Φασµατοφωτοµετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιµοποιείται φως για τη µέτρηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φασµατοφωτοµετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιµοποιείται φως για τη µέτρηση"

Transcript

1 Φασµατοφωτοµετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιµοποιείται φως για τη µέτρηση της συγκέντρωσης χηµικών ουσιών. Η διαδικασία που βασίζεται στην απορρόφηση ορατής ακτινοβολίας ονοµάζεται χρωµατοµετρία. Η εργασία µε τις περισσότερες ετεροαναφορές µεταξύ 1945 και 1999 στο περιοδικό Analytical Chemistry είναι η χρωµατοµετρική µέθοδος µε την οποία οι βιοχηµικοί µετρούν τα σάκχαρα. 4 ªÂÙ ÙËÓ Ó Î Ï Ë ÙË «ÙÚ apple» ÙÔ fi ÔÓÙÔ ÛÙËÓ ÓÙ ÚÎÙÈÎ, ÙÔ 1985, Ë ËÌÈÎfi ÙË ÙÌfiÛÊ ÈÚ Susan Solomon ËÁ ıëîâ ÙË appleúòùë ÂÈ ÈÎ Û Â È ÛÌ ÓË ÂÎÛÙÚ Ù ÁÈ ÙËÓ appleú ÁÌ ÙÔappleÔ ËÛË ËÌÈÎÒÓ ÌÂ- ÙÚ ÛÂˆÓ ÛÙËÓ ÙÌfiÛÊ ÈÚ ÙË ÓÙ ÚÎÙÈÎ ÙÔ 1986, ÚËÛÈÌÔappleÔÈÒÓÙ Ìapple ÏfiÓÈ Î È Âapple ÁÂÈ Ê ÛÌ ÙÔÛÎÔapple. appleôûùôï Ó Î Ï Â fiùè Ë Ì ˆÛË ÙÔ fi ÔÓÙÔ ÂÌÊ ÓÈ fiù Ó ÛÙÔ applefiïô ÌÂÙ ÙËÓ Ó ÙÔÏ ÙÔ ËÏ Ô Î È fiùè ÔÈ Û ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÙÔ ËÌÈÎ ÂÓÂÚÁÔ ÏˆÚ Ô ÛÙË ÛÙÚ - ÙfiÛÊ ÈÚ Ù Ó 100 ÊÔÚ ÌÂÁ Ï ÙÂÚË applefi Ù Ó appleô   appleúô ÏÂÊı applefi ËÌÈÎ ÌÂÏ Ù ÚÈ Ê ÛË. ÔÌ ÙË Solomon Ó ÁÓÒÚÈÛ ÙÔ ÏÒÚÈÔ ˆ ÙÔÓ Î ÚÈÔ ÂÓÔ ÔappleÔÈËÙÈÎfi apple Ú ÁÔÓÙ ÙË Ì ˆÛË ÙÔ fi Ô- ÓÙÔ Î È Ù appleôïèî ÛÙÚ ÙÔÛÊ ÈÚÈÎ Ó ÊË ˆ ÙÈ Î Ù Ï ÙÈÎ ÂappleÈÊ ÓÂÈ fiappleô appleâïâ ıâúòóâù È ÌÂÁ ÏË appleôûfiùëù ÏˆÚ Ô. C 2 2 ÃÚfiÓÔ 18-1 Ιδιότητες του φωτός Η περιγραφή του φωτός µπορεί να γίνει εύκολα, χρησιµοποιώντας τόσο τη σωµατιδιακή όσο και την κυµατική θεωρία. Τα κύµατα φωτός αποτελούνται από παλλόµενα ηλεκτρικά και µαγνητικά πεδία, κάθετα µεταξύ τους. Στην Εικόνα 18-1 παρουσιάζεται ένα επίπεδα πολωµένο κύµα. Στην εικόνα αυτή, το ηλεκτρικό πεδίο βρίσκεται στο επίπεδο xy και το µαγνητικό πεδίο βρίσκεται στο επίπεδο xz. Μήκος κύµατος,, είναι η απόσταση των µεγίστων µεταξύ δύο συνεχόµενων κυµάτων. Συχνότητα,, είναι ο αριθµός των ταλαντώσεων που ολοκληρώνει το κύµα ανά δευτερόλεπτο. Οι µονάδες συχνότητας είναι s 1. Μία ταλάντωση ανά δευτερόλεπτο ονοµάζεται επίσης hertz (Hz). Η συχνότητα των 10 6 s 1 είναι λοιπόν 10 6 Hz, ή 1 megahertz (MHz). Η σχέση συχνότητας και µήκους κύµατος έχει ως εξής ŸÁÎÔ % µï appleô ÌÂ Ó apple Ú ÂÈÁÌ ÁÈ ÙÔ ÙÈ ÌappleÔÚÂ Ó Î ÓÂÈ Ë Ê ÛÌ ÙÔʈÙÔÌÂÙÚ. Ù Ù ÓË Â ÓÔ Ó ÙË Û ÓÂ Ì ÙÚËÛË ÙÔ 2 Î È ÙÔ C 2 ÛÙÔÓ ÂÚ ÁˆÁfi ÁÈÔ ÙfiÌÔ. Ô 2 ÓÈ Ó ÂÙ È applefi ÙËÓ appleôúúfiêëûë appleâúèò Ô ÛÙ 147 nm. Ô C 2 ÓÈ Ó ÂÙ È applefi ÙËÓ appleôúúfiêëûë appleâú ıúô ÛÙ 2, cm 1. [P. B. Arnoudse, H. L. Pardue, J. D. Bourland, R. Miller, & L. A. Geddes, Breath-by-Breath Determination of 2 and C 2 Based on Nondispersive Absorption Measurements, Anal. Chem. 1992, 64, 200.] Εικόνα 18-1 apple appleâ appleôïˆì ÓË ËÏÂÎÙÚÔÌ ÁÓËÙÈÎ ÎÙÈÓÔ ÔÏ Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ, appleô È ÂÙ È Î Ù Ì ÎÔ ÙÔ ÍÔÓ x. Ô ËÏÂÎÙÚÈÎfi appleâ Ô ÙÔ appleôïˆì ÓÔ ÊˆÙfi appleâúèôú ÂÙ È ÛÂ Ó Âapple appleâ Ô. Ó ıˆ, ÙÔ ÌË appleôïˆì ÓÔ Êˆ ÂÈ ËÏÂÎÙÚÈÎ appleâ Û fiï Ù Âapple appleâ. Σχέση µεταξύ συχνότητας και µήκους κύµατος: 434 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 Βασικές αρχές φασµατοφωτοµετρίας (18-1) όπου c είναι η ταχύτητα του φωτός ( 2, m/s στο κενό). Σε άλλο µέσο, η ταχύτητα του φωτός είναι c/n, όπου n είναι ο δείκτης διάθλασης του µέσου αυτού. Για ορατά µήκη κύµατος, n 7 1 για τις περισσότερες ουσίες, άρα το ορατό φως ταξιδεύει µε µικρότερη ταχύτητα σε αυτές απ ό,τι στο κενό. Όταν το φως κινείται διαµέσου ουσιών µε διαφορετικούς δείκτες διάθλασης, η συχνότητα παραµένει ίδια, αλλά το µήκος κύµατος αλλάζει. Όσον αφορά την ενέργεια, είναι πιο εύκολο να προσεγγίσουµε το φως ως ένα σύνολο σωµατιδίων, που ονοµάζονται φωτόνια. Κάθε φωτόνιο µεταφέρει ενέργεια, Ε, η οποία δίνεται από τη σχέση Σχέση µεταξύ ενέργειας και συχνότητας: c E h (18-2) όπου h είναι η σταθερά του Planck ( 6, J s). Η εξίσωση 18-2 δηλώνει ότι η ενέργεια είναι ανάλογη της συχνότητας. Από τις δύο εξισώσεις 18-1 και 18-2, προκύπτει E hc (18-3) hc όπου το ( 1/ ) ονοµάζεται κυµαταριθµός. Η ενέργεια είναι αντιστρόφως ανάλογη του µήκους κύµατος και ευθέως ανάλογη του κυµαταριθµού. Το κόκκινο φως, το οποίο έχει µεγαλύτερο µήκος κύµατος από το µπλε φως, περιέχει λιγότερη ενέργεια από το µπλε φως. Η πιο συνηθισµένη µονάδα του κυµαταριθµού είναι τα cm 1, που επίσης διαβάζεται «κυµαταριθµός». z y ÏÂÎÙÚÈÎfi appleâ Ô λ ª ÁÓËÙÈÎfi appleâ Ô x

2 Ó ÚÁÂÈ (kj/mol) 1, ,12 0,0012 È Ûapple ÛË ÂÛÌÔ Î È ÈÔÓÙÈÛÌfi ÏÂÎÙÚÔÓÈ Î È ÁÂÚÛË e fióëûë ÂÚÈÛÙÚÔÊ ÓfiÙËÙ (Hz) Ú Ùfi ÎÙ Ó γ ÎÙ Ó à ÀappleÂÚÈÒ Â Àapple Ú ıúô ªÈÎÚÔÎ Ì Ù ƒ ÈÔ- Î Ì Ù ª ÎÔ Î Ì ÙÔ (m) Ú Ùfi Ê ÛÌ πò  ªappleÏÂ Ú ÛÈÓÔ ÙÚÈÓÔ ÔÚÙÔÎ Ï fiîîèóô ª ÎÔ Î Ì ÙÔ (nm) Εικόνα 18-2 Ô ËÏÂÎÙÚÔÌ ÁÓËÙÈÎfi Ê ÛÌ. Ó Ê ÚÂÙ È ÌÈ ÓÙÈappleÚÔÛˆapple ÙÈÎ ÌÔÚÈ Î È ÈÎ Û appleô Ï Ì ÓÂÈ ÒÚ fiù Ó appleôúúôê Ù È Êˆ ÛÙË Û ÁÎÂÎÚÈÌ ÓË appleâúèô. Ô ÔÚ Ùfi Ê ÛÌ Î Ï appleùâè Ù Ì ÎË Î Ì ÙÔ applefi 380 ˆ 780 nm (1 nm = 1 9 m). Οι περιοχές του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος φαίνονται στην Εικόνα Τα ονόµατα έχουν ιστορική σηµασία, ενώ δεν υπάρχουν απότοµες αλλαγές στα χαρακτηριστικά από τη µια περιοχή στην άλλη, για παράδειγµα µεταξύ του ορατού και του υπερύθρου. Το ορατό φως το τµήµα της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας που βλέπουµε αντιπροσωπεύει µικρό µόνο µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος Απορρόφηση του φωτός Όταν ένα µόριο απορροφά ένα φωτόνιο, η ενέργεια του µορίου αυτού αυξάνεται και το µόριο προωθείται σε µια διεγερµένη κατάσταση (Εικόνα 18-3). Εάν ένα µόριο εκπέµπει ένα φωτόνιο, η ενέργεια του µορίου µειώνεται. Η χαµηλότερη ενεργειακή κατάσταση του µορίου ονοµάζεται θεµελιώδης ή βασική κατάσταση. Η Εικόνα 18-2 δείχνει ότι η απορρόφηση της ακτινοβολίας µικροκυµάτων διεγείρει την περιστροφή των µορίων. Η απορρόφηση υπέρυθρης ακτινοβολίας διεγείρει τις δονήσεις. Η ορατή και η υπεριώδης ακτινοβολία ωθούν τα ηλεκτρόνια σε τροχιακά υψηλότερης ενέργειας. Η απορρόφηση ακτίνων Χ και ακτινοβολίας υπεριώδους, που έχουν µικρό µήκος κύµατος, διασπούν τους χηµικούς δεσµούς και ιοντίζουν τα µόρια. Οι ακτινογραφίες µε ακτίνες X προκαλούν ζηµιές στο ανθρώπινο σώµα, συνεπώς η έκθεσή µας σε αυτές πρέπει να είναι η ελάχιστη δυνατή. Ó ÚÁÂÈ appleôúúfiêëûë ÎappleÔÌapple ÈÂÁÂÚÌ Ó Π٠ÛÙ ÛÂÈ ÂÌÂÏÈÒ Ë Î Ù ÛÙ ÛË Εικόνα 18-3 appleôúúfiêëûë ÙÔ ÊˆÙfi Í ÓÂÈ ÙËÓ ÂÓ ÚÁÂÈ ÙÔ ÌÔÚ Ô. ÂÎappleÔÌapple ÙÔ ÊˆÙfi ÌÂÈÒÓÂÈ ÙËÓ ÂÓ ÚÁÂÈ ÙÔ. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ Ενέργειες φωτονίων Κατά πόσα kj ανά mol αυξάνεται η ενέργεια του 2 όταν αυτό απορροφά υπεριώδη ακτινοβολία µε µήκος κύµατος 147 nm; Κατά πόσο αυξάνεται η ενέργεια του C 2 όταν αυτό απορροφά υπέρυθρη ακτινοβολία µε κυµαταριθµό ίσο µε 2300 cm 1 ; 18-2 Απορρόφηση του φωτός 435

3 Λύση Για την υπεριώδη ακτινοβολία, η αύξηση της ενέργειας είναι c E h h (2, m/s) (6, J s) c (147 nm)(10 9 m/nm) d 1, J/ÌfiÚÈÔ (1, J/ÌfiÚÈÔ)(6, ÌfiÚÈ /mol) 814 kj/mol Αυτή η ενέργεια αρκεί για να σπάσει ο δεσµός. Για το C 2, η αύξηση της ενέργειας είναι c E h h hc (6, J s)(2, m/s)(2300 cm 1 )(100 cm/m) 4, J/ÌfiÚÈÔ 28 kj/mol aı ÌËı Ù fiùè 1 b Η απορρόφηση της υπέρυθρης ακτινοβολίας αυξάνει το πλάτος της δόνησης των δεσµών του C 2. ŒÓÙ ÛË ÎÙÈÓÔ ÔÏ Â Ó È Ë ÂÓ ÚÁÂÈ Ó ÌÔÓ ÚfiÓÔ Î È ÌÔÓ ÂappleÈÊ Ó ÙË ÎÙ Ó ÊˆÙfi (watt Ó ÙÂÙÚ ÁˆÓÈÎfi Ì ÙÚÔ, W/m 2 ). È fiúôè ÓÙ ÛË Î È ÈÛ ÎÙÈÓÔ ÔÏ ÚËÛÈÌÔappleÔÈÔ ÓÙ È ˆ Ù ÙfiÛËÌÔÈ. Ô ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÈÎfi ʈ appleôùâïâ Ù È applefi «Ó ÚÒÌ» ( Ó Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ ). ŸÛÔ Î Ï ÙÂÚÔ Â Ó È Ô ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ, ÙfiÛÔ ÛÙÂÓfiÙÂÚÔ Â Ó È ÙÔ Â ÚÔ ÙˆÓ ÌËÎÒÓ Î Ì ÙÔ ÙË ÂÍÂÚ fiìâóë ÎÙ Ó. Όταν το φως απορροφάται από το δείγµα, η ισχύς της ακτινοβολίας της δέσµης του φωτός µειώνεται. Η ένταση (ισχύς) της ακτινοβολίας, P, είναι η ενέργεια ανά δευτερόλεπτο ανά µονάδα επιφανείας της δέσµης του φωτός. Ένα στοιχειώδες φασµατοφωτοµετρικό πείραµα φαίνεται στην Εικόνα Το φως περνά µέσω ενός µονοχρωµάτορα (ένα πρίσµα, ένα φράγµα ή και ένα φίλτρο) για να επιλεγεί ένα µήκος κύµατος (Έγχρωµη Εικόνα 13). Το φως ενός µήκους κύµατος λέγεται ότι είναι µονοχρωµατικό. Το µονοχρωµατικό φως, µε ισχύ ακτινοβολίας P 0, διαπερνά δείγµα πάχους b. Η ισχύς της δέσµης ακτινοβολίας που εξέρχεται από την άλλη πλευρά του δείγµατος είναι P. Μέρος του φωτός µπορεί να έχει απορροφηθεί από το δείγµα, εποµένως P P 0. Ως διαπερατότητα, Τ, ορίζεται το κλάσµα του φωτός που διαπερνά το δείγµα. ιαπερατότητα: T P (18-4) P 0 Για τον λόγο αυτό, το T έχει εύρος από 0 ώς 1. Η επί τοις εκατό διαπερατότητα είναι απλώς 100T και έχει εύρος από 0 µέχρι 100%. H απορρόφηση ορίζεται ως ÛË ÌÂÙ Í È appleâú ÙfiÙËÙ Î È appleôúúfiêëûë : P/P 0 % T A , , Απορρόφηση: A log a P 0 (18-5) P b log T Όταν δεν απορροφάται καθόλου φως, P P 0 και A 0. Εάν το 90% του φωτός απορροφάται, το 10% διαπερνά το δείγµα και P P 0 /10. Αυτός ο λόγος δίνει A 1. Εάν µόνο το 1% του φωτός διαπερνά το δείγµα, A 2. Η απορρόφηση (στην οπτική) ονο- µάζεται µερικές φορές και οπτική πυκνότητα. Η απορρόφηση είναι πολύ σηµαντική διότι είναι ευθέως ανάλογη µε τη συγκέντρωση, c, της ουσίας που απορροφά το φως στο δείγµα (Έγχρωµη Εικόνα 14). Nόµος του Beer: A bc (18-6) Ô Ï ÛÈÔ 18-1 ÂÍËÁ ÁÈ Ù Ë appleôúúfiêëûë, Î È fi È Ë È appleâú ÙfiÙËÙ, Â Ó È Â ı ˆ Ó ÏÔÁË ÙË Û ÁÎ ÓÙÚˆÛË. Εικόνα 18-4 ËÌ ÙÈÎfi È ÁÚ ÌÌ Ê ÛÌ ÙÔʈÙÔÌÂÙÚÈÎÔ appleâèú Ì ÙÔ ÌÔÓ ÛÌË. P 0 : ÈÛ ÎÙÈÓÔ ÔÏ appleô appleúôûapple appleùâè ÛÙÔ Â ÁÌ Ø P: ÈÛ ÎÙÈÓÔ ÔÏ appleô ÂÍ Ú ÂÙ È applefi ÙÔ Â ÁÌ Ø b: Ì ÎÔ ÙË ÔappleÙÈÎ È ÚÔÌ Ì Ûˆ ÙÔ Â ÁÌ ÙÔ (apple Ô Â ÁÌ ÙÔ ). Η εξίσωση 18-6, που είναι και η καρδιά της φασµατοφωτοµετρίας όπως αυτή εφαρ- µόζεται στην αναλυτική χηµεία, ονοµάζεται νόµος των Beer-Lambert, 6 ή απλούστερα νόµος του Beer. Η απορρόφηση δεν έχει µονάδες (είναι αδιάστατη), ορισµένοι όµως γράφουν «µονάδες απορρόφησης» µετά την τιµή της απορρόφησης. Η συγκέντρωση ενός δείγµατος, c, δίνεται συνήθως σε µονάδες mol/l (M). Η οπτική διαδρο- µή, b, δίνεται συνήθως σε εκατοστόµετρα. H ποσότητα ονοµάζεται γραµµοµοριακή απορροφητικότητα (ή συντελεστής απόσβεσης, σε παλαιότερη βιβλιογραφία) και έχει ËÁ ʈÙfi appleèïôá Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ (ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ ) P 0  ÁÌ b P ÓÈ Ó ٠ʈÙfi 436 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 Βασικές αρχές φασµατοφωτοµετρίας

4 µονάδες M 1 cm 1, ώστε το πολλαπλάσιο bc να γίνει αδιάστατο. Η γραµµοµοριακή απορροφητικότητα είναι το χαρακτηριστικό της ουσίας που δηλώνει πόσο φως απορροφάται σε συγκεκριµένο µήκος κύµατος. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ Απορρόφηση, διαπερατότητα και ο νόµος του Beer Να βρεθεί η απορρόφηση και η διαπερατότητα ενός διαλύµατος 0,00240 M µιας ουσίας µε γραµµοµοριακή απορροφητικότητα 313 M 1 cm 1 σε κυψελίδα οπτικής διαδροµής 2,00 cm. Λύση Η εξίσωση 18-6 δίνει την απορρόφηση. A bc (313 M 1 cm 1 )(2,00 cm)(0,00240 M) 1,50 Η διαπερατότητα βρίσκεται από την Εξίσωση 18-5, αν υψώσουµε το 10 σε δύναµη ίση µε την έκφραση στις δύο πλευρές της εξίσωσης: log T A T 10 log T 10 A 10 1,50 0,0316 Μόλις το 3,16% της προσπίπτουσας ακτινοβολίας εξέρχεται από αυτό το διάλυµα. Ó x = y, 10 x = 10 y. Η εξίσωση 18-6 θα µπορούσε να έχει γραφεί A bc επειδή το A και το εξαρτώνται από το µήκος κύµατος του φωτός. Η ποσότητα είναι απλώς ένας συντελεστής αναλογίας µεταξύ της απορρόφησης και του γινοµένου bc. Όσο µεγαλύτερη η γραµµοµοριακή απορροφητικότητα τόσο µεγαλύτερη είναι η απορρόφηση. Ένα φάσµα απορρόφησης είναι ένα γράφηµα που δείχνει πώς το A (ή το ) µεταβάλλεται µε το µήκος κύµατος. Η Επίδειξη 18-1 δείχνει τη σηµασία ενός φάσµατος απορρόφησης. Πλαίσιο 18-1 Γιατί υπάρχει λογαριθµική σχέση µεταξύ διαπερατότητας και συγκέντρωσης; 5 Ο νόµος του Beer, Εξίσωση 18-6, δηλώνει ότι η απορρόφηση είναι ευθέως ανάλογη της συγκέντρωσης των ουσιών που απορροφούν. Το κλάσµα του φωτός που περνά µέσω του δείγµατος (η διαπερατότητα) σχετίζεται λογαριθµικά, και όχι γραµµικά, µε τη συγκέντρωση του δείγµατος. Γιατί συµβαίνει αυτό; Ας υποθέσουµε ότι φως ισχύος P διαπερνά ένα απείρως λεπτό στρώµα διαλύµατος, µε πάχος dx. Ένα µοντέλο της διαδικασίας απορρόφησης προτείνει ότι µέσα σε αυτό το πολύ λεπτό στρώµα δείγµατος η µείωση της ισχύος (dp) πρέπει να είναι ανάλογη µε την ισχύ που προσπίπτει (P), µε τη συγκέντρωση των ουσιών που απορροφούν (c) και µε το πάχος του δείγµατος (dx): dp Pc dx (A) όπου είναι µια σταθερά αναλογίας και το αρνητικό πρόσηµο δείχνει ότι η P µειώνεται όσο το x αυξάνεται. Ο λόγος για τον οποίο λέµε ότι η µείωση της ισχύος είναι ανάλογη της ισχύος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας µπορεί να γίνει κατανοητός µε ένα αριθµητικό παράδειγµα. Αν 1 από τα 1000 προσπίπτοντα φωτόνια απορροφάται από το λεπτό πάχος του δείγµατος, θα περιµέναµε ότι τα 2 από τις 2000 που προσπίπτουν θα απορροφηθούν. Η µείωση των φωτονίων (δηλαδή της ισχύος) είναι ανάλογη της προσπίπτουσας ροής φωτονίων (ισχύος). Η Εξίσωση A µπορεί να αναδιαταχθεί και να ολοκληρωθεί, οπότε προκύπτει για την P η ακόλουθη έκφραση: Τα όρια της ολοκλήρωσης είναι P P 0 για x 0 και P P για x b. ln P ( ln P 0 ) cb 1 ln a P 0 P b cb Η µετατροπή του ln σε log, µέσω της σχέσης ln z (ln 10) (log z), δίνει την τελική µορφή του νόµου του Beer: log a P 0 P b a b cb 1 A cb ln Απορρόφηση Ù ıâúfi Η λογαριθµική σχέση του P 0 /P µε τη συγκέντρωση προκύπτει καθώς, για κάθε απειροστό τµήµα του ολικού όγκου, η µείωση της ισχύος είναι ανάλογη µε την προσπίπτουσα ισχύ σε αυτή την περιοχή. Καθώς το φως διαπερνά το δείγµα, η µείωση της ισχύος σε κάθε επόµενο επίπεδο µειώνεται, αφού το µέγεθος της προσπίπτουσας ισχύος που φθάνει σε κάθε επίπεδο µειώνεται. Η γραµµοµοριακή απορροφητικότητα κυµαίνεται από 0 (όταν η πιθανότητα απορρόφησης φωτονίου είναι 0) σε περίπου 10 5 M 1 cm 1 (όταν η πιθανότητα απορρόφησης φωτονίου πλησιάζει τη µονάδα). b dp P c dx 1 P dp P P c b dx 0 0 ÈÛÂÚ fiìâóô ʈ P P dp È Ï Ì appleô appleôúúôê ÍÂÚ fiìâóô ʈ x = 0 dx x = b 18-2 Απορρόφηση του φωτός 437

5 Επίδειξη 18-1 Φάσµατα απορρόφησης Το φάσµα του ορατού φωτός µπορεί να προβληθεί σε µια οθόνη µέσα σε σκοτεινό δωµάτιο µε τον ακόλουθο τρόπο: 7 Τοποθετήστε ένα πολυµερικό φράγµα περίθλασης* σε ένα πλαίσιο χαρτονιού που έχει µια τετράγωνη τρύπα αρκετά µεγάλη για να καλύψει τον φακό του προβολέα διαφανειών. Κολλήστε µε ταινία το χαρτόνι στον φακό του προβολέα διαφανειών, ώστε να βλέπει προς την οθόνη. Τοποθετήστε ένα αδιαφανές χαρτόνι µε δύο σχισµές 1 3 cm στην επιφάνεια εργασίας του προβολέα. Όταν ανάψει η λάµπα, το λευκό είδωλο κάθε σχισµής προβάλλεται στο κέντρο της οθόνης. Ένα ορατό φάσµα εµφανίζεται σε κάθε πλευρά των δύο ειδώλων. Τοποθετώντας ένα ποτήρι ζέσεως που περιέχει έγχρωµο διάλυµα πάνω στη µία από *Edmund Scientific Co., catalog no. NT ºÚ ÁÌ appleâú ıï ÛË appleô Î Ï appleùâè ÙÔÓ Ê Îfi ª ÛÎ appleô Î Ï appleùâè ÙËÓ ÂappleÈÊ ÓÂÈ ÂÚÁ Û ÈÓ º Îfi ( ) ( ) 10 cm 10 cm τις δύο σχισµές, φαίνεται το χρώµα του στην οθόνη, στη θέση όπου υπήρχε το λευκό είδωλο. Η ένταση του φάσµατος δίπλα από το έγχρωµο είδωλο µειώνεται στα µήκη κύµατος στα οποία απορροφά η έγχρωµη ουσία. Η Έγχρωµη Εικόνα 15α δείχνει το φάσµα του λευκού φωτός και τα φάσµατα τριών διαφορετικών έγχρωµων διαλυµάτων. Βλέπετε ότι το διχρωµικό κάλιο, το οποίο φαίνεται πορτοκαλί ή κίτρινο, απορροφά τα µπλε µήκη κύµατος. Το µπλε της βρωµοφαινόλης απορροφά το πορτοκαλί και φαίνεται µπλε. Η φαινολοφθαλεΐνη απορροφά στο κέντρο του ορατού φάσµατος. Για λόγους σύγκρισης, τα φάσµατα αυτών των τριών διαλυµάτων που καταγράφηκαν µε φασµατοφωτόµετρο φαίνονται στην Έγχρωµη Εικόνα 15β. Αυτή η διάταξη µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την παρουσίαση του φθορισµού και των ιδιοτήτων των χρωµάτων. 7 à ÚÙfiÓÈ ÛÛÂÚ Âapple appleâ ÊÚ ÁÌ ÙÔ ÈÛÌ (Á) 1 cm à ÚÙfiÓÈ 3 cm 3 cm ( ) ÚÔ ÔÏ È Ê ÓÂÈÒÓ. ( ) ºÚ ÁÌ appleâú ıï ÛË ÙÔappleÔıÂÙËÌ ÓÔ ÛÙÔ ÚÙfiÓÈ. (Á) ª ÛÎ ÁÈ ÙËÓ ÂappleÈÊ ÓÂÈ ÂÚÁ Û. Ô ÚÒÌ ÂÓfi È Ï Ì ÙÔ Â Ó È ÙÔ Û ÌappleÏËÚˆÌ ÙÈÎfi ÙÔ ÚÒÌ ÙÔ ÙÔ ÊˆÙfi ÙÔ ÔappleÔ Ô appleôúúôê. Ô ÚÒÌ appleô apple Ú ÙËÚÔ Ì ÂÍ ÚÙ Ù È fi È ÌfiÓÔ applefi ÙÔ Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ ÙÔ ÊˆÙfi, ÏÏ Î È applefi ÙËÓ ÓÙ Û ÙÔ. Το τµήµα του µορίου που ευθύνεται για την απορρόφηση του φωτός ονοµάζεται χρωµοφόρο. Κάθε ουσία η οποία απορρoφά ορατό φως φαίνεται έγχρωµη όταν τη διαπερνά, ή όταν ανακλάται από αυτήν, λευκό φως. (Το λευκό φως περιέχει όλα τα χρώµατα του ορατού φάσµατος.) Οι ουσίες απορροφούν συγκεκριµένα µήκη κύµατος του λευκού φωτός και τα µάτια µας ανιχνεύουν τα µήκη κύµατος που δεν έχουν απορροφηθεί. Ο Πίνακας 18-1 παρουσιάζει έναν οδηγό χρωµάτων. Το παρατηρούµενο χρώµα ονοµάζεται συµπληρωµατικό του απορροφώµενου χρώµατος. Για παράδειγµα, το µπλε της βρωµοφαινόλης έχει µέγιστη απορρόφηση στα 591 nm και το χρώµα του είναι µπλε. Όταν ο νόµος του Beer παύει να ισχύει Ο νόµος του Beer δηλώνει ότι η απορρόφηση είναι ανάλογη προς τη συγκέντρωση της ουσίας που απορροφά. Ισχύει για µονοχρωµατικό φώς 8 και ισχύει πολύ καλά σε αραιά διαλύµατα ( 0,01 M) των περισσότερων ουσιών. Σε πυκνά διαλύµατα, τα µόρια της διαλυµένης ουσίας αλληλεπιδρούν µεταξύ τους διότι βρίσκονται πολύ κοντά το ένα στο άλλο. Όταν τα µόρια βρίσκονται σε πολύ µι- Πίνακας 18-1 Χρώµατα ορατού φωτός Μήκος κύµατος του µεγίστου Χρώµα Χρώµα απορρόφησης (nm) που απορροφάται που παρατηρείται Ιώδες Πράσινο-κίτρινο Ιώδες-µπλε Κίτρινο Μπλε Πορτοκαλί Μπλε-πράσινο Κόκκινο Πράσινο Μοβ Κίτρινο-πράσινο Ιώδες Κίτρινο Ιώδες-µπλε Πορτοκαλί Μπλε Κόκκινο Μπλε-πράσινο Κόκκινο Πράσινο 438 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 Βασικές αρχές φασµατοφωτοµετρίας

6 κρή απόσταση, οι ιδιότητές τους (όπως και η γραµµοµοριακή απορροφητικότητα) µεταβάλλονται ελαφρά. Σε πολύ µεγάλες συγκεντρώσεις, η ουσία ταυτίζεται µε τον διαλύτη. Οι ιδιότητες ενός µορίου δεν είναι ακριβώς ίδιες σε όλους τους διαλύτες. Ουσίες που δεν απορροφούν σε ένα διάλυµα µπορεί να αλληλεπιδράσουν µε ουσίες που απορροφούν και να µεταβάλουν την απορροφητικότητά τους. Εάν το µόριο που απορροφά συµµετέχει σε µια ισορροπία η οποία εξαρτάται από τη συγκέντρωση, η απορροφητικότητα αλλάζει µε τη συγκέντρωση. Π.χ. σε ένα πυκνό διάλυµα, κάποιο ασθενές οξύ, HA, µπορεί να βρίσκεται σε µεγάλο ποσοστό στη µοριακή του µορφή. Καθώς το διάλυµα αραιώνει, η διάσταση αυξάνεται. Αν η απορροφητικότητα του A δεν είναι ίδια µε εκείνη του HA, το διάλυµα θα φαίνεται ότι δεν ακολουθεί τον νόµο του Beer Μετρώντας την απορρόφηση Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενός φασµατοφωτοµέτρου (της συσκευής που χρησιµοποιείται για τη µέτρηση του φωτός) παρουσιάστηκαν στην Εικόνα Φως από µια πηγή συνεχούς ακτινοβολίας διέρχεται από έναν µονοχρωµάτορα, ο οποίος επιλέγει ένα µικρό εύρος µηκών κύµατος από την προσπίπτουσα ακντινοβολία. Αυτό το «µονοχρωµατικό» φως περνά από δείγµα πάχους b και η ισχύς της ακτινοβολίας του εξερχόµενου φωτός µετριέται. Για τη φασµατοσκοπία ορατού και υπεριώδους, ένα υγρό δείγµα τοποθετείται συνήθως σε ένα δοχείο που το ονοµάζουµε κυψελίδα, το οποίο έχει επίπεδες επιφάνειες από χαλαζία ( 2 ) (Εικόνα 18-5). Το απλό γυαλί είναι κατάλληλο για φασµατοφωτοµετρία ορατού, αλλά όχι για υπεριώδους, δεδοµένου ότι απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία. Οι συνηθισµένες κυψελίδες έχουν πάχος 1,000 cm και πωλούνται σε ζεύγη, ένα για το δείγµα και ένα για το λευκό (αναφορά). Για µετρήσεις υπερύθρου, οι κυψελίδες κατασκευάζονται συνήθως από NaCl ή KBr. Για µετρήσεις από 400 έως 50 cm 1 (περιοχή άπω υπερύθρου), χρησιµοποιείται πολυαιθυλένιο, που είναι διαπερατό στην περιοχή αυτή. Τα στερεά δείγµατα συνήθως κονιορτοποιούνται σε λεπτόκοκκη σκόνη, η οποία µπορεί κατόπιν να προστεθεί σε ορυκτέλαιο (έναν πυκνό υδρογονάνθρακα που ονοµάζεται και Nujol), και δίνει ένα αιώρηµα, την πάστα, η οποία συµπιέζεται µεταξύ δύο πλακών KBr. Το φάσµα του αναλύτη επικαλύπτεται σε ορισµένες περιοχές στις οποίες το ορυκτέλαιο απορροφά την υπέρυθρη ακτινοβολία. Εναλλακτικά, µείγµα του στερεού δείγµατος 1% κατά βάρος σε KBr µπορεί να κονιορτοποιηθεί σε λεπτόκοκκη σκόνη και να συµπιεστεί σε ηµιδιαφανή δίσκο υπό πίεση 60 MPa (600 bar). Τα στερεά και οι σκόνες µπορούν επίσης να αναλυθούν µε διάχυτη ανάκλαση, κατά την οποία µετριέται η ανακλώµενη ακτινοβολία υπερύθρου αντί για την ακτινοβολία που διέρχεται από το δείγµα. Τα µήκη κύµατος που απορροφώνται από το δείγµα δεν ανακλώνται τόσο καλά όσο εκείνα που δεν απορροφώνται. Αυτή η τεχνική είναι κατάλληλη µόνο για την ανάλυση της επιφάνειας του δείγµατος. Η Εικόνα 18-4 περιγράφει ένα όργανο το οποίο έχει µόνο µία δέσµη φωτός (µονής δέσµης). Η ισχύς της προσπίπτουσας ακτινοβολίας,, δεν µετριέται άµεσα. P 0 ÓfiÌÔ ÙÔ Beer ÈÛ ÂÈ ÁÈ ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÈÎ ÎÙÈÓÔ ÔÏ appleô È appleâúó Ó Ú Èfi È Ï Ì ÛÙÔ ÔappleÔ Ô Ë Ô Û appleô appleôúúôê ÂÓ Û ÌÌÂÙ ÂÈ Û Πappleôè ÈÛÔÚÚÔapple appleô ÂÍ ÚÙ Ù È applefi ÙË Û ÁÎ ÓÙÚˆÛË. ÙÒÙ Ù fiúè ÂÓ ÚÁÂÈ appleôîôapple ÁÈ Ù apple Ú ı Ú appleâú ıúô : Ê ÚÈ (Al 2 3 ) 1500 cm 1 NaCl 650 cm 1 KBr 350 cm 1 AgCl 350 cm 1 CsBr 250 cm 1 CsI 200 cm 1 Ó ıˆ apple Ô 1 cm ÏÈÓ ÚÈÎ ªÈÎÚÔÎ ÂÏ Â Εικόνα 18-5 ÂÏ Â ÁÈ Ê ÛÌ ÙÔÛÎÔapple ÔÚ ÙÔ Î È appleâúèò Ô. È Î ÂÏ Â ÚÔ ÂappleÈÙÚ appleô Ó ÙË Û Ó ÚÔ ÙÔ È Ï Ì ÙÔ Ì Û ÛÙËÓ Î ÂÏ.  ÌÈ ıâúìèî Î ÂÏ, È Ï Ì applefi Ó ıâúìôûù ÙÔ ÌÂÓÔ Û ÛÙËÌ Ú ÂÈ Ì Ûˆ ÙˆÓ ÙÔÈ ˆÌ ÙˆÓ ÙË Î ÂÏ ÁÈ Ó ÙË È ÙËÚ ÛÙËÓ ÂappleÈı ÌËÙ ıâúìôîú Û. [ ÁÂÓÈÎ apple Ú ÒÚËÛË applefi A. H. Thomas Co., Philadelphia, PA.] Ô 5 mm Ô 1 mm Ô 20 mm ƒô ÂÚÌÈÎ 18-3 Μετρώντας την απορρόφηση 439

7 E 3 appleô È ÁÂÚÛË E 2 ÕÓÙÏËÛË Ú ÛË Ï È ÂÚ ÓÙÈÛÙÚÔÊ appleïëı ÛÌÔ n 2 > n 1 E 1 ( E 0 appleô È ÁÂÚÛË ª ÛÔ hν ( ) ÙÔappleÙÚÔ 0% T Ó ÚÁÂÈ ÙÔappleÙÚÔ 1% T Εικόνα 20-4 ( ) ÓÂÚÁÂÈ Îfi È ÁÚ ÌÌ appleô apple ÚÔ ÛÈ ÂÈ ÙËÓ Ú ÏÂÈÙÔ ÚÁ ÂÓfi Ï È ÂÚ. ( ) µ ÛÈÎ Ì ÚË ÂÓfi Ï È ÂÚ. ÓÙÈÛÙÚÔÊ appleïëı ÛÌÔ ËÌÈÔ ÚÁÂ Ù È ÛÙÔ ÏÈÎfi. ÂÓ ÚÁÂÈ È ÁÂÚÛË ÌappleÔÚÂ Ó appleúô ÏıÂÈ applefi ÈÛ ÚÔ Ï ÌappleÙ Ú ËÏÂÎÙÚÈÎ ÂÎÎ ÓˆÛË. άτοµα του ηλίου στο επίπεδο Ε 3, στην Εικόνα Το διεγερµένο ήλιο µεταφέρει την ενέργεια µέσω κρούσεων µε ένα άτοµο νέου, διεγείρoντας το νέο στο επίπεδο Ε 2. Η µεγάλη συγκέντρωση του ηλίου και η ισχυρή ηλεκτρική διέγερση δηµιουργούν την αντιστροφή πληθυσµού στα άτοµα του νέου. Σε µια δίοδο λέιζερ η αντιστροφή του πληθυσµού των φορέων φορτίου σε έναν ηµιαγωγό επιτυγχάνεται µε την εφαρµογή ισχυρού ηλεκτρικού πεδίου µέσω της επαφής pn στο αρσενικούχο γάλλιο. 6 Οι περισσότερες δίοδοι λέιζερ λειτουργούν στο ερυθρό ή στο εγγύς υπέρυθρο µήκος κύµατος ( nm) Μονοχρωµάτορες Ένας µονοχρωµάτορας διαχωρίζει το φως στα επιµέρους µήκη κύµατος και επιλέγει ένα µικρό εύρος µηκών κύµατος τα οποία αφήνει να περάσουν προς το δείγµα ή τον ανιχνευτή. Ο µονοχρωµάτορας στην Εικόνα 20-2 αποτελείται από τις σχισµές εισόδου και εξόδου, κάτοπτρα και ένα φράγµα περίθλασης για τη σκέδαση του φωτός. Σε παλαιότερα όργανα χρησιµοποιούνταν πρίσµατα αντί για φράγµατα περίθλασης. ºÚ ÁÌ : ÔappleÙÈÎfi ÂÍ ÚÙËÌ ÌÂ Ú Á Û ÌÈÎÚ applefiûù ÛË ÌÂÙ Í ÙÔ ÂÚ ıï ÛË: ÂÎÙÚÔapple ÙÔ ÊˆÙfi applefi Ó ÊÚ ÁÌ È ıï ÛË: ÂÎÙÚÔapple ÙÔ ÊˆÙfi applefi Ê Îfi appleú ÛÌ. ÔÏ ÚˆÌ ÙÈÎfi: appleôïï Ì ÎË Î Ì ÙÔ ªÔÓÔ ÚˆÌ ÙÈÎfi: Ó Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ Φράγµατα περίθλασης 7 Φράγµα περίθλασης είναι ένα οπτικό εξάρτηµα ανάκλασης ή διαπερατότητας µε µια σειρά από παράλληλες χαραγές (σχισµές) πολύ κοντά η µια στην άλλη. Όταν το φως ανακλάται από την επιφάνειά του, ή διέρχεται µέσω αυτού, κάθε χαραγή δρα ως χωριστή πηγή ακτινοβολίας. ιαφορετικά µήκη κύµατος φωτός ανακλώνται ή διαπερνούν το φράγµα υπό διαφορετικές γωνίες (Έγχρωµη Εικόνα 13). Η εκτροπή των ακτίνων του φωτός από το φράγµα ονοµάζεται περίθλαση. (Η εκτροπή των οπτικών ακτίνων από ένα πρίσµα ή έναν φακό ονοµάζεται διάθλαση και παρουσιάζεται στην Ενότητα 20-4.) Στον µονοχρωµάτορα φράγµατος της Εικόνας 20-5, πολυχρωµατική ακτινοβολία από τη σχισµή εισόδου ευθυγραµµίζεται (γίνεται δέσµη µε παράλληλες ακτίνες) από ένα κοίλο κάτοπτρο. Οι ακτίνες αυτές προσπίπτουν στο φράγµα ανάκλασης, όπου τα διαφορετικά µήκη κύµατος αναλύονται υπό διαφορετικές γωνίες. Το φως προσπίπτει σε ένα δεύτερο κοίλο κάτοπτρο το οποίο εστιάζει κάθε µήκος κύµατος σε διαφορετικό σηµείο του εστιακού επιπέδου. Ο προσανατολισµός του φράγµατος ανάκλασης οδηγεί µόνο ένα µικρό εύρος µηκών κύµατος στη σχισµή εξόδου του µονοχρωµάτορα. Η περιστροφή του φράγµατος επιτρέπει σε διαφορετικά µήκη κύµατος να διέρχοναι από τη σχισµή εξόδου κάθε φορά. Το φράγµα περίθλασης στην Εικόνα 20-6 έχει πολύ κοντινές παράλληλες χαραγές µε σταθερή απόσταση µεταξύ τους, d. Το φράγµα επικαλύπτεται µε αργίλιο (αλουµίνιο), που του προσδίδει ανακλαστική ικανότητα. Ένα λεπτό υµένιο διοξειδίου του πυριτίου ( 2 ) πάνω από το αλουµίνιο προστατεύει τη µεταλλική επιφά- 488 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 Φασµατοφωτόµετρα

8 Ô Ï Î ÙÔappleÙÚ λ 2 λ 1 ÈÛÌ ÂÈÛfi Ô ºÚ ÁÌ Ó ÎÏ ÛË ÈÛÌ ÂÍfi Ô apple appleâ Ô ÂÛÙ ÛË Εικόνα 20-5 ªÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ ÊÚ ÁÌ ÙÔ Czerny-Turner. νεια από την οξείδωση, η οποία θα µείωνε την ικανότητα ανάκλασης. Όταν το φως ανακλάται από το φράγµα, κάθε χαραγή συµπεριφέρεται ως πηγή ακτινοβολίας. Όταν κοντινές ακτίνες είναι σε φάση, ενισχύονται. Όταν είναι εκτός φάσης, τότε εξουδετερώνονται µερικώς ή ολικώς (Εικόνα 20-7). ÚÔÛapple appleùôó ʈ ÍÂÚ fiìâóô ʈ ıâùô ÛÙËÓ Ú d α β θ b θ φ a φ ˆÓ Ú ÍË ºÚ ÁÌ Εικόνα 20-6 Ú ÏÂÈÙÔ ÚÁ ÊÚ ÁÌ ÙÔ Ó ÎÏ ÛË. Ας δούµε τις εισερχόµενες και εξερχόµενες ακτίνες φωτός που παρουσιάζονται στην Εικόνα Ολική ενισχυτική συµβολή συµβαίνει όταν η διαφορά µήκους των δύο διαδροµών είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του µήκους κύµατος του φωτός. Η διαφορά στο µήκος της διαδροµής είναι η απόσταση a b στην Εικόνα Ενισχυτική συµβολή συµβαίνει όταν Ì Ù ÛÂ Ê ÛË ÓÈÛ ÙÈÎ Û Ì ÔÏ Ì Ù ÂÓ Ì ÚÂÈ ÂÎÙfi Ê ÛË Ì Ù ÂÓÙÂÏÒ ÂÎÙfi Ê ÛË Ù ÛÙÚÔÊÈÎ Û Ì ÔÏ ( ) appleôù ÏÂÛÌ ( ) appleôù ÏÂÛÌ (Á) appleôù ÏÂÛÌ Εικόνα 20-7 Ì ÔÏ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ Î Ì ÙˆÓ Ù ÔappleÔ Â Ó È ÂÎÙfi Ê ÛË Î Ù ( ) 0, ( ) 90 Î È (Á) Μονοχρωµάτορες 489

9 n a b (20-1) όπου η τάξη περίθλασης είναι n 1, 2, 3, 4,... Η µέγιστη συµβολή για την οποία n 1 ονοµάζεται περίθλαση πρώτης τάξης. Όταν n 2, έχουµε περίθλαση δεύτερης τάξης κ.ο.κ. Στην Εικόνα 20-6, η γωνία πρόσπτωσης ορίζεται να είναι θετική. Η γωνία περίθλασης είναι αντίθετης φοράς από τη και έτσι η είναι εξ ορισµού αρνητική. Υπάρχει πιθανότητα η να βρίσκεται στην ίδια πλευρά µε την προσπίπτουσα γωνία, οπότε η θα είναι θετική. Στην Εικόνα 20-6, a d sin και b d sin (δεδοµένου ότι η είναι αρνητική και το sin είναι αρνητικό). Αντικαθιστώντας στην Εξίσωση 20-1, λαµβάνουµε την εξίσωση για την ενισχυτική συµβολή: Εξίσωση φράγµατος: n d(sin sin ) (20-2) όπου d είναι η απόσταση µεταξύ γειτονικών χαραγών. Για κάθε προσπίπτουσα γωνία, υπάρχει µια σειρά από γωνίες ανάκλασης, στις οποίες δεδοµένο µήκος κύµατος θα παραγάγει µέγιστη ενισχυτική συµβολή (Έγχρωµη Εικόνα 19). ιακριτική ικανότητα, διασπορά και απόδοση φράγµατος περίθλασης Η διακριτική ικανότητα µετρά την ικανότητα διαχωρισµού δύο γειτονικών κορυφών. Όσο µεγαλύτερη η διακριτική ικανότητα τόσο µικρότερη είναι η διαφορά ( ) µεταξύ των δύο µήκων κύµατος που µπορούν να διαχωριστούν µεταξύ τους. Ο ακριβής ορισµός (ο οποίος είναι πέραν των στόχων αυτής της ανάλυσης) δηλώνει ότι η κοιλάδα µεταξύ των δύο κορυφών πρέπει να είναι περίπου τα τρία τέταρτα του ύψους των κορυφών, για να θεωρείται ότι οι κορυφές διαχωρίζονται. Η διακριτική ικανότητα ενός φράγµατος περίθλασης δίνεται από τη σχέση È ÎÚÈÙÈÎ ÈÎ ÓfiÙËÙ : Ë ÈÎ ÓfiÙËÙ È ˆÚÈÛÌÔ Ô ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ ÎÔÚ ÊÒÓ È ÛappleÔÚ : ÈÎ ÓfiÙËÙ apple Ú ÁˆÁ ÁˆÓÈ ÎÔ È ˆÚÈÛÌÔ Û ÁÂÈÙÔÓÈÎ Ì ÎË Î Ì ÙÔ Ó ÂÛË È ÎÚÈÙÈÎ ÈÎ ÓfiÙËÙ Î È Û Ì ÙÔ : ŸÛÔ ÛÙÂÓfiÙÂÚË Ë Û ÈÛÌ ÂÍfi Ô ÙfiÛÔ ÌÂÁ Ï ÙÂÚË Ë È ÎÚÈÙÈÎ ÈÎ ÓfiÙËÙ, ÏÏ Î È appleâúèûûfiùâúô Ô ıfiú Ô. È ÌÈ Âapple appleâ Ë Ó ÎÏ ÛÙÈÎ ÂappleÈÊ ÓÂÈ, Ë ÁˆÓ appleúfiûappleùˆûë ( ÛÙËÓ ÈÎfiÓ 20-6) Â Ó È ÛË Ì ÙËÓ ÁˆÓ Ó ÎÏ ÛË ( ). ιακριτική ικανότητα φράγµατος: (20-3) nn όπου είναι το µήκος κύµατος, n είναι η τάξη στην Εξίσωση 20-2 και N είναι ο αριθ- µός χαραγών του φράγµατος που ακτινοβολούνται. Όσο περισσότερες χαραγές υπάρχουν στο φράγµα τόσο καλύτερος είναι ο διαχωρισµός µεταξύ γειτονικών µηκών κύ- µατος. Η Εξίσωση 20-3 µας λέει ότι εάν επιθυµούµε διακριτική ικανότητα πρώτης τάξης κοντά στο 10 4, τότε πρέπει να υπάρχουν 10 4 χαραγές στο φράγµα. Εάν το φράγ- µα έχει χαραγές σε µήκος 10 cm, θα χρειαστούν 10 3 Ú Á /cm. Η διασπορά µετρά την ικανότητα διαχωρισµού µηκών κύµατος που διαφέρουν κατά µέσω της διαφοράς ως προς τη γωνία, ( ÎÙ ÓÈ ). Για το φράγµα περίθλασης στην Εικόνα 20-6, η διασπορά είναι ιασπορά φράγµατος: (20-4) n d cos όπου n είναι η τάξη περίθλασης. Τόσο η διασπορά όσο και η διακριτική ικανότητα αυξάνονται µε τη µείωση της απόστασης µεταξύ των χαραγών. Η εξίσωση 20-4 µας λέει ότι ένα φράγµα µε 10 3 Ú Á /cm έχει διακριτική ικανότητα 0,102 ακτίνια (5,8 ) ανά µικρόµετρο µήκους κύµατος, εάν n 1 και 10. Μήκη κύµατος που διαφέρουν κατά 1 m θα διαχωριστούν από γωνία 5,8. Μειώνοντας το πλάτος της σχισµής εξόδου του µονοχρωµάτορα µειώνεται το εύρος µηκών κύµατος της ακτινοβολίας, καθώς και η ενέργεια που φθάνει στον ανιχνευτή. ηλαδή, ο διαχωρισµός γειτονικών κορυφών απορρόφησης επιτυγχάνεται σε βάρος του λόγου σήµα-προς-θόρυβο. Για ποσοτική ανάλυση, ένας µονοχρωµάτορας είναι ικανοποιητικός εάν το φασµατικό εύρος είναι 1/5 του πλάτους της κορυφής απορρόφησης (µετρούµενο στο ήµισυ του ύψους της κορυφής). Η σχετική απόδοση ενός φράγµατος περίθλασης (η οποία κυµαίνεται µεταξύ 45% και 80%) ορίζεται ως ÂÙÈÎ applefi ÔÛË E n (ÊÚ ÁÌ ÙÔ ) (20-5) E (Î ÙfiappleÙÚÔ ) όπου E n (φράγµατος) είναι η ένταση σε συγκεκριµένο µήκος κύµατος, που περιθλάται σε συγκεκριµένη τάξη n, και E (κατόπτρου) είναι η ένταση στο ίδιο µήκος κύ- µατος που θα ανακλάτο από ένα κάτοπτρο µε επικάλυψη ίδια µε εκείνη του φράγµατος. Η απόδοση καθορίζεται, εν µέρει, από τη γωνία χάραξης της Εικόνας 20-6, δηλαδή τη γωνία στην οποία γίνονται οι χαραγές. Για να κατευθυνθεί ένα συγκεκριµέ- 490 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 Φασµατοφωτόµετρα

10 ÚÔ Ê ÛÌ ÙÈÎ ÒÓË ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ λ max (Î Ï ÂappleÈÏÔÁ Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ ) λ λ max (Î Î ÂappleÈÏÔÁ Ì ÎÔ Î Ì ÙÔ ) 2,0 nm 5 1,0 nm 4 appleôúúfiêëûë 0,5 nm 0,3 nm 3 2 0,1 nm ª ÎÔ Î Ì ÙÔ (nm) Εικόνα 20-8 Í ÓÔÓÙ ÙÔ Â ÚÔ ÒÓË ÙÔ ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ Í ÓÂÙ È ÙÔ appleï ÙÔ ÙˆÓ ÎÔÚ ÊÒÓ Î È ÌÂÈÒÓÂÙ È Ë ÌÂÙÚÔ ÌÂÓË appleôúúfiêëûë ÙÔ Pr 3 ÛÙÔÓ ÎÚ ÛÙ ÏÔ ÁÚ Ó ÙË ÙÙÚ Ô - ÚÁÈÏ Ô ( ÏÈÎfi Î Ù ÛΠÁÈ Ï È ÂÚ). [ ÁÂÓÈÎ apple Ú ÒÚËÛË applefi M. D. Seltzer, Michelson Laboratory, China Lake, CA.] νο µήκος κύµατος στην τάξη περίθλασης που µας ενδιαφέρει, η γωνία χάραξης επιλέγεται έτσι ώστε στην Εικόνα 20-6, δεδοµένου ότι αυτή η συνθήκη συνεπάγεται µέγιστη ανάκλαση. Κάθε φράγµα βελτιστοποιείται για µικρό εύρος συχνοτήτων και γι αυτό ένα φασµατοφωτόµετρο µπορεί να χρειάζεται πολλά διαφορετικά φράγµατα για να είναι σε θέση να σαρώσει όλο το εύρος του φάσµατος. Επιλέγοντας το φασµατικό εύρος του µονοχρωµάτορα Όσο πλατύτερη η σχισµή εξόδου στην Εικόνα 20-5 τόσο µεγαλύτερο είναι το εύρος συχνοτήτων που επιλέγονται από τον µονοχρωµάτορα. Συνήθως µετράµε το πλάτος της σχισµής σε σχέση µε το εύρος φασµατικής ζώνης της ακτινοβολίας που επιλέγεται από τη σχισµή. Αντί να λέµε ότι η σχισµή έχει πλάτος 0,3 mm, µπορούµε να πούµε ότι το εύρος ζώνης που διέρχεται µέσω της σχισµής είναι 1,0 nm. Μια πλατιά σχισµή αυξάνει την ενέργεια που φθάνει στον ανιχνευτή, δίνει µεγάλο λόγο σήµα-προς-θόρυβο και προσφέρει καλή ακρίβεια κατά τη µέτρηση της απορρόφησης. Ωστόσο, η Εικόνα 20-8 δείχνει ότι εάν το εύρος ζώνης είναι µεγάλο σε σχέση µε το πλάτος της µετρούµενης κορυφής, τότε το σχήµα της κορυφής παραµορφώνεται. Επιλέγουµε το µεγαλύτερο εύρος ζώνης που επιτρέπει το φάσµα, ώστε να φθάνει όσο το δυνατόν περισσότερο φως στον ανιχνευτή. Ένα εύρος ζώνης µονοχρωµάτορα µε πλάτος ίσο µε το 1/5 του πλάτους της κορυφής επιφέρει συνήθως µικρή παραµόρφωση στο σχήµα της κορυφής. 8 Παράσιτη ακτινοβολία Σε κάθε όργανο, κάποια παράσιτη ακτινοβολία (µήκη κύµατος εκτός του εύρους ζώνης του µονοχρωµάτορα) καταφέρνει να φθάσει στον ανιχνευτή. Η παράσιτη ακτινοβολία από την πηγή φωτός που διέρχεται από τον µονοχρωµάτορα προέρχεται από την περίθλαση σε µη επιθυµητές τάξεις και γωνίες, και από τη σκέδαση από τα οπτικά µέρη και τα τοιχώµατα. Παράσιτη ακτινοβολία µπορεί επίσης να προέλθει από εξωτερικές πηγές, εάν ο χώρος του δείγµατος δεν είναι απόλυτα κλειστός. Οι οπές για την είσοδο σωληνώσεων και καλωδίων που χρειάζονται σε ορισµένα πείραµατα πρέπει να καλύπτονται προσεκτικά για τη µείωση της παράσιτης ακτινοβολίας. Τα σφάλµατα από την παράσιτη ακτινοβολία είναι σηµαντικότερα όταν η απορρόφηση του δείγµατος είναι µεγάλη (Εικόνα 20-9), επειδή τότε η παράσιτη ακτινοβολία συνεισφέρει σηµαντικό ποσοστό της ακτινοβολίας που φθάνει στον ανιχνευτή. Ô Â ÚÔ Ê ÛÌ ÙÈÎ ÒÓË ÙÔ ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ appleú appleâè Ó Â Ó È fiûô ÙÔ Ó ÙfiÓ ÌÂÁ Ï ÙÂÚÔ, ÏÏ ÌÈÎÚfi ÛÂ Û ÛË Ì ÙÔ appleï ÙÔ ÙË ÌÂÙÚÔ ÌÂÓË ÎÔÚ Ê. Ê ÛÌ ÙfiÌÂÙÚ ËÏ appleôèfiùëù ÌappleÔÚÂ Ó Ô Ó Ô ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ Û ÛÂÈÚ (ÔÓÔÌ ÔÓÙ È ÈappleÏfi ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ ), ÁÈ ÙË Ì ˆÛË ÙË apple Ú ÛÈÙË ÎÙÈÓÔ ÔÏ. ÌË ÂappleÈı ÌËÙ ÎÙÈÓÔ ÔÏ appleô È Ú ÂÙ È applefi ÙÔÓ appleúòùô ÌÔÓÔ ÚˆÌ ÙÔÚ, «Îfi ÂÙ È» applefi ÙÔÓ Â ÙÂÚÔ Μονοχρωµάτορες 491

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ /

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ / Επαγγελµατικό προφίλ: ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΟΡΟΦΩΝ (ΟΡΟΦΟΚΟΜΟΣ) Επίπεδο: 2 εξιότητες Θέµατα Συνδεδεµένες δεξιότητες C1 ΗΓΕΙΤΑΙ, ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet. www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.gr www.ebusinessforum.gr www.sch.gr www.ika.gr www.ekt.gr www.ktpae.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ Ορισµός ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ - Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος (10-5 - 100 Å) - Συνήθως χρησιµοποιούνται ακτίνες Χ µε µήκος κύµατος 0.1-25

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ «Η ΕΘΝΙΚΗ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1891 ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 12840/05 B 86/20 Α.Φ.Μ.: 094003849 Δ.Ο.Υ.: ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΛΕΩΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙÂ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME GR Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô BRAND NAME C 145-01 apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Aries Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π Ï ËÙ ARIES DUAL LINE ÛÙËÓ Î ÔÛË CTFS Ó ÎÂÈ ÛÙËÓ Î ÙËÁÔÚ ÙÚÈÒÓ ÛÙÂÚÈÒÓ ( ) Ë ÔappleÔ

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ Το φασματοφωτόμετρο αποτελεί το πιο διαδεδομένο όργανο των βιοχημικών εργαστηρίων. Χρησιμοποιείται για την μέτρηση της συγκέντρωσης ουσιών μέσα σε ένα υγρό διάλυμα π.χ. για την μέτρηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Αν ένα οπτικό µέσο Α µε δείκτη διάθλασης n Α είναι οπτικά πυκνότερο από ένα άλλο οπτικό µέσο Β µε δείκτη διάθλασης n Β και τα µήκη κύµατος του φωτός στα δυο µέσα είναι λ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Ενεργειακές καταστάσεις των χημικών σωματιδίων Εκπομπή και Απορρόφηση ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Για να κατανοήσουµε τη λειτουργία και το ρόλο των διόδων µέσα σε ένα κύκλωµα, θα πρέπει πρώτα να µελετήσουµε τους ηµιαγωγούς, υλικά που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές

ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές Οι φασµατοµετρικές τεχνικές αποτελούν µια µεγάλη οµάδα αναλυτικών τεχνικών, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου.

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου. 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘ. κ. ΚΟΥΠΑΡΡΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ κ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΕΛΛΗ 9 10 11 ΦΑΣΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Ακτινοβολία Συχνότητα Μήκος κύµατος Ενέργεια Τύπος φασµατοσκοπίας ν(hertz)

Διαβάστε περισσότερα

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο το φως Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ 1. Ποια είναι η συμβολή του φωτός στην ύπαρξη ζωής στον πλανήτη μας; Το φως ήταν και είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME GR Pictor Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME C 146-01 Επίτοιχοι λέβητες αερίου Pictor Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π È Ï ËÙ PICTOR DUAL LINE ÛÙÈ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ Επαγγελµατικό Προφίλ: ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΙΚΡΟΥ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟΥ Επίπεδο: 3 Ικανότητες Θέµατα C1 ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ M2 Συνδεδεµένες δεδιότητες M1 ιοίκηση ξενοδοχείου C1 Βασικές εφαρµογές ηλεκτρονικών υπολογιστών C2 ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh

Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh BÈÔÁÚ ÊÈÎ Â Ë Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh µèôáú ÊÈÎ Â Ë ÙËÓ Ê ÁËÛË, ÂÎÙfi applefi ÙËÓ ËÛË, appleô ÌÂÏÂÙ Û Ì ÛÙËÓ appleúôëáô ÌÂ- ÓË ÂÓfiÙËÙ, Ó ÎÔ Ó Î È ÔÈ ÈËÁ ÛÂÈ Î È ÔÈ Ì ÚÙ Ú Â (appleúôêôúèî ÁÚ -

Διαβάστε περισσότερα

Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε.

Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε. Άσκηση 6 Μελέτη φασμάτων Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η βαθμολογία φασματοσκοπίου και η μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Θέμα Δ 4_2149 Άτομο υδρογόνου βρίσκεται σε κατάσταση όπου η στροφορμή του είναι ίση με 3,15 10-34 J s. Δ1) Σε ποια στάθμη βρίσκεται το ηλεκτρόνιο; Δ2) Αν το άτομο έφθασε στην προηγούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΟΠΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Σύνολο τεχνικών με τις οποίες μετράτε η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που πηγάζει από την ύλη (άτομα, μόρια ή ιόντα) ή αλληλεπιδρά με αυτήν. Απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία 1 2 Ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης Ακτίνα πρόσπτωσης Κάθετη Ακτίνα ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης: η γωνία πρόσπτωσης (α) ισούται µε τη γωνία ανάκλασης (β) α = β α β Επίπεδο κάτοπτρο ε α β α: Γωνίαπρόσπτωσης β:γωνίαανάκλασης

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές Κβαντοφυσική Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ Διακριτά Φάσματα Εκπομπής Το Quantum Spin-Off χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης C 213-02 made in Italy Tahiti Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης GR apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Tahiti Dual π ªπ π º π À π Ã π À ƒ π Àæ π È Ï ËÙÂ

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8 Β.1 Μονοχρωματική δέσμη φωτός, περνάει από τον αέρα σε ένα κομμάτι γυαλί. Το μήκος κύματος της δέσμης φωτός όταν αυτή περάσει από τον αέρα στο γυαλί: α. θα αυξηθεί β. θα μειωθεί γ. θα παραμείνει αμετάβλητο

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 2 K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 Copyright 1989, 1993,. ËÌËÙÚÔappleÔ ÏÔ - æˆìôappleô ÏÔ ISBN 960-431-204-9 Φωτοστοιχειοθεσία-Eκτ πωση: Bι λιοπωλείο: Π. ZHTH

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36 ƒπ ÃOª ƒo O π O ª πøª 9 º πo ƒøδo: Δ À ƒª Δ π ÀΔπ π π π 1.1 ÓÓÔÈ ÙÔ appleâúì ÛÔ 16 1.2 ÀappleÂÚÌ Û, ÎÔÈÓˆÓ Î È ÂÎapple  ÛË 18 1.3 ÂˆÚ Â Ì ıëûë Î È appleâúì Û 27 1.4 ÚfiÙ apple Ú ÛË appleôïôáèûùòó Î È

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple ÓÂ ÛÙË μã Ù ÍË

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË Δ Àƒ π ø ø º π π π ª Δ ƒàªª π μàƒπ π ø π π π ª Δ Δƒ À π ƒ Àà ƒ ªÀ π π ª ª Δπ ø, π Δ Ã π, ø ƒ ºπ, ƒ Δ ƒ Δπ Δ Δ, ƒπ π ª ª ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Με το πέρασμα του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Θέμα: ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ (Μοριακή ανάλυση αλληλεπίδραση μορίων με ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία)

Διαβάστε περισσότερα