ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ;

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ;"

Transcript

1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ; ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΝΝΟΙΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ» ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ : Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ Αναγκαιότητα του κράτους πρόνοιας Δομή Μορφή του Κράτους Πρόνοιας Η μορφή και ο ρόλος του κράτους πρόνοιας σήμερα ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ; ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ

3 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σήμερα, εξαιτίας της δημοσιονομικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, είμαστε αντιμέτωποι με την επίλυση ενός σημαντικού προβλήματος : πως θα προστατέψουμε αυτούς που σήμερα είναι φτωχοί, άνεργοι και κοινωνικά αποκλεισμένοι με δεδομένους τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζουμε. Ως εκ τούτου είναι σημαντικό να προσδιορίσουμε την άριστη δομή που πρέπει να έχει το κράτος πρόνοιας ώστε να είναι πλέον αποτελεσματικό και να ανταποκρίνεται πλήρως και επαρκώς στις νέες ανάγκες. Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να βοηθήσει το φοιτητή να κατανοήσει ποια θα μπορούσε να είναι η φύση και ο ρόλος του κράτους πρόνοιας στις σημερινές συνθήκες. Έχοντας ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου πρέπει να είστε σε θέση να γνωρίζετε : ποια είναι τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το κράτος πρόνοιας γιατί είναι αναγκαίο σήμερα να υπάρχει κράτος - πρόνοιας ποιες είναι οι σημερινές κοινωνικές ανάγκες που πρέπει το κράτος πρόνοιας να ικανοποιήσει ποια πρέπει να είναι η δομή του κράτους πρόνοιας 2. Η ΕΝΝΟΙΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ» ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ Οι πολιτικοί αρέσκονται στο να χρησιμοποιούν συχνά στον πολιτικό τους λόγο την έννοια «κοινωνικό κράτος». Η αιτία είναι προφανής. Η έννοια «κοινωνικό κράτος» παραπέμπει κατά κύριο λόγο στο σύστημα κοινωνικής προστασίας. Παραπέμπει εξίσου στην ιδέα του ότι το κράτος ενδιαφέρεται για τα κοινωνικά προβλήματα. Για το λόγο αυτό, συνήθως, όλα τα πολιτικά κόμματα είναι υπέρ του κοινωνικού κράτους. Ακόμη και τα νεοφιλελεύθερα κόμματα είναι υπέρ του κοινωνικού κράτους. Ας μη ξεχνούμε ότι η νομιμοποίηση των πράξεων ενός πολιτικού κόμματος, η άνοδος και η διατήρηση στην εξουσία στηρίζεται στην ψήφο του λαού. Ως σήμερα η έννοια του κοινωνικού κράτους διατηρεί ακόμη σημαντικά ερείσματα ανάμεσα στους πολίτες και ιδιαίτερα ανάμεσα στα μεσαία και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, αφού η δυνατότητα αυτών να αγοράσουν τις υπηρεσίες του κοινωνικού τομέα από την αγορά είναι ελάχιστες. Ως εκ τούτου τα πολιτικά κόμματα δύσκολα θα ταχθούν υπέρ της κατάργησης του κράτους-πρόνοιας. Το ζητούμενο είναι να δούμε αφενός μεν τι εννοούν τα 3

4 πολιτικά κόμματα με τον όρο «κράτος-πρόνοιας» και σε τι διαφοροποιείται το ένα από το άλλο. 3. ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ : Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Το κράτος πρόνοιας είναι αντιμέτωπο με σοβαρά προβλήματα σ όλη την Ευρώπη. Η διατήρηση της μακροχρόνιας ανεργίας για μεγάλο χρονικό διάστημα σε υψηλά επίπεδα, η οικονομική αστάθεια που παρουσιάζουν τα συνταξιοδοτικά συστήματα και η ανάγκη ένταξης στην κοινωνία ειδικών πληθυσμιακών ομάδων επηρεάζει σημαντικά το κράτος πρόνοιας. Το κράτος πρόνοιας, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 70, αποτελεί αντικείμενο θεωρητικών συγκρούσεων ανάμεσα στη νεοφιλελεύθερη και στην προοδευτική πολιτική. Η αμφισβήτηση του κράτους πρόνοιας αφορά τόσο το ρόλο του στην ίδια την οικονομική ανάπτυξη όσο και στην αποτελεσματικότητα κάλυψης των κοινωνικών αναγκών. Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον αποτελεί σημαντικό περιοριστικό παράγοντα του κράτους πρόνοιας. Η γήρανση του πληθυσμού, η οποία επηρεάζει σημαντικά τις δαπάνες του συστήματος συνταξιοδότησης και υγείας, η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα και η αύξηση του αριθμού των φτωχών και των κοινωνικά αποκλεισμένων απαιτούν την αύξηση των κοινωνικών δαπανών. Η αύξηση των κοινωνικών δαπανών θέτει εκ νέου το πρόβλημα της χρηματοδότησής των. Η αύξηση της φορολογίας επηρεάζει αρνητικά τόσο τους πολίτες όσο και γενικότερα την οικονομική κατάσταση. Ως εκ τούτου τίθεται το ερώτημα : μπορούν οι σημερινές χώρες να συντηρούν και να χρηματοδοτούν το κράτος πρόνοιας ; 4. ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ Ίσως είναι σημαντικό λάθος να προβάλουμε ως μόνο και απόλυτο θέμα το ζήτημα της χρηματοδότησης του κράτους πρόνοιας. Αυτό δε σημαίνει ότι παραγνωρίζουμε τη σημασία του, ούτε ότι αγνοούμε την ανάγκη τήρησης του Συμφώνου της σταθερότητας. Κατά την άποψή μας το ζήτημα είναι πιο σύνθετο. Οι συνεχείς αλλαγές που πραγματοποιούνται σε οικονομικό, τεχνολογικό, δημογραφικό και κοινωνικό επίπεδο δημιουργούν νέα δεδομένα ως προς : α) την αναγκαιότητα ή όχι του κράτους πρόνοιας, β) τη δομή μορφή του και γ) το ρόλο που καλείται να διαδραματίσει τώρα αλλά και τα επόμενα χρόνια. 4

5 4.1. Αναγκαιότητα του κράτους πρόνοιας Είναι σήμερα το κράτος πρόνοιας αναγκαίο ; Οι νεοφιλελεύθεροι μας λένε όχι και οι λόγοι που επικαλούνται είναι η γραφειοκρατική του δομή, το ότι γίνεται εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη και ότι είναι αναποτελεσματικό ως προς την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών. Είναι απαραίτητο να ανατρέξουμε στην ιστορία και να δούμε τους παράγοντες εκείνους που προσδιόρισαν την αναγκαιότητα του κράτους πρόνοιας και αν και κατά πόσο αυτοί οι παράγοντες έχουν εκλείψει ή όχι. Στις αρχές του 20 ου αιώνα η βιομηχανική επανάσταση και η εδραίωση του σημερινού οικονομικού συστήματος δημιούργησαν νέα δεδομένα τόσο στο χώρο της παραγωγής όσο και στον κοινωνικό χώρο. Η κοινωνία θεωρεί πλέον ότι το ατύχημα, η ασθένεια, η ανικανότητα προς εργασία, η ανεργία κλπ αποτελούν κινδύνους για όλα τα άτομα ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, οικονομικής κατάστασης και ότι θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται συλλογικά και όχι ατομικά. Κανείς, όσο πλούσιος και αν είναι, δεν μπορεί να δημιουργήσει τις υποδομές εκείνες που είναι απαραίτητες για να παραχθεί για παράδειγμα το αγαθό υγεία. Κανείς δε θα μπορούσε να παράγει από μόνος του το αγαθό παιδεία. Ακόμη και αν ήταν σε θέση να το παράγει, δεν θα ήταν σε θέση να το αποσβέσει αφού δε θα είχε τη δυνατότητα να υποχρεώσει το άτομο που είχε ωφεληθεί από την παροχή της παιδείας να συνεχίσει να εργάζεται για αυτό τον ίδιο. Ας μη ξεχνούμε ότι βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του σημερινού οικονομικού συστήματος είναι η κινητικότητα της εργασίας, η ελευθερία του ατόμου να επιλέγει να εργαστεί για όποιον θέλει. Ως εκ τούτου απαιτούνταν τα αγαθά αυτά να παράγονται από το κράτος αφού αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές και να προσφέρει αυτά τα αγαθά σε όλους. Το κράτος πρόνοιας δεν είναι τίποτε άλλο από το πώς η κοινωνία οργανωμένα και συλλογικά αντιμετωπίζει τους λεγόμενους κοινωνικούς κινδύνους και προάγει την κοινωνική ευημερία. Είναι σήμερα εφικτή η ατομική αντιμετώπιση των λεγόμενων κοινωνικών κινδύνων και των συνεπειών που επιφέρουν ; Η απάντησή μας είναι «σαφώς και όχι». Η ανάπτυξη του καπιταλισμού δημιούργησε νέα δεδομένα στον κοινωνικό τομέα. Άρνηση του να δει κανείς την αναγκαιότητα του κράτους πρόνοιας ως συγκεκριμένου τρόπου αντιμετώπισης των κοινωνικών κινδύνων είναι σαν να ξαναγυρνάμε πίσω στο

6 4. Δομή Μορφή του Κράτους Πρόνοιας Το κράτος πρόνοιας δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε στη βάση συγκεκριμένων οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, δημογραφικών και τεχνολογικών δεδομένων. Η δομή και η μορφή που το κράτος πρόνοιας έλαβε προσδιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτά τα δεδομένα που δεν ήταν άλλα από το μοντέλο της μεγάλης βιομηχανίας και της μαζικής παραγωγής, από τη μισθωτή εργασία κλασικού τύπου (8 ώρες εργασία, μειωμένη κινητικότητα κλπ), από την ισχυρή παρουσία του συνδικαλιστικού κινήματος και από τον κεϋνσιανό τρόπο δηλαδή τον μακροοικονομικό τρόπο ρύθμισης της οικονομίας. Σήμερα τα οικονομικά, κοινωνικά, δημογραφικά και τεχνολογικά δεδομένα άλλαξαν. Η σημασία της επιχείρησης μικρού μεγέθους στην παραγωγική διαδικασία είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Η ευελιξία τόσο σ ότι αφορά την οργάνωση της παραγωγής, από πλευράς επιχείρησης, όσο και από πλευράς αγοράς εργασίας είναι ένα καινούριο φαινόμενο. Η τεχνολογία επηρεάζει σημαντικά την ίδια τη ζωή του ανθρώπου όχι μόνο ως προς τη σχέση του στην ίδια την παραγωγική διαδικασία αλλά και ως προς τη ζωή του εκτός της παραγωγικής διαδικασίας. Η δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση αποτελεί πλέον ανάγκη για το σύγχρονο άνθρωπο στα πλαίσια της κοινωνίας της γνώσης που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για το συνταξιοδοτικό σύστημα όσο και για το σύστημα υγείας. Ο σημαντικός αριθμός των μακροχρόνια ανέργων και το σχετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας δημιουργεί νέες ανάγκες για το σύστημα προστασίας από την ανεργία. Η ύπαρξη ειδικών πληθυσμιακών ομάδων επιβάλλει ένα νέο ρόλο για το προνοιακό σύστημα. Είναι λοιπόν κατανοητό σε όλους ότι οι συνθήκες που επέβαλαν την αναγκαιότητα του κράτους πρόνοιας δεν έχουν εκλείψει. Σήμερα χρειαζόμαστε εξίσου το κράτος πρόνοιας όσο το χρειαζόμαστε και στις αρχές της βιομηχανικής επανάστασης. Όμως έχουν αλλάξει τα δεδομένα επηρέαζαν / καθόριζαν τη μορφή και το ρόλο του. Ως εκ τούτου σήμερα η συζήτηση για το κράτος πρόνοιας θα πρέπει να αφορά τη δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου και αποτελεσματικού κράτους πρόνοιας που να ανταποκρίνεται στα νέα οικονομικά, κοινωνικά, δημογραφικά και τεχνολογικά δεδομένα της εποχής Η μορφή και ο ρόλος του κράτους πρόνοιας σήμερα Η συλλογική αντιμετώπιση των κοινωνικών κινδύνων δε σημαίνει ότι η κοινωνική προστασία παρέχεται αποκλειστικά και μόνο από το κράτος. Σύμφωνα με τον Espring 6

7 Andersen τα κράτη πρόνοιας στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς τον τρόπο κάλυψης των κοινωνικών τους αναγκών. Τα διαφορετικά αυτά χαρακτηριστικά σχηματοποιούνται ανάλογα με το πως διαπλέκεται το κράτος, η αγορά και η οικογένεια στον τρόπο κάλυψης των κοινωνικών αναγκών. Σύμφωνα με αυτή την ιδέα διακρίνονται τρία διαφορετικά είδη κράτους πρόνοιας : o το φιλελεύθερο το οποίο συναντάται κυρίως στη Μ. Βρετανία και στην Ιρλανδία. Ο ρόλος του κράτους είναι να εξασφαλίζει ένα ελάχιστο επίπεδο κοινωνικής προστασίας o το κορπορατιστικό το οποίο συναντάται κυρίως στην Ηπειρωτική Ευρώπη. Το μοντέλο αυτό χαρακτηρίζεται από τον ενεργό ρόλο του κράτους στην παροχή κοινωνικής προστασίας στη βάση όμως της επαγγελματικής ομάδας. o Το κοινωνικοδημοκρατικό το οποίο συναντάται κυρίως στις σκανδιναβικές χώρες. Ο ρόλος του κράτους είναι καθολικός και παρέχει κοινωνική προστασία προς όλους ανεξαρτήτως του εισοδήματός τους ή της θέσης τους. Ο Ferrera πρόσθεσε ένα τέταρτο είδος κράτους πρόνοιας, το νότιο μοντέλο το οποίο συναντάται κυρίως στις Νότιες χώρες της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτού του μοντέλου είναι ότι η οικογένεια διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στην κάλυψη των κοινωνικών αναγκών και λειτουργεί ως ένα βαθμό συμπληρωματικά με το κράτος. Συνοψίζοντας μπορούμε να πούμε ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι λεγόμενοι κοινωνικοί ιδέα εμπεριέχει ένα γενικό και ένα ειδικό πλαίσιο. Το γενικό πλαίσιο αναφέρεται στην αντίληψη του πως πρέπει να αντιμετωπίζονται οι κοινωνικοί κίνδυνοι και εκφράζεται μέσα από τον όρο «κράτος πρόνοιας». Το ειδικό πλαίσιο το οποίο αναφέρεται λεπτομερώς στον τρόπο με τον οποίο υλοποιείται η γενική αντίληψη του πως αντιμετωπίζονται οι κοινωνικοί κίνδυνοι αναφέρεται στον όρο «σύστημα κοινωνικής προστασίας». Δηλαδή το σύστημα κοινωνικής προστασίας είναι μία έννοια συγκεκριμένη, ενώ το κράτος πρόνοιας είναι μια έννοια περισσότερο αφηρημένη. Το σύστημα κοινωνικής προστασίας δεν είναι τίποτε άλλο ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο ικανοποιούνται καλύπτονται οι κοινωνικές ανάγκες. Ως συγκεκριμένος τρόπος προσφοράς κοινωνικής προστασίας εμπεριέχει και την οικονομική του διάσταση, δηλαδή ότι το σύστημα κοινωνικής προστασίας έχει δαπάνες (κοινωνικές δαπάνες) και έχει και έσοδα (ασφαλιστικές εισφορές + φόροι στο εισόδημα) που του είναι απαραίτητα για τη χρηματοδότηση των δαπανών του. 7

8 5. ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η Ελλάδα αν και γνώριζε από παλιά συγκεκριμένες μορφές κοινωνικής προστασίας, όπως εξάλλου και όλες οι άλλες χώρες, κράτος πρόνοιας, εννοώντας το συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τους κοινωνικούς κινδύνους, γνώρισε πολύ αργότερα, μετά το Οι λόγοι της καθυστερημένης εμφάνισης του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. οφείλονται κυρίως : o στη ύπαρξη δικτατορικών πολιτικών καθεστώτων στη χώρα μας συγκεκριμένες χρονικές περιόδους o στο χαμηλό ποσοστό μισθωτών στο σύνολο του πληθυσμού o στην ύπαρξη σημαντικών ποσοστών αποκλεισμένου πληθυσμού εξαιτίας πολιτικών φρονημάτων κλπ. Το κράτος πρόνοιας συνάδει με τον εκδημοκρατισμός της κοινωνίας και με την ύπαρξη ομοιογενούς κοινωνίας. Οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα εμφανίζονται αρκετά αργά, με την εμφάνιση της δημοκρατίας το Όπως ήδη αναφέραμε προηγουμένως το κράτος πρόνοιας στην Ελλάδα παρουσιάζει τα βασικά χαρακτηριστικά του κράτους πρόνοιας στις Νότιες χώρες της Ε.Ε. Δηλαδή : o ο χαρακτήρας της κοινωνικής πολιτικής είναι αποσπασματικός o ο ρόλος της οικογένειας στην κάλυψη των κοινωνικών αναγκών είναι σημαντικός o υπάρχει ανισότητα στην πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές και άδικη - άνιση κατανομή των φορολογικών υποχρεώσεων o υπάρχει μεγάλος βαθμός αναποτελεσματικότητας της κοινωνικής πολιτικής Το σύστημα κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα που αφορούν : o τον τρόπο οργάνωσής του o το εύρος της κάλυψης που προσφέρει o τη χρηματοδότηση των δαπανών του o την αποτελεσματικότητά του Ο βασικός στόχος και σκοπός του κράτους πρόνοιας παραμένει ο ίδιος. Αυτός δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αποτελεσματική συλλογική αντιμετώπιση των κοινωνικών κινδύνων. Οι 8

9 στόχοι του που πρέπει σήμερα να εκπληρώνει ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό κράτος πρόνοιας είναι να: συμβάλλει στην ικανότητα του ατόμου και των μελών της οικογένειάς του να προσφέρουν εργασία τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον υποστηρίζει οικονομικά το άτομο σε περιόδους ανεργίας επανεντάξει το άτομο στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία Οι περιορισμοί που σήμερα έχει να αντιμετωπίσει το κράτος-πρόνοιας είναι : η δημογραφική γήρανση και οι επιπτώσεις στο σύστημα κοινωνικής προστασίας (απασχόληση, υγεία, σύνταξη) οι αλλαγές στην αγορά εργασίας το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το περιβάλλον της ευρωζώνης οι σημαντικές πληθυσμιακές μετακινήσεις (μετανάστευση) λόγων των ευρύτερων οικονομικών και πολιτικών ανακατατάξεων Είναι σαφές ότι το κράτος-πρόνοιας αντιμετωπίζει δύο σημαντικά προβλήματα : τη χρηματοδότηση των δαπανών του, ως εκ τούτου την ανεύρεση πόρων σε περιόδους όπου οι ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή, αν συγκρίνουμε με το παρελθόν την αποτελεσματικότητα των ενεργειών του (πόσο πέτυχε το στόχο του σε σχέση με το πόσα δαπάνησε) τη μείωση της εξάρτησης σημαντικών πληθυσμιακών ομάδων από την πρόνοια του κράτους και την ένταξή τους στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία Δεν μπορούμε να μιλάμε για σύγχρονο κράτος πρόνοιας αν δεν συζητήσουμε σοβαρά πως θα επιλύσουμε τα ανωτέρω ζητήματα. Η χρηματοδότηση των ολοένα αυξανόμενων δαπανών του, λόγω της δημιουργίας νέων κοινωνικών αναγκών, δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος της οικονομικής ανάπτυξης. Η χρήση των νέων τεχνολογιών και η χάραξη σωστής κοινωνικής πολιτικής συμβάλλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του κράτους πρόνοιας και τον περιορισμό της σπατάλης των πόρων του. 9

10 Η ενεργοποίηση του ατόμου και η μετατροπή του από παθητικό δέκτη κάποιου προνοιακού επιδόματος σε ενεργητικό δέκτη και συμμετέχοντα σε μια ενταξιακή διαδικασία είναι μία αναγκαιότητα που δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε. 6. Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 70 το κράτος πρόνοιας αμφισβητείται έντονα τόσο από τους νεοφιλελεύθερους όσο και από τους μη νεοφιλελεύθρους ριζοσπάστες. Η κύρια κριτική που ασκούν οι νεοφιλελεύθεροι στο κράτος πρόνοιας αφορά κυρίως : o το γραφειοκρατικό τρόπο λειτουργίας του o τη μειωμένη αποτελεσματικότητά του o το δημοσιονομικό βάρος που δημιουργεί o την ενίσχυση της παθητικότητας και της εξάρτησης των δικαιούχων κοινωνικής προστασίας από το κράτος Η κριτική των νεοφιλελεύθερων συνάδει με τη θέση τους περί μείωσης της παρέμβασης του κράτους τόσο στο οικονομικό όσο και στο κοινωνικό επίπεδο. Ως εκ τούτου η ύπαρξη του κράτους πρόνοιας είναι αντίθετη με την ίδια τους την ιδεολογία. Την περίοδο , όπου επικρατούσε και σε πολιτικό επίπεδο ο νεοφιλελευθερισμός με την άνοδο της Θάτσερ στη Μ. Βρετανία και του Ρέηγκαν στις Ην. Πολιτείες, οι νεοφιλελεύθεροι υποστήριξαν ένθερμα την απόσυρση του κράτους πρόνοιας και γενικότερα τον περιορισμό των δραστηριοτήτων του συστήματος κοινωνικής προστασίας. Όμως η διόγκωση των κοινωνικών προβλημάτων και του αριθμού των ανέργων και των κοινωνικά αποκλεισμένων επηρέασε σημαντικά τη νεοφιλελεύθερη σκέψη στο να συγκλίνει υπέρ ενός ελάχιστου επιπέδου κρατικής παρέμβασης στον κοινωνικό τομέα. Σήμερα η βασική θέση των νεοφιλελεύθερων είναι ο μετασχηματισμός του κράτους πρόνοιας από ένα γενναιόδωρο κράτος παροχών σ ένα κράτος παροχέα κοινωνικής αρωγής, κράτος τιμωρό όσων δεν αποδέχονται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας με οποιοσδήποτε όρους, κράτος που θα ενθαρρύνει την επέκταση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και στον κοινωνικό τομέα. Οι τομείς στους οποίους κατά κύριο λόγο αναφέρονται είναι το συνταξιοδοτικό σύστημα, το σύστημα υγείας και το σύστημα πρόνοιας. 10

11 Από οικονομικής πλευράς το κύριο ερώτημα που οι νεοφιλελεύθεροι θέτουν είναι αν και κατά πόσο το ύψος των δαπανών σε αυτούς τους τομείς επηρεάζει αρνητικά το μέγεθος της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Η κριτική που ασκείται από την προοδευτική οπτική αφορά τη μη επίτευξη των στόχων του κράτους πρόνοιας που δεν είναι άλλοι από τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, τον περιορισμό του αριθμού των ανέργων και των φτωχών. Δεν είναι λοιπόν υπέρ της κατάργησης του κράτους πρόνοιας αλλά υπέρ της προσαρμογής του / βελτίωσής του ώστε να γίνει περισσότερο αποτελεσματικό. Στην ελληνική περίπτωση ο άνεμος αμφισβήτησης του κράτους πρόνοιας ήρθε αρκετά αργότερα γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 80. Το σημαντικό είναι ότι το κράτος πρόνοιας στην Ελλάδα άρχισε να αμφισβητείται πριν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως. Σ ότι αφορά τις θέσεις των ελληνικών πολιτικών κομμάτων σχετικά με το κράτος πρόνοιας παρατηρούμε ότι το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να ταυτιστεί με το κοινωνικό κράτος θεωρώντας το, και όχι απολύτως άδικα, ως δικό του έργο αλλά και εξαιτίας της ανάγκης να δείξει ότι φροντίζει τους κοινωνικά και οικονομικά αδύναμους κλπ. Η Νέα Δημοκρατία είναι και αυτή υπέρ του κοινωνικού κράτους για πολλούς λόγους : α) υπάρχει ιδεολογική ανομοιογένεια ανάμεσα στα στελέχη της, β) είναι δύσκολο, ακόμη και αν ιδεολογικά είναι εναντίον του κοινωνικού κράτους, να βγεις και να πεις ότι είσαι κατά του κοινωνικού κράτους. Κινδυνεύεις να χάσεις πολλούς ψήφους των ατόμων που βρίσκονται σε σχετικά δεινή θέση. Επειδή δε ο αριθμός των ατόμων σε δύσκολη οικονομική και κοινωνική κατάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντικός, είναι πολιτικά δύσκολο να αντιταχθείς με ότι ελάχιστο έχουν, δηλαδή με το κοινωνικό κράτος. Για το λόγο αυτό η Νέα Δημοκρατία δεν μιλάει περί κατάργησης του κράτους πρόνοιας αλλά περί καταστροφής του κομματικού κράτους του ΠΑΣΟΚ στον κοινωνικό τομέα, ώστε να μπορέσει το κοινωνικό κράτος να καταστεί αποτελεσματικό. 7. ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ; Η διαμάχη των πολιτικών κομμάτων περί της πατρότητας ή όχι του κοινωνικού κράτους είναι ενδιαφέρουσα και στην οποία θα επανέλθουμε. Όμως, πέρα από οποιαδήποτε ιδεολογική τοποθέτηση, θα πρέπει να διερευνήσουμε : αν και κατά πόσο το κοινωνικό κράτος είναι σε κρίση ή όχι ποιες είναι οι επιπτώσεις του στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας ; 11

12 Η δημοσιονομική κρίση του κράτους πρόνοιας είναι αναμφισβήτητο γεγονός. Από τα μέσα της δεκαετίας του 70 (και ήδη νωρίτερα) οι δαπάνες του κράτους πρόνοιας είναι σε σημαντικό βαθμό ανελαστικές, ενώ τα έσοδά του συνεχώς περιορίζονται. Οι δαπάνες είναι ανελαστικές (ειδικά σε τομείς όπως το συνταξιοδοτικό και το σύστημα υγείας) επειδή : ο πληθυσμός της χώρας γηράσκει με αρνητικές επιπτώσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και το σύστημα υγείας ο πληθυσμός δε θέλει να απωλέσει ένα υψηλό βιοτικό επίπεδο που πέτυχε τις προηγούμενες δεκαετίες και ειδικά μεταπολεμικά και χάρη του κράτους πρόνοιας νέες ανάγκες δημιουργούνται και επειδή χρειάζονται αυτές να καλυφτούν η αύξηση του αριθμού των ανέργων και δη των μακροχρόνια ανέργων καθώς επίσης και του αριθμού των κοινωνικά αποκλεισμένων Σ ότι αφορά την πλευρά των εσόδων παρατηρούμε ότι αυτά έχουν σε σημαντικό βαθμό έχουν μειωθεί εξαιτίας : των χαμηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια της αύξησης του αριθμού των ανέργων και των κοινωνικά αποκλεισμένων, άρα της μείωσης του αριθμού των απασχολουμένων που είναι αυτοί που πληρώνουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές της μείωσης των λεγόμενων παραγωγικών επενδύσεων των επιχειρήσεων αφού μέρος των κερδών τους το επανεπενδύουν στο χρηματιστήριο της αύξησης των λεγόμενων νέων ή ελαστικών εργασιακών σχέσεων Ως εκ τούτου η διατήρηση των δαπανών σε υψηλά επίπεδα και η μείωση των εσόδων έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δημοσιονομικών ελλειμμάτων και την αύξηση του δημοσίου χρέους, αν αυτά καλύπτονται μέσα από δανεισμό. Κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει τη σημασία του δημοσιονομικού προβλήματος που απειλεί την οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων. Όμως είναι η δημοσιονομική κρίση το μόνο αίτιο της κρίσης και γενικά της αμφισβήτησης του κράτους πρόνοιας ; Κατά τη γνώμη μας όχι. Αν αποδεχτούμε μία τέτοια λογική, τότε είναι σαν να αποδεχόμαστε ότι το κράτος πρόνοιας εκφράζει μία καθαρά λογιστική σχέση. Είναι 12

13 όμως κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Εκφράζει, όπως ήδη έχουμε αναφέρει, ένα συγκεκριμένο τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας ως προς το πώς καλύπτονται οι κοινωνικές ανάγκες και προωθείται η συνολική ευημερία. Αυτό που στην ουσία αμφισβητείται (ή είναι στην κρίση) είναι ακριβώς αυτός ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται το πώς πρέπει να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει τους κοινωνικούς κινδύνους. Ως εκ τούτου η αμφισβήτηση αυτή εκφράζεται στην αμφισβήτηση του κράτους πρόνοιας, στην κρίση του κράτους πρόνοιας, η οποία είναι σε σημαντικό βαθμό κρίση δομική. Πρέπει να αντικαταστήσουμε ή όχι το κράτος πρόνοιας ; Πρέπει να το μετασχηματίσουμε ή όχι ; Κατά την άποψη των νεοφιλελεύθερων το κράτος πρόνοιας θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα νέο τύπου κράτος το οποίο θα εκφράζει και ένα νέο τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας στο θέμα της πρόληψης των κοινωνικών κινδύνων. Συγκεκριμένα επιδιώκουν να περιοριστεί σημαντικά ο ρόλος του κράτους και της κοινωνίας στο τρόπο αντιμετώπισης των κοινωνικών κινδύνων και να αντικατασταθεί από τον ενεργό ρόλο του πολίτη. Δηλαδή το άτομο να είναι υπεύθυνο απέναντι στον εαυτό του ως πως το πώς θα καλύψει τις κοινωνικές του ανάγκες και σε ποιο βαθμό. Ο ρόλος του κράτους θα είναι ως ένα βαθμό ρυθμιστικός (να παρακολουθεί / εξαναγκάζει το άτομο να αναλαμβάνει τις ευθύνες του ως προς την ικανοποίηση των δικών του αναγκών) και ως ένα βαθμό παροχέας ενός ελάχιστου επιπέδου κοινωνικής προστασίας προς αυτούς που δεν κατορθώνουν από μόνοι τους να εξασφαλίσουν τα ελάχιστα. Αναφορικά με το ποιος θα «πουλάει» αυτές τις υπηρεσίες στον πολίτη, οι νεοφιλελεύθεροι είναι υπέρ ενός μεικτού σχήματος που θα αποτελείται από ιδιώτες και το κράτος. Οπωσδήποτε ο ρόλος των ιδιωτών θα είναι ιδιαίτερα βαρύτερος σε σχέση με το ρόλο του κράτους. Για να απαντήσουμε την ερώτηση αν πρέπει να αντικαταστήσουμε ή όχι το κράτος πρόνοιας θα πρέπει να δούμε αν επιτελεί ή όχι το ρόλο του αποτελεσματικά. Όπως ήδη αναφέραμε προηγουμένως το κράτος πρόνοιας δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε στη βάση κάποιων συγκεκριμένων οικονομικών, κοινωνικών και δημογραφικών δεδομένων. Σήμερα τα δεδομένα αυτά έχουν αλλάξει και έχουν δημιουργήσει και νέες ανάγκες. Ως εκ τούτου το κράτος πρόνοιας είναι σήμερα, ως ένα βαθμό, αναποτελεσματικό επειδή η δομή του δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στα νέα δεδομένα. Για μπορέσουμε να προωθήσουμε με αποτελεσματικό τρόπο την κοινωνική 13

14 προστασία θα πρέπει το κράτος πρόνοιας να αποκτήσει μία νέα, σύγχρονη δομή προσαρμοσμένη στα νέα δεδομένα και στους νέους οικονομικούς και μη οικονομικούς περιορισμούς που τίθενται. Διατηρώντας την αντίληψη ότι η κοινωνία πρέπει συλλογικά να αντιμετωπίζει τους κοινωνικούς κινδύνους (άρα υπερασπιζόμενοι την ανάγκη αλληλεγγύης ανάμεσα στις γενεές και ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις) πρέπει να εκσυγχρονίσουμε ή και σε αρκετές περιπτώσεις να αντικαταστήσουμε ή και να δημιουργήσουμε μία νέα δομή στο σύστημα κοινωνικής προστασίας που να μπορεί με ικανοποιητικό και αποτελεσματικό τρόπο να ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα και να καλύπτει όλες τις ανάγκες (νέες και παλαιές). 8. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού, από τα μέσα της δεκαετίας του 70, τόσο στο πολιτικό όσο και στο οικονομικό επίπεδο είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής εναλλακτικός, απέναντι στο νεοφιλελεύθερο, λόγος ως προς τη δομή της κοινωνικής προστασίας. Η αριστερά, κάτω από το άγχος των κακώς κειμένων στο χώρο της κοινωνικής προστασίας, ένιωθε ή ότι ως ένα βαθμό θα έπρεπε να υπερασπιστεί τα κακώς κείμενα ή ότι έπρεπε να συρθεί στο δρόμο που άνοιγε η νεοφιλελεύθερη σκέψη, κάτω από το βάρος των σημαντικών οικονομικών περιορισμών. Για το λόγο αυτό είναι ίσως αρκετά δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τι πρότεινε η Θάτσερ και ο Ρέηγκαν στο επίπεδο κοινωνικής προστασίας από αυτό που πρότεινε ο Μπλέρ (τρίτος δρόμος) και ο Κλίντον. Αναφέρουμε ως παράδειγμα ότι η πολιτική του εγγυημένου εισοδήματος ενεργητικών πολιτικών πρόνοιας και της αναμόρφωσης, στη βάση αυτού, του προνοιακού εισοδήματος στις ΗΠΑ ξεκίνησε από τον Ρέηγκαν αλλά ολοκληρώθηκε από τον Κλίντον. Σήμερα στο επίπεδο του συνταξιοδοτικού όλοι μιλάνε για ένα μεικτό σύστημα όπου θα συνυπάρχει το αναδιανεμητικό με το κεφαλαιοποιητικό στοιχείο. Πιθανόν η διαφοροποίηση να είναι κυρίως ποσοτική. Δηλαδή στη νεοφιλελεύθερη θεωρία επικρατεί 14

15 το κεφαλαιοποιητικό στοιχείο και στην προοδευτική σκέψη να επικρατεί το αναδιανεμητικό στοιχείο. Αναφορικά με τη χώρα μας το μεγάλο ίσως πρόβλημα είναι ότι η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και τη Ν. Δημοκρατία ως προς την κοινωνική προστασία δεν είναι σαφής. Ή για να το διατυπώσουμε καλύτερα δεν κατανοεί εύκολα ο απλός πολίτης που υπάρχει ιδεολογική διαφοροποίηση πέρα του ότι στερεότυπα μπορεί να πιστεύει ότι η Ν. Δημοκρατία θα υποστηρίζει περισσότερο την είσοδο του ιδιωτικού τομέα στο σύστημα κοινωνικής προστασίας και το ΠΑΣΟΚ λιγότερο. Είναι ανάγκη, σε διεθνές επίπεδο, να υπάρξει ανασυγκρότηση της προοδευτικής σκέψης αναφορικά με την κοινωνική προστασία και να καθορίσει ευδιάκριτα τα όρια ανάμεσα σε αυτή και τη νεοφιλελεύθερη θεωρία. Στη χώρα μας είναι ανάγκη να υπερασπιστούμε : την αντίληψη ότι η κοινωνία είναι συλλογικά υπεύθυνη απέναντι στον πολίτη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών αναγκών απέναντι στην αντίληψη ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος για τον εαυτό του την αντίληψη ότι η κοινωνία θα πρέπει, αναλογικά με το εισόδημα του καθένα και τις ανάγκες του, να συμβάλλει στη χρηματοδότηση της κοινωνικής προστασίας και όχι μόνο αυτοί που κάνουν χρήση αυτής την ανάγκη αλληλεγγύης ανάμεσα στις γενεές και ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις την αντίληψη ότι ο ρόλος του κράτους στην παροχή κοινωνικής προστασίας δεν είναι απλά και μόνο να παρέχει ένα ελάχιστο επίπεδο κοινωνικής προστασίας, αλλά είναι πολύ πιο ουσιαστικός. Το κράτος οργανώνει, είναι ο κύριος υπεύθυνος, την παροχή κοινωνικής προστασίας εκφράζοντας έτσι συνολικά την κοινωνία. Στα πλαίσια της οργάνωσής αυτής το κράτος καθορίζει και τις σχέσεις του τόσο με την οικογένεια και την κοινωνία των πολιτών, ως φορείς που μπορούν να προσφέρουν κοινωνική προστασία, όσο και με τον ιδιωτικό τομέα. την αντίληψη ότι ο ρόλος του κράτους, ως παροχέα της κοινωνικής προστασίας, είναι να περιορίζει την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια που νιώθει ο πολίτης στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και δεν μπορεί να του την προσφέρει ο ιδιωτικός τομέας 15

16 την αντίληψη ότι πρέπει η παραγωγή / διανομή της κοινωνικής προστασίας να γίνεται με αποδοτικό, αποτελεσματικό και όχι γραφειοκρατικό τρόπο στοχεύοντας στη διατήρηση του ατόμου μέσα στην κοινωνία και όχι στην εξάρτησή του από το κράτος την αντίληψη ότι πρέπει να υπάρχει συνεχής κοινωνικός διάλογος ως προς το θέμα της επάρκειας και ειδικά της χρηματοδότησης της κοινωνικής προστασίας και να μην αποτελεί απλά υπόθεση στα χέρια κάποιων ειδικών. Για παράδειγμα οι φόροι δημιουργούν σημαντικές στρεβλώσεις και αντιδράσεις από πλευράς του κόσμου αν ο κόσμος δεν καταλαβαίνει τι πληρώνει και αντιδρά. Δεν υπάρχουν όμως αντιδράσεις αν ο κόσμος συναινεί σε αυτό αφού κατανοεί ότι έτσι υπερασπίζεται / «πληρώνει» ένα επίπεδο κοινωνικής προστασίας που ο ίδιος έχει επιλέξει. 9. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Έχοντας ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου πρέπει να είστε σε θέση να γνωρίζετε : ποια είναι τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το κράτος πρόνοιας γιατί είναι αναγκαίο σήμερα να υπάρχει κράτος - πρόνοιας ποιες είναι οι σημερινές κοινωνικές ανάγκες που πρέπει το κράτος πρόνοιας να ικανοποιήσει ποια πρέπει να είναι η δομή του κράτους πρόνοιας 16

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΠΡΩΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ : ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Η χρηματοδότηση του ελληνικού συστήματος υγείας την περίοδο της οικονομικής κρίσης Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισήγηση στα πλαίσια της ημερίδας The future of healthcare in Greece. A lifeboat

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...»

«ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...» Αθήνα, 25/5/2015 Α.Π. 753 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΣΕΚΕΚ «ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...» Το ΔΣ του ΕΛΣΕΚΕΚ εκφράζει την αντίθεσή του στην απόφαση της αναπληρώτριας Υπουργού Εργασίας κ. Ράνιας Αντωνοπούλου να απεντάξει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events Hazlis & Rivas. 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση

The Economist Events Hazlis & Rivas. 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση The Economist Events Hazlis & Rivas 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση Πάνος Ξενοκώστας Head of PE opportunity funds ONEX Technologies Group/ LKS Partners Π. ΞΕΝΟΚΩΣΤΑΣ: Καλησπέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Παπαστράτειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγρινίου Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Παπαστράτειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγρινίου Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016 Τα δημόσια οικονομικά: παρουσίαση, κατανόηση και εξοικείωση με τις λειτουργίες των οικονομικών του Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ. Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ. Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου Οι συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν την σύγκλιση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΎ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΎ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΎ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Πεχλιβανίδη Επίκουρη καθηγήτρια ΕΚΠΑ, δικηγόρος 1. Η μείωση του αριθμού των ασφαλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά.

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει σχεδόν τις διαδικασίες που

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας ΑΝΕΡΓΙΑ Κατηγορίες ανεργίας Φυσική ανεργία (υπάρχει µακροχρονίως σε µια οικονοµία) το σύνηθες ποσοστό ανεργίας [δεν παραµένει σε σταθερό ύψος και επηρεάζεται από την οικονοµική πολιτική, απλά υποδηλώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες του βιβλίου των κ.κ. Μάραντου και Θεριανού: ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1 Άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΟΥΠΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημίου Πατρών Υπάλληλος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΩΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ ΚΑΙ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. Ομιλία Κ. Λουράντου

ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΩΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ ΚΑΙ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. Ομιλία Κ. Λουράντου ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΩΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ ΚΑΙ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ομιλία Κ. Λουράντου Το φάρμακο ως κοινωνικό αγαθό Tο φάρμακο ειδικότερα αποτελεί Δημόσιο και Κοινωνικό αγαθό. Η πλήρης καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ m137. Μιχάλης Χλέτσος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ m137. Μιχάλης Χλέτσος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ m137 Μιχάλης Χλέτσος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ...4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής

ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣΚΦ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ *1 Η προνοιοποίηση της κοινωνικής πολίτικης; ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής προστασίας που διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ : ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ : ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ : ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας.

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας. Αθήνα Μάρτιος 2011 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 1 Ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ (Ενότητες : 1.2, 1.3) Ονοματεπώνυμο: Τμήμα: Α Ομάδα Α1. Στις παρακάτω προτάσεις να γράψεις στο τετράδιό σου τον αριθμό της κάθε μιας πρότασης και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Νοέμβριος, 2014 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου (ΣΑΕΚ) είναι ο αναγνωρισμένος φορέας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή Η ελληνική οικονομία, μπροστά στην κρίση Ι. Μετά από μια περίοδο ταχύρρυθμης, αλλά όχι και τόσον ισόρροπης, ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Το πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής 2. Σχέση της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.) ΙΙ Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας»

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας» ΝΑΝΤΙΑ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Αθήνα, 04/05/11 «Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση την πολιτική μας» Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η Ενωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ 1.Συμπεράσματα της Έκθεσης του ΙΝΕ για τις εργασιακές σχέσεις και το Κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Εισαγωγή Αμέσως μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) υπέβαλε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας

Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας Labor & Insurance Μπορεί να υπάρξει βιωσιμότητα και επάρκεια παροχών στην Κοινωνική Ασφάλιση ; Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Γενική Διευθύντρια Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η Ευρώπη διέρχεται μια περίοδο αναπόφευκτης γήρανσης του πληθυσμού της. Από το 2010 ο αριθμός των πολιτών ηλικίας 15-60 έχει αρχίσει να συρρικνώνεται,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 11 : Διαπεριφερειακή Αγορά εργασίας (κεφάλαιο 9, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαπεριφερειακή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 3 (ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ) ΧΑΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία: «Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε Προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης»

Ομιλία: «Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε Προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης» Ομιλία: «Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε Προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης» Ταχμετζίδης Γεώργιος Ειδικός Συνεργάτης Δημάρχου Πυλαίας Χορτιάτη 30/9/2015 Κυρίες και κύριοι, Οι Οργανισμοί Τοπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ.

ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΑ ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ Α ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:...

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓ ΟΟ Κοινωνικός Μετασχηµατισµός 1. Ο κοινωνικός µετασχηµατισµός 1.1. Γενικά Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Να προσδιορίσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των παρακάτω όρων. Κοινωνικός σχηµατισµός:......

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Page 1 of 5 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Του Θάνου Κατσάμπα Σε λιγότερο από δύο μήνες συμπληρώνονται έξι χρόνια αφότου η Ελλάδα περιέπεσε στη δίνη των προγραμμάτων στήριξης από

Διαβάστε περισσότερα

Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ

Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ Στην Έναρξη του Εθνικού Διαλόγου Παιδείας ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2005 Κύριε Πρωθυπουργέ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ : «ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΣΕΡΡΩΝ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΣΕΡΡΑΪΚΗ ΓΗ» Συμβουλευτική Πληροφόρηση-Υποστήριξη

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ : «ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΣΕΡΡΩΝ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΣΕΡΡΑΪΚΗ ΓΗ» Συμβουλευτική Πληροφόρηση-Υποστήριξη ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ : «ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΣΕΡΡΩΝ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΣΕΡΡΑΪΚΗ ΓΗ» Συμβουλευτική Πληροφόρηση-Υποστήριξη Δράση 13 Εταίρος που υλοποιεί τη δράση Επιλογή των ωφελουμένων για

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Προς και τους Αρχηγούς των Κομμάτων που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο Η χώρα βαδίζει σε εθνικές εκλογές για δεύτερη φορά μέσα στο ίδιο έτος. Στο διάστημα που μεσολάβησε η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 6: Ρατσισμός Αναστασία Κεσίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα