ΤΟΠΟΣ 17/2001 Επιθεώρηση χωρικής ανάπτυξης, σχεδιασµού και περιβάλλοντος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΠΟΣ 17/2001 Επιθεώρηση χωρικής ανάπτυξης, σχεδιασµού και περιβάλλοντος"

Transcript

1 ΤΟΠΟΣ 17/2001 Επιθεώρηση χωρικής ανάπτυξης, σχεδιασµού και περιβάλλοντος Άρθρα Α. ΛΟΥΚΑΚΗ Μεταµοντερνικές ταυτότητες στο Ρέθυµνο: αναγεννησιακός πολιτισµός και τουριστικές «αξιοποιήσεις» της µνήµης Ε. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Η αστική βιωσιµότητα ως «Οικουµενικό Σχέδιο» Κ. ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ Προσέγγιση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων της υγείας στην Ελλάδα Α. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ Φαινόµενα τριτογενοποίησης της απασχόλησης Σ. ΠΟΛΥΖΟΣ, Γ. ΠΕΤΡΑΚΟΣ Χωροθέτηση των επιχειρήσεων στην Ελλάδα: Ανάλυση προσδιοριστικών παραγόντων και Εµπειρική ιερεύνηση. ΛΑΓΟΣ Η τουριστική αστικοποίηση ως µία νέα µορφή χωρικής ανάπτυξης Σ. ΚΥΒΕΛΟΥ Χωροταξικός σχεδιασµός και χωροταξική επανασύνθεση: Πραγµατικότητες, προοπτικές και σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης για το φυσικό σχεδιασµό Έρευνες ιατριβές Β. ΦΟΥΡΚΑΣ Η πόλη στον κυβερνοχώρο: Ευρώπη και Μάντσεστερ, Ε. ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ LACROIX ιερεύνηση τρόπου παρέµβασης των κεντρικών αναπτυξιακών φορέων στο χωρικό και περιβαλλοντικό (φυσικό και ανθρωπογενή) σχεδιασµό Χ. ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΥ Το τραπεζικό σύστηµα και οι διαδικασίες αξιολόγησης και έγκρισης επενδυτικών σχεδίων

2 Βιβλιοκρισίες Α. ΚΑΡΑ ΗΜΟΥ-ΓΕΡΟΛΥΜΠΟΥ, Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΟΣ ΚΑΥΚΑΛΑΣ, Γ. Μείωση της µονοκεντρικότητας στο πολεοδοµικό συγκρότηµα και ο ρόλος του τριτογενούς τοµέα. ΚΑΡΥ ΗΣ ΚΑΡΑ ΗΜΟΥ-ΓΕΡΟΛΥΜΠΟΥ Α. Μεταξύ Ανατολής και ύσης βορειοελλαδικές πόλεις στην περίοδο των οθωµανικών µεταρρυθµίσεων Γ. ΨΥΧΑΡΗΣ RODRIGUEZ-POSE, A. Dynamics of Regional Growth in Europe Social and Political Factors Πράξη και Πολιτικές Ρ. ΜΗΤΟΥΛΑ, Π.Α. ΠΑΤΑΡΓΙΑΣ, Α. ΠΟΥΛΟΥ ΗΣ Η φυσιογνωµία των πόλεων αναδεικνύεται µε την ένταξη των αρχαιολογικών µνηµείων στο περιβάλλον τους. Η περίπτωση της Αθήνας Φ. ΜΗΤΑΡΑΚΗ-ΜΠΑΖΟΥ, Ε. ΜΠΑΣΟΥΚΕΑ Ιστορικό δηµιουργίας το 1965 του γραφείου Ρυθµιστικού Σχεδίου Αθήνας Ε. ΧΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ιεύρυνση και περιφερειακή ανάπτυξη Γ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Το µοντέλο της παγκοσµιοποίησης και οι επιπτώσεις του στο περιβάλλον των περιφερειών

3 Μεταμοντερνικές ταυτότητες στο Ρέθυμνο: αναγεννησιακός πολιτισμός και τουριστικές αξιοποιήσεις της μνήμης Αργυρώ ΛΟΥΚΑΚΗ 1 Το Ρέθυμνο ως προϊόν της συναίρεσης Βυζαντίου και Βενετίας Tο Ρέθυμνο βρίσκεται σε καίρια θέση, στο μέσο περίπου της βόρειας παραλίας της Κρήτης, ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες πόλεις, τον Χάνδακα, σημερινό Ηράκλειο, και τα Χανιά. Βρίσκεται, όμως, κεντρικά και κατά μία ιστορική έννοια: Το σύνθετο βλέμμα που αναπτύχθηκε στην Κρήτη, με την αποφασιστική και συχνά πρωτοποριακή συμβολή του Ρεθύμνου, ως προϊόν πολιτιστικής συναίρεσης ανάμεσα στην Βενετία που κατείχε την Κρήτη από το 1211 έως το 1669 αφ' ενός και τον Βυζαντινό πολιτισμό της Κρήτης αφ' ετέρου, είχε εξαιρετικά δημιουργικούς καρπούς. Οι καρποί αυτοί ανήγαγαν το νησί σε Ελλάδος Ελλάδα μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, και σε κέντρο μίας γεωγραφίας που με τα αισθητικά υποδείγματά της αγκάλιασε τα Βαλκάνια, την Ρωσία, και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Χερσόνησο του Σινά. Η πόλη απλώνεται παραθαλάσσια σε μεγάλη έκταση έχοντας σαν πανοραμικό φυσικό, συμβολικό, και μυθολογικό υπόβαθρο την Ιδη ή Ψηλορείτη (δες Λουκάκη 1998). Γύρω της υπάρχουν υψώματα και ευφορότατες καλλιεργημένες κοιλάδες. Η Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό υβρίδιο του πρώιμου μοντερνισμού, προϊόν σύγκλισης της τοπικής αισθητικής και της Αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής γλώσσας, η οποία εισήχθηκε στο νησί κυρίως βάσει συλλογών με μορφολογικά υποδείγματα του Sebastiano Serlio και του Andrea Palladio (δες Φατούρου-Ησυχάκη 1983). Το Ρέθυμνο με την ακρόπολή του αποτελεί ένα όριο στο θαυμάσιο φυσικό τοπίο ανάμεσα στην ήρεμη διαμόρφωση της βόρειας αμμώδους παραλίας και στην βραχώδη συνέχιση της ακτής προς τα δυτικά. Η ακρόπολη αυτή, η οποία 1 Αργυρώ Λουκάκη, DPhil Γεωγραφίας (Oxford) 1

4 στην συνέχεια απέκτησε ένα αμφίβολης ισχύος φρούριο, την Fortezza, στα μάτια των Βενετών ήταν ένας επιπλέον λόγος για την επιλογή της θέσης της πόλης (δες Καλοκύρη 1998). Το Ρέθυμνο είναι η πόλη με την πιο καλοδιατηρημένη Αναγεννησιακή μνημειακότητα στην χώρα (αν και όχι με μνημεία μέγιστης κλίμακας όπως τα τείχη του Ηρακλείου). Η πλούσια φαντασία των Βενετών οδηγεί στην υπόθεση ότι η πρόθεση των Βενετών, αλλά και των Κρητών κατοίκων της για αυτήν την πόλη πρέπει να υπερέβαινε κατά πολύ την απλή σταδιακή επέκταση των τειχών για να συμπεριλάβουν τις νέες ανάγκες. Η επέκταση της ίδιας της Βενετίας χαρακτηρίζεται από εφευρετικότητα (Steiner 1997), μία εφευρετικότητα που στο Ρέθυμνο βρήκε την ισοφάρισή της στις λεπταίσθητες τοπικές προσαρμογές ξένων αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών προτύπων, και σε μιά πρωτοτυπία υψηλής και συνειδητά επιλεγμένης ποιότητας. Το Ρέθυμνο αναδείχθηκε σε σημαντικό κόμβο του εξαγωγικού εμπορίου των Βενετών, και παράλληλα, χάρη στην γηγενή αστική τάξη, σε σπουδαιότατο κέντρο γραμμάτων και τεχνών, με υψηλή και ραφιναρισμένη, από όλες τις ενδείξεις που διαθέτουμε, ποιότητα αστικού βίου. Έτσι, πρώτη απ' όλες τις άλλες πόλεις της νήσου, η πόλη αυτή απέκτησε Ακαδημία, την Ακαδημία των Vivi to 1562, η οποία συνέβαλε στην άνθιση του Κρητικού θεάτρου. Οι δημιουργικές ζυμώσεις στο πλαίσιο της Ακαδημίας αυτής, αλλά και των Ακαδημιών του Ηρακλείου και των Χανίων, που ακολούθησαν, και η φάση προπαρασκευής με Ελληνικές μεταφράσεις και μιμήσεις Ιταλικών έργων, όπως και οι προσπάθειες για σύνθεση στο Κρητικό ιδίωμα, συνετέλεσαν στο να εμφανισθεί το θέατρο στην Κρήτη με έργα όχι πρωτόλεια, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά από γλωσσική και σκηνική άποψη εντελώς ώριμα (δες Λουκάκη 2000α). Το Ρέθυμνο αντιστοιχεί με ακρίβεια στην εντύπωση του Franco Purini (2001) για την Ελληνική πόλη, που μέσα στην εξωτερική της αναρχία εκφράζει μία σαρωτική ενέργεια βασισμένη στην γήινη και αγνή σχέση με το φυσικό σκηνικό, με τέτοια καθαρότητα και πλαστικότητα που η κάθε λεπτομέρεια έχει βάρος και παρουσία, φυσική και μεταφυσική. Ο 2

5 Purini προβαίνει σε μία σύγκριση με την Ιταλική πόλη που μας αφορά άμεσα: το παρελθόν στην Ελληνική πόλη δεν έχει υποστεί την καλαισθητική αποστασιοποίηση που χαρακτηρίζει την Ιταλική. Έτσι, το αρχαίο ίχνος στην Ελλάδα υπερβαίνει τον νουθετικό και μελαγχολικό χαρακτήρα που έχει στην Ιταλική πόλη και συνιστά πρόταση για το παρόν και το μέλλον, απόθεμα καθαρότητας και ευτυχίας, εντελώς σύγχρονο ιδανικό ομορφιάς. Το τοπίο του Ρεθύμνου φαίνεται να απασχόλησε ιδιαίτερα τους Βενετούς, τόσο αυτό της πόλης και της άμεσης ενδοχώρα της, όπως εμφανίζονται στους περίτεχνους χάρτες του "Βασιλείου της Κρήτης" του Βενετού στρατιωτικού μηχανικού των αρχών του 17ου αιώνα Francesco Basilicata (δες πίνακες στο Λαμπρινός-Δανέζης 1994), όσο και το τοπίο του Ψηλορείτη, το μυθολογικό και γεωγραφικό υπόβαθρό της, ο πόλος "φύση" στο διαλεκτικό ζεύγος "φύση-πολιτισμός", όπως αναπαρίσταται σε χαλκογραφίες της κορυφής του βουνού ειδωμένης ως παραδείσιας έδρας του Δία, αλλά και σε λογοτεχνικές αναφορές σε αυτό (δες Λουκάκη 2000α και 1998 αντίστοιχα). Οι κάτοικοι της πόλης πρέπει να έβλεπαν τον κόσμο με τρόπο σύνθετο κατά την Βενετοκρατία, αρκετά διαφορετικά από τους άγρια κυνηγημένους αγρότες της ενδοχώρας της: σαν θέατρο, ένα μυστικό επίκεντρο σύμφωνα με την φιλοσοφία της Αναγέννησης (δες Yates 1992) που εισήχθηκε στο νησί από τους Βενετούς, και σαν σχέση με την φύση, ιδιαίτερα αυτή του Ψηλορείτη, που μεγάλωνε και ανέθρεφε ατρόμητους επαναστάτες (δες Λουκάκη 1998, 2000α). Με την αρχιτεκτονική, την ζωγραφική, την λογοτεχνία της πόλης αυτής και της ενδοχώρας της εισάγεται στην Κρήτη, και τον μεταβυζαντινό χώρο γενικότερα, μια διαφορετική ματιά στον κόσμο. Η σύνθετη και συνθετική αυτή ματιά μεταφράζεται σε όρους τόσο αισθητικούς, όσο και επιστημονικούς (θέατρο, μουσική, αρχιτεκτονική, ζωγραφική, μαθηματικά, δες Παναγιωτάκη 1988, 1989, 1990). Αντίστοιχα, η "αυθεντική" Βενετσιάνικη ματιά πέρασε στο νησί ως καλλιτεχνική παρουσία, ως στρατιωτική αρχιτεκτονική, ως γεωγραφική και χαρτογραφική διερεύνηση του χώρου, και ως επιστημονικός και φιλοσοφικός στοχασμός, με 3

6 τον οποίο διαδόθηκε το ανήσυχο Αναγεννησιακό πνεύμα στο νησί. Η αρχιτεκτονική σύγκλιση μητρόπολης- αποικίας, όπως μαρτυρείτε σε αυτήν την πόλη, έχει μία αισθητική αυτοτέλεια, η οποία είναι προϊόν μιας σειράς συνιστωσών, αλλά κρατά παράλληλα την αινιγματικότητά της. Το Ρέθυμνο αντανακλά τις προόδους του Βενετοκρητικού μοντερνισμού μέσα από την πολεοδομία, τις υποδομές, και την αμυντική του θωράκιση. Πέρα από την πόλη με την Φορτέτσα της, το υβριδιακό στυλ του πρώιμου Κρητικού μοντερνισμού εξαπλώθηκε σε όλο τον νομό Ρεθύμνης, ακόμη και σε απόμακρα χωριά πάνω στον Ψηλορείτη. Η παράδοση αυτή ακολουθήθηκε επίμονα μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την μεταπολεμική εισβολή των νέων οικοδομικών υλικών. Το υψηλό επίπεδο λόγιας κατάρτισης στο Ρέθυμνο έκανε ώστε να συναντάμε στην πόλη αυτή το πλουσιότερο θεματολόγιο μορφών και γλυπτικής διακόσμησης -που συχνά θυμίζει κρητική ψιλοβελονιά - από όλες τις άλλες πόλεις της Κρήτης (κάτι που επαληθεύει την γνωστή αλληλεπίδραση ανάμεσα στην λογοτεχνία και την τέχνη, δες και Loukaki 1994), παρ' όλο που το Ηράκλειο και τα Χανιά ήσαν πόλεις μεγαλύτερες και σε επιρροή και σε πληθυσμό κατά την Βενετοκρατία. Τα Αναγεννησιακά Χανιά, πόλη μεγαλύτερης κλίμακας και σπουδαιότητας από το Ρέθυμνο, έχουν ψηλότερα και μεγαλύτερα κτίρια με λιγότερο καλοδουλεμένες λεπτομέρειες σε εξ ίσου στενούς με το Ρέθυμνο δρόμους. Η Αναγεννησιακή φάση των Χανίων έχει υποστεί σημαντικές ζημιές από τους βομβαρδισμούς του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, που μπορεί να υποστηριχθεί ότι επέδρασαν αρνητικά στην πόλη ως προς το ήθος διατήρησης της παλιάς αρχιτεκτονικής της μεταπολεμικά, κάτι που συνέβη και στον Πειραιά (δες Λουκάκη 2000β). Το Ηράκλειο, ως η πρωτεύουσα του "Βασιλείου της Κρήτης", είχε μιά μεγάλη σειρά από σημαντικά δημόσια κτίρια, σήμερα κατεστραμμένα σε μεγάλο βαθμό. Η διαφορά του Ρεθύμνου από τις άλλες πόλεις της Κρήτης είναι σαφής στον πίνακα του Basilicata, όπου το Ρέθυμνο εμφανίζεται να αιωρείται ανάμεσα στις διαλεκτικές σχέσεις πόλη-φρούριο, και φύσηπολιτισμός. Τόσο το Ηράκλειο, όσο και τα Χανιά εμφανίζονται σαν πιο "αρσενικές" πόλεις, με 4

7 την έννοια ότι είναι περισσότερο ταυτισμένες με την στρατιωτική λειτουργία απ' ότι το "θηλυκό" Ρέθυμνο. Πράγματι, το Ρέθυμνο χαρακτηριζόταν από αστικό βίο πιο ευχάριστο από αυτές, ενώ η υποδομική και αμυντική του βάση παρέμεινε εύθραυστη μέχρι το τέλος της Βενετοκρατίας: τα τείχη απλώς το περιέκλειαν δίχως να το προστατεύουν, ενώ το λιμάνι του με τις συνεχείς εναποθέσεις άμμου ποτέ δεν λειτούργησε σωστά (δες Στεριώτου 1992, ), παρά μόνον από την δεκαετία του 1980 και μετά, όταν η πόλη συνδέθηκε ακτοπλοϊκά με τον Πειραιά. Από την σύγκριση του Ρεθύμνου με την μητρόπολη Βενετία (τηρουμένων των αναλογιών, βεβαίως) προκύπτει, εξ άλλου, ότι, ανάμεσα στους λόγους της απόκλισής τους πρέπει να περιλαμβάνονται η τοπική εφευρετικότητα κάθε μίας, η σχετική τους ισχύς και αίγλη, τα ιστορικά στρώματα μορφοπλασιών και κατασκευαστικών αναλογιών (διαφορετικά κοινωνικά δεδομένα, όπως η κατάτμηση της γης μέσα στο μπούργκο, αλλά και διαφορετικά κατασκευαστικά υλικά καταλήγουν σε διαφορετικά κατασκευαστικά μεγέθη), η παρουσία προηγούμενων αισθητικών τρόπων, και το διαφορετικό συμβολικό και περιβαλλοντικό τους υπόβαθρο. Η πρωτοτυπία στην μίμηση της Ιταλικής Αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής δημιουργίας που βρίσκουμε στην πόλη και την περιφέρεια του Ρεθύμνου είχε μία σειρά από προϋποθέσεις: αφ' ενός την εντελή απορρόφηση του ξένου προτύπου, και αφ' ετέρου την επιδίωξη πραγμάτωσης ντόπιων ιδανικών για τον αστικό και αγροτικό χώρο μέσα από την αυτοσυγκράτηση στο χρώμα (αν και η μητρόπολη αγαπούσε τα έντονα χρώματα, όπως το "Βενετσιάνικο κόκκινο", που αντανακλώνταν στα σκοτεινά κανάλια), τις εσκεμμένες αναλογίες ανοιγμάτων και όγκων λόγω του διαφορετικού μεγέθους των κτιρίων μητρόπολης και αποικίας, την γεωμετρημένη γλυπτική πρόσοψη που χαρακτηριζόταν από καθαρές γεωμετρικές μορφές, το ήδυσμα της πληθωρικής παρουσίας ευωδιαστής βλάστησης. Από την σύνθεση ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, η οποία υπήρξε εξαιρετικά επώδυνη σε όρους αίματος και εχθροπραξιών, προκύπτει η ιλαρότητα, η ηδύτητα του συνδυασμού της 5

8 σχεδιασμένης με επιμέλεια, αλλά αδρής αυτής αρχιτεκτονικής παρουσίας στις Ρεθυμνιακές προσαρμογές της με την πλούσια, ακόμη και όταν είναι άνυδρη, πολυτονική ακόμη και εντός του ιδίου χρώματος βλάστηση. Η Αναγεννησιακή γεωμετρικότητα προσέφερε στον νομό Ρεθύμνου μια ποικιλία εκφράσεων. Τα αστικά, αλλά και τα αγροτικά σπίτια, που έχουν για υπόβαθρο το εξαιρετικά γλυπτικό τοπίο, είναι συχνά κιβωτιόσχημα με λιτή μορφολογία, έχουν απλούς όγκους, και αντιπαραθέτουν καμπυλότητες και ευθυγραμμίες στις όψεις των κτιρίων. Τα σπίτια χαρακτηρίζονται από έντονη γλυπτικότητα, με υπογραμμισμένα τα ανοίγματα, τα περιγράμματα, και τους μικρούς τους εξώστες. Ο δυνατός και σχεδόν σύγχρονος κυβιστικός "μοντερνισμός" τους επιβεβαιώνει την υπόθεση σύγκλισης ανάμεσα στην Βυζαντινή αισθητική και την κυβιστική απλότητα του εικοστού αιώνα (δες Loukaki 1998, και Εhrensperger-Katz 1969 για την απόδοση των φρουριακών πόλεων στην Βυζαντινή τέχνη) (εικόνες 1 και 2). Η Πολιτεία συνήθισε να μελετά το γραφτό της υπομονετικά και καρτερόψυχα. Αυτό που καταφέρνει ο σοφός στο τέλος της ζωής του, να βλέπει το Χάρο μες τα μάτια και να του χαμογελά, τούτο το δύσκολο κατόρθωμα, το αξιώθηκε η αρχοντοξεπεσμένη πολιτεία...κηδευόταν καθημερινώς μόνη της, ένα-ένα τα παιδιά της τάφερνε και τα παράδινε στο χώμα, με την ελπίδα, θαρρείς, να τα ξανανταμώσει σε τόπο φωτεινό και στην πολλή ευφροσύνη...μόνο πικροχαμογελούσε του καιρού, φερνόταν με αρχοντιά ακόμη και στόνειρο της, το χέρι της το χε έτοιμο ν αποχαιρετήσει τα πάντα. Στις δύο πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες στην πόλη εξελίσσεται ένας άχρωμος και ήσυχος μοντερνισμός μικρών διαστάσεων με μονώροφα έως τριώροφα κτίρια με κήπους και εξωτερικές σκάλες. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 μεταναστεύουν στο Ρέθυμνο κάτοικοι χωριών του νομού και "ανακαλύπτεται" η σχέση με την Βενετία κατά τρόπο ιδιαίτερα συγκρουσιακό, κυρίως μεταξύ κατοίκων και τοπικής Εφορείας Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού (δες Herzfeld 1991). Η δημοτική αρχή από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και μετά έθεσε το αίτημα μετατροπής της 6

9 αναγεννησιακής πόλης σε μνημείο, και στην συνέχεια κράτησε μία στάση αγωνιστική απέναντι στο αίτημα αυτό, το οποίο προβάλλει πιο ανάγλυφα αν το συγκρίνουμε πρόχειρα με την στάση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Ηρακλείου, π.χ. Αρχικά απουσίαζε παντελώς η πρόνοια για την Ρεθυμνιακή μνημειακότητα τόσο από το κεντρικό κράτος (το Ρυμοτομικό Σχέδιο του 1947 επέβαλλε την ρυμοτόμηση των προσόψεων των κτισμάτων της παλιάς πόλης -- σημειωτέον ότι με βάση τα βενετσιάνικα ρυμοτομικά σχέδια-piantes, που έχουν διασωθεί, αποκαταστάθηκε ο αυθεντικός πολεοδομικός ιστός της πόλης), όσο και από τους κατοίκους, οι οποίοι αντιδρούσαν λόγω των οξύτατων προβλημάτων υποβάθμισης στην Παλιά Πόλη. H Φορτέτσα ήταν χώρος κακόφημος και η Παλιά Πόλη συνώνυμη με φτώχεια και ανθυγιεινή ζωή. Η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του κράτους αντανακλά τις τεράστιες αλλαγές στο πλαίσιο και το περιεχόμενο της μνημειακότητας, που συνέβησαν μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, οπότε εισήχθηκε στην Ευρώπη η αντίληψη της σπουδαιότητας της ταπεινής λαϊκής αρχιτεκτονικής, των παραδοσιακών συνόλων, και της αισθητικής συλλειτουργίας μνημείων από διάφορες εποχές και διάφορους πολιτισμούς. Το επιχείρημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του 1968 υπέρ της διατήρησης ήταν ότι αυτή είναι οικονομικά συμφέρουσα για λόγους τουριστικής προβολής της πόλης. Με ενέργειες του Υπουργείου Πολιτισμού και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης το ιστορικό κέντρο του Ρεθύμνου έχει κηρυχθεί Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο. Ο Δήμος, σε συνεργασία με την αρμόδια Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και με Κοινοτική χρηματοδότηση, έχει αποκτήσει την ευθύνη διαχείρισης του φρουρίου και της αναστύλωσης τόσο αυτού, όσο και του Ενετικού λιμανιού (Δήμος 1999), σε μια προφανή προσπάθεια για την σύσταση μιας αστικής γεωγραφίας μνημειακότητας. Έτσι, η Τοπική Αυτοδιοίκηση του Ρεθύμνου, δημιουργώντας θετικό προηγούμενο στην αρνητική σχετική παράδοση του τοπικού κράτους στην Ελλάδα (καιροσκοπική προσέγγιση μνημειακότητας και έλλειψη κατάλληλης γλωσσικής κατάρτισης, η οποία απαιτείται για 7

10 ισότιμη συμμετοχή σε έναν εξαιρετικά εξειδικευμένο διάλογο, τόσο σε τεχνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο συμμετοχής σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων, δες Loukaki 1995, 1997), είναι σε θέση να αποσπά κονδύλια από το Ελληνικό κράτος και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, να πληροφορείται και να διαχειρίζεται, παίρνοντας πρωτοβουλίες για την διαμόρφωση της αστικής ιστορικής, μνημονικής, και αισθητικής ταυτότητας και για την οικονομική ευρωστία της πόλης. Πράγματι, ο Δήμος Ρεθύμνης, συμβάλλοντας με τουριστική υποδομή και με στήριξη κάθε άλλης ιδιωτικής αναπτυξιακής προσπάθειας, στόχευσε στην τριτογενοποίηση της πόλης, και συγκεκριμένα στην ανάπτυξη τουρισμού και εκπαιδευτικής, πολιτιστικής, και πνευματικής δραστηριότητας (είχε από πολύ νωρίς κινηθεί δραστήρια για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Κρήτης), επειδή διέβλεψε ότι μόνον έτσι η πόλη μπορούσε να ξεφύγει από την στασιμότητα και την περιθωριοποίηση (δες Δήμος 1994). Η προσπάθεια τελεσφόρησε, αφού, μετά από μιά μακρά περίοδο στασιμότητας, κατά την οποία το Ρέθυμνο επισκιαζόταν από τις γείτονες πόλεις Χανιά και Ηράκλειο (δες Χωροταξικό 1984), η κατάσταση άλλαξε μέσα στην δεκαετία του 1980 εξ αιτίας του τουρισμού και των ροών από την Κοινότητα. Σαν συνέπεια αυτής της δραστηριότητας, οι Ρεθυμνιώτες έπαψαν να αγοράζουν διαμερίσματα στην Αθήνα και άρχισαν να κάνουν σημαντικής έως τεράστιας κλίμακας επενδύσεις τοπικά. Η μεγάλη αλλαγή στην εικόνα της πόλης επήλθε από το τέλος της δεκαετίας του 1970, κυρίως με την εμφάνιση των πρώτων πολυκατοικιών και μίας πιο δυναμικής αρχιτεκτονικής έκφρασης. Εκείνη την εποχή περίπου αντιπαρατέθηκαν σε επίπεδο αισθητικής τουριστικών χώρων το μοντερνικό ξενοδοχείο El Greco στην μεγάλη παραλία ανατολικά του Ρεθύμνου, το οποίο προηγήθηκε, με το λίγο μεταγενέστερο ξενοδοχείο Rithymna, το οποίο εισήγαγε μια μεταμοντέρνα, νεοπαραδοσιακή αντίληψη στον χώρο. To τελευταίο επεδίωξε να συστήσει μία συνολική άποψη αυθεντικότητας και διδακτικής αισθητικής με την μίμηση της παραδοσιακής αισθητικής, με την εισαγωγή ανάλογων στοιχείων στην μεγάλη έκταση που καταλαμβάνει, τόσο στις όψεις των κτιρίων όσο και στις επί μέρους επιπλώσεις του χώρου, ακόμη και με την 8

11 παρουσίαση των φυτών στους πράσινους χώρους του με την σημειολογία και την μέθοδο βοτανικών κήπων. Ένα τρίτο αρχιτεκτονικό κύμα απλώνεται στο Ρέθυμνο με την μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική της δεκαετίας 1990 και μέχρι σήμερα, και πάλι στο νεώτερο τμήμα της πόλης. Η μεγάλη κατασκευαστική δραστηριότητα και κινητικότητα οφείλεται στην ευμενή οικονομική συγκυρία: το Ρέθυμνο έχει τους μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης από όλη την Κρήτη (σύγκρινε ΥΠΕΧΩΔΕ 1984 και 2000). Ένα μεταμοντέρνο κτίριο-ορόσημο ανάμεσα στην παλιά και την νέα πόλη είναι το Κύμα, στην θέση παλιού κτιρίου ΚΤΕΛ. Μπορεί να διακρίνει κανείς δύο τρέχουσες μεταμοντέρνες διαλέκτους στο Ρέθυμνο (δες και Loukaki 1994). Η πρώτη υιοθετείται σε ξενοδοχειακά καταλύματα κυρίως, συχνά έξω από το κέντρο της πόλης, αλλά και σε ορισμένες ιδιωτικές κατοικίες, και εμπνέεται από μια νεοπαραδοσιακή αντίληψη, της οποίας την απαρχή σημειώσαμε παραπάνω. Η σημερινή εξέλιξή της δίνει περισσότερη έμφαση στο χρώμα, σε μικρότερους όγκους που μιμούνται την όψη σπιτιών με δίρριχτες στέγες ή τα τείχη που σχηματίζουν παραδοσιακά οικιστικά σύνολα, και στα πλαίσια ανοιγμάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μορφολόγησή της δανείζεται στοιχεία τόσο από την Βενετική φάση (τόξα, έμφαση στα ανοίγματα), όσο και από την Τουρκική (πρόβολοι με ηλιακούς), ορισμένες φορές μάλιστα αδιακρίτως (εικόνα 3). Το δεύτερο είδος αφορά σε αστικά κτίρια γραφείων, κατοικίας, ή ξενοδοχείων με ισόγεια καταστήματα και χώρους αναψυχής. Εδώ συναντάμε μια εκλεκτική μίξη μοντέρνων υλικών (μπετόν, γυαλί, μέταλλο), με πληρέστερες μιμήσεις Βενετικών στοιχείων, όπως θυρώματα, ή με απλούστερες μορφολογήσεις, βασισμένες στα συνηθισμένα μεταμοντέρνα στοιχεία (υαλότουβλα τοποθετημένα σε οδοντωτή κλιμακωτή διάταξη, τοίχους με εμφανή τούβλα, στρογγυλά ανοίγματα, έμφαση στα πλαίσια των ανοιγμάτων, έντονα χρώματα, μεγάλη χρήση μετάλλου σε στέγαστρα και προβόλους, αετώματα, κλπ.) (εικόνα 4). 9

12 Oι απόψεις αυτές συμπαρατίθενται επί χιλιόμετρα στην ολοένα και μεγαλύτερη γραμμική ανάπτυξη της παραλίας, αλλά και στην ενδοχώρα, δίχως συνολικό προβληματισμό για το ιδεολογικό αντίβαρο της αισθητικής της (δες και Eagleton 1991), ως συνονθύλευμα μαζί με το πλήθος των κάθε είδους τουριστικών εξυπηρετήσεων. Νωχελικά μπαρ με τα τραπεζάκια έξω, φοίνικες, τεράστιες ξενόγλωσσες ταμπέλες, φωτεινές επιγραφές, οι οποίες συχνά έχουν αμερικανικά πρότυπα, τουριστικά είδη μπάνιου, παραπέμπουν σε μακρυνές γεωγραφίες τόσο της Δυτικής Ευρώπης όσο και της εγγύς Ανατολής, και συγκεκριμένα σε μια αισθητική πρόταση Hawaiian tropic ενός είδους "cool", αποστασιοποιημένου τουρισμού, που συμβαίνει να βρίσκεται δίπλα σε σκληρά εργαζόμενους κατοίκους, με ορισμένες περισσότερο αστικού τύπου παρεμβολές (εικόνα 5). Η πόλη στο σύνολό της έχει επηρεασθεί από αυτή την χρωματική και μορφολογική επίθεση. Ας σημειωθεί εδώ, ότι τα Χανιά δείχνουν μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση στην αισθητική της τουριστικής τους βιομηχανίας. Πράγματι, ενώ οι πρώτες μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες ήσαν ομολογουμένως συγκρατημένες στην χρωματική τους εκφορά, το χρώμα σήμερα παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην πόλη και στα προάστιά της, σε συνδυασμούς που δεν συναντώνται στην Αττική, διαδραματίζοντας, μάλλον, τον ρόλο "κράχτη" στα ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Δυνατά, φωτεινά χρώματα όπως θαλασσί, κίτρινο, ροζ, πράσινο βεραμάν, "μινωικό" κόκκινο σε στρογγυλές κολώνες, συνυπάρχουν σε διάφορους συνδυασμούς, δίνοντας μία εντύπωση nouveau riche, γιατί διασπούν την παλιότερη ηρεμία, γιατί η γύρω φύση είναι ιδιαίτερα εκφραστική και πολύχρωμη, και γιατί, ακόμη και στα νησιά που χρησιμοποιείτο το χρώμα, οι όγκοι των παραδοσιακών κτισμάτων ήσαν μικρότεροι. Στα νέα οικοδομικά προγράμματα στο Ρέθυμνο υπάρχει μεγάλη σχετική ζήτηση, ενδεχομένως για να εκφρασθεί ο σημερινός δυναμισμός και η αλλαγή του αστικού περιβάλλοντος. Η αλλαγή αυτή φαίνεται ότι έχει κερδίσει ευρύ consensus, "γιατί το Ρέθυμνο ήταν παλιά υποτονικό", αλλα τείνει να μετατρέψει 10

13 την πόλη σε θεματικό πάρκο (theme park). Η έμφαση στο χρώμα είναι έντονη στην άμεση περιοχή αίγλης του Ρεθύμνου (κυρίως στην βόρεια παραλία ανατολικά και δυτικά της πόλης) και λιγότερο στην ενδοχώρα. Σε διεθνές επίπεδο η τάση για δυνατότερα χρώματα ξεκίνησε μεταπολεμικά, όταν το χρώμα χρησιμοποιήθηκε ως μέρος του σχεδιασμού, αλλά δίχως θεώρηση της πόλης ως ενότητας από πολεοδομική, αισθητική και ιστορική άποψη. Η εκτίμηση του χρώματος είναι ούτως ή άλλως ευχερέστερη σε μεμονωμένα πεδία από ότι στο γενικότερο σύνολο (Lancaster 1996:114). Μεταμοντέρνα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως αετώματα, κυκλικά ανοίγματα, τραβηχτά και οριζόντιες ζώνες σε οικόπεδα-τέως αγρούς της παραλιακής ζώνης, όπου βόσκουν ακόμη αμέριμνα κατοικίδια, σηματοδοτούν συμβολικά την μεταβατική φάση στις χρήσεις γης και τον γενικότερο χαρακτήρα ολόκληρων περιοχών. Τηρουμένων των επιφυλάξεων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο "εξευγενισμός" της "βαθειάς" φύσης με λόγια αρχιτεκτονικά στοιχεία είναι, πάντως, μια Βυζαντινή και Βενετσιάνικη υπόθεση στον νομό Ρεθύμνης που ασκεί γοητεία στον ανύποπτο flaneur. Η παρουσία αυτή δεν είχε λάβει, βέβαια, την σημερινή "δημοκρατική" έκταση, γιατί ήταν ιστορικά συνδεδεμένη με σημαντικά κτίρια (εκκλησίες, βίλες ευγενών, μοναστήρια). Η μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική στο Ρέθυμνο θέτει ζητήματα ηθικής τάξεως και επάρκειας προβληματισμού των δημιουργών της σε σχέση με τον πλούτο, το είδος της όρασης και της παράδοσης που αναπτύχθηκε ιστορικά στην Κρήτη γενικά, και στο Ρέθυμνο πιο συγκεκριμένα, με δεδομένη την υψηλή ποιότητα της Αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής του. Ερωτήματα τίθενται, ακόμη, αναφορικά με την συγκεκριμένη άποψη τουριστικής μαζικότητας που η αρχιτεκτονική αυτή εμπεριέχει, με την ποιότητα της μίμησης απέναντι στην γνησιότητα των προθέσεων του πρωτοτύπου, και γενικότερα σε σχέση με την προβολή σκέψης και προβληματισμού πάνω στο ερώτημα που Γερμανοί αρχιτέκτονες είχαν θέσει στον εαυτό τους στις αρχές και τα μέσα του 19ου αιώνα (In Welchem Stil Sollten Wir Bauen, δες Herrmann 11

14 1992). Το ίδιο ερώτημα τέθηκε έναν αιώνα αργότερα στην Ελλάδα από ανθρώπους όπως οι Πικιώνης και Κωνσταντινίδης. Ρεθυμνιακά Δίπολα Oπως είναι φανερό, έχει παραχθεί μία έντονη δυστοπία ανάμεσα στο φυσικό όριο της Παλιάς Πόλης και την παραλιακή νέα πόλη, ανάμεσα στον "παράδεισο" της Παλιάς Πόλης και την Oltre Mare αισθητική της νέας πόλης. Η δυστοπία αυτή εκφράζεται μέσα από συμβολικά και πραγματικά δίπολα, τα οποία είναι, όμως, εξωτερικά μόνον ασυμβίβαστα, όπως: 1. Φύση και πολιτισμός: Το δίπολο αυτό προκύπτει έτσι από τα κείμενα του Πρεβελάκη (12-14): Το Ρέθυμνο μαθές είναι χτισμένο πάνω στο σύνορο της ημεράδας και της αγριάδας...ο ήμερος γιαλός σου'χει στρωμένη, τις ώρες της καλοκαιριάς, την αμμουδιά και το σγουρό το κονοθάλασσο νάρχεσαι να περιπατάς ανέγνοιαστος, σαν το δίκαιο στα λιβάδια του Παράδεισου... και...θ' αναγαλλιάσεις κι' από το πανόραμα της πολιτείας, με τα νοικοκυρεμένα σπίτια και τους κοντυλοσερμένους δρόμους, τις εκκλησιές, τα τζαμιά, και τάλλα θεορατικά χτίρια, κ' ένα γύρο τα περιβόλια και τα κοιμητήρια, πούναι κι'αυτά πράσινα σαν τα περιβόλια (ο.π.). 2. Ιερότης και βεβύλωση: Πρόκειται για την αντίθεση μιάς κλειστής κοινοτικής ζωής, που αφ' ενός εξακολουθεί να διατηρεί δεσμούς και παραδόσεις φιλικές με το φυσικό τοπίο, και αφ'ετέρου αποδέχεται παράλληλα ένα άλλο πρότυπο βιοπορισμού, το τουριστικό, το οποίο είναι καταστροφικό (σχεδόν εξ ορισμού --και η θεωρία εδώ δικαιώθηκε στην πράξη) για το φυσικό περιβάλλον. Αν και στον Ρεθυμνιακό τουρισμό δεν συμβαίνουν τα έκτροπα που παρατηρούνται στην Ανατολική Κρήτη, και κυρίως στον νομό Λασιθίου, το ιδιότυπο αυτό 12

15 "καθεστώς κατοχής" έχει αλώσει περιοχές και αυθεντικότητες, με την έννοια της εμπορευματοποίησης σχέσεων και αξιών. Οι τουριστικές ανάγκες δημιουργούν απαιτήσεις πάνω στους περιβαλλοντικούς, τους αρχαιολογικούς, και τους αρχιτεκτονικούς πόρους του νησιού και του νομού, οι οποίες αν δεν υπερβαίνουν τα όρια των πόρων αυτών, τους οδηγούν πάντως στα όριά τους. Οι συνέπειες παλαιότερων παρεμβάσεων στο περιβάλλον έχουν αποτιμηθεί περιβαλλοντικά (δες Rackham και Moody 1996), άλλα όχι και οι σημερινές. 3. Μνήμη και νέα δημιουργία: Το δίπολο αυτό αφορά σε μια ουσιώδη σημερινή διάσταση της ιστορικής σχέσης Βενετίας και Ρεθύμνου, αυτή της συμβολής της μνήμης σε νέους κύκλους δημιουργίας (μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική, φεστιβάλ, σημερινές τουριστικές ερμηνείες του τοπίου, αντανάκλαση του σημερινού τοπίου στην τέχνη). 4. Αμφισβήτηση του κεντρικού κράτους και διεκδίκηση αυθεντικής Ελληνικότητας από τα χωριά του Ψηλορείτη (δες Herzfeld 1988, Λουκάκη 1998): Η αμφισβήτηση αυτή εκφράζεται μέσα από επιλεκτικές διεργασίες της μνήμης στον αστικό, τον μνημειακό και προστατευόμενο χώρο, τόσο ιδιωτικό όσο και δημόσιο, που αναφέρθηκαν νωρίτερα. 5. Συνάντηση Ευρώπης-Ανατολής: Η αμφίσημη έως αρνητική αποδοχή του Τουρκικού παρελθόντος αίρεται αργά και εξαρτάται από πολιτικές συγκυρίες. Το προϊόν αυτών των υφερπουσών εντάσεων είναι και αυτό ένα εκρηκτικό δίπολο: από την μία πλευρά η πεφωτισμένη, πολιτιστικά ανεπτυγμένη Αναγεννησιακή πόλη, στην οποία πραγματοποιούνται σημαντικές δημόσιες και κοινοτικές δαπάνες και επενδύσεις, και από την άλλη μία πόλη, όπου η καθημερινή ζωή και οι ανάγκες της αναμειγνύονται το καλοκαίρι με τις ανάγκες του ανοργάνωτου μαζικού τουρισμού σε χώρους δίχως προηγούμενες υποδομές και 13

16 οργάνωση. Στο πλαίσιο του τουρισμού, μάλιστα, ξενοδοχειακές μονάδες έχουν περάσει από εντόπια κεφάλαια σε ξένα (σημειώνονται αρκετές δημοπρασίες λόγω οικονομικών αδιεξόδων στα οποία οδηγεί κάποιους επιχειρηματίες η, σε διεθνές επίπεδο ελεγχόμενη αυτή δραστηριότητα), γιατί ο διεθνής ανταγωνισμός συνθλίβει τις τιμές και δημιουργεί προβλήματα στους επιχειρηματίες από τον οπορτουνισμό των tour operators. Πρόκειται για ένα "ιστορικό συμβιβασμό" ανάμεσα αφ' ενός στα γνωστά χαρακτηριστικά "sea, sand, sun, sex" του μαζικού τουρισμού (αν και περισσότερο ποιοτικού απ' ότι σε άλλα μέρη της Κρήτης, όπως αναφέραμε), και αφ' ετέρου στην επιδίωξη υψηλών πολιτιστικών επιδόσεων στο συμβολικό κέντρο, το οποίο δεν ταυτίζεται πλέον με το γεωγραφικό, αφού η πόλη έχει μετατοπισθεί προς τα ανατολικά. Παρακάτω θα σταθούμε σε μιά ανάλυση των προβλημάτων που προκύπτουν από τις δύο παράλληλες αυτές αστικές διαδικασίες, δηλαδή την μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική στο νέο τμήμα, και την παραγωγή μνημειακότητας στο παλιό. Η πρώτη διαδικασία αντλεί αισθητικά υποδείγματα από την δεύτερη, έστω και κινούμενη σε κατώτερο ποιοτικό και ηθικό επίπεδο από αυτήν. Πρόκειται, ασφαλώς, για την ηθική της ποιότητας και των προθέσεων της δημιουργικής μίμησης, η οποία ως αίτημα έχει μακρά ιστορία που την συνδέει με Πλατωνικούς προβληματισμούς. Στην προκειμένη περίπτωση το θέμα είναι πως αξιοποιεί ο μεταμοντερνισμός την παρουσία μνημείων, τα οποία αντιπροσωπεύουν ένα δυναμικό όξυνσης της φαντασίας, εισαγωγής άλλων ενδεχομένων στον αστικό χώρο, προβολής και αναδίφησης ενός τεράστιου πλούτου, τόσο δημιουργικού όσο και στοχαστικού (ως προς την προσαρμοστικότητα σε νέα ρεύματα), και αισθητικού. Σε αυτό το ερώτημα θα στραφούμε αμέσως παρακάτω. Η Παραγωγή Μνημειακότητας Η Κρητική Αναγέννηση είναι ο άξονας διαμόρφωσης μιας τοπικότητας που έρχεται να ισοφαρίσει τον κυρίαρχο κλασικισμό της Αθήνας. Πρόκειται για μια γεωγραφική κίνηση, που 14

17 στον Βορρά, και συγκεκριμένα στην Θεσσαλονίκη, γνωρίζει άλλο πόλο έντασης, το Βυζάντιο και τα Βυζαντινά μνημεία, ενώ στο ενδιάμεσο σώμα της Ελλάδας εκφράζεται με διάφορες επί μέρους πυκνώσεις με μνημεία από διάφορες εποχές, τα οποία συμβάλλουν στην σύσταση τοπικοτήτων. Στην σχέση των κατοίκων με τα Αναγεννησιακά μνημεία της πόλης συναντάμε τον ίδιο πλούτο και την ίδια πολυπλοκότητα που συναντάμε στην σχέση τους με τις κλασικές αρχαιότητες (δες Loukaki 1994, 1997), αλλά επιπλέον και μιά ανοιχτή ή υφέρπουσα αμφισημία (εχθρότητα και φιλία, αμφισβήτηση και αφομοίωση επιλεκτική), μία αμφισημία που αντανακλά εκείνη την ιστορική ένταση της πολιτιστικής συναίρεσης που δημιούργησε την Κρητική Αναγέννηση. Η περίπτωση του Ρεθύμνου μας βεβαιώνει ότι η σχέση μίας πόλης με τις αρχαιότητές της μόνον εν μέρει καθορίζεται από τον διδακτικό και προστατευτικό ρόλο του κράτους, τις συχνά καταγγελτικές και πατερναλιστικές παρεμβάσεις ξένων αρχαιολογικών σχολών, ή τις κατά καιρούς διάφορες συγκυρίες περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Πρόκειται για σχέση συνύπαρξης, γειτονίας, μνήμης, μύθου, προδιαγραφής των καθημερινών οριζόντων μιάς πόλης, σχέση έλξης και άπωσης, ανοιχτή σε επαναπροσδιορισμούς, τόσο από προσωπικά συμφέροντα, όσο και από το αίτημα της συλλογικής μνήμης και ταυτότητας. Η σχέση ανάμεσα στην μνημειακότητα, την κοινωνία και το άτομο είναι σύνδεση που ξεπερνά τόσο το οικονομικό όσο και το συνειδητό επίπεδο και κατεβαίνει σε βαθύτατες υπαρξιακές και ιδεολογικές σφαίρες (δες Loukaki 1994). Ο προσδιορισμός της προσωπικής και συλλογικής ταυτότητας από το οικονομικό συμφέρον είναι μία μόνον όψη του νομίσματος, αφού υπάρχουν και άλλα είδη κοινωνικής διάκρισης κατά τον Pierre Bourdieu (1992). Στις διαδικασίες σχηματισμού μνημειακότητας η πόλη αφίσταται από, αλλά παράλληλα ενσωματώνεται σε, γενικότερες εθνικές αισθητικές τάσεις. Οι σχετικές αντιλήψεις, όσο και οι νέοι γύροι σχηματισμού μνημειακότητας στο Ρέθυμνο είναι το σύνθετο αποτέλεσμα διαφόρων επί μέρους παραμέτρων, όπως α) η φυσική, αρχιτεκτονική παρουσία διαφόρων ιστορικών κύκλων στο νησί, όπως ο Βυζαντινός, ο Βενετικός και ο Τουρκικός, β) το προϋπάρχον 15

18 αισθητικό, αρχιτεκτονικό και πολεοδομικό μοντέλο της Βενετίας, γ) τα μνημειακά παραδείγματα της Αθήνας, δ) η πολιτική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και ε) η στάση της τοπικής κοινωνίας. Η αναφορά στο περιφερειακό τοπίο είναι σημαντική, στον βαθμό που αυτό σήμερα καθαγιάζεται τόσο ηθικά, όσο και αισθητικά. Οι δύο αυτές ιδιότητες θεω-ρείται ότι απουσιάζουν από τον Αθηναϊκό αστικό χώρο. Οι ρήξεις ανάμεσα στο τοπικό (λαϊκό) επίπεδο και το εκπροσωπούμενο από τις περιφερειακές υπηρεσίες του κεντρικού κράτους, ρήξεις οι οποίες χαρακτηρίζουν τις διάφορες διαδικασίες μνημειακότητας και τις απορρέουσες εκδοχές του αστικού χώρου, συζητώνται από τον Herzfeld (1991). Η ενδιαφέρουσα και λεπτομερής ανάλυσή του είναι, πάντως, μάλλον μονόπλευρη, γιατί, πρώτον, υποστηρίζει άδικα ότι το κράτος θέλει να επιβάλει μνημειακότητα και δι'αυτής ενίσχυση της σχέσης με την Δύση περίπου αυθαίρετα. Πριν από την μελέτη του, όμως, είχε εκδοθεί το βιβλίο του Δημακόπουλου (1977) για το Αναγεννησιακό Ρέθυμνο, και ήταν διαδεδομένες οι μεταπολεμικές αντιλήψεις για την μνημειακή σημασία της ελάσσονος αρχιτεκτονικής, που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Δεύτερον, ο Herzfeld μεροληπτεί σχεδόν εξ ορισμού υπέρ των κατοίκων της πόλης. Στο Ρέθυμνο ο σκεπτικισμός απέναντι στο κεντρικό κράτος σχετίζεται τόσο με την αλλαγή σύνθεσης του πληθυσμού της πόλης, που έχει σήμερα σε μεγάλο βαθμό αγροτική προέλευση, όσο και με την ιστορική εξέλιξη των σχέσεων πόλη-ορεινός-αγροτικός χώρος και Κρήτη-κεντρικό κράτος. Ο σκεπτικισμός αυτός των κατοίκων κρύβει ενδιαφέρουσες αντιφάσεις, αφού οι ορεσίβιοι του Ψηλορείτη θεωρούν εαυτούς φορείς αγωνιστικής και ανυπέρβλητα αυθεντικής ελληνικότητας, όπως σημειώθηκε. Aς αναφέρουμε εδώ ότι η έμφαση στην κοινότητα, τον λαϊκό πολιτισμό, και το ανήκειν, είναι ιδέες του Ρομαντισμού που προώθησε ένα "οργανικό όραμα" της κοινωνίας ως αντίδραση στις ατομιστικές φιλοσοφίες του Διαφωτισμού (δες Λαρμόρ 1998:72-85). Ο λαϊκός πολιτισμός κατά τεκμήριο, και κατά τρόπο αυτόματο, παρουσιάζεται στην θεωρία ανοικτός στην 16

19 εκμετάλλευση και την παραμόρφωση, μία παρουσίαση που η Schiach (1989:201) αμφισβητεί, προτείνοντας προσεκτικότερη θεωρητική προσέγγιση και αποσαφήνιση των υποθέσεων των ερευνητών. Πράγματι, ορισμένες συνήθεις θέσεις είναι ότι ο λαϊκός πολιτισμός είναι πάντα έδρα αυθεντικότητας και αντίστασης, ή ότι είναι πάντα παθητικός αποδέκτης. Με αυτό το δεδομένο, ο Lefebvre (1997) επικρίνει την απόσταση της avant-garde από την απτή πραγματικότητα και προτείνει την ανάγκη για αποκωδικοποίηση του κόσμου σύμφωνα με την καθημερινή εμπειρία. Ο Lefebvre πιστεύει ότι η κοινωνική αλλαγή είναι μία μεγάλη και αργή διαδικασία, που προϋποθέτει βαθιά σύνδεση με την καθημερινή ζωή, με το συγκεκριμένο και το αληθινό, το ταπεινό, το λειτουργικό και το συνηθισμένο, το οποίο μπορεί να είναι φορέας πνευματικότητας και υψηλής ποίησης ή ενσωματωμένης καταπίεσης, δες Bourdieu (1980). Μέσα από τις αισθητικές κρίσεις πάνω στην ποιότητα και την αυθεντικότητα του αστικού χώρου και της αστικής εμπειρίας αναδύονται βαθιές αλλά κρυμμένες ανησυχίες και προβληματισμοί γύρω από σπουδαία ζητήματα, όπως η εθνική ταυτότητα, εξουσιαστικές δομές σε διάφορα επίπεδα, τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές μιάς κοινωνίας, αλλά και οικονομικοί υπολογισμοί και σχεδιασμοί, όπως αυτοί που αναφέρονται στην τουριστική δράση, που συνήθως δεν διατυπώνονται μέσα από άλλα σενάρια και διαφορετικές "αφηγήσεις" (discourses). Η έγκυρη διατύπωση αισθητικών κρίσεων που συνεπάγεται και την στροφή προς ανάλογες διορθωτικές ή προγραμματικές πρωτοβουλίες έρχεται από τα χείλη αρμοδίων που εμφορούνται από αδιατύπωτες, αλλά συγκεκριμένες αντιλήψεις για τον εθνικό προορισμό, και που είναι δύσκολο να καταγραφούν εξ αιτίας της εξαιρετικής ευαισθησίας και ρευστότητας ζητημάτων που άπτονται της δημιουργικής μίμησης, της συμμετοχής και της αντιπροσώπευσης σε διάφορα επίπεδα (τοπικό και κρατικό). Άλλα ζητήματα που αποθαρρύνουν την πρόθεση διατύπωσης δεσμευτικών κρίσεων είναι η εξαιρετικά σύνθετη σχέση του μεταμοντερνισμού με την αυθεντικότητα και οι επαναστατικές αλλαγές που έχουν προκύψει από την σύγχρονη τεχνολογία, αλλά και η εδραίωση του αισθητικού σχετικισμού 17

20 αναφορικά με τις κρίσεις για την αισθητική ανάδειξη σημαντικών "παραμονών" (urban permanences κατά τον Aldo Rossi 1991) όπως τα μνημεία. Ένας πρόσθετος λόγος είναι η έκφραση πολλαπλών ταυτοτήτων και προτιμήσεων από τους κοινωνικά δρώντες (δες Loukaki 1997). Κινούμενη μέσα στο σημερινό διευρυμένο περιεχόμενο της μνημειακότητας η Τοπική Αυτοδιοίκηση συμπεριλαμβάνει στις προτάσεις και δράσεις της και την αποκατάσταση των τζαμιών της πόλης. Τούτο συνεπάγεται μιά μετακίνηση στην αποτίμηση των κελυφών αυτών, τα οποία ο Πικιώνης το 1966 αντιμετώπιζε περιφρονητικά ως σύμβολα ταπείνωσης και καταπίεσης. Πράγματι, ο Δημήτρης Πικιώνης, όταν κλήθηκε να υποβάλει κάποιες προτάσεις για την Φορτέτζα, δεν έκρυψε τα αισθήματα περιφρόνησης που έτρεφε προς τα Οθωμανικά κατάλοιπα στην πόλη, για τα οποία ανέφερε ότι: "Τα έργα των δυναστών της πόλης ύψωναν την ιταμή μορφή τους ως ένδειξη ρώμης. Έργα κατακτητών που είχαν απολαύσει τους καρπούς της αδιάπτωτης παράδοσης ελεύθερου βίου...". Πρόκειται για αισθήματα που αντανακλούσαν κάποιες γενικότερες αντιλήψεις. Παρά ταύτα, μαρτυρώντας την αμφισημία της εποχής του, ο ίδιος μιλούσε, επίσης, για την μεταφυσική υποβολή που είναι γνώρισμα της Ανατολής και που την διαθέτει ένα μικρό μουσουλμανικό τέμενος (πάνω στην Φορτέτζα) (δες Πικιώνη 1985, 278). Η διάκριση ανάμεσα σε ένα φαντασιακό επίπεδο ανάγνωσης της πραγματικότητας, το οποίο κατασκευάζεται με την ισχυρή παρέμβαση της Τ.Α. και σε ένα ρεαλιστικό τέτοιο επίπεδο, που αντιστοιχεί στον προαναφερθέντα ιστορικό συμβιβασμό, αντιστοιχεί κατά προσέγγιση σε δυο σύγχρονες αρχαιολογικές τάσεις, την ρομαντική και την ρεαλιστική αρχαιολογία. Ακολουθώντας τις αρχές της πρώτης, η πόλη, σύμφωνα με την γνωστή από αλλού, π.χ., την Πλάκα, διαδικασία αστικού εξευγενισμού (gentrification process), μετατρέπεται σε θεματικό αρχαιολογικό πάρκο, ελεύθερο από αισθητικά "δυσάρεστα" στοιχεία της καθημερινότητας (αλλά δες Bachelard 1994 για την γοητεία τους), όπου απομακρύνονται οι πραγματικές 18

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο, αρμόδιους φορείς και πρόσωπα, δεσμευόμαστε ότι στις πρώτες ενενήντα μέρες ανάληψης της δημαρχίας από εμάς, θα φροντίσουμε ώστε να τροχιοδρομηθούν οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 3β: Πολιτισμικός Τουρισμός και Βιώσιμη Ανάπτυξη Αριστοτέλης Μαρτίνης Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης Ο Τουρισμός στο Επίκεντρο της Στρατηγικής της Περιφέρειας ΑΜΘ Ως εργαλείο αειφόρου ανάπτυξης Ως μέσο οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΑΡΩΓΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 1) ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 2) ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ο ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ............................................... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρίες περιφερειακών ανισοτήτων Μια σύντομη παρουσίαση...................... 21 1.1 Εισαγωγή...........................................

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η σύνδεση του αγροτουρισμού με τους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους

Η σύνδεση του αγροτουρισμού με τους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους Εισήγηση του Γιώργου Αγοραστάκη στο WORKSHOP LEADER+ Εναλλακτικός τουρισμός: ποιότητα, ασφάλεια, δικτύωση, κανάλια διάθεσης, εμπορευματοποίηση» στο ΜΑΙΧ-Χανιά 22.ΙΙ.2007 Ορισμός Ο αγροτουρισμός ως δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000)

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000) Ημερίδα Τ.Ε.Ε. / 11 Φεβρουαρίου 2010 Λουδοβίκος Κ. Βασενχόβεν Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την περιοχή του Ελαιώνα (δεκαετία του 1990)

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό

Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό EYNOΪΚΟΙ & ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ Θέμα εργασίας: Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό Μάνια Μπεριάτου

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ειδικά Πλαίσια για. Βιομηχανία

Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ειδικά Πλαίσια για. Βιομηχανία ΗΜΕΡΙΔΑ TEE «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» Θέμα: Χωρικός Σχεδιασμός και Αξιοποίηση Ορυκτού Πλούτου: Συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ χωρικών επιπέδων Κάρκα Λένα Αρχιτέκτων Μηχ Ε.Μ.Π. - Δρ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Γεωγραφία Β γυμνασίου: Η Ευρώπη στον κόσμο. 1η Ενότητα: Εξερευνώ την Ευρώπη ανακρίνοντας τους χάρτες Δείκτες επιτυχίας: Δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού»

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό «2014 - Έτος Πολιτισμού» Ελευθερία ΦΤΑΚΛΑΚΗ Αντιπεριφερειάρχης Ν.Αιγαίου Τρία Κομβικά σημεία προβληματισμού για την δημιουργία ενός δημιουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Στο εν λόγω τεύχος παρουσιάζονται οι εκλαϊκευμένες κατευθύνσεις δόμησης σε τέσσερα παραρτήματα, ως εξής:

Στο εν λόγω τεύχος παρουσιάζονται οι εκλαϊκευμένες κατευθύνσεις δόμησης σε τέσσερα παραρτήματα, ως εξής: 3.4 Ειδικό τεχνικό τεύχος οδηγός με εκλαϊκευμένες κατευθύνσεις δόμησης Στο εν λόγω τεύχος παρουσιάζονται οι εκλαϊκευμένες κατευθύνσεις δόμησης σε τέσσερα παραρτήματα, ως εξής: Παράρτημα Ι. Α. Ενδεικτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Της Αθανασίας Κωνσταντίνου Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Με δεδομένες τις αρχές στις οποίες στηρίχτηκε η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ενότητα: «Πολιτισμός» «Επιχειρησιακό σχέδιο πολιτισμού 2015-2030» Όραμα: Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΚΑΡΑΜΟΣΧΟΣ: Ευχαριστώ πολύ. Καλή σας μέρα κι από δικής μου πλευράς. Θα ήθελα να σας ζητήσω λιγάκι συγνώμη, δεδομένου ότι ο ρόλος μου είναι η

Κος ΚΑΡΑΜΟΣΧΟΣ: Ευχαριστώ πολύ. Καλή σας μέρα κι από δικής μου πλευράς. Θα ήθελα να σας ζητήσω λιγάκι συγνώμη, δεδομένου ότι ο ρόλος μου είναι η Κος ΚΑΡΑΜΟΣΧΟΣ: Ευχαριστώ πολύ. Καλή σας μέρα κι από δικής μου πλευράς. Θα ήθελα να σας ζητήσω λιγάκι συγνώμη, δεδομένου ότι ο ρόλος μου είναι η μεταφορά πορισμάτων ομάδας εργασίας, να σας ζητήσω λιγάκι

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού ΤΕΕ. Επιστημονικές ημερίδες για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού Αικ. Δημητσάντου Κρεμέζη, Δρ. Αρχιτέκτων, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ» ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ «Το ευρωπαϊκό big-bang, η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στο παραπάνω κείµενο ο συγγραφέας αναφέρεται στους χώρους θέασης και ακρόασης ως δηµιουργίες της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΕ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΛΙΜΕΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΕ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΛΙΜΕΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΕ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΛΙΜΕΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER) ΜΕΤΡΟ 19: ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ Leader (ΤΑΠΤοΚ) ΤΟΥ (ΠΑΑ) 2014-2020 ΠΡΟΤΕΤΑΙΟΤΗΤΑ 4: ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Κώστα Σκανδαλίδη 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας 1 Εξέλιξη του τουριστικού φαινομένου στην Ελλάδα 15ος - 19ος αιώνας: Πολιτιστικός τουρισμός επιστημόνων,

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 20/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής Θ Ε Ω Ρ Ι Ε Σ Γ Ι Α Τ Η Σ Υ Γ Χ Ρ Ο Ν Η Π Ο Λ Η ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ Μέρος Α: θεωρίες και όψεις των αστικών μεταλλαγών Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ. Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ. Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 3.1.3. Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα 52 (α) (iii) και 55 του Κανονισμού (EΚ) 1698/2005, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει Σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης Εισήγηση: Δρ. Αθηνά Γιαννακού,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα