Η εκπαιδευτική προσέγγιση CLIL και οι προοπτικές εφαρμογής της στην Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση της Κύπρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εκπαιδευτική προσέγγιση CLIL και οι προοπτικές εφαρμογής της στην Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση της Κύπρου"

Transcript

1 Η εκπαιδευτική προσέγγιση CLIL και οι προοπτικές εφαρμογής της στην Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση της Κύπρου Παύλου Παύλος Πανεπιστήμιο Κύπρου & Ιωάννου-Γεωργίου Σοφία Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Η μελέτη αυτή αποτελεί μια εισαγωγή σε μια σχετικά καινούργια προσέγγιση διδακτικής ξένων γλωσσών η οποία είναι γνωστή ως CLIL (Content Language Integrated Learning) ή EMILE (L Enseignement d une Matière par l Intégration d une Langue Entrangère) δηλαδή είναι η διδασκαλία ενός σχολικού μαθήματος (π.χ. Γεωγραφία, Επιστήμη) μέσω μιας ξένης γλώσσας. Πρόκειται για διδασκαλία διπλής εστίασης κατά τη διάρκεια της οποίας ο εκπαιδευτικός θέτει δυο ομάδες στόχων; τους στόχους που αφορούν στο συγκεκριμένο σχολικό μάθημα και τους στόχους που αφορούν στην εκμάθηση της ξένης γλώσσας. Η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται στα πλείστα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Γίνεται μια ανασκόπηση των εκπαιδευτικών, πολιτισμικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων αυτής της προσέγγισης και παρουσιάζονται πρακτικές εφαρμογές και εμπειρίες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τέλος, παρουσιάζεται ένα πιλοτικό πρόγραμμα CLIL το οποίο εφαρμόζεται στην Κύπρο και αναλύονται οι προοπτικές που διαφαίνονται για την μελλοντική εισαγωγή αυτής της προσέγγισης στο εκπαιδευτικό σύστημα της Κύπρου. Η γλωσσική πολιτική της ΕΕ όσον αφορά στην διδασκαλία ξένων γλωσσών Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδεικνύει μεγάλο ενδιαφέρον για την πολυγλωσσία και τη στήριξη και διατήρηση της γλωσσικής πολυμορφίας στην Ευρώπη όπως αυτή ενσαρκώνεται, ανάμεσα σε πολλές άλλες διακηρύξεις, στη δεδηλωμένη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να μάθουν να χειρίζονται λειτουργικά τουλάχιστον τρεις γλώσσες - την μητρική τους συν άλλες δύο και ότι η διδασκαλία πρέπει να αρχίζει από πολύ μικρή ηλικία (Διακήρυξη Βαρκελώνης, 2002) Πιο πρόσφατη ένδειξη αυτού του ενδιαφέροντος είναι ο διορισμός του Επιτρόπου για την Πολυγλωσσία τον Ιανουάριο του Επίσης, χαρακτηριστικά, το Σχέδιο Δράσης «Προώθηση της εκμάθησης γλωσσών και της γλωσσικής πολυμορφίας » αναφέρει συγκεκριμένες εισηγήσεις για 45 δράσεις μεταξύ σε τρεις τομείς: α) την επέκταση των ωφελημάτων από την εκμάθηση γλωσσών σε όλους τους πολίτες ως μια δια βίου δραστηριότητα; β) την ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας της διδασκαλίας γλωσσών σε όλα τα επίπεδα και γ) την ανάγκη δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού περιβάλλοντος που να ενθαρρύνει την εκμάθηση γλωσσών. CLIL και γλωσσική πολιτική της ΕΕ Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδεικνύει μεγάλο ενδιαφέρον για την προσέγγιση CLIL οποία είναι σήμερα πολύ δημοφιλής και επιτυχημένη στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Είναι ενδεικτικό ότι αυτή η προσέγγιση αναφέρεται ονομαστικά σε διάφορα έντυπα και διακηρύξεις της Ευρωπαϊκή Ένωσης εφόσον φαίνεται να εξυπηρετεί την γλωσσική πολιτική της όπως αυτή έχει σκιαγραφηθεί πιο πάνω. Συγκεκριμένα, το Σχέδιο Δράσης «Προώθηση της εκμάθησης γλωσσών και της γλωσσικής πολυμορφίας » αναφέρει ότι: 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 645

2 Η προσέγγιση CLIL, κατά την οποία οι μαθητές διδάσκονται ένα μάθημα μέσω μιας ξένης γλώσσας μπορεί να συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό στους στόχους της ένωσης σε σχέση με την εκμάθηση γλωσσών. Επίσης σε ανακοίνωση Τύπου (24η Μαϊου, 2005) του Συμβούλιο της Ευρώπης αναφέρεται ότι: Αυτή η προσέγγιση (CLIL) μπορεί να συνεισφέρει στην ατομική και συλλογική ευημερία και να ενδυναμώσει την κοινωνική συνοχή. Επομένως, η προσέγγιση παρουσιάζει ένα πρακτικό εργαλείο για την ευρωπαϊκή πολιτότητα ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την κινητικότητα φοιτητών και εργατών. Αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα για ειδική επιμόρφωση των δασκάλων και για όσους συνεισφέρουν στην εισαγωγή, ανάπτυξη, συντονισμό και επέκταση της προσέγγισης CLIL. Η ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών και παραδειγμάτων καλής πρακτικής πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τέλος, στο έγγραφο Η εξέλιξη της εκπαίδευσης στην Ευρώπη Η πολυγλωσσία ανοίγει νέες προοπτικές, της Λουξεμβουργιανής Προεδρίας διατυπώνονται οι ακόλουθες διαπιστώσεις σε σχέση με το CLIL: α) Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη επίγνωση ανάμεσα στο ευρύ κοινό για τα ωφελήματα της προσέγγισης CLIL και ότι η προώθηση του CLIL μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κινητικότητα φοιτητών και συνεπώς να ενδυναμώσει την ευρωπαϊκή πολιτότητα. β) Κέντρα αποφάσεων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εισαγωγή, ανάπτυξη, συντονισμό, και επέκταση του CLIL σε όλες τις χώρες της ΕΕ, ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και επιστημονικής τεκμηρίωσης, παραδειγμάτων καλής πρακτικής CLIL πρέπει να ενθαρρυνθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ότι εξειδικευμένη επιμόρφωση στο CLIL για δασκάλους και άτομα επιφορτισμένα με την εκπαιδευτική διοίκηση πρέπει να ενθαρρυνθεί. γ) Πρέπει να διερευνηθούν τρόποι πιστοποίησης της συμμετοχής των μαθητών σε προγράμματα CLIL σε διάφορες εκπαιδευτικές βαθμίδες και ότι ένα ευρύτερο φάσμα γλωσσών θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε προγράμματα CLIL. Η διδασκαλία της αγγλικής και άλλων γλωσσών στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Κύπρο Η προσέγγιση CLIL αφορά σε όλες τις ξένες γλώσσες αλλά εκ των πραγμάτων οι περισσότερες εφαρμογές εστιάζονται στην αγγλική γλώσσα (π.χ. Φινλανδία, Αυστρία, Ισπανία). Το πιλοτικό πρόγραμμα PRO-CLIL το οποίο εφαρμόζεται στην Κύπρο επίσης βασίζεται στα αγγλικά. Η επιλογή έγινε διότι τα αγγλικά είναι η κύρια ξένη γλώσσα την οποία μαθαίνουν οι Κύπριοι τόσο στη δημόσια όσο και ιδιωτική εκπαίδευση. Το κράτος είναι ενήμερο για την γλωσσική πολιτική της ΕΕ, την προσυπογράφει αλλά δεν έχει πάρει συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση της. Ως αποτέλεσμα δεν έχουν γίνει οι απαιτούμενες αλλαγές τα τελευταία χρόνια όσον αφορά στην προώθηση των ξένων γλωσσών σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης. Ο αριθμός 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 646

3 διδακτικών ωρών της Αγγλικής στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση παραμένει ο ίδιος τα τελευταία 13 χρόνια (δύο περιόδους 40 λεπτών την εβδομάδα από την 4η τάξη). Τα ίδια διδακτικά εγχειρίδια χρησιμοποιούνται εδώ και 15 χρόνια ενώ ομολογουμένως έχουν συμπληρώσει πλέον τον κύκλο της ζωής τους. Τα στοιχεία αυτά φανερώνουν ότι η σημασία του μαθήματος είναι μάλλον υποβαθμισμένη και δε διδάσκεται καμία άλλη ξένη γλώσσα στη δημοτική εκπαίδευση με εξαίρεση την ενίσχυση των ξένων γλωσσών στο πιλοτικό ενιαίο ολοήμερο σχολείο. Τα αρμόδια όργανα στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού γνωρίζουν την κατάσταση και πρόσφατα έγιναν ενισχυμένες προσπάθειες εκ μέρους των αρμόδιων λειτουργών για βελτίωση της κατάστασης. Φαίνεται, όμως ότι υπάρχουν δυσκολίες στην επέκταση της διδασκαλίας των Αγγλικών, τόσο οριζοντίως όσο και καθέτως, λόγω πιεστικών χρονικών πλαισίων στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Η προσέγγιση CLIL η οποία όπως έχει αναφερθεί είναι πολύ διαδεδομένη στις πλείστες ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσε να συνεισφέρει στην απάμβλυνση των προβλημάτων τα οποία αναφέρονται πιο πάνω. Η εισαγωγή της προσέγγισης θα καθιστούσε δυνατή την εισαγωγή ξένων γλωσσών στην προδημοτική μέσω CLIL showers και την επέκταση του χρόνου επαφής με τη ξένη γλώσσα τόσο οριζοντίως όσο και καθέτως στη Δημοτική Εκπαίδευση. Θα βοηθούσε στη βελτίωση της ποιοτικής χρήσης της ξένης γλώσσας από τα παιδιά και θα προετοίμαζε το έδαφος για μια ομαλότερη εισαγωγή μιας δεύτερης ξένης γλώσσας στο μέλλον. Γενικά, θα ενίσχυε το μάθημα των αγγλικών στην δημόσια εκπαίδευση και θα οδηγούσε πιθανόν στην μείωση της εξάρτησης των μαθητών από ιδιαίτερα βοηθητικά μαθήματα. Τι είναι το CLIL Η προσέγγιση CLIL είναι πολύ διαδεδομένη στην Ευρώπη και καλύπτει όλο το εκπαιδευτικό φάσμα από την προ-δημοτική μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Συνήθως εφαρμόζεται με το να αφιερώνεται κάποιος χρόνος στο σχολείο για την εκμάθηση διαφόρων σχολικών θεμάτων ή θεματικών ενοτήτων μέσω κάποιας ξένης γλώσσας. Αυτό σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας υπάρχουν δύο κύριες ομάδες στόχων, η ομάδα σχετίζεται με την απόκτηση γνώσεων στο συγκεκριμένο μάθημα, θέμα ή γνωσιολογικό πεδίο (όπως για παράδειγμα ιστορία, γεωγραφία, φυσική αγωγή, μουσική, κλπ) και η άλλη ομάδα σχετίζεται με την απόκτηση και περεταίρω βελτίωση πτυχών μιας ξένης γλώσσας (όπως για παράδειγμα γραμματικής, λεξιλογίου, δεξιότητα ομιλίας, γραφής και δεξιότητα κατανόησης προφορικού και γραπτού λόγου). Γι αυτό και η προσέγγιση CLIL συχνά ονομάζεται και διδασκαλία με διπλή εστίαση (dual-focused teaching). Η προσέγγιση CLIL δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες οι οποίες επιτρέπουν στους μαθητές να χρησιμοποιούν μια ξένη γλώσσα με φυσικό τρόπο ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά από την αρχική τους επαφή με τη ξένη γλώσσα να μην εστιάζονται τόσο στα στοιχεία της γλώσσας, αλλά περισσότερο στο θέμα για το οποίο θέλουν να μιλήσουν και κατά συνέπεια στο μήνυμα το οποίο θέλουν να μεταδώσουν. Χρησιμοποιείται δηλαδή η γλώσσα για πραγματική επικοινωνία. Υπάρχουν διάφορες μορφές αυτής της προσέγγισης ανάλογα με τα γλωσσικά, πολιτισμικά, εκπαιδευτικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, καθώς και τους στόχους όσον αφορά στην γλώσσα, στο περιεχόμενο, στους μαθησιακούς στόχους. Για παράδειγμα περιοχές της Ιταλίας που γειτνιάζουν με γερμανόφωνες χώρες όπως την 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 647

4 Αυστρία και Ελβετία εφαρμόζουν τη γλώσσα διδασκαλίας CLIL ανάλογα με τη γεωγραφική κατάσταση καθώς προωθούν καλύτερες σχέσεις με τους γείτονές τους και διευκολύνουν τη συμβίωση και κινητικότητα του πληθυσμού. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να διδάσκεται μέσω CLIL η γλώσσα καταγωγής και πολιτιστικής κληρονομιάς όπως για παράδειγμα θα μπορούσε να εφαρμόζεται το CLIL στα ελληνικά σε κάποιες περιοχές της Γερμανίας ή όπως εφαρμόζεται το CLIL στα Ουαλλικά στην Μεγάλη Βρετανία (Eurydice, 2006). Το CLIL είναι μια προσέγγιση βιωματικής μάθησης η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκμάθηση τεχνικών «μαθαίνω πώς να μαθαίνω», γλώσσας και περιεχομένου. Η εκμάθηση τεχνικών «μαθαίνω πώς να μαθαίνω» θεωρείται πολύ σημαντικό εργαλείο στην συνεχή επιμόρφωση και απόκτηση γνώσεων καθώς και στην δια βίου μάθηση ενός ατόμου. Τα διάφορα μοντέλα εφαρμογής του CLIL έχουν κύριες παραμέτρους τους γενικότερους στόχους της εφαρμογής της προσέγγισης, το χρόνο που αφιερώνεται στην ξένη γλώσσα αλλά και την έμφαση που δίνεται στη ξένη γλώσσα σε σχέση με τη διδασκαλία του θέματος. Για παράδειγμα, σε μικρότερες ηλικίες, οι μαθητές μπορεί να διδάσκονται μέσω αυτής της μεθόδου για λεπτά δυο ή τρεις φορές τη βδομάδα. Για μεγαλύτερες ηλικίες ο χρόνος που αφιερώνεται σε αυτή τη μέθοδο μπορεί να καταλαμβάνει μέχρι και τον μισό χρόνο του ωρολογίου προγράμματος. Υπάρχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα από τις διάφορες εφαρμογές της προσέγγισης CLIL και είναι φανερό ότι έστω και μικρής-κλίμακας εφαρμογές της προσέγγισης μπορεί να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα για τη βελτίωση της θετικής στάσης των παιδιών και των ικανοτήτων τους τόσο στην εκμάθηση γλωσσών, αλλά και στο συγκεκριμένο θέμα που διδάσκονται μέσω CLIL. Στόχοι CLIL Η προσέγγιση CLIL έχει πρωτίστως τους τρεις ακόλουθους κύριους στόχους. Πρώτος στόχος είναι η απόκτηση γνώσεων εκ μέρους των μαθητών σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο σε βαθμό τουλάχιστον ίσο (αν όχι και μεγαλύτερο) από αυτόν τον οποίο αποκτούν οι μαθητές στο ίδιο αντικείμενο όταν αυτό διδάσκεται μέσω της μητρικής γλώσσας. Δεύτερον, η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων στην ξένη γλώσσα και η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας που να μην μεταθέτει χρονικά την λειτουργική και αυθεντική χρήση της γλώσσας και συνεπώς την ικανοποίηση την οποία νοιώθει κάποιος ο οποίος διαπιστώνει ότι οι γνώσεις τις οποίες αποκτά είναι χρήσιμες και άμεσα εφαρμόσιμες. Αυτός ο στόχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε σχέση με την διδασκαλία ξένων γλωσσών σε παιδιά τα οποία δεν κατανοούν τα μακροπρόθεσμα οφέλη (τα οποία λειτουργούν και ως κίνητρα) τα οποία μπορεί να αποκομίσει κανείς από την εκμάθηση ξένων γλωσσών όπως σπουδές και εργοδότηση. Επομένως, η άμεση εφαρμογή και χρήση των γνώσεων σε μια ξένη γλώσσα λειτουργεί ως κίνητρο για τα παιδιά. Τρίτος στόχος είναι η απόκτηση διαπολιτισμικής αντίληψης και διαπολιτισμικών δεξιοτήτων. Αυτός ό στόχος είναι ένας από τους κύριους στόχους της σημερινής πολυπολιτισμικής κοινωνίας και εξυπηρετείται άμεσα και αβίαστα μέσα από τη προσέγγιση. Τα διάφορα μοντέλα CLIL Ο όρος CLIL περιγράφει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών αυτής της προσέγγισης. Οι διάφορες εφαρμογές βασίζονται στις ιδιαιτερότητες, και δυνατότητες και προτεραιότητες του κάθε εκπαιδευτικού συστήματος. Στην Ευρώπη και σε άλλα 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 648

5 μέρη του κόσμου υπάρχουν πολλά διαφορετικά μοντέλα CLIL τα οποία διαφοροποιούνται με βάση διάφορες παραμέτρους όπως ο χρόνος ο οποίος αφιερώνεται στην διδασκαλία μέσω CLIL, η συχνότητα των μαθημάτων μέσω CLIL, το μέρος της διδακτέας ύλης ο οποίος παρουσιάζεται μέσω CLIL κ.λπ. Πιο κάτω παραθέτουμε σύντομη περιγραφή τριών μοντέλων τα οποία εφαρμόζονται στα πλαίσια του πιλοτικού προγράμματος PRO-CLIL το οποίο θα αναλυθεί εκτενέστερα πιο κάτω. Γλωσσικά ντους (CLIL showers) Το μοντέλο αυτό εφαρμόζει την προσέγγιση CLIL σε μικρά χρονικά διαστήματα όπως λεπτά 2 ή 3 φορές τη βδομάδα. Κατά τη διάρκεια των γλωσσικών ντους τα παιδιά συνεχίζουν να ασχολούνται με τη θεματική ενότητα της βδομάδας (π.χ. φρούτα, βιβλία, εποχές) αλλά ασχολούνται με δραστηριότητες στη ξένη γλώσσα όπως τραγούδια, παιχνίδια, ιστορίες, χειροτεχνίες, κ.λπ. CLIL σε συγκεκριμένες ενότητες κάποιου σχολικού μαθήματος (modular model) Αυτό το μοντέλο εφαρμόζει τη προσέγγιση CLIL μέσα από τη διδασκαλία επιλεγμένων ενοτήτων ενός συγκεκριμένου σχολικού μαθήματος. Μπορεί για παράδειγμα μέσα στα πλαίσια της Επιστήμης ή της Φυσικής Αγωγής να επιλεχθούν κάποιες ενότητες οι οποίες προσφέρονται και να διδαχθούν μέσω της ξένης γλώσσας. CLIL μέσω συγκεκριμένων σχολικών μαθημάτων Αυτό το μοντέλο επιλέγει συγκεκριμένα σχολικά μαθήματα (π.χ. Επιστήμη, Σχεδιασμό και Τεχνολογία) τα οποία διδάσκονται καθ όλη τη διάρκεια της χρονιάς μέσω της ξένης γλώσσας. Πλεονεκτήματα της προσέγγισης CLIL Τα πλεονεκτήματα τα οποία προσφέρει αυτή η προσέγγιση είναι πολυδιάστατα. Οι μαθητές οι οποίοι διδάσκονται μέσω της προσέγγισης CLIL αποκομίζουν πολλά οφέλη σε σχέση με την γλωσσική, πολιτισμική, μαθησιακή και γνωσιολογική τους διάπλαση. Παρόλο που όλες οι πτυχές είναι εξίσου σημαντικές μερικά μοντέλα μπορούν να θέσουν διαφορετικές προτεραιότητες. Μια αυτονόητη πτυχή του CLIL είναι η γλωσσική. Η προσέγγιση έχει ως ένα από τους κύριους στόχους της την βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας του μαθητή και μέσα σε αυτό κυρίως το πλαίσιο έχει αναπτυχθεί. Έρευνες δείχνουν πολύ θετικά αποτελέσματα όσον αφορά την βελτίωση των ικανοτήτων των μαθητών στη ξένη γλώσσα (Stoller, 2004; Llinares, 2007; Mehisto and Asser, 2008). Παράλληλος στόχος βέβαια είναι και η ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων ο οποίος επιτυγχάνεται μέσων των τεχνικών εκμάθησης οι οποίοι εφαρμόζοντα κατά την διάρκεια τους μαθήματος. Ένα τεράστιο πλεονέκτημα το οποίο προσφέρει στους μαθητές αυτή η προσέγγιση είναι το γεγονός ότι τους βοηθά να αποκτήσουν καλύτερη επίγνωση τόσο της μητρικής όσο και της ξένης γλώσσας, δηλαδή να εμβαθύνουν, πολύ συχνά μέσω σύγκρισης, στους μηχανισμούς λειτουργίας των δύο γλωσσικών συστημάτων (Sanz, 2000). Τέλος, η προσέγγιση αυτή βοηθά στην ανάπτυξη πολύγλωσσικών ενδιαφερόντων και στάσεων με αποτέλεσμα οι μαθητές να εκτιμούν και να γνωρίζουν την αξία των άλλων γλωσσών καθώς και της σημασίας του να γνωρίζεις κανείς πολλές γλώσσες. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 649

6 Μια πολύ σημαντική πτυχή του CLIL είναι η πολιτισμική. Το CLIL προωθεί την διαπολιτισμική γνώση και κατανόηση ανάμεσα σε άτομα με διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές και προάγει την ανάπτυξη διαπολιτισμικών επικοινωνιακών ικανοτήτων (Christ, 2002). Τέλος, μέσω των δραστηριοτήτων και διδακτικού υλικού προωθείται η γνωριμία με άλλους λαούς. Το CLIL προσφέρει επίσης και πολλά πλεονεκτήματα όσον αφορά στη γνωσιολογική πτυχή της εκπαίδευσης και πιο συγκεκριμένα όσον αφορά στη βελτίωση της εκμάθησης του περιεχομένου του συγκεκριμένου σχολικού μαθήματος (Grabe and Stoller, 1997; Stoller, 2004; Serra, 2007). Αυτό επιτυγχάνεται λόγω του ότι μέσω του CLIL παρέχονται ευκαιρίες μελέτης του αντικειμένου από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Λόγω των διαφορετικών δομών των διαφόρων γλωσσών ο μαθητής καλείται να επεξεργαστεί τις ίδιες πληροφορίες οι οποίες όμως διατυπώνονται διαφορετικά από ότι στην μητρική γλώσσα. Επιπλέον το CLIL μπορεί να παρέχει πρόσβαση σε διεθνή ορολογία που σχετίζεται με το συγκεκριμένο αντικείμενο και πρόσβαση σε περισσότερες πηγές μάθησης. Τέλος, μέσω των εναλλακτικών και πολλαπλών τεχνικών διδασκαλίας οι οποίες επιστρατεύονται, το CLIL προσφέρει ευκαιρίες μελέτης του αντικειμένου με ποικίλους τρόπους όπως με εργασίες/πρότζεκτ, ομαδικές έρευνες και πειράματα. Το CLIL έχει να προσφέρει πολλά και από την μαθησιακή σκοπιά. Πρώτον, εμπλουτίζει τις ατομικές στρατηγικές μάθησης του μαθητή. Ο κάθε μαθητής έχει τους δικούς τους ιδιοσυγκρασιακούς τρόπους με τους οποίους χειρίζεται την προς εκμάθηση ύλη. Το CLIL αποτελεί μια πρόκληση για τον μαθητή ως προ της διερεύνηση νέων τέτοιων τεχνικών. Δεύτερον, η προσέγγιση αυτή τονώνει τα κίνητρα και το ενδιαφέρον των μαθητών λόγω της διαφοροποιημένης και πρωτοποριακής μεθοδολογίας την οποία ακολουθεί. Τέλος, προσδίδει σκοπό στην εκμάθηση ξένων γλωσσών και δεν μετατοπίζει χρονικά τη χρήση της γλώσσας και την ικανοποίηση που νοιώθει ο μαθητής από την άμεση αξιοποίηση των γνώσεων του. Παρόμοιες προκλήσεις προσφέρονται και στους διδάσκοντες οι οποίοι εφαρμόζουν αυτή την προσέγγιση εφόσον τους δίδεται η ευκαιρία διαφοροποίησης και ανανέωσης των μεθόδων διδασκαλίας και διδακτικών πρακτικών που υιοθετούν. Γενικά ζητήματα όσον αφορά στην προσέγγιση CLIL Όπως συμβαίνει με κάθε καινοτομία έτσι και στην περίπτωση του CLIL υπάρχουν πολλά ζητήματα τα οποία πρέπει να ληφθούν υπ όψιν για τη σωστή εφαρμογή της προσέγγισης. Τα πιο σημαντικά ζητήματα αφορούν στους μαθητές και στους εκπαιδευτικούς. Όσον αφορά στους μαθητές ένα από τα θέματα είναι σε σχέση με την ηλικία τους μαθητή. Πρέπει αυτός ο μαθητής να έχει συγκεκριμένες γνώσεις στην ξένη γλώσσα, να είναι σε μια συγκεκριμένη ηλικία; Η κατάλληλη ηλικία εξαρτάται από το συγκείμενο ξεκινώντας από την παρουσία της ξένης γλώσσας στο συγκεκριμένο χώρο, την ύπαρξη κατάλληλου υλικού, την συμβολή των γονέων, και πολλούς άλλους παράγοντες. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η πρώιμη εισαγωγή της προσέγγισης με χαμηλή έκθεση στη ξένη γλώσσα θεωρείται πλεονεκτική ενόσω βέβαια αυτή η έκθεση αυτή γίνεται με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία των παιδιών (Llinares, 2005). 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 650

7 Πολλά ερωτήματα εγείρονται συχνά ως προς την επίδραση της προσέγγισης αυτής στην ανάπτυξη της μητρικής γλώσσας. Τα πορίσματα από την μέχρι τώρα έρευνα πιστοποιούν ότι δεν απειλείται η ανάπτυξη της μητρικής γλώσσας ιδιαίτερα σε περιπτώσεις χαμηλής και μέτριας έκθεσης στην ξένη γλώσσα. Επιπλέον, μια συγκεκριμένη μελέτη υποστηρίζει ότι μετά από μερικά χρόνια διδασκαλίας μέσω CLIL παρατηρείται βελτίωση και της μητρικής γλώσσας (Dalton-Puffer and Nikula, 2006). Όσον αφορά στους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν μέσω αυτής της προσέγγισης, το κύριο ζήτημα σχετίζεται με την κατάρτισή τους. Όπως είναι γνωστό ένας καλός εκπαιδευτικός χρειάζεται να διαθέτει πολλές γνώσεις και ικανότητες. Στην περίπτωση των διδασκόντων μέσω CLIL οι απαιτήσεις αυτές αυξάνονται. Καταρχάς ο εκπαιδευτικός πρέπει να διαθέτει επαρκή γνώση της ξένης γλώσσας ούτως ώστε να παράγει λόγο ο οποίος να είναι φυσικός και κατανοητός προς τους μαθητές. Επίσης θα ήταν καλό να διαθέτει τις απαραίτητες γλωσσολογικές γνώσεις ούτως ώστε να κατανοεί και να μπορεί να εκμεταλλευτεί από διδακτικής σκοπιάς τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στις δύο γλώσσες και στην διαφορά ανάμεσα στην κατάκτηση και εκμάθηση μιας γλώσσας. Επιπλέον, πρέπει να διαθέτει την ικανότητα να χρησιμοποιεί μεθόδους επικοινωνίας και διεπίδρασης οι οποίες να διευκολύνουν την κατανόηση νοημάτων και λέξεων. Εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα να επιστρατεύει μεθοδολογίες οι οποίες ενισχύουν την χρήση γλώσσας η οποία στοχεύει στην μετάδοση μηνυμάτων. Αυτές οι μεθοδολογίες παρέχουν στους μαθητές ευκαιρίες επικοινωνίας μέσω της χρήσης εμπλουτισμένων στρατηγικών επικοινωνίας. Ο εκπαιδευτικός πρέπει επίσης να διαθέτει στρατηγικές ανατροφοδότησης λαθών και πρότυπης γλωσσικής παραγωγής καθώς επίσης και την ικανότητα να εργάζεται με μαθητές με διαφορετικές γλωσσικές ικανότητες. Είναι επίσης πολύ σημαντικό ο εκπαιδευτικός να εντοπίζει και να χρησιμοποιεί δραστηριότητες διπλής εστίασης οι οποίες στοχεύουν ταυτόχρονα στην εκμάθηση της γλώσσας και του περιεχομένου του μαθήματος. Για αυτόν το λόγο είναι σημαντικό να έχει την ικανότητα να επιλέγει, να προσαρμόζει και να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά το διδακτικό υλικό, συμπεριλαμβανομένου και του υλικού πάνω σε ένα θέμα το οποίο να προέρχεται από διάφορα μέσα (ακουστικό και οπτικό υλικό, υλικό από το διαδίκτυο, κ.λπ.) το οποίο μπορεί να χρησιμοποιεί σε ένα ενσωματωμένο πλαίσιο. Είναι σημαντικό επίσης ο δάσκαλος να μπορεί να ακολουθεί μια δια-θεματική προσέγγιση, δηλαδή να εντοπίζει νοητικές σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα θέματα με σκοπό να κάνει το μάθημα πιο ολοκληρωμένο, σχετικό, εύκολο και αποτελεσματικό. Τέλος, ενόσω ένας μαθησιακός κύκλος ολοκληρώνεται και ανατροφοδοτείται μέσω της μέτρησης και της αξιολόγησης, ο δάσκαλος πρέπει να κατέχει γνώσεις εκπόνησης και εφαρμογής εργαλείων μέτρησης και αξιολόγησης τα οποία να συνάδουν με και να συμπληρώνουν τη φιλοσοφία του CLIL. Το πρόγραμμα PRO-CLIL Το πρόγραμμα PRO-CLIL αποτελεί την πρώτη οργανωμένη εφαρμογή της προσέγγισης στην Κύπρο και χρηματοδοτείται από την ΕΕ μέσω του προγράμματος Comenius 2.1. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Κύπρου (συντονιστής), το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο Weingarten (Γερμανία), το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Μαδρίτης (Ισπανία), το Πανεπιστήμιο Cukurova (Τουρκία) κα το Πανεπιστήμιο του Bristol (Ηνωμένο Βασίλειο) ως 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 651

8 αξιολογητής του προγράμματος. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2006 και θα διαρκέσει μέχρι το Οι γενικοί στόχοι του προγράμματος είναι οι ακόλουθοι: α) Να ερευνηθούν οι αντιλήψεις και απόψεις των μαθητών, των δασκάλων, των γονέων, διευθυντών και επιθεωρητών έναντι του CLIL β) να επιτευχθεί γνωριμία του εκπαιδευτικού κόσμου και του ευρύτερου κοινού με την προσέγγιση CLIL και τα πιθανά οφέλη της για την εκπαίδευση γ) να ερευνηθούν διάφορα μοντέλα εφαρμογών του CLIL, να εντοπιστούν πιθανά προβλήματα στην εφαρμογή του CLIL και να εντοπιστούν τρόποι αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων δ) να εντοπιστούν καλές πρακτικές ως προς την εφαρμογή του CLIL ε) να αναπτυχθούν κατάλληλα υλικά διδασκαλίας στ) να ερευνηθεί η αποτελεσματικότητα της προσέγγισης. Αναμένεται ότι με την ολοκλήρωση του προγράμματος θα ετοιμαστεί επίσης εγχειρίδιο με κατευθυντήριες γραμμές για καλή πρακτική καθώς και σειρά μαθημάτων για αρχική και ενδο-ϋπηρεσιακή κατάρτιση των εκπαιδευτικών στην εφαρμογή της προσέγγισης CLIL. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται πιλοτικά σε 5 νηπιαγωγεία και 10 δημοτικά σχολεία σε αστικές και αγροτικές περιοχές. Τα μοντέλα τα οποία επιλέχθηκαν για εφαρμογή είναι το μοντέλο των CLIL showers (σύμφωνα με το εβδομαδιαίο θέμα/ενότητα), το μοντέλο CLIL σε ενότητες συγκεκριμένων μαθημάτων (modular model) και τέλος το μοντέλο CLIL σε συγκεκριμένα μαθήματα του σχολικού προγράμματος όπως Σχεδιασμός και Τεχνολογία, Οικοκυρικά, Γεωγραφία, καθ ολη τη διάρκεια της ακαδημαϊκής χρονιάς. Τα πρώτα αποτελέσματα Για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος που έχουν αναφερθεί πιο πάνω χρησιμοποιείται ποικιλία ερευνητικών εργαλείων όπως ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις και παρατήρηση τάξης. Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται να ανακοινωθούν μέσα στην επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά ( ) αλλά ήδη κάποιες ενδείξεις διαφαίνονται μέσα από τα προκαταρκτικά αποτελέσματα. Εκπαιδευτικοί και Μαθητές: Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς που εμπλέκονται στο πρόγραμμα διαφαίνεται ότι υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις όσον αφορά στην προετοιμασία για το μάθημα και την εξεύρεση και εκπόνηση κατάλληλου υλικού. Εντούτοις οι εκπαιδευτικοί θεωρούν την εμπλοκή τους μια θετική εμπειρία και επισημαίνουν διάφορα θετικά αποτελέσματα τα οποία παρατηρούν. Αναφέρουν για παράδειγμα ότι βλέπουν αποτελέσματα από την εφαρμογή της προσέγγισης. Μετά από την πρώτη εισαγωγική περίοδο, παρατηρούν ότι οι μαθητές τους κατανοούν με ευκολία τα μαθήματα και ότι μπορούν να ανταποκρίνονται στο μάθημα. Ενώ στα αρχικά στάδια πολλά παιδιά είχαν αναπτύξει ικανότητες κατανόησης, τώρα προχωρούν και σε ανάπτυξη παραγωγής λόγου. Επίσης παρατηρούν ότι οι στόχοι για το συγκεκριμένο μάθημα το οποίο διδάσκουν μέσω CLIL επιτυγχάνονται από τα παιδιά. Πολύ σημαντικό είναι επίσης ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι οι μαθητές αγαπούν και δείχνουν μεγάλο ενθουσιασμό για τα μαθήματα μέσω CLIL καθώς και αυξημένο ενδιαφέρον για την εκμάθηση ξένων γλωσσών. Τέλος, το μαθήματα που 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 652

9 γίνονται μέσω CLIL έχουν γίνει εύκολα αποδεκτά από τους μαθητές, οι οποίοι τα αντιμετωπίζουν σαν ένα συνηθισμένο μέρος του σχολικού προγράμματος. Όλοι σχεδόν οι εκπαιδευτικοί που συμμετέχουν δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν την εφαρμογή του προγράμματος και την επόμενη χρονιά. Όλοι επιδεικνύουν μεγάλο ενδιαφέρον και επιθυμία για επέκταση και θεσμοποίηση της εφαρμογής του CLIL. Γονείς Από την πλευρά των γονέων φαίνεται να υπάρχει ενδιαφέρον και ενθουσιασμός. Στην αρχή του προγράμματος κάποιοι είχαν ανησυχίες τις οποίες εκφράσανε στους συντονιστές του προγράμματος και τους εκπαιδευτικούς. Σύντομα όμως φαίνεται να αντιμετωπίστηκαν οι ανησυχίες τους. Γενικά δίνουν θετική ανατροφοδότηση στους εκπαιδευτικούς και αναφέρουν και οι ίδιοι τον ενθουσιασμό των παιδιών τους και την πρόοδο την οποία παρατηρούν. Η προσέγγιση CLIL φαίνεται να γίνεται αποδεκτή από τους γονείς οι οποίοι και ζητούν τη συνέχιση της εφαρμογής του προγράμματος. Εκπαιδευτικοί Λειτουργοί Όσοι εκπαιδευτικοί λειτουργοί ρωτήθηκαν για τις απόψεις τους μέχρι τώρα, ανέφεραν την ικανοποίησή τους με την μέχρι τώρα πρόοδο του προγράμματος και συζητούν τρόπους συνέχισης ή/και επέκτασης του προγράμματος. Προοπτικές Εφαρμογής της προσέγγισης CLIL στη Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση της Κύπρου Με τη συμπλήρωση της αξιολόγησης του πιλοτικού προγράμματος αναμένεται ότι θα κατατεθεί πρόταση όσον αφορά την εφαρμογή της προσέγγισης CLIL στη Κύπρο. Αν και χρειάζονται ακόμη στοιχεία για να συμπληρωθεί μια ολοκληρωμένη πρόταση, φαίνεται ήδη ότι η προσέγγιση προσφέρεται για τα δεδομένα της Κύπρου. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η εφαρμογή της προσέγγισης θα βοηθήσει στην ενίσχυση της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της Κύπρου, κυρίως με την ενίσχυση της ποσοτικής και ποιοτικής επαφής των μαθητών με μια ξένη γλώσσα, έτσι ώστε η Κύπρος να προσεγγίσει τους στόχους της Ε.Ε. και να μπορεί επίσης να θέσει τις βάσεις για μελλοντική εισαγωγή μιας δεύτερης ξένης γλώσσας στη Δημοτική Εκπαίδευση. Η εφαρμογή του CLIL στην Κυπριακή πρωτοβάθμια εκπαίδευση δεν θα ήταν τόσο δύσκολη όσον ήταν σε άλλες χώρες, καθώς η Κύπρος διαθέτει πολυδύναμους εκπαιδευτικούς, μεγάλος αριθμός των οποίων κατέχει μια ξένη γλώσσα και ειδικότερα την αγγλική σε ικανοποιητικά επίπεδα. Η έλλειψη γλωσσομάθειας των εκπαιδευτικών στο εξωτερικό υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που έπρεπε να αντιμετωπίσουν άλλες χώρες που εφάρμοσαν το CLIL. Τέλος, σημαντικό στοιχείο από όπου διαφαίνεται η ετοιμότητα για εφαρμογή της προσέγγισης είναι το γεγονός ότι όσοι εμπλέκονται μέχρι τώρα την έχουν αποδεχθεί. Τόσο οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς αλλά και οι μαθητές έχουν υιοθετήσει την προσέγγιση και αναφέρουν ένα αριθμό πλεονεκτημάτων τα οποία εντοπίζονται από τους ίδιους, όπως τη μείωση της ανάγκης ενισχυτικών μαθημάτων ειδικά για τους πολύ μικρούς μαθητές. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 653

10 Αν και υπάρχουν τα πιο πάνω στοιχεία που ευκολύνουν μια πιθανή εφαρμογή της προσέγγισης στη πρωτοβάθμια, υπάρχει ακόμη μια σειρά παραγόντων που πρέπει να εξασφαλιστούν για να είναι η εφαρμογή πετυχημένη. Ένας σημαντικός παράγοντας είναι η στήριξη της προσέγγισης από τη διοίκηση. Η επιτυχής εφαρμογή ενός προγράμματος CLIL χρειάζεται να έχει τη στήριξη της καινοτομίας από τη διοίκηση της σχολικής μονάδας, δηλαδή τον διευθυντή ή την διευθύντρια, αλλά και από τους γονείς και τους συναδέλφους. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να μυηθούν όλοι στα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες της προσέγγισης και να δοθεί η ευκαιρία για έκφραση και συζήτηση τυχόν αμφιβολιών ή ερωτήσεων. Χρειάζεται επίσης να γίνει επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που θα εφαρμόζουν τη προσέγγιση. Για την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος την επιμόρφωση ανέλαβε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το οποίο συνέχισε και τη στήριξη των εκπαιδευτικών καθ όλη τη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής. Σε περίπτωση επέκτασης της προσέγγισης πρέπει να διασφαλιστεί η επιμόρφωση και στήριξη των εκπαιδευτικών. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι το CLIL μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά τόσο από εκπαιδευτικούς που έχουν ειδίκευση στη διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας (αγγλικά) όσο και από άλλους οι οποίοι δεν είχαν μέχρι τώρα διδάξει μια ξένη γλώσσα. Κύριο στοιχείο και για τις δυο ομάδες εκπαιδευτικών είναι όμως η επιμόρφωση. Η πρώτη ομάδα χρειάζεται επιμόρφωση σε θέματα όπως η αξιολόγηση μέσα στα πλαίσια του CLIL και όπως η ισορρόπηση των γλωσσικών στόχων με τους στόχους του συγκεκριμένου μαθήματος. Η δεύτερη ομάδα χρειάζεται επίσης επιμόρφωση σε βασικές δεξιότητες και τεχνικές διδασκαλίας μιας ξένης γλώσσας. Έστω και μετά από την επιμόρφωση τους, η εφαρμογή της προσέγγισης, τουλάχιστο στα αρχικά στάδια, είναι αρκετά απαιτητική από τους εκπαιδευτικούς. Για το λόγο αυτό, είναι καλό να δημιουργούνται μικρές ομάδες συνεργασίας και αλληλο-στήριξης των εκπαιδευτικών. Είναι καλό επίσης να υπάρχουν κάποιες εναλλακτικές πορείες και μοντέλα εφαρμογής της προσέγγισης τα οποία να προσφέρονται στα σχολεία για επιλογή ανάλογα με το συγκείμενο κάθε φορά. Ένας σημαντικός τομέας δυνατών επιλογών θα ήταν τα συγκεκριμένα μαθήματα στα οποία θα εφαρμόζεται η προσέγγιση. Η ύπαρξη συγκεκριμένων επιλογών προσφέρει στους εκπαιδευτικούς την ευκαιρία να εργαστούν με σχολικά μαθήματα για τα οποία τρέφουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην διδασκαλία των οποίων μπορεί να έχουν ιδιαίτερες ικανότητες. Τέλος, η δημιουργία μιας τράπεζας διδακτικού υλικού θεωρείται αναγκαία για την επιτυχή έκβαση και συνέχιση ενός τέτοιου προγράμματος. Η έλλειψη διδακτικού υλικού είναι ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στην Κύπρο αλλά είναι επίσης ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζεται σχεδόν παντού όπου εφαρμόζεται το CLIL, καθώς είναι συνήθως δύσκολο να βρει κανείς διδακτικό υλικό στη ξένη γλώσσα που διδάσκεται το οποίο να καλύπτει επίσης και το αναλυτικό πρόγραμμα της συγκεκριμένης χώρας στην οποία εφαρμόζεται η προσέγγιση. Μια πρώτη λύση θα ήταν η δημιουργία μιας τράπεζας υλικού στην οποία θα μπορούσαν εύκολα οι εκπαιδευτικοί να βρίσκουν υλικό το οποίο αξιολογήθηκε και δοκιμάστηκε στη πράξη. Στο παρόν άρθρο παρουσιάστηκε η προσέγγιση CLIL και η σχέση της τόσο με την Ευρωπαϊκή πολιτική αλλά και με την ιδιαίτερη περίπτωση της Κυπριακής 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 654

11 πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Παρουσιάστηκε επίσης η πιλοτική εφαρμογή της προσέγγισης που πραγματοποιείται στη Κύπρο και προκαταρτικά αποτελέσματα και σκέψεις όσον αφορά την επέκταση της εφαρμογής της. Γενικά η πρωτοβάθμια εκπαίδευση χρειάζεται στήριξη και ενίσχυση της διδασκαλίας ξένων γλωσσών έτσι ώστε να παραμείνει σύγχρονη και να ανταπεξέλθει στις Ευρωπαϊκές καινοτομίες και στους στόχους στους οποίους ήδη προχωρούν οι Ευρωπαίοι εταίροι της Κύπρου. Μια εφαρμογή της προσέγγισης, βάση των πιο πάνω προτάσεων, θα προσφέρει σημαντικά ωφελήματα και τα θετικά αποτελέσματα της μέχρι τώρα πιλοτικής εφαρμογής είναι ενδεικτικά της ετοιμότητας που υπάρχει για εφαρμογή μιας τέτοιας καινοτομίας. Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης του προγράμματος PROCLIL θα μπορεί να δώσει ακόμη πιο συγκεκριμένες προτάσεις και εισηγήσεις για την εφαρμογή του CLIL οι οποίες αναμένεται ότι θα αξιοποιηθούν κατάλληλα από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αναφορές Barcelona European Council. (2002) Presidency Conclusions. Commission of the European Communities. (2003) "Promoting Language Learning and Linguistic Diversity: An Action Plan Brussels. Dalton-Puffer, C. & Nikula, T. (2006) (Eds) Current Research on CLIL. Vienna English Working Papers.15 (3). Vienna: Austria. Eurydice. (2006) Content and Language Integrated Learning at School in Europe. European Commission. Grabe, W., & Stoller, F.L. (1997) Content-based instruction: Research foundations. In Snow, M.A. & Brinton, D.M. (Eds.). The content-based classroom: Perspectives on integrating language and content (pp. 5-21). White Plains, NY: Longman. Llinares Garcia, A. (2005) An introduction to CLIL. Presentation at Cracow European Language Label Conference. Llinares García, A. (2007) Classroom bilingualism at the preschool level: towards a more natural EFL context. In Pérez Vidal, Bel and Garau (eds) A Portrait of the Young in Multilingual Spain Clevedon: Multilingual Matters. Mehisto, P. & Asser, H. (2007) Stakeholder Perspectives: CLIL Programme Management in Estonia, International Journal of Bilingualism and Bilingual Education, 10(5), Sanz, C. (2000) Bilingual Education Enhances Third Language Acquisition: Evidence from Catalonia, Applied Psycholinguistics 21: Serra, C. (2007) Assessing CLIL at Primary School: A Longitudinal Study. International Journal of Bilingualism and Bilingual Education, 10(5), Stoller, F. (2004) Content-based instruction: Perspectives on curriculum planning. Annual Review of Applied Linguistics, 24, o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 655

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Ερευνητικό Πρόγραμμα «Αξιολόγηση Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας στα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της Κύπρου» 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

1ος Στόχος: «Βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων»

1ος Στόχος: «Βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων» Στόχοι υπό έμφαση 2015-2016 1ος Στόχος: «Βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων» Συνέδρια Διευθυντών Επαρχιακών Γραφείων Παιδείας Νοέμβριος 2015 ΑΞΟΝΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Γιατί συνεχίζεται ο στόχος για 2 η

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗ Ημερίδα ΠΕΚΑΔΕ, 2 Οκτωβρίου 2010 Getting Prepared for the New School Β. Δενδρινού, Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας & Φιλολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση 10/11/2015

Ενημέρωση 10/11/2015 Ενημέρωση 10/11/2015 Οι Δείκτες Επιτυχίας = αναφέρονται στα Μαθησιακά Αποτελέσματα, τα οποία αναμένεται να επιτύχει, κατά τετράμηνο, τάξη ή συνδυασμό τάξεων και κατά επίπεδο εκπαίδευσης από την προδημοτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου

Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου Poster Έρευνα Δράσης «Βελτίωση Προφορικού και Γραπτού Λόγου» Εκπαιδευτικοί 24 εκπαιδευτικοί Αριθμός Παιδιών Τμήματα 196 παιδιά 12 τμήματα Τοποθεσία Σχολείο της

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τι ισχύει για τους εισακτέους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Σύμφωνα με το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, αγαπητοί σπουδαστές, με ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ»

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6: «ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Σύνδεση του Μείζονος ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Α. Οι στόχοι, η φιλοσοφία και οι μέθοδοι του Νέου Σχολείου Στο Νέο Σχολείο υπηρετούνται οι εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Ειδίκευση Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Η ειδίκευση προσφέρει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές σε βάθος θεωρητική κατάρτιση σε ζητήματα διδακτικής της ελληνικής γλώσσας, εξετάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικές Γλώσσες και Πολυγλωσσία

Εθνικές Γλώσσες και Πολυγλωσσία [Η Ελληνική Γλώσσα στην Ευρώπη] Εθνικές Γλώσσες και Πολυγλωσσία Α. Ευρωπαϊκοί φορείς αρμόδιοι για την άσκηση γλωσσικής πολιτικής - Συμβουλευτικά όργανα και οργανισμοί Ευρωπαϊκή Επιτροπή - http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages_en.html

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια)

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Υπεύθυνη συντονίστρια λειτουργός του Π.Ι.Κ. Χρυσάνθη Μελετίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου Δρ Μάριος Στυλιανίδης ΕΔΕ, ΥΠΠ 15 Μαΐου 2012 Δομή Παρουσίασης 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Υποστήριξης Επαγγελματικής Μάθησης Εκπαιδευτικών. Ενιαίο Ολοήμερο Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο «Ιαματική» 13 Ιουνίου 2016

Πρόγραμμα Υποστήριξης Επαγγελματικής Μάθησης Εκπαιδευτικών. Ενιαίο Ολοήμερο Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο «Ιαματική» 13 Ιουνίου 2016 Πρόγραμμα Υποστήριξης Επαγγελματικής Μάθησης Εκπαιδευτικών Ενιαίο Ολοήμερο Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο «Ιαματική» 13 Ιουνίου 2016 o Επαρχία Λεμεσού, κοινοτικά όρια Επταγώνειας o Ενιαίο Ολοήμερο Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN Η ενίσχυση της διαπολιτισμικής μάθησης στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version Οι Συμβουλές Δράσης EILEEN ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Τρόπος υλοποίησης: Σύγχρονα Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Δυναμικό Μοντέλο Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΕ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ CREATIVE PRIMARY SCHOOL PARTNERSHIPS WITH VISUAL ARTISTS (CREARTE) ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Απρίλιος 2016

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Δομή της παρουσίασης Επαγγελματική μάθηση: τι αλλάζει; Πώς τα σχολεία μπορούν να συνεργαστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης

Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Εργαστήριο 1: «Βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ)

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) Λεωφ. Κυρηνείας 184, 2112 Λευκωσία Κύπρος Τηλ. : 22817585 Φαξ : 22817599 Web : www.poed.com.cy E-mail : poed@cytanet.com.cy Λευκωσία, 9 Σεπτεμβρίου, 2016 Διευθυντές/Διευθύντριες

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ «Είναι μια συνεχής διαδικασία παρακολούθησης και ελέγχου του βαθμού επίτευξης των διδακτικών στόχων (δεικτών),

Διαβάστε περισσότερα

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης Η εισήγηση πλαισίων διασφάλισης ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET) αποτελεί προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια. Οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κατά τα πρώιμα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Ο κάθε εκπαιδευτικός λειτουργός αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά την αξιολόγηση του. Για αντικειμενική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΠΕΚ Λαμίας Υπεύθυνος: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Προφίλ του Σχολείου Αριθμός Μαθητών: 397 Αριθμός Εκπαιδευτικών: 68 Αριθμός Τμημάτων: 20 Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σχολικής μονάδας: 1. Αστικό σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες»

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Εκπαιδευτική διοίκηση και ηγεσία στην Κύπρο και στον διεθνή χώρο 40 χρόνια δράσης του Κυπριακού Ομίλου Εκπαιδευτικής Διοίκησης «Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Στέλιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ: ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ: ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ: ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ «Επαγγελματική Μάθηση Εκπαιδευτικών και καθημερινή εκπαιδευτική πράξη» Λευκωσία, 7 Ιουνίου 2017 Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» *Η λήψη της απόφασης για συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα