Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick"

Transcript

1

2 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα) (Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραµµάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας), το Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του Αριστοτελείου Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, και το Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick της Κύπρου σε συνεργασίας µε τους τοπικούς εκπαιδευτικούς-επιστηµονικούς φορείς (ΕΛΜΕ και Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης)! Επιστηµονική - Οργανωτική επιτροπή Έλενα Γρίβα, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Δηµήτριος Κουτσογιάννης, αν. καθηγητής, Τµήµα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ντίνας, καθηγητής, ΠΤΝ, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Αναστασία Στάµου, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Frederick, Κύπρος Σωφρόνιος Χατζησαββίδης, καθηγητής, ΤΕΠΑΕ, Α.Π.Θ.!! Πλήρης βιβλιογραφική αναφορά άρθρου: Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάµου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιµ.) Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο Κριτικός Γραµµατισµός στη σχολική πράξη», ηµεροµηνία πρόσβασης: ηη/µµ/εε

3

4

5

6

7

8 Ο δηµοσιογραφικός Λόγος ως αντικείµενο διδασκαλίας: Κριτική αποτίµηση Ανθίππη Δούκα, Άννα Φτερνιάτη & Αργύρης Αρχάκης Υποψήφια Διδάκτορας, Υπότροφος του Κοιν. Ιδρ. Α. Σ. Ωνάσης, Επίκουρη Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. & Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών Abstract As mentioned in the Language Arts teaching material and instructions, among the basic aims of language teaching in Greece is students realization of the importance of discourse for participating in public life. Students are expected to demonstrate critical and responsible attitude while both producing and receiving discourse. In this context we attempt to explore whether the aforementioned aim is fulfilled. Our study focuses on student s textbooks and teacher s manuals for the Language Arts course in the second and third grade of Greek high school, as well as on the corresponding general teaching instructions. Adopting the theoretical framework of critical discourse analysis, we attempt to explore whether the sections related to news discourse, are developed in such a way as to familiarize students with power and inequality relations (re)produced in the news and newspaper articles. Our study demonstrates that, although raising student s critical attitude is constantly repeated as the basic aim of language teaching, the sections related to the news discourse do not seem to help students understand the ideological framing of news and newspaper articles. To this end, we propose some language activities aiming at raising students critical language awareness. 1.Εισαγωγή Ένας από τους βασικούς σκοπούς της διδασκαλίας του γλωσσικού µαθήµατος Νεοελληνική Γλώσσα (Έκφραση- Έκθεση) στο λύκειο είναι να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές τη σηµασία του λόγου για τη συµµετοχή στην κοινωνική ζωή, ώστε να µετέχουν στα κοινά είτε ως ποµποί είτε ως δέκτες του λόγου µε κριτική και υπεύθυνη στάση (βλ. σχετικά Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νεοελληνική Γλώσσα, : 103). Σε αυτό το πλαίσιο θα επιχειρήσουµε να διαπιστώσουµε αν εκπληρώνεται ο στόχος της γλωσσικής διδασκαλίας σχετικά µε την ανάπτυξη της κριτικής στάσης των µαθητών/ τριών

9 λυκείου απέναντι στο λόγο, και ειδικότερα απέναντι στο δηµοσιογραφικό άρθρο (βλ. σχετικά Spinillo & Pratt 2005 βλ. επίσης Δούκα σε εξέλιξη). Η παρούσα µελέτη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ερευνητικό σχέδιο µε αντικείµενο την διερεύνηση της διδασκαλίας του έντυπου ειδησεογραφικού άρθρου στο λύκειο, και την κατάθεση προτάσεων για την ενίσχυση της κριτικής επίγνωσης των µαθητών/ τριών σε σχέση µε την πρόσληψη του άρθρου (Fairclough, 1992b Clark & Ivanič, 1997). Με άλλα λόγια, βασική επιδίωξη του παραπάνω ερευνητικού σχεδίου είναι να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές/ τριες ότι τα Μ.Μ.Ε. δεν αποτελούν έναν ουδέτερο µηχανισµό πληροφόρησης και αναπαράστασης των εξελίξεων (βλ. σχετικά Fowler, 1991: 120), αλλά µέσο για την κατασκευή της πραγµατικότητας βάσει κοινωνικών και ιδεολογικών περιορισµών (Hall, 1982: 63-64). Στόχος µας στην παρούσα έρευνα είναι να διαπιστώσουµε αν οι σχετικές µε τον ειδησεογραφικό λόγο (news discourse, Van Dijk, 1988) ενότητες του γλωσσικού µαθήµατος Νεοελληνικής Γλώσσα (Έκφραση-Έκθεση) στη Β και Γ λυκείου, συνεισφέρουν στο να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές/ τριες την ιδεολογική διαµόρφωση της είδησης και του έντυπου δηµοσιογραφικού άρθρου. 2. Θεωρητικό πλαίσιο Τόσο η εκπαίδευση γενικότερα όσο και η γλωσσική διδασκαλία ειδικότερα, σχετίζονται µε το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισµικό πλαίσιο στο οποίο (ανα)παράγονται αξίες, πεποιθήσεις αλλά και σχέσεις εξουσίας και ανισότητας (Pennycook, 1989: 590). Το θεωρητικό πλαίσιο που θα αξιοποιήσουµε για τη διερεύνηση του στόχου της µελέτης µας, είναι αυτό της κριτικής ανάλυσης λόγου. Η κεντρική παραδοχή του πλαισίου αυτού συνοψίζεται στο ότι ο λόγος τόσο στην προφορική όσο και στη γραπτή του µορφή, παίζει καταλυτικό ρόλο στη νοµιµοποίηση και διατήρηση των σχέσεων ανισότητας στην κοινωνία (van Leeuwen, 2009: 277). Αντικείµενο διερεύνησης της κριτικής ανάλυσης λόγου αποτελεί η διαµόρφωση των κειµένων - στα οποία περιλαµβάνονται και αυτά των Μ.Μ.Ε. - και των πρακτικών λόγου σε συνάρτηση µε τις σχέσεις εξουσίας και τις κυρίαρχες ιδεολογίες (Fairclough, 1992b van Dijk, 1993: 252 κ.ε.).

10 2.1 Κριτική γλωσσική επίγνωση Εκπαιδευτικές εφαρµογές της κριτικής ανάλυσης λόγου αποτελούν οι θεωρήσεις περί κριτικής γλωσσικής επίγνωσης (Clark & Ivanič, 1999). Κεντρική παραδοχή της κριτικής ανάλυσης λόγου -που αξιοποιείται από εκπαιδευτικά προγράµµατα εµπλουτισµένα µε απόψεις κριτικής γλωσσικής επίγνωσης- αποτελεί η θέση ότι η κοινωνική πραγµατικότητα κατασκευάζεται γλωσσικά (και σηµειωτικά) βάσει ιδεολογιών που βρίσκονται σε κυκλοφορία στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισµικό περικείµενο (Fairclough, 1992b 1995). Βασικός στόχος είναι να καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη των µαθητών/ τριών ώστε να προσλαµβάνουν την κοινωνική πραγµατικότητα ως πεδίο που αποτελεί αντικείµενο διαπραγµάτευσης και βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη (Fairclough, 1992a: 87, 92). Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης συντελεί στο να κατανοήσουν οι µαθητές/ τριες την ιδεολογική κατασκευή της πραγµατικότητας µέσω του λόγου και, ως εκ τούτου, να µπορούν να ελέγχουν τον βαθµό και τον τρόπο µε τον οποίο οι επικοινωνιακές πρακτικές συµβάλλουν στη διατήρηση ή την αµφισβήτηση των ιδεολογικών αναπαραστάσεων της εξωγλωσσικής πραγµατικότητας (Clark & Ivanič, 1999: 67) Μελέτες για την κριτική γλωσσική επίγνωση στην ελληνική βιβλιογραφία Αναφορικά µε τις µελέτες που πραγµατεύονται την κριτική γλωσσική επίγνωση στην ελληνική βιβλιογραφία σταχυολογούµε τις ακόλουθες επισηµάνσεις. Η Τσιπλάκου (2007: 469) σηµειώνει πως η κριτική επίγνωση του κοινωνιογλωσσικού ρόλου της γλωσσικής ποικιλότητας µπορεί στο πλαίσιο της κατάλληλης παιδαγωγικής διαδικασίας, να αποτελέσει ένα συγκριτικό πλεονέκτηµα για την κατάκτηση του κριτικού 1 Οι παραπάνω διαπιστώσεις έχουν αξιοποιηθεί στο πλαίσιο της διδακτικής προσέγγισης των πολυγραµµατισµών, όπως αυτή προτάθηκε από το New London Group (New London Group, 1996 βλ. Χατζησαββίδης, 2003), και ειδικότερα στη διδακτική φάση της κριτικής πλαισίωσης. Η παραπάνω προσέγγιση δίνει έµφαση στην ανάπτυξη της κριτικής επικοινωνιακής ικανότητας των µαθητών/ τριών µέσω της επεξεργασίας ποικίλων κειµενικών ειδών τα οποία συνδυάζουν διάφορους σηµειωτικούς τρόπους (π.χ. γλωσσικό, οπτικό, ηχητικό) µέσα σε πολυµορφικά και πολυπολιτισµικά κοινωνικά περιβάλλοντα. Στόχος είναι η συσχέτιση των κειµένων µε ένα ευρύ φάσµα σύγχρονων επικοινωνιακών περιστάσεων, καθώς και η ανάπτυξη της κριτικής συνείδησης των µαθητών/ τριών (Cope & Kalantzis, 2000). Ωστόσο στην παρούσα µελέτη δεν θα επεκταθούµε περαιτέρω σε αυτή την προσέγγιση.

11 εγγραµµατισµού. Στο ίδιο µήκος κύµατος η Stamou (2012), διερευνώντας τρόπους ανάπτυξης της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης µαθητών /τριών που φοιτούν στην πρωτοβάθµια και δευτεροβάθµια εκπαίδευση, προτείνει την αξιοποίηση κειµένων στα οποία εντοπίζονται αναπαραστάσεις γλωσσικής ποικιλότητας (διάλεκτοι, εθνόλεκτοι, κοινωνιόλεκτοι). Επιπρόσθετα, επισηµαίνει πως πηγή ανάπτυξης δραστηριοτήτων κριτικής γλωσσικής επίγνωσης µπορεί να αποτελέσει η αναπαράσταση του τρόπου χρήσης της γλώσσας σε διαφορετικές επικοινωνιακές περιστάσεις (ύφος/register) καθώς και το χιούµορ. Η Κωστούλη (2008: 588) θέτει το ερώτηµα πώς η σχολική τάξη µέσω ποικίλων επικοινωνιακών διαδικασιών, µετουσιώνεται από µια στατική οντότητα σε µια κοινότητα γραµµατισµού, και πιο συγκεκριµένα κριτικού γραµµατισµού. Επίσης, οι Αρχάκης και Τσάκωνα (2011), Archakis και Tsakona (2013), επισηµαίνουν ότι οι εµπειρίες κοινωνιογλωσσικής ανισότητας και ποικιλότητας που έχουν βιώσει οι µαθητές/ τριες, πρέπει να αποτελούν αντικείµενο διδασκαλίας µέσω της αξιοποίησης γλωσσικού υλικού προερχόµενου από την καθηµερινότητά τους. Οι Φτερνιάτη και Μαρκοπούλου (2010), πραγµατοποιώντας µια έρευνα για τα νέα σχολικά εγχειρίδια του δηµοτικού διερευνούν αν η επιλογή των προτεινόµενων κειµένων και των δραστηριοτήτων εντάσσεται στη λογική του γραµµατισµού και των πολυγραµµατισµών (New London Group, 1996). Στην ανάλυσή τους διαπιστώνουν πως η πλειοψηφία των κειµένων των νέων σχολικών βιβλίων για τη γλώσσα στο δηµοτικό, έχουν παραχθεί σε αυθεντικές επικοινωνιακές περιστάσεις. Επιπλέον, παρατηρούν ότι προέρχονται από την καθηµερινότητα των µαθητών/ τριών και το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Όµως, σε ό,τι αφορά στην κριτική ερµηνεία και ανάλυση των κειµένων, οι δραστηριότητες κριτικής πλαισίωσης προβάλλουν ως εξαιρετικά περιορισµένες. 3. Αντικείµενο - πορεία της έρευνας Για να διαπιστώσουµε αν εκπληρώνεται ο στόχος σχετικά µε την ανάπτυξη της κριτικής επίγνωσης των µαθητών/ τριών της Β και Γ λυκείου απέναντι στον ειδησεογραφικό λόγο, στο πλαίσιο της διδασκαλίας του γλωσσικού µαθήµατος Νεοελληνική Γλώσσα (Έκφραση- Έκθεση), θέτουµε κατ αρχάς στο επίκεντρο της διερεύνησής µας τις Οδηγίες διδασκαλίας ( ), καθώς και τα βιβλία καθηγητή για τη Β και Γ

12 λυκείου (Τσολάκης κ.ά.: και Τσολάκης κ.ά.: αντίστοιχα). Ειδικότερα θα µελετήσουµε τους επιµέρους στόχους που τίθενται για τη γλωσσική διδασκαλία στις σχετικές µε την είδηση και το έντυπο δηµοσιογραφικό άρθρο ενότητες. Επιπλέον, επιδίωξή µας είναι να διερευνήσουµε αν σηµειώνονται συγκεκριµένες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διδασκαλία των θεωρητικών θέσεων σχετικά µε τη λειτουργία της είδησης ως ιδεολογικής κατασκευής, καθώς και αν προτείνονται ανάλογες δραστηριότητες για να διδαχτούν από το βιβλίο του µαθητή. Παράλληλα, αντικείµενο µελέτης αποτελούν οι θεωρητικές θέσεις και οι δραστηριότητες επεξεργασίας και παραγωγής λόγου στα βιβλία του µαθητή για τη Νεοελληνική Γλώσσα της Β και Γ λυκείου (Τσολάκης κ.ά., 2013: και Τσολάκης κ.ά., 2013: ), στις ενότητες για την είδηση και το έντυπο δηµοσιογραφικό άρθρο αντίστοιχα. Σε αυτό το πλαίσιο επιχειρούµε να διαπιστώσουµε αν οι παραπάνω ενότητες συντελούν στο να εξοικειωθούν οι µαθητές/ τριες µε τον τρόπο που επιδρούν οι σχέσεις εξουσίας και ανισότητας στις γλωσσικές επιλογές του συντάκτη της είδησης και του άρθρου, καθώς και η ιδεολογική του ταυτότητα. 4. Το γλωσσικό µάθηµα Νεοελληνική γλώσσα «Έκφραση - Έκθεση» στη Β και Γ Λυκείου - Ενότητες σχετικά µε τον ειδησεογραφικό λόγο Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ανάµεσα στους γενικούς σκοπούς και στόχους διδασκαλίας του γλωσσικού µαθήµατος στο λύκειο σηµειώνεται πως οι µαθητές/ τριες πρέπει να συνειδητοποιήσουν τη σηµασία του λόγου για την κοινωνική ζωή προκειµένου να συµµετέχουν στα κοινά είτε ως ποµποί, είτε ως δέκτες του λόγου µε κριτική και υπεύθυνη στάση (βλ. Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νεοελληνική γλώσσα, :103). Με αλλά λόγια, στόχος φαίνεται να είναι η ανάπτυξη της κριτικής επίγνωσης των µαθητών/ τριών ώστε να προσλαµβάνουν την κοινωνική πραγµατικότητα όχι ως προέκταση του φυσικού κόσµου αλλά ως ιδεολογικά χρωµατισµένη και διαρκώς µεταβαλλόµενη γλωσσική κατασκευή (Fairclough, b) Οδηγίες διδασκαλίας και βιβλίο καθηγητή για τη Νεοελληνική γλώσσα στη Β λυκείου Σχετικά µε την ενότητα που πραγµατεύεται την είδηση στη Β λυκείου µπορούµε, παρατηρώντας τις Οδηγίες διδασκαλίας ( : ) αλλά και το βιβλίο

13 καθηγητή (Τσολάκης κ.ά.: 10-54), να αντιληφθούµε πως η ανάπτυξη της κριτικής στάσης των µαθητών/ τριών ως στόχος του γλωσσικού µαθήµατος, επαναλαµβάνεται ρητά τόσο στους γενικούς σκοπούς διδασκαλίας, όσο και στις κατά ενότητα επισηµάνσεις. Ενδεικτικά, στις διδακτικές ώρες που αντιστοιχούν στη διδασκαλία της είδησης, οι µαθητές /τριες θα πρέπει: Να αποκτήσουν κριτική στάση απέναντι στα µέσα ενηµέρωσης. Ειδικότερα να ασκηθούν στη διάκριση του γεγονότος από το σχόλιο σε µια είδηση, ώστε να εξοικειωθούν µε την αποκωδικοποίηση και ερµηνεία των πληροφοριών τις οποίες δέχονται από τον Τύπο και τα άλλα µέσα ενηµέρωσης (Οδηγίες διδασκαλίας, : 127 Τσολάκης κ.ά.: 10). Να διαµορφώνουν ως δέκτες µια κριτική στάση απέναντι στα µηνύµατα/ ειδήσεις που δέχονται, είτε πρόκειται για τη δηµοσιογραφική είδηση είτε (πρόκειται) για κάθε άλλη πληροφόρηση (Οδηγίες διδασκαλίας, : 127 Τσολάκης κ.ά.: 13). Ακόµα: η εξοικείωση µε το λόγο της εφηµερίδας, καθώς και µε το λόγο των άλλων µέσων ενηµέρωσης, αποβαίνει αναγκαία στην εποχή µας, διότι δεχόµαστε καθηµερινά έναν καταιγισµό πληροφοριών. Από αυτή την άποψη, θα λέγαµε ότι, στο βαθµό που µε τη γλωσσική διδασκαλία της δηµοσιογραφικής είδησης προσεγγίζουν οι µαθητές το µηχανισµό της αποκωδικοποίησης και της ερµηνείας των πληροφοριών που δεχόµαστε από τα µέσα ενηµέρωσης, το σχολείο αρχίζει να συνδέεται άµεσα µε τη ζωή (Τσολάκης κ.ά.: 10). Στην ενότητα αυτή η διδασκαλία αποβλέπει κυρίως στη διάκριση του σχολίου από το γεγονός σε µια είδηση, µε στόχο να καταστούν οι µαθητές υποψιασµένοι δέκτες αλλά και αποτελεσµατικοί ποµποί µιας είδησης (Οδηγίες διδασκαλίας, : 127 Τσολάκης κ.ά.: 13). Στα παραπάνω αποσπάσµατα, φαίνεται να συνοψίζεται η επιδίωξη της γλωσσικής διδασκαλίας σύµφωνα µε την οποία οι µαθητές/ τριες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η πραγµάτευση του δηµοσιογράφου δεν αντανακλά την πραγµατικότητα. Με άλλα λόγια, η διδασκαλία της είδησης φαίνεται να αποβλέπει στο να αντιληφθούν οι µαθητές/ τριες πως οι γλωσσικές επιλογές του συντάκτη της είδησης

14 διαµορφώνονται από έναν ορισµένο τρόπο θέασης/ αντίληψης των συµβάντων που περιγράφονται (Hall, 1982: 63-64). Το ερώτηµα που τίθεται σε αυτό το σηµείο είναι αν οι παραπάνω στόχοι εκπληρώνονται µέσω του τρόπου συγκρότησης της σχετικής µε το δηµοσιογραφικό λόγο ενότητας στο βιβλίο του µαθητή για τη Β λυκείου Βιβλίο µαθητή για τη Νεοελληνική γλώσσα στη Β λυκείου Αναφορικά µε το βιβλίο του µαθητή στη Β λυκείου (Τσολάκης κ.ά., 2013) και εκτιµώντας συνολικά τη σχετική µε την είδηση ενότητα που µας απασχολεί, µπορούµε κατ αρχάς να επισηµάνουµε πως ο τρόπος µε τον οποίο παρουσιάζονται κάποιες θεωρητικές θέσεις για την λειτουργία της είδησης, θα µπορούσε να συµβάλει στο να κατανοήσουν οι µαθητές/ τριες τους γλωσσικούς µηχανισµούς κατασκευής µιας είδησης. Τα παραπάνω γίνονται αντιληπτά στους τίτλους των θεωρητικών ενοτήτων του σχολικού εγχειριδίου: Το γεγονός και το σχόλιο στην είδηση (Τσολάκης κ.ά., 2013: 14-16) Και η στίξη είναι σχόλιο (Τσολάκης κ.ά., 2013: 17) Προβολή και διαφοροποίηση της είδησης (Τσολάκης κ.ά., 2013: 18-19) Διαπλοκή του γεγονότος µε το σχόλιο στην είδηση (Τσολάκης κ.ά., 2013: 21-22) Η οπτική γωνία του δηµοσιογράφου στην είδηση (Τσολάκης κ.ά., 2013: 36) Συντακτικά στοιχεία στη είδηση (Τσολάκης κ.ά., 2013: 43-47) Από τους παραπάνω τίτλους φαίνεται να υπάρχει η πρόθεση µέσω της γλωσσικής διδασκαλίας να καλλιεργηθεί στους/ στις µαθητές/ τριες η ικανότητα να διακρίνουν το γεγονός από το σχόλιο σε µια είδηση, να εντοπίζουν τα σχόλια του δηµοσιογράφου στα διάφορα σηµεία στίξης, αλλά και να συνειδητοποιούν την υποκειµενικότητα στην είδηση ακόµα και όταν απουσιάζουν εντελώς τα σχόλια του συντάκτη. Επιπλέον, στο διδακτικό υλικό επισηµαίνεται πως στον τρόπο ιεράρχησης των πληροφοριών συχνά κωδικοποιείται η οπτική γωνία του δηµοσιογράφου. Τέλος, τονίζεται πως η ενεργητική ή η παθητική φωνή επιστρατεύεται από το συντάκτη της είδησης ανάλογα µε την πρόθεσή του να τονίσει τους δράστες των γεγονότων ή τα ίδια τα γεγονότα, χωρίς ωστόσο να προτείνεται κάποια δραστηριότητα, προκειµένου να συνειδητοποιήσει ο/η µαθητής/ τρια τις αλλαγές που επιφέρει η χρήση της µίας ή της άλλης φωνής στην ιδεολογική διαµόρφωση του κειµένου ανάλογα µε την ταυτότητα

15 του συντάκτη της είδησης. Στην ανάλογη δραστηριότητα του βιβλίου (Τσολάκης κ.ά., 2013: 45) η χρήση της ενεργητικής και της παθητικής φωνής παρουσιάζεται ως µια ουδέτερη ιδεολογικά επιλογή, που γίνεται µόνο για λόγους έµφασης είτε στο δράστη είτε στη δράση. Επικεντρώνοντας τη µελέτη µας στις προτεινόµενες από τις Οδηγίες διδασκαλίας ασκήσεις για να διδαχτούν από το σχολικό εγχειρίδιο (Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νεοελληνική Γλώσσα, : , 131, 133), θα µπορούσαµε να υποστηρίξουµε πως συντελούν και αυτές στο να εξοικειωθούν οι µαθητές/ τριες µε τον ειδησεογραφικό λόγο. Ενδεικτικές δραστηριότητες του σχολικού εγχειριδίου που προτείνονται στις οδηγίες διδασκαλίας, και φαίνεται να συµβάλλουν στο να αποκτήσουν οι µαθητές/ τριες τη γνώση σχετικά µε τις γλωσσικές µορφές και δοµές που συνιστούν την είδηση είναι οι ακόλουθες: 1. Να παρατηρήσετε τα αποσπάσµατα της διπλανής στήλης και να τα κατατάξετε σε δυο κατηγορίες: α) σ αυτά που απλώς ανακοινώνουν ένα γεγονός, β) σ αυτά που συνδυάζουν την ανακοίνωση του γεγονότος µε το σχόλιο. Ύστερα να επιλέξετε δύο αποσπάσµατα της πρώτης (α) κατηγορίας και να τα σχολιάσετε (Τσολάκης κ.ά., 2013: 15). 2. Οµαδική εργασία. Κάθε οµάδα να συγκεντρώσει αποκόµµατα από διαφορετικές εφηµερίδες που αφορούν στην ίδια είδηση, να τα συγκρίνει και να γράψει τα συµπεράσµατά της, για να τα παρουσιάσει στην τάξη (Τσολάκης κ.ά., 2013: 18). 3. Να διαβάσετε τα αποσπάσµατα της διπλανής στήλης, να εντοπίσετε τα σχόλια και να βρείτε ποιος σχολιάζει κάθε φορά. Σε ποια είδηση παρουσιάζεται το σχόλιο χωριστά από την ανακοίνωση του γεγονότος, και εποµένως είναι ευδιάκριτο,και σε ποια συµβαίνει το αντίθετο; (Τσολάκης κ.ά., 2013: 21). 4. Να ξαναγράψετε την είδηση που προηγείται, τοποθετώντας στο συνταγµατικό άξονα πρώτο το ονοµατικό σύνολο (ΟΣ) που αποτελεί το υποκείµενο της πρότασης και ύστερα το ρηµατικό σύνολο (ΡΣ). Παρατηρείτε καµία αλλαγή στο νόηµα; Συνήθως το υποκείµενο (ΟΣ) προηγείται και το ρήµα (ΡΣ) ακολουθεί. Μπορείτε να εξηγήστε γιατί ο δηµοσιογράφος προέταξε το ρηµατικό σύνολο στη σύνταξη της προηγούµενης είδησής; (Τσολάκης κ.ά., 2013: 43).

16 5. Να ξαναγράψετε τα αποσπάσµατα των ειδήσεων χρησιµοποιώντας, στη θέση των επιθέτων που σχολιάζουν το γεγονός, ουσιαστικά και ρήµατα, που έχουν πιο συγκεκριµένες και αντικειµενικές πληροφορίες (Τσολάκης κ.ά., 2013: 46) Οδηγίες διδασκαλίας και βιβλίο καθηγητή για τη Νεοελληνική γλώσσα στη Γ λυκείου Μελετώντας τις Οδηγίες διδασκαλίας ( : ) σχετικά µε το έντυπο δηµοσιογραφικό άρθρο στη Γ λυκείου, παρατηρούµε ότι απουσιάζουν, οι αναλυτικοί στόχοι και επισηµάνσεις κατά διδακτική ενότητα που σηµειώνονται στις αντίστοιχες Οδηγίες διδασκαλίας για τη Β λυκείου (βλ. ενότητα 4.1.). Επιπρόσθετα, δεν προτείνονται συγκεκριµένες ασκήσεις για να διδαχτούν από το βιβλίου του µαθητή. Αντί αυτού καθορίζονται οι διδακτικές ώρες που πρέπει να αφιερώσει ο εκπαιδευτικός στην κάθε θεµατική ενότητα από το βιβλίο του µαθητή. Αναφορικά µε το βιβλίο του καθηγητή για τη Γ λυκείου (Τσολάκης κ.ά.: ) µπορούµε να επισηµάνουµε πως περιορίζεται στην παράθεση προτεινόµενων λύσεων για τις δραστηριότητες που υπάρχουν στο βιβλίο του µαθητή. Με άλλα λόγια, και σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχουν συγκεκριµένοι στόχοι και επισηµάνσεις για την κάθε θεµατική ενότητα. Ενδεικτικά, παραθέτουµε το ακόλουθο απόσπασµα από τις προτεινόµενες λύσεις που υπάρχουν στο βιβλίο καθηγητή: Το θέµα µε το οποίο ασχολείται ο αρθρογράφος είναι η διαµάχη σχετικά µε την παραχώρηση του Ηρωδείου στον Κάλβιν Κλάιν. Το γενικότερο θέµα που ανακινείται, σύµφωνα µε το συγγραφέα είναι η σχέση που πρέπει να υπάρχει ανάµεσα στην οικονοµική και πολιτισµική σφαίρα. Η βασική θέση είναι ότι πρέπει να υπάρχει ισορροπία ανάµεσα στον οικονοµικό και πολιτισµικό χώρο, και σεβασµός προς την ιδιαίτερη λογική του κάθε χώρου. Η στάση του, τέλος, απέναντι στην πρόταση της εταιρείας Κλάιν είναι αρνητική (Τσολάκης κ.ά.: 143) Βιβλίο µαθητή για τη Νεοελληνική γλώσσα στη Γ λυκείου Μελετώντας το βιβλίο του µαθητή για τη Νεοελληνική γλώσσα στη Γ λυκείου, παρατηρούµε πως οι σχετικές µε το άρθρο θεωρητικές θέσεις αφορούν στον ορισµό και

17 τα είδη του. Αναλυτικότερα, το άρθρο χαρακτηρίζεται ως δηµοσίευµα σε εφηµερίδα ή σε περιοδικό που πραγµατεύεται ένα ειδικό, επίκαιρο θέµα γενικού ενδιαφέροντος (Τσολάκης κ.ά., 2013: 166). Στη συνέχεια διακρίνεται το κύριο άρθρο που δηµοσιεύεται στην πρώτη σελίδα της εφηµερίδας από τα υπόλοιπα που έπονται αυτού, και χαρακτηρίζονται ως ποικίλου περιεχοµένου (οικονοµικού, πολιτικού, κοινωνικού) (Τσολάκης κ.ά., 2013: 166). Σηµειώνονται επίσης τα χαρακτηριστικά του άρθρου σε σύγκριση µε το δοκίµιο. Συγκεκριµένα, στο έντυπο δηµοσιογραφικό άρθρο αποδίδεται επίκαιρος χαρακτήρας, επίσηµο και απρόσωπο ύφος καθώς και µικρότερη έκταση σε σχέση µε το δοκίµιο. Επιπλέον σχετικά µε τη γλωσσική διαµόρφωση του άρθρου, χαρακτηριστική είναι η χρήση της αναφορικής λειτουργίας της γλώσσας (Τσολάκης κ.ά., 2013: 171). Εξετάζοντας τις δραστηριότητες στο βιβλίο του µαθητή παρατηρούµε ότι αποβλέπουν κατά κύριο λόγο στην επεξεργασία του περιεχοµένου των κειµένων που προηγούνται. Με άλλα λόγια οι µαθητές/ τριες καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήµατα τα οποία αφορούν κυρίως στις θέσεις του συγγραφέα, όπως αυτές αποτυπώνονται στο κείµενο. Ακόµα, οι δραστηριότητες φαίνεται να αποσκοπούν στην ενίσχυση της ικανότητας των µαθητών/ τριών να αναπτύσσουν παραγράφους και κείµενα, τα οποία αφορούν σε ζητήµατα που θίγονται στη σχετική µε το άρθρο ενότητα, όπως ο αθλητισµός, ο σεβασµός στα µνηµεία της πολιτισµικής µας κληρονοµίας, ο λαϊκισµός, η κλωνοποίηση, κ.ο.κ.. Τα παραπάνω µπορούµε να τα διαπιστώσουµε και από τα παραδείγµατα ασκήσεων που ακολουθούν: Διατύπωσε µε δικό σου λόγο τα ερωτήµατα που θέτει ο συγγραφέας σχετικά µε το ποδόσφαιρο (Τσολάκης κ.ά., 2013: 168). Τι προτείνει ο συγγραφέας στην περίπτωση που κάποιες εµπορικές επιχειρήσεις θέλουν να προωθήσουν την τέχνη και σε ποιο σκεπτικό βασίζεται η πρότασή του. Συµφωνείτε µε την πρόταση αυτή; (Τσολάκης κ.ά., 2013: 175). Αν ασχολείστε µε κάποιο άλλο οµαδικό άθληµα εκτός από το ποδόσφαιρο π.χ. καλαθοσφαίριση, υδατοσφαίριση κτλ., συζητήστε τις εµπειρίες σας ως αθλούµενοι και ως θεατές (Τσολάκης κ.ά., 2013: 169). Που οφείλεται, κατά το συγγραφέα ο λαϊκισµός και ποια είναι τα αποτελέσµατά του; (Τσολάκης κ.ά., 2013: 177).

18 Συνεπώς παρατηρούµε πως η διδασκαλία του έντυπου δηµοσιογραφικού άρθρου στη Γ λυκείου διαφέρει αρκετά από τη διδασκαλία της είδησης στη Β λυκείου. Πιο συγκεκριµένα, στις θεωρητικές θέσεις και δραστηριότητες της σχετικής µε το άρθρο ενότητας στη Γ λυκείου δεν δίνεται ιδιαίτερη έµφαση στις γλωσσικές δοµές και µηχανισµούς που επιστρατεύονται κατά τη συγγραφή ενός άρθρου. Επιπρόσθετα, όπως ήδη παρατηρήσαµε, οι δραστηριότητες επικεντρώνονται κατά κύριο λόγο στην επεξεργασία του περιεχοµένου των κειµένων που περιλαµβάνονται στο βιβλίο του µαθητή. 5. Συζήτηση- Συµπεράσµατα Εκτιµώντας συνολικά τη σχετική µε τον ειδησεογραφικό λόγο ενότητα του σχολικού εγχειριδίου στη Β λυκείου µπορούµε να επισηµάνουµε πως φαίνεται να συµβάλλει στο να κατανοήσουν οι µαθητές/ τριες την κειµενική διαµόρφωση της είδησης. Με άλλα λόγια, η παραπάνω ενότητα του γλωσσικού µαθήµατος θεωρούµε πως καλλιεργεί την ικανότητα των µαθητών/ τριών να διακρίνουν το υποκειµενικό από το αντικειµενικό περιεχόµενό της είδησης (διάκριση γεγονότος-σχολίου), να εντοπίζουν τις θέσεις του δηµοσιογράφου ή της εφηµερίδας στα συστατικά της στοιχεία, να αναγνωρίζουν τις περιπτώσεις όπου το σχόλιο διαπλέκεται µε το γεγονός, και τέλος να αποκωδικοποιούν την πρόθεση του δηµοσιογράφου να τονίσει συγκεκριµένες όψεις των γεγονότων βάσει των συντακτικών του επιλογών (χρήση ενεργητικής και παθητικής φωνής). Όµως τόσο οι θεωρητικές θέσεις όσο και οι δραστηριότητες παραγωγής και επεξεργασίας λόγου, δεν φαίνεται να συνεισφέρουν στο να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές/ τριες ότι οι γλωσσικές πρακτικές που συνιστούν την είδηση διαµορφώνονται ιδεολογικά στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισµικό πλαίσιο. Εποµένως, δεν γίνεται ρητή αναφορά στην ιδεολογική συγκρότηση των γλωσσικών επιλογών του δηµοσιογράφου οι οποίες διαµορφώνουν την είδηση. Σε ό,τι αφορά στην ενότητα που πραγµατεύεται το άρθρο στη Γ λυκείου, διαπιστώνουµε πως απουσιάζουν εντελώς οι συγκεκριµένες επισηµάνσεις και στόχοι που υπάρχουν για τη διδασκαλία της είδησης στη Β λυκείου. Επιπρόσθετα, δεν δίνεται έµφαση στην κειµενική διαµόρφωση του έντυπου δηµοσιογραφικού άρθρου. Οι δραστηριότητες που έπονται των κειµένων στο βιβλίο µαθητή θα µπορούσαν να

19 χαρακτηριστούν ως ασκήσεις περιεχοµένου οι οποίες αποβλέπουν σε απλή επεξεργασία των θέσεων του συγγραφέα του κειµένου, και όχι στην κριτική τους ερµηνεία. Συνεπώς, η σχετική µε τον ειδησεογραφικό λόγο ενότητα στη Γ λυκείου δεν φαίνεται να βοηθά τους µαθητές/ τριες να συνειδητοποιήσουν ότι στις γλωσσικές πρακτικές του έντυπου δηµοσιογραφικού άρθρου κωδικοποιείται η κατασκευή της πραγµατικότητας σε συγκεκριµένο ιδεολογικό, κοινωνικό και πολιτισµικό πλαίσιο. Ως εκ τούτου, θεωρούµε πως δεν εκπληρώνεται σε ικανοποιητικό βαθµό ο βασικός στόχος διδασκαλίας του γλωσσικού µαθήµατος Νεοελληνική γλώσσα (Έκφραση-Έκθεση), σχετικά µε την ανάπτυξη της κριτικής επίγνωσης των κειµένων από τα Μ.Μ.Ε., ώστε να αντιλαµβάνονται οι µαθητές/ τριες πως οι γλωσσικές επιλογές του συντάκτη διαµορφώνονται από έναν ορισµένο τρόπο αντίληψης των γεγονότων που περιγράφονται. Αντιλαµβανόµαστε συνεπώς ότι στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας δεν δίνεται έµφαση στην ιδεολογική φόρτιση των κειµένων, που αποτελεί το βασικό αντικείµενο διερεύνησης της κριτικής ανάλυσης λόγου. Επιπρόσθετα, οι σχετικές µε την είδηση και το άρθρο ενότητες στη Β και Γ λυκείου δεν φαίνεται να συµβάλλουν στην ανάπτυξη της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης των µαθητών/ τριών, η οποία, όπως αναφέρθηκε (βλ. ενότητα 2.2.), έχει απασχολήσει και την ελληνική βιβλιογραφία. Στη συνέχεια προτείνουµε ενδεικτικά ορισµένες δραστηριότητες οι οποίες θα µπορούσαν να ενισχύσουν την ικανότητα των µαθητών/ τριών να αναγνωρίζουν όχι µόνο τις γλωσσικές δοµές που συνιστούν την είδηση αλλά και την ιδεολογική τους διαµόρφωση. 6. Προτεινόµενες δραστηριότητες µε στόχο την κριτική πλαισίωση του άρθρου και της είδησης Αφού χωριστούν οι µαθητές/ τριες σε οµάδες ζητείται από αυτούς να συλλέξουν και να φέρουν στην τάξη άρθρα από εφηµερίδες διαφορετικού ιδεολογικού προσανατολισµού, τα οποία να πραγµατεύονται ένα κοινό κοινωνικό θέµα, όπως αυτό του ρατσισµού ή της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Στη συνέχεια η κάθε οµάδα µαθητών/ τριών καλείται µέσω της µελέτης των συστατικών στοιχείων της είδησης/ άρθρου να εντοπίσει και να σχολιάσει

20 διαφορές, εστιάζοντας στην ιδεολογική συγκρότηση των κειµένων, όπως αυτή αποκαλύπτεται κατά το σχολιασµό των γεγονότων από τους διαφορετικούς συντάκτες, στην παρουσίαση του ίδιου θέµατος (βλ. Χαραλαµπόπουλος & Χατζησαββίδης, 1997 Ιορδανίδου & Φτερνιάτη, 2004). Στόχος σε αυτή την περίπτωση είναι να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές/ τριες, µέσω της µελέτης των άρθρων, τις διαφορές στην οπτική της κάθε εφηµερίδας σε σχέση µε ένα συγκεκριµένο θέµα, όπως αυτές κωδικοποιούνται στις γλωσσικές επιλογές του δηµοσιογράφου. Επιπλέον, βασική επιδίωξη είναι να αντιληφθούν τον τρόπο µε τον οποίο οι παραπάνω αποκλίσεις στην προσέγγιση του ίδιου θέµατος από τις διάφορες εφηµερίδες συνδέονται µε την ιδεολογική τους ταυτότητα (βλ. Αρχάκης & Τσάκωνα, 2010). Ο/ η κάθε µαθητής/ τρια καλείται να συλλέξει τίτλους από έντυπα άρθρα σε εφηµερίδες, τα οποία πραγµατεύονται διάφορα θέµατα της επικαιρότητας. Στη συνέχεια καλείται να συζητήσει µε κάποιο συµµαθητή/τρια του, παρουσία του καθηγητή στην αίθουσα, τη λειτουργία του τίτλου (βλ. Χατζησαββίδης, 2000). Η παραπάνω δραστηριότητα αποσκοπεί στο να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές/ τριες µε την καθοδήγηση του καθηγητή το γεγονός ότι και ο τίτλος µπορεί να αποτελεί συστατικό της οπτικής του δηµοσιογράφου η οποία διαµορφώνεται συνήθως από τον ιδεολογικό προσανατολισµό, το δικό του ή της εφηµερίδας στην οποία εργάζεται. Οι µαθητές/ τριες θα πρέπει να παρατηρήσουν το λεξιλόγιο, τη σύνταξη και τη στίξη στον τίτλο. Οι µαθητές/ τριες θα πρέπει να παρατηρήσουν τη χρήση της ενεργητικής και της παθητικής φωνής σε ένα δηµοσιογραφικό άρθρο το οποίο θα επιλέξει ο εκπαιδευτικός. Στόχος είναι να επισηµάνουν τα σηµεία στα οποία ο δηµοσιογράφος χρησιµοποιεί την ενεργητική φωνή, και να τα διακρίνουν από εκείνα τα σηµεία του άρθρου στα οποία επιστρατεύεται η παθητική φωνή. Με τη συµβολή του καθηγητή οι µαθητές/ τριες θα κληθούν να υποθέσουν τους λόγους για τους οποίους θεωρούν ότι ο συντάκτης του άρθρου χρησιµοποιεί κατά περίσταση τη µια ή την άλλη φωνή, συνδέοντάς τους µε την ιδεολογική του ταυτότητα. Επιπλέον, θα πρέπει να αντικαταστήσουν στο άρθρο την

21 ενεργητική µε την παθητική φωνή και αντίστροφα, και στη συνέχεια να επισηµάνουν κατά πόσο τροποποιείται η ιδεολογική διαµόρφωση του κειµένου ανάλογα µε τις αλλαγές αυτές. Μέσω της παραπάνω δραστηριότητας οι µαθητές/ τριες θα µπορούσαν να συνειδητοποιήσουν ότι µε τη χρήση της ενεργητικής φωνής δίνεται έµφαση στα πρόσωπα που εµπλέκονται σε ένα γεγονός ως δράστες, επειδή αυτός είναι ο στόχος του δηµοσιογράφου στη συγκεκριµένη περίπτωση για κάποιο λόγο (για τον οποίο θα γίνουν υποθέσεις) σχετικό µε την ιδεολογική του ταυτότητα. Από την άλλη, η παθητική φωνή που χρησιµοποιείται συχνά στις ειδήσεις επιστρατεύεται, όταν ο δηµοσιογράφος δεν γνωρίζει ή αποφεύγει να αναφερθεί στους δράστες των γεγονότων όταν θέλει για κάποιο λόγο (για τον οποίο επίσης θα γίνουν υποθέσεις) να τονίσει τη σηµασία του ίδιου του γεγονότος ανεξάρτητα από τα πρόσωπα (βλ Χαραλαµπόπουλος & Χατζησαββίδης, 1997 Ιορδανίδου & Φτερνιάτη, 2004). Με τη συµβολή του καθηγητή οι µαθητές/ τριες µπορούν να εµβαθύνουν στο γεγονός ότι η χρήση ενεργητικής και παθητικής φωνής δεν αποτελεί µια ουδέτερη επιλογή απλά για λόγους έµφασης στο δράστη ή στη δράση, αλλά συχνά συνδέεται µε την ιδεολογική ταυτότητα του συγγραφέα ή της εφηµερίδας στην οποία εργάζεται. Βιβλιογραφία Archakis, A. & Tsakona, V «Sociocultural diversity, identities, and critical education: Comparing conversational narratives at school». Critical Literacy: Theories and Practices 7(1), Αρχάκης, Α. & Τσάκωνα, Β Ταυτότητες, αφηγήσεις και γλωσσική εκπαίδευση. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη. Αρχάκης, Α. & Τσάκωνα, Β Προσεγγίζοντας τον κριτικό γραµµατισµό µέσα από το πρίσµα της αφήγησης. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα. Πρακτικά της 30ης Ετήσιας Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., 2-3 Μαΐου Θεσσαλονίκη, Clark, R. & Ivanič. R The Politics of Writing. London / New York: Routledge. Clark, R. & Ivanič. R «Editorial. Raising critical awareness of language: A curriculum aim for the new millennium». Language Awareness 8, Cope, B. & Kalatzis, M Multiliteracies: Literacy Learning and the Design of Social Futures. London: Routledge. Fairclough, N. 1992a. Discourse and Social Change. Cambridge: Polity Press.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός ΜΜΕ και κριτικός γραμματισμός Διημερίδα διάχυσης των αποτελεσμάτων του προγράμματος Θαλής (2011-2015) Γλωσσική ποικιλότητα και γλωσσικές ιδεολογίες στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας 1 Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος 2013 υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας υναντήσεις: 2 διδακτικά δίωρα την εβδομάδα σε εξωδιδακτικό χρόνο 2 Παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Πρωτάθλημα Αρχαίων Ελληνικών» Κωνσταντίνα Παπακώστα Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Σημειώςεισ Θεωρίασ II: Είδηςη klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #5: Πολυτροπικότητα και Πολυγραμματισμοί Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ταξίδι στο διάστημα» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: /

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: / ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Η παράσταση αρχίζει»

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ρέθυμνο, 12 Αυγούστου 2013 Δεύτερη Αναγγελία Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Ιδιότητα : Τόπος γέννησης : Διεύθυνση : Γεωργία Γαβριηλίδου ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σέρρες Καρόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία

Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία A/A Εισηγητής / Εισηγήτρια Ομάδα στόχος Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα Ημερομηνία - ώρα Γλωσσική Διδασκαλία 1. Λουίζα Μαλλούρη Δημοτικής και Προδημοτικής Η σχέση ανάμεσα στη λέξη και την εικόνα σε εικονογραφημένα

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ο φίλος μας ο άνεμος» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 2: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας ll Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας τον κριτικό γραμματισμό 1μέσα από το πρίσμα της αφήγησης

Προσεγγίζοντας τον κριτικό γραμματισμό 1μέσα από το πρίσμα της αφήγησης Αρ γ ύ ρ η ς Αρ χ ά κ η ς & Βί λ λ υ Τσ ά κ ω ν α Προσεγγίζοντας τον κριτικό γραμματισμό 1μέσα από το πρίσμα της αφήγησης Abstract This paper aims at integrating concepts and practices related to critical

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών

Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών Φτερνιάτη Άννα, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη ΜΕΡΟΣ Β Βιογραφικά Είδη 157 158 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν τεύχος ανήκει στη σειρά των εκδόσεων του Κ.Ε.Ε. που παρέχουν υλικό υποστηρικτικό της αξιολόγησης των µαθητών στα αντίστοιχα µαθήµατα. Τηρεί τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Μια ιστορία για το διαδίκτυο: Ο Οπτικός Εγγραμματισμός σε μαθητές μεταναστευτικού υποβάθρου αξιοποιώντας την εικόνα και το διαδίκτυο

Μια ιστορία για το διαδίκτυο: Ο Οπτικός Εγγραμματισμός σε μαθητές μεταναστευτικού υποβάθρου αξιοποιώντας την εικόνα και το διαδίκτυο Μια ιστορία για το διαδίκτυο: Ο Οπτικός Εγγραμματισμός σε μαθητές μεταναστευτικού υποβάθρου αξιοποιώντας την εικόνα και το διαδίκτυο Καλέμης Κωνσταντίνος Κωσταρέλου Άννα Γκάτσου Νεφέλη Γεωργοπούλου Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Παπαφλέσσα και Υψηλάντη, 262 22 ΠΑΤΡΑ ΣΕΠ ΕΑΠ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΥΡΟΓΙΩΡΓΟΣ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Φιλοσοφίας- Παιδαγωγικής- Ψυχολογίας Τομέας Παιδαγωγικής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Δομή παρουσίασης Θεωρητική παρουσίαση της Μεθόδου Project Εφαρμογές της μεθόδου Project Στάδια-σταθμοί υλοποίησης project Θεωρητική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα