Τι πρέπει να γνωρίζετε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τι πρέπει να γνωρίζετε"

Transcript

1 1 Οξέα Τι πρέπει να γνωρίζετε 1. Τα οξέα υπάρχουν στη φύση αλλά και σε τεχνητά προϊόντα (προϊόντα που έφτιαξε ο άνθρωπος). 2. Τα υδατικά διαλύματα των οξέων έχουν κάποιες κοινές ιδιότητες, οι οποίες ως σύνολο είναι γνωστές με τον όρο «όξινος χαρακτήρας»: I. Έχουν γεύση όξινη (ξινή). ΙΙ. Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. ΙΙΙ. Αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). IV. Αντιδρούν με ορισμένα μέταλλα και παράγεται αέριο υδρογόνο (Η 2 ). 3. Σύμφωνα με τη θεωρία του Arrhenius, όταν τα οξέα διαλυθούν στο νερό, ιοντίζονται και παράγουν κατιόντα Η Στην ύπαρξη των κατιόντων Η + οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 5. Κάθε οξύ, όταν διαλύεται στο νερό, εκτός από τα κατιόντα Η +, δίνει και μονοατομικά ανιόντα (αμέταλλο) ή πολυατομικά ανιόντα. Π.χ. HCl H + Cl (aq) (aq) (aq) 3(aq) (aq) + 3(aq) HNO H NO 6. Μια ένωση, για να είναι οξύ, πρέπει στον χημικό της τύπο να έχει ως θετικό τμήμα το υδρογόνο, το οποίο, όταν το οξύ διαλύεται στο νερό, να γίνεται κατιόν Η +. 9

2 Bασικές ερωτήσεις θεωρίας 1.1 Πού υπάρχουν τα οξέα; Τα οξέα υπάρχουν σε διάφορα προϊόντα, φυσικά και τεχνητά. Αν κοιτάξουμε τη χάρτινη ταινία που υπάρχει σε μια φιάλη αναψυκτικού τύπου cola, θα διαβάσουμε ότι μεταξύ των άλλων συστατικών το αναψυκτικό αυτό περιέχει φωσφορικό οξύ. Τα αεριούχα αναψυκτικά περιέχουν ανθρακικό οξύ. Στους φυσικούς χυμούς από λεμόνι ή πορτοκάλι (γενικά από εσπεριδοειδή) περιέχεται κιτρικό οξύ. Το ξίδι περιέχει οξικό οξύ. Το ακουαφόρτε (καθαριστικό) περιέχει νιτρικό οξύ. Οι μπαταρίες (συσσωρευτές) των αυτοκινήτων περιέχουν θειικό οξύ. Η μέλισσα έχει στο κεντρί της ένα οξύ, το οποίο ελευθερώνεται με το τσίμπημα (δήγμα) και προκαλεί πρήξιμο, φαγούρα και ενοχλητικό ερεθισμό. Στα πικραμύγδαλα υπάρχει μια ουσία, η αμυγδαλίνη, που περιέχει υδροκυάνιο, ένα οξύ το οποίο είναι ισχυρότατο δηλητήριο και προσδίδει στα πικραμύγδαλα τη χαρακτηριστική τους οσμή. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως τα οξέα παίζουν σημαντικότατο ρόλο στη φύση και βρίσκουν πολλές εφαρμογές στη βιομηχανία και την τεχνολογία. ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Διαπιστώνουμε μερικές από τις ιδιότητες των οξέων Στύβουμε ένα λεμόνι. 1. Δοκιμάζουμε τον χυμό του. Τι γεύση έχει; 2. Ρίχνουμε λίγο από τον χυμό του σ ένα ποτήρι ζέσης (βρασμού) που περιέχει τσάι. Τι συμβαίνει με το χρώμα του τσαγιού; 3. Ρίχνουμε λίγο από τον χυμό του σε μαγειρική σόδα. Τι παρατηρούμε; 4. Σ έναν καθαρό δοκιμαστικό σωλήνα βάζουμε ένα κουταλάκι ρινίσματα ψευδαργύρου και προσθέτουμε 20 ml αραιού υδροχλωρικού οξέος. Τι παρατηρούμε; 1. Ο χυμός λεμονιού έχει ξινή (όξινη) γεύση. 2. Το τσάι αλλάζει χρώμα και από καστανό γίνεται ανοιχτό κίτρινο. 10 ΟΞΕΑ

3 3. Παρατηρούμε ότι η σόδα αφρίζει και σχηματίζονται φυσαλίδες. Προφανώς παράγεται κάποιο αέριο. 4. Από το διάλυμα του υδροχλωρικού οξέος παράγεται κάποιο αέριο με μορφή φυσαλίδων. Οι ιδιότητες που παρατηρούμε στο παραπάνω πείραμα είναι χαρακτηριστικές των υδατικών διαλυμάτων όλων των οξέων. 1.2 Ποιες είναι οι κοινές ιδιότητες των διαλυμάτων όλων των οξέων; Τα διαλύματα όλων των οξέων έχουν ορισμένες κοινές ιδιότητες, οι ο- ποίες γίνονται αντιληπτές με απλά πειράματα. Οι ιδιότητες αυτές, γνωστές ως σύνολο με τον όρο «όξινος χαρακτήρας», είναι οι ακόλουθες: α) Έχουν γεύση όξινη (ξινή, οξεία), στην οποία οφείλουν το όνομά τους. β) Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. γ) Αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). δ) Αντιδρούν με ορισμένα μέταλλα και παράγεται αέριο υδρογόνο (Η 2 ). Σημείωση: Τα διαλύματα των οξέων είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού. Αυτό αποδεικνύεται με την ηλεκτρολυτική συσκευή (Hofman), στην οποία υπάρχει υδατικό διάλυμα θειικού οξέος 20% v/v. Στο αρνητικό ηλεκτρόδιο της συσκευής (κάθοδος) παρατηρούμε ότι παράγεται αέριο υδρογόνο. Ιδιότητες διαλυμάτων οξέων Ι. γεύση όξινη ΙΙ. χρώμα δείκτη μπλε της βρομοθυμόλης ΙΙΙ. αντίδραση με μαγειρική σόδα ΙV. αντίδραση με μέταλλα κίτρινο θετική με παραγωγή αέριου διοξειδίου του άνθρακα θετική με παραγωγή αέριου υδρογόνου 11

4 1.3 Πώς γίνεται αντιληπτή η ξινή (οξεία) γεύση των οξέων; Η ξινή γεύση ορισμένων οξέων γίνεται αντιληπτή όταν δοκιμάζουμε κάποιες τροφές που περιέχουν τα οξέα αυτά (οργανοληπτική εξέταση). Παραδείγματα Το ξίδι, το οποίο χρησιμοποιείται στις σαλάτες, είναι ξινό διότι περιέχει οξικό οξύ (διάλυμα 6-7 % w/v σε οξικό οξύ). Ο χυμός των εσπεριδοειδών (λεμόνια, πορτοκάλια, γκρέιπ-φρουτ κ.ά.) είναι ελαφρώς ξινός διότι περιέχει κιτρικό οξύ. Το γιαούρτι περιέχει γαλακτικό οξύ, όπως και το γάλα όταν «ξινίσει». Προσοχή! Απαγορεύεται να δοκιμάζουμε τη γεύση των εργαστηριακών οξέων, όπως είναι το υδροχλωρικό οξύ (ΗCl), το θειικό οξύ (H 2 SO 4 ) και το νιτρικό οξύ (HNO 3 ). Τα οξέα αυτά είναι καυστικά (διαβρωτικά) και δηλητήρια! 1.4 Τι είναι οι δείκτες; Οι δείκτες είναι χρωστικές ουσίες, συνήθως φυτικά εκχυλίσματα, οι ο- ποίες παρουσία οξέων αλλάζουν χρώμα. Δείκτες μπορούν να προκύψουν από το τσάι, το κόκκινο λάχανο, τα παντζάρια, τα κόκκινα τριαντάφυλλα, τα γεράνια, τις πετούνιες, τα «ιταλικά» ραδίκια κ.ά. Οι συνηθέστεροι δείκτες που χρησιμοποιούνται στα χημικά εργαστήρια είναι: Το βάμμα του ηλιοτροπίου: Από μενεξεδί (γαλάζιο) γίνεται κόκκινο. Η ηλιανθίνη: Από κίτρινη γίνεται κόκκινη. Το μπλε της βρομοθυμόλης: Από μπλε γίνεται κίτρινο. Η φαινολοφθαλεΐνη: Από κόκκινη γίνεται άχρωμη. 1.5 Πώς αντιδρούν τα οξέα με τα ανθρακικά άλατα; Αν ρίξουμε ξίδι πάνω σε μικρά κομμάτια μαρμάρου (ή σε μαρμαρόσκονη) ή πάνω σε σκόνη κιμωλίας ή σε κέλυφος (τσόφλι) αυγού ή σε όστρακο της θάλασσας, θα παρατηρήσουμε να σχηματίζονται φυσαλίδες (να αφρίζει), που σημαίνει ότι παράγεται κάποιο αέριο. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρούμε αν ρίξουμε 12 ΟΞΕΑ

5 ξίδι, χυμό λεμονιού ή οποιοδήποτε άλλο διάλυμα οξέος σε μαγειρική σόδα. Το αέριο που παράγεται είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). Το μάρμαρο, το τσόφλι αυγού, το όστρακο έχουν σαν κύριο συστατικό το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ), το οποίο ανήκει στην κατηγορία χημικών ενώσεων που ονομάζονται ανθρακικά άλατα (βλέπε κεφ. 5, άλατα). Επίσης, η μαγειρική σόδα είναι όξινο ανθρακικό νάτριο (ΝaΗCΟ 3 ), μέλος και αυτό των ανθρακικών αλάτων. Γενικά, τα διαλύματα των οξέων αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα: Παραδείγματα Παρατήρηση οξύ + ανθρακικό άλας CO 2 2HCl + CaCO 3 CaCl 2 + H 2 O + CO 2 2CH 3 COOH + Na 2 CO 3 2CH 3 COONa + H 2 O + CO 2 Το διοξείδιο του άνθρακα είναι αέριο, άχρωμο, άοσμο και άγευστο. Η παρουσία του γίνεται αντιληπτή (ανίχνευση διοξειδίου του άνθρακα) από το θόλωμα που προκαλεί σε διαυγές (καθαρό) διάλυμα υδροξειδίου του ασβεστίου. Το θόλωμα ο- φείλεται στο αδιάλυτο ανθρακικό ασβέστιο. CΟ 2 + Ca(OΗ) 2 CaCO 3(s) + H 2 O 1.6 Πώς αντιδρούν τα οξέα με τα μέταλλα; Αν βάλουμε σ έναν δοκιμαστικό σωλήνα πολύ μικρά κομματάκια ψευδαργύρου (Ζn) και ρίξουμε μέσα διάλυμα HCl (3,65% w/v), θα παρατηρήσουμε ότι παράγεται ένα αέριο. Το ίδιο φαινόμενο θα παρατηρήσουμε αν αντί για ψευδάργυρο χρησιμοποιήσουμε ρινίσματα σιδήρου (Fe) ή ρινίσματα αργιλίου (Al), όπως κι αν ρίξουμε διάλυμα θειικού οξέος (H 2 SO 4 ) σε ρινίσματα σιδήρου. Το αέριο το οποίο παράγεται σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι το υδρογόνο (Η 2 ). 13

6 Πολλά μέταλλα αντιδρούν με ορισμένα διαλύματα οξέων και παράγουν αέριο Η 2. Γενικά ισχύει: οξύ + μέταλλο άλας + Η 2 Παραδείγματα 1. Ζn (s) + 2HCI (aq) ZnCI 2(aq) + H 2(g) Παρατηρήσεις α) Όπως θα δούμε σε επόμενο κεφάλαιο, η αντίδραση αυτή ακολουθεί κάποιους κανόνες. Από τα ανόργανα οξέα, μόνο το υδροχλωρικό οξύ και το αραιό θειικό οξύ δίνουν αυτή την αντίδραση. Επίσης κάποια μέταλλα, όπως ο χαλκός (Cu), δεν αντιδρούν με HCl και με αραιό διάλυμα H 2 SO 4. β) Όταν πραγματοποιείται η παραπάνω αντίδραση, η θερμοκρασία του διαλύματος αυξάνεται, όπως εύκολα διαπιστώνεται μ ένα θερμόμετρο. Άρα η α- ντίδραση είναι εξώθερμη, ελευθερώνει δηλαδή στο περιβάλλον θερμότητα. 2. Fe (s) + H 2 SO 4(aq) FeSO 4(aq) + H 2(g) 3. Μg (s) + 2CH 3 COOH (aq) (CH 3 COO) 2 Μg (aq) + H 2(g) Παρατήρηση Η ύπαρξη του υδρογόνου γίνεται αντιληπτή (ανίχνευση υδρογόνου) ως εξής: Αν στον δοκιμαστικό σωλήνα στον οποίο συλλέγεται το Η 2 πλησιάσουμε τη φλόγα του λύχνου, θα παρατηρήσουμε ότι το υδρογόνο καίγεται με μικρή έ- κρηξη (κρότο), διότι αντιδρά με το οξυγόνο του αέρα. 14 ΟΞΕΑ

7 1.7 Τι λέει η θεωρία του Arrhenius για τα οξέα; Σύμφωνα με τη θεωρία του μεγάλου Σουηδού χημικού S. Arrhenius, όταν τα οξέα διαλυθούν στο νερό, τα μόριά τους διασπώνται. Η διάσπαση αυτή ονομάζεται ιοντισμός. Από τον ιοντισμό των οξέων παράγονται ανιόντα και πάντοτε κατιόντα υδρογόνου (Η + ). Άρα όλα τα υδατικά διαλύματα των οξέων περιέχουν κατιόντα Η +. Στην ύπαρξη αυτών των κατιόντων οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας τους. Σημείωση: Σύμφωνα με τον Arrhenius, τα οξέα ανήκουν σε μια κατηγορία ενώσεων που ονομάζονται ηλεκτρολύτες. Στους ηλεκτρολύτες ανήκουν και άλλες ενώσεις, όπως θα δούμε σε επόμενα κεφάλαια. Τα διαλύματα όλων των ηλεκτρολυτών είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού. 1.8 Πώς γίνεται ο ιοντισμός των οξέων; Όπως αναφέραμε, ο όξινος χαρακτήρας εκδηλώνεται μόνο στα υδατικά διαλύματα των οξέων, όπου τα οξέα ιοντίζονται και παράγουν κατιόντα Η +. Παραδείγματα ιοντισμού (aq) (aq) + (aq) HCl H Cl 3(aq) (aq) + 3(aq) HNO H NO (aq) (aq) + 4(aq) HSO 2H SO (aq) (aq) (aq) HCN H + CN (όσα μόρια παράγουν ιόντα) 3 (aq) (aq) 3 (aq) CH COOH H + CH COO (όσα μόρια παράγουν ιόντα) Παρατηρούμε ότι στο HCN και στο CH 3 COOH δεν ιοντίζονται όλα τα μόρια των οξέων, αλλά μόνο ένας αριθμός τους. Αν ιοντιστούν όλα τα μόρια του οξέος που διαλύεται στο νερό, τότε ο αριθμός (το πλήθος) των H + στο διάλυμα είναι μέγιστος, οπότε το οξύ θεωρείται ισχυρό. Αν γίνει ιοντισμός μόνο ενός μέρους των μορίων του οξέος, τότε ο αριθμός (το πλήθος) των Η + είναι σχετικά μικρός, οπότε το οξύ θεωρείται ασθενές. Είναι φανερό ότι τα διαλύματα των ισχυρών οξέων εμφανίζουν πιο έντονα τις όξινες ιδιότητες σε σχέση με τα διαλύματα των ασθενών οξέων. 15

8 Το ποσοστό των μορίων του οξέος τα οποία ιοντίζονται σε σχέση με τον ολικό τους αριθμό ονομάζεται βαθμός ιοντισμού (α). Τα ισχυρά οξέα έ- χουν α = 1, δηλαδή ιοντίζονται σε ποσοστό 100%. Ισχυρά οξέα ΗCl HBr HI HNO 3 Ασθενή οξέα CH 3 COOH και όλα τα οργανικά οξέα HCN H 2 S H 2 CO 3 και τα υπόλοιπα ανόργανα οξέα H 2 SO 4 HClO 4 Προσοχή! Το HCN είναι ένα από τα ασθενέστερα οξέα, αλλά είναι δραστικότατο 5 δηλητήριο. Αρκούν 0,05 g g για να σκοτώσουν σε ελάχιστο χρόνο έναν 100 άνθρωπο. 1.9 Πώς γίνεται η παρασκευή οξέων από οξείδια των αμετάλλων; Τα ανόργανα οξέα που περιέχουν οξυγόνο στο μόριό τους (οξυγονούχα) παρασκευάζονται από το διοξείδιο του αμετάλλου όταν αυτό διαλυθεί στο νερό. Αυτά τα οξείδια των αμετάλλων ονομάζονται όξινα οξείδια ή ανυδρίτες οξέων (ανυδρίτης: χωρίς νερό). Παραδείγματα Διοξείδιο του θείου + Νερό Θειώδες οξύ SO + H O H SO 2(g) 2 ( l ) 2 3(aq) Τριοξείδιο του θείου + Νερό Θειικό οξύ SO + H O H SO 3(g) 2 ( l ) 2 4(aq) Διοξείδιο του άνθρακα + Νερό Ανθρακικό οξύ CO + HO HCO 2(g) 2 ( l ) 2 3(aq) Πεντοξείδιο του αζώτου + Νερό Νιτρικό οξύ NO + HO 2HNO 2 5(g) 2 ( l ) 3(aq) 16 ΟΞΕΑ

9 Παρατηρήσεις α) Το θειώδες οξύ και το ανθρακικό οξύ είναι ασταθείς ενώσεις και διασπώνται εύκολα στα αντίστοιχα οξείδια. β) Ανυδρίτες έχουν και ορισμένα oργανικά οξέα, όπως για παράδειγμα το οξικό οξύ Τι θα συμβεί αν σ ένα πιατάκι το οποίο περιέχει μαγειρική σόδα προσθέσουμε λίγες σταγόνες coca-cola και γιατί; Αφού ρίξουμε λίγες σταγόνες coca-cola, θα δούμε να εμφανίζονται φυσαλίδες στη σόδα, που σημαίνει ότι παράγεται κάποιο αέριο. Το αέριο αυτό είναι διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). Η μαγειρική σόδα είναι ανθρακικό άλας (ΝaΗCO 3 ). H coca-cola περιέχει φωσφορικό οξύ (Η 3 ΡΟ 4 ). Το άλας και το οξύ αντιδρούν και ένα από τα προϊόντα της αντίδρασής τους είναι το CO Πώς παρασκευάζεται το ξίδι; Στην Ελλάδα το ξίδι παρασκευάζεται από «αδύνατο κρασί», δηλαδή κρασί με χαμηλό οινοπνευματικό βαθμό. Το κρασί αφήνεται σε ανοιχτό δοχείο στον αέρα (η οξική ζύμωση είναι αερόβια), έτσι ώστε κάποιοι μικροοργανισμοί, τα βακτήρια του οξικού οξέος, να μετατρέψουν την αιθανόλη (οινόπνευμα) του κρασιού σε οξικό οξύ. Τελικά προκύπτει διάλυμα οξικού οξέος 7% w/v. οξειδάση C H OH O CH COOH H O 17

10 1.12 Ταξινόμηση και ονοματολογία οξέων. Σύμφωνα με τη θεωρία του Arrhenius, κάθε οξύ, όταν διαλύεται στο νερό, δίνει κατιόντα Η +. Άρα στον μοριακό τύπο κάθε οξέος υπάρχει απαραίτητα το στοιχείο υδρογόνο (Η). Τα οξέα ταξινομούνται, δηλαδή μπορούμε να τα κατατάξουμε, σε κάποιες κατηγορίες: Α. Ανόργανα οξέα Τα οξέα αυτά διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: α) Μη οξυγονούχα οξέα Γενικός μοριακός τύπος: Η x A (δεν περιέχουν οξυγόνο). Αποτελούνται από υδρογόνο, με φορτίο +1, και από ένα ανιόν Α, το ο- ποίο είναι αμέταλλο, με φορτίο x. Ονομάζονται: υδρο + όνομα ανιόντος Α. Παραδείγματα HCl: υδροχλώριο (υδρογόνο + χλώριο) HBr: υδροβρόμιο (υδρογόνο + βρόμιο) H 2 S: υδρόθειο (υδρογόνο + θείο) Όταν διαλύονται στο νερό, παίρνουν την κατάληξη οξύ. Παράδειγμα HCl (aq) : υδροχλωρικό οξύ β) Οξυγονούχα οξέα Γενικός μοριακός τύπος: Η x A. Το Α είναι μια ομάδα ατόμων η οποία ονομάζεται πολυατομικό ανιόν και περιέχει το στοιχείο οξυγόνο. Ονομάζονται με το όνομα του ανιόντος και την κατάληξη οξύ. Παραδείγματα HNO 3(aq) : νιτρικό οξύ (υδρογόνο + νιτρικό ανιόν) H 2 SΟ 4(aq) : θειικό οξύ (υδρογόνο + θειικό ανιόν) H 2 CO 3(aq) : ανθρακικό οξύ (υδρογόνο + ανθρακικό ανιόν) H 3 PO 4(aq) : φωσφορικό οξύ (υδρογόνο + φωσφορικό ανιόν) 18 ΟΞΕΑ

11 Β. Οργανικά οξέα Ανήκουν στις οργανικές ενώσεις (δες κεφάλαιο 14). Ονομάζονται διαφορετικά από τα ανόργανα οξέα. Παραδείγματα CH 3 COOH (aq) οξικό οξύ (οξικό ανιόν + υδρογόνο) ή αιθανικό οξύ HCOOH (aq) μυρμηκικό οξύ (μυρμηκικό ανιόν + υδρογόνο) ή μεθανικό οξύ Υπάρχει ένα οργανικό οξύ το οποίο ονομάζεται όπως τα ανόργανα μη οξυγονούχα οξέα: HCN (aq) υδροκυάνιο (υδρογόνο + κυανιούχο ανιόν) Σημείωση: Όσα οξέα έχουν ένα άτομο Η στο μόριό τους ονομάζονται μονοπρωτικά οξέα (π.χ. HCl, HNO 3 ), όσα έχουν δύο άτομα Η ονομάζονται διπρωτικά (π.χ. H 2 SO 4 ) και όσα έχουν τρία άτομα H ονομάζονται τριπρωτικά (π.χ. H 3 ΡO 4 ) Γραφή του μοριακού τύπου ενός οξέος. Στον μοριακό τύπο κάθε οξέος το αλγεβρικό άθροισμα των φορτίων του κατιόντος Η + και του ανιόντος πρέπει να είναι ίσο με μηδέν (π.χ. στο Η + Cl το άθροισμα των φορτίων είναι (+ 1) + ( 1) = 0). Για να συμβαίνει αυτό, το φορτίο του ανιόντος μπαίνει, σαν δείκτης (θετικός αριθμός), κάτω δεξιά στο υδρογόνο (εκτός από την περίπτωση όπου είναι 1, οπότε παραλείπεται). Παράδειγμα Το θειικό οξύ αποτελείται από κατιόν Η + 2 και από θειικό ανιόν ( SO 4 ), το οποίο έχει φορτίο 2. Το 2 του θειικού ανιόντος μπαίνει κάτω δεξιά στο υδρογόνο. Έτσι έχουμε τον μοριακό τύπο: H 2 SO 4 19

12 Πίνακας κατιόντων και ανιόντων Πολυατομικά ιόντα Μονοατομικά ιόντα NO 3 νιτρικό κατιόντα ανιόντα NO 2 νιτρώδες Η + F 2 SO 4 θειικό Κ + Cl 2 SO 3 θειώδες Na + Br 2 CO 3 ανθρακικό Ag + I 3 PO 4 φωσφορικό Ca 2+ O 2 OH υδροξείδιο Ba 2+ S 2 NH + 4 αμμώνιο Mg 2+ N 3 ClO 4 υπερχλωρικό Zn 2+ P 3 ClO 3 χλωρικό Fe 2+ C 4 ClO 2 χλωριώδες Fe 3+ HCO 3 όξινο ανθρακικό Al 3+ Cu + Cu 2+ Sn 2+ Pb Ποια είναι τα σπουδαιότερα οξέα; Οξέα περιέχονται σε πολλά γνωστά φυσικά (π.χ. τροφές) ή τεχνητά παρασκευάσματα. Κάποια οξέα υπάρχουν ελεύθερα στη φύση. Τα σπουδαιότερα οξέα δίνονται στον ακόλουθο πίνακα. 20 ΟΞΕΑ

13 Όνομα οξέος Μοριακός τύπος Πού περιέχεται Οξικό οξύ CH 3 COOH Ξίδι Μεθανικό οξύ ΗCOOH Υγρό τσουκνίδας Υγρό δήγματος (τσιμπήματος) μυρμηγκιού Κιτρικό οξύ C 6 H 8 O 7 Χυμός εσπεριδοειδών Τρυγικό οξύ C 4 H 6 O 6 Κρασί Γαλακτικό οξύ C 3 H 6 O 3 Γιαούρτι - Ξινισμένο γάλα Φωσφορικό οξύ H 3 PO 4 Αναψυκτικά τύπου cola Ανθρακικό οξύ H 2 CO 3 Αεριούχα αναψυκτικά Υδροχλώριο HCI Σπίρτο του άλατος Νιτρικό οξύ HNO 3 Ακουαφόρτε Θειικό οξύ H 2 SO 4 Βιτριόλι Υδρόθειο H 2 S Ελεύθερο σε θειούχες πηγές Υδροκυάνιο HCN Αμυγδαλίνη (πικραμύγδαλο) Ακετυλοσαλικυλικό οξύ C 9 H 8 O 4 Ασπιρίνη Ασκορβικό οξύ C 6 H 8 O 6 Βιταμίνη C (φρούτα - λαχανικά) Παρανοήσεις στα οξέα Τι να αποφεύγουμε Ο όξινος χαρακτήρας είναι ιδιότητα των μορίων των οξέων. Ο όξινος χαρακτήρας εμφανίζεται μόνο όταν τα οξέα διαλύονται στο νερό (θεωρία Arrhenius), δηλαδή σε υδατικά διαλύματα, όπου τα οξέα ιοντίζονται και δίνουν Η +. Ο όξινος χαρακτήρας οφείλεται στα ιόντα Η + και δεν αποτελεί φυσική ιδιότητα των μορίων των οξέων. 21

14 Όλες οι χημικές ενώσεις που έχουν στο μόριό τους υδρογόνο είναι οξέα. Κάθε οξύ, σύμφωνα με τη θεωρία του Arrhenius, όταν διαλύεται στο νερό, δίνει κατιόντα Η +. Όμως η ζάχαρη, για παράδειγμα, η οποία έχει μοριακό τύπο C 12 H 22 O 11, όταν διαλυθεί στο νερό, δεν δίνει κατιόντα Η +. Το ίδιο ισχύει και για την αμμωνία, με μοριακό τύπο ΝΗ 3 (είναι βάση). Το μεθάνιο, με μοριακό τύπο CH 4, δεν διαλύεται στο νερό. Άρα κάθε ένωση η οποία περιέχει στο μόριό της υδρογόνο δεν είναι απαραίτητα οξύ. Λυμένες ασκήσεις με στοιχειομετρικούς υπολογισμούς 1.15 Πόσος όγκος διοξειδίου του άνθρακα (σε L) σε συνθήκες STP παράγεται από την αντίδραση 75 g ανθρακικού ασβεστίου με διάλυμα υδροχλωρίου; Δίνονται: Ar Ca = 40, Ar C = 12, Ar O = 16. Επειδή ο υπολογισμός του όγκου του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) θα γίνει από τη μάζα του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ), πρέπει να βρεθεί η σχετική μοριακή μάζα του CaCO 3. Είναι: Mr CaCO3 = Ar Ca + Ar C + 3Ar O = 100 Γράφουμε τη χημική εξίσωση της αντίδρασης που πραγματοποιείται: CaCO 3(s) + 2HCl (aq) CaCl 2(aq) + CO 2(g) + H 2 O ( ) 1 mol 1 mol 100 g 22,4 L 75 g x; L 75 g x = 22,4 L = 16,8 LCO2 100 g Συνεπώς παράγονται 16,8 L CO 2 σε συνθήκες STP Πόσος όγκος υδρογόνου (σε L) σε συνθήκες STP παράγεται από την αντίδραση διαλύματος υδροχλωρίου με 28 g σιδήρου; Δίνεται: Ar Fe = ΟΞΕΑ

15 Γράφουμε τη χημική εξίσωση της αντίδρασης που πραγματοποιείται: Fe (s) + 2HCl (aq) FeCl 2(s) + H 2(g) 1 mol 1 mol 56 g 22,4 L 28 g x; L 28 g x = 22,4 L = 11,2 LH2 56 g Δηλαδή παράγονται 11,2 L H 2 σε συνθήκες STP. Απαντήσεις στις ερωτήσεις - ασκήσεις του σχολικού βιβλίου 1. Τι ονομάζεται όξινος χαρακτήρας; Να αναφέρετε τις κοινές ιδιότητες των οξέων. Όξινος χαρακτήρας ονομάζεται το σύνολο των κοινών ιδιοτήτων που παρουσιάζουν τα οξέα όταν διαλύονται στο νερό, δηλαδή σε υδατικά διαλύματα. Οι ιδιότητες αυτές είναι οι ακόλουθες: α) Έχουν χαρακτηριστική όξινη (ξινή) γεύση. β) Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. γ) Αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). δ) Αντιδρούν με ορισμένα μέταλλα και παράγεται αέριο υδρογόνο (H 2 ). 2. Πού οφείλονται οι κοινές ιδιότητες των διαλυμάτων των οξέων; Σύμφωνα με τη θεωρία του S. Arrhenius, όλα τα οξέα, όταν διαλύονται στο νερό, ιοντίζονται (διασπώνται) και δίνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ). Σε αυτά τα κατιόντα οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 23

16 3. Ποιες χημικές ενώσεις ονομάζονται οξέα κατά Arrhenius; Σύμφωνα με τη θεωρία του Arrhenius, οξέα ονομάζονται όλες οι ενώσεις οι οποίες, όταν διαλύονται στο νερό, δίνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ). 4. Ποιες ουσίες ονομάζονται δείκτες; Οι δείκτες είναι χημικές ουσίες (χρωστικές, συνήθως φυτικά εκχυλίσματα) οι οποίες παρουσία οξέων αλλάζουν χρώμα. Οι συνηθέστεροι δείκτες είναι: Το βάμμα του ηλιοτροπίου: Από μενεξεδί (μπλε) γίνεται κόκκινο. Η ηλιανθίνη: Από κίτρινη γίνεται κόκκινη. Το μπλε της βρομοθυμόλης: Από μπλε γίνεται κίτρινο. Η φαινολοφθαλεΐνη: Από κόκκινη γίνεται άχρωμη. 5. Αν ρίξετε ξίδι ή χυμό λεμονιού σε μαρμαρόσκονη, θα παρατηρήσετε παραγωγή φυσαλίδων. Στην παραγωγή ποιου αερίου οφείλονται οι φυσαλίδες; Το ξίδι και ο χυμός λεμονιού είναι υδατικά διαλύματα οξέων (οξικού και κιτρικού οξέος αντίστοιχα), ενώ η μαρμαρόσκονη περιέχει ανθρακικό άλας. Τα οξέα αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). Στο διοξείδιο του άνθρακα οφείλονται οι φυσαλίδες. 6. Δεν μπορούμε να φυλάσσουμε διαλύματα οξέων σε δοχεία από σίδηρο ή αργίλιο (αλουμίνιο). Γιατί; Τα διαλύματα οξέων αντιδρούν με ορισμένα μέταλλα, μεταξύ των οποίων είναι ο σίδηρος και το αργίλιο. Το αποτέλεσμα της αντίδρασης αυτής είναι η καταστροφή (διάβρωση) των δοχείων από σίδηρο ή αργίλιο. 7. Να αναφέρετε το αέριο το οποίο θα παραχθεί σε καθεμία από τις επόμενες περιπτώσεις: α) Διάλυμα υδροχλωρίου αντιδρά με σίδηρο. β) Μαγειρική σόδα αντιδρά με διάλυμα θειικού οξέος. 24 ΟΞΕΑ

17 Να περιγράψετε ένα πείραμα με το οποίο μπορεί να επιβεβαιωθεί ποιο είναι το αέριο που παράγεται σε κάθε περίπτωση. α) Αντιδρά διάλυμα οξέος με μέταλλο. Το αέριο είναι υδρογόνο: Η 2. β) Αντιδρά διάλυμα οξέος με ανθρακικό άλας. Το αέριο είναι διοξείδιο του άνθρακα: CO 2. Πείραμα 1 Σ έναν δοκιμαστικό σωλήνα βάζουμε πολύ μικρά κομματάκια ή ρινίσματα σιδήρου (Fe) και ρίχνουμε διάλυμα HCl. Αμέσως εμφανίζονται στο διάλυμα φυσαλίδες ενός αερίου, το οποίο είναι το υδρογόνο (H 2 ). Αν στον δοκιμαστικό σωλήνα στον οποίο συλλέγεται το H 2 πλησιάσουμε ένα σπίρτο αναμμένο, τότε το H 2 καίγεται με κρότο (έκρηξη), διότι αντιδρά με το οξυγόνο του αέρα (ανίχνευση υδρογόνου). Πείραμα 2 Αν ρίξουμε διάλυμα H 2 SO 4 σε μαγειρική σόδα, αρχίζει να παράγεται ένα αέριο που γίνεται αντιληπτό με το άφρισμα της σόδας. Το αέριο αυτό, που είναι CO 2, το διαβιβάζουμε σε διαυγές (καθαρό) διάλυμα υδροξειδίου του ασβεστίου (Ca(OH) 2 ), δηλαδή σε ασβεστόνερο. Αμέσως το ασβεστόνερο θολώνει, διότι το CO 2 αντιδρά με το υδροξείδιο του ασβεστίου και παράγεται αδιάλυτο ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ). Το θόλωμα δείχνει την παρουσία CO 2 (ανίχνευση). 8. Να γράψετε τους μοριακούς τύπους των χημικών ενώσεων: υδροχλώριο, θειικό οξύ, νιτρικό οξύ και οξικό οξύ. Να γράψετε επίσης τις χημικές εξισώσεις που δείχνουν τον σχηματισμό ιόντων κατά τη διάλυση των παραπάνω οξέων στο νερό. Μοριακοί τύποι Χημικές εξισώσεις ιοντισμού υδροχλώριο: HCl HCl(aq) H(aq) + Cl(aq) θειικό οξύ: H 2 SO 4 HSO + 2H 2 + SO 2 4(aq) (aq) 4(aq) νιτρικό οξύ: HNO 3 HNO3(aq) H(aq) + NO3(aq) οξικό οξύ: CH 3 COOH CH3 COOH(aq) H(aq) + CH3 COO(aq) 25

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί

Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί ΕΚΦΕ Δ Δ/ΝΣΗΣ ΔΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Αθήνα Ιανουάριος 2006 ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ 1 Όξινος χαρακτήρας καρβοξυλικών οξέων ΣΚΟΠΟΣ: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί

ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ. Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΧΗΜΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΙ XHMIKOI ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Αρχές Oνοματολογίας Χημική Αντίδραση Γραμμομόριο (mol) Στοιχειομετρία Χημικοί Υπολογισμοί ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων οξέων και βάσεων και η μελέτη και μέτρηση του ph διαλυμάτων οξέων, βάσεων και αλάτων. Θεωρητικό Μέρος Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια.

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Να ονομάζει ανόργανες ενώσεις, όταν δίνεται ο μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 12.1. Πόσες είναι οι γνωστές χημικές ενώσεις; Τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια γνωστές ενώσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3 1 Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακα οξέων: ΟΝΟΜΑΣΙΑ F HF Υδροφθόριο S 2 H 2 S Υδρόθειο Cl HCl Υδροχλώριο OH H 2 O Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3 οξύ SO 3 H 2 SO 3 Θειώδε οξύ Br HBr Υδροβρώμιο 2 SO 4 H 2 SO

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + )

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + ) ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α α) Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακας : ΣΤΟΙΧΕΙΟ Ατομικός αριθμός (Ζ) Μαζικός αριθμός (Α) β) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Να επιλέξετε την σωστή απάντηση a) Σε ένα άτομο μικρότερη

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίσουμε με τη βοήθεια πειραμάτων τη χημική αντίδραση της εξουδετέρωσης Να ορίζουμε τη χημική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015 1 ο Θέμα. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Ο αριθμός οξείδωσης του μαγγανίου (Mn) στην ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

τα αντιδρώντα και τα προϊόντα τους κατάλληλους συντελεστές, ώστε τα άτοµα κάθε στοιχείου να είναι ισάριθµα στα δύο µέλη της χηµικής εξίσωσης.

τα αντιδρώντα και τα προϊόντα τους κατάλληλους συντελεστές, ώστε τα άτοµα κάθε στοιχείου να είναι ισάριθµα στα δύο µέλη της χηµικής εξίσωσης. 1 3.5 Χηµικές αντιδράσεις Πως συµβολίζονται οι χηµικές αντιδράσεις; Κάθε χηµική αντίδραση συµβολίζεται µε µία χηµική εξίσωση. Στη χηµική αυτή εξίσωση διακρίνουµε δύο µέλη, που συνδέονται µεταξύ τους µε

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ Οξέα Βάσεις Άλατα τάξη Γ γυµνασίου Τα οξέα έχουν ξινή γεύση Οξέα και ανθρακικό ασβέστιο Τα οξέα µεταβάλλουν το χρώµα των δεικτών Οξέα και µέταλλα Τα οξέα αντιδρούν µε πολλά µέταλλα και πολλές φορές παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες 1 Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Χημικές Αντιδράσεις Χημικές αντιδράσεις Οξειδοαναγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 23 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Βλέπε θεωρία σελ. 83. 2. α) (χημική εξίσωση) β) (δύο μέλη) (ένα βέλος >) γ) (αντιδρώντα) δ) (τμήμα ύλης ομογενές που χωρίζεται από το γύρω του χώρο με σαφή όρια). ε) (που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ουσίες ονοµάζονται ηλεκτρολύτες. Να γνωρίζει τι είναι ο ιοντισµός, τι η διάσταση, σε ποιες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ

2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ 2.1. Α) Δίνεται ότι:. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ νετρόνια K L M N Ca 2 Β) Tι είδους δεσμός αναπτύσσεται μεταξύ του 19

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ 1. Σκοπός του πειράµατος Η ανάπτυξη δεξιοτήτων στην εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-39) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποια από τις παρακάτω είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015 Ελένη Γ. Παλούμπα, Χημικός, Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών Λακωνίας, 2014-2015 Αθήνα, 16-09-2014 Αρ. Πρωτ. 147346/Γ2 ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε στην κόλλα σας το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis 1. Ερώτηση: Τι είναι τα ηλεκτρόνια σθένους; Τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ονομάζονται ηλεκτρόνια σθένους (=δυνατά ηλεκτρόνια). 2. Ερώτηση: Τι λέει η ηλεκτρονιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία 1 2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία Ερωτήσεις Θεωρίας 6-1-1. Τι είναι η Η ηλεκτρόλυση είναι μία χημική μέθοδος διασπάσεως του νερού στα συστατικά του. 6-1-2. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ 7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οξέων και βάσεων, να συσχετίσουμε τις όξινες ή βασικές ιδιότητες μιας ουσίας με τη μοριακή της δομή

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Τάξη Β Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: 1) Να γράψετε τι ονομάζεται μείγμα; 2) Να γράψετε τι ονομάζεται ετερογενές μείγμα; 3) Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ol ΣΤΟΧΟΙ. 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων. Ερωτήσεις - προβλήματα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ol ΣΤΟΧΟΙ. 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων. Ερωτήσεις - προβλήματα 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3.1 Χημικές αντιδράσεις Συμβολισμός - Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων Ερωτήσεις - προβλήματα ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ol ΣΤΟΧΟΙ > Να συμβολίζεις ένα χημικό φαινόμενο (χημική αντίδραση) με μια

Διαβάστε περισσότερα

υδροξείδιο του καλίου χλωριούχος σίδηρος(ιι) μονοξείδιο του άνθρακα υδροβρώμιο α) +2 β) +7 γ) 0 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.

υδροξείδιο του καλίου χλωριούχος σίδηρος(ιι) μονοξείδιο του άνθρακα υδροβρώμιο α) +2 β) +7 γ) 0 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να συμπληρώσετε τις επόμενες χημικές εξισώσεις που γίνονται όλες, γράφοντας τα προϊόντα και τους συντελεστές. α) Mg(ΟΗ) 2 (s) + Η 2 S(aq) β) NaCl(aq) + AgNO 3 (aq) γ) Mg(s) + HBr(aq) Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων 6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων Από τις οργανικές ενώσεις, όξινες ιδιότητες παρακάτω: κατά Brönsted - Lowry παρουσιάζουν οι 1. Τα οργανικά οξέα: RCOOH. Είναι ασθενή οξέα. Δίνουν τις τυπικές αντιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012. Για την A τάξη Λυκείων ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 Για την A τάξη Λυκείων ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: δύο (2) ώρες

Διαβάστε περισσότερα

2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα.

2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. 110 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2. Δίνονται οι θέσεις κάποιων στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. Α Δ Φ Μ Ξ Ο Θ Π Ρ Γ Λ α. Να βρεθούν οι ατομικοί αριθμοί των στοιχείων Δ,Θ,Π,Ο β. Να γραφούν οι κατανομές ηλεκτρονίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 27 Μαΐου, 2011 Ώρα εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.1. Τι είδους τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8)

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8) 1.Διαθέτουμε 200 ml υδατικού διαλύματος KΟΗ συγκέντρωσης 0,5 Μ (διάλυμα Δ1). Να υπολογισθούν: α) Η μάζα (g) του KΟΗ που περιέχεται στο διάλυμα Δ1. β) Ο όγκος (ml) του νερού που πρέπει να προστεθεί στο

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ασκήσεις κεφ. 1-3 Άσκηση Κατατάξτε τις παρακάτω ενώσεις ως ισχυρά και ασθενή οξέα ή ισχυρές και ασθενείς βάσεις α) Η 2 SeO 4, β) (CH 3 ) 2 CHCOOH γ) KOH, δ) (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Chem-PA 2006. Βιβλίο μαθητή. Χημεία Γυμνασίου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας

Chem-PA 2006. Βιβλίο μαθητή. Χημεία Γυμνασίου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Chem-PA 2006 Χημεία Γυμνασίου Βιβλίο μαθητή Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος................................................ 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΑΞΗ Β Στοιχεία Χημικές ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Τ Ι Κ Η - Κ. Μ Π Α Κ Α Λ Α Κ Ο Σ - Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η Σ Σελίδα 1

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Τ Ι Κ Η - Κ. Μ Π Α Κ Α Λ Α Κ Ο Σ - Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η Σ Σελίδα 1 1 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ-Επιμέλεια:Χ.Κ.Φιρφιρής ΘΕΜΑ 1. Α) Δίνεται ότι : 40 20Ca. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: Β) Tι είδους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα