Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα)"

Transcript

1 Κεφάλαιο 8 Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της () Από τα μέσα του 15ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακμάζει: το κράτος εξαπλώνεται, η κεντρική εξουσία είναι ισχυρή, η οικονομία αναπτύσσεται. Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία απόλυτος μονάρχης ήταν ο σουλτάνος. Πρωτεύουσα του κράτους μετά το 1453 ήταν η Κωνσταντινούπολη. Επίσημη θρησκεία στην αυτοκρατορία ήταν το ισλάμ και επίσημη γλώσσα μια από τις οθωμανικές γλώσσες, η τουρκική. Όμως οι υπήκοοι του Οθωμανού σουλτάνου είχαν διαφορετικές θρησκείες και μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες. Είχαν επίσης διαφορετικές παραδόσεις, ήθη και έθιμα, ανάλογα με την καταγωγή τους, την περιοχή που ζούσαν, την κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκαν. Οι μουσουλμάνοι είχαν περισσότερα δικαιώματα από εκείνους που πίστευαν σε άλλες θρησκείες. Η οθωμανική κοινωνία ήταν ιεραρχημένη. Όσοι ανήκαν στην ίδια κοινωνική ομάδα είχαν συχνά οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ τους, ανεξάρτητα από τη θρησκεία τους KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:14:37 ìì

2 1923 Οθωμανική Αυτοκρατορία Η Οθωμανική Αυτοκρατορία κράτησε πολλούς αιώνες. Όλη αυτή την περίοδο η εξουσία του σουλτάνου, η έκταση του κράτους, οι θεσμοί, η οικονομία, η κοινωνία, οι σχέσεις των μουσουλμάνων και των μη μουσουλμάνων αλλάζουν. Σ αυτό το κεφάλαιο θα μιλήσουμε για την περίοδο από τα μέσα του 15ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα. 8.1 Μικρογραφία με το σουλτάνο Σουλεϊμάν Α ( ). Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι στην εποχή του η Οθωμανική Αυτοκρατορία έφτασε στην πιο μεγάλη της ακμή. Ο Σουλεϊμάν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ονομάστηκε «Νομοθέτης» και στη δυτική Ευρώπη «Μεγαλοπρεπής» περίπου, 8.2 Σημαντικές πηγές για την περίοδο αυτή είναι τα οθωμανικά αρχεία (π.χ. τα φορολογικά κατάστιχα, τα αρχεία που κρατούσαν στα ιεροδικεία), αλλά και τα αρχεία από τα χριστιανικά κράτη (κυρίως από τη δυτική Ευρώπη) με τα οποία η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε σχέσεις. Πληροφορίες παίρνουμε επίσης από τα κείμενα που έγραψαν Ευρωπαίοι περιηγητές που ταξίδεψαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και από τα αρχαιολογικά ευρήματα. Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. 8.3 Τουγράς του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β ( ) σε έγγραφο του Οι τουγράδες είναι σαν υπογραφές των σουλτάνων. Έμπαιναν στα επίσημα έγγραφα για να δείχνουν ότι είναι γνήσια. Έγγραφο του σουλτάνου Μωάμεθ Β του Πορθητή ( και ) στα ελληνικά. Το 15ο και στις αρχές του 16ου αιώνα οι Οθωμανοί σουλτάνοι χρησιμοποιούσαν στην επικοινωνία τους με ηγέτες από τη δυτική Ευρώπη τα ελληνικά. Ήταν η γλώσσα που τότε την καταλάβαιναν οι αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές. 25 Σεπτεμβρίου 1451, Άγιο Όρος, Αρχείο Μονής Αγίου Παύλου. Στις πηγές της εποχής Τούρκος είναι άλλοτε αυτός που μιλάει τουρκικά, άλλοτε ο μουσουλμάνος και άλλοτε ο Οθωμανός KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:14:39 ìì

3 8.4 Οι Οθωμανικές κατακτήσεις ( περίπου) Βιένη 1529 Βούδα Αζόφ Αλγέρι Κάφα Σεράγεβο Θεσσαλονίκη Κωνσταντινούπολη Προύσα Άγκυρα Τραπεζούντα Τύνιδα Τρίπολη 1570 Κύπρος Βεγγάζη Βαγδάτη Ιερουσαλήμ Αλεξάνδρεια 155 Κάιρο H Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1463 το Μεδίνα Μέκκα Το 16ο αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία είναι μια μεγάλη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική δύναμη. Α. Η οθωμανική κοινωνία Το κράτος και η κοινωνία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν οργανωμένα με βάση τη θρησκεία που είχαν οι υπήκοοι του σουλτάνου. Οι μουσουλμάνοι θεωρούνταν ανώτεροι από τους μη μουσουλμάνους. Οι υπήκοοι του σουλτάνου χωρίζονταν με βάση τη θρησκεία τους. Υπήρχαν: Οι μουσουλμάνοι Οι ζιμήδες (χριστιανοί και Εβραίοι) Οι υπήκοοι του Οθωμανού σουλτάνου χωρίζονται επίσης: σε όσους πληρώνουν φόρους σε όσους παίρνουν φόρους Οι περισσότεροι υπήκοοι (μουσουλμάνοι και ζιμήδες) πληρώνουν φόρους και λέγονται ραγιάδες. Ο σουλτάνος. Οι μουσουλμάνοι ραγιάδες πληρώνουν πιο λίγους φόρους και έχουν πιο πολλά δικαιώματα από τους ζιμήδες ραγιάδες. Οι τιμαριούχοι, όσοι δηλαδή έπαιρναν γη από το σουλτάνο για να υπηρετούν στο στρατό του KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:14:40 ìì

4 Το καθεστώς της γης Η οθωμανική οικονομία ήταν κυρίως αγροτική. Υπήρχαν: 8.5 η κρατική γη Η περισσότερη γη ήταν κρατική, ανήκε δηλαδή στο σουλτάνο. τα βακούφια η ιδιωτική γη Ήταν περιουσίες (γη, σπίτια, μαγαζιά, Πολλοί λίγοι υπήκοοι του χρήματα κ.ά.) αφιερωμένες σε έναν κοινωνικό σουλτάνου είχαν δική τους σκοπό. Τα βακούφια θεωρούνταν αφιερωμένα γη. Συνήθως τους την έδινε ο στο Θεό και το κράτος δεν μπορούσε να τα σουλτάνος ως αμοιβή για τις κάνει δικά του (να τα δημεύσει). υπηρεσίες τους. Χαρακτικό με ένα χριστιανό αγρότη από την Οθωμανική Αυτοκρατορία από το βιβλίο «Οι Περιηγήσεις και τα ταξίδια του Νικολά ντε Νικολάι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία» (1577). 8.6 Η Μονή Εσφιγμένου στο Άγιο Όρος. Από τα μέσα του 16ου αιώνα πολλά ορθόδοξα μοναστήρια πληρώνουν στο οθωμανικό κράτος ένα ποσό και κάνουν την περιουσία τους βακούφι. Έτσι το οθωμανικό κράτος δεν μπορεί να την πάρει. Τα μοναστήρια στο Άγιο Όρος είχαν πολλά βακούφια. Το τιμαριωτικό σύστημα Οι σουλτάνοι χρειάζονταν στρατό έτοιμο για πόλεμο. Οι περισσότεροι αξιωματικοί του στρατού όμως δεν έπαιρναν μισθό. Ο σουλτάνος τούς έδινε τιμάρια από την κρατική γη. Όσοι είχαν τιμάρια λέγονταν τιμαριούχοι. Οι τιμαριούχοι έπαιρναν φόρους από τους αγρότες που καλλιεργούσαν τη γη στα τιμάριά τους. εν είχαν όμως κανένα άλλο δικαίωμα πάνω στη γη αυτή, που συνέχιζε να είναι κρατική. Το σύστημα αυτό λέγεται τιμαριωτικό σύστημα. Το κράτος είχε συμφέρον να αυξήσει την αγροτική παραγωγή και να ελέγχει τους τιμαριούχους. Έτσι, όταν οι τιμαριούχοι έπαιρναν περισσότερους φόρους απ αυτούς που όριζε το κράτος, οι νόμοι προστάτευαν τους αγρότες. Τιμαριούχος σπαχής, δηλαδή έφιππος πολεμιστής που είχε τιμάριο. 16ος αιώνας, Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. 8.7 Οι αγρότες υπήκοοι του σουλτάνου Οι πιο πολλοί υπήκοοι του Οθωμανού σουλτάνου ήταν αγρότες. Οι περισσότεροι ήταν ραγιάδες. Υπήρχαν όμως και δουλοπάροικοι. Είχαν κάποια δικαιώματα πάνω στη γη που καλλιεργούσαν. Πλήρωναν φόρους ανάλογα με τη θρησκεία τους. Υπήρχαν όμως και αγρότες που δεν πλήρωναν φόρους ή πλήρωναν πολύ λίγους, γιατί προσέφεραν ειδικές υπηρεσίες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (π.χ. φρουρούσαν επικίνδυνα περάσματα από ληστές) KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:14:45 ìì

5 Μουσουλμάνοι και ζιμήδες 8.8 Οι ζιμήδες ήταν χριστιανοί (ορθόδοξοι, καθολικοί, Aρμένιοι κ.ά.) και Εβραίοι. Ζούσαν οργανωμένοι σε θρησκευτικές κοινότητες. Οι ζιμήδες έπρεπε να υπακούουν στο σουλτάνο και υπεύθυνοι γι αυτό ήταν οι ηγέτες τους. Οι ζιμήδες ήταν Λαοί της Βίβλου και σύμφωνα με τον ιερό νόμο έπρεπε να προστατεύονται. Επειδή όμως δεν ήταν μουσουλμάνοι, ο νόμος τους θεωρούσε κατώτερους και αντιμετώπιζαν διακρίσεις και απαγορεύσεις. Χαρακτικό με μια χριστιανή από την Κωνσταντινούπολη από το βιβλίο «Οι Περιηγήσεις και τα ταξίδια του Νικολά ντε Νικολάι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία» (1577). Πλήρωναν περισσότερους φόρους και κυρίως το χαράτσι (κεφαλικός φόρος). Για το παιδομάζωμα θα μιλήσουμε στη σ Συνήθως δεν μπορούσαν να γίνουν κρατικοί αξιωματούχοι. Οι ζιμήδες Σε βάρος τους γινόταν Στα μουσουλμανικά το παιδομάζωμα, δικαστήρια η δηλαδή η συγκέντρωμαρτυρία δεν ση, παρά τη θέλησή είχε την ίδια τους, αγοριών από αξία με εκείνη αγροτικές περιοχές των για να γίνουν μουσουλμάνων. μουσουλμάνοι. Τα ρούχα και οι θρησκευτικές τους τελετές δεν έπρεπε να προκαλούν τους μουσουλμάνους. Οι διακρίσεις αυτές εφαρμόζονταν άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο. Αυτό είχε σχέση με την περιοχή, τη χρονική περίοδο, τη θέση κάθε ζιμή στην κοινωνία, τις σχέσεις του με την οθωμανική εξουσία. Εκτός όμως από αυτές τις διακρίσεις, οι ζιμήδες αντιμετώπιζαν και αυθαιρεσίες (π.χ. από τους τιμαριούχους, από κρατικούς αξιωματούχους), πράξεις δηλαδή που τους στερούσαν όσα δικαιώματα τους έδινε το κράτος. Έτσι συχνά οι ζιμήδες δεν ήταν ασφαλείς. Οι σουλτάνοι με ειδικές διαταγές απαγόρευαν αυτές τις αυθαιρεσίες. Επειδή όμως τέτοιες διαταγές έβγαιναν συχνά, μπορούμε να καταλάβουμε ότι και οι αυθαιρεσίες ήταν συχνές. Παρ όλα αυτά, ορισμένοι ζιμήδες κατόρθωσαν να αποκτήσουν σημαντική δύναμη και να πλουτίσουν. Είχαν έτσι περισσότερη εξουσία από πολλούς μουσουλμάνους αγρότες ή νομάδες. Το 15ο αιώνα οι ζιμήδες λιγόστεψαν στη Βαλκανική χερσόνησο και τη Μικρά Ασία (κυρίως στην ύπαιθρο) γιατί: 8.9 Έγγραφο του σουλτάνου Σουλεϊμάν Α που καθορίζει τα όρια της γης σ ένα χωριό στη σημερινή ανατολική Θράκη. Δεκέμβριος 1546, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Μουσείο Τουρκικών και Ισλαμικών Τεχνών. με την οθωμανική κατάκτηση σε πολλές περιοχές εγκαταστάθηκαν μουσουλμάνοι. αρκετοί ζιμήδες έγιναν μουσουλμάνοι για να γλιτώσουν τις διώξεις και τους φόρους. πολλοί πέθαναν ή έφυγαν επειδή γίνονταν πολλοί πόλεμοι, η διατροφή ήταν κακή και υπήρχαν αρρώστιες. οι Οθωμανοί μετέφεραν πολλούς ζιμήδες παρά τη θέλησή τους σε άλλους τόπους. Αυτό το έκαναν για δύο κυρίως λόγους: είτε για να βοηθήσουν την ανάπτυξη σε ορισμένες πόλεις είτε για να αποφύγουν εξεγέρσεις και να ελέγχουν καλύτερα ορισμένες περιοχές KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:01 ìì

6 8.11 Παρά τις διαφορές που τους χώριζαν, μουσουλμάνοι και ζιμήδες είχαν και κοινά στοιχεία στην καθημερινή και στην επαγγελματική τους ζωή. Ζιμήδες έμποροι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στην εικόνα 8.10 Aρμένιος έμπορος και στην 8.11 Εβραίοι έμποροι. 16ος αιώνας, Βιένη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας. Σε μερικές περιοχές μουσουλμάνοι και ζιμήδες είχαν κοινά θρησκευτικά έθιμα, κοινούς τόπους λατρείας, κοινά οικονομικά συμφέροντα, κοινούς τρόπους διασκέδασης (άκουγαν την ίδια μουσική, κοινές ήταν οι ιστορίες με το Ναστρεντίν Χότζα, τα λαϊκά θεάματα, ο καραγκιόζης). Στην Κωνσταντινούπολη οι ζιμήδες που ανήκαν στα ανώτερα στρώματα ζούσαν συχνά όπως και οι Οθωμανοί. Αλλού οι ζιμήδες που έγιναν μουσουλμάνοι συνέχισαν να μιλούν τη γλώσσα που μιλούσαν 8.11 και πριν. Ακόμη, στις γλώσσες των ζιμήδων μπήκαν πολλές τουρκικές λέξεις. Αυτές είχαν σχέση με την καθημερινή ζωή (για παράδειγμα, ονόματα φαγητών, ρούχων) και τη διοίκηση (για παράδειγμα, όροι σε συμβόλαια). Αλλά και στα τουρκικά μπήκαν πολλές λέξεις από τα αραβικά, τα περσικά και τις γλώσσες των ζιμήδων. Αυτό δείχνει ότι είχαν επαφές σε πολλές πλευρές της ζωής τους. Τέλος, υπήρχαν πληθυσμοί που έγιναν μουσουλμάνοι, αλλά στα κρυφά συνέχιζαν να είναι χριστιανοί ή Εβραίοι Β. Κράτος, δίκαιο και διοίκηση Τα πολλαπλά δίκαια Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ίσχυαν πολλά δίκαια, ανάλογα με τη θρησκεία που είχαν οι υπήκοοί της και τον τόπο που ζούσαν: Το κράτος εφάρμοζε τα σουλτανικά διατάγματα και το ισλαμικό δίκαιο. Για όσους δεν ήταν μουσουλμάνοι ίσχυε για ορισμένα θέματα το δίκαιο της θρησκευτικής τους κοινότητας. Σε κάποιες περιοχές ίσχυε και το εθιμικό δίκαιο. Διάταγμα του σουλτάνου Σελίμ Α ( ). Τα σουλτανικά διατάγματα λέγονται κανούν. Ο όρος προέρχεται από την ελληνική λέξη κανόνας. 9 Απριλίου 1430, Άγιο Όρος, Μονή Βατοπεδίου. Οι μουσουλμάνοι δικαστές, που εφάρμοζαν το ισλαμικό δίκαιο και τα σουλτανικά διατάγματα, λέγονταν καδήδες. Τα ιεροδικεία (μουσουλμανικά δικαστήρια) δίκαζαν τις υποθέσεις των μουσουλμάνων και αρκετές υποθέσεις των ζιμήδων. Τις διαφορές ανάμεσα σε μουσουλμάνο και ζιμή έλυνε πάντα το ιεροδικείο. Το ίδιο γινόταν και με όλες τις ποινικές υποθέσεις (φόνοι, κλοπές κτλ.) των ζιμήδων. Ειδικά για τους ορθοδόξους γνωρίζουμε ότι οι πατριάρχες και οι μητροπολίτες δίκαζαν τις οικογενειακές υποθέσεις τους (γάμοι, διαζύγια κτλ.), σύμφωνα με το βυζαντινορωμαϊκό και το εκκλησιαστικό δίκαιο. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι ορθόδοξοι σε πολλές περιοχές ή τα χωριά με αυτονομία έλυναν πολλές διαφορές τους με το εθιμικό KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:03 ìì

7 Για τις αυτόνομες κοινότητες και περιοχές θα μιλήσουμε στις σ δίκαιο. Εκεί δικαστές ήταν οι ντόπιοι άρχοντες. Γνωρίζουμε ακόμη ότι ένας ορθόδοξος (παρά τις αντιρρήσεις της Εκκλησίας) μπορούσε να πάει και στο ιεροδικείο. Αυτό γινόταν, γιατί υπήρχαν αστυνομικά όργανα που εφάρμοζαν αμέσως τις αποφάσεις που έπαιρναν στα ιεροδικεία, ενώ δε γινόταν το ίδιο με τις αποφάσεις που έπαιρναν στα εκκλησιαστικά δικαστήρια Η κεντρική και η επαρχιακή διοίκηση Στην κορυφή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας βρισκόταν ο σουλτάνος, που ήταν απόλυτος μονάρχης, αρχηγός στο στρατό και στη διοίκηση. Ο σουλτάνος, όπως πίστευαν, ήταν «η σκιά του Θεού πάνω στη γη». Είχε όλες τις εξουσίες και έπρεπε να φροντίζει ώστε τα ανώτερα στρώματα και ο στρατός να μην αποκτήσουν μεγάλη δύναμη. Η κεντρική διοίκηση βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, στο παλάτι του σουλτάνου. Εκεί συνεδρίαζε το Αυτοκρατορικό ή Μεγάλο Διβάνι, το ανώτατο διοικητικό και δικαστικό όργανο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η κεντρική διοίκηση Απόφαση ιεροδικείου. 9 Απριλίου 1541, Άγιο ονομάζεται συχνά στις πηγές Υψηλή Πύλη ή Πύλη. Όρος, Αρχείο Μονής Ιβήρων Μικρογραφία με το σουλτάνο Σελίμ Β ( ). Μεταξύ των ετών , Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι Μικρογραφία μ ένα μεγάλο βεζίρη. Ο μεγάλος βεζίρης εκπροσωπούσε το σουλτάνο σε όλες τις υποθέσεις. 1586, Βιένη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας. Μικρογραφία με το σουλτάνο και Οθωμανούς αξιωματούχους. Ο σουλτάνος παρουσιάζεται σε μεγαλύτερο μέγεθος από τους υπόλοιπους ανθρώπους. 16ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. Το παλάτι του Τόπκαπι στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία). Άρχισε να χτίζεται από το σουλτάνο Μωάμεθ Β ανάμεσα στο 1459 και το Πολλοί σουλτάνοι, στη συνέχεια, πρόσθεσαν κτίρια. Έτσι το Τόπκαπι είναι ένα σύνολο από κτίρια και κήπους, που γύρω τους έχουν τείχος. Εδώ κατοικούσε ο σουλτάνος, εδώ ήταν η έδρα για τη διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και το κέντρο για τα οθωμανικά γράμματα και τις τέχνες ως τα μέσα του 19ου αιώνα KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:07 ìì

8 Τη διοίκηση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία είχαν στα χέρια τους οι «σκλάβοι της Πύλης», δηλαδή ανώτατοι αξιωματούχοι του κράτους που προέρχονταν κυρίως από το παιδομάζωμα Μικρογραφία με σκηνή από παιδομάζωμα. 16ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι Το παιδομάζωμα Το παιδομάζωμα γινόταν από το 14ο αιώνα, αλλά οργανώθηκε συστηματικά το 15ο αιώνα. Σε ορισμένες περιόδους το οθωμανικό κράτος έπαιρνε από πολύτεκνες χριστιανικές αγροτικές οικογένειες στη Βαλκανική χερσόνησο και τη Μικρά Ασία αγόρια από οκτώ μέχρι είκοσι χρονών (κάθε χρόνο έως άτομα). Το παιδομάζωμα ήταν ένα σκληρό μέτρο για τους χριστιανούς. Στη συνέχεια, τα παιδιά ζούσαν με μουσουλμανικές οικογένειες σε χωριά στη Μικρά Ασία και άλλαζαν θρησκεία. Κάποια, που τα διάλεγαν με πολλή προσοχή, έμπαιναν στο παλάτι. Έπειτα από εξετάσεις και ειδική εκπαίδευση γίνονταν διοικητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Όλοι αυτοί λέγονταν «σκλάβοι της Πύλης», γιατί τα αξιώματά τους τα έδινε ο σουλτάνος για όσο καιρό ήθελε. Όσοι δηλαδή υπηρετούσαν στην οθωμανική διοίκηση (εκτός από τους ουλεμάδες) δεν είχαν γεννηθεί μουσουλμάνοι. Όσοι γεννιόνταν μουσουλμάνοι δεν μπορούσαν να υπηρετήσουν στην οθωμανική διοίκηση. Έτσι ο σουλτάνος μπορούσε να ελέγχει τη διοίκηση και το στρατό, χωρίς να έχει μια ισχυρή αριστοκρατία να απειλεί την εξουσία του. Τα περισσότερα παιδιά όμως γίνονταν γενίτσαροι. Οι γενίτσαροι ήταν ένα ιδιαίτερο στρατιωτικό σώμα: Είχαν ξεχωριστή οργάνωση. Έπαιρναν μισθό από το κράτος. Φρουρούσαν το παλάτι στην Κωνσταντινούπολη και κάστρα στις επαρχίες. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία χωριζόταν σε μεγάλες διοικητικές περιφέρειες, τα μπεηλερμπεηλίκια. Καθένα τους είχε αρχηγό τον μπεηλέρμπεη. Τα μπεηλερμπεηλίκια χωρίζονταν σε μικρότερες περιφέρειες, τα σαντζάκια. Ο σουλτάνος διόριζε όλους τους διοικητές στις επαρχίες. Αυτοί ήταν τιμαριούχοι με μεγάλα τιμάρια και είχαν διοικητική και στρατιωτική εξουσία στην περιοχή τους. Υπήρχαν επίσης ορισμένες αυτόνομες περιοχές. Οι ηγεμόνες τους πλήρωναν κάθε χρόνο φόρο στον Οθωμανό σουλτάνο. Ο σουλτάνος όριζε με ποιο τρόπο θα ήταν αυτόνομη κάθε περιοχή. Αυτονομία είχαν επίσης ορισμένες κοινότητες για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα, φρουρούσαν ορεινά περάσματα (όπως τα Ζαγοροχώρια στην Ήπειρο) ή είχαν ιδιαίτερη οικονομική Μικρογραφία με γενίτσαρους στην Aυλή του παλατιού Τόπκαπι. Οι γενίτσαροι έπρεπε να ασχολούνται μόνο με τα στρατιωτικά τους καθήκοντα. Δεν μπορούσαν να παντρευτούν ούτε και να έχουν οικονομικές δραστηριότητες. 16ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. 8 KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:09 ìì

9 8.20 σημασία (όπως τα Μαντεμοχώρια στη Χαλκιδική, όπου υπήρχαν μεταλλεία). Και αυτές οι κοινότητες πλήρωναν στην Πύλη ένα ορισμένο ποσό κάθε χρόνο. Την περίοδο αυτή ο οθωμανικός στρατός περιλαμβάνει τους σπαχήδες (ιππείς που είχαν τιμάρια), τους γενίτσαρους και άλλα στρατιωτικά σώματα. Σε ορισμένα από αυτά συμμετείχαν και χριστιανοί, που πετύχαιναν έτσι φορολογικές απαλλαγές Χαρακτικό με τα Θεσσαλικά Τέμπη, το κύριο πέρασμα από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία. 15ος -- 16ος αιώνας, Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. Οθωμανικά όπλα: στην εικόνα 8.21 περικεφαλαία (πρώτο μισό 16ου αιώνα, Παρίσι, Στρατιωτικό Μουσείο) και στην 8.22 ασπίδα (τέλη 16ου αιώνα, Συλλογή σεΐχη Ριφαάτ αλ Αρντ). Γ. Πόλεις, εμπόριο και βιοτεχνία Οι περισσότεροι κάτοικοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ζούσαν στην ύπαιθρο. Μέχρι το 16ο αιώνα οι πόλεις είχαν λίγους κατοίκους. Αργότερα όμως ο πληθυσμός τους αυξήθηκε και πολλές έγιναν σημαντικά εμπορικά και βιοτεχνικά κέντρα. Οι Οθωμανοί σουλτάνοι πήραν πολλά μέτρα (μετέφεραν πληθυσμό, έδωσαν χρήματα για να γίνουν βασικά έργα, φρόντισαν το εμπόριο και τη βιοτεχνία για να αυξήσουν τον πληθυσμό τους και να ενισχύσουν την οικονομία τους. Στις πόλεις βρίσκονταν οι στρατιωτικές, οι διοικητικές και οι δικαστικές αρχές και η φρουρά των γενίτσαρων Πόλη Πληθυσμός (αρχές 16ου αιώνα) Προύσα Θεσσαλονίκη Αδριανούπολη Αθήνα Λάρισα Τρίκαλα Χαρακτικό με τη Λάρισα (Θεσσαλία). 15ος -- 16ος αιώνας, Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. Το υδραγωγείο που χτίστηκε στην Καβάλα (Mακεδονία) την εποχή του σουλτάνου Σουλεϊμάν Α. Μέσα 16ου αιώνα KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:11 ìì

10 Στη Βαλκανική χερσόνησο οι Οθωμανοί έχτισαν κάποιες νέες πόλεις (τα Γιαννιτσά στη Μακεδονία, τη Γενισέα στη δυτική Θράκη, το Πάζαρτζικ στη σημερινή Βουλγαρία, το Σεράγεβο στη σημερινή Βοσνία-Ερζεγοβίνη). Οι κάτοικοι έμεναν σε χωριστούς μαχαλάδες (συνοικίες), ανάλογα με τη θρησκεία τους. Οι μουσουλμανικοί μαχαλάδες ήταν γύρω από τζαμιά, οι χριστιανικοί γύρω από εκκλησίες και οι εβραϊκοί γύρω από συναγωγές. Το εμπορικό κέντρο της πόλης ήταν όμως κοινό για όλους. Οι κάτοικοι στις πόλεις, οι άντρες κυρίως, συναντιόνταν στην αγορά. Σε πολλές συντεχνίες συμμετείχαν επαγγελματίες ανεξάρτητα από τη θρησκεία τους. Στις μεγάλες πόλεις έγιναν δημόσια έργα και χτίστηκαν πολλά κτίρια. Ξεχώριζαν τα τζαμιά με τους μιναρέδες τους. Η Κωνσταντινούπολη Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα, η πόλη με τους πιο πολλούς κατοίκους και το πιο σημαντικό οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β ο Πορθητής, για να ξανακάνει την Κωνσταντινούπολη σημαντικό εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο, μετέφερε παρά τη Πόλη Πληθυσμός (τέλη 17ου αιώνα) θέλησή τους κατοίκους από άλλες περιοχές. Στα τέλη του 16ου αιώνα η Κωνσταντινούπολη είχε Κωνσταντινούπολη γίνει μια από τις μεγαλύτερες πόλεις στον κόσμο Λονδίνο Οι μουσουλμάνοι ήταν λίγο περισσότεροι από τους Παρίσι μισούς κατοίκους. Οι υπόλοιποι ήταν ζιμήδες Νάπολη Η πόλη ήταν πυκνοκατοικημένη και οι περισσότεροι Άμστερνταμ δρόμοι της ήταν στενοί. Υπήρχαν όμως κήποι, μεγάλα Βενετία δημόσια κτίρια, παζάρια, χάνια, και ταβέρνες. Τα περισσότερα σπίτια ήταν μικρά και ξύλινα. Οι πλούσιοι έμεναν σε καλύτερα σπίτια, τα κονάκια ή σαράγια (δηλαδή παλάτια). Τα μουσουλμανικά κονάκια και σαράγια είχαν συνήθως αυλή και κήπο και ξεχωριστούς χώρους για τους άντρες και για τις γυναίκες. Αλλά και για τους ορθοδόξους η Κωνσταντινούπολη συνέχιζε να είναι σημαντική γιατί εκεί βρισκόταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο Το τζαμί Σουλεϊμανγιέ στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία) χτίστηκε από τον αρχιτέκτονα Σινάν ( ). Το τζαμί έχει γύρω του μια μεγάλη αυλή, όπου υπάρχουν πέντε μεντρεσέδες, πτωχοκομείο, νοσοκομείο, χαμάμ και οι τάφοι του σουλτάνου Σουλεϊμάν Α και της οικογένειάς του. Μεταξύ των ετών KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:13 ìì

11 Σχέδιο της Κωνσταντινούπολης. Βλέπουμε το τζαμί που έχτισε το 1470 ο σουλτάνος Μωάμεθ Β (Φατίχ τζαμί), στη θέση της ερειπωμένης εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων. Στο τζαμί υπήρχαν οκτώ μεντρεσέδες, σχολείο για μικρά παιδιά, βιβλιοθήκη και νοσοκομείο. Για να συντηρηθούν αυτά τα κτίρια και να πληρώνονται οι εργαζόμενοι χρειάζονταν τα νοίκια από δύο χάνια και 318 μαγαζιά που ανήκαν στο βακούφι του τζαμιού. 1559, Λάιντεν (Ολλανδία), Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη. Από τα μέσα του 15ου και το 16ο αιώνα η οικονομία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ακμάζει. Στη Βαλκανική χερσόνησο και τη Μικρά Ασία επικρατεί η «οθωμανική ειρήνη»: οι πόλεμοι σταματούν, οι εξεγέρσεις είναι λίγες και τοπικές, υπάρχει ισχυρή κεντρική διοίκηση, το νόμισμα είναι σταθερό. Έτσι αναπτύσσονται το εμπόριο και η βιοτεχνία. Ωστόσο, στις θάλασσες και τα νησιά του ελλαδικού χώρου μεγάλο πρόβλημα είναι η πειρατεία. Οι πειρατές (μουσουλμάνοι, καθολικοί και ντόπιοι ορθόδοξοι, κυρίως νησιώτες) έκαναν επιθέσεις σε πλοία και οικισμούς στα νησιά και στις ακτές. Ολόκληρες περιοχές και νησιά ερημώθηκαν από τον πληθυσμό τους. Οι κάτοικοι γίνονταν σκλάβοι ή άφηναν τον τόπο τους για πιο ασφαλείς περιοχές. Με τις οθωμανικές κατακτήσεις στην ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα το εμπόριο της Βενετίας και της Γένοβας στις περιοχές αυτές περιορίζεται πολύ. Το 16ο αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία ελέγχει πολλούς σημαντικούς εμπορικούς δρόμους σε ξηρά και θάλασσα. Ανάμεσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και άλλα κράτη (για παράδειγμα, Ρωσία, κράτος των Σαφαβιδών) γίνονται πολλοί πόλεμοι για το ποιος θα ελέγχει τους δρόμους αυτούς. Με τις ανακαλύψεις όμως οι δρόμοι αυτοί έπαψαν να είναι σημαντικοί. Για τις ανακαλύψεις και τη σημασία τους θα μιλήσουμε στις σ KEFALAIO B FINAL FINAL Εμπόριο σε μακρινές αποστάσεις κάνουν μόνο όσοι έχουν κρατική άδεια. Μεγαλέμποροι (μουσουλμάνοι και ζιμήδες υπήκοοι του σουλτάνου) φέρνουν είδη πολυτελείας από την Ασία και την Αφρική. Σημαντικά για το εμπόριο είναι και τα πανηγύρια (εμποροπανηγύρεις). Οι κύριοι εμπορικοί δρόμοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (16ος αιώνας) Βιένη Βούδα Χαρακτικό με μια μουσουλμάνα να πηγαίνει στο χαμάμ (λουτρό) από το βιβλίο «Οι Περιηγήσεις και τα ταξίδια του Νικολά ντε Νικολάι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία» (1577). Αζόφ Κάφα Τραπεζούντα Τιφλίδα Κωνσταντινούπολη Προύσα Τύνιδα Μπουχάρα Σαμαρκάνδη Ταμπρίζ δρόμος μεταξιού Αντιόχεια Βαγδάτη Κύπρος Αλεξάνδρεια Ιερουσαλήμ Κάιρο χερσαίοι δρόμοι θαλάσσιοι δρόμοι Ορμούζ Μεδίνα Μέκκα Για στρατιωτικούς αλλά και για οικονομικούς λόγους το οθωμανικό κράτος φρόντιζε να συντηρεί τους δρόμους, τις γέφυρες και τα καραβανσαράγια (πανδοχεία όπου έμεναν όσοι ταξίδευαν). Το κράτος προστάτευε και το θαλάσσιο εμπόριο, γιατί κέρδιζε πολλά από τους φόρους που πλήρωναν οι έμποροι στα λιμάνια. ς όμο Άντεν δρ ιών Ινδ /4/2010 1:15:16 ìì

12 Στις πόλεις οι έμποροι, οι βιοτέχνες και οι μαγαζάτορες ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες. Τις συντεχνίες έλεγχε η οθωμανική εξουσία. Τα μαγαζιά ήταν στις αγορές (παζάρια ή τσαρσιά). Πολλές αγορές ήταν σκεπαστές. Σε ένα ορισμένο μέρος τους βρίσκονταν τα μπεζεστένια, όπου πουλούσαν τα πολύτιμα εμπορεύματα (ακριβά υφάσματα, χρυσαφικά, ελεφαντόδοντο κτλ.). Κοντά στις αγορές υπήρχαν τα χάνια (πανδοχεία, όπου έμεναν οι έμποροι και αποθήκευαν και το εμπόρευμά τους) Μικρογραφία που εικονίζει κεμπαπτζίδικο (εστιατόριο που σερβίρει κεμπάπ, δηλαδή ψημένο κρέας). 16ος αιώνας, 8.29 Οθωμανικά νομίσματα (άσπρα). Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κυκλοφορούσαν πολλά νομίσματα, ντόπια και ξένα. Το βασικό νόμισμα ήταν το οθωμανικό άσπρο (ακτσέ), που ήταν ασημένιο. Υπήρχαν ακόμη το οθωμανικό χρυσό νόμισμα (αλτούν), καθώς και χάλκινα. Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι Σκηνή από παζάρι στην Κωνσταντινούπολη. 16ος αιώνας, Βενετία (Ιταλία), Μουσείο Κορέρ Μικρογραφία με τη συντεχνία των ζαχαροπλαστών. 16ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι KEFALAIO B FINAL FINAL Το Μπεζεστένι στη Θεσσαλονίκη από ψηλά. Ακόμη και σήμερα πολλά από τα μαγαζιά του είναι χρυσοχοεία /4/2010 1:15:19 ìì

13 Δ. Ο οθωμανικός πολιτισμός -- Ένας πολιτισμός της Αυλής Τα γράμματα, οι τέχνες και οι επιστήμες αναπτύχθηκαν στο οθωμανικό παλάτι. Ο οθωμανικός πολιτισμός επηρεάστηκε από τον αραβοϊσλαμικό (ιδιαίτερα από τον περσικό) πολιτισμό και επηρέασε επίσης τους ζιμήδες που ανήκαν στα ανώτερα στρώματα στην οθωμανική κοινωνία (στον τρόπο ζωής, στο φαγητό, στα ρούχα, σε κάποιες μορφές τέχνης). Οι μουσουλμάνοι που ανήκαν στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα δεν είχαν σχεδόν καμία επαφή με τον πολιτισμό αυτό. Οι Οθωμανοί ασχολήθηκαν κυρίως με τις επιστήμες που είχαν σχέση με τις κρατικές ανάγκες, ειδικότερα με την ιατρική και τη γεωγραφία. Δεν επηρεάστηκαν όμως σχεδόν καθόλου από τον πολιτισμό της Αναγέννησης στη δυτική Ευρώπη, γιατί οι ουλεμάδες αντιδρούσαν στις νέες γνώσεις που έρχονταν από εκεί. Για την Αναγέννηση θα μιλήσουμε στις σ Χάρτης με το Κάιρο (Aίγυπτος). Βλέπουμε το Νείλο, τις Πυραμίδες και το υδραγωγείο της πόλης. Δεύτερο μισό 16ου αιώνα, Παρίσι, Εθνική Βιβλιοθήκη 8.34 της Γαλλίας. Η εκπαίδευση των μουσουλμάνων Η εκπαίδευση των μουσουλμάνων είχε θρησκευτικό χαρακτήρα. Υπεύθυνοι ήταν οι ουλεμάδες. Υπήρχαν κατώτερα και ανώτερα μουσουλμανικά σχολεία, οι μεντρεσέδες, όπου πήγαιναν μόνο αγόρια. Αυτοί που τέλειωναν τέτοια σχολεία γίνονταν δάσκαλοι, καδήδες και μουφτήδες. Μάθαιναν αραβικά, λογική, ρητορική, ισλαμική θεολογία και δίκαιο. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις μάθαιναν μαθηματικά, αστρονομία, φυσικές επιστήμες, ιατρική και μουσική. Τα παιδιά έπρεπε να μαθαίνουν το μάθημά τους απ έξω (να το αποστηθίζουν δηλαδή) Μικρογραφία με το τζαμί Σουλεϊμανγιέ στην Κωνσταντινούπολη στη διάρκεια γιορτών. 1582, 8.36 Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. Σελίδα από Κοράνι. Οι Οθωμανοί καλλιέργησαν τις «τέχνες του βιβλίου». 1491, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. 8 KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:21 ìì

14 Το γεφύρι του Μόσταρ στις όχθες του ποταμού Νερέτβα (Βοσνία-Ερζεγοβίνη) Το τζαμί Σελιμγιέ στην Αδριανούπολη (Τουρκία) που έχτισε ο αρχιτέκτονας (μιμάρ) Σινάν. Πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι είναι το πιο σημαντικό από τα τζαμιά που έχτισε. Μεταξύ των ετών Η οθωμανική λογοτεχνία είναι λογοτεχνία 8.40 του παλατιού: γράφονται χρονικά που υμνούν τους σουλτάνους και τα πολεμικά κατορθώματά τους. Παράλληλα, αναπτύσσεται η ποίηση. Η οθωμανική τέχνη έχει και αυτή σχέση με το παλάτι. Ιδιαίτερα αναπτύχθηκαν η αρχιτεκτονική, η κεραμική και η μουσική. Μετά το 1453 ακμάζει η κλασική οθωμανική αρχιτεκτονική. Ξεχωρίζουν τα αυτοκρατορικά τζαμιά που χτίζουν οι Οθωμανοί σουλτάνοι και οι ανώτατοι αξιωματούχοι στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες μεγάλες πόλεις της αυτοκρατορίας. Πιάτο κεραμικής Ιζνίκ. Η κεραμική αυτή πήρε το όνομα της από τη Νίκαια (που οι Οθωμανοί αποκαλούσαν Ιζνίκ), όπου βρίσκονταν από το 14ο αιώνα τα πρώτα εργαστήρια. Γύρω στο 1480, Χάγη (Ολλανδία), Κοινοτικό Μουσείο Από την εποχή αυτή σώζονται και πολλά έργα ζωγραφικής. Στην εικόνα ζωγραφική σε χαρτί που δείχνει νεαρό άνδρα από τη δυτική Ευρώπη. Δεύτερο μισό 16ου αιώνα, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Παλατιού Τόπκαπι. Η χρυσοχοΐα ανήκει και αυτή στις τέχνες που αναπτύχθηκαν την περίοδο εκείνη. Κρυστάλλινη κανάτα με διακόσμηση από χρυσό και πολύτιμους λίθους. Δεύτερο μισό 16ου αιώνα, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Μουσείο του Παλατιού Τόπκαπι Χαλί από τη Μικρά Ασία. Η ταπητουρ γία γνώρισε και αυτή ακμή. Τέλη 15ου αιώνα, KEFALAIO B FINAL FINAL Βερολίνο (Γερμανία), Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης. Πουκαμίσα. Πολυτελή ρούχα που φορούσαν τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα σώζονται μέχρι σήμερα. 16ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Μουσείο του Παλατιού Τόπκαπι. 19/4/2010 1:15:26 ìì

15 Ε. Οι ορθόδοξοι ζιμήδες Οι πιο πολλοί ζιμήδες ήταν ορθόδοξοι χριστιανοί. Ζούσαν σε διάφορες περιοχές (στη Βαλκανική χερσόνησο, στη Μικρά Ασία, στη Συρία, στην Παλαιστίνη) και μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες (ελληνικά, σερβικά, βουλγαρικά, αλβανικά, βλάχικα, τουρκικά, αραβικά). Τα ελληνικά όμως είχαν μεγάλη σημασία γιατί ήταν η επίσημη γλώσσα στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και τη μιλούσαν οι ορθόδοξοι άρχοντες που βρίσκονταν γύρω του. Όποιος ορθόδοξος ήθελε να ανέβει κοινωνικά, όποια κι αν ήταν η γλώσσα του, έπρεπε να μιλάει και ελληνικά. Το δεύτερο μισό του 15ου και το 16ο αιώνα, στον ελλαδικό χώρο αλλά και πιο βόρεια, κάποιοι ορθόδοξοι έκαναν εξεγέρσεις ενάντια στην οθωμανική εξουσία. Η Βενετία, αλλά και άλλα χριστιανικά κράτη στη δυτική Ευρώπη που ήταν εχθρικά στον Οθωμανό σουλτάνο θέλησαν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση αυτή για τα δικά τους συμφέροντα. Προσπάθησαν λοιπόν να κάνουν τους χριστιανούς να πιστέψουν ότι μπορούν να ελευθερωθούν από την οθωμανική εξουσία. Οι πιο πολλές από αυτές τις εξεγέρσεις γίνονταν όταν ο στόλος ή ο στρατός από αυτά τα κράτη πλησίαζε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τελείωναν όμως μόλις οι Οθωμανοί νικούσαν τους αντιπάλους τους και οι ξένοι στρατοί και στόλοι έφευγαν. Οι εξε γέρσεις αυτές δεν ήταν γενικές. Ήταν τοπικές και έτσι και δεν απείλησαν σοβαρά τους Οθωμανούς Τοιχογραφία με χορό. Οι ορθόδοξοι, όπως και οι άλλοι ζιμήδες, ζούσαν με τις δικές τους παραδόσεις, που ήταν διαφορετικές από τόπο σε τόπο. Η ζωή τους ήταν οργανωμένη με βάση τα έθιμά τους και τις θρησκευτικές γιορτές. Στις εκκλησίες συναντιόνταν, τραγουδούσαν τα τραγούδια τους, χόρευαν τους χορούς τους. 16ος αιώνας, Άγιο Όρος, Μονή Μεγίστης Λαύρας Μια Καραμανίτισσα. Καραμανίτες ή Καραμανλήδες λέγονται οι ορθόδοξοι χριστιανοί που μιλούσαν τουρκικά και ζούσαν στην κεντρική Μικρά Ασία. 16ος αιώνας, 8.45 Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. Μικρογραφία με μέλος από την οικογένεια των Παλαιολόγων. Οι ορθόδοξοι πίστευαν σε πολλές «προφητείες». Από τις πιο γνωστές ήταν αυτή για το «μαρμαρωμένο βασιλιά». Η προφητεία έλεγε πως ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος ΙΑ Παλαιολόγος, δε σκοτώθηκε στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Ο τοίχος στο Ιερό της Αγίας Σοφίας άνοιξε και ο αυτοκράτορας μπήκε μέσα. Από τότε περιμένει ακίνητος («μαρμαρωμένος») τη μέρα που θα βγει για να διώξει τους Οθωμανούς. 16ος αιώνας, Στοκχόλμη (Σουηδία), Βασιλική Βιβλιοθήκη KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 1:15:29 ìì

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας Κεφάλαιο 11 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου () Aπό τα τέλη του 16ου αιώνα, ύστερα από μια περίοδο ακμής, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετωπίζει προβλήματα. Αυτά την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της 11 Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ΗΟθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια ισλαμική αυτοκρατορία των πρώιμων νεότερων και των νεότερων χρόνων (14ος-αρχές 20ού αιώνα),

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα) Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών (1081--1185). Μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας () Με τη Δ Σταυροφορία (1204) η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και διαιρέθηκε. Κάποια από τα εδάφη της πήραν οι Βενετοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384.

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384. 43375.JPG Παλαιά παραλία. 43377.JPG Παλαιά παραλία. 43378.JPG Παλαιά παραλία. 43379.JPG 43380.JPG Πορτρέτο στρατιωτικού. 43382.JPG Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG Άποψη του Λευκού Πύργου.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 2: Πολιτικές αντιλήψεις καταγόμενες από το Κοράνι Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

4/5/2015. κοινωνική ιστορία της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας, τόµ. Β : 1600-1914, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2011, σ. 175] Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2011, σ.

4/5/2015. κοινωνική ιστορία της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας, τόµ. Β : 1600-1914, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2011, σ. 175] Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2011, σ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος Καθηγητής ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΝ ΕΚΑΤΟ Η κοινωνική ζωή ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΥΠΗΡΧΑΝ ΥΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ «Με το οθωµανικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η πορεία προς τα επαναστατικά κινήματα (μέσα 18ου -- αρχές 19ου αιώνα) 18ος -- αρχές 19ου αιώνα

Κεφάλαιο 2. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η πορεία προς τα επαναστατικά κινήματα (μέσα 18ου -- αρχές 19ου αιώνα) 18ος -- αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η πορεία προς τα επαναστατικά κινήματα (μέσα 18ου -- αρχές 19ου αιώνα) Όπως είδαμε στη Β Γυμνασίου το 17ο αιώνα άρχισε η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 1η μέρα: ΑΘΗΝΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗ (790 ΧΛΜ) Αναχώρηση από το λιμάνι του Πειραιά στις 06:00 πμ. Στάση στην περιοχή της Λαμίας για ξεκούραση &

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα