ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης"

Transcript

1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης Συντονισµός: Βασιλική Περάκη Οµάδα Εργασίας: Βασιλική Περάκη Βασίλης Τσελφές Αποστολία Γαλάνη Γιώργος Φασουλόπουλος Αναστάσιος Ραγγούσης

2 Περιεχόµενα ΧΗΜΕΙΑ... 3 Υλικό για µαθητές... 3 µε µαθησιακές δυσκολίες... 3 Β & Γ Γυµνασίου... 3 Μόρια... 4 (Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Ι ΑΣΚΟΝΤΑ)... 5 ΦΑΣΗ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ:... 6 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΟΡΙΑ Περιοδικό Σύστηµα (Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Ι ΑΣΚΟΝΤΑ) ΦΑΣΗ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ: ΠΕΡΙΟ ΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

3 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ΧΗΜΕΙΑ Υλικό για µαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες Β & Γ Γυµνασίου Βασίλης Τσελφές Γιώργος Φασουλόπουλος Αναστάσιος Ραγγούσης Σεπτέµβριος

4 4 Μόρια

5 ΤΑ ΜΟΡΙΑ (Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Ι ΑΣΚΟΝΤΑ) ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ: Τι είναι χηµικό στοιχείο, τι είναι ατοµικός αριθµός στοιχείου. Τα χηµικά στοιχεία να ταυτοποιούνται µε τον ατοµικό τους αριθµό. ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗ ΟΜΗ: Η µέθοδος είναι σε µερικά σηµεία «περιγραφική-δηλωτική», ενώ σε άλλα καθοδηγούµενης ανακάλυψης. ε χρησιµοποιούµε στα συγκεκριµένα µαθήµατα την εποικοδοµιστική µέθοδο, διότι δεν υπάρχουν κατηγοριοποιηµένες «εναλλακτικές ιδέες» µαθητών για τη δοµή της ύλης 1 και οπωσδήποτε για την ταξινόµηση των στοιχείων. Επίσης, η επιστηµονική επιχειρηµατολογία για την ύπαρξη ατόµων και µορίων, αλλά και για τις φυσικοχηµικές τους ιδιότητες αναφέρεται σε πειραµατικά δεδοµένα που η προσέγγισή τους βρίσκεται έξω από τις γνώσεις και τις εµπειρίες, ακόµα και τελειοφοίτων Λυκείου. Η βιβλιογραφία επισηµαίνει ότι, κατά τη διδασκαλία της σωµατιδιακής δοµής της ύλης, δηµιουργούνται παρανοήσεις που κυρίως αφορούν τη σχέση και τη διάκριση µοντέλου και πραγµατικότητας. Τα παιδιά ανάγουν στο µικροσκοπικό επίπεδο της πραγµατικότητας, ιδιότητες του µοντέλου ή ιδιότητες του µακροσκοπικού επιπέδου 2. (Π.χ. επειδή τα άτοµα του µοντέλου του οξυγόνου ήταν κόκκινα και τα άτοµα του οξυγόνου θα φαίνονται κόκκινα, ή µια ουσία είναι µαλακή, άρα και τα άτοµα ή µόρια της θα είναι µαλακά!) Με βάση τα ευρήµατα αυτής της έρευνας προτείνουµε τους ακόλουθους διδακτικούς στόχους Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: 1. Να αναπτύξουν οι µαθητές λεπτοµερέστερη θεώρηση για την ασυνέχεια της ύλης. Να περάσουν από τις µακροσκοπικές ιδιότητες της ύλης, στην έννοια του µορίου ως τη δοµική µονάδα που αντιπροσωπεύει αυτές τις ιδιότητες, που επίσης αντιπροσωπεύει µακροσκοπική θεώρηση. Στη συνέχεια να περάσουν στα άτοµα, που αντιπροσωπεύουν τις ιδιότητες των στοιχείων. Από τη φαινοµενολογία στην επαγωγική αφαίρεση: να προταθούν έργα που θα αναδεικνύουν τη µοριακή διαµέριση της ύλης (ίνες-µόρια κυτταρίνης, µόρια αιθέριων ελαίων). Να συζητηθούν οι µακροσκοπικές τους ιδιότητες (υγροσκοπικότητα & µεγάλη γραµµική διάσταση για 1 ΒΛΑΧΟΣ, Ι., 2004, ιδακτική Φυσικών Επιστηµών, Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα. 2 DRIVER, R., SQUIRES, A., RUSHWORTH, P., WOOD-ROBINSON, V.,1998, Οικοδοµώντας τις έννοιες των Φυσικών επιστηµών, (Ελληνική µετάφραση), Εκδόσεις Τυπωθήτω, Αθήνα. 5

6 την κυτταρίνη, οσµή για τα αιθέρια έλαια). Στη συνέχεια να αναζητηθούν, µε τη βοήθεια του διδάσκοντα, οι ιδιότητες των ατόµων που τα αποτελούν. (έργα: 1.α, 1β, 1.γ) 2. Να προσεγγίσουν οι µαθητές το µόριο και ως δοµική µονάδα που οικοδοµείται από άτοµα (µικροσκοπική θεώρηση). Προτείνουµε, η σύνδεση µακροσκοπικής και µικροσκοπικής θεώρησης για το µόριο, να γίνει µε την εξής οργανωτική αρχή: το είδος και ο αριθµός των ατόµων που συγκροτούν ένα µόριο, είναι υπεύθυνα για τις µακροσκοπικές ιδιότητες των µορίων. (έργα: 1.β, 2β) 3. Να συζητήσουν οι µαθητές τεκµήρια που αναδεικνύουν ότι, οι ιδιότητες ενός υλικού που αντιπροσωπεύονται από τη µοριακή του δοµή, δεν είναι συµβατές µε τις ιδιότητες των ατόµων των στοιχείων που τα συγκροτούν. Ο στόχος αυτός θα επιδιωχθεί, µε σύγκριση των µακροσκοπικών ιδιοτήτων των µορίων των χηµικών ενώσεων, µε τις ιδιότητες των ατόµων των στοιχείων που τα συγκροτούν. (έργα: 1.γ, 2.δ) 4. Να µπορούν οι µαθητές να κατασκευάζουν µε µοντέλα µορίων το συντακτικό τύπο των µορίων, αν γνωρίζουν την αναλογία και το είδος των µορίων στο µόριο. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, προτείνουµε τη χρήση µοντέλων, µε βάση σφαίρες από πλαστελίνη αντιπροσωπευτικές των ατόµων, που θα καθοδηγηθούν να κατασκευάσουν οι ίδιοι οι µαθητές. Η σύνδεση των µοντέλων των ατόµων για τη συγκρότηση των µορίων, θα γίνεται µε κοµµατάκια οδοντογλυφίδων. (έργα: 2.α) ΦΑΣΗ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ: Οι διδακτικοί στόχοι που αναφέρθηκαν προηγουµένως πρέπει να µετασχηµατιστούν κατάλληλα, ώστε να εξοικειώσουν τους µαθητές µε το περιεχόµενο που θα διδαχθεί. Προτείνουµε τον ακόλουθο µετασχηµατισµό: ιαβάστε τις απόψεις του Αριστοτέλη και του ηµόκριτου στο κόµικ που παραθέτουµε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: Κάθε στοιχείο είναι συνδυασµός δυο αντίθετων χαρακτήρων. Θερµό και ξηρό είναι η φωτιά. Ψυχρό και υγρό είναι το νερό. Θερµό και υγρό είναι ο αέρας 6

7 ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ: Η ύλη διαιρείται σε µικρότερα κοµµατάκια, όλο και µικρότερα ώσπου φτάνουµε σ ένα πολύ µικρό που δεν είναι δυνατό να διαιρεθεί άλλο. Η ύλη αποτελείται από άτοµα και κενό Με βάση αυτά που διαβάσατε, ποια από τις ακόλουθες απόψεις για το φως, είναι κοντά στις αντιλήψεις του ηµόκριτου και ποια κοντά στου Αριστοτέλη; Άποψη 1: µια δέσµη φωτός, αποτελείται από µικρά όµοια κοµµάτια φωτός. Αν φαίνεται κίτρινη, όλα τα κοµµάτια από τα οποία αποτελείται, έχουν κίτρινο χρώµα. Άποψη 2: το λευκό φως αποτελείται από τρία βασικά χρώµατα: το πράσινο, το κόκκινο και το µπλε. Μια δέσµη φαίνεται κίτρινη, γιατί συνδυάζονται τα τρία βασικά χρώµατα, µε τέτοιες ποσότητες, που από την ανάµειξη προκύπτει το κίτρινο χρώµα. Ποια είναι η δικιά σας άποψη; Αριστοτέλης Άποψη.. ηµόκριτος Άποψη.. Εσείς, παρακαλούµε να εκφράσετε άποψη στο τέλος αυτού του µαθήµατος Τα µόρια είναι πολύ µικρά για να τα δούµε. Όµως σε αυτό το µάθηµα θα µάθετε ότι µπορούµε να τα µυρίζουµε Στο µάθηµα, θα µάθετε να τα συµβολίζετε, παίζοντας µ αυτά, αφού θα κατασκευάσετε µοντέλα τους µε πλαστελίνη. ΥΛΙΚΑ (ανά οµάδα εργασίας) Ποσότητες πλαστελίνης διαφορετικών χρωµάτων ( µαύρη, άσπρη, κόκκινη, µπλε κλπ.). Οδοντογλυφίδες. Χαρτοµάντηλα. Βαµβάκι Αναπτήρας. Άρωµα. Οξυζενέ. Ένα κοµµατάκι χρωµατιστό ύφασµα. Νερό βρύσης. Αλουµινόχαρτο. 7

8 ΤΑ ΜΟΡΙΑ Στο εργαστηριακό µάθηµα που σας προτείνουµε, σας καλούµε να ασχοληθείτε µε τα ακόλουθα ζητήµατα: ιαβάστε τις απόψεις του παππού Αριστοτέλη και του θείου ηµόκριτου: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: κάθε ιδιότητα της ύλης είναι συνδυασµός δυο αντίθετων χαρακτήρων. Θερµό και ξηρό είναι η φωτιά. Ψυχρό και υγρό είναι το νερό. Θερµό και υγρό είναι ο αέρας ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ: Η ύλη διαιρείται σε µικρότερα κοµµατάκια, όλο και µικρότερα ώσπου φτάνουµε σ ένα πολύ µικρό που δεν είναι δυνατό να διαιρεθεί άλλο. Η ύλη αποτελείται από άτοµα και κενό Με βάση αυτά που διαβάσατε, ποια από τις ακόλουθες απόψεις για το φως, είναι κοντά στις αντιλήψεις του ηµόκριτου και ποια κοντά στου Αριστοτέλη; Άποψη 1: µια δέσµη φωτός, αποτελείται από µικρά όµοια κοµµάτια φωτός. Αν φαίνεται κίτρινη, όλα τα κοµµάτια από τα οποία αποτελείται, έχουν κίτρινο χρώµα. Άποψη 2: το λευκό φως αποτελείται από τρία βασικά χρώµατα: το πράσινο, το κόκκινο και το µπλε. Μια δέσµη φαίνεται κίτρινη, γιατί συνδυάζονται τα τρία βασικά χρώµατα, µε τέτοιες ποσότητες, που από την ανάµειξη προκύπτει το κίτρινο χρώµα. Ποια είναι η δικιά σας άποψη; Αριστοτέλης Άποψη.. ηµόκριτος Άποψη.. Εσείς, παρακαλούµε να εκφράσετε άποψη, στο τέλος αυτού του µαθήµατος 8

9 Τα µόρια είναι πολύ µικρά για να τα δούµε. Όµως σε αυτό το µάθηµα θα µάθετε ότι µπορούµε να τα µυρίζουµε Στο µάθηµα, θα µάθετε να τα συµβολίζετε, παίζοντας µ αυτά, αφού θα κατασκευάσετε µοντέλα τους µε πλαστελίνη. Ας ξεκινήσουµε µαζί τη διερεύνηση. 1. µέχρι πού µπορούµε να χωρίσουµε την ύλη; 1.α. Προσπαθήστε να χωρίσετε ένα κοµµάτι βαµβάκι σε πολύ µικρά κοµµάτια. Μπορείτε να ξεχωρίσετε ίνες που αποτελούν το βαµβάκι; Αν το καταφέρατε, κατορθώσατε να ξεχωρίσετε ένα από τα πιο µεγάλα µόρια που υπάρχουν στη φύση. Αυτές οι ίνες αποτελούνται από µόρια «κυτταρίνης» και αποτελούν βασικό συστατικό των φυτών. ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΒΑΜΒΑΚΙ, ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΜΟΡΙΟ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΝΗΣ. Γενικότερα: το σε ποια θερµοκρασία γίνονται τα υλικά υγρά ή αέρια, ποια γεύση ή οσµή έχουν, πώς είναι η εξωτερική τους επιφάνεια, αν είναι στερεή, ή αν µπορούν να «αποθηκεύσουν» µεγάλα ποσά θερµότητας, εξαρτάται από το ΜΟΡΙΟ τους. 1.β. Ανεξάρτητα µε την απάντηση που δώσατε, εµείς προτείνουµε µια «βίαιη» µέθοδο, για να καταλάβουµε αν η κυτταρίνη αποτελείται και από άλλα πιο µικρά κοµµατάκια (συστατικά): θα την κάψουµε! ηλαδή µε τη βοήθεια της φωτιάς θα της προσθέσουµε οξυγόνο από τον ατµοσφαιρικό αέρα. Ας το επιχειρήσουµε µε µεγαλύτερη προσοχή απ ό,τι ο κύριος του διπλανού σχήµατος! Ακουµπήστε σε αλουµινόχαρτο, ποσότητα βαµβακιού όσο το νύχι σας. Βάλτε του φωτιά µε αναπτήρα που θα σας δώσει ο καθηγητής σας. Τι έµεινε στο αλουµινόχαρτο; Όπως το ονοµάζουµε στην καθηµερινή γλώσσα:. Όπως το ονοµάζουµε στη γλώσσα της Χηµείας:. Τι εµφανίστηκε στον αέρα; Όπως τα ονοµάζουµε στην καθηµερινή γλώσσα:. Όπως τα ονοµάζουµε στη γλώσσα της Χηµείας:.. (συµβουλευτείτε για τα ονόµατα και τον καθηγητή σας) 9

10 Μετά το «βίαιο» πείραµα, µπορείτε να γράψετε τα ονόµατα κάποιων συστατικών από τα οποία αποτελείτε η κυτταρίνη; (χρησιµοποιήστε ονόµατα από την καθηµερινή ζωή και από τη Χηµεία, πάντα µε τη βοήθεια του καθηγητή σας). Αυτά τα συστατικά, είναι ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, όπως π.χ. ο σίδηρος και το χλώριο. Μέσα στην κυτταρίνη βρίσκονται µε οντότητες που ονοµάζονται ΑΤΟΜΑ. ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΤΟΥΣ. Γενικότερα: το χρώµα των υλικών, αν έχουν ηλεκτρικές ή µαγνητικές ιδιότητες, αν το υλικό µπορεί να εκπέµπει ή να απορροφά ακτινοβολία, εξαρτάται από τα ΑΤΟΜΑ και τον τρόπο που σχηµατίζουν το ΜΟΡΙΟ τους. Προσοχή! Σε µερικές περιπτώσεις, ακόµα και απλές ιδιότητες όπως η πυκνότητα, εξαρτώνται και από το ΜΟΡΙΟ και από τα ΑΤΟΜΑ που σχηµατίζουν το συγκεκριµένο ΜΟΡΙΟ. Για να «ανοίξουµε» τα ΜΟΡΙΑ και να σπάσουµε τους δεσµούς µεταξύ των ατόµων τους, απαιτείται να επεξεργαστούµε τα υλικά µε τρόπους όπως το κάψιµο. Τότε, λέµε ότι πραγµατοποιήσαµε ένα ΧΗΜΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ. 1.γ. θα συγκρίνουµε κάποιες ιδιότητες των ΑΤΟΜΩΝ των χηµικών στοιχείων που αποτελούν το ΜΟΡΙΟ της κυτταρίνης και τις αντίστοιχες ιδιότητες που έχει η κυτταρίνη (το ΜΟΡΙΟ της). Συµπληρώστε τον πίνακα: ΟΝΟΜΑ ΧΗΜΙΚΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ: Υ ΡΟΓΟΝΟ ΑΝΘΡΑΚΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟ ΣΤΟ ΒΑΜΒΑΚΙ ΣΤΕΡΕΟ/ ΥΓΡΟ/ΑΕΡΙΟ ΧΡΩΜΑ ΣΕ ΠΟΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΕΤΕΧΕΙ Συγκρατεί τα υγρά, π.χ. το οινόπνευµα είναι: Οι ιδιότητες που έχει η κυτταρίνη και οι ιδιότητες των ατόµων που την αποτελούν Παρόµοιες ιαφορετικές Σηµειώστε σε αυτό που πιστεύετε. 2. µόρια και άτοµα: πώς συνδυάζονται στο χώρο; να φτιάξουµε µοντέλα. 10

11 2.α. Οι φυσικοί & οι χηµικοί που παρατηρούν το εσωτερικό της ύλης µε εξειδικευµένα όργανα, µας πληροφορούν ότι τα άτοµα του άνθρακα, του οξυγόνου και του υδρογόνου έχουν µικρές διαφορές στις διαστάσεις τους. Το άτοµο του υδρογόνου είναι µικρότερο. Πάρτε κόκκινη πλαστελίνη και πλάστε την ώστε να φτιάξετε 4 µπαλάκια σα ρεβύθια. Θα αντιπροσωπεύουν το άτοµο του οξυγόνου. Με µπλε πλαστελίνη, πλάστε 2 µπαλάκια µε παρόµοιο µέγεθος. Θα αντιπροσωπεύουν το άτοµο του αζώτου. Με λαδί πλαστελίνη, πλάστε 3 µπαλάκια µε παρόµοιο µέγεθος. Θα αντιπροσωπεύουν το άτοµο του άνθρακα. Με άσπρη πλαστελίνη, πλάστε 4 µπαλάκια, µικρότερα από τα προηγούµενα. Θα αντιπροσωπεύουν το άτοµο του υδρογόνου. ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΜΕ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΕΣΜΟΥΣ, ΓΙΑ ΝΑ «ΦΤΙΑΞΟΥΝ» ΕΝΑ ΜΟΡΙΟ. Οι χηµικοί µας πληροφορούν ότι το µόριο της πιο γνωστής µας χηµικής ένωσης αποτελείται από 2 άτοµα υδρογόνου (Η) και ένα οξυγόνου (Ο), που συνδυάζονται έτσι: Η - Ο - Η. Οι γραµµές µεταξύ Η & Ο αντιπροσωπεύουν τους χηµικούς δεσµούς. Θυµίζουµε: Όταν αυτοί σπάνε, τα φαινόµενα λέγονται ΧΗΜΙΚΑ. Να κατασκευάσετε το µοντέλο ενός µορίου νερού. Για χηµικό δεσµό, χρησιµοποιήστε κοµµατάκια από οδοντογλυφίδα. 2.β. Το µόριο του υπεροξειδίου του υδρογόνου είναι η χηµική ένωση που δίνει τις χαρακτηριστικές ιδιότητες στην ουσία που λέµε «οξυζενέ». Οι χηµικοί µας πληροφορούν ότι αποτελείται από 2 άτοµα υδρογόνου (Η) και δυο οξυγόνου (Ο), που συνδυάζονται έτσι: Η Ο Ο - Η Να κατασκευάσετε το µοντέλο ενός µορίου υπεροξειδίου του υδρογόνου. Για χηµικό δεσµό, χρησιµοποιήστε πάλι κοµµατάκια από οδοντογλυφίδα. Παρατηρήστε τις διαφορές µεταξύ των δυο µοντέλων. Σε τι διαφέρουν; Περιγράψτε το γραπτά: γ. Να φύγουµε από τον κόσµο των µοντέλων και να περάσουµε στον κόσµο των φαινοµένων. Μυρίστε µια µικρή ποσότητα νερού της βρύσης. Ανοίξτε το µπουκάλι του «οξυζενέ» και µυρίστε το. Ρίξτε λίγο νερό και µετά λίγο «οξυζενέ», σε ένα κοµµάτι χρωµατιστό ύφασµα. 11

12 Έχουν την ίδια επίδραση; Ποιο από τα δυο βοηθά στον καθαρισµό των πληγών; Συµπληρώστε τις παρατηρήσεις σας, στον επόµενο πίνακα. ΥΛΙΚΟ: ΝΕΡΟ ΥΠΕΡΟΞΕΙ ΙΟ ΤΟΥ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΜΥΡΙΖΕΙ ΕΝΤΟΝΑ: ΝΑΙ/ ΟΧΙ ΑΠΟΧΡΩΜΑΤΙΖΕΙ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΝΑΙ/ ΟΧΙ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΟ ΠΛΗΓΩΝ ΝΑΙ/ ΟΧΙ Οι διαφορές που διαπιστώσατε αρκούν για να θεωρήσετε τις ουσίες: Ίδιες ιαφορετικές Σηµειώστε σε αυτό που πιστεύετε. ΤΟ ΥΠΕΡΟΞΕΙ ΙΟ ΤΟΥ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΟ «ΟΞΥΖΕΝΕ» ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΟΥΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ. ΕΙΝΑΙ ΕΠΟΜΕΝΩΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ (ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ). Η ΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ.. ΑΤΟΜΟ. ΑΡΚΕΙ ΟΜΩΣ ΑΥΤΟ, ΓΙΑ ΝΑ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΥΟ ΟΥΣΙΕΣ (ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ) ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΕΠΟΜΕΝΩΣ ΤΩΝ Ι ΙΟΤΗΤΩΝ ΜΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ, ΕΙΝΑΙ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΝΩΝΟΝΤΑΙ, ΓΙΑ ΝΑ ΣΧΗΜΑΤΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ (ΧΗΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ). ΑΥΤΟΣ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΙ ΟΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 2.δ. Τα άτοµα των χηµικών στοιχείων (αλλά και τα µόρια γενικώς), δεν είναι άµεσα αντιληπτά (δεν µπορούµε «να τα δούµε»), γιατί είναι πολύ µικρά. Τα άτοµα ενός στοιχείου ενώνονται και «φτιάχνουν» µόρια από το στοιχείο. Τα άτοµα διαφορετικών στοιχείων «φτιάχνουν» µόρια από χηµικές ενώσεις. Θα ασχοληθούµε µε το στοιχείο οξυγόνο (Ο). Ζούµε αναπνέοντας «αέρα» που περιέχει µόρια οξυγόνου (Ο 2, διοξυγόνο). Επίσης, γνωρίζετε ότι η γη βοµβαρδίζεται µε τις επιβλαβείς για τη ζωή υπεριώδεις ακτίνες. Πάνω από τη γη, όπως φαίνεται και στο σχήµα, υπάρχει µια ζώνη από ΜΟΡΙΑ τριοξυγόνου (Ο 3 ) που ονοµάζονται όζον. Αυτά εµποδίζουν την υπεριώδη ακτινοβολία να φθάνει στην επιφάνεια της γης. Το όζον καταστρέφεται από αέρια βιοµηχανικά απόβλητα (κάποιες ενώσεις του χλωρίου, Cl), που φτάνουν µέχρι τη ζώνη του όζοντος. Έτσι δηµιουργείται «η τρύπα του όζοντος». Υπάρχουν κάτω από τη ζώνη του όζοντος, µόρια οξυγόνου (Ο 2 ); 12

13 Να αναφέρετε ένα επιχείρηµα που στηρίζει την απάντησή σας; Το µόριο του οξυγόνου, µας πληροφορούν οι χηµικοί, ότι αποτελείται από 2 άτοµα οξυγόνου (Ο), που συνδυάζονται έτσι: Ο - Ο Να κατασκευάσετε το µοντέλο ενός µορίου οξυγόνου (διοξυγόνου). Για χηµικό δεσµό, χρησιµοποιήστε πάλι κοµµατάκια από οδοντογλυφίδα. Το µόριο του όζοντος, µας πληροφορούν οι χηµικοί, ότι αποτελείται από 3 άτοµα οξυγόνου (Ο), που συνδυάζονται έτσι: Ο Ο - O Να κατασκευάσετε το µοντέλο ενός µορίου όζοντος (τριοξυγόνου). Για χηµικό δεσµό, χρησιµοποιήστε πάλι κοµµατάκια από οδοντογλυφίδα. Γράψτε ποια χαρακτηριστική (ΧΗΜΙΚΗ) διαφορά παρουσιάζουν τα ΜΟΡΙΑ οξυγόνου από τα ΜΟΡΙΑ του όζοντος:.. Σε τι διαφέρουν τα ΜΟΝΤΕΛΑ τους; 13

14 ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ.. ΜΟΝΟ ΧΗΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ, Η ΙΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ. ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ, Ο ΗΓΕΙ ΣΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΤΕΛΙΚΑ ΣΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. 3. Να δοκιµάσουµε την κατασκευή και άλλων µοντέλων µορίων. Οι χηµικοί λένε ότι το µόριο της αµµωνίας, αποτελείται από ένα άτοµο αζώτου (Ν) και τρία άτοµα υδρογόνου (Η). Κατασκευάστε το µοντέλο του µορίου της αµµωνίας. Λάβετε υπόψη ότι τα άτοµα του υδρογόνου, θα συµπεριφερθούν από χηµική άποψη µε τον ίδιο τρόπο στο άτοµο της αµµωνίας. 14

15 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΟΡΙΑ 1. Α. Μυρίστε ένα κοµµάτι βαµβάκι, που «βαφτίσατε» σε άρωµα. Αυτό που ερέθισε τη µύτη σας ήταν: Άτοµα από τα στοιχεία που περιέχονται στο άρωµα. Μόρια από τα υλικά που περιέχει το άρωµα. Σταγόνες από το άρωµα που έφτασαν στη µύτη σας. Σηµειώστε σε αυτό που πιστεύετε. Β. Σε τι κατάσταση βρίσκεται το άρωµα, όταν ερεθίζει τη µύτη σας; Υγρή Αέρια Σηµειώστε σε αυτό που πιστεύετε. Γ. Η απάντηση που δώσατε, ποια από τα τρία κοµµάτια (άτοµα, µόρια, σταγόνες) αποκλείει;.. Το άνοιγµα του µπουκαλιού του αρώµατος και το βάπτισµα του βαµβακιού στο άρωµα, τι φαινόµενο είναι: Φυσικό Χηµικό. Ε. Η απάντηση που δώσατε, ποια από τα τρία κοµµάτια (άτοµα, µόρια, σταγόνες) αποκλείει;. ΣΤ. Οι απαντήσεις στα ερωτήµατα Γ & Ε συµφωνούν µε την απάντηση στο ερώτηµα Α;. 15

16 2. Η εικόνα περιγράφει µια πυρκαγιά σε δάσος. Τα δένδρα αποτελούνται και από κυτταρίνη. Η κυτταρίνη όταν καίγεται ελευθερώνει µεταξύ των άλλων:... Ο καπνός που ελευθερώνεται αποτελείται, µεταξύ άλλων, από µονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα και υδρατµούς (αέριο νερό). Το µονοξείδιο του άνθρακα αποτελείται από ένα άτοµο άνθρακα και ένα άτοµο οξυγόνου. Το διοξείδιο του άνθρακα αποτελείται από. άτοµο. και. άτοµα.. Το νερό αποτελείται από.. άτοµα υδρογόνου και οξυγόνου. Κατασκευάστε µε την πλαστελίνη ένα µοντέλο για το µονοξείδιο, ένα µοντέλο για το διοξείδιο του άνθρακα και ένα για το νερό. 16

17 Κατασκευάσατε µε την πλαστελίνη από ένα µοντέλο για το Ο 2, Ο 3, Ν Συγκρίνατε αυτά τα µοντέλα µε τα αντίστοιχα του CO, CO 2 και του Η 2 Ο. Ποια είναι µόρια στοιχείων και ποια χηµικών ενώσεων; Τα µόρια των στοιχείων αποτελούνται από άτοµα µεταξύ τους, ενώ τα µόρια των χηµικών ενώσεων από άτοµα.. µεταξύ τους. 17

18 4. Από τη µια µεριά έχουµε γράµµατα-λέξεις-γραπτά κείµενα. Από τη άλλη στοιχείαχηµικές ενώσεις-υλικά σώµατα. Μπορούµε να κάνουµε µια αντιστοίχιση και να παροµοιάσουµε Τα γράµµατα µε Τις λέξεις µε.. Τα γραπτά κείµενα µε 18

19 19 Περιοδικό Σύστηµα

20 ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Ι ΑΣΚΟΝΤΑ) ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ: Τι είναι χηµικό στοιχείο, τι είναι ατοµικός αριθµός στοιχείου. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: 1. Να γνωρίσουν οι µαθητές ότι τα χηµικά στοιχεία τοποθετούνται (αρχειοθετούνται) σε έναν πίνακα, µε κάποιο νόµο (περιοδικό νόµο) και να ανακαλούν (να λένε «απ έξω») το νόµο αυτό. Η επίτευξη αυτού του διδακτικού στόχου καθίσταται δύσκολη από την παντελή απουσία διαισθητικών ερεθισµάτων, που θα έδιναν νόηµα σε µια τόσο αναλυτική κατηγοριοποίηση, η οποία ουσιαστικά αγκαλιάζει και συστηµατοποιεί όλη τη Χηµεία. Γι αυτό καταφεύγουµε σε δραστηριότητες κατά τις οποίες κατασκευάζουµε αναλογικά µοντέλα ατόµων κάποιων χηµικών στοιχείων µε χαρτί που θα τα ταξινοµήσουµε µε βάση µια οδηγία σε πίνακα µε προκαθορισµένη δοµή. Τα στοιχεία που θα µελετηθούν είναι τα 16 της δεύτερης και της τρίτης περιόδου. Πρόκειται για πρακτική δραστηριότητα (hands on activity), που επιδιώκει να ενισχύσει τη µεταγνωστική ικανότητα των µαθητών µε Μ.. και να δώσει νόηµα σε κάποια χαρακτηριστικά του περιοδικού νόµου. Τα χάρτινα µοντέλα των στοιχείων θα αναγράφουν τον ατοµικό αριθµό και θα έχουν διαστάσεις χονδρικά ανάλογες µε τις ατοµικές ακτίνες τους. Ως κανόνας της ταξινόµησης προτείνεται αυτός που προβλέπει αύξηση του Ατοµικού Αριθµού. Η ταξινόµηση αυτών των χάρτινων µοντέλων θεωρούµε ότι εύκολα µπορεί να αναδείξει τον κανόνα µεταβολής των ατοµικών ακτίνων. Έτσι, η ταξινόµηση που προτείναµε αποκτά νόηµα, αφού υποστηρίζει κάποια πρόβλεψη. (έργα: 1.α, 1β, 1γ, 1δ, 2) 2. Να γνωρίσουν οι µαθητές ότι στον Περιοδικό Πίνακα, τα στοιχεία που βρίσκονται στην ίδια κατακόρυφη στήλη (οµάδα), έχουν παρόµοιες φυσικοχηµικές ιδιότητες και να αναφέρουν τουλάχιστον τρεις από τις ιδιότητες αυτές για την οµάδα των αλκαλίων και των αλογόνων. Ο δεύτερος διδακτικός στόχος αφορά στην επιλεκτική επέκταση της µελέτης σε δυο οµάδες, αντιπροσωπευτικές της χονδρικής και προϋπάρχουσας του Περιοδικού Συστήµατος κατηγοριοποίησης, σε µέταλλα και αµέταλλα. (έργα: 3,α, 3,β. 3,γ, 4.α, 4.β) 20

21 ΦΑΣΗ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ: Οι διδακτικοί στόχοι που αναφέρθηκαν προηγουµένως πρέπει να µετασχηµατιστούν κατάλληλα, ώστε να εξοικειώσουν τους µαθητές µε το περιεχόµενο που θα διδαχθεί. Προτείνουµε τον ακόλουθο µετασχηµατισµό: Τα στοιχεία που υπάρχουν είναι περισσότερα από 100! Τόσα πολλά στοιχεία, τόσες πολλές διαφορετικές ιδιότητες, πώς να τις µάθει και να τις θυµάται κανείς; Αναζητήθηκαν τρόποι που θα ταξινοµούσαν τα στοιχεία σε οµάδες και σίγουρα θα βοηθούσαν τους επιστήµονες στην έρευνα. πιθανόν και τους µαθητές στη µελέτη τους! Η ιδέα που, µετά από αρκετές δοκιµές και αλλαγές, επικράτησε είναι η εξής: Να βάλουµε τα στοιχεία σε οριζόντια σειρά, πρώτα αυτά που έχουν µικρότερο ατοµικό αριθµό και µετά αυτά που έχουν µεγαλύτερο. Κάθε οκτώ στοιχεία να αλλάζουµε σειρά, όπως πχ. οι µέρες της εβδοµάδος στο ηµερολόγιο: από ευτέρα ως Παρασκευή και πάλι από κάτω,τ,τ,π,π,σ,κ,,τ,τ,π,π,σ,κ,,τ,τ,π,π,σ,κ,, όπως έχουµε δηµιουργήσει κατακόρυφες στήλες µε ευτέρες που µοιάζουν, αλλά όχι απόλυτα (δεν είναι και όλες οι ευτέρες ίδιες) µήπως και τα αντίστοιχα χηµικά στοιχεία µοιάζουν; ΥΛΙΚΑ (ανά οµάδα εργασίας) 3 λευκές σελίδες Α 4, Ένα χαρτόνι, διαστάσεων Α 4, Ψαλίδι χαρτιών, Κόλλα χαρτιών, Σελοτέηπ, Χρωµατιστοί µαρκαδόροι, αν υπάρχουν. 21

22 ΠΕΡΙΟ ΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στο εργαστηριακό µάθηµα που σας προτείνουµε, σας καλούµε να ασχοληθείτε µε τα ακόλουθα ζητήµατα: Τα στοιχεία που υπάρχουν είναι περισσότερα από 100! Τόσα πολλά στοιχεία, τόσες πολλές διαφορετικές ιδιότητες, πώς να τις µάθει και να τις θυµάται κανείς; Αναζητήθηκαν τρόποι που θα ταξινοµούσαν τα στοιχεία σε οµάδες και σίγουρα θα βοηθούσαν τους επιστήµονες στην έρευνα πιθανόν και εσάς, τους µαθητές στη µελέτη σας! Η ιδέα που, µετά από αρκετές δοκιµές και αλλαγές, επικράτησε είναι η εξής: Να βάλουµε τα στοιχεία σε οριζόντια σειρά, πρώτα αυτά που έχουν µικρότερο ατοµικό αριθµό και µετά αυτά που έχουν µεγαλύτερο. Κάθε οκτώ στοιχεία να αλλάζουµε σειρά, όπως πχ. δηλώνουµε τις µέρες της εβδοµάδος στο ηµερολόγιο: από ευτέρα ως Παρασκευή και πάλι από κάτω,τ,τ,π,π,σ,κ,,τ,τ,π,π,σ,κ,,τ,τ,π,π,σ,κ,, όπως έχουµε δηµιουργήσει κατακόρυφες στήλες µε ευτέρες που µοιάζουν, αλλά όχι απόλυτα (δεν είναι και όλες οι ευτέρες ίδιες) µήπως και τα αντίστοιχα χηµικά στοιχεία µοιάζουν; Ας ξεκινήσουµε µαζί τη διερεύνηση. 1. Ας βάλουµε σε τάξη τα χηµικά στοιχεία. Όχι όλα, τα 16 από τα πρώτα α. Σε µια βάση από χαρτόνι, κολλήστε το σχήµα µε τους κύκλους που υπάρχει στην τελευταία σελίδα του φύλλου εργασίας. Μετά κόψτε µε ψαλίδι τους (χαρτονένιους) κύκλους. Ο κάθε ένας αντιπροσωπεύει ένα στοιχείο. Το µέγεθος του κύκλου δείχνει πόσο µεγαλύτερο ή µικρότερο είναι το άτοµό του από τα άλλα άτοµα (η ακτίνα του). Πάνω στον κύκλο υπάρχει γραµµένος ένας αριθµός. είχνει τον αριθµό των πρωτονίων (θετικών φορτίων) που υπάρχουν µέσα στο άτοµο (πιο συγκεκριµένα µέσα στον πυρήνα του ατόµου). Είναι ο ατοµικός αριθµός του στοιχείου. Επίσης είναι γραµµένο, µε λατινικά γράµµατα, το σύµβολο του στοιχείου. 22

23 1.β. Χωρίστε ένα λευκό φύλλο φωτοτυπικού, σε 8 όµοια κουτιά, όπως φαίνεται στο διπλανό σχήµα. Κάντε το ίδιο και σε ένα ακόµα όµοιο φύλλο. Κολλήστε τα δυο φύλλα πάνω στο θρανίο σας, όπως φαίνεται στο σχήµα. Αυτά τα κουτιά σχηµατίζουν τον πίνακα στον οποίο θα τοποθετήσετε τα στοιχεία. 1.γ. Θυµηθείτε τον κανόνα συµπλήρωσης του πίνακα που κατασκευάσατε: Βάζουµε τα στοιχεία σε οριζόντια σειρά, πρώτα αυτά που έχουν µικρότερο ατοµικό αριθµό και µετά αυτά που ΑΖΩΤΟ Ν έχουν µεγαλύτερο. ΑΝΘΡΑΚΑΣ C Κάθε οκτώ στοιχεία, αλλάζουµε σειρά Συµπληρώστε τον πίνακα µε τα χαρτονένια στοιχεία. Συµφωνείτε µε τις άλλες οµάδες εργασίας; Συζητήστε για τη σειρά µαζί τους. ΑΡΓΙΛΙΟ ΑΡΓΟ ΒΗΡΥΛΛΙΟ Al Ar Be 1.δ. Σας δίνουµε στο διπλανό πίνακα µε αλφαβητική σειρά, το σύµβολο και το όνοµα των 16 στοιχείων που ταξινοµήσατε στον πίνακα. Γράψτε µε χρωµατιστούς µαρκαδόρους τα σύµβολα, τα ονόµατα και τους ατοµικούς αριθµούς των στοιχείων, στις θέσεις που επιλέξατε στον πίνακα. ΒΟΡΙΟ ΘΕΙΟ ΛΙΘΙΟ ΜΑΓΝΗΣΙΟ ΝΑΤΡΙΟ ΝΕΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΠΥΡΙΤΙΟ ΦΘΟΡΙΟ ΦΩΣΦΟΡΟΣ ΧΛΩΡΙΟ B S Li Mg Na Ne O Si F P Cl 2. Βγαίνουν συµπεράσµατα από τον πίνακα; Πώς µεταβάλλεται το µέγεθος των ατόµων των στοιχείων: Καθώς κινήστε στην πάνω γραµµή, από αριστερά προς τα δεξιά: 23

24 Καθώς κινήστε στην κάτω γραµµή, από αριστερά προς τα δεξιά: Καθώς κινήστε από πάνω προς τα κάτω, σε κάθε στήλη:. Όταν κινήστε σε µια γραµµή, οι Χηµικοί λένε ότι µελετάτε µια περίοδο του πίνακα. Όταν κινήστε σε µια στήλη του πίνακα, οι Χηµικοί λένε ότι µελετάτε µια οµάδα του πίνακα. Μπορείτε να διατυπώσετε έναν κανόνα που να περιγράφει τις µεταβολές της ακτίνας του ατόµου (του µεγέθους του), χρησιµοποιώντας στην περιγραφή σας τις εκφράσεις οµάδα και περίοδο Να επεκτείνουµε τον πίνακα 3.α. Κολλήστε µε σελοτέηπ, στις θέσεις που φαίνονται στο σχήµα, δυο κοµµάτια χαρτί µε κουτιά ίδιων διαστάσεων µε αυτά που υπάρχουν. Στα κουτιά γράψτε τα σύµβολα που υπάρχουν στο σχήµα. Γράψτε τα ονόµατα των συµβόλων µέσα στα κουτιά. Κ: κάλιο, Rb: Ρουβίδιο Br: Βρώµιο Ι: Ιώδιο 3.β. Αν οι ατοµικοί αριθµοί των τεσσάρων αυτών στοιχείων είναι 19, 35, 37, 53, γράψτε στα κουτιά των στοιχείων, τους αντίστοιχους ατοµικούς αριθµούς. 3.γ Βάλτε στα κουτιά τα σύµβολα µεγαλύτερο ( > ), µικρότερο ( < ) ή ίσο ( = ) Ακτίνα ατόµου Κ Ακτίνα ατόµου Ι Ακτίνα ατόµου Br Ακτίνα ατόµου Rb 24

25 Αυτή η δραστηριότητα, προϋποθέτει πώς ό,τι ισχύει για τα µεγέθη των ακτίνων στις οµάδες και τις γραµµές του αρχικού πίνακα (ερώτηση 2), ισχύει και για τα 4 νέα στοιχεία. Αυτή η υπόθεση είναι ορθή και µας επιτρέπει τον πίνακα σε πλήρη ανάπτυξη (πάνω από 100 στοιχεία) να τον ονοµάζουµε Περιοδικό Πίνακα και αυτόν τον τρόπο ταξινόµησης, Περιοδικό Σύστηµα. 4.Να µελετήσουµε τις ιδιότητες δυο οµάδων. 4.a. Τα 4 πρώτα στοιχεία της 1ης οµάδας είναι τα ακόλουθα: Li ( ), Na ( ), K ( ), Rb ( ), Γράψτε στις παρενθέσεις τα ονόµατά τους. Η ΚΑΘΕ ΟΜΑ Α ΕΧΕΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΠΑΡΟΜΟΙΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ Π.χ. η πρώτη οµάδα έχει στοιχεία µε τις ακόλουθες κοινές ιδιότητες: Είναι όλα µαλακά µέταλλα και λειώνουν εύκολα, Είναι όλα πολύ δραστικά, γι αυτό στη φύση τα συναντάµε πάντοτε ενωµένα µε άλλα στοιχεία, που τα λένε αµέταλλα. Έχουν διάθεση να χάνουν ηλεκτρόνια και τότε η ηλεκτρική συµπεριφορά τους είναι όµοια µε αυτή των θετικών φορτίων Επειδή υπάρχουν οι κοινές ιδιότητες που προαναφέραµε, όλα τα στοιχεία της Ια οµάδας έχουν κοινό όνοµα. Ονοµάζονται ΑΛΚΑΛΙΑ. 4.β. Τα 4 πρώτα στοιχεία της 7ης οµάδας είναι τα ακόλουθα: F ( ), Cl ( ), Br ( ), I ( ), Γράψτε στις παρενθέσεις τα ονόµατά τους. Οι κοινές ιδιότητες της 7 ης οµάδας είναι οι ακόλουθες: Κυρίως είναι αέρα ή υγρά. Είναι όλα πολύ δραστικά, γι αυτό στη φύση τα συναντάµε πάντοτε ενωµένα µε άλλα στοιχεία, που τα λένε µέταλλα ή µεταξύ τους (δυο ίδια άτοµα µαζί, π.χ. Cl Cl ή Br - Br). Έχουν διάθεση να κερδίζουν ηλεκτρόνια και τότε η ηλεκτρική συµπεριφορά τους είναι όµοια µε αυτή των αρνητικών φορτίων Επειδή υπάρχουν οι κοινές ιδιότητες που προαναφέραµε, όλα τα στοιχεία της VIIα οµάδας έχουν κοινό όνοµα. Ονοµάζονται ΑΛΟΓΟΝΑ. 25

26 26 Cl 17

27 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 1. Ποιος αριθµός είναι σηµαντικότερος, για να προβλέπουµε τις φυσικές και τις χηµικές ιδιότητες των στοιχείων: Αυτός που εκφράζει: Τον ατοµικό αριθµό Το βάρος του ατόµου Την ακτίνα, άρα και το µέγεθος του ατόµου Σηµειώστε µε αυτό που πιστεύετε. 2. Τα χηµικά στοιχεία που µοιάζουν φυσικοχηµικά µεταξύ τους, βρίσκονται Στην ίδια περίοδο (οριζόντια σειρά στον Περιοδικό Πίνακα) Στην ίδια οµάδα (κατακόρυφη στήλη στον Περιοδικό Πίνακα) Σε διαγώνιες του Περιοδικού Πίνακα Σηµειώστε µε αυτό που πιστεύετε. 3. Το µέγεθος των ατόµων Είναι ανάλογο του ατοµικού τους αριθµού Είναι αντιστρόφως ανάλογο του ατοµικού τους αριθµού Είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού Σηµειώστε µε αυτό που πιστεύετε. 4. Όπως ξέρουµε τις επτά νότες do, re, mi, fa, sol, la, si, επαναλαµβάνονται σε πιο «ψηλές» οκτάβες do, re, mi, fa, sol, la, si, do, re, mi, fa, sol, la, si, do, re, mi, fa, sol, la, si, Κάνοντας µια παροµοίωση αυτής της ταξινόµησης µε τον Περιοδικό Πίνακα, όλα τα do, όλα τα re όλα τα si βρίσκονται Στην ίδια «οµάδα» Στην ίδια «περίοδο» εν αναγνωρίζω κάποια αναλογία στο παράδειγµα Σηµειώστε µε αυτό που πιστεύετε. 27

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ 1. Να συμπληρώσετε την ακροστιχίδα που αφορά τον Περιοδικό Πίνακα: 1. Π _ 1. Ο πίνακας έχει επτά 2. _ Ε _ 2. Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: Επιμέλεια θεμάτων: Ειρήνη Χ. Μπαρμπούτη Σελίδα 1 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Για κάθε πρόταση να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1) Στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης. Α.1 Τα χημικά στοιχεία μιας κύριας ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

2.8 Άτομα και μόρια. Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις

2.8 Άτομα και μόρια. Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 1 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 2.8 Άτομα και μόρια 8-1. Ποιος είναι ο σύγχρονος ορισμός για τα άτομα; Άτομο είναι το ελάχιστο σωματίδιο της ύλης που παίρνει μέρος στις χημικές αντιδράσεις και παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε στην κόλλα σας το

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Τάξη Β Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: 1) Να γράψετε τι ονομάζεται μείγμα; 2) Να γράψετε τι ονομάζεται ετερογενές μείγμα; 3) Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 1 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 9-1. Ποια είναι τα «υποατομικά σωματίδια»: 1. Τα πρωτόνια (ρ). Κάθε πρωτόνιο είναι ένα θετικά φορτισμένο σωματίδιο με μία μονάδα θετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση των αλκαλίων στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε ορισμένες κοινές ιδιότητες των αλκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 12.1. Πόσες είναι οι γνωστές χημικές ενώσεις; Τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια γνωστές ενώσεις και

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 2.1. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-27) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ο ατοµικός αριθµός εκφράζει:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: 1 ο ΜΕΡΟΣ (1 η διδακτική ώρα) 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ. Διάβασε και συμπλήρωσε τα κενά

Ονοματεπώνυμο: 1 ο ΜΕΡΟΣ (1 η διδακτική ώρα) 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ. Διάβασε και συμπλήρωσε τα κενά 1 ΣΤΟ ΙΙΧΕ ΙΙΟΜΕΤΡ ΙΙΑ ΧΗΜ ΙΙΚΩΝ ΑΝΤ ΙΙΔΡΑΣΕΩΝ ΦΥΛΛΟ ΕΡ ΓΓΑΣ ΙΑΣ Ι -- ΓΓ ιια ττον Μαθη ττή Αν ττ ιιδρασ ττήρ ιια, Προ ϊϊόν ττα κα ιι Υπολε ίίμμα ττα ΤΑΞΗ- ΤΜΗΜΑ.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:..././201.. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

σωµάτων. φωτός και η µελέτη του φάσµατός της. τις οποίες αποτελείται.

σωµάτων. φωτός και η µελέτη του φάσµατός της. τις οποίες αποτελείται. Φάσµατα Το φαινόµενο του διασκεδασµού του φωτός αξιοποιείται στα φασµατοσκόπιαµε µε τα οποία παίρνουµε τα φάσµατατων των σωµάτων. Το φασµατοσκόπιοείναι ένα όργανο µε το οποίο γίνεται η ανάλυσηµίας δέσµης

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ 1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ Από τα αρχαιότατα χρόνια, έχουν καταβληθεί σηµαντικές προσπάθειες οι απειράριθµες ουσίες που υπάρχουν στη φύση να αναχθούν σε ενώσεις λίγων

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας Στόχοι ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θεµατικές Ενότητες ( ιατιθέµενος χρόνος) Εργαστηριακές ασκήσεις Ενδεικτικές δραστηριότητες να αναγνωρίζουν τη χρησιµότητα της χηµείας σε διάφορους τοµείς της καθηµερινής ζωής, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου.

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. Ατοµικά πρότυπα Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. ατοµική θεωρία ηµόκριτου ατοµική θεωρία Dalton πρότυπο Rutherford πρότυπο Schrodinger ~450 π.χ ~1800 µ.χ 1904 µ.χ 1911 µ.χ 1913 µ.χ 1926 µ.χ Σε διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. 1-4. Κατασκευάστε γράµµατα του αλφαβήτου.

Κεφ. 1-4. Κατασκευάστε γράµµατα του αλφαβήτου. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Αρχική δραστηριότητα. Σε κάθε παιδί της οµάδας να δοθεί ο µεγεθυµένος ο χάρτης που υπάρχει στη αρχή του βιβλίου (βρίσκεται σε µορφή Α3 στο φάκελο pictures, στο υλικό που σας έχει δοθεί).

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. ΜΕΡΟΣ Α ( 10 μονάδες) Να απαντήσετε ΣΕ ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Κάθε ορθή ερώτηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

XHMEIA. ΜΕΡΟΣ Α ( 10 μονάδες) Να απαντήσετε ΣΕ ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Κάθε ορθή ερώτηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Βαθμός.... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 09/06/15 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ..... ΤΑΞΗ : Β Γυμνασίου ΥΠΟΓΡΑΦΗ... ΧΡΟΝΟΣ : 2

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. 24-4. Που οφείλεται η ικανότητα του άνθρακα να σχηματίζει τόσες πολλές ενώσεις; Ο άνθρακας έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά :

Οργανική Χημεία. 24-4. Που οφείλεται η ικανότητα του άνθρακα να σχηματίζει τόσες πολλές ενώσεις; Ο άνθρακας έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά : Οργανική Χημεία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 24-1. Με τι ασχολείται η Οργανική Χημεία; Πεδίο ενασχόλησης του κλάδου της Χημείας που ονομάζεται Οργανική Χημεία είναι οι ενώσεις του άνθρακα (C). 24-2. Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΥΠΕΡΚΥΒΟ

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΥΠΕΡΚΥΒΟ ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΥΠΕΡΚΥΒΟ Αφού διαβάσαµε την Επιπεδοχώρα, φτάσαµε µε τη µέθοδο της Αναλογίας στον χώρο των τεσσάρων διαστάσεων. Το πρώτο αντικείµενο αυτού του παράξενου κόσµου ήταν ο Υπερκύβος. Τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007

Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ2006-07 Σ Ε ΛΑΡΙΣΑΣ Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007 β επίπεδο Επιστηµονικός Γραµµατισµός Υπεύθυνος καθηγητής: Αβραάµ Κοέν Θέµα - άξονες ανάπτυξης Στοχοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

6. Τα αλογόνα. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

6. Τα αλογόνα. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 6. Τα αλογόνα Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση των αλογόνων στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τις κυριότερες ιδιότητες των αλογόνων

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 1 2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 2.2-1. Τι ονομάζεται μείγμα; Μείγμα ονομάζεται κάθε σύστημα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων ουσιών. Τα περισσότερα υλικά στη φύση είναι μίγματα. 2.2-2.

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων 2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων Θεωρία 7.1. Ποια είναι η εικόνα του ατόμου σύμφωνα με τον Bohr; Μία πολύ απλή εικόνα σχετικά με το άτομο, ξεπερασμένη βέβαια σήμερα, μας έχει δώσει ο Bohr, εμπνευσμένος

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015 1 ο Θέμα. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Ο αριθμός οξείδωσης του μαγγανίου (Mn) στην ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 6: Ατομικό μοντέλο, άτομα, μόρια, δομή ατόμου Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος (pkariotog@uowm.gr)

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία 1 2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία Ερωτήσεις Θεωρίας 6-1-1. Τι είναι η Η ηλεκτρόλυση είναι μία χημική μέθοδος διασπάσεως του νερού στα συστατικά του. 6-1-2. Σε

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù www.ziti.gr Πρόλογος Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πάνω στον πίνακα έχουµε γραµµένο το γινόµενο 1 2 3 4 595. ύο παίκτες Α και Β παίζουν το εξής παιχνίδι. Ο ένας µετά τον άλλο, διαγράφουν από έναν παράγοντα του γινοµένου αρχίζοντας από τον παίκτη Α. Νικητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό. ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 Α) γ Α) β Α)γ Α4) γ Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Β n a n ( ύ) a n (), ( ύ ) n

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο φύλλο απαντήσεών σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ. ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων 1

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ. ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων 1 ραστηριότητες Θεµατικής Ενότητας Γ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 4 Ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΛΙΣΣΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΙΑΦΑΝΗ ΚΑΙ ΜΗ ΜΕΣΑ, ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΑΞΗ : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΩΡΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ : 1. Να παρασκευάζουν μείγματα μεαπλά καθημερινά υλικά 2. Να διαπιστώνουν

Διαβάστε περισσότερα

B Λυκείου Γενικής Παιδείας. Ειδικοί διδακτικοί στόχοι

B Λυκείου Γενικής Παιδείας. Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Χαρακτηριστικές οµάδες οργανικών ενώσεων Τάξη Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Απαιτούµενος χρόνος B Λυκείου Γενικής Παιδείας Χηµεία Χαρακτηριστικές οµάδες οργανικών ενώσεων Γενικό µέρος Οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ως γνωστόν, οι χηµικές ενώσεις προκύπτουν από την ένωση δύο ή περισσοτέρων στοιχείων, οπότε και έχουµε σηµαντική µεταβολή του ενεργειακού περιεχοµένου του συστήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ιακριτά Μαθηµατικά και Μαθηµατική Λογική ΠΛΗ20 Ε ρ γ α σ ί α 1η Συνδυαστική-Σχέσεις-Συναρτήσεις Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η περαιτέρω εξοικείωση µε τις σηµαντικότερες µεθόδους και ιδέες της Συνδυαστικής

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27071 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1966 2 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Τροποποίηση της με αρ. πρωτ. 59609/Γ2/25 05 2011 (ΦΕΚ Β 1213) υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα