ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΏΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΖΗΣΗΣ Γεωπόνος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 Μέλη εξεταστικής επιτροπής ηµήτριος Γ. Λιαµάδης 1, 2, Καθηγητής Τµήµατος Γεωπονίας, Α.Π.Θ. Ανδρεας Θ. Θρασυβούλου 2, Καθηγητής Τµήµατος Γεωπονίας, Α.Π.Θ. Αστέριος Χατζηπαναγιώτου 2, Καθηγητής Τµήµατος Γεωπονίας, Α.Π.Θ. 1 Επιβλέπων Καθηγητής 2 Μέλη της εξεταστικής επιτροπής 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα 1 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τι είναι η γύρη Σκοπός της εργασίας 4 2. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Χηµική σύσταση της γύρης Γενικά Περιεκτικότητα της γύρης σε πρωτεΐνη Περιεκτικότητα της γύρης σε λίπος Περιεκτικότητα της γύρης σε υδατάνθρακες Άλλα συστατικά µε ιδιαίτερη σηµασία για τη διατροφή Η γύρη στη διατροφή των ζώων 9 3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ Συλλογή γύρης Μελισσοπαλυνολογική ανάλυση Προσδιορισµός πτητικών ουσιών Προσδιορισµός της υγρασίας Προσδιορισµός τέφρας Προσδιορισµός ιχνοστοιχείων Προσδιορισµός αζωτούχων ουσιών Προσδιορισµός λίπαρών ουσιών ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ποσότητα συλλεγόµενης γύρης Υγρασία Τέφρα-ιχνοστοιχεία Αζωτούχες ουσίες Λίπος Πτητικές ουσίες της γύρης ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ SUMMARY ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 32 3

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θερµές ευχαριστίες εκφράζονται στους καθηγητές, του τµήµατος Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης 4

5 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Τι είναι η γύρη Η γύρη αποτελεί τον αρσενικό γαµέτη των φυτών. Τα φυτά έχουν αναπτύξει κυρίως δυο τρόπους για να γονιµοποιούνται. Είτε µε γύρη που µεταφέρεται µε τον αέρα (ανεµόφιλα φυτά) είτε µε γύρη που µεταφέρεται µε έντοµα (εντοµόφιλα φυτά) Η γύρη της δεύτερης κατηγορίας είναι αυτή που παρουσιάζει και το µεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη διατροφή των ζώων. Τα φυτά, για να προσελκύσουν τα έντοµα και γενικότερα τους οργανισµούς που τρέφονται µε γύρη, παράγουν γύρη που περιέχει πλειάδα θρεπτικών συστατικών, καθιστώντας την µια ελκυστικότατη τροφή. Έχουν γίνει αρκετές εργασίες που µελετούν τόσο τη συλλογή της, όσο και τη χηµική της σύσταση. Οι περισσότερες αφορούν τη συλλογή γύρης από τη µέλισσα (Apis mellifera L.). Η µέλισσα συλλέγει τους γυρεόκοκκους πετώντας από φυτό σε φυτό, τους συνενώνει σε σβώλους και τους τοποθετεί στα πίσω πόδια της για να τους µεταφέρει στην κυψέλη. Η συλλογή της γύρης από τον άνθρωπο γίνεται µε ειδικές παγίδες που τοποθετούνται στην είσοδο της κυψέλης (γυρεοπαγίδες). Αυτές κατακρατούν τη γύρη από τα πόδια των µελισσών όταν αυτές περνούν για να εισέλθουν στην κυψέλη (Θρασυβούλου, 1998). Οι αποδόσεις της κυψέλης σε γύρη εξαρτώνται από την αφθονία και το είδος των φυτών που ανθοφορούν, από τη δύναµη των µελισσιών, από την έκταση του γόνου, από τις καιρικές συνθήκες και από την ποσότητα αποθηκευµένης γύρης (Θρασυβούλου, 1998). Η απόδοση της κυψέλης µπορεί να φτάσει τα 8-10 κιλά για µια εποχή (Θρασυβούλου 1998). Η γύρη θεωρείται ως µια σηµαντική πρωτεϊνούχος τροφή µε πολύ καλή αναλογία (προφίλ) στα απαραίτητα αµινοξέα. Για τη µέλισσα ειδικότερα αποτελεί την κατεξοχήν πηγή πρωτεΐνης. Το γεγονός ότι οι µέλισσες δε συλλέγουν γύρη από ένα µόνο φυτό, καθώς και το ότι η περιεκτικότητα σε αµινοξέα διαφέρει από φυτό σε φυτό (Bonvehi, 1988), καθιστά τη γύρη τροφή µε υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας όσον αφορά τη µέλισσα.. Παράλληλα, η γύρη περιέχει λιπαρά οξέα, λιπίδια, στερόλες, βιταµίνες και υδατάνθρακες (Schmidt, 1984, Abreu, 1992, Block και συν., 1994). Η γύρη περιέχει και πλήθος ιχνοστοιχείων τα οποία επίσης διαφέρουν από φυτό σε φυτό (Herbert και Miller-Ihli, 1987). Οι παραπάνω εργασίες καθώς και άλλες που ερεύνησαν τη χηµική σύσταση της γύρης (Day και συν., 1990, Saa-Otero και συν., 1990, Bonvehi και Jordà, 1997, 5

6 Almeida-Muradien και συν., 2005) έδωσαν ερεθίσµατα ώστε να διερευνηθεί η δυνατότητα χρησιµοποίησής της στη διατροφή των αγροτικών ζώων. 1.2 Σκοπός της εργασίας Η πραγµατοποίηση της παρούσας εργασίας είχε δύο στόχους: 1) Να πραγµατοποιηθεί χηµική ανάλυση ελληνικής γύρης που συλλέγουν οι µέλισσες για υγρασία, τέφρα, ιχνοστοιχεία (σίδηρο, ψευδάργυρο, χαλκό και µαγγάνιο), ολικές αζωτούχες ουσίες, λίπος και πτητικές ουσίες. 2) Να διερευνηθούν οι δυνατότητες χρησιµοποίησής της στη διατροφή των αγροτικών ζώων, µέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, αλλά και µε βάση τα αποτελέσµατα των χηµικών αναλύσεων της γύρης που πραγµατοποιήθηκαν στα πλαίσια της παρούσας εργασίας. 6

7 2. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 2.1 Χηµική σύσταση της γύρης Γενικά Ένας γυρεόκκοκος αποτελείται από ένα κεντρικό τµήµα, το κυτόπλασµα, που είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και περιέχει το γενετικό υλικό, και από µια σύνθετη µεµβράνη που το περικλείει, το σπορόδερµα. Ο ρόλος του σποροδέρµατος είναι να παρέχει προστασία στο κυτόπλασµα στο οποίο βρίσκονται ευαίσθητα προς καταστροφή θρεπτικά συστατικά, όπως είναι οι πρωτεΐνες, από εξωγενείς παράγοντες (ακτινοβολία, θερµοκρασία, οξειδώσεις) (Dobson και Bergström, 2000). Το εξωτερικό περίβληµα του σποροδέρµατος αποτελείται από ουδέτερα λιπίδια, υδατάνθρακες, τερπενοειδή και καροτενοειδή στοιχεία (Dobson, 1988). Τα αµέσως επόµενα δυο στρώµατα προς το εσωτερικό του γυρεόκοκκου αποτελούνται κυρίως από πηκτίνη και κυτταρίνη (Roulston και Cane, 2000). Εξωτερικά αναπτύσσεται µια µεµβράνη, το "pollenkitt", το οποίο φαίνεται πως παίζει σηµαντικό ρόλο στην ελκυστικότητα της γύρης (επιλογή και συλλογή από τις µέλισσες) (Dobson και Bergström, 2000) Περιεκτικότητα της γύρης σε πρωτεΐνη Η γύρη είναι γνωστή για την υψηλή περιεκτικότητά της σε πρωτεΐνη και κατ επέκταση σε αµινοξέα. Για τις µέλισσες αποτελεί την κατεξοχήν πηγή κάλυψης των αναγκών της σε πρωτεΐνη. Για το λόγο αυτό έχουν γίνει πάµπολλες εργασίες που µελετούν την περιεκτικότητα της τόσο σε πρωτεΐνη όσο και σε αµινοξέα. Οι Bosi και D Albore (1975) αναλύοντας 29 είδη γύρης στην Ιταλία βρήκαν περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 24,2% κατά µέσο όρο ωστόσο η περιεκτικότητα διέφερε από είδος σε είδος. Παρόµοια αποτελέσµατα αναφέρει ο Talpay (1978) µε µέση περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 23%. Και οι δυο εργασίες κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι, ποσοτικά, το κυριότερο αµινοξύ ήταν η προλίνη. Οι Tabio και συν. (1988) σε 49 δείγµατα γύρης βρήκαν, κατά µέσο όρο, περιεκτικότητα πρωτεΐνης 19,5% και οι Guan και συν. (1984) αναφέρουν αντίστοιχο ποσοστό 26%. Οι Palares και Escura (1987) µελέτησαν την ποιότητα της συλλεγόµενης γύρης στην Ισπανία, όπου το 1986 ανήλθε στους 143 τόνους. Συλλέγοντας 1024 δείγµατα ανέφεραν ότι η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη ήταν 28,7 %. Οι Saa και συν. (2000), σε εργασία που 7

8 αφορά είδη γύρης από διάφορες περιοχές της Ισπανίας, παρατήρησαν ότι τα ποσοστά της πρωτεΐνης κυµαινόταν από 16,5% έως 29,5%. Οι Bonvehi και Jordà (1997), σε 20 δείγµατα γύρης, βρήκαν ποσοστό πρωτεΐνης 15,3% κατά µέσο όρο. Εδώ, πρέπει να αναφερθεί ότι οι προηγούµενοι ερευνητές προσδιόρισαν την πρωτεΐνη ως Ν x 6,25 ενώ οι Bonvehi και Jordà (1997), χρησιµοποίησαν το συντελεστή 5,6, γι αυτό ίσως η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη είναι χαµηλότερη σ αυτήν την εργασία. Περιεκτικότητα 24,1%, κατά µέσο όρο, αναφέρουν στη συλλεγόµενη γύρη από επτά περιοχές οι Herbert και Shimanuki (1978a). Γενικά, όσον αφορά την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη της συλλεγείσας από µέλισσες γύρης, µπορεί να ειπωθεί ότι παρουσιάζει µια διακύµανση από 20 έως 30 %. Στα περισσότερα είδη γύρης έχουν βρεθεί όλα τα αµινοξέα (Soldberg και Remedios, 1980), ενώ τη µεγαλύτερη περιεκτικότητα παρουσιάζει η προλίνη. Η µέλισσα µπορεί να συνθέτει ορισµένα αµινοξέα εκτός από τα παρακάτω δέκα: αργινίνη, ιστιδίνη, λυσίνη, τρυπτοφάνη, φαινυλαλανίνη, µεθειονίνη, θρεονίνη, ισολευκίνη, λευκίνη και βαλίνη (De Groot, 1954). Τα τελευταία ονοµάζονται απαραίτητα αµινοξέα και λαµβάνονται κυρίως µέσω της τροφής. Αυτά είναι απαραίτητα και για τα παραγωγικά ζώα εκτός από τα µηρυκαστικά που µπορούν να τα συνθέσουν µέσω των µικροοργανισµών της µεγάλης κοιλίας. Στις περισσότερες εργασίες αναφέρεται ότι σχεδόν όλα τα είδη γύρης περιέχουν και τα δέκα απαραίτητα αµινοξέα. Τα µοναδικά αµινοξέα που απουσιάζουν σε µερικά είδη είναι η τρυπτοφάνη και η φαινυλαλανίνη (Lunden, 1956). Οι µέλισσες προτιµούν να συλλέγουν γύρη από πολλά φυτά. (Schmidt 1984, Day και συν. 1990). Έτσι µπορεί να εξαχθεί το συµπέρασµα πως τυχόν ελλείψεις αµινοξέων σε κάποιο είδος γύρης µπορούν να καλυφθούν λόγω της ύπαρξής τους σε άλλες συλλεγόµενες γύρες. Τέλος, ο Abreu (1992) αναφέρει ότι η πρωτεΐνη της γύρης είναι υψηλής βιολογικής αξίας καθώς και ότι η αναλογία των αµινοξέων προσεγγίζει αυτήν της ιδανικής πρωτεΐνης Περιεκτικότητα της γύρης σε λίπος Το λίπος της γύρης έχει µελετηθεί επίσης αρκετά, καθώς είναι η µοναδική πηγή για την κάλυψη των θρεπτικών αναγκών της µέλισσας (Loidl και Grailsheim, 2001). Η περιεκτικότητα της γύρης σε λίπος παρουσιάζει αρκετές διακυµάνσεις σε σχέση µε το είδος του φυτού και κυµαίνεται από 1-20% (Stanley και Linskens, 1974). Το λίπος της γύρης απαντάται κυρίως στο σπορόδερµα. Αποτελείται από λιπίδια, 8

9 λιπαρά οξέα, στερόλες και ανώτερες αλκοόλες (Soldberg και Remedios 1980, Bogdanov, 2004) Οι Saa-Otero και συν. (2000) σε εργασία µε γύρες που συλλέχθηκαν στην Ισπανία από µέλισσες αναφέρουν ότι το λίπος κυµαινόταν από 2,6-8,9%. Επίσης αναφέρουν ότι η περιεκτικότητα σε λιπαρά οξέα ήταν υψηλή, ενώ το µεγαλύτερο ποσοτικά ήταν το λινολενικό (23%) ακολουθούµενο από το λινελαϊκό οξύ (21%) και το παλµιτικό (20%) επί των λιπαρών οξέων. Παρόµοια αποτελέσµατα βρήκαν οι Bonvehi και Jordà (1997) µε µέσο όρο λίπους 5,9% και κύρια λιπαρά οξέα το λινελαικό οξύ (31,3%), το παλµιτικό (22,7%) το λινολενικό (19,1%) και το ελαικό (12,4%) επί των λιπαρών οξέων. Οι Herbert και Shimanuki (1978a) οι οποίοι λαµβάνοντας γύρη που είχαν συλλέξει οι µέλισσες από επτά τοποθεσίες των Η.Π.Α. προσδιόρισαν το ποσοστό λίπους στο 5% κατά µέσο όρο. Ο Talpay (1978) αναφέρει ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό λίπους (11,2%) µε κύρια λιπαρά οξέα το λινολενικό (38%), το παλµιτικό (23,7%) και το λινελαϊκό (17,2%) επί των λιπαρών οξέων. Οι Todd και Bretherick (1942) αναλύοντας 32 είδη γύρης, εκ των οποίων τα 27 τα συνέλεξαν µέλισσες, βρήκαν περιεκτικότητα σε λίπος κατά µέσο όρο 5%. Ο Standifer (1966) προσδιόρισε το λίπος σε 16 είδη γύρης που συνέλεξαν µέλισσες και ανέφερε περιεκτικότητα 9,2%. Γενικά, µπορεί να ειπωθεί πως το ποσοστό του λίπους στη γύρη παραλλάσσει αναλόγως του είδους φυτού από το οποίο αυτή προέρχεται. Φαίνεται όµως, από τις εργασίες που έχουν γίνει, ότι κυµαίνεται στο 5,6% κατά µέσο όρο. Τα κύρια λιπαρά οξέα που υπάρχουν είναι το λινολενικό, το λινελαϊκό και το παλµιτικό. Τα δύο πρώτα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς είναι γνωστά ως απαραίτητα λιπαρά οξέα για τα αγροτικά ζώα, επειδή δεν έχουν τη δυνατότητα να τα συνθέσουν παρά µόνο να τα µεταβολίσουν (Λιαµάδης, 2000) Περιεκτικότητα της γύρης σε υδατάνθρακες Η περιεκτικότητα υδατανθράκων στη γύρη είναι παραπλήσια µ εκείνη των αζωτούχων ουσιών. Ωστόσο τα ποσοστά αυτά είναι στην πραγµατικότητα ελαφρώς χαµηλότερα, καθώς η µέλισσα προσθέτει νέκταρ κατά τη διαδικασία συλλογής της γύρης, ώστε να επιτύχει τη συνένωση των γυρεοκόκκων (Lunden, 1956). Η περιεκτικότητα ποικίλει στις διάφορες εργασίες που έχουν δηµοσιευτεί. Έτσι, οι Herbert και Shimanuki, (1978a) αναφέρουν ποσοστό υδατανθράκων 19,5% κατά µέσο όρο, οι Vilanueva και συν., (2002) 37,5% κατά µέσο όρο, ενώ οι Day και συν. (1990) 18,3% για το1986/1987 και 19,5% για το Ο Talpay (1978) αναφέρει 9

10 ποσοστό υδατανθράκων 35,6%, κατά µέσο όρο, µε κύρια σάκχαρα τη γλυκόζη (14,3%) και τη φρουκτόζη (19,4%), ενώ οι Bonvehi και Jordà (1997) αναφέρουν ποσοστό υδατανθράκων 39,8%, κατά µέσο όρο, µε κύρια σάκχαρα τη φρουκτόζη (17,54% επί της Ξ.Ο) τη γλυκόζη (13,5%) και τη σουκρόζη (6,1%). Το µέγιστο ποσοστό των υδατανθράκων που βρίσκονται στη γύρη είναι σάκχαρα (Herbert και Shimanuki, 1978a, Talpay, 1978, Speranza και συν., 1997, Vilanueva και συν. 2002) µε κυριότερα τη φρουκτόζη, τη γλυκόζη και τη σουκρόζη Άλλα συστατικά µε ιδιαίτερη σηµασία για τη διατροφή Εκτός των κύριων θρεπτικών συστατικών (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη) τα οποία η γύρη περιέχει σε πολύ ενδιαφέροντα ποσοστά, όπως φάνηκε παραπάνω, υπάρχουν αναφορές στη βιβλιογραφία και για άλλα σηµαντικά συστατικά που προάγουν το φαινόµενο της θρέψης και είναι σηµαντικά για τους ζωικούς οργανισµούς. Ίσως σε αυτά τα συστατικά να βρίσκεται και η αξία της γύρης και η δυνατότητα χρησιµοποίησής της στη διατροφή των αγροτικών ζώων. Έχουν βρεθεί λοιπόν στη γύρη φαινολικές ενώσεις και ειδικότερα φλαβονοειδή σε αξιόλογες ποσότητες (Kroyer και Hegedus, 2001, Bonvehi και συν., 2001, Campos και συν., 2003). Αυτές είναι ουσίες που θεωρούνται ότι παρουσιάζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες καθώς εµφανίζουν δράση ενάντια στις ελεύθερες ρίζες. Μάλιστα, όσο αυξανόταν η περιεκτικότητα αυτών των ουσιών στη γύρη, τόσο αυξανόταν και η αντιοξειδωτική δράση της γύρης. Παράλληλα, εµφανίζουν και µια σειρά από άλλες βιολογικές δράσεις, όπως αγγειοδιασταλτική, αντικαρκινική, αντιφλεγµονώδη, αντιβακτηριακή, αντι-ιïκή, αντιαλλεργική, ενώ, επίσης, δρουν και ως αναστολείς συγκεκριµένων ενζύµων (Kroyer και Hegedus, 2001). Η ποσότητα αυτών των ουσιών ανέρχεται κατά µέσο όρο σε 8,2 mg/g (Kroyer και Hegedus, 2001) µε κύριο συστατικό τη ρουτίνη (βιταµίνη Ρ) που ανέρχεται στα 29 mg/100g (Bonvehi και συν., 2001). Μάλιστα, η ύπαρξή της φαίνεται να είναι δεδοµένη στη γύρη, καθώς προτείνεται ελάχιστη ποσότητα 20 mg/100g ως ποιοτικό κριτήριο της γύρης στην Ευρωπαϊκή αγορά (Bonvehi και συν., 2001). Παροµοίως, στην Ελβετία, αναφέρεται ελάχιστη απαιτούµενη περιεκτικότητα 40mg/100g σε φαινολικές ενώσεις ως ποιοτικό κριτήριο για τη γύρη (Swiss Food Manual, 2003). Η γύρη περιέχει όλες τις βιταµίνες του συµπλέγµατος Β και µάλιστα σε αξιόλογα ποσοστά (Talpay 1978, Ianuzzi 1993c). Το ίδιο αναφέρει και ο Barbier (1970) ο οποίος συνόψισε τα αποτελέσµατα που αφορούν τις συγκεντρώσεις βιταµινών στη γύρη. Έτσι αναφέρει τις εξής: θειαµίνη (1,4-10,8 mg/100g), 10

11 ριβοφλαβίνη (5,6-19,2 mg/100g), νικοτινικό οξύ (40,7-210 mg/100g) πυριδοξίνη (3,1-9 mg/100g), παντοθενικό οξύ (4,2-51 mg/100g), βιοτίνη (0,25-0,69 mg/100g), ινοσιτόλη (3-30 mg/g), ασκορβικό οξύ ( mg/100g). Οι βιταµίνες A, D, E, K απουσιάζουν από τη γύρη. Τέλος, η γύρη περιέχει πλήθος ενζύµων. Οι Stanley και Linskens (1974) αναφέρουν ότι περιέχει γύρω στα 80 ένζυµα τα οποία ανήκουν σε όλες τις κλάσεις των ενζύµων: οξειδορεδουκτάσες, τρανσφεράσες, υδρολάσες, λυάσες, ισοµεράσες και λιγάσες. Παρόµοια αναφορά κάνει και ο Iannuzzi (1993c). Ορισµένα από αυτά προστίθενται κατά τη διαδικασία συλλογής της γύρης από τη µέλισσα, καθώς αυτή προσθέτει νέκταρ και εκκρίσεις των υποφαρυγγικών αδένων, ώστε να συγκολλήσει τους γυρεόκοκκους. Μέσα σε αυτές τις εκκρίσεις υπάρχουν ένζυµα όπως η ιµβερτάση και η αµυλάση (Stanley και Linskens, 1974, Iannuzzi, 1993c). 2.2 Η γύρη στη διατροφή των ζώων Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας βρέθηκαν εργασίες που έγιναν µε σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας χρησιµοποίησης της γύρης στη διατροφή ζώων που δεν τρέφονται απ αυτήν. Οι περισσότερες εξ αυτών αφορούν αρουραίους και ποντικούς. Ο Talpay (1978) αναφέρει πως όταν χορηγήθηκε, συµπληρωµατικά, γύρη σε αρουραίους παρατηρήθηκε αύξηση βάρους που έφτασε µέχρι και 50% σε σχέση µε την οµάδα µάρτυρα που διατράφηκε µόνο µε συνηθισµένη τροφή για αρουραίους. Παράλληλα δεν παρατηρήθηκε κανενός είδους τοξική δράση της γύρης. Οι Ishiguro και συν. (1964) χορηγώντας γύρη 0,1g και 0,5g ηµερησίως για 30 µέρες σε αρουραίους παρατήρησαν αύξηση βάρους 2,8 και 4,9%, αντίστοιχα, σε σχέση µε τους µάρτυρες που δεν χορηγήθηκε γύρη. Επίσης δεν παρουσιάστηκε κανενός είδους τοξικότητα. Οι Fisek και Stankiewicz (1987) χορήγησαν σε νεαρούς αρουραίους (15 ηµερών) mg γύρης ηµερησίως ως συµπλήρωµα στην κανονική τροφή τους. Παρατήρησαν ότι οι αρουραίοι που έλαβαν γύρη είχαν µεγαλύτερο βάρος µετά από 20 ηµέρες κατά 33 και 35% σε σχέση µε τις δυο οµάδες-µάρτυρες στις οποίες δε χορηγήθηκε γύρη. Επίσης παρατήρησαν θετική επίδραση στα επίπεδα της αιµογλοβίνης και στον αριθµό των ερυθροκυττάρων, ενώ, συγχρόνως, η πρωτεϊνοσύνθεση ήταν καλύτερη. Οι Haro και συν. (2000) σε πειράµατα µε αρουραίους µελέτησαν το κατά πόσο η γύρη προστιθέµενη στο σιτηρέσιό τους επηρεάζει το µεταβολισµό του σιδήρου, του φωσφόρου, του ασβεστίου και του µαγνησίου. Έτσι πρόσθεσαν 10g γύρης σε ισορροπηµένο σιτηρέσιο, ενώ το ίδιο σιτηρέσιο χωρίς γύρη χορηγήθηκε και σε οµάδα ζώων-µαρτύρων. Παράλληλα 11

12 χρησιµοποιήθηκε οµάδα ζώων που είχε έλλειψη σιδήρου και οι ερευνητές παρατήρησαν κατά 43% µεγαλύτερη αύξηση βάρους στους αρουραίους που διατράφηκαν µε γύρη. Ακόµα και στους αρουραίους που είχαν έλλειψη σιδήρου η προσθήκη γύρης αύξησε το κέρδος βάρους τους παρόλο που κατανάλωσαν λιγότερη τροφή. Επίσης, στα αναιµικά ζώα η προσθήκη γύρης αύξησε κατά 66% τη βιοδιαθεσιµότητα του σιδήρου σε σχέση µε τα ζώα που ήταν αναιµικά και δεν έλαβαν γύρη. Ίσως αυτό να οφείλεται σε συστατικά που περιέχει η γύρη και βοηθούν στην απορρόφηση του σιδήρου (ελεύθερα αµινοξέα όπως η ιστιδίνη, φρουκτόζη, βιταµίνη C, φλαβονοειδή) (Chauvin, 1959, Stanley και Linskens, 1974). Παράλληλα παρατηρήθηκε ότι µε χορήγηση γύρης αυξήθηκε η απορρόφηση τόσο του ασβεστίου όσο και του φωσφόρου και στους αναιµικούς αρουραίους αλλά και στους κανονικούς. Αυτό ίσως να οφείλεται στην παρουσία αµινοξέων που βοηθούν στην καλύτερη απορρόφηση των ανοργάνων όπως είναι η λυσίνη (Murillo και συν., 1972), η ασπαρταµίνη, η γλουταµίνη και η ορνιθίνη (Gonzalbez, 1984). Επίσης, σύµφωνα µε τον Abreu (1992), η πρωτεΐνη της γύρης είναι υψηλής βιολογικής αξίας πλησιάζοντας αυτήν της καζεΐνης. Η ποιότητα της πρωτεΐνης είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την απορρόφηση του φωσφόρου (Pointillart και Guenguen, 1989). Οι Constantini και D Albore (1971) πρόσθεσαν γύρη σε ποσοστό 2,5% στο σιτηρέσιο, σε κοτόπουλα (broilers), και παρατήρησαν ότι είχαν µεγαλύτερο κέρδος σωµατικού βάρους και καλύτερη ποιότητα σφαγίου σε σχέση µε εκείνα που δεν διατράφηκαν µε γύρη. Το πιο αξιοσηµείωτο κέρδος από τη χρήση της γύρης στη διατροφή παραγωγικών ζώων το αναφέρουν οι Stanley και Linskens (1974). Προσθέτοντας γύρη στα σιτηρέσια ορνίθων αυγοπαραγωγής, η αυγοπαραγωγή αυξήθηκε κατά 17% τις πρώτες 60 ηµέρες. Παράλληλα, οι κρόκοι των αυγών είχαν ένα πιο επιθυµητό κίτρινο χρώµα. Ιστολογικές αναλύσεις έδειξαν ότι η προσθήκη της γύρης αύξησε τα επίπεδα της γοναδοτροπίνης στις πουλάδες. Παρόµοια αποτελέσµατα αναφέρει ο Iannuzzi (1994), καθώς όταν χορηγήθηκε γύρη καλαµποκιού σε όρνιθες παράχθηκαν αυγά µε κρόκο σκουρότερου χρώµατος και µε υψηλότερα ποσοστά καροτενοειδών. Οι Stanley και Linskens (1974) αναφέρουν ότι προσθήκη στο σιτηρέσιο χοιριδίων 1-3% γύρη καλαµποκιού είχε θετικά αποτελέσµατα. Ειδικότερα, παρατήρησαν ότι τα χοιρίδια που προσέλαβαν γύρη είχαν µεγαλύτερο ρυθµό αύξησης του σωµατικού βάρους και καλύτερη µετατρεψιµότητα της τροφής, σε σχέση µε εκείνα που δεν έλαβαν γύρη στο σιτηρέσιό τους. Η καλύτερη απόδοση παρατηρήθηκε µε ποσοστό γύρης 2%. Τα σιτηρέσια που χορηγήθηκαν ήταν σκοπίµως ελλειµµατικά. 12

13 σε λυσίνη. Οι προηγούµενοι υποθέτουν πως η βιοδιεγερτική φύση της γύρης ίσως να οφείλεται σε άλλους παράγοντες όπως βιταµίνες και ιχνοστοιχεία. Οι Stanley και Linskens (1974) αναφέρουν ότι µε προσθήκη 40g γύρης ηµερησίως στο σιτηρέσιο νεαρών µόσχων, παρατηρήθηκε σηµαντικό κέρδος βάρους για τα ζώα που διατράφηκαν συµπληρωµατικά µε γύρη, σε σχέση µε εκείνα που δεν έλαβαν καθόλου γύρη. Έτσι, στην ηλικία των 2 ετών τα πρώτα είχαν ένα µέσο βάρος 495 κιλών ενώ τα δεύτερα µέσο βάρος 444 κιλών. Η καλύτερη µετατρεψιµότητα της τροφής αποδόθηκε στην αυξηµένη πεπτικότητα. Η προσθήκη της γύρης σε σιτηρέσια διαφόρων ζώων έδειξε να έχει αντιοξειδωτική δράση. Έτσι, η χορήγηση γύρης σε αρουραίους µείωσε το επίπεδο των προϊόντων οξείδωσης των λιπών (όπως της µαλονικής διαλδεΰδης) στα ερυθροκύτταρα. (Dudov και Starodub, 1994). Παρόµοια µείωση της µαλονικής διαλδεΰδης αναφέρουν και οι Uzbekova και συν. (2003). Άλλοι ερευνητές παρατήρησαν ανοσοδιεγερτική επίδραση στα πρωτογενή και δευτερογενή επίπεδα των IgM και IgE όταν χορήγησαν γύρη για ένα µήνα σε κουνέλια (Dudov και συν., 1994). Ο Iannuzzi (1993d) και ο Talpay (1978) αναφέρουν πως ένας Γάλλος ερευνητής (Chauvin) το 1957 αποµόνωσε από τη γύρη δυο συστατικά, ένα αντιβιοτικό µε παρόµοια δράση µε την πενικιλλίνη και µια ουσία που δρούσε ως επιταχυντής ανάπτυξης. Έτσι σε πειράµατα µε εργαστηριακά ζώα παρατήρησε πως χορηγώντας γύρη εµφανίστηκαν ευεργετικές επιδράσεις στον εντερικό σωλήνα και θετικά αποτελέσµατα ενάντια στη διάρροια καθώς επίσης και καλύτερη ανάπτυξη. Τέλος, ο Iannuzzi (1994) αναφέρει πως στην Αµερική γίνεται συστηµατική χρήση της γύρης σε άλογα που λαµβάνουν µέρος σε ιπποδροµιακούς αγώνες. Υπάρχουν εταιρείες που διακινούν τη γύρη για άλογα ενώ αναφέρονται πάνω από 10 σκευάσµατα που περιέχουν γύρη για τα άλογα. Επίσης, αναφέρει ότι η χορήγηση γύρης ως συµπλήρωµα διατροφής σε ψάρια, κουνέλια, άλογα και σκύλους έχει θετικά αποτελέσµατα. Τα παραπάνω φαίνονται παραστατικά στον Πίνακα 1 που ακολουθεί. 13

14 Πίνακας 1. Βιβλιογραφικές αναφορές σχετικά µε τη χρήση της γύρη σε ζώα. Ζώο Χορήγηση γύρης Αποτέλεσµατα Βιβλιογραφική αναφορά Αρουραίοι - Αύξηση βάρους µέχρι και 50% περισσότερο Talpay (1978) Αρουραίοι 0,1g και 0,5 g/ηµέρα Αύξηση βάρους 2,8-4,9% Ishiguro και συν. (1964) για 30 ηµέρες αντίστοιχα Αρουραίοι mg/ηµέρα Μεγαλύτερο βάρος κατά 33 και Fisekκαι Stankiewicz (1987) για 20 ηµέρες 35% Αρουραίοι 10g Αύξηση βάρους 43%, καλύτερη χρησιµοποίηση Fe Broilers 2,5% στο σιτηρέσιο Καλύτερο σφάγιο, κέρδος βάρους Όρνιθες - Αύξηση αυγοπαραγωγής 17%, Καλύτερα αυγά Όρνιθες - Κρόκος αυγών σκουρότερος, υψηλότερα καροτενοειδή Haro και συν. (2000) Constantini και D Albore (1971) Stanley και Linskens (1974) Iannuzzi (1994) Χοιρίδια Μόσχοι 1-3% του σιτηρεσίου Καλύτερος ρυθµός ανάπτυξης, Stanley και Linskens (1974) καλύτερη µετατρεψιµότητα τροφής 40g/ηµέρα Μεγαλύτερο τελικό βάρος Stanley και Linskens (1974) για 2 χρόνια Αρουραίοι - Αντιοξειδωτική δράση Dudov και Starodub, (1994) Αρουραίοι - Αντιοξειδωτική δράση Uzbekova και συν. (2003) Κουνέλια Για 1 µήνα Ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήµατος Dudov και συν.,

15 3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 3.1. Συλλογή της γύρης Το πείραµα διεξήχθη στο αγρόκτηµα του Α.Π.Θ. στο εργαστήριο µελισσοκοµίας και στο εργαστήριο διατροφής αγροτικών ζώων. Η γύρη συλλέχθηκε από 4 µελίσσια όπου τοποθετήθηκαν γυρεοπαγίδες εισόδου. Η διάρκεια συλλογής ήταν από το Μάρτιο (11/3/2003) έως τέλη Μαΐου 31/5/2003. Η γύρη συλλεγόταν ανά 3 ηµέρες τις πρωινές ώρες (11 και 12 π.µ.) για να µην υγρανθεί υπερβολικά. Κατόπιν, γινόταν διαχωρισµός µε βάση το χρώµα όπως φαίνονται στις εικόνες 1, 2, 3, 4, 5, και 6. Στη συνέχεια τα δείγµατα τοποθετούνταν σε αεροστεγή δοχεία και έπειτα στην κατάψυξη. Όταν συγκεντρώθηκε ικανή ποσότητα, ώστε να µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τις περαιτέρω αναλύσεις, τα δείγµατα οµογενοποιήθηκαν ανά είδος και έγινε η µελισσοπαλυνολογική ανάλυση 15

16 Εικόνα 1. Sinapis spp. Εικόνα 2. Lamium spp Εικόνα 3. Papaver rhoeas Εικόνα 4. Taraxacum officinalis Εικόνα 5.Pinus spp. Εικόνα 6. Junglands spp. 16

17 Μελισσοπαλυνολογική ανάλυση Στη συνέχεια έγιναν παρασκευάσµατα σύµφωνα µε τη µέθοδο Louveaux (Louveaux και συν., 1978). Η γύρη τοποθετήθηκε σε αντικειµενοφόρο πλάκα και υγράνθηκε µε 2-3 σταγόνες αιθυλικού αιθέρα. Όταν ο αιθέρας εξατµίστηκε προστέθηκε µία σταγόνα γλυκόζης η οποία εξαπλώθηκε πάνω στην αντικειµενοφόρο πλάκα σαν κηλίδα. Κατόπιν προστέθηκε µια σταγόνα φουξίνης ώστε να χρωµατιστούν τα διάφορα µέρη των γυρεοκόκκων και να γίνει η αναγνώριση του τύπου τους. Οι γυρεόκοκκοι φωτογραφήθηκαν µε Olympus Camedia C-2000 Z, µέσω του προγράµµατος Olympus DP-SOFT 3.0, σε µεγέθυνση x 1000 σε κοινό µικροσκόπιο (ΗΜ). Από την αναγνώριση προέκυψαν τα παρακάτω είδη: Α) Sinapis spp (σινάπι) Β) Lamium spp (λάµιο) Γ) Papaver rhοeas (παπαρούνα) ) Taraxacum officinalis (ραδίκι) Ακόµα, δείγµατα ανεµόφιλης γύρης καρυδιάς (Junglands spp) συλλέχθηκαν από το χώρο του αγροκτήµατος του Α.Π.Θ. και γύρης πεύκου (Pinus spp) από την περιοχή Καλλικράτειας Χαλκιδικής. Η συλλογή των παραπάνω γύρεων έγινε για να συγκριθούν τυχόν διαφορές µεταξύ ανεµόφιλων και εντοµόφιλων γύρεων καθώς τέτοιες έχουν αναφερθεί στη βιβλιογραφία. Στις εικόνες 7,8,9,10,11,και 12 φαίνονται οι γυρεόκκοκοι όπως διακρίνονται στο µικροσκόπιο. 17

18 Εικόνα 7. Sinapis spp. Εικόνα 8. Lamium spp. Εικόνα 9. Papaver rhoeas Εικόνα 10. Τaraxacum officinalis Εικόνα 11. Pinus spp. Εικόνα 12. Junglands spp Προσδιορισµός πτητικών ουσιών Η ανάλυση των αρωµατικών ουσιών έγινε στο εργαστήριο Μελισσοκοµίας- Σηροτροφίας σύµφωνα µε τη µέθοδο που ανέπτυξαν οι Τανανάκη και συν. (2002), µε το σύστηµα Purge & Trap-GC-MS. Τα όργανα και οι συσκευές που χρησιµοποιήθηκαν είναι τα εξής: α) Σύστηµα εκχύλισης: ιάταξη παγίδευσης-o.i. Analytical 4560 β) Σύστηµα διαχωρισµού: Αέριος χρωµατογράφος- Agilent 6890 γ) Σύστηµα ταυτοποίησης: Φασµατογράφος µάζας-agilent 5793 Κονιορτοποιήθηκαν 2 g γύρης, ανακατεύτηκαν µε σταθερό διάλυµα 40 ml και τοποθετήθηκαν σε ειδικό υποδοχέα για τα πτητικά και ηµιπτητικά χαρακτηριστικά. Ο προσδιορισµός έγινε µετά τα εξής στάδια : α) εκχύλιση: πραγµατοποιήθηκε µε την τεχνική διάταξης παγίδευσης. Μετά την τοποθέτηση του δείγµατος τα πτητικά και ηµιπτητικά χαρακτηριστικά 18

19 αποσπάστηκαν µε τη διαβίβαση He δια µέσου της µάζας του διαλύµατος. Τα στάδια της εκχύλισης ήταν τα εξής : i) προθέρµανση δείγµατος (45 ο C). ii) εκχύλιση (45 min). iii) θερµική εκρόφηση (8 min στους 180 ο C). iv) καθαρισµός παγίδας (θέρµανση στους 200 ο C). β) διαχωρισµός: τα αποσπώµενα συστατικά διαχωρίστηκαν σε τριχοειδή στήλη (BPx5.30x0.25xo.25µm, SGE) µε θερµοκρασιακό πρόγραµµα (Θαρχ.=40 ο C για 5 min, Θ=55 ο C µε ρυθµό 1 ο C/ min, Θ=120 ο C µε ρυθµό 3 ο C/ min, Θ=230 ο C µε ρυθµό 10 ο C/ min, διατήρηση στους 230 ο C για 5 min, Θ=280 ο C µε ρυθµό 20 ο C/ min, διατήρηση στους 280 ο C για 5 min). γ) ταυτοποίηση: µετά το διαχωρισµό τα πτητικά και ηµιπτητικά χαρακτηριστικά ανιχνεύτηκαν σε φασµατογράφο µάζας (Agilent 5793, ενέργεια ιονισµού 70eV). Για την ταυτοποίηση χρησιµοποιήθηκε η ηλεκτρονική βιβλιοθήκη NIST (Bonvehi και Jordà, 1997, Τανανάκη και συν., 2002) Προσδιορισµός της υγρασίας Σε προζυγισµένες κενές κάψες τοποθετήθηκαν 3 g γύρης, από κάθε δείγµα, και ζυγίστηκαν µαζί µε τις κάψες. Στη συνέχεια οι κάψες τοποθετήθηκαν σε ειδικό κλίβανο σε θερµοκρασία 105 ο C όπου και παρέµειναν για 5 ώρες. Στη συνέχεια τοποθετήθηκαν σε ξηραντήρα για 35 λεπτά. Τέλος οι κάψες µε το δείγµα ζυγίστηκαν και η διαφορά αναγόµενη στην αρχική ποσότητα γύρης αντιπροσώπευε το ποσοστό υγρασίας της γύρης (Bonvehi και Jordà, 1997) 3.5. Προσδιορισµός τέφρας Λήφθηκαν 3 g γύρης από κάθε δείγµα και τοποθετήθηκαν σε ειδικά πορσελάνινα χωνευτήρια που είχαν ζυγιστεί. Τα χωνευτήρια τοποθετήθηκαν σε αποτεφρωτικό κλίβανο σε θερµοκρασία 550 ο C για 4 ώρες. Έπειτα τοποθετήθηκαν σε ξηραντήρα για 45 λεπτά. Το δείγµα ζυγίστηκε εκ νέου και η διαφορά αναγόµενη στην αρχική ποσότητα αποτελούσε το ποσοστό της τέφρας. Η διαδικασία επαναλήφθηκε για όλα τα δείγµατα. 19

20 3.6. Προσδιορισµός ιχνοστοιχείων Μετά την αποτέφρωση, στα δείγµατα προστέθηκαν 2 ml 2N υδροχλωρικού οξέος και απεσταγµένο νερό έως όγκου 50 ml θερµοκρασίας 40 ο C (Bonvehi, 1997). Στη συνέχεια προσδιορίστηκαν 4 ιχνοστοιχεία. (σίδηρος, µαγγάνιο, χαλκός και ψευδάργυρος) µε τη χρήση σπεκτροφωτόµετρου φλόγας ατοµικής απορρόφησης (σύµφωνα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή) χρησιµοποιώντας αναλυτή του τύπου (Perkin-Elmer A Analyst 2000) 3.7. Προσδιορισµός αζωτούχων ουσιών Ο προσδιορισµός των αζωτούχων ουσιών έγινε στο εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Εφαρµοσµένης διατροφής αγροτικών ζώων. Λήφθηκε 0,5 g γύρης από κάθε δείγµα και τοποθετήθηκε σε φιάλη πέψεως µαζί µε 16,5 g θειικού καλίου και 1 g θειικού χαλκού. Έπειτα προστέθηκε πυκνό θειικό οξύ. Στη συνέχεια ακολουθήθηκαν τα υπόλοιπα στάδια της µεθόδου Kjeldahl και στο τέλος έγινε η τιτλοδότηση µε υδροχλωρικό οξύ. Από την ποσότητα του υδροχλωρικού οξέως που καταναλώθηκε και µε αναγωγή στην αρχική ποσότητα του δείγµατος προέκυψε η περιεκτικότητα της γύρης σε ολικές αζωτούχες ουσίες. Η διαδικασία επαναλήφθηκε και για δεύτερο δείγµα (Bonvehi και Jordà 1997, Λιαµάδης, 1998) 3.8. Προσδιορισµός λιπαρών ουσιών Ο προσδιορισµός του λίπους έγινε στο εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Εφαρµοσµένης διατροφής αγροτικών ζώων. Λήφθηκαν 5g γύρης από κάθε δείγµα και αφού κονιορτοποιήθηκαν αναµίχθηκαν µε 3g άνυδρου θειικού νατρίου. Τα δείγµατα εκχυλίστηκαν µε διαιθυλικό αιθέρα για 16 ώρες σε συσκευή Soxhlet. Μετά το πέρας της εκχύλισης τα δοχεία συλλογής τοποθετήθηκαν σε κλίβανο για 30 λεπτά της ώρας, σε θερµοκρασία 105, ο C για να αποµακρυνθεί ο αιθέρας και η υγρασία. Τέλος ζυγίστηκαν και η διαφορά αναγόµενη στην αρχική ποσότητα του δείγµατος αποτελούσε την περιεκτικότητα της γύρης σε λίπος (Λιαµάδης, 1998). 20

21 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 4.1. Ποσότητα συλλεγόµενης γύρης Οι ποσότητες της συλλεγείσας γύρης που χρησιµοποιήθηκαν στις αναλύσεις και αφορούν την άνοιξη του 2003 φαίνονται στον Πίνακα 2. Πίνακας 2. Ποσότητες συλλεγόµενης γύρης από 4 µελίσσια στην περιοχή του Αγροκτήµατος του Α.Π.Θ. (g). Ραδίκι Σινάπι Λάµιο Παπαρούνα Συνολική γύρη Κυψέλη Α 179, ,18 30,21 587, Κυψέλη Β 141,86 899,27 46,40 537, Κυψέλη Γ 333, ,75 65,20 552, Κυψέλη 106,01 489,15 19,21 260, Σύνολο 761, ,17 161, , Η ανάλυση διακύµανσης (ANOVA) ανάµεσα στα τέσσερα είδη που συνέλεξαν οι µέλισσες και τις τέσσερις κυψέλες έδειξε ότι σε επίπεδο σηµαντικότητας 95%,υπήρξαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές (P<0,05 στη σνέχεια ου Multiple Range Test (LSD), για να διαπιστωθεί ανάµεσα σε ποια είδη γύρης υπήρξαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές,όσο πιστώθηκε ότι υπήρξαν στατιστικάαντικές διαφορές ανάµεσα στα εξής είδη: ραδίκι-σινάπι, ραδίκιπαπαρούνα, σινάπι-λάµιο, σινάπι-παπαρούνα και λάµιο-παπαούνα (P<0,05). εν παρατηρήθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ανάµεσα στο ραδίκι και το λάµιο (P>0,05). Γυη που προτίµησαν οι µέλισσες ήταν αυτή του σιναπιού από το οποίο συλλέχθηκε ποσότητα 3490,17 g. Ακολούθησε η γύρη της παπαρούνας καθώς οι µέλισσες συνέλεξαν 1937,77 g ενώ για το ραδίκι και το λάµιο οι ποσότητες που συλλέχθηκαν ήταν 761,14 και 161,02 g αντίστοιχα 4.2. Υγρασία Η υγρασία της γύρης, αποτελεί βασικό παράγοντα της ποιότητάς της. Η νωπή γύρη, που παρουσιάζει αυξηµένα επίπεδα υγρασίας, έχει άριστη βιολογική δραστηριότητα, όµως εµφανίζει προβλήµατα στην αποθήκευσή της και γι αυτό δεν 21

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Σημασία Μέσο συντήρησης, αύξησης, κυοφορίας, γαλακτοπαραγωγής Άμυνα οργανισμού Το σημαντικότερο στοιχείο της εκτροφής

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε.

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Προϊόντα κυψέλης και η σημασία τους για την υγεία του μελισσιού Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Κηρήθρα Επωαστικός - αποθηκευτικός χώρος εντός της κυψέλης Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1.1 Εισαγωγή...27 1.2 Νερό...29 1.3 Ξηρή Ουσία...30 1.4 Ανάλυση του Σώματος των Ζώων και των Ζωοτροφών...32

Περιεχόμενα. 1.1 Εισαγωγή...27 1.2 Νερό...29 1.3 Ξηρή Ουσία...30 1.4 Ανάλυση του Σώματος των Ζώων και των Ζωοτροφών...32 Πρόλογος...7 Αρκτικόλεξα και σύμβολα...21 1 Συστατικά του Σώματος των Ζώων και των Ζωοτροφών 1.1 Εισαγωγή...27 1.2 Νερό...29 1.3 Ξηρή Ουσία...30 1.4 Ανάλυση του Σώματος των Ζώων και των Ζωοτροφών...32

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Απογαλακτισμού χοιριδίων

Απογαλακτισμού χοιριδίων X ΙΝ OIΡ Α ΙΣ ΟΠ ΟΡΡ ΙΣΤΕ Σ 2910 Απογαλακτισμού χοιριδίων ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ: Αμινοξέα, Ανθρακικό ασβέστιο, Χλωριούχο νάτριο, Πρόμιγμα Βιταμινών Ιχνοστοιχείων, Φωσφ. μονασβέστιο, Οξυνιστές, Προβιοτικό, Χλ. xολίνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Πρωτεΐνες Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Αποτελούνται από αμινοξέα ενωμένα με πεπτιδικούς δεσμούς. Μέση σύσταση: Ν: 16 % C: 50 % H: 7 % O: 22 % S: 0,5-3%

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων. Άσκηση 6 η Έλεγχος Νοθείας στο Μέλι

Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων. Άσκηση 6 η Έλεγχος Νοθείας στο Μέλι Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Άσκηση 6 η Έλεγχος Νοθείας στο Μέλι Μέλι ορισμός - κατηγορίες Μέλι είναι το σακχαρούχο προϊόν, που παράγουν οι μέλισσες από το νέκταρ των λουλουδιών (ανθόμελο) ή από μελιτώματα

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Ανόργανα συστατικά Βιταμίνες Υπευθ. Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Χημική σύσταση καρπού εσπεριδοειδών Εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση αλλά επηρεάζεται (σε μεγάλο βαθμό) από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, το υποκείμενο, την άρδευση-λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

Χημική σύσταση και διατροφικές ιδιότητες κατσικίσιου γάλακτος. Συντάχθηκε απο τον/την Foodbites

Χημική σύσταση και διατροφικές ιδιότητες κατσικίσιου γάλακτος. Συντάχθηκε απο τον/την Foodbites Του Δρ. Θεόφιλου Μασούρα, Επίκουρου Καθ. Γαλακτοκομίας*, για το foodbites.eu Το κατσικίσιο (αίγειο) γάλα όπως και τα άλλα είδη γάλακτος, εκτός από το αγελαδινό, δεν είχαν μελετηθεί ευρέως μέχρι πριν μερικά

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΡΕΓΛΙΔΗ Επιβλέπων καθηγητής: Δημήτριος Χατζηπλής Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΡΕΓΛΙΔΗ Επιβλέπων καθηγητής: Δημήτριος Χατζηπλής Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2014 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΡΙΓΑΝΗΣ, ΘΥΜΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΚΑΥΤΕΡΗΣ ΠΙΠΕΡΙΑΣ ΣΕ ΣΙΤΗΡΕΣΙΑ ΟΡΝΙΘΙΩΝ ΚΡΕΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΣΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ευαίσθητη στη ζέστη το οξυγόνο το αλκαλικό περιβάλλον και τις λάμπες UV. Μερικές τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Β1 (100g τροφής /mg Βιταμίνης)

Ευαίσθητη στη ζέστη το οξυγόνο το αλκαλικό περιβάλλον και τις λάμπες UV. Μερικές τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Β1 (100g τροφής /mg Βιταμίνης) Τις Βιταμίνες τις χωρίζουμε σε δυο κατηγορίες α) Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες (B ομάδα και C) β) Λιποδιαλυτές Βιταμίνες (A, D, E, K) α) Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες (B ομάδα και C) Βιταμίνη Β1 (Θιαμίνη) Απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

PREMIUM CAT FOOD. Nutrican_CAT_leaflet_ENG.indd :46

PREMIUM CAT FOOD. Nutrican_CAT_leaflet_ENG.indd :46 PREMIUM CAT FOOD Nutrican_CAT_leaflet_ENG.indd 1 13.04.16 17:46 + ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΖΩΗ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΑΙΖΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ. ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας» 1 Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Ζωοτεχνίας MIS 380231

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Τα κάστανα αποτελούν εποχιακό καρπό του φθινοπώρου και του χειμώνα αφού συλλέγονται από τα μέσα Οκτώβρη έως τα τέλη Δεκεμβρίου. Κατά τη φύλαξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Σεπτέμβριος 2015 Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τι είναι οι πρωτεΐνες Βασικά σημεία Οργανικά μεγαλομόρια που αποτελούνται από αμινοξέα (περιέχουν C, H, O & Ν) Απαραίτητες

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

premium dog Food Nutrican ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΖΩΗ

premium dog Food Nutrican ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΖΩΗ premium dog Food Nutrican ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΖΩΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΖΩΗ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΑΙΖΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ. ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΜΑΣ ΕΥΕΞΙΑ. ΜΙΑ ΠΛΗΡΗΣ ΞΗΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τα λαχανικά, τα όσπρια, οι πατάτες, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα φρούτα, τα θαλασσινά, ο ταραμάς, τα τουρσί ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Σεπτέμβριος 2016 Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Βασικά στοιχεία Πρωτεΐνες και διατροφή Οργανικά μεγαλομόρια τα οποία αποτελούνται από αμινοξέα (περιέχουν C, H, O & Ν) Απαραίτητες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Ζωοτεχνίας MIS 380231 Δράση 3 η : Ποιότητα σφαγίου και κρέατος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ Όπως ήδη αναφέρθηκε για να αναλυθεί ένα δείγμα φυτικών ιστών ή φύλλων θα πρέπει αυτό να

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ I. Γενικότητες Αναλόγως των τροφικών τους απαιτήσεων τα µικρόβια διαιρούνται σε κατηγορίες: - αυτότροφα που χρησιµοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Η μελέτη της πρόσληψης και αξιοποίησης των ανόργανων θρεπτικών από τα φυτά H αξιοποίηση περιλαμβάνει τη: διακίνηση

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΦΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΕΑΤΟΣ ΟΡΝΙΘIΩΝ ΣΤΑ ΣΙΤΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΠΡΟΣΤΕΘΗΚΕ ΟΞΙΚΗ α- ΤΟΚΟΦΕΡΟΛΗ, ΓΛΥΚΑΝΙΣΟΣ Ή ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΦΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΕΑΤΟΣ ΟΡΝΙΘIΩΝ ΣΤΑ ΣΙΤΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΠΡΟΣΤΕΘΗΚΕ ΟΞΙΚΗ α- ΤΟΚΟΦΕΡΟΛΗ, ΓΛΥΚΑΝΙΣΟΣ Ή ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΦΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΕΑΤΟΣ ΟΡΝΙΘIΩΝ ΣΤΑ ΣΙΤΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΠΡΟΣΤΕΘΗΚΕ ΟΞΙΚΗ α- ΤΟΚΟΦΕΡΟΛΗ, ΓΛΥΚΑΝΙΣΟΣ Ή ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ Αναστασιάδου Μ. (1), Παπιγγιώτη Ε. (1), Ντότας Β. (1), Χατζηζήσης Λ. (2), Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

COOH R 2. H α-αμινοξύ 2

COOH R 2. H α-αμινοξύ 2 7 Χαρακτηριστικές χημικές αντιδράσεις των πρωτεϊνών Στόχος της άσκησης: Κατανόηση της χημικής σύστασης των πρωτεϊνών. Η εξοικείωση με σημαντικές ιδιότητες των πρωτεϊνών και αμινοξέων: παρουσία των ιοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Καυκάσου 50, Συκιές Θεσσαλονίκη Τ.Κ ΛΙΟΛΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ. Εθνικότητα: Ελληνική Ημ/νία γέννησης: 19/03/1983 Τόπος γέννησης: Λάρισα

Καυκάσου 50, Συκιές Θεσσαλονίκη Τ.Κ ΛΙΟΛΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ. Εθνικότητα: Ελληνική Ημ/νία γέννησης: 19/03/1983 Τόπος γέννησης: Λάρισα Καυκάσου 50, Συκιές Θεσσαλονίκη Τ.Κ.56625 Τηλέφωνο 6944377375, 2310932450 E-mail: vasilisliolios@yahoo.gr ΛΙΟΛΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Προσωπικές πληροφορίες Εθνικότητα: Ελληνική Ημ/νία γέννησης: 19/03/1983 Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΒΟΤΑΝΩΝ ΚΑΙ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΣΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

R 1 R 2 R 3 ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ. Λινολενικό (C 18:3 ) Ελαϊκό (C 18:1 ) Λινελαϊκό (C 18:2 )

R 1 R 2 R 3 ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ. Λινολενικό (C 18:3 ) Ελαϊκό (C 18:1 ) Λινελαϊκό (C 18:2 ) ΕΞΕΤΑΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΛΑΔΙΩΝ Ελαϊκό οξύ διάρκεια 2 ώρες Στόχοι της άσκησης: Η εξοικείωση με τη χημική σύσταση των λιπαρών υλών. Η κατανόηση της όξινης υδρόλυσης ως παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή στη Διατροφή. Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016

Eισαγωγή στη Διατροφή. Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016 Eισαγωγή στη Διατροφή Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016 Ορισμός της Διατροφής Η επιστήμη της Διατροφής μελετά: Τον τρόπο με τον οποίο η τροφή παρέχει στους ζωντανούς οργανισμούς τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 ΜΠΑΝΑΝΑ 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 Ιστορία της μπανάνας Το όνομα της μπανάνας προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάκτυλο. Ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικό κλίμα, ενώ η συλλογή της γίνεται ενώ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες,

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, άπεπτες φυτικές ίνες, σίδηρο και άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ( ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1996 ΕΩΣ 2002 ; '~

ΟΙ ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ( ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1996 ΕΩΣ 2002 ; '~ Ε.Ε. Παρ. III(I) 2523 Κ.Δ.Π. 266/2002 Αρ. 3608, 31.5.2002 Αριθμός 266 Οι περί Τροφίμων που Προορίζονται για Χρήση σε Δίαιτα Μειωμένων θερμίδων για Απώλεια Βάρους Κανονισμοί του 2002, οι οποίοι εκδόθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συντήρηση τροφίμων με την εφαρμογή ακτινοβολιών ιονισμού Γενικά Επισήμανση ακτινοβολημένων τροφίμων (Radura) Η ακτινοβόληση των τροφίμων είναι μια φυσική μέθοδος συντήρησης η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

GRS-5 PROTEIN SYSTEM. Όνομα: GRS-5 PROTEIN SYSTEM. Περιγραφή Κατηγορίας: ΜΕΓΕΘΟΣ & ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΥΩΝ

GRS-5 PROTEIN SYSTEM. Όνομα: GRS-5 PROTEIN SYSTEM. Περιγραφή Κατηγορίας: ΜΕΓΕΘΟΣ & ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΥΩΝ 0 GRS-5 PROTEIN SYSTEM Όνομα: GRS-5 PROTEIN SYSTEM Περιγραφή Κατηγορίας: ΜΕΓΕΘΟΣ & ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΥΩΝ Περιγραφή Προϊόντος: Προηγμένη πρωτεΐνη σταδιακής απελευθέρωσης για μέγεθος, δύναμη και διαμόρφωση των

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΖΩΟΤΡΟΦΗΣ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΖΩΟΤΡΟΦΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΖΩΟΤΡΟΦΗΣ Χαμηλότερο κόστος σίτισης ανά ζώο.. Απόσβεση σε 9-18 μήνες.. Χωρίς χρήματα για ζωοτροφές.. Ένα Containers 20 τμ για 20 στρέμματα καλλιεργούμενης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Παυλίνα ρογούδη, αναπλ. ερευνήτρια Ανθούλα έλλα, γεωπόνος MSc Γεώργιος Παντελίδης, µεταδιδακτορικός

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc.

Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc. Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc. Οι ξηροί καρποί είναι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους περισσότερους: αμύγδαλα, καρύδια, φιστίκια, φουντούκια, κάσιους, κτλ προτιμώνται

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θαλής-«Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας» 1

Πρόγραμμα Θαλής-«Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας» 1 Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας» 1 Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Ζωοτεχνίας MIS 380231

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε. Α ΑΘΗΝΑΣ Α ΦΑΣΗ (ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΜΑΔΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ EUSO 2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητριών

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου Κουτρουμπής Φώτιος Γεωπόνος Αγγελής Γεώργιος Γεωπόνος MSc Το Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά τρόφιµα. ηµήτρης Γρηγοράκης, MSc Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Κέντρο ιαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου

Βιολογικά τρόφιµα. ηµήτρης Γρηγοράκης, MSc Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Κέντρο ιαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου Βιολογικά τρόφιµα ηµήτρης Γρηγοράκης, MSc Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος Επιστηµονικός ιευθυντής ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ Κέντρο ιαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου Τα τελευταία χρόνια η παραγωγή βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Αυγά : Θρεπτικά συστατικά και ο ρόλος τους στην υγεία. Συντάχθηκε απο τον/την Δήμητρα Ξενάκη

Αυγά : Θρεπτικά συστατικά και ο ρόλος τους στην υγεία. Συντάχθηκε απο τον/την Δήμητρα Ξενάκη Τα αυγά είναι ένα τρόφιμο εύγεστο και πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Σήμερα, όταν αναφερόμαστε στα αυγά, υπονοούμε τα αυγά της κότας, μια και αυτά καταναλώνονται πιο συχνά. Αποτελούν πολύτιμη και «συμπυκνωμένη»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ευγενία Μπεζιρτζόγλου Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ διαίρεση διχοτόμηση. της αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες Κωδικός (ΑΑ) Ώρες ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 6 1. Ξενάγηση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Ενότητα 8η - Μέρος Α ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α.

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α. ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΥ ΚΟΥΚΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗΣ ΧΛΩΡΟΜΑΖΑΣ Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 15: Αντιμικροβιακή Δράση Οργανικών Οξέων, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΡΟΦΗ Λίπη Πολυσακχαρίτες Γλυκόζη κι άλλα σάκχαρα Πρωτεΐνες Αμινοξέα Λιπαρά Οξέα Γλυκόλυση Πυροσταφυλικό Οξύ Ακέτυλο-oA Αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων / Οξειδωτική φωσφορυλίωση

Διαβάστε περισσότερα

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο: ΑΡΧΕΣ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Συνδυασµός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Προσφέρει τη δυνατότητα χρησιµοποίησης των ζωντανών οργανισµών για την παραγωγή χρήσιµων προϊόντων 1 Οι ζωντανοί οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα