Η γένεση της νεώτερης ελληνικής ζωγραφικής, Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η γένεση της νεώτερης ελληνικής ζωγραφικής, 1830-1930 Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος"

Transcript

1 Η γένεση της νεώτερης ελληνικής ζωγραφικής, Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος Η έκθεση πινάκων της Συλλογής της Τράπεζας της Ελλάδος δεν φιλοδοξεί να στοιχειοθετήσει την πορεία της ελληνικής ζωγραφικής κατά την αφετηρία της, και διότι µικρό µόνο µέρος από τη συλλογή αυτή εκτίθεται και διότι σηµαντικοί ζωγράφοι και πίνακες, που θα καθιστούσαν ακριβέστερη την εικόνα, ελλείπουν. Η έκθεση παρέχει δείγµατα µόνο του έργου σπουδαίων εκπροσώπων της ελληνικής ζωγραφικής κατά την περίοδο εν υπάρχει οµοφωνία µεταξύ των ερευνητών ως προς την αρχή της νεώτερης ελληνικής ζωγραφικής. Τοποθετείται αυτή είτε στα µέσα του 17ου αιώνα, οπότε περιλαµβάνει µέρος της υστεροβυζαντινής ζωγραφικής, είτε στον 18ο, οπότε αναφέρεται στην ιταλίζουσα ζωγραφική των Επτανήσων, είτε τέλος, κατά την επικρατέστερη άποψη, στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, µετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Το παρελθόν της νεοελληνικής ζωγραφικής, υστεροβυζαντινό ή ιταλίζον, είναι πλούσιο σε έργα αγιογραφίας και κοσµικής τέχνης, όπου διαφαίνονται οι επιδράσεις της ύστερης Αναγέννησης, οι αναζητήσεις των τοπικών ζωγράφων, ιδίως της Κρήτης και της Επτανήσου, η ευφάνταστη οργάνωση πολυπρόσωπων συνθέσεων και η διεισδυτική ψυχογραφία των προσωπογραφιών. Στο παρελθόν αυτό πρέπει να συγκαταλεγεί και η λαϊκή τέχνη, ακµαιότατη καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η οποία κατά το τέλος του έδωσε έναν κορυφαίο εκπρόσωπό της, γνωστό και στην Ευρώπη, τον Θεόφιλο Χατζηµιχαήλ ( ). Αυτό που πρέπει να επισηµανθεί είναι ότι, ήδη από την πρώτη περίοδο του βίου της, η ελληνική τέχνη διακόπτει µε το βυζαντινό παρελθόν της και τίθεται ως τέχνη καθαρώς ευρωπαϊκή. Η στροφή προς την Ευρώπη θα γίνει µε τόλµη και περίσκεψη, ενώ η θεώρηση του παρελθόντος θα επανέλθει αρκετά αργότερα ως αναζήτηση της ελληνικής ταυτότητας και πηγή εµπνεύσεως. Η ζωγραφική των πρώτων µετεπαναστατικών χρόνων, µε κύριους εκπροσώπους τον Θεόδωρο Βρυζάκη ( ) και τον ιονύσιο Τσόκο ( ), έχει ως θέµα γεγονότα του πρόσφατου ηρωικού παρελθόντος: πολεµικές σκηνές από τον αγώνα εναντίον των Τούρκων και προσωπογραφίες αγωνιστών. Πρέπει να παρατηρηθεί ότι τα έργα της πρώτης κατηγορίας δεν είναι ιδιαιτέρως άφθονα ούτε απεικονίζουν σκηνές έντονου πολεµικού πάθους ή ακραίας βιαιότητας, όπως µαρτυρούνται σε έργα ξένων φιλελλήνων ζωγράφων. Τις επιχειρήσεις των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων περιέγραψε προπάντων η θαλασσογραφία της επόµενης περιόδου. Ο Κωνσταντίνος Βολανάκης ( ) και ο Ιωάννης Αλταµούρας ( ), µε πίνακες ναυµαχιών και πυρπολήσεων, έδωσαν το µέτρο του Αγώνα. Στον πίνακα του Βρυζάκη Καραούλι, η κλασικίζουσα ροµαντική τέχνη του, επιρρεπής στην καλλιγραφική απόδοση προσώπων και πραγµάτων και την εξιδανίκευση, έδωσε µια ιδεατή εικόνα των αγωνιστών. Αντιθέτως, το βαρύ, πλαστικό και ευκίνητο ύφος του Τσόκου σκιαγράφησε µε αδρότητα και πειθώ τον γηραιό άρχοντα. Η άνοδος στο θρόνο του ελληνικού κράτους του Όθωνα (1833), γιου του Λουδοβίκου Α' της Βαυαρίας, θερµού φιλέλληνα, θα στρέψει τους Έλληνες καλλιτέχνες προς το Μόναχο, ενώ η ίδρυση του Σχολείου των Τεχνών (1837), στο οποίο θα διδάξουν Έλληνες και ξένοι καθηγητές, θα ενισχύσει την προτίµηση αυτή. Το Μόναχο δεν είναι ο µόνος πόλος έλξεως των Ελλήνων - θα µεταβούν επίσης στην Κοπεγχάγη, τις Βρυξέλλες ή το Παρίσι - είναι όµως ο ισχυρότερος και επίσης η πόλη που φιλοξένησε τους περισσότερους σπουδαστές της τέχνης. 'Αµεση και φυσική συνέπεια είναι η διείσδυση των γερµανικών ρευµάτων στην Ελλάδα κατά τη δεύτερη πεντηκονταετία του αιώνα. Το Μόναχο κρίνεται ενίοτε αυστηρά. Θεωρείται ότι µετέδωσε στους Έλληνες το πνεύµα ενός άγονου ακαδηµαϊκού συντηρητισµού, κατά την περίοδο µάλιστα που στο Παρίσι εκαλλιεργείτο η νέα, γεµάτη ζωή, τέχνη του ιµπρεσιονισµού. Σήµερα, εξίσου άγονη είναι η σχετική συζήτηση. Ορθότερο φαίνεται να επισηµανθούν τα θετικά στοιχεία που πρόσφερε η γερµανική παιδεία και να σηµειωθεί η ικανότητα των καλλιτεχνών, αφού επωφελήθηκαν από αυτή, να αποδεσµευθούν από ό,τι στείρο προσέλαβαν. Αυτό που οφείλεται στην Ακαδηµία του Μονάχου, ψυχή της οποίας ήταν ο Karl von Piloty (1826-

2 1886), είναι η εµπέδωση µιας στέρεης τεχνικής, η άσκηση στο σχέδιο, το χρώµα και την αφήγηση. Μολονότι σαφής είναι η ροπή της προς την αναπαράσταση της ιστορίας και την προσωπογραφία, καθόλου δεν περιόρισε τις θεµατικές επιλογές των σπουδαστών ούτε ανέστειλε τη δηµιουργία του προσωπικού ύφους. Το ιδίωµα µε το οποίο εκφράζεται η πλειονότητα των τροφίµων της Ακαδηµίας, και το οποίο οι Έλληνες µετέφεραν στη σχολή της Αθήνας, επικράτησε να ονοµάζεται «ακαδηµαϊκός ρεαλισµός». Η θεµατογραφία που καλλιεργείται στην Ελλάδα κατά το δεύτερο µισό του 19ου αιώνα δεν διαφέρει από εκείνη άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Προέχει η ηθογραφία µε την απεικόνιση του βίου των αστικών κέντρων και, προπάντων, της υπαίθρου. Περιγράφονται η αγροτική και ποιµενική ζωή, οι καθηµερινές εργασίες, οι εορτές και το πένθος. Έµφαση δίνεται στην απόδοση του αρχιτεκτονήµατος, της τοπικής φορεσιάς, των αντικειµένων. Ακολουθεί η προσωπογραφία, η οποία µετατοπίζει το ενδιαφέρον της από τον αγωνιστή στον έµπορο και τον πλούσιο αστό. εν είναι καθόλου σπάνια η καλή ψυχογραφική αποτύπωση του εικονιζοµένου. Η τοπιογραφία και η νεκρή φύση, διστακτικά στην αρχή, µε άνεση αργότερα, κερδίζουν την προτίµηση των εργαστηρίων. Σποραδικά καλλιεργείται από διάφορους καλλιτέχνες, ζωγράφους και χαράκτες, η ερειπιογραφία. Ο Βικέντιος Λάντσα ( ), Ιταλός ζωγράφος που κατέφυγε στην Ελλάδα διωκόµενος από την πατρίδα του και διέπρεψε στην Αθήνα, κατέστησε το ερείπιο αποκλειστικό σχεδόν θέµα της τέχνης του. Η ζωγραφική του, η οποία παραπέµπει στο έργο των περιηγητών, αποδίδει µε ακρίβεια αλλά και συναισθηµατική έξαρση τα λείψανα της αρχαιότητας. Οι υδατογραφίες του συλλαµβάνουν κατά τρόπο µοναδικό το αττικό φως επάνω στα µάρµαρα. Οι Έλληνες που συνιστούν το καίριο σηµείο αναφοράς ως ζωγράφοι του Μονάχου είναι οι: Νικηφόρος Λύτρας ( ), Κωνσταντίνος Βολανάκης ( ), Νικόλαος Γύζης ( ) και Γεώργιος Ιακωβίδης ( ). Όλοι τους εκπροσωπούνται στην έκθεση. Η τέχνη τους αποκαλύπτει διαφέρουσες αλλά ισχυρές καλλιτεχνικές προσωπικότητες, των οποίων το µέτρο δεν είναι δυνατόν να εκτιµηθεί από τα εκθέµατα. Εκτός από τον Γύζη, ο οποίος παρέµεινε στη Γερµανία και δίδαξε στην Ακαδηµία του Μονάχου, οι άλλοι τρεις επέστρεψαν στην Ελλάδα και δίδαξαν στη Σχολή Καλών Τεχνών. Η διδασκαλία και η τέχνη τους σφράγισαν την εικαστική παιδεία της περιόδου. Γενάρχης της νεοελληνικής ζωγραφικής ο Λύτρας, κάτοχος ενός ρωµαλέου ιδιώµατος και δάσκαλος µε εξαιρετικές δυνατότητες, πραγµατεύθηκε ένα ευρύτατο θεµατογραφικό φάσµα, µε ιδιαίτερη έµφαση στην ηθογραφία, όπου και απέδωσε µε γνησιότητα τον άνθρωπο και τον βίο της εποχής του. Ο πίνακας µε τον Νασρεντίν Χότζα προέκυψε µετά το ταξίδι που πραγµατοποίησε ο ζωγράφος µε τον Νικόλαο Γύζη, το 1873, στη Μικρά Ασία. Οι δύο καλλιτέχνες µελέτησαν την Ανατολή, οικεία άλλωστε και στους δύο από τα κατάλοιπα της τουρκικής κατοχής στην Ελλάδα, και επέστρεψαν µε άφθονο εικονογραφικό υλικό. Αν και περιορισµένων διαστάσεων, το έργο επιτρέπει να εκτιµήσουµε τις χαρακτηρολογικές ικανότητες του καλλιτέχνη και τις χρωµατικές προτιµήσεις του. Έγινε ήδη λόγος για τον Κωνσταντίνο Βολανάκη και τη ναυτική πολεµική θεµατογραφία του. Εισηγητής της τοπιογραφίας στην Ελλάδα, ο Βολανάκης αναδεικνύεται ο κορυφαίος Έλληνας θαλασσογράφος του 19ου αιώνα. Έµπειρος προσωπογράφος του καραβιού, απέδωσε µε ευαισθησία και τις διακυµάνσεις της θαλασσινής ατµόσφαιρας. Στο έργο του αναγνωρίζεται, αφοµοιωµένη θαυµάσια, η ευρωπαϊκή θαλασσογραφία, µε δεσπόζουσες την ολλανδική σχολή του 17ου αιώνα και τη γαλλική του 17ου και του 18ου. Τα δύο έργα που εκτίθενται, αντιπροσωπευτικά της ήρεµης τέχνης του, συµπυκνώνουν τις αρετές του σε ό,τι αφορά την ακρίβεια και τη λεπτότητα της περιγραφής και την ποιητική ατµόσφαιρα του λιµενικού χώρου. Ο Γύζης έζησε το µεγαλύτερο µέρος της ζωής του στο Μόναχο, επισκεπτόµενος σποραδικά µόνο την Ελλάδα. Ισχυρά εξαρτώµενος από την Ακαδηµία, πραγµατεύθηκε αρχικά την ηθογραφία του γερµανικού και αργότερα του ελληνικού χώρου. Προς το τέλος της ζωής του εισήγαγε µια εικονογραφία οραµάτων, αλληγοριών και συµβολισµών, η οποία, παρά την ευαισθησία των χρωµάτων και την ευκαµψία των ζωγραφικών χειρισµών του, παραµένει απόµακρη. Περισσότερο πραγµατιστικές οι προσωπογραφίες, οι ηθογραφικές σκηνές και οι νεκρές φύσεις του - στις οποίες θα αναγνωριστεί µια έµµεση επίδραση του γαλλικού ρεαλισµού, µέσω του «κύκλου του Leibl» (Leiblkreis) - προκαλούν πάντοτε ζωηρό ενδιαφέρον. Ο πίνακας µε τον Κένταυρο δέσµιο του Έρωτα (Έρως και Κένταυρος) είναι ενδεικτικός του τρόπου µε τον οποίο ο Γύζης προσεγγίζει το αρκετά χρησιµοποιηµένο µυθολογικό θέµα. Επιλέγει να εικονίσει την πλήρη υποταγή του ισχυρού όντος στο παιχνίδι του µικρού

3 ανέµελου θεού. Ο χρωµατισµός και ο φωτισµός συµβάλλουν ώστε να εξαρθεί ο συµβολισµός της σκηνής. Το µεγάλο σχέδιο µε την αυστηρή, επίπεδη µορφή της Αθηνάς - πρότυπο για τη Σηµαία του Πανεπιστηµίου Αθηνών - αξιοποιεί τις απαιτήσεις του εµβλήµατος. Η Νεκρή φύση, προσεκτικά µελετηµένο έργο όσον αφορά τη σύνθεση, την προβολή των όγκων και του χρώµατος των καρπών, είναι από τους ελκυστικότερους πίνακες της έκθεσης. Ζωγραφικά κοσµήµατα θα µπορούσαν να χαρακτηρισθούν οι µικροί πίνακες της συλλογής Ν. Πετσάλη- ιοµήδη. Σπουδές, πιθανόν, και προσχέδια για µεγαλύτερα έργα - τα οποία δεν υπάρχουν και είναι άγνωστο αν έγιναν ποτέ - παραπέµπουν σε αυτά µε χάρη και δύναµη. Η Όρθια κοπέλα του Ιωάννη Ζαχαρία ή Ζαχαριά (1845-;) δεν είναι µόνο µια θαυµάσια προσωπογραφία κοριτσιού, αλλά αποτελεί επίσης σαφή αναφορά στο ήθος των νέων γυναικών κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, την αµφίεση και το είδος των ασχολιών τους. Έργο ήρεµης δεξιοτεχνίας και υποβλητικής εσωτερικότητας, αφοµοιώνει και υποτάσσει τα οιαδήποτε ηθογραφικά στοιχεία στην ποιητικότητα του προσώπου. Προικισµένος µαθητής της Ακαδηµίας του Μονάχου, αλλά µε ταραγµένο ψυχικό βίο, ο καλλιτέχνης είναι άγνωστο πότε πέθανε. Προσωπογράφος και αφηγητής παιδικών σκηνών, ο Γεώργιος Ιακωβίδης ( ) µετέφερε τη διδαχή του Μονάχου µε πιστότητα και επιµονή στη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου δίδαξε επί µακρό διάστηµα. Τα δύο έργα που φιλοξενεί η έκθεση, Στο ατελιέ του πατέρα και Η τουαλέτα, αναφέρονται σε δύο ευνοούµενα θέµατα του ζωγράφου: τη συντροφιά των παιδιών και την κοσµική προσωπογραφία. Στο πρώτο, όπου επικρατεί η αφέλεια και η δροσιά της παιδικής ηλικίας, ο Ιακωβίδης αποδεικνύεται οξύς παρατηρητής του προσώπου και της συµπεριφοράς του παιδιού. Στο δεύτερο είναι διάχυτος ο κοσµικός χαρακτήρας και η φιλαρέσκεια της νέας γυναίκας, ενδείξεις και αυτά µιας ευκατάστατης αστικής τέχνης που αναπτύσσεται στην Αθήνα κατά την καµπή του αιώνα. H διδαχή του Μονάχου συγκρατείται στη Σχολή της Αθήνας και από τον Σπύρο Βικάτο ( ), έστω και αν αυτό που υπερέχει στο έργο του είναι η ιδιοτυπία του προσωπικού του ιδιώµατος: µεγάλες ακανόνιστες πινελιές µε φωτεινά ποικίλµατα σχηµατίζουν µια παλλόµενη επιφάνεια, από την οποία προκύπτει αδρή και εύγλωττη η µορφή. Η ζωγραφική του παραπέµπει ευθέως στον Frans Hals. Οι δύο προσωπογραφίες που φιλοξενεί η έκθεση, του γέροντα και του µικρού παιδιού, δίνουν το µέτρο της τέχνης και της τεχνικής του ζωγράφου. Ανάλογη είναι η δοµή στους πίνακες της Θάλειας Φλωρά-Καραβία ( ), µαθήτριας ελεύθερων ακαδηµιών του Μονάχου. Καλλιτέχνις ανήσυχη και δραστήρια, περιέτρεξε την Ευρώπη και χώρες της Ανατολής επιζητώντας όχι µόνο τη διεύρυνση της θεµατικής, αλλά και την εξέλιξη της τεχνοτροπίας της. Αν το νεανικό της έργο µαρτυρεί τη γερµανική µαθητεία της, οι πίνακες της ωριµότητας πιστοποιούν την ευχέρεια µε την οποία αφοµοιώνει ουσιώδεις αλλαγές της τέχνης. Η καρτερική γερόντισσα που εικονίζει ο Έκτωρ ούκας ( ), µε το πλήθος των βιωµάτων χαραγµένο στο πρόσωπο της, είναι αγαπητή µορφή της ελληνικής ζωής και σπουδαίο έρεισµα της ηθογραφίας. Η αντίδραση εναντίον του Μονάχου θα προέλθει όχι µόνον από καλλιτέχνες απόφοιτους άλλων ευρωπαϊκών σχολών, αλλά και από παλαιούς µαθητές της Ακαδηµίας που προσελκύονται από τους πειραµατισµούς των παρισινών ιδίως εργαστηρίων, κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Ήδη ο Ιωάννης Αλταµούρας ( ), εξαίρετος θαλασσογράφος, µαθητής του Νικηφόρου Λύτρα κατ' αρχάς και κατόπιν υπότροφος του Γεωργίου Α στη Σχολή Καλών Τεχνών της Κοπεγχάχης, στο εργαστήριο του C.F. Soerensen ( ), µελετά το ύπαιθρο, την ατµόσφαιρα του πελάγους και το φως κατά το πνεύµα των προϊµπρεσιονιστών. Πρέπει να λεχθεί ότι οι θαλασσογράφοι της περιόδου, γνώστες της ιδιοµορφίας του αντικειµένου που πραγµατεύονται - της θάλασσας και του καραβιού - προσπάθησαν να διαφυλάξουν τη φύση και την ακεραιότητα του θέµατος, αποκλείοντας από τη δουλειά τους την επιτήδευση του ύφους ή την ευκολία. Στο έργο του Γεωργίου Χατζόπουλου ( ) και του Συµεών Σαββίδη ( ), µαθητών του Γύζη στην Ακαδηµία, παρατηρείται όχι µόνον η αποµάκρυνση από την ιδεολογία του Μονάχου και η προσέγγιση του ιµπρεσιονισµού, αλλά και ένας πολύ ευρύτερος προβληµατισµός, ιδίως σε ό,τι

4 αφορά το χρώµα. Εντούτοις, η σαφής προσχώρηση στον ιµπρεσιονισµό και τις τάσεις που διαµορφώνονται εκτός του Μονάχου θα παρατηρηθεί στο έργο του Περικλή Πανταζή ( ), ο οποίος, αφού διέτρεξε τα στάδια Αθήνα, Μόναχο, Παρίσι, κατέληξε στις Βρυξέλλες, σπουδαίος ζωγράφος και δραστήριο µέλος των καλλιτεχνικών οµάδων της βελγικής πρωτεύουσας. Ακόµη και αν δεν γνωρίζαµε ότι είχε έρθει σε επαφή µε τον Courbet, τον Manet και τους ιµπρεσιονιστές, θα µπορούσαµε να το συµπεράνουµε από το έργο του. Ενδεικτικός των ενδιαφερόντων του Πανταζή είναι ο πίνακας µε το νεαρό αγόρι που επιχειρεί να κλέψει φρούτα. Το έργο, καλός συνδυασµός προσωπογραφίας και νεκρής φύσης, ως προς τη δοµή, την αντίληψη του χώρου και των όγκων δηλώνει µε έµφαση την παρουσία του Cιzanne, ενώ ο χρωµατισµός του παραπέµπει στον Manet. Η συνάφεια µε τον Manet τεκµηριώνεται και από τη σύγκριση µε το έργο του Γάλλου ζωγράφου Το παιδί µε τα κεράσια (1858, Museu Calouste Gulbenkian, Λισσαβώνα). Θα προσθέσω ακόµη ότι, εφόσον τα χείλη του παιδιού ακουµπούν τα φρούτα, ο πίνακας θα µπορούσε να εκληφθεί ως αλληγορία της γεύσης. Κατά το τελευταίο τέταρτο του αιώνα, το Παρίσι αρχίζει να υποκαθιστά το Μόναχο στις προτιµήσεις των καλλιτεχνών, και διότι εισήγαγε νέους ζωγραφικούς τρόπους, οι οποίοι έτειναν να αποδεσµεύσουν τον πίνακα από την ορατή πραγµατικότητα - τη δουλική µίµηση, όπως εθεωρείτο ότι καλλιεργεί το Μόναχο - και διότι ισχυροποιούσε την υποκειµενικότητα του καλλιτέχνη, αποδεχόµενο την ελευθερία των χειρισµών του. Αρχή των µεταβολών αποτέλεσε η είσοδος του ιµπρεσιονισµού, η µεταφύτευση του οποίου στην Ελλάδα, παρά τα εγγενή προβλήµατα, είχε ευρύτατη διάδοση και µακρόχρονη διάρκεια. Τούτο δεν σηµαίνει ότι το κίνηµα κατανοήθηκε επαρκώς και αξιοποιήθηκε αναλόγως. 'Αλλωστε, µια σειρά από αναντιστοιχίες εµπόδιζαν την τυπική εφαρµογή του. Γέννηµα των βορείων χωρών, προοριζόµενο κυρίως για τη ζωγραφική του υπαίθρου, ο ιµπρεσιονισµός προϋποθέτει και το φως του βόρειου χώρου και την υγρότητα της ατµόσφαιρας. Τα αντικείµενα, µέσα στην αχλύ που τα περιβάλλει, χάνουν την ακρίβεια του περιγράµµατος και τη στερεότητα του χρώµατος. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, το φως είναι καθαρό και ισχυρό, διαχέεται µε δύναµη στις επιφάνειες και αναδεικνύει τα σχήµατα, συναιρεί ή εξαφανίζει τις λεπτοµέρειες, αφαιρεί το βάθος του χρώµατος και τείνει να καταστήσει τη χρωµατική επιφάνεια επίπεδη. Απέναντι στα δεδοµένα αυτά, η πιστή εφαρµογή της τεχνικής του ιµπρεσιονισµού - διάλυση της φόρµας, διαίρεση του χρωµατικού τόνου, παράθεση καθαρών χρωµάτων - θα ήταν ψευδής. Το φαινόµενο του ελληνικού χώρου υπέβαλλε µια προσαρµογή η οποία, µε ποικίλες διαφοροποιήσεις, προσήγγιζε περισσότερο τα διάδοχα ρεύµατα του κινήµατος, τους Fauves, τους Nabis, τον εξπρεσιονισµό, τα δε ιδιώµατα που προέκυψαν - του Κωνστ. Μαλέα, του Μιχ. Οικονόµου κ.ά. - απέδωσαν την ελληνική φύση µε ευρηµατικότητα και δυναµισµό. Η ανανεωτική κίνηση που δηµιουργείται τότε προωθείται και από την οµάδα Τέχνη, η οποία συγκροτείται το 1917 από ζωγράφους διαφόρων αποκλίσεων, και από τους λόγιους που ασκούν κριτική. Η αλλαγή που θα επέλθει στη διδασκαλία της Σχολής Καλών Τεχνών οφείλεται κυρίως στον Νικόλαο Λύτρα ( ), γιο του Νικηφόρου Λύτρα, και τον Κωνσταντίνο Παρθένη ( ). Ο πρώτος εισήγαγε ένα ελεύθερο εκφραστικό σχέδιο, επενδεδυµένο µε παχύ στρώµα χρώµατος που παραπέµπει στους Fauves και τους Γερµανούς εξπρεσιονιστές, ο δεύτερος, γνώστης της ελληνικής παράδοσης από την αρχαιότητα έως τις µεταβυζαντινές και λαϊκές εκφάνσεις της, µέτοχος της βιεννέζικης Sezession, αλλά και των γαλλικών κινηµάτων της καµπής του αιώνα, αφοµοίωσε την πρωτοπορία διατηρώντας εκπληκτική ισορροπία µεταξύ των εξωγενών επιδράσεων και της προσωπικής έφεσης. Η υποκειµενική υποβλητική γραφή του αποκαλύπτει, προπάντων, την πνευµατικότητα και την ποίηση του έργου και δευτερευόντως µόνο τη νεωτερικότητα του ιδιώµατος. Σπουδαίος ανακαινιστής της ελληνικής ζωγραφικής κατά το πρώτο µισό του 20ού αιώνα, επέφερε µια ριζική αναθεώρηση των θεµάτων του εικαστικού χώρου, της µορφολογίας και του χειρισµού του χρώµατος. To στιβαρό και λιτό ύφος του Κωνσταντίνου Μαλέα ( ), η τάση του να συµπτύσσει λεπτοµέρειες σε µεγάλες επιφάνειες, περικλειόµενες από βαρύ περίγραµµα, τα επίπεδα χρώµατα και η ποιητικότητα των συνθεσεών του τον κατέστησαν, µαζί µε τον Παρθένη και τον Παπαλουκά ( ), ηγετική µορφή της ζωγραφικής του 20ού αιώνα. Ο Σπύρος Παπαλουκάς, τοπιογράφος, αγιογράφος αλλά και σπουδαστής της τέχνης των Nabis, συνέδεσε µε τόλµη και πειστικότητα τη βυζαντινή αγιογραφία και τα µεταϊµπρεσιονιστικά ρεύµατα. Επίσης, η ελληνική παράδοση, από την αρχαιότητα έως τη νεώτερη εκδοχή της, η λαϊκή τέχνη, αλλά και η γαλλική πρωτοπορία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, συµβιούν, θαυµάσια αφοµοιωµένες, στο έργο του Αγήνορα Αστεριάδη ( ). Πρόσωπο µοναχικό, όπως µοναχική υπήρξε και η τέχνη του, ο Γεώργιος Μπουζιάνης ( ) δηµιούργησε µια υποκειµενική έκφραση του εξπρεσιονισµού, µοναδική στην Ελλάδα, αλλά και στη Γερµανία στην οποία σπούδασε. Ιδιότυπη, αλλά καθόλου µοναχική, δηµοφιλής

5 αντιθέτως, είναι η περίπτωση του Φώτη Κόντογλου (1895/ ). Καταγόµενος από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας, τις αρχαίες Κυδωνίες, υποστήριξε µε δύναµη την απόρριψη της δυτικής τέχνης και την επιστροφή στη βυζαντινή παράδοση. Το έργο του - γνήσια εφαρµογή των ιδεών του - επέδρασε σε πολλούς νεώτερους ζωγράφους. Οι καλλιτέχνες που γεννήθηκαν κατά την καµπή του αιώνα και τα πρώτα χρόνια του 20ού είναι γνωστοί ως η «Γενιά του '30». Ανδρώθηκαν κατά την περίοδο του Α Παγκοσµίου Πολέµου, µερικοί έλαβαν µέρος στην ατυχή για την Ελλάδα εκστρατεία στη Μικρά Ασία και βίωσαν τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922). Όσον αφορά τον καλλιτεχνικό προσανατολισµό τους, είναι σαφές ότι αποδέχονται τις νέες ευρωπαϊκές τάσεις. Χάρη σ' αυτούς, ένα πλήθος νέων ρευµάτων (φωβισµός, εξπρεσιονισµός, κυβισµός, µεταφυσική ζωγραφική, αφαίρεση, σουρεαλισµός κ.ά.) εισδύει στη χώρα και επηρεάζει την τέχνη. Τα ρεύµατα αυτά, αφού διέλθουν µια περίοδο προσαρµογής, θα αποβούν εικαστικά ιδιώµατα της πρώτης πεντηκονταετίας. Σηµειώνεται πάντως ότι κινήµατα µε καθαρά νοητικό χαρακτήρα, όπως ο κυβισµός και η αφαίρεση, τουλάχιστον κατά την αυστηρά τυπική µορφή τους, δεν είχαν σηµαντική απήχηση στην Ελλάδα. Εντούτοις, η σπουδαιότητα των πρώτων δεκαετιών δεν έγκειται µόνο σε τούτο - ήταν άλλωστε φυσικό να συµβεί, αφού οι περισσότεροι καλλιτέχνες σπούδασαν σε ευρωπαϊκά εργαστήρια - αλλά και στο ότι πραγµατεύθηκαν τη θεµατική του ελληνικού χώρου µε ελευθερία και υποκειµενικότητα, όχι µόνο απέναντι σε ό,τι πρότεινε η πραγµατικότητα, αλλά και απέναντι στις διάφορες τεχνοτροπικές τάσεις. Αυτό δε που εκτιµούµε στο έργο τους είναι ο βαθµός διαφοροποιήσεώς τους και η προσωπική κατάκτηση. Κύριο αίτηµα της γενιάς αυτής υπήρξε το αίτηµα του συγκερασµού. Οι προθέσεις τους θα συνοψισθούν στο εξής: επιστροφή στην ελληνική παράδοση και ερµηνεία της παραδόσεως µε τους τρόπους της νεώτερης τέχνης. Υπό την πίεση της Μικρασιατικής Καταστροφής, η παράδοση του Ελληνισµού αναδεικνύεται καταφύγιο. Τότε, ο βίος και η τέχνη του Ελληνισµού - λόγια και λαϊκή - επανέρχονται στο προσκήνιο ως πρότυπο µε το οποίο θα διαλλαγεί η σύγχρονη τέχνη. Υπό το πρίσµα αυτό πρέπει να αντιµετωπισθεί η τέχνη του Παπαλουκά, του Σπύρου Βασιλείου (1902/ ) και του Γιάννη Τσαρούχη ( ). Ο Γιάννης Τσαρούχης είναι µια ιδιάζουσα περίπτωση λόγιου και καλλιτέχνη, του οποίου η ευρυµάθεια και η ενασχόληση µε δραστηριότητες εκτός της ζωγραφικής - υπήρξε συγγραφέας, µεταφραστής αρχαίων τραγωδιών, σκηνοθέτης, σκηνογράφος και ενδυµατολόγος - όχι µόνο δεν εµείωσε τον ενστικτώδη χαρακτήρα που ήθελε να φέρει η τέχνη του, αλλά και δεν ανέστειλε την παραγωγικότητά του. Οξυδερκής παρατηρητής της πόλης και του ανθρώπου, γνώστης της ελληνικής και ευρωπαϊκής παράδοσης, µαθητής και συνεργάτης του Κόντογλου επί ένα διάστηµα, διέγραψε ένα µεγάλο κύκλο υφολογικών εξελίξεων, µε κέντρο συνήθως την ανθρώπινη µορφή. Ο σκεπτόµενος (1936), έργο νεανικό, αποτυπώνει τη στροφή προς το λαϊκό τύπο του Έλληνα, στη µελέτη του οποίου µε αφοσίωση επιδόθηκε ο ζωγράφος. Από την πλουσιότατη σε έργα χαρακτικής συλλογή της Τράπεζας ελάχιστα µόνο παρουσιάζονται στην έκθεση. Στην Ελλάδα, τα πρώτα χαρακτικά υπηρετούν θρησκευτικούς στόχους, τυπώνονται στο 'Αγιον Όρος, συνήθως από ανώνυµους µοναχούς, και δίνονται στους προσκυνητές. Εικονίζουν µοναστήρια µεγάλων θρησκευτικών κέντρων, εκκλησίες, τις µορφές του Χριστού, της Παναγίας και µεµονωµένων αγίων. Η αρχή τους τοποθετείται στο τέλος του 18ου αιώνα. Κατά το 19ο αιώνα συγκροτούνται εργαστήρια χαρακτικής, εφοδιάζονται µε µηχανήµατα που φθάνουν από το εξωτερικό και χρησιµοποιούνται από καλλιτέχνες που έχουν σπουδάσει στην Ευρώπη. Η χαρακτική διδάσκεται ως καλλιτεχνικό µάθηµα στο Σχολείο των Τεχνών. Εξέχοντες καλλιτέχνες αναδεικνύονται ο Λυκούργος Κογεβίνας ( ), ο Γιάννης Κεφαλληνός ( ), σπουδαίος δάσκαλος στη Σχολή ο οποίος διαµόρφωσε πλήθος χαρακτών, και ο ηµήτριος Γαλάνης ( ), διάσηµος ζωγράφος και χαράκτης ο οποίος έζησε και εργάσθηκε σχεδόν αποκλειστικά στο Παρίσι. Οι χαράκτες που εκπροσωπούνται στην έκθεση, Σ. Αξιώτης ( ), Γ. Μόσχος ( ), Γ. Οικονοµίδης ( ), 'Αγγ. Θεοδωρόπουλος ( ) και Γ. Βελισσαρίδης ( ),

6 παρέχουν ένα µικρό δείγµα των τάσεων και των διαφοροποιήσεων της χαρακτικής κατά τον 20ό αιώνα. Κατά το δεύτερο µισό του 20ού αιώνα η ελληνική ζωγραφική έχει εδραιώσει τη θέση της στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τέχνης. Έλληνες καλλιτέχνες εκθέτουν συχνά σε ευρωπαϊκές και αµερικανικές πόλεις και έργα τους κοσµούν ξένα µουσεία. Κατά το διάστηµα τούτο, αθρόα είναι η εµφάνιση πολλών ταλαντούχων ζωγράφων, ενώ τάσεις και ρεύµατα της τέχνης, προερχόµενα από την Ευρώπη και την Αµερική, υιοθετούνται και δηµιουργικά αφοµοιώνονται. Η ελληνική εκδοχή διευρύνει τα όρια αυτού που προσέλαβε και του προσδίδει νέο περιεχόµενο. Μανόλης Βλάχος Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήµιο Αθηνών

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ H αρίθµηση εντός των παρενθέσεων, π.χ. (πίνακας 38), αντιστοιχεί στην αρίθµηση του καταλόγου. 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΤΑΜΟΥΡΑΣ (1852-1878) Βάρκες στην αµµουδιά, 1872-1874 (πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη Βιβλιογραφία : Από βιβλίο : Εικαστικές τέχνες 20 ου αιω της Όλγα Μετζαφου (Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης ) Από

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Η Επτανησιακή Σχολή και η Καλλιτεχνική Εκκοσμίκευση

1.1. Η Επτανησιακή Σχολή και η Καλλιτεχνική Εκκοσμίκευση ΕΛΠ 12 - Γ ΤΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο - ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 1.1. Η Επτανησιακή Σχολή και η Καλλιτεχνική Εκκοσμίκευση 17 ος 18 ος αι. 1.1.1. Οι Ιστορικές Συνθήκες Το 17 ο αι. τα Επτάνησα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση»

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Η συγγραφέας γεννήθηκε το 1947 στην Κρήτη Έγραψε ποιήµατα στην αρχή και µετά διηγήµατα και µυθιστορήµατα Είναι µία από τις σηµαντικότερες φωνές της σύγχρονης ευρωπαϊκής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΟΥΔΑΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΟΥΔΑΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΟΥΔΑΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Από τη συντακτική ομάδα μαθητών Γυμνασίου Σούδας Το Γυμνάσιο Σούδας συμμετέχει στο πρόγραμμα Μαθητικός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Γιοχάνες Βερμέερ Ο Γιοχάνες Βερμέερ Johannes Vermeer, 31 Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 1675 ), 43 ετών. Ολλανδός ζωγράφος

Γιοχάνες Βερμέερ Ο Γιοχάνες Βερμέερ Johannes Vermeer, 31 Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 1675 ), 43 ετών. Ολλανδός ζωγράφος Γιοχάνες Βερμέερ Ο Γιοχάνες Βερμέερ Johannes Vermeer, 31 Οκτωβρίου 1632-15 Δεκεμβρίου 1675), 43 ετών.ολλανδός ζωγράφος που έζησε και εργάστηκε στην περιοχή του Ντελφτ της Δυτικής Ολλανδίας κατά το 17ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα Γυμνάσιο Αγιάς Η ιδέα του Ωραίου από εποχή σε εποχή και από τόπο σε τόπο 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: Γυμνάσιο Αγιάς Τμήμα: Β2 Αριθμός μαθητών: 19 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά με τον ιμπρεσιονισμό

σχετικά με τον ιμπρεσιονισμό Impressionism and Postimpressionism Ιμπρεσιονισμός και Μεταϊμπρεσσιονισμός Monet Van Gogh Σχέδιο Εργασίας: Μεγάλοι Ζωγράφοι Μαρία Κασαπίδη Ιούνιος 2007 σχετικά με τον ιμπρεσιονισμό Ο Ιμπρεσιονισμός είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης;

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Α. για ευρύτερη πνευµατική καλλιέργεια Β. για ανάπτυξη καλλιτεχνικού αισθητηρίου Γ. για ανάπτυξη της προσωπικότητας. για διερεύνηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «Ταξίδι στα µέρη του ιονύσου» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 ΤΑΞΗ : Γ 1. Θέµα project κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μαρίνος Καλλιγάς ιστορικός της τέχνης και διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης σε δύσκολα χρόνια. Επιλογή από τα δημοσιεύματα του Μαρίνου Καλλιγά

Ο Μαρίνος Καλλιγάς ιστορικός της τέχνης και διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης σε δύσκολα χρόνια. Επιλογή από τα δημοσιεύματα του Μαρίνου Καλλιγά Ο Μαρίνος Καλλιγάς ιστορικός της τέχνης και διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης σε δύσκολα χρόνια. Επιλογή από τα δημοσιεύματα του Μαρίνου Καλλιγά Χρύσανθος ΧΡΗΣΤΟΥ Δελτίον XAE 13 (1985-1986), Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1 Τοποθέτηση του προβλήµατος Η γήϊνη επιφάνεια [ανάγλυφο] αποτελεί ένα ορατό, φυσικό, συνεχές φαινόµενο, το οποίο εµπίπτει

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Ενότητα 3: Η Επανάσταση του 1821 στην Ελληνική Ζωγραφική (ΜΕΡΟΣ Α) Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινες Ιστορίες. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης:

Χάρτινες Ιστορίες. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: Χάρτινες Ιστορίες Ένα εκπαιδευτικό πρόγραµµα για µαθητές και µαθήτριες του γυµνασίου µε αφορµή την έκθεση «...ανέφερα εγγράφως...» «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. Η ΟΜΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ (σύντομη ιστορική αναδρομή) Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ Η ΛΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΕΤΣΗ

ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. Η ΟΜΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ (σύντομη ιστορική αναδρομή) Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ Η ΛΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΕΤΣΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Η ΟΜΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ (σύντομη ιστορική αναδρομή) Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ Η ΛΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΕΤΣΗ Έρευνα-Μελέτη-Παρουσίαση: Μαρίνα Ζερβού Rembrandt (1606-1669)

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή ΘΟΥΚΥ Ι ΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Α. Ελεύθερης ανάπτυξης 1. Να γράψετε ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σηµείωµα για το Θουκυδίδη, που θα µπορούσε να αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2 ο ΚΙΣΑΜΟΥ & 4 ο ΛΕΜΕΣΟΥ Οδηγίες για τη δραστηριότητα «Έκθεση ζωγραφικής και γκραβούρας στο σχολείο µας» Με αφορµή το πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Ρουσσέτου Παναγιωτάκη: «Σταυροί», χαρακτικό. Συμπληρώνονται, φέτος, 70 χρόνια από τη μοιραία, 13η Δεκεμβρίου του 1943, ημερομηνία που σφράγισε, ανεξίτηλα, τα Καλάβρυτα και

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ _ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. _ Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Θεωρητικό + Εργαστηριακό ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ «Ο Πολιτισμός ως εργαλείο Ανάπτυξης της Νησιωτικής Ελλάδας». «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ 10 Ον\ μο :.. Α Λυκείου 18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων ξεκίνησε την λειτουργία της το 2003 και από την ίδρυση της μέχρι και σήμερα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. Culture 2000 Framework Programme in Support of Culture CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Λουίζα Καραπιδάκη Ιστορικός Τέχνης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) Δρ. Μανόλης Αλεξάκης Συντονιστής Γραφείου Βρυξελλών Αθήνα 10-11 Οκτωβρίου 2014 Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού Οι μαθητές με αφορμή το πολύπλευρο έργο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι προσέγγισαν επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία του ενδιαφέροντός τους σε μία προσπάθεια να «αποκωδικοποιήσουν» τον επιστήμονα και καλλιτέχνη

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στο παραπάνω κείµενο ο συγγραφέας αναφέρεται στους χώρους θέασης και ακρόασης ως δηµιουργίες της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Μοναχισμός

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Μοναχισμός 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Μοναχισμός Της Μαργαρίτας Βελέντζα Γ1 2011-2012 Με τον όρο μοναχισμός στον Χριστιανισμό εννοείται το θρησκευτικό κίνημα των λαϊκών -κυρίως- που με βάση το κήρυγμα του Ιησού και την

Διαβάστε περισσότερα

αναδιπλώσεις της μορφής και της ύλης

αναδιπλώσεις της μορφής και της ύλης αναδιπλώσεις της μορφής και της ύλης ζωγραφική - κόσμημα Η Ρουμπίνα Σαρελάκου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Αρχικά μαθήτευσε κοντά στους ζωγράφους Π. Σαραφιανό, Ν.Νικολάου και Γ. Μόραλη. Τελείωσε το Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Στο πλαίσιο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού έγινε σημαντική προσπάθεια Να συσταθούν σχολεία Nα γραφτούν βιβλία Nα εισαχθούν οι θετικές επιστήμες Nα καταπολεμηθεί ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ ( )

ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ ( ) ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ (1922-2000) Tò Διοικητικό Συμβούλιο καί οί συνεργάτες του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών μέ μεγάλη θλίψη πληροφορήθηκαν στις 4 Αύγούστου 2000 τήν άπώλεια του Αριστόβουλου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης.

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οι Άγιοι της. Ενότητα 1: Θεσσαλονίκη: Ιστορικά και Πολιτισµικά Χαρακτηριστικά Συµεών Πασχαλίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π 1 ΟΡΟΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Εστίαση (πρόκειται για τη σχέση του αφηγητή µε τα πρόσωπα της ιστορίας). Μηδενική = όταν έχουµε αφηγητή έξω από τη δράση (αφηγητής παντογνώστης). Εξωτερική = ο αφηγητής γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε.

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε. 38 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ένας από τους βασικούς στόχους της παρούσας έρευνας ήταν η εύρεση εκείνων των χαρακτηριστικών των εφήβων τα οποία πιθανόν συνδέονται με τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές. Ως

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς 1 ης & 2 ης Εκπ. Περιφ. Καβάλας Δρ. Δρ. Θανάσης Διαλεκτόπουλος Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Υπεύθυνοι μαθητές Τζούρι Άρτεμις Σίμος Νίκος Πέτσιος Αναστάσης Σακελλίων Γρηγόρης Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδαμάρα Ζούλας

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Το κείµενο πραγµατεύεται τη σχέση του διαδικτύου µε τη διάδοση της γνώσης. Αρχικά, αναφέρεται ότι µέσω του διαδικτύου η πρόσβαση στη γνώση καθίσταται δυνατή για όλους.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Alpha C.K. ART GALLERY Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Στας Παράσκος Το Ημερολόγιο του Δον Καβάλλο Λευκωσία, Οκτώβριος 2013 Εξώφυλλο Festival

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ-ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα