαδικού πνεύματος, ειδικά εάν το πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί απαιτεί ομαδική συνεργασία, βασιζόμενη στις σχέσεις που έχουν δημιουργηθεί στο χώρο της κατάρτισης. Οι ερευνητές (Jackson, & Caffarella,1994:13) υποστηρίζουν πως λόγω του ότι τα άτομα και οι ομάδες συχνά συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, είτε βρίσκονται στη φύση είτε στους χώρους εκπαίδευσης, η εκπαίδευση έξω από την τάξη αποτελεί ευκαιρία για μεταφορά των συμπερασμάτων σχετικά με τη συμπεριφορά των εκπαιδευομένων στους χώρους εκπαίδευσης. 3) Εκπαιδευτικές ασκήσεις- παιχνίδια Πρόκειται για ομαδικές ασκήσεις/παιχνίδια και δραστηριότητες που έχουν σαν στόχο τους τη δημιουργία βιωμάτων στους εκπαιδευόμενους, πάνω στα οποία αναστοχάζονται και προβαίνουν στη διατύπωση ερμηνευτικών σχολίων (Φίλλιπς,2004). Τα εκπαιδευτικά παιχνίδια χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: 1) παιχνίδια ρόλων, 2) παιχνίδια προσομοίωσης, 3) παιχνίδια προσομοίωσης με χρήση Η/Υ (Γεωργόπουλος & Τσαλίκη,1993:75; UNESCO,1985). Oι Jackson & Caffarela (1994), αναφέρουν πως τα εκπαιδευτικά παιχνίδια αποτελούν δραστηριότητες οι οποίες χαρακτηρίζονται από συνεργασία με στόχο να δώσουν την ευκαιρία στους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν συγκεκριμένες ικανότητες, όπως τη λήψη αποφάσεων και την επίλυση προβλημάτων. O Jaques (2004), αναφέρει πως ο όρος παιχνίδια χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομαδική άσκηση, κατά την οποία παίκτες συνεργάζονται για ένα κοινό σκοπό στο πλαίσιο ενός δοσμένου συστήματος κανόνων. Ο ίδιος μελετητής αναφέρει ότι τα εκπαιδευτικά παιχνίδια επιτρέπουν στους εκπαιδευόμενους να αναπαραστήσουν τα υπό συζήτηση θέματα και προβλήματα και να λάβουν αποφάσεις σχετικά με αυτά, βασιζόμενοι σε μια περισσότερο προσωπική κατανόηση της φύσης τους και των ιδιαίτερων συνθετικών τους στοιχείων. Παράλληλα εντοπίζει την αξία των εκπαιδευτικών παιχνιδιών στο γεγονός πως μέσα από τη χρήση τους είναι δυνατόν ακόμα και η πιο ανιαρή γνώση να αφομοιωθεί στο σύστημα αξιών, πεποιθήσεων και συμπεριφορών των εκπαιδευόμενων (Φίλλιπς, 2004). Σύμφωνα με τον Silberman (1998), οι εκπαιδευτικές ασκήσεις μπορούν να γίνουν σε όλα τα στάδια υλοποίησης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος με στόχο να βοηθήσουν τους εκπαιδευόμενους να αντιληφθούν το πρόγραμμα στην ολότητά του ή να διαπιστώσουν το βαθμό απόκτησης γνώσεων, καλλιέργειας δεξιοτήτων, ανάπτυξης στάσεων και συμπεριφορών. Ο Κόκκος (2008), δίνει έμφαση στη χρήση των ενεργητικών τεχνικών αφού όπως αναφέρει, η ενεργητική συμμετοχή προωθείται μέσα από μεθόδους που αναπτύσσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ του εκπαιδευτή και των εκπαιδευομένων, αλλά και μεταξύ των ίδιων των εκπαιδευομένων δίνοντας τους την δυνατότητα να αναζητούν πληροφορίες, να αναπτύσσουν την κριτική τους ικανότητα, να επεξεργάζονται λύσεις, να μαθαίνουν πράττοντας. Σελίδα 16 από 209

9 Τα κριτήρια με βάση τα οποία γίνεται η επιλογή των εκπαιδευτικών τεχνικών σχετίζεται με : τους στόχους και το περιεχόμενο του προγράμματος το διαθέσιμο χρόνο για κάλυψη του αντικειμένου την υφή του αντικειμένου τις μαθησιακές ικανότητες, εμπειρίες και προτιμήσεις των συγκεκριμένων εκπαιδευομένων την ικανότητα και εμπειρία του εκπαιδευτή και την εξοικείωσή του με τη χρήση τους τους διαθέσιμους πόρους του προγράμματος Τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και το κλίμα μάθησης, καθώς η κάθε ομάδα εκπαιδευομένων έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και διανύει μια μοναδική πορεία (Κόκκος,2005; Rogers,1999; Noye & Piveteau,1989). Έτσι σύμφωνα με τον Κόκκο οι περισσότεροι μελετητές της εκπαίδευσης ενηλίκων συμφωνούν ότι την ενεργητική συμμετοχή την προωθούν τεχνικές όπως: Ερωτήσεις απαντήσεις Συζήτηση Καταιγισμός ιδεών Ασκήσεις Επίδειξη Ομάδες εργασίας Μελέτη περίπτωσης Παιχνίδι ρόλων Προσομοίωση Λύση προβλήματος Αυτοκατευθυνόμενη μάθηση Συνέντευξη από ειδικό Εκπαιδευτική επίσκεψη Σελίδα 17 από 209

10 4. Μεθοδολογία έρευνας Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» 4.1 Σκοπός έρευνας Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης και των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα. 4.2 Στόχοι έρευνας Η καταγραφή των απόψεων των εκπαιδευτικών σε σχέση με την αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα. Η καταγραφή των απόψεων των εκπαιδευτικών σε σχέση με την αξιοποίηση των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα. 4.3 Ερευνητικά ερωτήματα Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση των ερωτήσεων- απαντήσεων και της συζήτησης ως ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση του καταιγισμού ιδεών ως ενεργητικής εκπαιδευτικής τεχνικής στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση του παιχνιδιού ρόλων ως ενεργητικής εκπαιδευτικής τεχνικής στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της προσομοίωσης ως ενεργητικής εκπαιδευτικής τεχνικής στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της μελέτης περίπτωσης ως ενεργητικής εκπαιδευτικής τεχνικής στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της επίδειξης ως ενεργητικής εκπαιδευτικής τεχνικής στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα εξαρτώνται από τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Σελίδα 18 από 209

11 4.4 Πληθυσμός Δείγμα έρευνας Ο πληθυσμός της έρευνας αποτελείται από 262 εκπαιδευτικούς Φυσικής Αγωγής οι οποίοι υπηρετούν στις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας & Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Αχαΐας. Μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποστείλαμε ερωτηματολόγια στις σχολικές μονάδες που υπηρετούν οι παραπάνω εκπαιδευτικοί και ζητήσαμε να τα συμπληρώσουν. Από τα ερωτηματολόγια που στείλαμε συμπληρώθηκαν και επεστράφησαν 126. Τα 126 άτομα που συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια αποτέλεσαν το δείγμα της έρευνας. Στο δείγμα της έρευνας μας δεν συμπεριελήφθησαν οι 5 εκπαιδευτικοί που απάντησαν στο πιλοτικό ερωτηματολόγιο. 4.5 Περιορισμοί έρευνας Η έρευνα περιορίσθηκε σε συγκεκριμένο δείγμα εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής του Νομού Αχαΐας, με αποτέλεσμα τα αποτελέσματά της να μην μπορούν να γενικευθούν για το σύνολο των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε όλη την επικράτεια. 4.6 Εργαλεία συλλογής δεδομένων Σχετικά με τη συλλογή των δεδομένων κατά την υλοποίηση της έρευνας χρησιμοποιήθηκε η πολυμεθοδική προσέγγιση, καθώς ενδείκνυται για έρευνες εκπαιδευτικού χαρακτήρα (Cohen, Manion, & Morrison,2008). Πιο συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν για την εξέταση των ζητημάτων της έρευνάς μας η μέθοδος του ερωτηματολογίου καθώς και η μέθοδος της ημιδομημένης συνέντευξης. 4.7 Στατιστική επεξεργασία Η επεξεργασία των δεδομένων έγινε με τη χρήση του προγράμματος Statistical Package for Social Sciences (SPSS) έκδοση 18.0 για Windows. Στο πρώτο στάδιο της επεξεργασίας υπολογίστηκαν οι συχνότητες των απαντήσεων ανά θεματική κατηγορία και τα ποσοστά τους (%). Στη συνέχεια υπολογίστηκαν και συγκρίθηκαν οι μέσοι όροι των δημογραφικών στοιχείων και έγινε σύγκριση των μέσων όρων με χρήση της κατανομής Chi-square των κατηγορικών μεταβλητών. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το p<0,05. Σελίδα 19 από 209

12 5. Αποτελέσματα Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» 5.1 Προφίλ δείγματος Στην έρευνα συμμετείχαν 126 υποκείμενα, 82 άνδρες (65.1%) και 44 γυναίκες (34.9%) οι οποίοι υπηρετούν σε σχολικές μονάδες Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης στο Νομό Αχαΐας. Πίνακας 1. Κατανομή δείγματος ως προς το φύλο Φύλο Συχνότητα Ποσοστό % Άνδρες Γυναίκες Η κατανομή των συμμετεχόντων στην έρευνα ως προς την ηλικία είναι κανονική με υψηλή συγκέντρωση στη μεσαία ηλικιακή ομάδα των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής με ηλικία ετών (60.3%). Πίνακας 2. Κατανομή δείγματος ως προς την ηλικιακή ομάδα Ηλικία Συχνότητα Ποσοστό % Ετών Ετών Ετών Όσον αφορά την κατανομή των εκπαιδευτικών σε σχέση με τα «έτη διδασκαλίας» στην εκπαίδευση, παρατηρούμε υψηλή συγκέντρωση στη μεσαία κλίμακα των ετών (67.5%), 19 υποκείμενα (15.1%) είχαν από 1-10 έτη διδακτικής υπηρεσίας, ενώ 22 υποκείμενα (17.5%) είχαν από έτη διδακτικής προϋπηρεσίας Πίνακας 3. Κατανομή δείγματος ως προς τα έτη διδασκαλίας στη εκπαίδευση Έτη διδασκαλίας Συχνότητα Ποσοστό % 0-10 έτη έτη έτη Σελίδα 20 από 209

13 Σε σχέση με την κατανομή των εκπαιδευτικών αναφορικά με το «τύπο του σχολείου» που υπηρετούν, παρατηρούμε ότι 69 υποκείμενα (54.8%) υπηρετούν σε Δημοτικά σχολεία και 57 υποκείμενα (45.2%) υπηρετούν σε σχολεία της Β/θμιας εκπαίδευσης. Πίνακας 4. Κατανομή δείγματος ως προς το τύπο του σχολείου που υπηρετούν Τύπος Σχολείου Συχνότητα Ποσοστό % Δημοτικό Γυμνάσιο Λύκειο ΕΠΑΛ-ΕΠΑΣ Όσον αφορά την κατανομή των εκπαιδευτικών σε σχέση με την «έδρα του σχολείου» που υπηρετούν, παρατηρούμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία του δείγματος 94 υποκείμενα (74.6%) υπηρετούν σε αστική περιοχή, 22 υποκείμενα (17.5%) υπηρετούν σε ημιαστική περιοχή και μόνο 10 υποκείμενα (7.9%) υπηρετούν σε αγροτική περιοχή. Πίνακας 5. Κατανομή δείγματος ως προς την έδρα του σχολείου που υπηρετούν Έδρα σχολείου Συχνότητα Ποσοστό % Αστική περιοχή Ημιαστική περιοχή Αγροτική περιοχή Βιωματικές συμμετοχικές τεχνικές Αναφορικά με τις απαντήσεις των υποκειμένων σε σχέση με το βαθμό σύμφωνα με τον οποίο «αξιοποιούνται συμμετοχικές εκπαιδευτικές τεχνικές και συγκεκριμένα οι Ερωτήσεις - Απαντήσεις» από τους επιμορφωτές στο πλαίσιο της επιμόρφωσής τους, «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 56 υποκείμενα (44,4%), «Αρκετά» ανέφεραν 42 υποκείμενα (33,3%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 28 υποκείμενα (22,3%). Σελίδα 21 από 209

14 Πίνακας 6. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης των Ερωτήσεων- Απαντήσεων ΒΣΤ-Ερωτήσεις-Απαντήσεις Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων τα έτη διδασκαλίας (p=0,014) τον τύπο του σχολείου (p=0,000) και την έδρα του σχολείου (p=0,017). Όσον αφορά τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται η Συζήτηση ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε τα ακόλουθα: «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 59 υποκείμενα (46,8%), «Αρκετά» ανέφεραν 52 υποκείμενα (41,3%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 15 υποκείμενα (11,9%). Πίνακας 7. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης της Συζήτησης ΒΣΤ-Συζήτηση Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων και το φύλο (p=0,004). Όσον αφορά τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται ο Καταιγισμός Ιδεών ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε ότι «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 32 υποκείμενα (25,4%), «Αρκετά» ανέφεραν 61 υποκείμενα (48,4%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 33 υποκείμενα (26,2%). Πίνακας 8. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης του Καταιγισμού Ιδεών ΒΣΤ-Καταιγισμός ιδεών Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Σελίδα 22 από 209

15 Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων και τον τύπο του σχολείου (p=0,039). Αναφορικά με τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται το Παιχνίδι Ρόλων ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε ότι «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 32 υποκείμενα (25,4%), «Αρκετά» ανέφεραν 35 υποκείμενα (27,8%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 59 υποκείμενα (46,8%). Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων με το φύλο (p=0,019) τα έτη διδασκαλίας (p=0,033) και τον τύπο του σχολείου (p=0,024). Σε σχέση με τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται η Προσομοίωση ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε ότι «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 22 υποκείμενα (17,5%), «Αρκετά» ανέφεραν 47 υποκείμενα (37,3%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 57 υποκείμενα (45,2%). Πίνακας 9. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης της Προσομοίωσης ΒΣΤ-Προσομοίωση Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων και τα έτη διδασκαλίας (p=0,006) καθώς και το τύπο σχολείου (p=0,020). Όσον αφορά τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται η Μελέτη Περίπτωσης ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε τα ακόλουθα: «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 17 υποκείμενα (13,5%), «Αρκετά» ανέφεραν 60 υποκείμενα (47,6%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 49 υποκείμενα (38,9%). Σελίδα 23 από 209

16 Πίνακας 10. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης της Μελέτης Περίπτωσης ΒΣΤ-Μελέτη Περίπτωσης Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων και τα έτη διδασκαλίας (p=0,002). Αναφορικά με τις απαντήσεις των υποκειμένων στην ερώτηση «στο πλαίσιο συμμετοχή σας σε επιμορφωτικά προγράμματα σε ποιό βαθμό αξιοποιείται η Επίδειξη ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική», από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνουμε ότι «Πάρα πολύ και Πολύ» ανέφεραν 46 υποκείμενα (36,5%), «Αρκετά» ανέφεραν 56 υποκείμενα (44,4%), ενώ «Ελάχιστα και Καθόλου» δήλωσαν 24 υποκείμενα (19,1%). Πίνακας 11. Κατανομή του δείγματος σε σχέση με το βαθμό αξιοποίησης της Επίδειξης ΒΣΤ-Επίδειξη Συχνότητα Ποσοστό % Πάρα πολύ - Πολύ Αρκετά Ελάχιστα - Καθόλου Από τη διμεταβλητή ανάλυση, με έλεγχο του κριτηρίου χ 2, στατιστική σημαντικότητα (α<=0,05) παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απαντήσεις των υποκειμένων και τα έτη διδασκαλίας (p=0,006) καθώς και την έδρα του σχολείου (p=0,004). Συμπεράσματα Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώσαμε ότι οι βιωματικές συμμετοχικές εκπαιδευτικές τεχνικές αξιοποιούνται σε ικανοποιητικό βαθμό από τους επιμορφωτές στο πλαίσιο συμμετοχής των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε επιμορφωτικά προγράμματα. Πιο συγκεκριμένα, οι ερωτήσεις απαντήσεις μαζί με τη συζήτηση χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερη συχνότητα από τους επιμορφωτές. Την άποψη αυτή διατυπώνουν πιο έντονα οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι έχουν από χρόνια υπηρεσίας, υπηρετούν στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και το σχολείο τους βρίσκεται σε ημιαστική ή αγροτική περιοχή. Ο καταιγισμός ιδεών ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική χρησιμοποιείται αρκετά στο πλαίσιο συμμετοχής εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε επιμορφωτικά προγράμματα. Την Σελίδα 24 από 209

17 άποψη αυτή διατυπώνουν πιο έντονα οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι υπηρετούν σε σχολικές μονάδες οι οποίες βρίσκονται σε αστικές και ημιαστικές περιοχές. Το παιχνίδι ρόλων ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο συμμετοχής εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε επιμορφωτικά προγράμματα. Την άποψη αυτή διατυπώνουν πιο έντονα οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι έχουν από έτη υπηρεσίας, καθώς και οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε Δημοτικά Σχολεία και σε Γυμνάσια. Η προσομοίωση ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική χρησιμοποιείται αρκετά στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής. Την άποψη αυτή εκφράζουν πιο έντονα οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι έχουν έως 10 έτη υπηρεσίας καθώς και οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι υπηρετούν σε σχολικής μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η μελέτη περίπτωσης ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής. Την άποψη αυτή εκφράζουν πιο έντονα οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι έχουν από έτη υπηρεσίας και επιθυμούν να αξιοποιούνται καινοτόμες μέθοδοι διδασκαλίας στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα. Η επίδειξη ως συμμετοχική εκπαιδευτική τεχνική χρησιμοποιείται αρκετά στο πλαίσιο συμμετοχής των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε επιμορφωτικά προγράμματα. Την άποψη αυτή εκφράζουν πιο έντονα οι γυναίκες εκπαιδευτικοί ανεξάρτητα από τα έτη υπηρεσίας που έχουν στην εκπαίδευση, την περιοχή και τον τύπο σχολείου που υπηρετούν. Τα προαναφερόμενα αποτελέσματα ερμηνεύονται αν λάβουμε υπόψη μας ότι οι επιμορφωτές των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής δεν έχουν επιμορφωθεί συστηματικά στην αξιοποίηση συμμετοχικών εκπαιδευτικών τεχνικών. Στο πλαίσιο άσκησης του επιμορφωτικού τους έργου επιλέγουν να χρησιμοποιούν συμμετοχικές εκπαιδευτικές τεχνικές όπως για παράδειγμα ερωτήσεις- απαντήσεις, συζήτηση, τις οποίες είτε γνωρίζουν καλύτερα είτε έχουν εκπαιδευτεί με αυτές, είτε αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια στη χρήση τους καθώς τους είναι πιο οικείες (Κόκκος, 2006). Τις εκπαιδευτικές τεχνικές για τις οποίες δεν έχουν επιμορφωθεί κατάλληλα στη χρήση τους ή είναι ιδιαίτερα απαιτητικές και χρονοβόρες στην εφαρμογή τους τις χρησιμοποιούν σε μικρότερη συχνότητα. Για τη βελτίωση της ποιότητας των προγραμμάτων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής απαραίτητη είναι η επιμόρφωση των επιμορφωτών στη χρήση των βιωματικών ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών κατά την άσκηση του επιμορφωτικού τους έργου. Για να είναι αποτελεσματική η επιμόρφωση θα πρέπει να συνδυάζει τόσο την παροχή θεωρητικών γνώσεων όσο και την υλοποίησης ανάλογης πρακτικής άσκησης. Σελίδα 25 από 209

18 Βιβλιογραφία Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» Βαικούση, Δ., Βαλάκας, Ι., Κόκκος, Α. & Τσιμπουκλή, Α. (1999). Εκπαίδευση ενηλίκων: εκπαιδευτικές μέθοδοι, ομάδα εκπαιδευομένων. Τόμος Δ, Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Γεωργόπουλος, Α. & Τσαλίκη, Ε. (1993). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Αθήνα: Gutenberg. Cohen, L. Manion, L. & Morrison, K. (2008). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας (Σ. Κυρανάκης, Μ. Ματράκη, Χ. Μητσοπούλου, Π. Μπιθάρα, Μ. Φιλοπούλου, Μτφρ.). Αθήνα: Μεταίχμιο. Courau, S. (2000). Τα βασικά «εργαλεία» του εκπαιδευτή ενηλίκων. Αθήνα: Μεταίχμιο. Daines, J., Daines, C. & Graham, B. (2006). Adult Learning Adult Teaching. Wales:Welsh Academic Press. Δεδούλη, Μ. (2002). Βιωματική μάθηση, Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων,τ.6, σ Φίλλιπς, Ν. (2004). Η βιωματική Μάθηση: Ορισμοί, προβληματισμοί, προϋποθέσεις, Εκπαίδευση ενηλίκων, τ.3, Αθήνα: Μεταίχμιο. Φραγκούλης,Ι.(2003). Δια Βίου Εκπαίδευση και Περιβαλλοντική Αγωγή: Διδακτικές Προσεγγίσεις, Αθήνα: Παπαζήσης. Φραγκούλης, Ι. (2010).Σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις της τοπικής ιστορίας στο πλαίσιο της εκπαίδευσης ενηλίκων, Πάτρα: Γιάννης Πικραμένος. Jackson, L. & Caffarella, R. (1994). Experiential learning: A new approach, San Francisco: Jossey-Bass. Jaques, D.(2004). Μάθηση σε Ομάδες, Αθήνα, Μεταίχμιο. Jarvis, P. (1999). Adult & Continuing Education: Theory & Practice, Rootledge. Jarvis, P. (2004). Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και κατάρτιση: Θεωρία και πράξη. (Α. Μανιάτη, Μτφρ). Αθήνα: Μεταίχμιο. Κόκκος, Α. (1996). Να αναπτύξουμε τις κοινωνικές ικανότητες: Για ποιο λόγο και με ποιον τρόπο. Στο Θ. Καραλής, Σ. Παπαδάκης, Ι. Φραγκούλης (επιμ). Πρακτικά του 2 ου Διεθνούς Συνεδρίου Εκπαίδευση Ενηλίκων και Κοινωνικές Δεξιότητες. Αθήνα: Δημόκριτος. Κόκκος, Α. & Λιοναράκης, Α. (1998). Ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση: Σχέσεις διδασκόντων - διδασκομένων. Τόμος Β. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Κόκκος, Α.(1999). Εκπαίδευση Ενηλίκων: Το πεδίο, οι αρχές μάθησης, οι συντελεστές, Τόμος Α, Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Κόκκος, Α. (2001). Η ενεργητική συμμετοχή των εκπαιδευομένων στα προγράμματα της δια βίου εκπαίδευσης. Στο Ν. Πετρουλάκης, Σ. Νικόδημος, Κ. Χάρης (επιμ). Πρακτικά του Θ Διεθνούς Παιδαγωγικού Συνεδρίου. Αθήνα: Αστραπός. Κόκκος, Α. (2005). Θεωρητικές προσεγγίσεις. Στο Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενηλίκων: Θεωρητικό πλαίσιο και προϋποθέσεις μάθησης (σ ). Τόμος Α. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Σελίδα 26 από 209

19 Κόκκος, Α. (2005). Χαρακτηριστικά των ενηλίκων εκπαιδευομένων και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης. Στο Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενηλίκων: Θεωρητικό πλαίσιο και προϋποθέσεις μάθησης (σ ). Τόμος Α. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Κόκκος, Α. (2006). Χαρακτηριστικά των ενηλίκων εκπαιδευομένων και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης. Στο Πρόγραμμα εκπαίδευσης εκπαιδευτών: Εκπαιδευτικό υλικό για τους εκπαιδευτές θεωρητικής κατάρτισης (σ ). Τόμος Ι. Αθήνα: Ε.Κε.ΠΙς. Κόκκος, Α. (2008). Οι εκπαιδευτικές τεχνικές. Στο: Βαικούση, Δ., Βαλάκας, Ι., Γιαννακοπούλου, Ε.,Γκιάστας, Ι., Κόκκος, Α. & Τσιμπουκλή, Α. Εισαγωγή στην εκπαίδευση ενηλίκων: Εκπαιδευτικές μέθοδοι - ομάδα εκπαιδευομένων. Τόμος Δ. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Kolb, D.(1984).Experiential learning: Experience as the source of learning and development, Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall. Merriam, S. & Caffarella, R. (1999). Learning in Adulthood, a Comprehensive Guide, San Francisco: Jossey-Bass. Noye, D. & Piveteau, J. (1999). Πρακτικός οδηγός του εκπαιδευτή. Αθήνα: Μεταίχμιο. Παπαδάκης, Χ. Βελισσάριος, Β. Φραγκούλης, Γ. (2003). Η Επιμόρφωση και Μετεκπαίδευση των Εκπαιδευτικών στην Κοινωνία της Πληροφορίας με την Αξιοποίηση των Μεθόδων της Ανοικτής και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης, (σ ). Αθήνα: Προπομπός. Παπαδάκης, Σ & Φραγκούλης, Ι.(2005). Η AεξΑΕ και οι Νέες Τεχνολογίες ως μέσα προώθησης της δια βίου μάθησης ευπαθών κοινωνικών Ομάδων με χρήση συμμετοχικών τεχνικών, Πρακτικά 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με θέμα Οι νέες τεχνολογίες στη δια βίου μάθηση, 16-17/4/2005, Λαμία, ΓΓΕΕ. Rogers, A. (1999). Η Εκπαίδευση ενηλίκων. Αθήνα: Μεταίχμιο. Rogers, J. (2001). Adults learning. Maidenhead-Berkshire, Open University Press, McGraw- Hill Education. Silberman, M.(1998). Active training: A handbook of techniques, designs, case examples and trips, San Francisco: Jossey-Bass. Tiedao, Z. (2002). Reorienating Teachers as Lifelong Learners. A Personal Account for Experiential Learning Programs. Ιn Medel-Aňonuevo, C. (Eds.), Integrating Lifelong Learning Perspectives,Institute for Education Hamburgh, Unesco (pp ). UNESCO-UNEP. (1985). International Environmental Education Programme. Paris, Unesco Environmental Education Series, 12. Σελίδα 27 από 209

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 2, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 2, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Διερεύνηση των απόψεων Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της μεθοδολογίας ενηλίκων στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα Explore the views physical education teachers

Διαβάστε περισσότερα

Η βιωματική μάθηση. Γ. Νάσαινας ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΠΑΙΚ Παράρτημα Άργους

Η βιωματική μάθηση. Γ. Νάσαινας ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΠΑΙΚ Παράρτημα Άργους Γ. Νάσαινας ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΠΑΙΚ Παράρτημα Άργους Η βιωματική μάθηση Η βιωματική μάθηση είναι ο κατ εξοχήν τρόπος μάθησης των ενηλίκων. Στην απλούστερη μορφή της, η βιωματική μάθηση είναι η μάθηση μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 3, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 3, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Περιεχόμενα Editorial Σπύρος Κιουλάνης 1. Διερεύνηση των απόψεων εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής σε σχέση με την αξιοποίηση της βιωματικής μάθησης και των ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

Teachers' views about the use of experiential collaborative educational techniques in the framework of their participation in training programs.

Teachers' views about the use of experiential collaborative educational techniques in the framework of their participation in training programs. Απόψεις εκπαιδευτικών σε σχέση με την αξιοποίηση βιωματικών συμμετοχικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο πλαίσιο συμμετοχής τους σε επιμορφωτικά προγράμματα Teachers' views about the use of experiential collaborative

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4, Λ ε μ ε σ ό ς Βασικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών - 0 - Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης Σεμινάρια Ιατρικών βιβλιοθηκών 10 Φεβρουαρίου 2012 Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών Βιβλιοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων Στόχοι Παρουσίασης Πως μαθαίνουν οι ενήλικοι α)τρόποι μάθησης β) Θεωρίες μάθησης Εμπόδια στη μάθηση των ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής

Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής Εισαγωγικά Η παιδαγωγική του Σχεδίου Εργασίας ή μέθοδος Project βασίζεται στην

Διαβάστε περισσότερα

Μια εισαγωγή στην έννοια της βιωματικής μάθησης Θεωρητικό πλαίσιο. Κασιμάτη Κατερίνα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΑΣΠΑΙΤΕ

Μια εισαγωγή στην έννοια της βιωματικής μάθησης Θεωρητικό πλαίσιο. Κασιμάτη Κατερίνα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΑΣΠΑΙΤΕ Μια εισαγωγή στην έννοια της βιωματικής μάθησης Θεωρητικό πλαίσιο Κασιμάτη Κατερίνα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΑΣΠΑΙΤΕ Τι εννοούμε με τον όρο «βιωματική μάθηση»; Πρόκειται για έναν εναλλακτικό τρόπο μάθησης,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης 7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2013 Η μέθοδος της χρήσης έργων τέχνης στην εκπαίδευση ενηλίκων: μία μελέτη περίπτωσης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Καραλής Θανάσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Πατρών karalis@upatras.gr

Καραλής Θανάσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Πατρών karalis@upatras.gr 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 387 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ: ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ...

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ... Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ... 14 1. ΟΜΑΔΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΟΜΑΔΕΣ-ΣΤΟΧΟΙ 17 1.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Κωνσταντίνα Δ. Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Θέμα: Εφαρμογή των Βιωματικών Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εσπερινά σχολεία, μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαιδευτική διαδικασία Δρ. ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Διευθυντής 1 ου Εσπερινού ΓΕΛ Αθηνών zarknick@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε.

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. Αρχές και πρακτικές Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. «Βίωμα» Η έννοια του βιώματος συνδέεται με το συγκινησιακό φαινόμενο. Βίωμα είναι η προσωπική εμπειρία που συγκινεί

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον!

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! 1 ΣΥΝΟΨΗ 150.000 εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα συμμετάσχουν μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία. Εκπαίδευση Επιμορφωτών. ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ

Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία. Εκπαίδευση Επιμορφωτών. ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία Εκπαίδευση Επιμορφωτών ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ Ενότητα 7 Μεθοδολογία Επιμόρφωσης Εκπαίδευση Ενηλίκων Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Στη δραματοθεραπεία εκδραματίζονται σκηνές και γεγονότα της ζωής στην προσωπική παράσταση του καθενός, με την ασφάλεια που προσφέρουν οι μορφές τέχνης που χρησιμοποιούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 2, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 2, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Καταγραφή απόψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σχέση με την αξιοποίηση της τέχνης στην εκπαίδευση παιδιών με ήπιες μαθησιακές δυσκολίες. Η περίπτωση των εκπαιδευτικών του Νομού Αχαΐας The

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. «Η αξιοποίηση του mentoring στην εκπαιδευτική διαδικασία» Συντονιστής: Ιωσήφ Φραγκούλης

Θέμα Διαλόγου. «Η αξιοποίηση του mentoring στην εκπαιδευτική διαδικασία» Συντονιστής: Ιωσήφ Φραγκούλης Θέμα Διαλόγου «Η αξιοποίηση του mentring στην εκπαιδευτική διαδικασία» Συντονιστής: Ιωσήφ Φραγκούλης Απευθύνεται σε: Εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης οι οποίοι επιθυμούν τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ A ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΩΜΑ ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ-ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 650 ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 Γεωργιάδου Αναστασία Δρ., Επιμορφώτρια στις ΤΠΕ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο anavasi@otenet.gr, Κασκαντάμη

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 3, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 3, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 3, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Καταγραφή απόψεων μεταπτυχιακών φοιτητών Πανεπιστημίου Μακεδονία σε σχέση με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον Στόχοι της Σχολικής Πρακτικής Ι Επιδιώκεται οι φοιτητές/-τριες: Να εξοικειωθούν με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΤΕ ΕΙΝΑΙ:

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΤΕ ΕΙΝΑΙ: Θέμα Διαλόγου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ MENTORING ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Συντονιστής: Ιωσήφ Φραγκούλης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις, καλές πρακτικές που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις Ent-teach Κεφάλαιο 2 Αναγνώριση ευκαιριών Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα στοχεύει να βοηθήσει τους

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

8ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

8ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 8ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εμπειρικές έρευνες αξιολόγησης προγραμμάτων επιμόρφωσης - κατάρτισης εκπαιδευτικών: μία συγκριτική

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ενότητα 5: Χρήστος Παρθένης Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ: Το παράδειγμα του Προγράμματος «Εκπαίδευση των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας 05-6 Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών Οι εκπαιδευτικοί έχουν συμφωνήσει πάνω σ' ένα γενικό πλαίσιο αρχών και εφαρμόζουν τον εσωτερικό κανονισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Χριστόδουλος Τασουρής, Συνεργάτης Τομέα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΠΕΚ Λαμίας Υπεύθυνος: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη»

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» «Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» Τα παιχνίδια έχουν παιδαγωγική αξία επειδή: Ενεργοποιούν και τηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS «Το παιχνίδι είναι γνώση, συναίσθημα και δράση» Η «Εργαλειοθήκη» Pro Skills δημιουργήθηκε και προσφέρεται, προκειμένου να προωθήσει την μεθοδολογία του Pro Skills, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ιωάννης Μπέμπης. Θέμα Μικροδιδασκαλίας: «Κυκλαδικός πολιτισμός»

ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ιωάννης Μπέμπης. Θέμα Μικροδιδασκαλίας: «Κυκλαδικός πολιτισμός» ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ιωάννης Μπέμπης Θέμα Μικροδιδασκαλίας: «Κυκλαδικός πολιτισμός» 1. Εισαγωγική δραστηριότητα Προβολή 5λεπτης ταινίας με θέμα τον Κυκλαδικό πολιτισμό με στόχο την σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Σύνδεση του Μείζονος ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Α. Οι στόχοι, η φιλοσοφία και οι μέθοδοι του Νέου Σχολείου Στο Νέο Σχολείο υπηρετούνται οι εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα