να χαρακτηριστεί η Ροδόπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "να χαρακτηριστεί η Ροδόπη"

Transcript

1 ÌÁÚÏÓ 2007 ÔÅÕ ÏÓ 2 ÖÁÊÅËÏÓ ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ 7-11 ÓÅËÉÄÅÓ 7-11 Φωτογραφία 1 ÅÈÍÉÊÏ ÐÁÑÊÏ να χαρακτηριστεί η Ροδόπη ÓÅËÉÄÅÓ ÓÅËÉÄÅÓ ÐÇÍÅÉÏÓ Οικοσύστηµα καινοτοµίας ÓÅËÉÄÁ 6 ÅÈÅËÏÍÔÉÓÌÏÓ ράσεις 3,17 ÓÅËÉÄÅÓ 3,17 ÁíáôïëéêÞ ÐÉÍÄÏÓ Σε 6 αρκούδες οι ραδιοποµποί ÓÅËÉÄÁ 4 Φωτογραφία 3 Φωτογραφία 2

2 2 ÓÇÌÅÉÙÌÁÔÁ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΟΥΜΕ κάθε προσπάθεια για ανακύκλωση: Το 100% µη χλωριωµένο χαρτί αυτού του περιοδικού είναι ένα µικρό βήµα. Η αφετηρία της βαλκανικής συνεργασίας HTAN το 1995, όταν µία αρσενική αρκούδα µε ραδιοκολλάρο, που παρακολουθούσε η οµάδα πεδίου πρέπει να γίνει βιοτόπων της του προγράµµατος LIFE στη Ροδόπη, πέρασε τα σύνορα και αποφάσισε να επισκεφτεί τη Βουλγαρία. ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ριακό επίπεδο Γράφει ο: σε πολυδιασυνο- Ίσως έψαχνε για φαγητό, ίσως κάποια θηλυκιά, ή ÃÙÄÇÓ που θα περιλαµβάνει απλά αναζητούσε λίγη ησυχία. Όταν πέρασε η αρχική αναστάτωση, η οµάδα σκέφτηκε πως α- φού αυτοί δε µπορούσαν άµεσα να περάσουν τα σύνορα για να συνεχίσουν την παρακολούθηση, έπρεπε να βρούν τους κατάλληλους συνεργάτες στη Βουλγαρία για να τους βοηθήσουν. Ευτυχώς, βρέθηκαν σύντοµα και αφού εκπαιδεύτηκαν τάχιστα Αντιπρόεδρος του ιοικητικού Συµβουλίου της Καλλιστώ οκτώ χώ- ρες. Γιατί βέβαια, τι νόηµα θα είχε να προστατεύουµε την αρκούδα στην Πίνδο και τη και τους παρασχέθηκε ο κατάλληλος εξοπλισµός, καταφέρανε να παρακολουθήσουν τις κινήσεις και τις συνήθειες της αρκούδας και στις δύο χώρες για αρκετό διάστηµα, µαζεύοντας πολύτιµες πληροφορίες. Αυτή ήταν η αφορµή -και µαζί και η ανάγκη- για το ξεκίνηµα µιας µακροχρόνιας και πολυεπίπεδης συνεργασίας µε τις γειτονικές µας χώρες, για τη διατήρηση και την προστασία των µεγάλων σαρκοφάγων ζώων και των βιοτόπων τους στην περιοχή των Βαλκανίων. Τα χρόνια πέρασαν, εκείνη η οµάδα πεδίου έγινε η οµάδα της Καλλιστώ, ενώ η ιδέα της αναγκαιότητας της διασυνοριακής συνεργασίας για την προστασία του περιβάλλοντος αναπτύχθηκε και υλοποιήθηκε σε πολλούς διαφορετικούς τοµείς. Τα βουνά, τα ποτάµια, οι λίµνες και τα άλλα γεωφυσικά χαρακτηριστικά, παρουσιάζουν µία συνέχεια στον χώρο και συχνά µοιράζονται µεταξύ δύο ή και περισσοτέρων χωρών. Αντίστοιχα, το ί- διο συµβαίνει και µε τους πληθυσµούς των ζώων, µόνο που αυτοί είναι συνήθως πολύ πιο δυναµικοί -και ευµετά- Ροδόπη χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο καθεστώς στην Αλβανία ή τη Βουλγαρία? Αν όλες οι αρκούδες "µας" που περνούσαν τα σύνορα προς άλλες χώρες σκοτώνονταν, είναι σχεδόν βέβαιο πως κάποια στιγµή η Ελλάδα θα έµενε χωρίς αρκούδες. Και αν ως τώρα ήταν δύσκολη η εφαρµογή µέτρων προστασίας στην Ελλάδα, ο συντονισµός και εφαρµογή τους σε αυτό το επίπεδο θα είναι κατόρθωµα. Οι διαφορετικές περιβαλλοντικές νοµοθεσίες κάθε χώρας, η πολιτική, οικονοµική και κοινωνική κατάσταση, όπως και η διαφορετική αντίληψη και αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων από τους διαφορετικούς λαούς, δυσκολεύουν ακόµα περισσότερο την κατάσταση. Βέβαια, τα πράγµατα δεν είναι όλα µαύρα. Η ένταξη νέων Βαλκανικών χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως α- ποτέλεσµα την προσυπογραφή ιεθνών Συνθηκών για το περιβάλλον και τη δέσµευση των χωρών για την τήρηση των ευρωπαϊκών οδηγιών και κανονισµών για την προστασία του. Οι ευκολότερες µετακινήσεις µεταξύ βλητοι- σε συµπεριφορά. Η θέσπιση εθνικών συνόρων, µία καθαρά ανθρώπινη επινόηση, αποτελούσε α- νέκαθεν ένα µεγάλο εµπόδιο για την περιβαλλοντική προστασία σε διακρατικό επίπεδο. Για παράδειγµα, οι αρκούδες που ζουν στην Πίνδο ανήκουν στον "υπερπληθυσµό" που ξεκινάει από τις ηναρικές Άλπεις στη Σλοβενία και ε- κτείνεται στην Κροατία, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο, τη Βοσνία, την ΠΓ Μ και την Αλβανία! Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε σοβαρή ε- πιστηµονική προσπάθεια διατήρησης και προστασίας της αρκούδας και των ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Χ. Παπαϊωάννου Στη βαλκανική συνεργασία και στη δυναµική παρέµβαση της Καλλιστώ για Εθνικό Πάρκο στη Ροδόπη είναι αφιερωµένος ο φάκελος του δεύτερου τεύχους (σελ. 7-16). ÖÙÔÏÃÑÁÖÉÅÓ ÓÔÏ ÅÎÙÖÕËËÏ 1. Το παρθένο δάσος του Φρακτού. 2. Ο Dr. J. Beecham έχει συµβάλλει τα µέγιστα στην δορυφορική τηλεµετρία. 3. Στην κορυφή Τσιάκαλος της Ροδόπης. των χωρών διευκολύνουν τη µεταφορά τεχνογνωσίας και την ανταλλαγή ιδεών εκτέρωθεν, ενώ τα ευρωπαϊκά χρηµατοδοτικά µέσα γίνονται πλέον προσβάσι- µα και σε αυτές τις χώρες, µε ευεργετικά -συνήθως- αποτελέσµατα για το περιβάλλον. Τελικά, η διασυνοριακή συνεργασία και η αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων αποτελούν µονόδροµο για όποιους ευελπιστούν σε µία Ευρώπη που θα έχει ακόµα άγρια ζώα και ζωντανά βουνά....όταν µια αρκούδα πέρασε τα σύνορα! ÐÅÑÉÏÄÉÊÇ ÅÊÄÏÓÇ 2ο τεύχος - Μάιος 2007 ÊÁËËÉÓÔÙ - περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση Νικηφόρου Φωκά ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Τηλ Fax: http: Υπεύθυνος έκδοσης: ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ, Πρόεδρος.Σ. Καλλιστώ Επιτρέπεται η αναπαραγωγή κειµένων µε την παράκληση για την αναφορά του συντάκτη και του περιοδικού.

3 Με ποιες αντιλήψεις προωθεί η Καλλιστώ την ενεργό συµµετοχή των πολιτών στις δράσεις της. ÅÐÉÊÏÉÍÙÍÉÁ 3 Η Καλλιστώ αναπτύσσει τον εθελοντισµό, τη συµµετοχή, την ενηµέρωση σε όλους. Με ανθρώπινα µέτρα. Γι αυτό αναζητά φίλους κι υποστηρικτές σε όλη τη χώρα. Πεζοπορία στα βουνά της Καστοριάς. à Οι εµπειρίες είναι µοναδικές. ΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΣΤΩ η φύση δεν είναι απλά ένα εξωτερικό περιβάλλον, φόντο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, το οποίο ως τεχνοκράτες καλούµαστε να διαχειριστούµε και να προστατέψουµε. Αντίθετα, υπερασπιζόµαστε τη φύση ως δηµόσιο και κοινωνικό αγαθό, ενεργό στοιχείο κάθε σφαίρας της κοινωνικής ζωής, από την παραγωγή ως το παιχνίδι και από την πολιτική ως την εκπαίδευση. Που θα µας συναντήσετε! ΓΡΑΦΕΙ Ο ÍÉÊÏÓ ÍÉÊÇÓÉÁÍÇÓ Η προστασία της φύσης δεν µπορεί να α- ποτελεί µόνο "δουλειά των ειδικών": ακό- µα και αν πρόκειται για ένα ζώο που δεν είδαµε ποτέ, για ένα βουνό µακρινό από την πόλη που ζούµε, οι δράσεις προστασίας πρέπει να µας "χωράνε" όλους και όλες µας. Βέβαια, εύκολο να το διακηρύσσεις, δύσκολο να το κάνεις πραγµατικότητα. Τα προγράµµατα εθελοντικών δραστηριοτήτων όµως που κάθε χρόνο σχεδιάζουµε και υλοποιούµε σε σηµαντικές ορεινές Προστατευόµενες Περιοχές της χώρας, ή ακόµα σε άλλα πεδία παρέµβασης, όπως φεστιβάλ και εκδηλώσεις, αποτελούν για εµάς πολύτιµες ευκαιρίες συµµετοχής στην κοινή αυτή προσπάθεια. Η αρχή έγινε τα προηγούµενα καλοκαίρια στη Ροδόπη και το Γράµµο. Ποίκιλες δράσεις, από αναζήτηση ιχνών στο πεδίο ως καθαρισµό µονοπατιών και από ενηµέρωση επισκεπτών ως σεµινάρια περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, διαµόρφωναν ένα πρόγραµµα δραστηριοτήτων κατά το δυνατό πιο πλούσιο και ενδιαφέρον για τους συµµετέχοντες και συνάµα αποτελεσµατικό, ρεαλιστικό και γειωµένο στις πραγµατικές ανάγκες της περιοχής και της τοπικής κοινωνίας, οι οποίες αποτελούν πάντα και το τελικό κριτήριο. Ένα πρόγραµµα ε- πίσης ανοιχτό και ευέλικτο ώστε να χωρά όσο το δυνατό πιο διαφορετικούς εθελοντές: έτσι βρεθήκαµε µαζί µε φοιτήτριες βιολογικών επιστηµών, συνταξιούχους, εργαζόµενους, ντόπιους, άτοµα µε αναπηρίες, χωρίς διακρίσεις και διαχωρισµούς. Σε τέτοια προγράµµατα δεν θέλουµε να α- ντιµετωπίζουµε τον εθελοντισµό ως απλή "απλήρωτη εργασία", όπου οι εθελοντές καλούνται απλώς να εκτελέσουν ένα έργο που σχεδιάστηκε πέρα από αυτούς. Επιζητούµε την ενεργή εµπλοκή όλων σε όλα τα στάδια της δραστηριότητας: στην έρευνα και τον εντοπισµό των αναγκών, στο σχεδιασµό, στην διαρκή κρίση των αποτελεσµάτων, ακόµα και στην αυτοοργάνωση των καθηµερινών µας αναγκών. Ξέρουµε τις δυσκολίες αυτής της επιλογής. Προσπαθούµε όµως να τις ξεπερνούµε µαζί µε τους εθελοντές, µέσα από την εµβάθυνση της σχέσης µας µε δράσεις όλο το χρόνο, ÓÕÍÅ ÅÉÁ ÓÔÇ ÓÅËÉÄÁ 17 ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇ - Êáëëéóôþ 30 ÌáÀïõ 07...καλούµε εθελοντές και εθελόντριες να συζήτησουµε, να συνδιαµορφώσουµε και να δηλώσουµε συµµετοχή στα καλοκαιρινά µας προγράµµατα. ÄÑÁÌÁ-ÊÁÂÁËÁ-ÎÁÍÈÇ Éïýíéïò 07...σε µικρές παρεµβάσεις ενηµέρωσης. Η πολύπλευρη παρουσία της οργάνωσης στον ορεινό όγκο της Ροδόπης επιβάλλει τη διαρκή επικοινωνία µε τους πολίτες. ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇ - ÊÝíôñï ÐáñáóêåõÞ 6 Éïõëßïõ 07 σε µια υπαίθρια εκδήλωσης παρουσίασης µε πολλές νέες προτάσεις. ÄÑÁÌÁ - ÐÁÑÁÍÅÓÔÉ Éïõëßïõ 07 Τρεις ηµέρεςµε συζητήσεις, µουσικές εκδηλώσεις και εξορµήσεις στους ορεινούς όγκους της περιοχής. Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: : ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ, Γεωπόνος-ΓεωργοοικονοµολόγοςM.Sc. ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÃÙÄÇÓ, Βιολόγος M.Sc. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ, ρ. Βιολογίας ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ, Υποψήφιος ρ. Βιολογίας ÍÉÊÏÓ ÍÉÊÇÓÉÁÍÇÓ, Υποψήφιος ρ. Βιολογίας ÖÁÍÇ ÁÑÁÌÐÁÔÆÉÄÏÕ, Υποψήφια ρ. Παιδαγωγικής EÖÇ ÃÅËÁÓÔÏÐÏÕËÏÕ, Κοινωνική Λειτουργός ÂÁÚÏÓ ÊÏÕÔÇÓ, Τεχνολόγος ασοπονίας ËÁÆÁÑÏÓ ÁÔÆÇÍÁÊÏÓ, ηµοσιογράφος ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: ÍÔÁÍÇÓ ÓÔÕËÉÄÇÓ

4 4 ÄÑÁÓÅÉÓ äõôéêü Ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της επιχείρησης ραδιοσήµανσης αρκούδων στα Γρεβενά ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΤΕΥΧΟΣ: Ο Κουταλιανός, ο Μελής, ο Πατσίνο, ο Στρατηγός ο Τετραδάκτυλος και η µικρή Καλλιστώ µε... πλήρη στοιχεία ταυτότητας. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Αλ. Γιαννακόπουλος - Θ. Τράγος Ο "Στρατηγός" διότι ήταν πολύ αυταρχικός αλλά και προς τιµήν του Κώστα Γάτη (κάτοικου Κηπουριού Γρεβενών που α- κούει στο ίδιο παρατσούκλι). Σηµειωτέον ότι η αρκούδα αυτή ραδιοσηµάνθηκε σε ένα από τα χωράφια µε βιολογική καλλιέργεια βίκου (τριφυλλιού) του Κώστα. Και τέλος η µικρή "Καλλιστώ" προς τι- µήν της οργάνωσης µε την οποία φαίνεται να έχει και την ίδια ηλικία. Τα στοιχεία που θα συλλεγούν θα χρησι- µοποιηθούν από τους επιστήµονες για να εξηγήσουν τυχόν αλλαγή της συµπεριφο- Εξι αρκούδες µε ραδιοποµπό! Ç ΥΣΚΟΛΗ και κοπιώδης επιχείρηση για το µαρκάρισµα διεκδίκηση θηλυκού. σκευή της Εγνατίας οδού (στο τµήµα "Πατη του από πάλη µε άλλα αρσενικά για την ράς των αρκούδων σε σχέση µε την κατα- αρκούδων µε δορυφορικό Ο "Κουταλιανός" γιατί είναι η πιο µεγάλη και πιο εντυπωσιακή αρκούδα που έχει διασχίζει τον βιότοπο της καφέ αρκούδας ναγιά-γρεβενά" µήκους 37 χλµ) η οποία ραδιοποµπό τελευταίας τεχνολογίας ολοκληρώθηκε µε ραδιοσηµανθεί µέχρι σήµερα στην Ελλάδα. στην Ανατολική Πίνδο και σε απόσταση 2- απόλυτη επιτυχία στην περιοχή Γρεβενών στην Α. Πίνδο. Στο διάστηµα (12 Απριλίου - 6 Μαίου) η επιστηµονική οµάδα της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης "Καλλιστώ" που αποτελείται από τους: Αλ. Γιαννακόπουλο (δασολόγο), Κ. Γώδη (βιολόγο), Σούζαν Ρίγκλερ Ζύγιζε 247 κιλά! Ο "Τετραδάκτυλος" γιατί στο δεξί του πόδι είχε 4 αντί για 5 δάκτυλα (ισως και αυτό από κάποιο παλιό τραύµα). 3 χλµ από το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου (Βάλια Κάλντα). Είναι αλήθεια ότι ο θόρυβος και η όχληση από τα έργα κατασκευής ενδέχεται να δη- µιουργήσουν προβλήµατα στις συνήθειες και τις µετακινήσεις και της (κτηνίατρο), Αρµιν Ρίγκλερ (νοσ. κτηνίατρο/βιολόγο), Γ. Τσακνάκη, και Αθ. Τράγο (βιολόγο), µε την συνδροµή και του έµπειρου Dr. J. Beecham, κατάφερε να µαρκάρει συνολικά 6 αρκούδες (5 µεγάλες αρσενικές αρκούδες και µια νεαρή θηλυκή). Στις αρκούδες δόθηκαν ονόµατα µε βάση είτε κάποια ιδιαίτερα εξωτερικά χαρακτηριστικά τους είτε κάποιο συµβολισµό: Ο "Μελής" (στη φωτογραφία), γιατί είχε αδυναµία στο µέλι και στα παρακείµενα µελίσσια. Ο "Πατσίνο", (από τον όνοµα του ηθοποιού Al Patsino που έπαιξε στην γνωστή ταινία ο "Σηµαδεµένος" - "Scarface") ε- πειδή είχε ένα πολύ παλιό τραύµα στη µύ- ÄÏÑÕÖÏÑÉÊÇ ÔÇËÅÌÅÔÑÉÁ: Τα έξι ζώα προσφέρουν στους επιστήµονες πολύτιµα στοιχεία για την επιρροή της Εγνατίας Οδού στη συµπεριφορά τους. αρκούδας στην ευρύτερη περιοχή του έργου. Μάλιστα η παρακολούθηση της επίδρασης της όχλησης α- πό τα έργα κατασκευής της Εγνατίας στην αρκούδα αποτελεί αντικεί- µενο ειδικού επιστηµονικού προγράµµατος που ξεκίνησε πολύ πρόσφατα και το οποίο συντονίζει και υλοποιεί η "Καλλιστώ" για τη διετία Η τοποθέτηση δορυφορικών ραδιοποµπών από τους επιστήµονες της "Καλλιστώ σε λύκους και αρκούδες για την παρακολούθηση της συµπεριφοράς τους είναι το κύριο ερευνητικό α- ντικείµενο στο πρωτοποριακό αυτό πρόγραµµα. Εκτός από την οροσειρά της Πίνδου, η Καλλιστώ µεταφέρει τεχνογνωσία- εµπειρία και στη Ροδόπη σε Βούλγαρους ειδικούς. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ

5 Εδώ οι ρόλοι αντιστρέφονται: η αγριότητα χαρακτηρίζει τον άνθρωπο κι όχι το ζώο... ÄÑÁÓÅÉÓ äõôéêü 5 Θυσιάζουν ζώα στα Γρεβενά ÓΥΝΕΡΓΑΤΕΣ της περιβαλλοντικής οργάνωσης "Καλλιστώ" περισυνέλεξαν νεκρό λύκο από ο- ρεινή περιοχή του νοµού Γρεβενών και συγκεκριµένα από το δηµοτικό διαµέρισµα Λάβδας. Το ζώο είναι ο έβδοµος λύκος που βρίσκεται δηλητηριασµένος στα Γρεβενά από τους συνεργάτες της οργάνωσης, που δραστηριοποιείται στο νοµό, στο πλαίσιο πολυετούς προγράµµατος παρακολούθησης των µεγάλων θηλαστικών (αρκούδα, λύκος). Εκατοντάδες επίσης κυνηγετικοί και ποι- µενικοί σκύλοι εκτός από είδη της άγριας πανίδας, θανατώνονται κάθε χρόνο από την παράνοµη αυτή πρακτική. Οι αρµόδιες ÁÐÙËÅÉÅÓ Η παράνοµη χρήση δηλητηριασµένων δολω- µάτων εξολοθρεύει είδη της άγριας πανίδας και κατοικίδια ζώα σε όλη την Ελλάδα. υπηρεσίες (δασική υπηρεσία, αστυνοµία, συνοριοφυλακή) φαίνεται να αδυνατούν να ελέγξουν το φαινόµενο που έχει αποκτήσει µεγάλες διαστάσεις. Το φαινόµενο παρουσιάζει έξαρση λίγο µετά το τέλος της κυνηγετικής περιόδου (την άνοιξη) και συµπίπτει χρονικά µε την περίοδο "εκγύµνασης" των κυνηγετικών σκύλων. Η παράνοµη χρήση δηλητηριασµένων δολωµάτων υποτίθεται ότι γίνεται για την καταπολέµηση της α- λεπούς. υστυχώς πολλοί παραγωγοί τα "αξιοποιούν" ως µέσο α- ντεκδίκησης αλλά και καταπολέµησης των µεγάλων θηλαστικών, όταν αυτά προκαλούν ζηµιές στην παραγωγή. ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ Επτά λύκοι, πολλοί κυνηγετικοί - ποιµενικοί σκύλοι και άλλα είδη της άγριας πανίδας βρέθηκαν νεκρά από συνεργάτες της Καλλιστώ σε δασική έκταση της Λάβδας. Σε αυτή την περιοδική έκδοση η Καλλιστώ δεν θέλει να σοκάρει τον αναγνώστη. Ωστόσο απέναντι στη δραµατική έκταση της χρήσης δηλητηριασµένων δολωµάτων είµαστε υποχρεωµένοι να δηµοσιοποιήσουµε τα όσα βλέπουµε στην ορεινή Ελλάδα... ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιώργος Ηλιόπουλος

6 6 ÄÑÁÓÅÉÓ äõôéêü Η συνεργασία µε τις τοπικές κοινωνίες και τους εκπροσώπους της αποτελεί προτεραιότητα για την Καλλιστώ ÓÕÌÌÅÔÏ ÅÓ Προς ένα οικοσύστηµα καινοτοµίας για να αναπτυχθούν αρµονικά: Η παραποτάµια οικονοµία, η ποιότητα ζωής των κατοίκων και η προστασία του περιβάλλοντος. Άποψη του Πηνειού ποταµού από τα Μετέωρα. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ Βιώσιµες λύσεις για τον Πηνειό Ç ΚΑΛΛΙΣΤΩ συµµετέχει ε- 3 Νοµών, ο Σύνδεσµος Βιοµηχάνων Θεσσαλίας & Κεντρ. Ελλάδας, ο Σύνδεσµος µατος, στο σχεδιασµό βιώσιµης ανάπτυση παρατηρητηρίου του ποτάµιου συστήνεργά στο εταιρικό σχήµα και στις διαδικασίες σχεδιασµού κι υποβολής του Ένωση ΤΕ Κ Θεσσαλίας, το ΚΕΤΑ Θεσσα- µατος, στην ανάδειξή του, σε νέα προϊό- Θεσσαλικών Βιοµηχανιών, οι 3 Τ.Ε..Κ., η ξης, στη διαχείριση του ποτάµιου συστή- Ολοκληρωµένου Προγράµ- λίας, η ΕΕ Ε, οι ΕΥΑ Καρδίτσας, Τρικάλων ντα και υπηρεσίες, καθώς και στην αποτελεσµατική µατος Περιβαλλοντικής Προστασίας του Πηνειού Ποταµού και της Βιώσιµης Ανάπτυξης της Παραπήνειας Περιοχής. Το Πρόγραµµα υποβλήθηκε στο πλαίσιο της ανοιχτής πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, για τα Πρότυπα Καινοτόµα Σχέδια Ανάπτυξηςτης Γενικής Γραµµατείας Επενδύσεων & Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών τα οποία θα αξιοποιηθούν µέσω συνολικών επιχορηγήσεων ενόψει της προετοι- µασίας για την 4η Προγραµµατική Περίοδο & Λάρισας, το Ελληνικό ίκτυο Πόλεντα ων µε Ποτάµια, καθώς κι ιδιωτικές επιχειρήσεις που χωροθετούνται στην Παραπήνεια περιοχή. Στο εταιρικό σχήµα κι ως συνεργαζόµενοι φορείς, συµµετέχουν ε- πίσης το Ευρωπαϊκό ίκτυο Πόλεων µε Ποτάµια, οι Αναπτυξιακές εταιρίες των 4ων νοµών. Ο συνολικός προϋπολογισµός του προγράµµατος ανέρχεται στα ,00, εκ των οποίων τα ,00 αφορούν τις µελέτες ωρίµανσης και τα διακυβέρνηση του ποτάµιου συστήµατος. Οι επιδράσεις από την υλοποίηση του Σχεδίου δεν εντοπίζονται µόνο στην αντι- µετώπιση του "Προβλήµατος Πηνειός" αλλά κυρίως στην ανάδειξη της καινοτοµίας και ειδικότερα της οίκο-καινοτοµίας, ως αντίληψης και πρακτικής, σε κεντρική παράµετρο των σχεδιασµών και της υλοποίησης προγραµµάτων και πολιτικών για το σύνολο των αναπτυξιακών συντελεστών της Παραπήνειας περιοχής. ( ) ,00 το κόστος κατασκευής Η 4 η Προγραµµατική Περίοδος δίνει τη Στο εταιρικό σχήµα εκτός του ήµου Τρικκαίων που έχει το ρόλο του Συντονιστή Ε- ταίρου, συµµετέχουν οι Νοµαρχιακές Αυτοδιοικήσεις Καρδίτσας, Λάρισας και Τρικάλων, 39 Ο.Τ.Α. από τους 3 Νοµούς (ανάµεσά τους οι ήµοι Καρδίτσας και Λάρισας), το Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, το Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας & Ανάπτυξης Θεσσαλίας (ΚΕΤΕΑΘ), οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις ρυάς και Φίλοι του Πηνειού, η ΠΑ ΥΘ, τα Επιµελητήρια των των έργων. Βασικό στόχο του προγράµµατος, αποτελεί η µετατροπή του ευπαθούς κι οριακού, από άποψη επιβαρύνσεων οικοσυστήµατος του Πηνειού ποταµού, σε οικοσύστη- µα καινοτοµίας, µε θετικές επιδράσεις στο περιβάλλον, στην αγροτική οικονοµία και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων. Το Σχέδιο ράσης συγκροτείται σε 6 Μέτρα, τα οποία υποδιαιρούνται σε 23 ράσεις & 107 Ενέργειες κι αφορούν στη συγκρότη- δυνατότητα: οι 72 συµµετέχοντες και συνεργαζόµενοι φορείς που εκφράζουν το σύνολο των αναπτυξιακών συντελεστών, αποφάσισαν τη συνεργασία µέσα από δύσκολες αλλά και γόνιµες διαδικασίες διαβούλευσης, το επιστηµονικό δυναµικό της Θεσσαλίας καταγράφει την δυνατότητά του να αντεπεξέλθει, η κοινωνία είναι έ- τοιµη να αγκαλιάσει λύσεις στο πρόβληµα. Αποµένει η αξιολόγηση της προσπάθειας και η πολιτική απόφαση. ÂÁÚÏÓ ÊÏÕÔÇÓ

7 ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ 7 ÖÁÊÅËÏÓ 1 ÂÁËÊÁÍÉÁ Η φυσική κληρονοµιά της Ευρώπης Στη Βουλγαρική Ροδόπη το κυρίαρχο τοπίο είναι ένα µωσαϊκό δασικών και αγροτικών οικοσυστηµάτων. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Σπύρος Ψαρούδας ÇΠΕΡΙΟΧΗ των Βαλκανίων αποτελεί µια µεγάλη βιογεωγραφική ενότητα που περικλείει το µεγαλύτερο µωσαϊκό πολιτισµών και βιοποικιλότητας στην Ευρώπη των 27. Η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος σε µια τόσο πολυσύνθετη περιοχή δεν µπορεί να γίνει αποσπασµατικά. Αντίθετα, προϋποθέτει κοινές στρατηγικές και διακρατικές συνεργασίες σε σταθερή βάση. Η προστασία και διατήρηση των µεγάλων σαρκοφάγων (αρκούδα, λύκος, λύγκας) συνδέεται άµεσα µε την διαφύλαξη των βιοτόπων τους και κατ επέκταση των ορεινών οικοσυστηµάτων και των φυσικών πόρων που περικλείουν: νερά, έδαφος, δάση. Η γεωφυσική φυσιογνωµία της περιοχής των Βαλκανίων δια- µορφώνεται κατά κύριο λόγο από δύο µεγάλους ορεινούς ά- ξονες: υτικά, και από την Σλοβενία µέχρι την Πελοπόννησο δεσπόζει η µεγάλη οροσειρά που σχηµατίζουν οι ιναρικές Άλπεις µε την Πίνδο σε µήκος πάνω από χιλιόµετρα, ενώ στα ανατολικά σε Βουλγαρία και Ελλάδα το σύστηµα που ÁÑÔÇÓ 1 Καρπάθια Οροσειρά Αίµου- Ροδόπης ιναρικές Άλπεις - Πίνδος δηµιουργούν η οροσειρά του Αίµου και τα παρακλάδια της µαζί µε το ο- ρεινό σύµπλεγµα της Ροδόπης ολοκληρώνουν το πολυσχιδές ανάγλυφο της περιοχής. ( ÁÑÔÇÓ 1) Με κοινό φυσικό παρονοµαστή το συνεχόµενο ορεινό ανάγλυφο και το τεράστιο φυσικό απόθεµα που αντιπροσωπεύει, οι εννέα, πλέον, χώρες της Ν. Βαλκανικής συνθέτουν την τρίτη σηµαντικότερη ορεογραφική ε- νότητα της Ευρώπης των 27 µετά τις Άλπεις και τα Καρπάθια. Επόµενο είναι ένας τέτοιος ορεινός πλούτος να αποτελεί καταφύγιο για τα πλέον σπάνια είδη µεγάλων σαρκοφάγων της Ευρώπης. Οι ραγδαίες αλλαγές επηρέασαν και το περιβάλλον ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑIΑ 15 χρόνια οι κοινωνικoπολιτικές ανακατατάξεις που συνέβησαν µε ραγδαίους και πολλές φορές βίαιους ρυθ- µούς στα Βαλκάνια είχαν και τον ανάλογο αντίκτυπο στο φυσικό περιβάλλον και την πανίδα. Είναι όµως βέβαιο ότι οι νέες συγκυρίες ευνόησαν αφενός τη δηµιουργία µη κυβερνητικών περιβαλλοντικών οργανώσεων που προσπαθούν να λειτουργήσουν ως µηχανισµοί πίεσης προς τις κυβερνήσεις και αφετέρου τη δηµιουργία διακρατικών δικτύων συνεργασίας µεταξύ τους. Είναι βέβαιο ότι στο µέχρι πρόσφατα ταραγµένο κλίµα των Βαλκανίων η επιβίωση της αρκούδας και του λύκου κάθε άλλο παρά αποτελούσε την πρώτη προτεραιότητα µιάς και οι συνθήκες διαβίωσης -ή αν προτιµάτε- οικονοµικής επιβίωσης των ανθρώπων ήταν και παραµένει ακόµη σε πολλές περιοχές το κύριο ζητούµενο. Από την άλλη πλευρά το να περίµενε κανείς να επιλυθούν πρώτα όλα τα κοινωνικά προβλήµατα και στη συνέχεια να υπάρξει µέριµνα για τη διατήρηση της πανίδας δεν θα είχε επίσης κάποιο νόηµα: η σχέση ανά- µεσα στην ανάγκη διατήρησης της πανίδας, στην επάρκεια φυσικών πόρων και στην ε- ξασφάλιση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων είναι ορατή.

8 8 ÖÁÊÅËÏÓ 2 Η περιβαλλοντική µη κυβερνητική οργάνωση "Καλλιστώ" σχε- ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ Ενιαίοι κανόνες προστασίας ÇΑΝΑΓΚΗ µιας κοινής προσπάθειας στα Βαλκάνια για την διατήρηση σπάνιων ειδών πανίδας, όπως η αρκούδα, σε µια τόσο µεγάλη αλλά ενιαία από βιογεωγραφική και οικολογική άποψη περιοχή και κάτω από εννέα διαφορετικές κυβερνήσεις αποτελεί σίγουρα µια µεγάλη πρόκληση. Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται τα τελευταία 12 χρόνια και πρόσφατα απέκτησε και µια πιο άµεση ευρωπαϊκή διάσταση και υποστήριξη, πέρα από τις χρηµατοδοτικές δυνατότητες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενδιαφέρθηκε άµεσα για την υ- λοποίηση ενός ετήσιου προγράµµατος που να καταλήγει σε ένα πρακτικό εγχειρίδιο µε κατευθυντήριους άξονες και συγκεκριµένες προτάσεις, µε τη βοήθεια του οποίου θα µπορούν να εφαρµόζονται ακόµη πιο αποτελεσµατικά στα κράτη µέλη οι βασικές αρχές και πρακτικές για την διατήρηση και διαχείριση των 5 ειδών µεγάλων σαρκοφάγων της Ευρώπης: η αρκούδα (Ursus arctos), ο λύκος (Canis lupus), ο αδηφάγος (Gulo gulo), ο ευρωπαϊκός λύγκας (Lynx lynx) και ο ιβηρικός λύγκας (Lynx pardinus)) (το πλέον απειλούµενο αιλουροειδές του πλανήτη). Το πρόγραµµα αυτό αποτελεί την πρώτη προσπάθεια σε πανευρωπαϊκό ε- πίπεδο για την προσέγγιση του πολυσύνθετου ζητήµατος της διαχείρισης των 5 ειδών µεγάλων σαρκοβοβόρων της Ευρώπης. ÊÏÉÍÏ ÅÃ ÅÉÑÉÄÉÏ: Κοινές αρχές και πρακτικές για την προστασία των 5 ειδών µεγάλων σαρκοφάγων καθιερώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε όλη την Ε.Ε. Η Καλλιστώ ανέλαβε την επιστηµονική έρευνα και χαρτογράφηση σε 8 βαλκανικές χώρες. Το βασικό καινοτόµο στοιχείο του προγράµµατος είναι η κλίµακα προσέγγισης που εξετάζει πλέον τα 5 είδη σε ε- πίπεδο φυσικών ορίων των βιολογικών πληθυσµών τους κατά βιογεωγραφική ενότητα, καταργώντας την τεχνητή παράµετρο των πολιτικών και διοικητικών συνόρων µεταξύ κρατών. Στο πρόγραµµα συνεργάζονται ερευνητικοί φορείς από την Ιταλία, Νορβηγία, Σουηδία, Κροατία και Ελβετία και περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η "Καλλιστώ". Από ελληνικής πλευράς, η "Καλλιστώ" έχει την ευθύνη να συγκεντρώσει επιστηµονικά στοιχεία και χαρτογραφικές πληροφορίες για τη σηµερινή κατάσταση των πληθυσµών της αρκούδας και του λύκου από τις εξής Βαλκανικές χώρες : Αλβανία, ΠΓ Μ, Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία και Ελλάδα. Πως θα διατηρη ÔΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ φιλοξενούν δύο βιολογικούς πληθυσµούς αρκούδας: τον πληθυσµό των ιναρικών Άλπεων-Πίνδου και τον πληθυσµό του Αίµου- Ροδόπης. Η περίπτωση των πληθυσµών αρκούδας στα Βαλκάνια είναι χαρακτηριστική: βρίσκονται σε ένα µεταίχµιο µεταξύ της διατήρησης της γεωγραφικής συνέχειας της κατανοµής τους και του κινδύνου ενός γεωγραφικού κατακερµατισµού. Τα στοιχεία από το τρέχον ευρωπαϊκό πρόγραµµα (βλ. διπλανή στήλη) δείχνουν ότι παρότι ο συνολικός πληθυσµός αρκούδας στα Βαλκάνια βρίσκεται σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (περίπου ζώα, 2 ος σε µέγεθος µετά τον πληθυσµό αρκούδας των Καρπαθίων στην Ευρώπη των 27), κοιτώντας κάποιος τον χάρτη θα δεί ότι η ε- πικοινωνία µεταξύ δυτικού και ανατολικού πυρήνα έχει ήδη χαθεί. Ακόµη ότι ο δυτικός πυρήνας των ιναρικών Άλπεων και της Πίνδου εµφανίζει τµήµατα όπου η συνέχεια της κατανοµής παρουσιάζει επικίνδυνη συρρίκνωση (Αλβανία, Σερβία, Μοντενέγκρο). Επίσης από γενετική άποψη δεν υπάρχουν ακόµη επαρκή στοιχεία που να δείχνουν κατά πόσο ο πληθυσµός των Βαλκανίων διαφοροποιείται από τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς πληθυσµούς και κατά πόσο είναι ανθεκτικός στις απότοµες µεταβολές του περιβάλλοντος. Αυτή η γνώση είναι αναγκαία τώρα όσο ποτέ υπό το ορατό πλέον φάσµα των κλιµατικών αλλαγών και των επιπτώσεών τους στη διατήρηση του βιότοπου, την διαθεσιµότητα τροφής αλλά και την διάρκεια του χειµέριου ύπνου. Θετικά και αρνητικά στοιχεία συνθέτουν Ένα ενθαρρυντικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι στα δύο άκρα της κατανοµής του δυτικού πυρήνα (Σλοβενία, Ελλάδα) η γεωγραφική εξάπλωση της αρκούδας φαίνεται να επεκτείνεται κάτι που υποδηλώνει ότι τοπικά υ- πάρχει πληθυσµιακή ανάκαµψη. εν είναι λύση οι ταΐστρες Ωστόσο θα πρέπει να τονίσουµε ότι η πληθυσµιακή ανάκαµψη της αρκούδας στη Σλοβενία και σε άλλες πρώην σοσιαλιστικές χώρες (πρώην Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία) οφείλεται κατά ένα µεγάλο µέρος σε ένα διαχειριστικό µέτρο που εφαρµόζονταν επί δεκαετίες στις χώρες αυτές: την τεχνητή παροχή τροφής στα ζώα µε "ταϊστρες" τοποθετηµένες σε συγκεκριµένα ση- µεία του δάσους. Στόχος αυτής της πρακτικής ή- ταν η ταχύτερη αύξηση του πληθυσµού (έχει διαπιστωθεί ό- τι η ποιοτική και ποσοτική αύξηση τροφής στην αρκούδα βελτιώνει την αναπαραγωγική της ι- κανότητα) για αποδοτικότερη θηραµατική κάρπωση µε τα ανάλογα οικονοµικά οφέλη (εισροή συναλλάγµατος από κυνηγούς τροπαίων αρκούδας από την δυτική Ευρώπη). Όµως αυτή η πρακτική φαίνεται να δηµιούργησε σοβαρά προβλήµατα στη συµπεριφορά των ζώων σε αυτές τις χώρες: ο εθισµός στην "εύκολη" τροφή και η σύνδεσή της µε τον άνθρωπο είναι πιθανότατα η αιτία για την εµφάνιση των "προβληµατικών" αρκούδων που άρχισαν να προκαλούν συστηµατικά ζηµιές και να πλησιάζουν άφοβα σε ανθρώπινες εγκαταστάσεις. Αυτό το φαινόµενο πυροδότησε µε τη σειρά του την αρνητική στάση των κατοίκων στις περιοχές ό- που ζεί η αρκούδα.

9 Ç ôáõôüôçôá ôçò öõóéêþò êëçñïíïìéüò ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü: Η επιστηµονική προσέγγιση και η Ε.Ε. 9 ÖÁÊÅËÏÓ 3 θούν οι αρκούδες σήµερα την εικόνα των πληθυσµών στα Βαλκάνια. ÁÑÔÇÓ 2 Κατανοµή της αρκούδας στην Ευρώπη 1 ÐÕÑÇÍÁÓ 1 Ενιαίος Πληθυσµός των ανατολικών Άλπεων, ιναρικών Άλπεων και οροσειράς της Πίνδου. Χώρες: Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Σερβία, Μοντενέγκρο, Αλβανία, ΠΓ Μ και Ελλάδα. Συνολικός πληθυσµός: ~3.000 ζώα. 1 2 ÐËÇÈÕÓÌÏÓ 1 Καθεστώς προστασίας και διαχείρισης: Στις περισσότερες χώρες που καλύπτουν το µεγαλύτερο τµήµα του πληθυσµού (Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, και ΠΓ Μ) η αρκούδα θεωρείται ακόµη θηραµατικό είδος µε κάποιες ρυθµίσεις! Στη Σλοβενία υπάρχει ένα ειδκότερο καθεστώς προστασίας µε ελεγχόµενη θήρα. Σε Αλβανία και Ελλάδα η αρκούδα είναι απόλυτα προστατευόµενο είδος. Προβλήµατα διατήρησης: Πολιτική αστάθεια και έλλειψη χρη- µατοδοτικών µέσων και οικονοµικών πόρων αποτελούν εστίες κινδύνου για το κεντρικό τµήµα του πληθυσµιακού πυρήνα 1. Η έλλειψη επιστηµονικών δεδοµένων από το κεντρικό τµήµα του πληθυσµού (Μοντενέγκρο, επαρχία Κοσσόβου, και Αλβανία) δυσχεραίνουν πολύ την εκτίµηση της κατάστασης και της συνδεσιµότητας του ενιαίου πληθυσµού στις περιοχές αυτές. Η εισδοχή της Σλοβενίας και πρόσφατα της Βουλγαρίας στην ΕΕ βάζει νέες προδιαγραφές στην αντιµετώπιση και επίλυση αυτού του προβλήµατος. Ας µην ξεχνάµε ό- τι µε βάση την κοινοτική νο- µοθεσία (ΚΟ 92/43) η αρκούδα είναι είδος προτεραιότητας (µε εξαίρεση την Σκανδιναβία). Εποµένως και µε βάση τα παραπάνω δεδοµένα, η εναρµόνιση των διαχειριστικών καθεστώτων και πρακτικών για την διατήρηση της αρκούδας σε µια τόσο µεγάλη και "ετερόκλιτη" περιοχή όπως τα Βαλκάνια παραµένει ένα ζητούµενο υπό διαµόρφωση που θα πρέπει να λάβει υπόψη βαθιά ριζωµένες πρακτικές και αντιλήψεις πολλών δεκαετιών. Ιδιαίτερα όταν στις περισσότερες χώρες η µετάβαση από µια νοοτροπία θηραµατικής κάρπωσης της αρκούδας (µε τα ανάλογα και σηµαντικά για την εποχή εκείνη οικονοµικά οφέλη για τις κρατικές υπηρεσίες) σε µια νοοτροπία διατήρησης του είδους ως στοιχείου της βιοποικιλότητας µέσω της συστηµατικής επιστη- µονικής γνώσης απαιτεί το χρόνο της και κυρίως µια άλλη θεώρηση του φυσικού κόσµου. Θέλουµε να πιστεύου- µε ότι βρισκόµαστε σε ένα καλό δρόµο. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ ΠΗΓΗ: ΙΕΑ-LCIE (IUCN/SSC Working Group) - Πρόγραµµα /2005/424162/MAR/B2 (EU). 2 ÐÕÑÇÍÁÓ 2 "Βαλκανικός" πληθυσµός αρκούδας (από το όνοµα της οροσειράς "Balkan" για την οροσειρά του Αίµου). Εδώ διακρίνονται δύο υπο-πληθυσµοί: αυτός του συµπλέγµατος Ροδόπης - Ρίλα (µε όλη την παραµεθόρια ζώνη Ελλάδας - Βουλγαρίας). Περιλαµβάνει τα όρη Ρίλα, Πιρίν στην Βουλγαρία, Ορβηλο (στην Ελλάδα) καθώς και τις δύο πλευρές (βουλγάρικη και ελληνική) του ορεινού συµπλέγµατος της Ροδόπης. Ο πληθυσµός υπολογίζεται στα 520 ζώα εκ των οποίων µόνο τα ζούν στην ελληινική Ροδόπη. Ο άλλος υποπληθυσµός, που αριθµεί περί τα 200 ζώα, εκτείνεται σε ένα µήκος 120 χλµ επί της οροσειράς του Αίµου. Ένα πολύ µικρό µέρος του υποπληθυσµού είναι κοινός µε την Σερβία. ÐËÇÈÕÓÌÏÓ 2 Καθεστώς προστασίας και διαχείρισης: Στη Βουλγαρία η αρκούδα υπόκειται σε καθεστώς προστασίας που όµως επιτρέπει την αφαίρεση προβληµατικών ατόµων από τον πληθυσµό. Ως "προβληµατική" ορίζεται στη χώρα µια αρκούδα που προκαλεί µαζικές και κατ'επανάληψη ζηµιές στο ζωϊκό κεφάλαιο ή που έχει συνηθίσει στην ανθρώπινη παρουσία. Ωστόσο ο ορισµός "προβληµατική" είναι αµφίρροπος και η ρύθµιση αυτή ενέχει κινδύνους καθότι είναι αρκετά δύσκολο να ταυτοποιηθεί και να στοχοποιηθεί µια προβληµατική αρκούδα σε ένα φυσικό πληθυσµό. Στην ελληνική πλευρά η αρκούδα εµπίπτει στο καθεστώς απόλυτης προστασίας. Η Βουλγαρία πρόσφατα κατάρτισε το Εθνικό Σχέδιο ράσης για την Αρκούδα ενώ στην Ελλάδα ένα αντίστοιχο Σχέδιο ράσης υπάρχει από το 1996 χωρίς ωστόσο να έχει επισηµοποιηθεί ακόµη! Προβλήµατα διατήρησης: εν λειτουργεί αποτελεσµατικά (υπάρχει χαλαρότητα) το σύστηµα ανίχνευσης εντοπισµού "προβληµατικών" αρκούδων και δεν υπάρχει και επαρκής έλεγχος της λαθροθηρίας. Ο ανεπαρκής έλεγχος της λαθροθηρίας στην ελληνική πλευρά, κυρίως λόγω έλλειψης προσωπικού είναι επίσης ένα σοβαρό πρόβληµα.

10 10 Η περιβαλλοντική µη κυβερνητική οργάνωση "Καλλιστώ" σχε- ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ ÖÁÊÅËÏÓ 4 ÇΕΝΤΑΞΗ της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από τον Ιανουάριο του 2007, δη- µιούργησε νέες ευκαιρίες για διασυνοριακές συνεργασίες µε την Ελλάδα. Η Βουλγαρία, ως νέο µέλος της Ε.Ε., µεταξύ άλλων, έχει την υποχρέωση να εφαρµόσει την Κοινοτική περιβαλλοντική νοµοθεσία και να λάβει µέτρα για την διατήρηση των ειδών και τύπων οικοτόπων που περιλαµβάνονται στην Οδηγία των Οικοτόπων (92/43), καθώς και για την αποτελεσµατική διαχείριση περιοχών υψηλής φυσικής αξίας µε την ένταξή τους στο δίκτυο Natura Το περασµένο καλοκαίρι του 2006, το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και ηµοσίων Έργων της Βουλγαρίας δηµοσίευσε προσκλήσεις για την κατάθεση προτάσεων σε δύο θεµατικές περιοχές: 1 Η πρώτη πρόσκληση αφορούσε στην παροχή συµβουλευτικών υπηρεσιών προς το Υπουργείο, για τη δηµιουργία δικτύων προστατευόµενων περιοχών στη διασυνοριακή περιοχή Βουλγαρίας-Ελλάδας. 2 Η δεύτερη πρόσκληση αφορούσε στην υλοποίηση διασυνοριακών δράσεων στον τοµέα του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης. Και στις δύο περιπτώσεις, η χρηµατοδότηση προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (πρόγραµµα PHARE). Η "Καλλιστώ", που στο µικρό χρονικό διάστηµα ύπαρξής της έχει δραστηριοποιηθεί έντονα στην περιοχή, και από τις δύο πλευρές των συνόρων, δέχτηκε προσκλήσεις συνεργασίας από φορείς κάθε είδους: Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, Τοπικούς Συλλόγους, Οργανισµούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Επιστηµονικά Ιδρύµατα, Εταιρείες Συµβούλων κ.λπ. Επειδή δεν µπορούσε να µετέχει σε πάνω από ένα σχήµα συνεργασίας ανά πρόσκληση, αναγκάστηκε να απορρίψει προτάσεις και να διαλέξει ε- κείνες που φαινόντουσαν πιο κοντά στον χαρακτήρα και τους στόχους της οργάνωσης. ΡΟ ΟΠΗ: ιασυνοριακή µέριµνα για Μέλη της βουλγαρικής αντιπροσωπείας και της Καλλιστώ µαζί µε στελέχη του ασαρχείου ράµας στο Φρακτό. Ισχυρή παρουσία Σε εκτροφείο θηραµάτων στη Βουλγαρία: Αρκούδα, σε αναζήτηση τροφής, άνοιξε µε άνεση βαρειά µεταλλική κατασκευή, στην οποία αποθηκεύονται ζωοτροφές. ιακρίνονται πάνω τα ίχνη από τις πατούσες της πάνω στο µέταλλο. ÔΟ ΕΡΓΟ "Development of Cross-Border Cooperation as a Basis for Effective Conservation of Brown Bear Population and Habitats in Western Rhodope Region" αφορά σε διασυνοριακή συνεργασία µεταξύ Βουλγαρικών και Ελληνικών φορέων για τη διατήρηση των πληθυσµών και ενδιαιτηµάτων της καφέ αρκούδας στην υτική Ροδόπη. Υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράµµατος PHARE, που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Την ελληνική πλευρά εκπροσωπεί η "Καλλιστώ", που µετέχει στο εταιρικό σχήµα υλοποίησης του έργου. Το έργο περιλαµβάνει τις ακόλουθες δράσεις: Για το πρώτο έργο, που αφ λευτικών υπηρεσιών στο "Καλλιστώ" συµµετείχε σε Εταιρία Συµβούλων AGRECO 1 Συγκέντρωση και ανάλυση πληροφοριών για τον προσδιορισµό περιοχών στις οποίες σηµειώνονται συγκρούσεις µεταξύ αρκούδας και ανθρώπινων δραστηριοτήτων, καθώς και του είδους των µέτρων πρόληψης ζηµιών που πρέπει να ληφθούν. 2 ιασυνοριακή ανταλλαγή τεχνογνωσίας σε θέµατα πρόληψης ζηµιών και δράσεων διατήρησης της αρκούδας. 3 Σχεδιασµός και εφαρµογή ειδικών πιλοτικών µέτρων ελαχιστοποίησης των συγκρούσεων ανθρώπου-αρκούδας (ηλεκτροφόρες περιφράξεις, φυτεύσεις άγριων καρποφόρων). 4 Αγορά και χρήση εξοπλισµού παρακολούθησης των πληθυσµών της αρκούδας - εφαρµογή µεθόδων ραδιοτηλεµετρίας. 5 Ανάπτυξη GIS µοντέλου καταλληλότητας βιοτόπων, ταυτοποίηση και χαρτογράφηση διαδρόµων επικοινωνίας/σύνδεσης των υποπληθυσµών.

11 Óå åîýëéîç äéáóõíïñéáêýò ðñùôïâïõëßåò ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü: Ευρεία σύµπραξη µε διεθνείς φορείς. 11 ÖÁÊÅËÏÓ 5 στη Βουλγαρία ορά στην παροχή συµβουουλγαρική κυβέρνηση, η κοινοπραξία µε την διεθνή, µε έδρα στις Βρυξέλλες, την καφέ αρκούδα το "Regional Environmental Centre for Central and Eastern Europe", µε έδρα στη Βουδαπέστη, και την Βουλγαρική Εταιρία Συµβούλων "DICON". Η κοινοπραξία κέρδισε το διαγωνισµό, στον οποίο µετείχαν πάνω από 24 διεθνή σχήµατα συνεργασίας. Μετά την επιτυχία αυτή, η "Καλλιστώ" έχει την ευκαιρία να µεταφέρει την ελληνική ε- µπειρία (θετική και αρνητική) από τη δηµιουργία ανάλογων "δικτύων", που έχει πάρει τη µορφή "Φορέων ιαχείρισης Προστατευόµενων Περιοχών". Έχει την ευκαιρία, ακό- µα, να τεκµηριώσει προτάσεις για την αποτελεσµατικότερη δυνατή συνεργασία µεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας για την από κοινού διαχείριση περιοχών Natura 2000, προστατευόµενων ειδών και τύπων οικοτόπων διεθνούς σηµασίας. Για την κατάθεση πρότασης στη δεύτερη πρόσκληση, υπήρχε η δυνατότητα επιλογής µεταξύ µίας από τρεις ειδικότερες θεµατικές περιοχές συνεργασίας: ράσεις προώθησης στρατηγικών αειφόρου ανάπτυξης ράσεις διατήρησης ειδών και τύπων οικοτόπων και ράσεις προώθησης "Πράσινου" τουρισµού. Η "Καλλιστώ" επέλεξε να µετέχει σε εταιρικό σχήµα στο οποίο µετέχουν ένας τοπικός σύλλογος ("Silivriak Caving Club"), ο ήµος Σµόλιαν, η Βουλγαρική Περιβαλλοντική Οργάνωση "BALKANI Wildlife Society" και το Πρόγραµµα "ΡΟ ΟΠΗ", που υποστηρίζεται από το UNDP (Αναπτυξιακό Πρόγραµµα των Ηνωµένων Ε- θνών). Θέµα της συνεργασίας είναι η διασυνοριακή προστασία και διαχείριση των πληθυσµών της καφέ αρκούδας. Η επιλογή της "Καλλιστώς" επιβραβεύθηκε µε την έ- ναρξη µιας συνεργασίας που υπόσχεται πολλά, τόσο από πλευράς συνεργατών που συµµετέχουν στην ε- φαρµογή της, όσο και από πλευράς προοπτικών συνέχισης σε διασυνοριακό επίπεδο των προσπαθειών για τη διατήρηση της καφέ αρκούδας στη Ροδόπη, που, στην Ελλάδα, ξεκίνησαν από το πρόγραµµα LIFE- Nature "ΑΡΚΤΟΣ", το ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ 6 Ανάπτυξη ενός διασυνοριακού σχεδίου διατήρησης της αρκούδας και ενσωµάτωση των αντίστοιχων στόχων σε περιφερειακά και τοπικά σχέδια ανάπτυξης. 7 ράσεις Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης - ηµιουργία ε- νός Κέντρου ιατήρησης της Αρκούδας, παραγωγή ενηµερωτικής ταινίας και εντύπων. Η έναρξη των δράσεων του προγράµµατος ξεκίνησε µε την αρχή του νέου έτους, το τριήµερο 8-10 Ιανουαρίου, µε τη διοργάνωση ηµερίδων και επισκέψεων στην περιοχή του προγράµµατος στη Βουλγαρία, καθώς και συναντήσεις µε τις τοπικές αρχές, περιλαµβανόµενων όλων των τοπικών δασαρχείων. Από ελληνικής πλευράς συµµετείχε διµελής αντιπροσωπεία της "Καλλιστώς" (Σπ. Ψαρούδας και Κ. Γώδης). Η πρώτη δραστηριότητα σε ελληνικό έδαφος έγινε µεταξύ 25 και 27 Απριλίου, όταν πολυµελής Βουλγαρική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Ελλάδα. Στην αντιπροσωπεία µετείχαν οι δασάρχες της Βουλγαρικής διασυνοριακής περιοχής (Dospat, Borino, Trigrad, Smolyan, Shiroka Luka) και εκπρόσωποι του ιευθυντή ασών της Περιφέρειας, της ηµάρχου του Smolyan, του προγράµµατος των Ηνωµένων Ε- θνών (UNDP) για τη Ροδόπη και ΜΚΟ της περιοχής. Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Παρανεστίου, στελέχη της "Καλλιστώς" παρουσίασαν τις δράσεις διατήρησης και παρακολούθησης της αρκούδας που εφαρµόζονται στην περιοχή από το Την δεύτερη µέρα έγινε παρουσίαση του Φορέα ιαχείρισης και ξενάγηση στην Προστατευόµενη Περιοχή Οροσειράς Ροδόπης (Φρακτό κ.λπ.), ενώ την τελευταία µέρα η Βουλγαρική αντιπροσωπεία συναντήθηκε µε τον ασάρχη Σταυρούπολης κ. Μήλιο και τον ιευθυντή ασών ράµας κ. Πασχάλη. Ó. ØÁÑÏÕÄÁÓ Από τη συνάντηση στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Παρανεστίου (26 Απριλίου) - ΚΑΤΩ: Μέλη της Βουλγαρικής αντιπροσωπείας και ο ασάρχης Σταυρούπολης (27 Απριλίου).

12 12 Η περιβαλλοντική µη κυβερνητική οργάνωση "Καλλιστώ" σχε- ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ ÖÁÊÅËÏÓ 6 ΡΟ ΟΠΗ: Εθνικό πάρκο κι ΓΡΑΦΕΙ Ο ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ ÔΟΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟ Φεβρουάριο 2007 γνωστοποιήθηκε στον Φορέα ιαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης και στα Νοµαρχιακά Συµβούλια ράµας και Ξάνθης το Σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για τον χαρακτηρισµό "ζωνών προστασίας" στην Προστατευόµενη Περιοχή Οροσειράς Ροδόπης. Η γνωστοποίηση αυτή σηµατοδότησε την έναρξη της διαδικασίας δηµόσιας διαβούλευσης. Η τελική υπογραφή ΚΥΑ για την περιοχή είναι απολύτως απαραίτητη για τη λειτουργία του Φορέα ιαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης, δεδοµένου ότι, χωρίς αυτή δεν νοµιµοποιείται η εκπόνηση του α- παραίτητου πενταετούς ιαχειριστικού Σχεδίου, που θα ρυθµίζει λεπτοµέρειες γύρω από την εφαρµογή διαχειριστικών δράσεων. Γι αυτό, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, µεταξύ των οποίων η "Καλλιστώ" που τις εκπροσωπεί στο.σ. του Φορέα ιαχείρισης, ζητούν πολύ καιρό τώρα να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι διαδικασίες υ- πογραφής όλων των ΚΥΑ που αφορούν σε προστατευόµενες περιοχές. Κάλλιο αργά παρά ποτέ Η Οροσειρά Ροδόπης επιλέχτηκε να ενταχθεί στις περιοχές για τις οποίες ιδρύθηκαν Φορείς ιαχείρισης, λόγω της ευρύτερης σηµασίας της, αλλά και της ύπαρξης αξιόλογου πληθυσµού της καφέ αρκούδας, είδους που προστατεύεται κατά προτεραιότητα από την Ο- δηγία 92/43. Η έγκριση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για την περιοχή, που θα περιλάµβανε σχέδιο ΚΥΑ για τις ζώνες και τους όρους προστασίας της, καθυστερούσε αδικαιολόγητα µέχρι σήµερα: Σχετική µελέτη και πρόταση για ΚΥΑ είχαν ολοκληρωθεί και υποβληθεί προς έ- γκριση από το 1999, όταν ολοκληρώθηκε το πρόγραµµα LIFE- Nature ΑΡΚΤΟΣ "για την διατήρηση των πληθυσµών και βιοτόπων της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα". Το πρόγραµµα αυτό, Από τη συνεδρίαση του Νοµαρχιακού Συµβουλίου ράµας στις 24 Απριλίου, στην οποία έλαβε σαφή θέση η Καλλιστώ : Εθνικό πάρκο η Ροδόπη και όχι περιοχή οικοανάπτυξης. που συντόνισε ο "Αρκτούρος" και στο ο- ποίο συνέβαλαν σηµαντικά σηµερινά στελέχη της "Καλλιστώ", µεταξύ άλλων, εκπόνησε ΕΠΜ για τρεις από τις σηµαντικότερες περιοχές για την καφέ αρκούδα: Την Βόρεια Πίνδο (σήµερα Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου), τον Γράµο και τη Ροδόπη. Για λόγους που δεν εξηγήθηκαν ποτέ ε- παρκώς, η ΕΠΜ για την Ροδόπη δεν είχε εγκριθεί µέχρι πρόσφατα. Χρειάστηκε να γίνει νέα ΕΠΜ (!) από το προσωπικό του ΥΠΕΧΩ Ε, η οποία εγκρίθηκε µόλις το περασµένο φθινόπωρο (25/9/06). Η καθυστέρηση επτά ετών που µεσολάβησε είναι ανεξήγητη για έναν επιπλέον λόγο: Η νέα ΕΠΜ είναι κατά 99% ταυτόσηµη µε την ΕΠΜ που είχε εκπονηθεί από το πρόγραµ- µα "ΑΡΚΤΟΣ". Έγιναν κάποιες τροποποιήσεις στην ζώνωση που είχε αρχικά προταθεί και παρατέθηκαν επιπλέον στοιχεία α- πό δύο ακόµα µελέτες που είχαν προηγηθεί στην περιοχή ("Ειδικό ιαχειριστικό Σχέδιο Περιοχής Ελατιάς" και "Ε.Π.Μ. άσους Φρακτού-Χαϊντού Κούλας και γύρω κορυφών"). Τα στοιχεία αυτά, όµως, είχαν ήδη ληφθεί υπόψη και συνεκτιµηθεί από το πρόγραµµα ΑΡΚΤΟΣ! Με αδικαιολόγητη καθυστέρηση, λοιπόν, το Σχέδιο ΚΥΑ κατατέθηκε επιτέλους προς συζήτηση στα Νο- µαρχιακά Συµβούλια και τον Φορέα ιαχείρισης της περιοχής. Η "Καλλιστώ" εκτιµώντας την αξία που έχει η έγκαιρη ο- λοκλήρωση της συζήτησης και η υπογραφή της ΚΥΑ το συντοµότερο δυνατόν, καταθέτει τις α- πόψεις της για να συµβάλει στην κατεύθυνση αυτή. Και δυστυχώς, δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιµο! Το άσος Σηµύδας στη Ροδόπη. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΡΤΖΑΝΗΣ

13 Áðü ôçí åëëçíéêþ ðëåõñü ôùí óõíüñùí ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü: Μια κοινή υπουργική απόφαση διχάζει. 13 ÖÁÊÅËÏÓ 7 όχι περιοχή οικοανάπτυξης ÇΟΡΟΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΡΟ ΟΠΗΣ α- ποτελεί µια από τις πιο σηµαντικές περιοχές της χώρας α- πό πλευράς φυσικού περιβάλλοντος. Γεωλογικές και βιογεωγραφικές ιδιαιτερότητες διαµόρφωσαν συνθήκες υψηλής βιοποικιλότητας: Το γεγονός ότι κατά την Πλειστόκαινο περίοδο βρέθηκε στο όριο εξάπλωσης των παγετώνων, κατέστησε την περιοχή ένα βοτανικό παράδεισο από άποψη ποικιλότητας ειδών. Σηµαντικό στοιχείο για την περιοχή είναι ότι, τα πενήντα τελευταία χρόνια, αποτέλεσε το πολιτικό σύνορο µεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, ε- νώ για ιστορικούς και κοινωνικούς-οικονοµικούς λόγους, η πληθυσµιακή πυκνότητα µειώθηκε πολύ (κυρίως στο Νοµό ράµας) και η οροσειρά έµεινε σχετικά ανεπηρέαστη από ανθρώπινες δραστηριότητες, πλην της δασικής εκµετάλλευσης, που και αυτή έγινε υπό την εποπτεία και το σχεδιασµό της δασικής υπηρεσίας. Αποτέλεσµα όλων αυτών των συνθηκών, που διαµορφώθηκαν από το απώτατο παρελθόν έως σήµερα, είναι ότι, σε µια σχετικά µικρή έκταση, συναντώνται όλες οι ζώνες βλάστησης της Ευρώπης. Από την ευµεσογειακή των αειφύλλων πλατυφύλλων µέχρι τη σκανδιναβική ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων, της ερυθρελάτης, δασικής πεύκης και της σηµύδας. Σχεδόν το 60% των ειδών της χλωρίδας της Ευρώπης απαντά στη Ροδόπη. Αποτελεί καταφύγιο για 211 σπάνια ή απειλούµενα είδη, µεταξύ των οποίων και η καφέ αρκούδα. εκαπέντε από αυτά είναι λείψανα της τριτογενούς εποχής, της εποχής των παγετώνων, 40 είναι ενδηµικά των Βαλκανίων, ενώ 50 είδη είναι αποκλειστικά ενδη- µικά της Ροδόπης και δεν συναντώνται πουθενά αλλού στον κόσµο. Να χαρακτηριστεί "Εθνικό Πάρκο" Καταρράκτης στο Παρθένο άσος της Ροδόπης. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΣΑΑΚ Η "Καλλιστώ" θεωρεί ότι κακώς το Σχέδιο ΚΥΑ εισηγείται τον χαρακτηρισµό της περιοχής ως "Περιοχή Οικοανάπτυξης". Πρέπει να χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο! Η οροσειρά της Ροδόπης είναι µία εκτετα- µένη περιοχή, από τις ελάχιστες αποµένουσες στην Ελλάδα, που έχει "ελάχιστα επηρεασθεί από τις ανθρώπινες δραστηριότητες" και στην οποία "διατηρείται µεγάλος αριθµός και ποικιλίες αξιόλογων βιολογικών, οικολογικών, γεωµορφολογικών και αισθητικών στοιχείων". Συνεπώς, αποτελεί µία από τις χαρακτηριστικότερες περιοχές στην Ελλάδα που πληρούν τις προϋποθέσεις να χαρακτηριστούν Εθνικά Πάρκα, κατά τα οριζόµενα στο Άρθρο 19 του Νόµου 1650/86, αν όχι η χαρακτηριστικότερη ορεινή περιοχή στην Ελλάδα (µαζί µε τον Όλυµπο και τη Βόρεια Πίνδο, ίσως - που έχουν ήδη ανακηρυχθεί Εθνικά Πάρκα). Κύριος στόχος διαχείρισης της περιοχής οφείλει να είναι η διατήρηση του αριθµού και της ποικιλίας των φυσικών χαρακτηριστικών της. Παράλληλα, άλλοι στόχοι διαχείρισης πρέπει να είναι η ανάδειξη των χαρακτηριστικών αυτών, επ' ωφελεία τόσο των στόχων προστασίας, όσο και των τοπικών κοινωνιών και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της. Οι παράλληλοι αυτοί στόχοι είναι βεβαίως θεµιτοί και, πολλές φορές, απαραίτητοι για την αποτελεσµατικότερη προστασία της βιολογικής, οικολογικής και γεωµορφολογικής ποικιλίας, αλλά πρέπει να είναι καθαρό σε όλες-όλους πως αυτοί είναι ενδιάµεσοι στόχοι, που λειτουργούν ως µέσα επίτευξης του κύριου στόχου και όχι ως αυτοσκοπός. Αντίθετα, όπως φαίνεται από τον ορισµό που δίνει ο Ν για τις "Περιοχές Οικοανάπτυξης", ο χαρακτηρισµός αυτός αφορά κυρίως σε κατοικηµένες περιοχές, µε ποικιλία "παραδοσιακών ασχολιών και ανθρώπινων δραστηριοτήτων", που έχουν διαµορφώσει ιδιαίτερα τοπία και αρχιτεκτονικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά στην περιοχή. Αφορά, λοιπόν, σε περιοχές που έχουν κυρίως αγροτικά - ανθρωπογενή και όχι φυσικά χαρακτηριστικά. Περιοχές στις οποίες επιδιώκεται κυρίως η αγροτική α- νάπτυξη, ο εκσυγχρονισµός της τοπικής οικονοµίας και η ενθάρρυνση δραστηριοτήτων όπως ο αγροτουρισµός. Επιπλέον, ο χαρακτηρισµός "Περιοχή Οικοανάπτυξης" δεν αποδίδει την ευρύτερη αξία της περιοχής, ούτε προσφέρει στην περιβαλλοντική ανάδειξη και προστασία της περιοχής. Χαρακτηριστικό είναι ότι η µόνη άλλη περιοχή που έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή οικοανάπτυξης στην Ελλάδα είναι η λίµνη Ιωαννίνων (Παµβώτιδα)! Μάλιστα, ήδη συζητείται, µε πρωτοβουλία τοπικών φορέων, να ενταχθεί στο υπό θέσπιση νέο Εθνικό Πάρκο Κεντρικής Πίνδου, µαζί µε τα Τζουµέρκα! Να µη χαθεί η ευκαιρία Η "Καλλιστώ" θεωρεί ότι εάν παραµείνει ο χαρακτηρισµός της περιοχής ως "οικοανάπτυξης" χάνεται µια πολύ µεγάλη ευκαιρία για την περιβαλλοντική ανάδειξη και προστασία της. Τέλος, πρέπει να τονιστεί ότι, σε κάθε περίπτωση, ο χαρακτηρισµός της περιοχής ως Οικοανάπτυξης ή ως Εθνικό Πάρκο δεν αλλάζει το καθεστώς "ζώνωσης" και τους όρους προστασίας (το τι επιτρέπεται και το τι δεν επιτρέπεται), οι οποίοι ρυθµίζονται αποκλειστικά από την τελική µορφή της ΚΥΑ και το σχέδιο διαχείρισης, που θα καταρτίσει ο Φορέας ιαχείρισης. Με άλλα λόγια, η ονοµασία της περιοχής ως Εθνικού Πάρκου, µόνο πλεονεκτήµατα παρουσιάζει. Η ονοµασία της περιοχής ως "περιοχής οικοανάπτυξης" διευκολύνει α- πλώς την κεντρική διοίκηση και την εκάστοτε κυβέρνηση να αποποιηθούν τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις τους!

14 14 Η περιβαλλοντική µη κυβερνητική οργάνωση "Καλλιστώ" σχε- ÂÁËÊÁÍÉÊÇ ÓÕÍÅÑÃÁÓÉÁ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÓÁÑÊÏÖÁÃÁ ÖÁÊÅËÏÓ 8 ÆÙÍÏÐÏÉÇÓÇ ìå âüóç ôï ó Ýäéï ôçò Ê.Õ.Á. Ζώνες και όροι προστα ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΡΤΗ: ΗΛΙΑΣ ΑΡΑΒΙ ΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ GIS ΚΑΛΛΙΣΤΩ Η πρόταση του ΥΠΕΧΩ Ε Όπως φαίνεται στον ÁÑÔÇ 1, που αποτυπώνει τις ζώνες που έχουν προβλεφθεί από πλευράς Υπουργείου, διακρίνονται τρεις κατηγορίες προστασίας: Á Η κατηγορία Α περιλαµβάνει τις αυστηρότερα προστατευόµενες περιοχές, υ- πό καθεστώς "Απόλυτης Προστασίας της Φύσης" κατά το Ν. 1650/86: Πρόκειται για το Παρθένο άσος Φρακτού (Α1), το διατηρητέο µνηµείο της Φύσης της Τσίχλας (Α2) και την περιοχή Γυφτόκαστρου-Κούλας (Α3). Â Η κατηγορία Β περιλαµβάνει επτά περιοχές "Προστασίας της Φύσης" κατά τον Ν. 1650/86. Οι τρεις πρώτες, που φαίνονται στο χάρτη 1, είναι η περιφερειακή ζώνη γύρω από το Φρακτό (Β1), η περιφερειακή ζώνη γύρω από τις περιοχές Α2 και Α3 (Β2) και η περιοχή Αετοράχης-Στραβορέµατος (Β3). Οι υπόλοιπες περιοχές (Β4- Β7) έχουν σηµειακό χαρακτήρα και δεν έ- χουν αποτυπωθεί στο χάρτη. Πρόκειται για τους τυρφώνες της περιοχής Ελατιάς (Β4, Β5), το παραποτάµιο δάσος σκλήθρου Βαθυρέµατος (Β6), την κοίτη Στραβορέµατος και τα εκατέρωθεν υπαλπικά λιβάδια (Β7). Ã Η κατηγορία Γ περιλαµβάνει τρεις περιοχές πρότυπης και αειφορικής διαχείρισης δασών (Γ1: Σηµύδας, Γ2: Ελατιάς και Γ3: Φαλακρού), µία περιοχή ειδικής διαχείρισης του ποταµού Νέστου και παρόχθιας ζώνης πλάτους 500 µ. εκατέρωθεν της κοίτης του (περιοχή Γ4), µία είναι περιοχή ειδικής διαχείρισης της ευρύτερης περιοχής Αρκουδορέµατος-Χαϊντούς (Γ5) και, τέλος, τις εκτάσεις που βρίσκονται στα όρια ευθύνης του Φορέα ιαχείρισης Ο- ροσειράς Ροδόπης, αλλά δεν εντάσσονται σε κάποια από τις προαναφερθείσες ζώνες (περιοχή Γ6 - "Αειφορικής Χρήσης και Α- νάπτυξης"). Η τελευταία περιοχή (Γ6) έχει το χαλαρότερο καθεστώς προστασίας και αποτελεί στην ουσία "Περιοχή Οικοανάπτυξης" κατά την κατηγοριοποίηση του Ν. 1650/86. Οι υπόλοιπες περιοχές της κατηγορίας Γ (Γ1-Γ5) αποτελούν περιοχές ενδιάµεσης προστασίας, µεταξύ της κατηγορίας "Προστασίας της Φύσης" και "Οικοανάπτυξης". Καλλιστώ : Πρόταση για νέες ζώνες ÁÑÔÇÓ 1 Κατά την πρόταση του ΥΠΕΧΩ Ε, το µεγαλύτερο µέρος της προστατευόµενης περιοχής καταλαµβάνει η ζώνη Γ6 ("Περιοχή Αειφορικής Χρήσης και Ανάπτυξης"), η ο- ποία απολαµβάνει τη µικρότερη προστασία, σχετικά µε τις άλλες ζώνες. Το σκεπτικό της σχετικής εισήγησης είναι ότι "στη ζώνη αυτή συγκεντρώνεται το µεγαλύτερο ποσοστό των δραστηριοτήτων της προστατευόµενης περιοχής, ενώ το ανθρωπογενές περιβάλλον εναλλάσσεται µε τµήµατα φυσικού περιβάλλοντος". Ωστόσο, η ζώνη Γ6 δεν είναι οµοιογενής. Εκτός από τµήµατα της περιοχής στις οποίες η παρουσία του ανθρώπου είναι εντονότερη, κυρίως γύρω από τους κατοικηµένους οικισµούς, περιλαµβάνονται και επιµέρους περιοχές στις οποίες το φυσικό περιβάλλον παραµένει σχετικά ανεπηρέαστο και υπερτερεί του ανθρωπογενούς. Σε αυτές τις περιοχές, που βρίσκονται κυρίως στο βόρειο τµήµα της ζώνης, χρειάζεται αυστηρότερο καθεστώς προστασίας. Γι αυτό το λόγο, η "Καλλιστώ" πρότεινε τη διαίρεση της ζώνης Γ6 σε τέσσερα τµήµατα: (νέο) Γ6, Γ7, Γ8 και. Η προτεινόµενη διαίρεση φαίνεται στο ÁÑÔÇ 2. Οι ζώνες Γ6-Γ8 προτείνεται να έχουν καθεστώς ειδικής διαχείρισης, κατ' αναλογία αυτών που ισχύουν στις υπόλοιπες ζώνες Γ, µε πρόβλεψη για ανάπτυξη του ιαµατικού τουρισµού υπό προϋποθέσεις στη ζώνη Γ8 (Θερµιά). Αντίθετα, τα νότια τµήµατα της πρώην ζώνης Γ6, προτείνεται να αποτελέσουν τη ζώνη, κρατώντας το όνοµα "Περιοχή Αειφορικής Χρήσης και Ανάπτυξης", µε την επιπλέον πρόβλεψη για την λειτουργία µικρών παραγωγικών µονάδων, που θα είναι συµβατές µε τον χαρακτήρα της περιοχής.

15 Áðü ôçí åëëçíéêþ ðëåõñü ôùí óõíüñùí ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü: Η Καλλιστώ παρεµβαίνει. 15 ÖÁÊÅËÏÓ 9 Η ζώνη Γ6 που όρισε το ΥΠΕΧΩ Ε είναι ανοµοιογενής. Γι αυτό και πρέπει να διασπαστεί σε τέσσερις ζώνες µε ειδικές προβλέψεις. ίας ÆÙÍÏÐÏÉÇÓÇ ìå âüóç ôéò èýóåéò ôçò ÊÁËËÉÓÔÙ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙ Α: Πρόσθετα µέτρα - επέκταση στα Στενά του Νέστου. ÁÑÔÇÓ 2 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΡΤΗ: ΗΛΙΑΣ ΑΡΑΒΙ ΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ GIS ΚΑΛΛΙΣΤΩ ÔÏ ÄÉËÇÌÌÁ ÅÜí áñáêôçñéóôåß......εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης Η περιοχή αναβαθµίζεται και αποκτά "κύρος" τόσο διεθνώς, όσο και στην Ελλάδα, προς γενικότερο όφελός της. Η Ελληνική Πολιτεία αναγνωρίζει την περιοχή ως εθνικής ση- µασίας και δεσµεύεται για τη διαχείρισή της, σύµφωνα µε την παρούσα νοµοθεσία που επιβάλλει ως υποχρεωτική τη διαχείριση από Φορέα ιαχείρισης εκείνων των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως Εθνικά Πάρκα. Είναι πιο εύκολο, λοιπόν, να απαιτήσουν οι τοπικοί φορείς τη χρηµατοδότηση του Φορέα, σε ό,τι αφορά, τουλάχιστον, τα ανελαστικά έξοδά του (προσωπικό, λειτουργικά και πάγια έξοδα). Πέραν της χρηµατοδότησης αυτής, ο Φορέας µπορεί να διεκδικήσει επιπλέον πόρους για την επίτευξη των στόχων διαχείρισης. Είναι πιο εύκολο να διοχετευτούν Ευρωπαϊκά κονδύλια στην περιοχή, αφού αποκτά (ιδιαίτερα µετά την ένταξη της Βουλγαρίας στην Ε.Ε.) και διασυνοριακή - διεθνή σηµασία. Τα Εθνικά Πάρκα είναι σε πρώτη προτεραιότητα. Σε περίπτωση κοινής χρηµατοδότησης της διασυνοριακής περιοχής Ελλάδας-Βουλγαρίας, από διεθνή χρηµατοδοτικά µέσα (π.χ. ΕΕ, ΟΗΕ, ιεθνής Τράπεζα) η ύπαρξη Εθνικού Πάρκου στην ελληνική πλευρά προσφέρει αυτονόητα πλεονεκτή- µατα....περιοχή Οικοανάπτυξης Ροδόπης Η Ροδόπη φαντάζει ως ο "φτωχός συγγενής" µεταξύ των άλλων προστατευόµενων περιοχών στην ευρύτερη περιοχή, α- φού όλες οι άλλες (Κερκίνη, έλτα Νέστου, αδιά, έλτα Έ- βρου) είναι χαρακτηρισµένες ως "Εθνικά Πάρκα". Η περιοχή προσλαµβάνει περιφερειακή µόνο σηµασία και το κράτος αποποιείται εν πολλοίς τις υποχρεώσεις προστασίας και ανάδειξής της. εν είναι υποχρεωτική η λειτουργία Φορέα ιαχείρισης, ενώ είναι δύσκολο να βρεθούν άλλοι χρη- µατοδοτικοί πόροι, πέραν των εθνικών, αφού, όπως είναι γνωστό, οι περιφερειακοί πόροι στην Ελλάδα δεν είναι αρκετοί, όπως σε άλλες χώρες της Ευρώπης, για να στηρίξουν περιοχές περιφερειακής σηµασίας. Είναι πιο δύσκολο να υλοποιηθούν Ευρωπαϊκά προγράµµατα στην περιοχή, στα περισσότερα των οποίων η προστασία του περιβάλλοντος έχει βαρύνουσα σηµασία. Σε περίπτωση κοινής χρηµατοδότησης της διασυνοριακής περιοχής Ελλάδας-Βουλγαρίας, από διεθνή χρηµατοδοτικά µέσα, ο καταµερισµός του προϋπολογισµού ευνοεί την πλευρά εκείνη που θα αποδείξει την αναγκαιότητα υλοποίησης δράσεων διαχείρισης στην επικράτειά της. Η ελληνική πλευρά στερείται του επιχειρήµατος ύπαρξης "Εθνικού Πάρκου".

16 16 ÖÁÊÅËÏÓ 10 Πρόσθετα µέτρα προστασίας της αρκούδας και επέκταση της περιοχής στα Στενά Νέστου Η "Καλλιστώ" κατέθεσε δύο ακόµα προτάσεις, που αφορούν στους ειδικότερους όρους προστασίας της καφέ αρκούδας (είδος προστατευόµενο κατά προτεραιότητα από την Κοινοτική Οδηγία 92/43 - ίκτυο Natura 2000) και στην αναγκαιότητα επέκτασης της περιοχής προκειµένου να περιλάβει τα Στενά του Νέστου στην περιοχή ευθύνης του Φορέα ιαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης: Για τη ζώνη Γ2, προτείνεται να εξαιρεθεί από τις επιτρεπόµενες δραστηριότητες η θήρα (κυνήγι). Η ζώνη αυτή αποτελεί πυρήνα ενδηµίας του α- πειλούµενου πληθυσµού αρκούδας της περιοχής καθώς και άλλων απειλούµενων ειδών. Ειδικότερα για την αρκούδα, αποτελεί τον σηµαντικότερο "διάδροµο επικοινωνίας" των υποπληθυσµών του είδους µεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Η άσκηση της θήρας αποτελεί επικίνδυνη ή οχλούσα δραστηριότητα, µε αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσµούς των ειδών. Τέλος, προτείνεται να επεκταθεί η περιοχή ευθύνης του Πάρκου, για να συµπεριληφθεί και η περιοχή Natura 2000 GR "Αισθητικό άσος Νέστου", που παρά την αδιαµφισβήτητη αξία της δεν υπάγεται σε κάποιον άλλο Φορέα (ούτε στο νεοσυσταθέν Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης). Η θέση αυτή έχει ανάγκες διαχείρισης παρόµοιες µε αυτές που έ- χει η ζώνη Γ4 - "Περιοχή Ειδικής ιαχείρισης Νέστου", είναι πιθανό, όµως, να χρειάζεται πρόσθετη µέριµνα. Γι αυτό, πρέπει να εκπονηθεί ειδικό σχέδιο διαχείρισής της. Η πε- Οι 5 κατηγορίες προστατευόµενων περιοχών Ο χαρακτηρισµός µιας περιοχής ως προστατευόµενης γίνεται µε βάση το νόµο 1650/86, ο οποίος στο άρθρο 19 προσδιορίζει τις εξής πέντε κύριες κατηγορίες προστασίας: 1 Περιοχές Απόλυτης Προστασίας της Φύσης Χαρακτηρίζονται εκτάσεις "µε εξαιρετικά ευαίσθητα οικοσυστήµατα, βιότοποι ή οικότοποι σπανίων ή απειλούµενων µε εξαφάνιση ειδών της αυτοφυούς χλωρίδας ή άγριας πανίδας ή εκτάσεις που έχουν α- ποφασιστική θέση στον κύκλο ζωής σπάνιων ή απειλούµενων µε εξαφάνιση ειδών της άγριας πανίδας. Στις περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα. Κατ' εξαίρεση µπορεί να επιτρέπεται σύµφωνα µε τις ειδικότερες ρυθµίσεις του οικείου κανονισµού, η διεξαγωγή επιστηµονικών ερευνών και η εκτέλεση εργασιών που αποσκοπούν στη διατήρηση των χαρακτηριστικών τους, εφόσον εξασφαλίζεται ο υ- ψηλός βαθµός προστασίας". 2 Περιοχές Προστασίας της Φύσης Χαρακτηρίζονται εκτάσεις "µεγάλης οικολογικής ή βιολογικής αξίας. Στις περιοχές αυτές προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από κάθε δραστηριότητα ή επέµβαση που είναι δυνατόν να µεταβάλει ή να αλλοιώσει τη φυσική κατάσταση, σύνθεση ή εξέλιξη του. Κατ' εξαίρεση µπορούν να ε- πιτρέπονται, σύµφωνα µε τις ειδικότερες ρυθµίσεις του οικείου κανονισµού, η εκτέλεση εργασιών, ερευνών και η άσκηση α- σχολιών και δραστηριοτήτων, κυρίως παραδοσιακών, εφόσον δεν έρχονται σε α- ντίθεση µε τους σκοπούς προστασίας. 3 Εθνικά Πάρκα Χαρακτηρίζονται "εκτεταµένες περιοχές που έχουν παραµείνει ανεπηρέαστες ή έ- χουν ελάχιστα επηρεαστεί από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και στις οποίες έ- χουν καταγραφεί µεγάλος αριθµός και ποικιλία αξιόλογων βιολογικών, οικολογικών, γεωµορφολογικών και αισθητικών στοιχείων". Στην περίπτωση που το πάρκο ταυτίζεται µε µια δασική περιοχή, τότε µπορεί να ονοµάζεται "εθνικός δρυµός". Η εκτέλεση έργων, η επίσκεψη και η άσκηση παραγωγικών δραστηριοτήτων, στο βαθµό που είναι συµβατά µε τους στόχους της προστασίας, προβλέπονται από σχετικό κανονισµό. 4 Προστατευόµενοι φυσικοί σχηµατισµοί, προστατευόµενα τοπία και στοιχεία του τοπίου Ως προστατευόµενοι φυσικοί σχηµατισµοί χαρακτηρίζονται "λειτουργικά τµή- µατα της φύσης ή µεµονωµένα στοιχεία, που έχουν ιδιαίτερη επιστηµονική, οικολογική ή αισθητική αξία ή συµβάλλουν στην διατήρηση των φυσικών διεργασιών και στην προστασία των φυσικών πόρων". Ως προστατευόµενα τοπία χαρακτηρίζονται περιοχές "µεγάλης αισθητικής ή πολιτιστικής αξίας και εκτάσεις ιδιαίτερα πρόσφορες για την αναψυχή του κοινού ή συµβάλλουν στην προστασία ή αποδοτικότητα φυσικών πόρων". Ως προστατευόµενα στοιχεία του τοπίου χαρακτηρίζονται "τµήµατα ή συστατικά στοιχεία του τοπίου που έχουν ιδιαίτερη αισθητική ή πολιτιστική αξία ή συµβάλλουν στην προστασία ή αποδοτικότητα φυσικών πόρων". Με βάση ρυθµίσεις ειδικού κανονισµού, προβλέπονται οι όροι προστασίας και οι χρήσεις. 5 Περιοχές Οικοανάπτυξης Χαρακτηρίζονται έτσι "εκτεταµένες περιοχές που µπορούν να περιλαµβάνουν χωριά ή οικισµούς, εφόσον παρουσιάζουν ιδιαίτερη αξία και ενδιαφέρον λόγω της ποιότητας των φυσικών και πολιτιστικών τους χαρακτηριστικών και παράλληλα προσφέρουν σηµαντικές δυνατότητες για ανάπτυξη δραστηριοτήτων που εναρ- µονίζονται µε την προστασία της φύσης και του τοπίου". Στις περιοχές αυτές επιδιώκεται: Η προστασία και η βελτίωση των ι- διαίτερων φυσικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών τους. Η ενίσχυση των παραδοσιακών ασχολιών και δραστηριοτήτων που µπορεί να επιτευχθεί και µε την ανανέωση - εκσυγχρονισµό των µεθόδων και των συνθηκών της τοπικής οικονοµίας. Στις περιοχές Οικοανάπτυξης µπορούν να ασκούνται µικρής κλίµακας παραγωγικές δραστηριότητες, οι οποίες προσαρµόζονται στο φυσικό περιβάλλον και στην τοπική αρχιτεκτονική. Ιδιαίτερα ενθαρρύνεται η ανάπτυξη του αγροτουρισµού µε χρησιµοποίηση αγροτικών κατοικιών, ξενώνων, και άλλων κατασκευών. Βιοµηχανικές δραστηριότητες είναι δυνατόν να επιτρέπονται, εφόσον ευνοούν την οικονοµική αναζωογόνηση των αγροτικών περιοχών. Η εκπαίδευση και η µύηση του κοινού στους τρόπους και στις µεθόδους αρµονικής συνύπαρξης ανθρώπινων δραστηριοτήτων και φυσικών διεργασιών. Η ανάπαυση των ταξιδιωτών και η α- ναψυχή του κοινού.

17 Τα κύρια προγράµµατα εθελοντισµού που αναπτύσσει αυτή την περίοδο η Καλλιστώ. 17 ÅÐÉÊÏÉÍÙÍÉÁ Εθελοντικές δράσεις για όλους ÓÕÍÅ ÅÉÁ ÁÐÏ ÔÇ ÓÅËÉÄÁ 3 µέσα από σεµινάρια για την καλύτερη εκπαίδευση και προετοιµασία τους, µέσα κυρίως από συζήτηση, ψάξιµο και ανησυχία. ÑÏÄÏÐÇ ÐñÜóéíåò ÇìÝñåò Η "Καλλιστώ" δραστηριοποιείται χρόνια στην περιοχή, εκπροσωπώντας και τις Περιβαλλοντικές Οργανώσεις στη ιοίκηση του Φορέα ιαχείρισης. Στο πλαίσιο αυτής της συνολικής παρέµβασης οργανώνουµε για δεύτερη χρονιά πρόγραµµα πολλαπλών εθελοντικών δράσεων, όπως η συµµετοχή στην έρευνα πεδίου, η ενηµέρωση των επισκεπτών, η οργάνωση εκδηλώσεων κα. Το Πρόγραµ- µα εντάσσεται στην Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III A, γεγονός που εξασφαλίζει την κάλυψη των εξόδων (διαµονή, διατροφή, ασφάλιση) όλων των εθελοντών. Φέτος θα είµαστε στη Ροδόπη από Ιουλίου. Το διάστηµα αυτό χωρίζεται σε δύο περιόδους, και 20-29, χωρίς όµως οι περίοδοι αυτές να είναι δεσµευτικές για όλους τους συµµετέχοντες. Την ίδια περίοδο στην ίδια περιοχή, η "Καλλιστώ" θα λειτουργήσει µε τη βοήθεια εθελοντών και ένα Ενηµερωτικό Κέντρο για ντόπιους παραγωγούς γύρω από τους όρους συµβίωσης µε τα µεγάλα σαρκοφάγα και τα αγροπεριβαλλοντικά µέτρα προστασίας της παραγωγής τους. ÊÁÓÔÏÑÉÁ Óôá ïñåéíü Παρόµοιες δραστηριότητες θα εγκαινιάσουµε και σε µια άλλη σηµαντική ορεινή ζώνη παρέµβασης της "Καλλιστώ", στις ορεινές περιοχές του Νοµού Καστοριάς, µε έδρα το Άργος Ορεστικού. Εθελοντές από την περιοχή αλλά και από αλλού, θα περπατήσουν στο Γράµµο και στα άλλα βουνά, συµβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανάδειξη της περιοχής και στην δικτύωση των προσπαθειών για την προστασία της. Θα µείνουµε στην περιοχή από 3-14 Αυγούστου. Οι δύο παραπάνω δράσεις εντάσσονται σε Ενέργεια Επιχορήγησης Σχεδίων ράσης από ΜΚΟ, από το Ε.Π. "Απασχόληση και Επαγγελµατική Κατάρτιση" του Υ- πουργείου Απασχόλησης η οποία συγχρηµατοδοτείται κατά 75% από Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο. ÃÑÅÂÅÍÁ Åðéðôþóåéò ôçò Åãíáôßáò Η "Καλλιστώ" έχει κληθεί να παρακολουθεί τις συνέπειες από την κατασκευή µεγάλων οδικών αξόνων στους πληθυσµούς και τους βιότοπους των µεγάλων σαρκοφάγων κατά τη φάση κατασκευής του τµήµατος Παναγίας - Γρεβενών της Ε- γνατίας Οδού. Πρόκειται για ένα µεγάλο και περίπλοκο έργο επιστηµονικής παρακολούθησης (monitoring) µε µεθόδους όπως ραδιοπαρακολούθηση, καταγραφή ιχνών κα. Σ το έργο αυτό τους επιστήµονες της "Καλλιστώ" θα συνδράµουν και εθελοντές, οι οποίοι επίσης θα συµβάλλουν στη δηµοσιοποίηση όλης αυτής της προσπάθειας (Ιούλιος - Οκτώβριος 2007). ÄÉÊÇÃÏÑÏÉ ôïõ ðåñéâüëëïíôïò Οι µάχες που δίνουµε για την προστασία της φύσης απέναντι στην πολιτική ή άλλες εξουσίες, πολλές φορές έχουν και µια σηµαντική νοµική διάσταση. Η συµβολή νοµικών που θέλουν να προσφέρουν εθελοντικά τις γνώσεις στην υπηρεσία του περιβάλλοντος είναι αναντικατάστατη, αφού κανένας επαγγελµατίας και καµιά αµοιβή (δεδοµένων και των οικονοµικών περιορισµών µιας οργάνωσης) δεν µπορεί να υποκαταστήσει τη διάθεση ενός εθελοντή! Ως "Καλλιστώ" πήραµε την πρωτοβουλία για τη δηµιουργία µιας εθελοντικής οµάδας νοµικών (δικηγόρων, ασκούµενων, φοιτητών, µεταπτυχιακών, καθηγητών κα), µε σκοπό τον έλεγχο των παρεµβάσεων πάνω στο φυσικό περιβάλλον και την υπεράσπιση των δράσεων προστασίας. Η πρωτοβουλία αυτή µόλις ξεκινά, έ- χουµε όµως λόγους να πιστεύουµε ότι θα αγκαλιαστεί από νέους και όχι µόνο νοµικούς. ÓÅÌÉÍÁÑÉÁ ãéá ôï ðåñéâüëëïí Στην προσπάθεια για ενεργότερη εµπλοκή των εθελοντών αλλά και όλων των πολιτών πιστεύουµε ότι συµβάλλει τα µέγιστα η εµβάθυνση και εξάπλωση της οικολογικής γνώσης και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Πήραµε έτσι την πρωτοβουλία να οργανώσουµε µε δικά µας µέσα για δεύτερη χρονιά ένα κύκλο σεµιναρίων για το περιβάλλον, καλώντας όχι µόνο εθελοντές, αλλά και φοιτητές, δη- µοσιογράφους, όσους ενδιαφέρονται να µάθουν περισσότερα. Τα σεµινάρια καλύπτουν µια ευρεία γκά- µα θεµάτων γύρω ειδικά από τη διαχείριση και προστασία των Προστατευόµενων Περιοχών. Τις εισηγήσεις αναλαµβάνουν τα αντίστοιχα επιστηµονικά ειδικευµένα στελέχη της "Καλλιστώ". Η συµµετοχή είναι φυσικά ελεύθερη. ύο σεµινάρια στη Βουλγαρία Την Παρασκευή 30 Μαρτίου 2007, πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Πάρκο Pirin στη Βουλγαρία, σεµινάριο στους φύλακες του Πάρκου µε θέµατα: Αναγνώριση ιχνών µεγάλων σαρκοφάγων ζώων, πιστοποίηση ζηµιών από µεγάλα σαρκοφάγα σε αγροτικό/κτηνοτροφικό κεφάλαιο και προληπτικά µέτρα. Την Πέµπτη 5 Απριλίου 2007, πραγ- µατοποιήθηκε στην Κοινότητα Strumjani της Βουλγαρίας, σεµινάριο στους περιβαλλοντικούς υπεύθυνους των τοπικών ήµων και Κοινοτήτων µε θέµατα: Ασφάλιση & Αποζηµιώσεις κτηνοτροφικού και αγροτικού κεφαλαίου, Μέθοδοι Πρόληψης Ζηµιών και Αγροπεριβαλλοντικά Μέτρα. Τα δύο σεµινάρια παρουσιάστηκαν από το βιολόγο της Καλλιστώ Κωνσταντίνο Γώδη, στο πλαίσιο του προγράµµατος διασυνοριακής συνεργασίας PHARE CBC "The wolf full - the lamb alive" που υλοποιείται από την Κοινότητα της Strumjani σε συνεργασία µε ελληνικές και βουλγαρικές περιβαλλοντικές οργανώσεις και ήµους.

18 18 ÄÑÁÓÔÇÑÉÏÔÇÔÅÓ Η Καλλιστώ συνδυάζει την επιστηµονική έρευνα µε τις δράσεις πεδίου και την ενηµέρωση του κοινού. Καρποί επιστηµονικής έρευνας ÅΝΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ άρθρο και ανακοινώσεις σε συνέδρια που δηµοσιεύθηκαν ή είναι υπό δηµοσίευση σε επιστηµονικά περιοδικά εκπονήθηκαν από στελέχη της "Καλλιστώ". Είναι: 1. "Επιλεκτική χρήση ενδιαιτήµατος από την καφέ αρκούδα (Ursus arctos L.) στη Β. Πίνδο, Ελλάδα". "Selective habitat use by brown bear (Ursus arctos L.) in northern Pindos, Greece" Journal of Biological Research 5: 23-33, 2006, J. Biol. Res., Kανελλόπουλος Ν. [ ασαρχείο Μετσόβου], Mερτζάνης Γ. [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ"], Κοράκης Γ. [ ασολογική Σχολή,.Π.Θ., Ορεστιάδα], Παναγιωτοπούλου Μ. 2. Ανακοίνωση στο 10ο ιεθνές Συνέδριο Ζωογεωγραφίας & Οικολογίας Ελλάδας και Γειτονικών Χωρών (26-30 Ιουνίου 2006), υ- πό δηµοσίευση στo επιστηµονικό περιοδικό Journal of Natural History. "Πρότυπα χρήσης ενδιαιτήµατος από την καφέ αρκούδας (Ursus arctos, L.) σε δύο περιοχές της Βόρειας Πίνδου - ιαχειριστικές εφαρµογές" ("Brown bear (Ursus arctos, L.) habitat use patterns in two regions of northern Pindos - management implications"). Journal of Natural History (in publ.) Mερτζάνης Γ. [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ"], Kαλλιµάνης Αθ.Σ. [Τοµέας Οικολογίας, Α.Π.Θ.], Κανελλόπουλος N. [ ασαρχείο Μετσόβου], Σγαρδέλης Στ. [Τοµέας Οικολογίας, Α.Π.Θ.], Tράγος Αθ. [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙ- ΣΤΩ"], Aραβίδης Η. [Αναπτυξιακή Εταιρία Θεσσαλονίκης] 3. Ανακοίνωση στο 1ο ιεθνές Συνέδριο Α- ειφορικής ιαχείρισης και Ανάπτυξης Ορεινών και Νησιωτικών περιοχών", 29 Σεπτ.-1 Οκτ. 2006, Νάξος. "Καταλληλότητα του ενδιαιτήµατος της αρκούδας σε σχέση µε οικότοπους προτεραιότητας ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στην ΒΑ Πίνδο, Ελλάδα". ("Bear Habitat Suitability in Relation to Habitat Types of European Interest in NE Pindos Mountain Range, Greece"). Πρακτικά 1ου ιεθνούς Συνεδρίου Αειφορικής ιαχείρισης και Ανάπτυξης ορεινών και νησιωτικών περιοχών", 29 Σεπτ.-1 Οκτ. 2006, Νάξος, (Μανωλάς Ευαγ. Eds.), σελ , Mερτζάνης Γ. [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ"], Κοράκης Γ. [ ΠΘ, Σχολή ασολογίας], Kαλλιµάνης Αθ.Σ. [Το- µέας Οικολογίας, Α.Π.Θ.], Σγαρδέλης Στ. [Τοµέας Οικολογίας, Α.Π.Θ.], Aραβίδης Η. [ΑΝΕΘ] 4. Ανακοίνωση σε µορφή πόστερ στο 1ο ιεθνές Συνέδριο "Οικολογία και ιατήρηση της Βιοποικιλότητας",16-19 Νοεµβρίου 2006 στα Ιωάννινα, Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων, Ελληνική Οικολογική Εταιρεία, Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία. "Η σηµαντικότητα των ανοικτών εκτάσεων και των αγροτικών καλλιεργειών για την καφέ αρκούδα (Ursus arctos L.) στην ΒΑ Πίνδο". Τριαντάφυλλος Ακριώτης [Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Περιβάλλοντος, Μυτιλήνη], Γεώργιος Μερτζάνης [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ"] και Αλέξιος Γιαννακόπουλος [Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Περιβάλλοντος, Μυτιλήνη] 5. Προφορική ανακοίνωση στο 1ο ιεθνές Συνέδριο "Οικολογία και ιατήρηση της Βιοποικιλότητας",16-19 Νοεµβρίου 2006 στα Ιωάννινα, Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων, Ελληνική Οικολογική Εταιρεία, Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία. "Έρευνα βάσης για την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού για το λύκο (Canis lupus)". Τάσος Χοβαρδάς [ΜΚΟ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ"]. Περιλήψεις των εργασιών πρόκειται σύντοµα να δηµοσιευτούν στην ιστοσελίδα της "Καλλιστώ": ÓÔÏ ÅÐÏÌÅÍÏ ÔÅÕ ÏÓ Αναπτυξιακά έργα µε ελληνικό χρώµα! ΕΝΑ ΓΡΑΠΤΟ υπόµνηµα της Καλλιστώ προς την Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση (ΝΑ) Καστοριάς σχετικά µε την προβλεπόµενη ολοκλήρωση της διάνοιξης επαρχιακού δρόµου στον ορεινό όγκο του Γράµ- µου, µας δίνει αφορµή για ευρύτερες επισηµάνσεις, που θα φιλοξενηθούν στο επόµενο τεύχος. Ο συγκεκριµένος δρόµος προβλέπεται να συνδέσει τον ήµο Νεστορίου µε τα ηµοτικά ιαµερίσµατα ( ) Πευκόφυτου και Χρυσής µέσω δασικής περιοχής ( Πεύκου). Θα δούµε αναλυτικά δεδοµένα και το ιστορικό του έργου για να αποτυπώσουµε ένα παράδειγµα προς αποφυγή... Συνεργασίες παντού Τα βουνά και τα δάση δεν γνωρίζουν σύνορα. Το ίδιο και οι δράσεις προστασίας για το σύνολο των ειδών της ελληνικής πανίδας. Για αυτό η δικτύωση, η στενή συνεργασία και η ανταλλαγή γνώσεων και εµπειριών µε Περιβαλλοντικές Οργανώσεις άλλων ευρωπαϊκών και βαλκανικών χωρών, και κυρίως των γειτονικών αποτελεί βασικό άξονα της δράσης της Καλλιστώ. ÅÕ ÁÑÉÓÔÏÕÌÅ Το Cafe-Bar SAHARA για την παραχώρηση χώρου για το πάρτυ της Καλλιστώς, στις 8 εκεµβρίου 2006, που διοργανώθηκε για τους φίλους και υ- ποστηρικτές µας. Tην κτηνίατρο Κατερίνα Φαλτσή, για την πολύτιµη υποστήριξή της στο έργο της οµάδας πεδίου της Καλλιστώς. Την κα Βασιλική Μερτζάνη, φίλη και υποστηρίκτρια της Καλλιστώς, για τη βοήθειά της από την Αθήνα στην προβολή και στις υποχρεώσεις γραφειοκρατικού χαρακτήρα της οργάνωσής µας. Tον πολιτικό µηχανικό/εδαφοµηχανικό, Γιώργο Ντιγκµπασάνη για το χρόνο που διέθεσε και τις πολύτιµες συµβουλές που µας έδωσε δωρεάν σε σχέση µε την κατασκευή του αυτοκινητοδρόµου Ε-65. Την φίλη και υποστηρίκτρια της Καλλιστώς που προέβη στις αρχές του έτους σε µια γενναία δωρεά στην οργάνωσή µας, προτιµώντας να κρατήσει την ανωνυµία της. Tη Σχολή κοσµήµατος MOKUME, και ειδικά την κα Μαϊκίδου Ματίνα, για την επιλογή της Καλλιστώς, ως διοργανωτικού φορέα και συµµετέχουσας περιβαλλοντικής οργάνωσης στην καθιερωµένη ετήσια έκθεση χειροποίητων κοσµηµάτων των σπουδαστών της, που πραγµατοποιήθηκε τον Μάιο στο Cafe-Bar Sahara, και για την ευκαιρία που µας έδωσε να προβάλουµε µέσω αυτής το έργο µας. Τις δεκάδες φίλες και φίλους που µας στήριξαν τόσο οικονοµικά όσο και ηθικά µε την ανανέωση της συνδροµής τους για το 2007.

19 Οταν αποµυθοποιείται η επικίνδυνη αρκούδα και φανερώνονται τα όρια της συµβίωσης στην άγρια φύση. Ενας άνθρωπος που ζει µαζί µε τις αρκούδες ÓΤΗΝ ΠΟΛΥ µακρινή Σιβηρία, στην άλλη άκρη της γης, εκεί όπου ο ήλιος ανατέλλει πάνω από τις γαλάζιες ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού, υπάρχει µια αποµονωµένη χερσόνησος που καλύπτεται από απέραντα πυκνά δάση. Ονοµάζεται χερσόνησος της Καµτσάτκα. Εκεί ζούν ακόµη πολλές καφέ αρκούδες χωρίς να τις ενοχλεί πολύ ο άνθρωπος. Η αλήθεια είναι ότι στα µέρη αυτά υπάρχουν µόνο λίγα και πολύ µικρά χωριουδάκια και µόνο µια κω- µόπολη. Ετσι τα δάση είναι ή- συχα, οι αρκούδες νοιώθουν σαν στο σπίτι τους και περνούν ζωή χαρισάµενη! Τρώνε τις καλύτερες λιχουδιές που τους προσφέρει το πλούσιο δάσος: βατόµουρα, µπουµπούκια ο- ξυάς, ρίζες, βολβούς, µυρµήγκια, χορτάρι αλλά και σολο- µούς, τα ψάρια που έρχονται να γεννήσουν στα ποτάµια της Καµτσάτκα µετά από ένα πολύ µακρινό ταξίδι στους ωκεανούς. Σε αυτό τον όµορφο τόπο, οι µαµάδες αρκούδες έχουν όλο ΣΤΗ ΜΑΚΡΙΝΗ ΣΙΒΗΡΙΑ: Ο Ρίνο* γίνεται γονέας! * Reno Sommerhalder το χρόνο να µάθουν στα παιδάκια τους, τα αρκουδάκια, όλα τα κόλπα και τα µυστικά για το πώς να βρίσκουν την τροφή τους, πώς να κάνουν µπάνιο στα ποτάµια, πώς να σκάβουν τη φωλιά τους για τον χειµερινό τους ύπνο αλλά και πώς να κρύβονται από τους µεγάλους αρκούδους και τους ανθρώπους! Τα αρκουδάκια τρελαίνονται από τη χαρά τους και στα διαλείµ- µατα από τα "µαθήµατά" τους παίζουν συνέχεια και κάνουν ό- λο σκανταλιές. Είναι µερικές φορές όµως που ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ch. Russell τα αρκουδάκια χάνουν τη µαµά τους επειδή ορισµένοι άνθρωποι δεν αγαπάνε τις αρκούδες και τις κυνηγάνε για να τις πιάσουν και να τις κλείσουν σε ζωολογικούς κήπους! Τότε τα αρκουδάκια µένουν µόνα τους και είναι πολύ λυπηµένα. Από τη λύπη τους και την α- πουσία της µαµάς τους ξεχνούν πώς να βρίσκουν την τροφή τους, πώς να κάνουν µπάνιο στα ποτάµια, πώς να σκάβουν τη φωλιά τους για τον χειµερινό τους ύπνο αλλά και πώς να κρύβονται από τους µεγάλους αρκούδους και τους ανθρώπους που καµιά φορά µπορεί να γίνουν επικίνδυνοι! Κλαίνε πολύ και αναζητούν τη µαµά τους που δεν βρίσκεται πια στα δάση της Καµτσάτκα. Και τότε έρχεται ένας ξεχωριστός άνθρωπος, ο Ρίνο (Το όνοµά του είναι Reno Sommerhalder), που αγαπάει πολύ τις αρκούδες και θέλει 19 ÉÓÔÏÑÉÅÓ να σώσει τα µικρά αρκουδάκια που δεν έχουν πια τη µαµά τους! Ο Ρίνο παίζει το ρόλο της µα- µάς αρκούδας όσο µπορεί καλύτερα. Μένει στο δάσος και ζει µαζί µε τα αρκουδάκια για 6 ολόκληρους µήνες, κάθε χρόνο µέχρι να µεγαλώσουν και να τραβήξουν τον δικό τους δρό- µο: κάθε µέρα περπατάει µε τα αρκουδάκια στο δάσος, τους µαθαίνει να βρίσκουν λιχουδιές, να παίζουν, να κολυµπάνε, να ψαρεύουν σολοµούς στα ποτάµια και όταν κουραστούν από τους µακρινούς περιπάτους κοι- µούνται όλοι µαζί δίπλα-δίπλα σε όµορφα λιβάδια. Έτσι τα αρκουδάκια ξανανοιώθουν ευτυχισµένα και δεν τους λείπει τόσο πολύ η µαµά τους. Μακάρι όλοι οι άνθρωποι να α- γαπούσαν τις αρκούδες όπως ο Ρίνο. Ετσι θα είµασταν σίγουροι ότι οι αρκούδες θα ζούσαν χαρούµενες για πολλά πολλά χρόνια σε όλα τα δάση της γης. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ

20 Λύκε, λύκε είσαι εδώ; Από την Πίνδο και τη Ροδόπη η Καλλιστώ στο... Κέντρο Γαία Ç "Καλλιστώ" προσκλήθηκε από τους Φίλους του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας να παρουσιάσει την οργάνωση και τις δραστηριότητές της στο Κέντρο "Γαία", στην Κηφισιά Αττικής. Ζωγραφίσαµε τη συµβίωση του λύκου µε τον άνθρωπο, όπως τη φανταζόµαστε. Την Τετάρτη 18 Απριλίου, ο Σπύρος Ψαρούδας, πρόεδρος του.σ., παρουσίασε την οργάνωση και ο δρ. Γιώργος Μερτζάνης, επικεφαλής του Επιστηµονικού Τµήµατος (φωτογραφία) τις δραστηριότητές µας για τη διατήρηση της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Μετά τις παρουσιάσεις, ακολούθησε προβολή ταινίας µε τίτλο "Στα ίχνη της αρκούδας". Την Κυριακή 22 Απριλίου, η Φανή Αραµπατζίδου (Τµήµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης) και η Έφη Γελαστοπούλου (Τµήµα Εθελοντών και Ε- θελοντικών ραστηριοτήτων της "Καλλιστώ"), βρέθηκαν µαζί µε τους µικρούς φίλους του Μουσείου Γουλανδρή µε µια σειρά παιχνιδιών για το λύκο. Με τίτλο το "Λύκε, λύκε είσαι εδώ;" είδαν µαζί µε τα παιδιά πού ζει ο λύκος, µε τι τρέφεται, ποια είναι η κοινωνική του ζωή, τι αντιµετωπίζει στο δάσος, πώς µπορεί να συνυπάρξει µε τους ανθρώπους. Έχοντας ως εργαλεία παιχνίδια, εικόνες της καθηµερινότητας και ζωγραφιές που τα ίδια τα Συµπληρώνοντας το παζλ φτιάξαµε την εικόνα ενός λύκου σε πραγµατικό µέγεθος. παιδιά έκαναν, έγινε µια προσπάθεια ανακάλυψης των πραγµατικών χαρακτηριστικών του λύκου και σχηµατισµού της εικόνας του, µέσα από τις δραστηριότητες και τις συζητήσεις µε τους µικρούς φίλους του Μουσείου. Υπουργείο Οικονοµίας & Οικονοµικών Κοινοτική Πρωτοβουλία Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Η έκδοση του περιοδικού συγχρηµατοδοτείται στα πλαίσια της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG από το Ευρωπαϊκό Tαµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης κατά 75% και το Υπουργείο Οικονοµίας και Οικονοµικών κατά 25%. Πήραµε τη θέση του λύκου και επιλέξαµε την επικράτειά µας.

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΗΜΑΡΧΩΝ» Πέµπτη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 Διάρκεια: 01/01/10-30/06/13 Συνεργαζόμενοι φορείς: Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Frederick

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕΤΑΞΥ: ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΗΜΝΟΥ, ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ Στην Μύρινα σήμερα Νοεμβρίου 2011 και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S Ιnnοvation for Sustainable Tourism & Services in South Aegean Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο DG REGIO ΥΠ.ΟΙ.Ο Το Πρόγραµµα Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 EΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΡΝΗΣ (Για τη διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών οικοτόπων της Ευρώπης) Υπεύθυνη Σύνταξης: Δρ Εύα Παπαστεργιάδου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση)

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) INTERREG III A / PHARE CBC ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ I. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ To ΠΚΠ INTERREG IIIΑ/PHARE CBC Ελλάδα Βουλγαρία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III)

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ Ε ΑΦΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑ Α - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 2007-2013 ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III) NUTS III (ΕΛΛΑ Α) ΕΒΡΟΣ ΡΟ ΟΠΗ ΞΑΝΘΗ NUTS II (ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ) KARDJALI HASKOVO ΡΑΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Νοµός Λάρισας Στο νοµό Λάρισας υπάρχουν αξιόλογες εκτάσεις κατάλληλες για την ανάπτυξη βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Αγαπητές φίλες και φίλοι, Αγαπητές φίλες και φίλοι, Θα ήθελα πρώτα απ όλα να σας ευχαριστήσω θερμά που μας τιμάτε με την παρουσία σας στη σημερινή ενημερωτική εκδήλωση-ημερίδα, για την παρουσίαση των νέων διαδικτυακών υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ

Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΑΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ & Φ.Π. Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ Δ.Π. ΤΜΗΜΑ: Α -------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές.

ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές. ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές. ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

1 1 2 3 2 4 5 6 7 8 9 2 ,,,,,,,,..,.,,. 3 . :.,.,..,. 4 5 ,, : 1 :., :. ( )...,. 2 :.,... (),,.,,. ( ) 6 ,. (,, )...,. (. )......!!!.,,... 7 ,,. 3 :.,. : :,,..,...,.,,., (GIS). 8 ., : -. -. - ( )., : -

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ 2011 2014 (άρ. 268, ν. 3852/2010) Νοέµβριος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τμήμα Θράκης Πρόταση για τον προσδιορισμό των όρων και των ορίων των περιοχών προστασίας στους υγροβιοτόπους Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης Γ. Ανδρέου, Ι. Δάφνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει.

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική Πέμπτη 15 Μάιος 2008 14:33 Το 1 Γυμνάσιο Καλαμπάκας στο πλαίσιο προγράμματος ανοικτών περιβαλλοντικών τ άξεων «Καλλιστώ» υλοποίησε σχέδιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σ Κόνιτσα στις 1415 16 Απριλίου Το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων

για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων Έντυπο Αίτησης για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων Συνηµµένα : Πρότυπο Καινοτόµο Σχέδιο Ανάπτυξης (Π.Κ.Σ.Α.) Συµφωνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργαζόμαστε για μια

Συνεργαζόμαστε για μια NEWSLETTER 2 ο Ειδικό Αφιέρωμα Συνεργαζόμαστε για μια ανοιχτή, πολυπολιτισμική κοινωνία ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Με μεγάλη επιτυχία και ουσιαστικά αποτελέσματα ολοκληρώθηκε το Έργο 4.1.β/12: «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα»

«Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα» «Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα» 29 30 Mai 2012 29. 30. ΜΑΪΟΥ 2012 Gabriela Scheiner Mitglied des Tourismusausschusses der Gemeinde

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015 Έξυπνης Εξειδίκευσης Τι είναι; Τι Περιλαμβάνει; Στρατηγική προσέγγιση για την οικονομική ανάπτυξη, μέσω στοχοθετημένης υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ)

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ) ΟΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΗΝ 7 η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

KOΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

KOΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ KOΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Δημήτρης Χατζαντώνης Δρ. Οικονομικής των Επιχειρήσεων Δ/ντής Τομέα Επιχειρηματικότητας ΣΕΒ Ηράκλειο 27/11/14 Περιεχόμενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013.

Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013. Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013. Διεύθυνση Προγραµµατισµού, Οργάνωσης και Πληροφορικής 1) Πρόγραµµα Ανάπτυξης Δοµών & Υπηρεσιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς όφελος των γυναικών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ

Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΑΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ & Φ.Π. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΔΑΣΩΣΕΩΝ ΚΑΙ Ο.Υ. ΤΜΗΜΑ: ΔΑΣΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα: Πρόσκληση υποβολής προτάσεων

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα: Πρόσκληση υποβολής προτάσεων Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ.Δ/νση: Λ. Συγγρού 15-17 Ταχ. Κώδ:. 11743 Τηλέφ.: 213

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης Παρουσίαση Εγγράφου 1 ης Εξειδίκευσης Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014 2020 Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Regional 2014-2020 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015 Μεθοδολογία και Κριτήρια Αξιολόγησης Πράξεων Γιάννης Παπαϊωάννου, Προϊστάμενος Μον. Α2 ΕΥΔ ΕΠ/ΠΔΜ Regional 2014-2020 Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ

Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας-Μαυροβουνίου-Κεφαλόβρυσου-Βελεστίνου Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ Χαμόγλου Μαρία MSc, Χατζηγούλας Αλέξανδρος, Δρ. Παπαδημητρίου Δότη Δράσεις εξωστρέφειας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Πρόγραμμα MOFI ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Συμμετέχοντες WWF Ελλάς Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας Το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα