Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)"

Transcript

1 Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών ( ). Μετά τους Κομνηνούς βασίλεψε η δυναστεία των Αγγέλων ( ). Με τους Κομνηνούς στο θρόνο, οι δυνατοί έγιναν πολύ ισχυροί πολιτικά. Οι Κομνηνοί αναδιοργάνωσαν το βυζαντινό κράτος και κατέλαβαν αρκετά άλλοτε βυζαντινά εδάφη στη Μικρά Ασία. Ακόμη, σταθεροποίησαν την κυριαρχία τους στη Βαλκανική χερσόνησο και αντιμετώπισαν με επιτυχία τις τρεις πρώτες σταυροφορίες. Όμως, το 1204 οι σταυροφόροι από την Δ Σταυροφορία κατέλαβαν την Κωνσταντινού πολη και κατέλυσαν για ένα διάστημα τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Την εποχή αυτή οι ιταλικές ναυτικές πόλεις αναπτύσσονται και αρχίζουν να ελέγχουν όλο και πιο πολύ το εμπόριο στην ανατολική Μεσόγειο, στη Μαύρη Θάλασσα και στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Τέλος, στη Βαλκανική χερσόνησο δημιουργούνται νέα κράτη, ενώ στη Μικρά Ασία ακμάζει το Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ρουμ KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:01 ìì

2 6.1 Ο Aλέξιος A Κομνηνός ( ) ήταν αυτός που ίδρυσε τη δυναστεία των Κομνηνών. Για τη ζωή του και τον τρόπο που κυβέρνησε βασική πηγή είναι η Aλεξιάδα. Πληροφορίες για την εποχή παίρνουμε και από άλλα ιστορικά έργα, από αυτοκρατορικά και πατριαρχικά έγγραφα, λόγους, επιστολές, αλλά και λογοτεχνικά έργα. Από την περίοδο αυτή πλούσιο είναι και το αρχαιολογικό υλικό. Μικρογραφία με τον Αλέξιο Α Κομνηνό, τη σύζυγό του Ειρήνη και το γιο τους Ιωάννη. 12ος αιώνας, Βατικανό, Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού. 6.2 Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία στα τέλη του 12ου αιώνα. Δούναβης π Χερσώνα Μαύρη Θάλασσα Ραγούζα Σινώπη Κωνσταντινούπολη Δυρράχιο ΒΥΖΑΝ Θεσσαλονίκη Τραπεζούντα Νικομήδεια ΡΑΤ ΤΙΝΗ ΑΥΤΟΚ ΟΡΙ Α Αθήνα Αντιόχεια Μεσό γειος Θάλασσα A. Η ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας Η βυζαντινή αριστοκρατία 6.3 Με τον Αλέξιο Α Κομνηνό στο θρόνο οι δυνατοί κυριαρχούν στην πολιτική, την οικονομία και την κοινωνία. Από εδώ και πέρα το βυζαντινό κράτος θα το κυβερνούν οι πιο ισχυρές οικογένειες. Είναι πλούσιοι γαιοκτήμονες, που έχουν και κρατικές θέσεις. Έχουν, δηλαδή, πολιτική και οικονομική δύναμη. Την ομάδα αυτή την ονομάζουμε αριστοκρατία. Ο Αλέξιος Α ήθελε να δημιουργήσει μια ισχυρή δυναστεία. Για να το πετύχει, δυνάμωσε την αυτοκρατορική οικογένεια με πολλούς τρόπους και δημιούργησε νέα αξιώματα για τα μέλη της. Μικρογραφία με το βυζαντινό αυτοκράτορα Μανουήλ Α Κομνηνό ( ) και τη σύζυγό του Μαρία της Αντιοχείας. 12ος αιώνας, Βατικανό, Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:03 ìì

3 6.4 Στην εικόνα ψηφιδωτό από την Αγία Σοφία. Εικονίζεται η Παναγία ανάμεσα στο βυζαντινό αυτοκράτορα Ιωάννη Β Κομνηνό ( ), γιο και διάδοχο του Αλέξιου Α, και τη σύζυγό του Ειρήνη. 12ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία). Oι Kομνηνοί δημιούργησαν μια ισχυρή κεντρική εξουσία, στηριγμένη στην αριστοκρατία. Οι αριστοκράτες δυνάμωσαν τη θέση τους, δίνοντας μεγάλη σημασία στην καταγωγή τους από μακρινούς και ένδοξους προγόνους. Παράλληλα έγιναν πολύ σημαντικές οι σχέσεις ανάμεσα στις αριστοκρατικές οικογένειες. Ένα λογοτεχνικό κείμενο που εκφράζει τις αξίες της αριστοκρατίας είναι το Έπος του Διγενή Aκρίτα. Β. Η οικονομία και η κοινωνία Το εμπόριο και οι ιταλικές ναυτικές πόλεις 6.5 Oι Kομνηνοί καλυτέρευσαν για μια περίοδο την οικονομία και έκαναν σταθερό το νόμισμα που είχε χάσει την αξία του την προηγούμενη περίοδο. Όμως συνέχισαν να στηρίζονται στη γη και έδωσαν μικρότερη σημασία στο εμπόριο. Από το 10ο αιώνα και μετά η δυτική Ευρώπη αναπτύσσεται Χρυσό νόμισμα του Μανουήλ Α οικονομικά και ο πληθυσμός της Κομνηνού , Αθήνα, αυξάνεται. Έτσι μεγαλώνουν και Νομισματικό Μουσείο. οι ανάγκες της για σιτηρά, τα οποία έρχονται από την ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Τα πλοία ταξιδεύουν και πάλι με ασφάλεια στις θάλασσες και το θαλάσσιο εμπόριο αναπτύσσεται. Σιγά σιγά στο εμπόριο στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα κυριαρχούν οι ιταλικές ναυτικές πόλεις. Οι ιταλικές ναυτικές (11ος αιώνας) 6.6 Βενετία Γένοβα Πίζα Β Ιταλικές ναυτικές πόλεις ονομάζουμε τις πόλεις στη σημερινή Ιταλία που την εποχή αυτή ασχολούνται με το θαλάσσιο εμπόριο στην ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα. Οι πιο σημαντικές ήταν η Βενετία, η Γένοβα και η Πίζα KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:05 ìì

4 6.7 Άποψη από τη Βενετία. 6.8 Βενετία -- Η πόλη χωρίς γη Η Βενετία είναι χτισμένη στη βόρεια Αδριατική Θάλασσα, πάνω στα νησιά μιας λιμνοθάλασσας. Στα τέλη του 10ου αιώνα είναι ανεξάρτητη. Από την εποχή αυτή η Βενετία αρχίζει να αναπτύσσεται οικονομικά. Γίνεται μια ναυτική πόλη, με κύρια ασχολία το θαλάσσιο εμπόριο με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τον αραβοϊσλαμικό κόσμο. Τότε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Βασίλειος Β ( ) δίνει στη Βενετία μια σειρά από προνόμια και οι πρώτοι Βενετοί έμποροι έρχονται στην Κωνσταντινούπολη. Σιγά σιγά η Βενετία καταλαμβάνει ορισμένες περιοχές για να ελέγχει το εμπόριο στην Αδριατική Θάλασσα, το Ιόνιο και το Αιγαίο πέλαγος και την ανατολική Μεσόγειο. Οι Βενετοί ονόμαζαν το κράτος τους Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας. Η Βασιλική του Αγίου Μάρκου στη Βενετία (Ιταλία). Το 828 Βενετοί έμποροι έφεραν εκεί από την Αλεξάνδρεια τα λείψανα του ευαγγελιστή Μάρκου. Από τότε οι Βενετοί τον θεώρησαν προστάτη άγιό τους και έχτισαν αυτή την εκκλησία για να τον τιμήσουν. 11ος αιώνας. Το 1082 ο Aλέξιος Α Κομνηνός έδωσε στους Βενετούς σημαντικά εμπορικά προνόμια. Ήταν πια ελεύθεροι να κάνουν εμπόριο σε όλη τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία χωρίς να πληρώνουν φόρους. Τα προνόμια αυτά είχαν μεγάλη σημασία: τους βοήθησαν να αναπτύξουν το εμπόριό τους στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά έβλαψαν το βυζαντινό εμπόριο. Oι αυτοκράτορες μετά τον Aλέξιο Α δεν μπόρεσαν να αλλάξουν την κατάσταση με τους Βενετούς. Προσπάθησαν όμως να δημιουργήσουν οικονομικό ανταγωνισμό ανάμεσα στη Βενετία και στις άλλες ναυτικές ιταλικές πόλεις (το 1111 έδωσαν εμπορικά προνόμια στην Πίζα και το 1155 στη Γένοβα). Έμποροι από αυτές τις πόλεις ήρθαν σιγά σιγά στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις στο βυζαντινό κράτος. Όμως οι βυζαντινοί υπήκοοι δεν ήταν ευχαριστημένοι, γιατί έτσι έχαναν το εμπόριο από τα χέρια τους. Το 1183 έκαναν βιαιότητες και λεηλασίες ενάντια στους εμπόρους από τη δυτική Ευρώπη που έμεναν στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Αυτό μεγάλωσε την εχθρότητα ανάμεσα στους ορθόδοξους βυζαντινούς υπηκόους και τους Λατίνους KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:07 ìì

5 Αλλαγές στο καθεστώς της γης και στο στρατό -- Η πρόνοια O Aλέξιος Α Κομνηνός για να δυναμώσει το στρατό του έδωσε πολλά προνόμια στους αριστοκράτες. Το πιο σημαντικό ήταν η πρόνοια. Με την πρόνοια ο βυζαντινός αυτοκράτορας έδινε σε έναν ανώτερο στρατιωτικό, συνήθως αριστοκράτη (προνοιάριο), το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται κρατική γη. Οι πάροικοι που εργάζονταν στα χωράφια αυτά έδιναν πια στον προνοιάριο το μερίδιο από την παραγωγή, τους φόρους και ό,τι άλλο χρωστούσαν. Για αντάλλαγμα ο προνοιάριος έπρεπε να προσφέρει στον αυτοκράτορα στρατιωτικές υπηρεσίες. Η πρόνοια δείχνει ότι το βυζαντινό κράτος δε στηρίζεται πια στους μικροκαλλιεργητές αλλά στους μεγάλους γαιοκτήμονες. Ο προνοιάριος διαφέρει από το στρατιώτη-καλλιεργητή τον 7ο--8ο αιώνα, αλλά και από το χωροδεσπότη. Προνοιάριος Μεγάλος γαιοκτήμονας, που ανήκει συνήθως στην αριστοκρατία. Στρατιώτης-καλλιεργητής τον 7ο-- 8ο αιώνα Καλλιεργεί ένα μικρό χωράφι που ανήκει συνήθως σε μια κοινότητα χωριού. Πρόνοιες στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία Ο προνοιάριος δεν κατέχει τη γη που εκμεταλλεύεται. Η γη συνεχίζει να ανήκει στο κράτος. Χωροδεσποτείες στη δυτική Ευρώπη Ο χωροδεσπότης έχει δική του τη χωροδεσποτεία. Η πολιτική και στρατιωτική του εξουσία είναι σχεδόν ανεξάρτητη από το βασιλιά. Με την πρόνοια στην αρχή δυναμώνει ο βυζαντινός στρατός. Τελικά όμως αυτοί που βγαίνουν κερδισμένοι είναι οι αριστοκράτες: εκμεταλλεύονται όλο και περισσότερη γη και παίρνουν φόρους που πριν πήγαιναν στο κράτος. O βυζαντινός αυτοκράτορας Aνδρόνικος A Kομνηνός ( ) προσπάθησε να μειώσει τη δύναμή τους. Οι αριστοκράτες όμως αντέδρασαν με εξεγέρσεις. Η χαριστική δωρεά και τα μοναστήρια Ο Aλέξιος Α Kομνηνός καθιέρωσε και τη χαριστική δωρεά. Με τη χαριστική δωρεά το κράτος έδινε (έκανε δωρεά) εκκλησιαστικά ιδρύματα (π.χ. μοναστήρια) ή δημόσια ιδρύματα (π.χ. νοσοκομεία, ορφανοτροφεία) και τις περιουσίες τους. Αυτό όμως γινόταν με όρους. Εκείνος που έπαιρνε δωρεά ένα ίδρυμα έπρεπε να φροντίζει την περιουσία του, ώστε το κάθε ίδρυμα να συνεχίσει το έργο του. Πρέπει να πούμε ακόμη ότι οι αριστοκράτες, άντρες και γυναίκες, συνήθιζαν να ιδρύουν μοναστήρια στην Kωνσταντινούπολη ή στην επαρχία. Εκεί μπορούσαν να μείνουν αργότερα σαν μοναχοί οι ίδιοι και συγγενείς τους. Αυτός που ίδρυε ένα μοναστήρι φρόντιζε και για τον κανονισμό λειτουργίας του. Η γη που είχαν τα μοναστήρια προερχόταν από τον ιδρυτή τους ή από αυτοκρατορική δωρεά. Έτσι τα μοναστήρια, όπως και οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, έκαναν όλο και περισσότερη τη γη τους KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:08 ìì

6 Το μοναστήρι της Παναγίας της Κοσμοσώτειρας στη Θράκη, που ίδρυσε ο Ισαάκιος Κομνηνός, πέμπτο παιδί του Αλέξιου Α Κομνηνού. Στην εικόνα 6.9 το καθολικό του μοναστηριού και στην 6.10 ο κεντρικός τρούλος εσωτερικά , Φέρρες (Θράκη, Νομός Έβρου) Από το 12ο αιώνα, με τις αυτοκρατορικές πρόνοιες και τις δωρεές η μεγάλη ιδιοκτησία έγινε ακόμη μεγαλύτερη. Το κράτος έδινε στους μεγάλους γαιοκτήμονες γη που πριν δεν την καλλιεργούσε κανείς. Αυτοί είχαν τον τρόπο για να την εκμεταλλεύονται καλύτερα. Η γη έδινε περισσότερα και οι αγρότες έβρισκαν πιο εύκολα δουλειά. Έτσι ο πληθυσμός έμεινε σταθερός και η αγροτική παραγωγή μεγάλωσε. Μικρογραφία με σκηνές από την αγροτική ζωή. 12ος αιώνας, Βενετία (Ιταλία), Θησαυροφυλάκιο της εκκλησίας του Αγίου Μάρκου. Οι πόλεις: οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα 6.12 Από το 10ο αιώνα το εμπόριο αναπτύχθηκε και έτσι οι βυζαντινές πόλεις ζωντάνεψαν και πάλι. Στις βυζαντινές περιοχές που βρίσκονταν στην Ευρώπη η αγροτική παραγωγή ήταν μεγαλύτερη από ό,τι στη Μικρά Ασία. Γι αυτό ορισμένες πόλεις στη Βαλκανική χερσόνησο αναπτύχθηκαν περισσότερο. Εκεί έρχονταν τα αγροτικά προϊόντα από τις γειτονικές περιοχές. Έμποροι από τις ναυτικές ιταλικές πόλεις αγόραζαν από τους μεγάλους γαιοκτήμονες το περίσσευμα από τα γεωργικά προϊόντα τους, κυρίως δημητριακά. Κάποιες πόλεις, όπως η Kόρινθος, η Θήβα, η Πάτρα, ήταν και βιοτεχνικά κέντρα. Ψηφιδωτό με σοβατζήδες την ώρα που δουλεύουν. 1143, Παλέρμο (Ιταλία), Παλατιανό παρεκκλήσι KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:11 ìì

7 6.13 Στην εικόνα 6.13 μικρογραφία με φούρνο για κεραμικά (12ος αιώνας, Βατικανό, Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού). Στην 6.14 σχηματική απεικόνιση που δείχνει πώς έφτιαχναν κεραμίδια (αριστερά) και τούβλα (δεξιά) Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν υπήρχαν αυτόνομες και ανεξάρτητες πόλεις όπως στη δυτική Ευρώπη. Oι μεγάλες πόλεις (η Kωνσταντινούπολη, η Θεσσαλονίκη) εκτός από βιοτεχνικά και εμπορικά κέντρα ήταν και πνευματικά κέντρα με πολύ μεγάλη πολιτιστική ανάπτυξη. Η Κωνσταντινούπολη παρέμενε σταυροδρόμι, ένας τόπος όπου έμεναν άνθρωποι με διαφορετικές γλώσσες, που επικοινωνούσαν συνέχεια και με διαφορετικούς τρόπους μεταξύ τους. Την εποχή αυτή περίπου ένας στους πέντε κατοίκους της ήταν Λατίνος. Γ. Γράμματα και τέχνες 6.15 H ανάπτυξη στις πόλεις άλλαξε και την πνευματική ζωή: η τέχνη και η λογοτεχνία άρχισαν να εκφράζουν όχι μόνο τους αριστοκράτες, αλλά και τους ανθρώπους που έμεναν στις πόλεις. Την εποχή αυτή οι λόγιοι αρχίζουν να ενδιαφέρονται περισσότερο από πριν για τον άνθρωπο και τον κόσμο γύρω του. Γι αυτό ασχολήθηκαν με τις επιστήμες (τα μαθηματικά, την αστρολογία, την αλχημεία, την ιατρική). Οι αλλαγές αυτές φαίνονται περισσότερο στον τρόπο που έγραφαν την ιστορία: παλιότερα οι συγγραφείς μιλούσαν για το πολύ μακρινό παρελθόν, τώρα όμως αρχίζουν να γράφουν για την εποχή τους. Οι λόγιοι συνήθως ήταν αριστοκράτες και συχνά ζούσαν στην Αυλή του βυζαντινού αυτοκράτορα. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν υπήρχαν ανεξάρτητα πανεπιστήμια όπως στη δυτική Ευρώπη. Στην Κωνσταντινούπολη κυρίως λειτουργούσαν ιδιωτικές σχολές όπου δίδασκαν πολλοί λόγιοι της εποχής. Μικρογραφία με το Νικήτα Χωνιάτη ( ). Ο Νικήτας Χωνιάτης, ανώτατος αξιωματούχος στο βυζαντινό κράτος, έγραψε τη «Χρονική διήγηση», ένα ιστορικό έργο που μιλάει για τα γεγονότα από το 1118 μέχρι το ος αιώνας, Βιένη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:14 ìì

8 H ανάπτυξη των πόλεων φαίνεται και στα αρχιτεκτονικά μνημεία, κυρίως τα θρησκευτικά. Οι εκκλησίες συνεχίζουν να είναι σταυροειδείς με τρούλο. Εσωτερικά και εξωτερικά όμως είναι πιο πλούσια διακοσμημένες από πριν Το Καλεντερχανέ Τζαμί στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία) ήταν εκκλησία που χτίστηκε μάλλον το 12ο αιώνα και είναι σταυροειδής με τρούλο. Στις εικόνες 6.16 και 6.17 βλέπουμε σε σχεδιαστική αναπαράσταση την εκκλησία εξωτερικά και εσωτερικά. Στις εικόνες 6.18 και 6.19 το κτίριο εξωτερικά και εσωτερικά όπως είναι σήμερα Η εκκλησία της Παναγίας Παμμακαρίστου (Φετχιέ τζαμί) είναι το καθολικό από ένα μοναστήρι που ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία) στα τέλη του 12ου αιώνα Η ψηφιδωτή εικόνα της Παναγίας της Παμμακαρίστου από το ομώνυμο μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία). 11ος αιώνας, πατριαρχικός ναός Αγίου Γεωργίου KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:19 ìì

9 Τοιχογραφία από την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα στο Νέρεζι (Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας). Από την τέχνη εκείνης της εποχής σώζονται πολλά δείγματα από διάφορες περιοχές στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αλλά και έξω από αυτή Ψηφιδωτό με το Χριστό. 13ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Αγία Σοφία. Την εποχή αυτή αναπτύσσεται και η μικροτεχνία. Τα έργα με πολύτιμα υλικά (χρυσός, ασήμι, σμάλτο κ.ά.) και τα πολυτελή υφάσματα (μεταξωτά και χρυσοΰφαντα) από τις βυζαντινές βιοτεχνίες πήγαιναν σε όλη την ανατολική Μεσόγειο και έφταναν μέχρι τη δυτική Ευρώπη.. Νέα κράτη στη Μικρά Ασία και τη Βαλκανική χερσόνησο Την εποχή αυτή δημιουργούνται νέα κράτη στη Μικρά Ασία και τη Βαλκανική χερσόνησο. Τα πιο σημαντικά είναι: το Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ρουμ στη Μικρά Ασία, το Σερβικό Βασίλειο και το Δεύτερο Βουλγαρικό Βασίλειο στη Βαλκανική χερσόνησο. Το Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ικονίου ή Σουλτανάτο του Ρουμ 6.24 Μετά τη μάχη στο Μαντζικέρτ (1071) μέλη της οικογένειας των Σελτζούκων ίδρυσαν στη Μικρά Ασία κράτος. Επειδή ο βυζαντινός αυτοκράτορας δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει στρατιωτικά τους Σελτζούκους, τους «χάρισε» τα εδάφη που κατέκτησαν. Έτσι μπορούσε να λέει ότι οι Σελτζούκοι δεν κυρίεψαν αυτή την περιοχή αλλά ότι πήγαν να μείνουν εκεί με τη σύμφωνη γνώμη του. Οι Σελτζούκοι κυβέρνησαν το κράτος τους για δυόμισι αιώνες περίπου ( ). Πρωτεύουσά του ήταν το Ικόνιο. Οι ιστορικοί το ονομάζουν Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ικονίου ή Σουλτανάτο του Ρουμ Σελτζουκική μικροτεχνία: καθρέφτης με κυνηγό πάνω σε άλογο. Πρώτο μισό του 13ου αιώνα, Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), Μουσείο του Παλατιού Τόπκαπι. Οι παραδόσεις για το Μέγα Αλέξανδρο ήταν πολύ αγαπητές στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία αλλά και στον αραβοϊσλαμικό κόσμο. Το ίδιο αγαπητές ήταν και στη μουσουλμανική Μικρά Ασία. Στην εικόνα, κούπα από τις ανατολικές περιοχές της Μικράς Ασίας, διακοσμημένη με σκηνές από τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μέσα 12ου αιώνα, Ινσμπρουκ (Αυστρία), Φερδινάνδειο Τοπικό Μουσείο του Τιρόλου KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:22 ìì

10 Το Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ρουμ γύρω στο Σημαντική είναι η μάχη στο Mυριοκέφαλο (1176). Σ αυτήν ο σουλτάνος του Ρουμ νίκησε το στρατό του βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Α Κομνηνού. Ύστερα απ αυτό οι Σελτζούκοι κυριάρχησαν στη Mικρά Aσία για πολλά χρόνια και η Βυζαντινή Αυτοκρατορία έχασε για πάντα αυτές τις περιοχές. Το Σουλτανάτο του Ρουμ έφτασε στη μεγάλη του ακμή το πρώτο μισό του 13ου αιώνα. Οι Σελτζούκοι σουλτάνοι του Ρουμ ακολούθησαν τον αραβοϊσλαμικό πολιτισμό, έκαναν επίσημη γλώσσα τους τα περσικά και διέδωσαν το ισλάμ στη Μικρά Ασία. Το Ικόνιο, η Καισάρεια, η Σεβάστεια και άλλες πόλεις στο κράτος τους έγιναν σημαντικά κέντρα για τη βιοτεχνία και το εμπόριο. Στα λιμάνια τους έρχονταν μουσουλμάνοι, ορθόδοξοι, Αρμένιοι, Γενοβέζοι και Βενετοί έμποροι. Στο Ικόνιο αναπτύχθηκαν τα γράμματα, οι επιστήμες και οι τέχνες. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι στο Σουλτανάτο του Ρουμ Από τον 11ο μέχρι το 13ο αιώνα η κοινωνία στη Μικρά Ασία αλλάζει σημαντικά. Μέχρι τα τέλη του 11ου αιώνα οι περισσότεροι κάτοικοι στην περιοχή είναι ορθόδοξοι χριστιανοί που μιλούν κυρίως ελληνικά. Μετά τη σελτζουκική κατάκτηση, όλο και πιο πολλοί αρχίζουν να γίνονται μουσουλμάνοι και να μιλούν τουρκικές γλώσσες. Παρ όλα αυτά, αρκετοί είναι ακόμη χριστιανοί ορθόδοξοι: άλλοι μιλούν ελληνικά και άλλοι τουρκικές γλώσσες. Υπάρχουν επίσης Αρμένιοι και Εβραίοι. Οι αλλαγές αυτές έγιναν για πολλούς λόγους: Το ισλάμ ήταν πια η κυρίαρχη θρησκεία στο Σουλτανάτο του Ρουμ. Όποιος ήθελε να ανέβει κοινωνικά και να πάρει κρατικά αξιώματα έπρεπε τις πιο πολλές φορές να γίνει μουσουλμάνος. Οι περισσότεροι ορθόδοξοι ηγέτες (αριστοκράτες και ανώτατοι κληρικοί) έφυγαν και το σελτζουκικό κράτος πήρε την περιουσία τους. Πολλοί από αυτούς που έμειναν έγιναν μουσουλμάνοι για να κρατήσουν τη γη τους. Για τα βακούφια μιλήσαμε στη σ Το Σουλτανάτο του Ρουμ έκανε κρατική όλη σχεδόν την περιουσία της Eκκλησίας, κυρίως των μοναστηριών. Μέρος της πήραν τα βακούφια. Εξαπλώθηκαν τα μουσουλμανικά μυστικιστικά τάγματα. Αυτά είχαν θρησκευτικές ιδέες που έμοιαζαν αρκετά με το χριστιανισμό. Οι ντόπιοι χριστιανικοί πληθυσμοί, καθώς δεν έβλεπαν μεγάλες διαφορές σ αυτά που πίστευαν πριν και σ αυτά που υποστήριζαν οι μυστικιστές, γίνονταν ευκολότερα μουσουλμάνοι. Το καραβανσαράι Αγζικαρά Χαν, στην κεντρική Μικρά Ασία (Τουρκία), στο δρόμο από το Ικόνιο στο Ακσαράι. Οι Σελτζούκοι σουλτάνοι του Ρουμ οργάνωσαν το εμπόριο στο κράτος τους. Πάνω στους κεντρικούς δρόμους χτίστηκαν καραβανσαράγια. Τα κτίρια αυτά έμοιαζαν με φρούρια KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:25 ìì

11 6.28 Τα ορθόδοξα κράτη στη Βαλκανική χερσόνησο Οι Σέρβοι είναι σλαβικός λαός. Στις αρχές του 7ου αιώνα έφτασαν στη Βαλκανική χερσόνησο. Οι Σέρβοι ήταν οργανωμένοι σε φυλές. Οι αρχηγοί τους ήταν υποτελείς άλλοτε στους βυζαντινούς αυτοκράτορες και άλλοτε στους Βούλγαρους τσάρους. Στα τέλη του 9ου αιώνα έγιναν χριστιανοί. Ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και ο πάπας της Ρώμης προσπάθησαν, ο καθένας χωριστά, να ελέγξουν εκκλησιαστικά την περιοχή. Από τον 11ο αιώνα όλο και πιο πολλοί Σέρβοι ηγεμόνες προσπάθησαν να γίνουν ανεξάρτητοι από τη βυζαντινή εξουσία. Τελικά, στο δεύτερο μισό του 12ου αιώνα, ίδρυσαν ανεξάρτητο κράτος που σιγά σιγά έγινε ισχυρό και είχε πολύ στενές σχέσεις με τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία Η βυζαντινή κυριαρχία στη σημερινή βόρεια Βουλγαρία κράτησε δύο αιώνες περίπου ( ). Το 1186 οι ντόπιοι ηγεμόνες έκαναν επανάσταση ενάντια στο βυζαντινό κράτος και ίδρυσαν το Δεύτερο Βουλγαρικό Βασίλειο με πρωτεύουσα το Τίρνοβο, στη σημερινή Βουλγαρία. Το καθολικό στο μοναστήρι της Στουντένιτσα (Σερβία). Οι Σέρβοι ορθόδοξοι βασιλιάδες έχτισαν εκκλησίες και μοναστήρια όπως οι βυζαντινοί αυτοκράτορες. Μετά το Η εκκλησία των Σαράντα Μαρτύρων. Χτίστηκε το 1230 από το Βούλγαρο τσάρο Ιωάννη Β Ασέν ( ). 1230, Τίρνοβο (Βουλγαρία). Ε. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και η δυτική Ευρώπη Οι σταυροφορίες Όπως είδαμε, στα μέσα του 11ου αιώνα οι Νορμανδοί κατέλαβαν τη νότια Ιταλική χερσόνησο και τη Σικελία και ίδρυσαν το δικό τους βασίλειο. Για έναν σχεδόν αιώνα ( ) έκαναν εκστρατείες ενάντια στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Το μεγαλύτερο όμως γεγονός την εποχή αυτή ήταν οι σταυροφορίες. Για τη δημιουργία του Βασιλείου των Νορμανδών μιλήσαμε στη σ. 72. Οι σταυροφορίες ήταν εκστρατείες που έκαναν οι χριστιανοί ηγεμόνες της δυτικής Ευρώπης από τα τέλη του 11ου αιώνα για να κατακτήσουν τη Συρία και την Παλαιστίνη, τους «Αγίους Τόπους» στη χριστιανική θρησκεία, που τους κρατούσαν οι μουσουλμάνοι. Οι πραγματικοί όμως λόγοι για τις σταυροφορίες ήταν και άλλοι: η αριστοκρατία στη δυτική Ευρώπη την εποχή αυτή έχει αρκετή δύναμη για να κάνει δικές της νέες περιοχές, να αποκτήσει έτσι πλούτο και νέα φέουδα. Από την άλλη πλευρά, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ο αρα βοϊσλαμικός κόσμος περνούν μια περίοδο παρακμής. Με τις σταυροφορίες οι ναυτικές ιταλικές πόλεις θέλουν να κυριαρχήσουν και να ελέγξουν το εμπόριο στην ανατολική Μεσόγειο και τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Οι σταυροφορίες συνδέονται επίσης με την Καθολική Εκκλησία και τις προσπάθειές της να γίνει η πιο δυνατή από τις υπόλοιπες χριστιανικές Εκκλησίες KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:26 ìì

12 6.30 Τον 11ο και το 12ο αιώνα έγιναν συνολικά οκτώ σταυροφορίες. Η Α Σταυροφορία έγινε το Οι σταυροφορίες σταμάτησαν το 1291 όταν οι Μαμελούκοι σουλτάνοι κατέλαβαν το τελευταίο οχυρό που κρατούσαν οι σταυροφόροι στην Παλαιστίνη. Στην Δ Σταυροφορία οι σταυροφόροι και οι Βενετοί στράφηκαν ενάντια στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και Μικρογραφία που εικονίζει τον πάπα Ουρβανό Β ( ) να επισκέπτεται την πόλη Κλερμόν στη σημερινή Γαλλία. την κατέκτησαν. Στη σύνοδο που έγινε εκεί το 1096, ο πάπας άρχισε επίσημα την Α Σταυροφορία. 12ος αιώνας, Παρίσι, Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας Οι πρώτοι σταυροφόροι έφτασαν στην Kωνσταντινούπολη το Τους οδη γούσε ένας καλόγερος. Δεν είχαν οργάνωση και πέρασαν από τις βαλκανικές χώρες κάνοντας λεηλασίες. Όταν έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη, ο Aλέξιος Α Κομνηνός τούς πέρασε γρήγορα στη Mικρά Aσία, για να μην κάνουν κι άλλες καταστροφές. Εκεί οι Σελτζούκοι τούς νίκησαν. Από τα τέλη του 1096 άρχισαν να φτάνουν στην Kωνσταντινούπολη από τη δυτική Ευρώπη οι αρχηγοί της σταυροφορίας με το στρατό τους. O Aλέξιος Α ζήτησε να του δώσουν όρκο πίστης και να του παραδώσουν όσες πόλεις θα έκαναν δικές τους στο δρόμο τους προς την Iερουσαλήμ, γιατί αυτές ανήκαν παλιότερα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Σε αντάλλαγμα αυτός υποσχέθηκε να τους δώσει τρόφιμα και στρατιωτικό υλικό. Η Α Σταυροφορία ( ) Κολονία Παρίσι Κλερμόν Μαύ Ρώμη Κωνσταντινούπ Μπάρι Μπρίντεζι Μ 6.32 ε σ ό γ ε ι ο ς Νίκαια Θ ά λ α σ σ α KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:28 ìì

13 Τα περισσότερα κράτη που ίδρυσαν οι σταυροφόροι στη Συρία, στην Παλαιστίνη, στη βόρεια Μεσοποταμία (11ος -- 12ος αιώνας) αλλά και στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία μετά την Δ Σταυροφορία (1204) δεν κράτησαν πολύ. Οι πόλεμοι και η κατάκτηση αναστάτωσαν την οικονομική και κοινωνική ζωή. Οι σταυροφόροι μετέφεραν στις περιοχές αυτές το φεουδαρχικό σύστημα από τη δυτική Ευρώπη. Τις πιο πολλές φορές δεν έδωσαν σημασία ούτε στον ξεχωριστό χαρακτήρα κάθε περιοχής ούτε στους ντόπιους πληθυσμούς. Επειδή ήθελαν μόνο να νικήσουν, καταπίεσαν τους ντόπιους και έτσι προκάλεσαν την αντίδρασή τους. Οι πιο πολλοί ντόπιοι, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, δε δέχτηκαν τους σταυροφόρους και συχνά αντιστάθηκαν γιατί τους έβλεπαν σαν ξένους κατακτητές. Ούτε και η Καθολική Εκκλησία πέτυχε αυτό που ήθελε. Μείωσε τη δύναμη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά δεν μπόρεσε να κυριαρχήσει στο χριστιανικό κόσμο. Οι σταυροφορίες ζωντάνεψαν την αντίθεση ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους, αλλά και ανάμεσα στους καθολικούς και στους άλλους χριστιανούς. Οι ιταλικές ναυτικές πόλεις ήταν μάλλον αυτές που βγήκαν κερδισμένες. Κατάφεραν να κρατήσουν πολλές από τις περιοχές που 6.73 κατέλαβαν. Έτσι, από τον 11ο μέχρι και τα τέλη του 15ου αιώνα κυριάρχησαν στο εμπόριο στην ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα. Οι σταυροφόροι έδωσαν στον Αλέξιο Α τις περισσότερες περιοχές και πόλεις που πήραν ( ), όχι όμως και την Αντιόχεια. Αυτό προκάλεσε τη σύγκρουση ανάμεσά τους. Παράλληλα ο Αλέξιος Α πήρε και με δικά του στρατεύματα περιοχές στη δυτική Μικρά Ασία Εικόνα της Παναγίας από την Τρίπολη του Λιβάνου. Η εικόνα είναι επηρεασμένη από την τέχνη στη μεσαιωνική δυτική Ευρώπη. 13ος αιώνας, Χιούστον (ΗΠΑ), Συλλογή Μενίλ. Μαύρη Θάλασσα ωνσταντινούπολη καια Tο 1099 οι σταυροφόροι πήραν την Iερουσαλήμ και ίδρυσαν λατινικά κράτη στη Συρία και την Παλαιστίνη Αντιόχεια 6.33 Ιερουσαλήμ Ο ναός του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ (Ισραήλ). Η εκκλησία αυτή είναι το πιο σημαντικό προσκύνημα για τους χριστιανούς, γιατί πιστεύουν ότι είναι χτισμένη στο μέρος που σταυρώθηκε και θάφτηκε ο Χριστός. Στην εικόνα 6.32 γενική άποψη της εκκλησίας (4ος αιώνας και εξής) και στην 6.33 η είσοδός της (12ος αιώνας). Το κάστρο Κρακ ντε Σεβαλιέ (Καλαάτ αλ Χοσν) που έχτισαν οι σταυροφόροι στη Συρία περίπου KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:29 ìì

14 H Δ Σταυροφορία Μετά τους Kομνηνούς ανέβηκαν στο βυζαντινό θρόνο οι Άγγελοι. Η διαμάχη για το θρόνο έκανε τον Αλέξιο Δ Άγγελο ( ) να ζητήσει βοήθεια από τους σταυροφόρους, που τότε ετοίμαζαν την Δ Σταυροφορία. Τον Aπρίλιο του 1203 οι σταυροφόροι άλλαξαν την πορεία τους προς την Ιερουσαλήμ και πήγαν στην Kωνσταντινούπολη. Tον Iούνιο την κατέλαβαν και την παρέδωσαν στον Aλέξιο Δ Άγγελο και στον πατέρα του Iσαάκιο Β ( ). Όμως εκείνοι δεν τους έδωσαν αυτά που είχαν συμφωνήσει. Έτσι οι σταυροφόροι στις 12 Aπριλίου του 1204 κυρίευσαν, λεηλάτησαν την Kωνσταντινούπολη και έκαναν πολλές βιαιότητες ενάντια στους κατοίκους της. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε. Στις βυζαντινές περιοχές οι αρχηγοί της Δ Σταυροφορίας αλλά και ορισμένοι βυζαντινοί άρχοντες ίδρυσαν μικρά ανεξάρτητα κράτη Μικρογραφία με την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους της Δ Σταυροφορίας. 15ος αιώνας, Παρίσι (Γαλλία), Βιβλιοθήκη του Ναύσταθμου. Oι σταυροφόροι και οι Βενετοί, με ειδική συμφωνία που έκαναν το Mάρτιο του 1204 μπροστά στα τείχη της Kωνσταντινούπολης, μοίρασαν μεταξύ τους τις βυζαντινές περιοχές που είχαν σκοπό να κατακτήσουν KEFALAIO B FINAL FINAL /4/2010 3:18:30 ìì

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας () Με τη Δ Σταυροφορία (1204) η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και διαιρέθηκε. Κάποια από τα εδάφη της πήραν οι Βενετοί,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός ήταν αυτοκράτορας της Τραπεζούντας από τις 22 Δεκεμβρίου 1349 ως τις 20 Μαρτίου 1390. Ήταν γιος του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Βασίλειου Α και της ερωμένης του, Ειρήνης, κόρης

Διαβάστε περισσότερα

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα)

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα) Κεφάλαιο 8 Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της () Από τα μέσα του 15ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακμάζει: το κράτος εξαπλώνεται, η κεντρική εξουσία είναι ισχυρή, η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας)

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας) Κεφάλαιο 4 Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος () Από τα μέσα του 9ου μέχρι τα μέσα του 11ου αιώνα η Bυζαντινή Αυτοκρατορία ακμάζει: εξα πλώνεται γεωγραφικά και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας Κεφάλαιο 11 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου () Aπό τα τέλη του 16ου αιώνα, ύστερα από μια περίοδο ακμής, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετωπίζει προβλήματα. Αυτά την

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) 10ος -- 13ος αιώνας

Κεφάλαιο 5. Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) 10ος -- 13ος αιώνας Κεφάλαιο 5 Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη () Από το 10ο μέχρι και το 13ο αιώνα στη δυτική Ευρώπη έγιναν πολλές αλλαγές. Στα μέσα του 9ου αιώνα η Αυτοκρατορία των Καρολιδών χωρίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΠΑΡΑΚΜΑΖΕΙ ΚΑΙ ΥΠΟΚΥΠΤΕΙ ΣΕ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ. η ψ η. ΔÔ ÏˆÛÛ ÚÈ ÙÔ Ì ı Ì ÙÔ. ª ı Óˆ ÙÔ Ì ıëì ÌÔ Ì ÛÎ ÛÂÈ

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΠΑΡΑΚΜΑΖΕΙ ΚΑΙ ΥΠΟΚΥΠΤΕΙ ΣΕ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ. η ψ η. ΔÔ ÏˆÛÛ ÚÈ ÙÔ Ì ı Ì ÙÔ. ª ı Óˆ ÙÔ Ì ıëì ÌÔ Ì ÛÎ ÛÂÈ Δ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΠΑΡΑΚΜΑΖΕΙ ΚΑΙ ΥΠΟΚΥΠΤΕΙ ΣΕ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ 28. Το κράτος αντιμετωπίζει μεγάλα εσωτερικά προβλήματα Π ε ρ ί λ η ψ η Οι τελευταίοι αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας έφτιαξαν νέους νόμους,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας)

Κεφάλαιο 5 Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Κεφάλαιο 5 Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) Α. Οι σχέσεις ανάμεσα στους αριστοκράτες Υποτελείς Για τις αμοιβαίες υποχρεώσεις ανάμεσα σε άρχοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας)

Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία. 10oς -- 13oς αιώνας Κεφάλαιο 5 Κοινωνία, οικονομία και πολιτισμός στη δυτική Ευρώπη (10ος -- 13ος αιώνας) Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 27 Ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 27 Ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 27 Ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 Ο ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 1. Περίληψη Στα τέλη του ογδόου αιώνα π.χ., οι Έλληνες ζούσαν σε ανεξάρτητες πόλεις-κράτη.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της 11 Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ΗΟθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια ισλαμική αυτοκρατορία των πρώιμων νεότερων και των νεότερων χρόνων (14ος-αρχές 20ού αιώνα),

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας

Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού Xαλιφάτου Οι εξελίξεις στα «βαρβαρικά βασίλεια» της δυτικής Ευρώπης (6ος -- 7ος αιώνας) Οι ιστορικοί ονομάζουν τον 6ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε. ΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης με εκείνα της στήλης. Δύο στοιχεία της στήλης περισσεύουν. 1. Γαληνοτάτη Δημοκρατία 2. Ουγενότοι 3. Όθων 4. Ιωάννης ατάτζης 5. Διαφωτισμός α. γία Ρωμαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

BELLA ITALIA. 8 µέρες / 7 νύχτες. * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ

BELLA ITALIA. 8 µέρες / 7 νύχτες. * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ BELLA ITALIA 8 µέρες / 7 νύχτες * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ Συγκέντρωση και αναχώρηση για το λιµάνι της Πάτρας / Ηγουµενίτσας. Επιβίβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ.

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ. Η Ρωμη και ο Ελληνικοσ Κοσμοσ Κεφάλαιο 7 Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος Για τετρακόσια χρόνια (από τον 1ο αιώνα π.χ. έως τον 3ο αιώνα μ.χ.), η ιστορία της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, από το Γιβραλτάρ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος Γενικά α. Τα Λατινικά κράτη Στη θέση της βυζαντινής αυτοκρατορίας που καταλύθηκε εγκαθίστανται οι Φράγκοι: ένα μωσαικό κρατιδίων και ηγεμονιών. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία τους είναι δύναμη λόγω των πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ εσωτερική αναδιοργάνωση θέματα δημιουργία θεμάτων: αρχικά στρατιωτικές μονάδες μετακινούμενες ανά την επικράτεια οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 1η ΜΕΡΑ : ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΡΙΛΑΣ - ΣΟΦΙΑ Συγκέντρωση και αναχώρηση με ενδιάμεσες στάσεις για καφέ και φαγητό για ΣΟΦΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα