«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ"

Transcript

1 Α.Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ.» ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ι.ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΝ ΡΟΥΛΑΚΗ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΤΙΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Ενότητα 1: Ανατοµία γυναικείου γεννητικού συστήµατος. Εξωτερικά γεννητικά όργανα.1 Εσωτερικά γεννητικά όργανα.2 Αρτηριακή Φλεβική αιµάτωση και νεύρωση..8 Ενότητα 2: Φυσιολογία γυναικείου γεννητικού συστήµατος. Ορµονικό σύστηµα της γυναίκας 9 Ωογένεση...9 Ωοθηκικός κύκλος.10 Γεννητικός κύκλος.13 Εµµηνόπαυση 15 Ορµόνες. 16 Γυναικεία γονιµότητα Τεχνικές αποφυγής γονιµοποίησης...21 Τι είναι αντισύλληψη. 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΜΕΡΟΣ Α Ενότητα 1: Φυσιολογία γυναικείου αναπαραγωγικού συστήµατος. Εγκυµοσύνη.23 Γονιµοποίηση...23 ιάγνωση κύησης ιάρκεια κύησης..28 Παρακολούθηση κύησης κι αγωγή..30 Μέθοδοι προγεννητικής διάγνωσης.30 Ενότητα 2: Φυσιολογικός τοκετός. Φυσιολογικός τοκετός...32 Στάση, σχήµα, προβολή του εµβρύου. 32 Τοκετός ορισµός Κλινική πορεία τοκετού.. 37 ιεξαγωγή τοκετού.41 Περινεοτοµία..44 Υστεροτοκία...45 Ενότητα 3: Περίοδος λοχείας ιατροφή µωρού και µητέρας. ιατροφή του µωρού. 46 Θηλασµός..48 Κατασκευή του µαστού. 49 Λίπος..53 Πρωτεΐνη Βιταµίνες...55 Μέταλλα. 56 Προετοιµασία θηλασµού 59 Αναπαυτικές θέσεις για το θηλασµό..62 Αντενδείξεις θηλασµού ιατροφή της µητέρας κατά το θηλασµό...72 Απογαλακτισµός. 74 Ψυχολογική προσέγγιση της εγκυµοσύνης. 82

3 ΜΕΡΟΣ Β Ενότητα 1: ιατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης και της λοχείας. ιατροφή στην εγκυµοσύνη..102 Βασικά συστατικά διατροφής της εγκύου. 108 Πρωτεΐνες Βιταµίνες 110 Μέταλλα Υδατάνθρακες 123 Λίπη Λαχανικά και φρούτα Νερό κι άλλα υγρά.128 Πόσο βάρος πρέπει να πάρει η έγκυος Πρέπει να αποφεύγονται 135 ιατροφή κατά τον θηλασµό.137 Ενότητα 2: Άσκηση κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης και της λοχείας. Οφέλη άσκησης πριν τη γέννα..140 Στόχοι της άσκησης..141 Σεξουαλική δραστηριότητα..142 Θετικές επιδράσεις της άσκησης..143 Πιθανά προβλήµατα από την άσκηση..144 Πότε δεν πρέπει να ασκείται.144 Θετικές επιδράσεις της άσκησης για το έµβρυο ιώξτε τα κιλά της εγκυµοσύνης..145 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην ερευνητική µελέτη Ενότητα 2: Γραφική αναπαράσταση αποτελεσµάτων έρευνας Ενότητα 3: Ανάλυση αποτελεσµάτων Ενότητα 4: Αναφορά συµπερασµάτων Πρότυπο ερωτηµατολογίου της έρευνας..213 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Εξωτερικά γεννητικά όργανα: Αιδοίο. Κλειτορίδα. Πρόδοµος του κόλπου. Εσωτερικά γεννητικά όργανα: Κόλπος. Μήτρα. Σάλπιγγες ή ωαγωγοί. Ωοθήκες. Αρτηριακή Φλεβική αιµάτωση και νεύρωση.

5 ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το γεννητικό σύστηµα της γυναίκας, αποτελείται από τα εξωτερικά και εσωτερικά γεννητικά όργανα. Τόσο τα εξωτερικά όσο και τα εσωτερικά γεννητικά όργανα, έχουν τη δική τους λειτουργία και όλα µαζί βοηθούν στην αναπαραγωγή. Τα εξωτερικά γεννητικά όργανα ή αιδοίο, είναι τα εξής: ΕΙΚΟΝΑ 1 Α. Το αιδοίο. Σ αυτό διακρίνουµε: Τα µεγάλα χείλη, που αρχίζουν από το εφηβαίο και τελειώνουν στο περίνεο. Τα µικρά χείλη, που καλύπτονται από τα µεγάλα χείλη. Το όριο ανάµεσα σ αυτά είναι ο παρθενικός υµένας ο οποίος είναι µια µικρή µεµβράνη που βρίσκεται στην είσοδο του κόλπου και κάτω από την ουρήθρα. Το εφηβαίο ή όρος της Αφροδίτης, που είναι µια τριγωνική περιοχή και αποτελείται από λιπώδη ιστό. Β. Κλειτορίδα η οποία είναι ένα µικρό κυλινδρικό όργανο και αποτελείται από στυτικό ιστό παρόµοιο µε τα σηραγγώδη σώµατα του πέους.

6 Γ. Ο πρόδοµος του κόλπου στη βάση του οποίου προσφύεται ο παρθενικός υµένας µε διαφορετική για κάθε άτοµο µορφολογία και σύσταση. Τύποι παρθενικο ύ υµένα ΕΙΚΟΝΑ 2 Τα εσωτερικά γεννητικά όργανα: Α 3 ΕΙΚΟΝ Α. Ο κόλπος. Είναι ένας ελαστικός σωλήνας και έχει µήκος 8-9 χιλιοστά. Ο κόλπος αρχίζει από τον παρθενικό υµένα και καταλήγει στον τράχηλο της µήτρας. Αδένες στον κόλπο δεν υπάρχουν. Είναι το όργανο

7 της συνουσίας και είναι το τελευταίο τµήµα του πυελογεννητικού σωλήνα, από τον οποίο περνάει το έµβρυο κατά το φυσιολογικό τοκετό. Επίσης από τον κόλπο εξέρχεται το αίµα της εµµήνου ρύσεως. Β. Η µήτρα. Είναι το µεγαλύτερο από τα εσωτερικά γεννητικά όργανα και είναι ένα κοίλο όργανο µε σχήµα και µέγεθος αχλαδιού. Βρίσκεται στο µέσο της µικρής πυέλου µεταξύ της ουροδόχου κύστεως και του ορθού. Σε άτοκες γυναίκες, το βάρος της µήτρας είναι 50 γραµµάρια και το µήκος 9 εκατοστά. Η µήτρα χωρίζεται, από πάνω προς τα κάτω, σε τρία τµήµατα: α) τον πυθµένα, β) το σώµα και γ) τον τράχηλο. Ο πυθµένας, δεξιά και αριστερά, καταλήγει στα κέρατα της µήτρας. Η σχέση του επιµήκη άξονα της µήτρας µε τον κατακόρυφο άξονα της πυέλου, ονοµάζεται κλίση της µήτρας. Η σχέση του σώµατος της µήτρας µε τον τράχηλο, ονοµάζετ αι κάµ ψη. Η µήτρα, συνήθως, βρίσκεται σε πρόσθια κλίση και κάµψη. Σε κάθε κύκλο, η µήτρα, προετοιµάζεται να υποδεχθεί το έµβρυο. Η µήτρα προφυλάσσει το έµβρυο και το βοηθάει να αναπτυχθεί µέχρι την ώρα του τοκετού. ΕΙΚΟΝΑ 4

8 ΕΙΚΟΝΑ 5 Γ. Οι σάλπιγγες ή ωαγωγοί. Είναι δυο σωλήνες (ένας δεξιά και ένας αριστερά) που αρχίζουν από το κέρας της µήτρας και φθάνουν στην αντίστοιχη ωοθήκη. Κάθε σάλπιγγα, στην πορεία της, αποτελείται από την ενδοτραχηλική µοίρα, τον ισθµό, τη λήκυθο και τον κώδωνα. Η ενδοτραχηλική µοίρα της σάλπιγγας, είναι το τµήµα που βρίσκεται µ έσα στο τοίχωµα της µήτρας. Ακολουθεί ο ισθµός, που είναι το στενότερο τµήµα της σάλπιγγας. Η λήκυθος, είναι το τµήµα της σάλπιγγας µετά τον ισθµό, που αρχίζει να πλαταίνει. Ο κώδωνας, είναι το τελευταίο και πιο πλατύ µέρος της σάλπιγγας, που τελειώνει σε κροσσούς. Οι κροσσοί ακουµπούν στην ωοθήκη. Παίρνουν το ωάριο από την ωοθήκη, κάνοντας περισταλτικές κινήσεις και το προωθούν µέσα στη σάλπιγγα. Η γονιµοποίηση γίνεται στη λήκυθο. Οι ωοθήκες. Είναι δύο και βρίσκονται µέσα στη µικρή πύελο καταλαµβάνοντας την ειδική θέση τους (ωοθηκικός βόθρος) που σχηµατίζεται από τον πλατύ σύνδεσµ ο και τη συµβολή του κρεµαστήρα και του ιδίως συνδέσµου της ωοθήκης. παρουσιάζουν υβώδη εξωτερική επιφάνεια και περιβάλλονται από κάψα, ενώ πάνω σε κάθε ωοθήκη εφάπτεται το κωδωνικό άκρο της σάλπιγγας µε τους κροσσούς. Οι δυο ωοθήκες, αποτελούν τους γεννητικούς αδένες της γυναίκας. Αυτοί παράγουν τα γεννητικά κύτταρα, ωάρια και εκκρίνουν ορµόνη που είναι υπεύθυνη για τα δευτερεύοντα χαρακτηριστικά

9 του φύλου. Έχουν σχήµα και µέγεθος αµυγδάλου, χρώµα λευκό ή λευκορόδινο, είναι συµπαγείς, διαστάσεων 3x2x1 εκατοστών. Κάθε ωοθήκη, αποτελείτα ι από το βλαστικό επιθήλιο, τη φλοιώδη ουσία και τη µυελώδη ουσία. Το βλαστικό επιθήλιο, είναι µονόστιβο ριβοειδές. Η φλοιώδης µοίρα, αποτελείται από συνδετικό υπόστρωµα, µέσα στο οποίο βρίσκονται τα ωοθυλάκια, που περιέχουν από ένα ωάριο. ΕΙΚΟΝΑ 6 Σε κάθε ωοθήκη υπάρχουν περίπου ωοθυλάκια. Μέχρι το 12 ο περίπου έτος της ηλικίας όλα τα ωοθυλάκια είναι άωρα. Μετά αρχίζει η ωρίµανση, αλλά ελάχιστα θα ωριµάσουν. Τα υπόλοιπα θα καταστραφούν µέσα στην ωοθήκη. ΕΙΚΟΝΑ 7 Το άωρο ωοθυλάκιο είναι µικρό, συµπαγές σφαιρικό µόρφωµα, αόρατο µε γυµνό οφθαλµό. Αποτελείται από το ωάριο, στο κέντρο γύρω από το οποίο βρίσκονται 1-2 στίχοι επιθηλιακά κύτταρ α. Στην περιφέρεια υπάρχει λεπτός βασικός υµένας. Το ώριµο ωοθυλάκιο, είναι ορατό µε γυµνό οφθαλµό. Παρουσιάζει, στο κέντρο, κοιλότητα γ εµάτη µε ωοθυλακικό υγρό και περιβάλλεται από την έσω και έξω θήκη ωοθυλακίο υ και την κοκκιώδη στοιβάδα. Τα κύτταρα της έσω θήκης του ωοθυλακίου, εκκρίνουν οιστρογόνα. Τα κύτταρα της κοκκιώδους στιβάδας, εκκρίνουν την

10 ωοθυλακίνη, η οποία αθροίζεται µέσα στην κοιλότητα του ωοθυλακίου. Σε κάποιο σηµείο της κοκκιώδους στοιβάδας, µεταξύ των κυττάρων, βρίσκεται το ωάριο. Γύρω από το ωάριο, τα κύτταρα σχηµατίζουν το ακτινωτό στέφανο. Η µυελώδης ουσία, βρίσκεται στο κέντρο της ωοθήκης και αποτελείται από συνδετικό ιστό, λείες µυϊκές ίνες, αγγεία και νεύρα. ΕΙΚΟΝΑ 8 1. Αρχέγονο ωοθυλάκιο. 2. Πρωτογενές ωοθυλάκιο. 3. Αναπτυσσόµενο ωοθυλάκιο. 4. Ώριµο ωοθυλάκιο του Graaf. 5. Ράγιν ωοθυλάκιου (αιµορραγικό σωµάτιο).

11 6. Ώριµο ωχρό σωµάτιο. 7. Ωχρινοφόρα κύτταρα και ωχρό σωµάτιο. Ενδοσκοπική άποψη ωοθηκών ΕΙΚΟΝΑ 9

12 U.S ΩΟΘΗΚΩΝ ΕΙΚΟΝΑ 10 Αρτηριακή - Φλεβική αιµάτωση και νεύρωση. Η ωοθήκη αιµατώνεται από αρτηρίες που εξέρχονται από την αορτή κάτωθεν των νεφρικών αρτηριών και αναστοµώνονται µε κλάδους της µ ηριαίας αρτηρίας. Οι ωοθηκικές αρτηρίες, διαπερνούν τον κρεµαστήρα σύνδεσµο και εισέρχονται στην ωοθήκη διαµέσου του µεσοωθηκίου και της πύλης. Οι φλέβες από την πύλη και το µεσοωθήκιο, αναστοµώνονται, εν µέρει, µε µητρικές φλέβες, αποτελούν όµως και οι ίδιες στελέχη, που στη µεν δεξιά ωοθήκη εκβάλουν στην κάτω κοίλη φλέβα και στη δε αριστερή στην αριστερή νεφρική. Τα λεµφαγγεία της ωοθήκης αναστοµώνονται µε τα λεµφαγγεία της µήτρας και εκβάλλουν στους λαγονίους και προαρτικούς λεµφαδένες. Τα νεύρα της ωοθήκης, προέρχονται από τις ρίζες του 10 ου θωρακικού και 1 ου οσφυϊκού, ενώ ίνες από το πυελικό και οσφυϊκό συµπαθητικό, συνοδεύουν τις αρτηρίες και τις φλέβες. Οι ίνες αυτές, καταλήγουν στο επιθήλιο των ωοθυλακίων, συµµετέχουν στη δηµιουργία του ωχρού σωµατίου και υπάρχουν και µέσα σ αυτό.

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 1.Ορµονικό σύστηµα. 2. Ωογένεση. 3. Ωοθηκικός κύκλος. 4. Γεννητικός κύκλος. 5. Εµµηνόπαυση. 6. Ορµόνες ράση. 7. Γονιµότητα. 8. Τεχνικές αποφυγής γονιµοποίησης. 9. Αντισύλληψη.

14 ΤΟ ΟΡΜΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Το ορµονικό σύστηµα της γυναίκας περιλαµβάνει, όπως και του άνδρα, τρεις κατηγορίες ορµονών: Μια υποθαλαµική εκλυτική ορµόνη (την εκλυτική ορµόνη της ωχρινοτρόπου ορµόνης, (LHRH). Τις ορµόνες της πρόσθιας υπόφυσης: ωοθυλακιοτρόπο (FSH) και ωχρινοτρόπο (LH) ορµόνη, που εκκρίνονται µε την επίδραση της υποθαλαµικής εκλυτικής ορµόνης (LHRH). Τις ορµόνες των ωοθηκών: οιστρογόνα και προγεστερόνη (ωχρίνη), που εκκρίνονται από τις ωοθήκες µε την επίδραση των γοναδοτρόπων ορµονών της αδενοϋπόφυσης. Μετά τον υποθάλαµο και την υπόφυση, τρίτος βασικός παράγοντας που παίρνει µέρος στην παραγωγική λειτουργία της γυναίκας, είναι οι ωοθήκες. Οι ωοθήκες σχηµατίζονται από τα αρχέγονα γεννητικά κύτταρα, από µεσονεφρικές καταβολές και από περιοχή του περιτοναϊκού επιθηλίου. Όπως αναφέραµε, η λειτουργία των ωοθηκών είναι περιορισµένη, δηλ. αρχίζει µε την ήβη και τελειώνει µε την εµµηνόπαυση και η δράση τους είναι κυκλική, εκτός από την περίοδο της εγκυµοσύνης και της γαλουχίας. Οι ωοθήκες παράγουν ωάρια (ωογένεση) και ορµόνες. ΩΟΓΕΝΕΣΗ Η καταβολή των γεννητικών κυττάρων της γυναίκας γίνετα ι στην εµβρυϊκή ζωή, όταν η περιοχή του µεσεγχύµατος, στην οποία θα διπλασιαστούν οι ωοθήκες (η γεννητική ταινία) αποικίζεται από αρχέγονα γεννητικά κύτταρα (4 η -6 η εβδοµάδα) τα οποία ονοµάζονται ωογόνια. Τα ωογόνια, µε συνεχείς µιτωτικές διαιρέσεις, φτάνουν στα τον 5 ο µήνα (20 η εβδοµάδα). Από την 20 η εβδοµάδα µέχρι και την γέννηση πολλά από τα ωογόνια εκφυλίζονται και τελικά τη στιγµή της γέννησης, είναι

15 Πριν ολοκληρωθεί ο πολλαπλασιασµός τους, µερικά από τα ωογόνια αυξάνουν σε µέγεθος, αρχίζουν την µειωτική διαίρεση και ονοµάζονται ωάρια ή ωοκύτταρα. Η πρώτη φάση της µειωτικής διαίρεσης διακόπτεται µε τη γέννηση στο στάδιο της πρόφασης και συνεχίζει αργότερα, στην αναπαραγωγική ηλικία, στις µέρες της ωοθηλακιορρηξίας. Στην ωοθηλακιορρηξία σχηµατίζονται δύο άνισα θυγατρικά κύτταρα που περιέχουν απλοειδή, δηλ. µισό αριθµό χρωµοσωµάτων. Το µεγαλύτερο από τα δύο κύτταρα ονοµάζεται ωοκύτταρο δεύτερης τάξης και το µικρότερο πρώτο πολικό σωµ άτιο. Το ωοκύτταρο δεύτερης τάξης, ξαναδιαιρείται σε δεύτερη µειωτική διαίρεση, που ουσιαστικά είναι µειωτική διαίρεση ενός κυττάρου µε απλοειδή αριθµό χρωµοσωµάτων και σχηµατίζεται ένα µεγαλύτερο ώριµ ο ωάριο. Η συµπλήρωση της δεύτερης διαίρεσης του ωαρίου γίνεται µέσα στη σάλπιγγα στις πρώτες 24 ώρες από την ωοθηλακιορρηξία και όταν αυτό ανταµώσει το σπερµατοζωάριο. Αν δεν συµβεί γονιµοποίηση, τότε εκφυλίζεται προτού διαιρεθεί. Μετά τη δεύτερη µειωτική διαίρεση, ο ώριµος πυρήνας του ωαρίου λέγεται θηλυκός προπυρήνας. Αυτός έχει διπλοειδή αριθµό χρωµοσωµάτων και αποτελεί τον ζυγωτή. Ω ΟΘΗΚΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Ο ωοθηκικός κύκλος της γυναίκας ρυθµίζεται από την λειτουργία του υποθαλάµου, της υπόφυσης και των ωοθηκών. ΩΟΘΗΚΕΣ: από την εµβρυϊκή ζωή της γυναίκας στην ωοθήκη βρίσκονται τα άωρα ωοθυλάκια, τα οποία φτάνουν στις περίπου. Το κάθε ωοθυλάκιο αποτελείται από ένα ωάριο που περιβάλλεται από επιθηλιακά κύτταρα και λέγεται πρωτογενές. Η έκκριση της ωοθυλακιοτρόπου ορµόνης (FSH) έχει ως αποτέλεσµα την µεταµόρφωση των ωοθυλακίων. Το ωοθυλάκιο µε µία σειρά αλλαγές µετατρέπεται σε ώριµο ωοθυλάκιο που λέγεται γρααφιανό. Συνήθως σε έναν κύκλο ωριµάζει ένα ωοθυλάκιο. Μόλις αυτό ωριµάσει βγαίνει από µέσα το ωάριο. Αυτό ονοµάζεται ωοθυλακιορρηξία.

16 Συµβαίνει περιοδικά 14 ηµέρες πριν από την πρώτη ηµέρα της επόµενης εµµηνορρυσίας. Σε όλη την αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας µεταβάλλονται σε γρααφιανά πρωτογενή ωοθυλάκια. Κατά την διάρκεια του ωοθυλακικού κύκλου οι ορµόνες της ωοθήκης (οιστρογόνα και προγεστερόνη), επηρεάζουν την απελευθέρωση των γοναδοτροπινών από τον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης. Ο κύκλος της περιόδου είναι αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης των ορµονών των ωοθηκών και του ενδοµητρίου της µήτρας. Φυσιολογικά η περίοδος διακόπτεται µόνο από την εγκυµοσύ νη ή από κάποια σοβαρή ασθένεια. Ο ωοθηκικός κύκλος µπορεί να χωριστεί σε 4 φάσεις που η κάθε µία χαρακτηρίζεται από ορµονικές αλλαγές των ωοθηκών και αλλαγές της µήτρας. ΦΑΣΗ 1 η ΦΑΣΗ ΤΟΥ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΥ Αρχίζει την 5 η ηµέρα του κύκλου (µετρώντας από την πρώτη ηµέρα της περιόδου) η υπόφυση εκκρίνει υψηλά επίπεδα θυλακιοτρόπου ορµόνης (FSH) για να διεγείρει τα ωοθυλάκια. Ένα ωοθυλάκιο ωριµάζει το ωάριο και προξενεί ωορρηξία ενώ ταυτόχρονα εκκρίνονται οιστρογόνα. Περίπου την 10 η ηµέρα ο υποφυσιακός αδένας αρχίζει να εκκρίνει ωχρινοτρόπο ορµόνη (LH) σε µεγάλες ποσότητες για να αντιδράσει µε το ωοθυλάκιο. Καθώς τα οιστρογόνα αυξάνουν, η θυλακιοτρόπος ορµόνη (FSH) µειώνεται. Το ωοθυλάκιο συνεχίζει να κινεί το ώριµο ωάριο προς την επιφάνεια των ωοθηκών. Ταυτόχρονα το ενδοµήτριο της µήτρας διεγείρεται από υψηλά επίπεδα οιστρογόνου και αναπτύσσει ένα παχύ στρώµα σε προετοιµασία για λήψη του γονιµοποιηµένου ωαρίου. Αυτή η αλλαγή στο στρώµα είναι γνωστή ως υπερπλασία. ΦΑΣΗ 2 η ΩΟΡΡΗΞΙΑ Το ωοθυλάκιο απελευθερώνει το ώριµο ωάριο. Τα οιστρογόνα είναι σε υψηλά επίπεδα. Η θυλακιοτρόπος ορµόνη (FSH) µειώνεται ακριβώς πριν την ωορρηξία. Τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνου διεγείρουν απελευθέρωση ωχρινοτρόπου ορµόνης (LH) από τον υποφυσιακό αδένα που προξενεί διάρρηξη του ωοθυλακίου περίπου την 14 η ηµέρα του κύκλου. Το ενδοµήτριο συνεχίζει να αναπτύσσει ένα παχύ στρώµα.

17 ΕΙΚΟΝΑ 11 ΦΑΣΗ 3 η ΩΧΡΙΝΙΚΗ ΦΑΣΗ Αφού το ωάριο απελευθερωθεί το άδειο ωοθυλάκιο υποβάλλεται σε ταχύτατη αλλαγή λόγω της επιρροής της ωχρινοτρόπου ορµόνης (LH). Γίνεται αδενική µάζα κυττάρων που ονοµάζεται ωχρό σωµάτιο και αρχίζει να απελευθερώνεται προγεστερόνη καθώς και οιστρογόνα. Η προγεστερόνη αρχίζει να αντιδρά στους αδένες του ενδοµητρίου και να εκκρίνει θρεπτικές ουσίες για το ωάριο. Το ωχρό σωµάτιο συνεχίζει να εκκρίνει προγεστερόνη για περίπου 12 ηµέρες µέχρι την 26 η ηµέρα του κύκλου. Σε αυτό το επίπεδο, της αύξησης της προγεστερόνης, η ωχρινοτρόπος ορµόνη (LH) καταστέλλεται και τα επίπεδά της πέφτουν. Όταν η ωχρινοτρόπος ορµόνη (LH) πέφτε ι το ωχρό σωµάτιο εκφυλίζεται, προξενώντας απότοµη πτώση στα επίπεδα προγεστερόνης και οιστρογόνων.

18 ΦΑΣΗ 4 η ΠΕΡΙΟ ΟΣ Η ΕΜΜΗΝΟΡΡΥΣΙΑ Με την ορµονική υποστήριξη η δόµηση του στρώµατος στην µήτρα αρχίζει να ξεκολλάει προξενώντας την περίοδο. Από την πρώτη ηµέρα ως την πέµπτη, το αυξηµένο ενδοµήτριο και η µικρή ποσότητα αίµατος περνάει µέσα από τον τράχηλο. Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη είναι χαµηλά, αλλά το επίπεδο της θυλακιοτρόπου ορµόνης (FSH) αυξάνεται για να αρχίσει τον επόµενο κύκλο, ετοιµάζοντας έτσι το στρώµα της µήτρας για το επόµενο ωάριο και τη δυνατότητα για εγκυµοσύνη. ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Γεννητικό κύκλος είναι το διάστηµα από την αρχή της µίας περιόδου µέχρι την αρχή της επόµενης. Ο γεννητικός κύκλος χωρίζεται σε δύο φάσεις: την παραγωγική φάση την εκκριτική φάση Η ωοθηλακιορρηξία γίνεται στη µέση περίπου του γεννητικού κύκλου σε σταθερό κύκλο 28 ηµερών. 1 η ηµέρα 14 η ηµέρα 28 η ηµέρα Ωοθηλακιορρηξία 12 ΕΙΚΟΝΑ Παραγωγική Φάση Εκκριτική Φάση

19 Εάν δε γίνει ωοθηλακιορρηξία, τότε έχουµε µόνο παραγωγική φάση σε όλη τη διάρκεια του κύκλου, γιατί δε δηµιουργείται το ωχρό σωµάτιο. Το ωχρό σωµάτιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της προγεστερόνης και των οιστρογόνων. Η παραγωγή της προγεστερόνης είναι υπεύθυνη για τα χαρακτηριστικά της εκκριτικής φάσης του γεννητικού κύκλου. Εποµένως στην περίπτωση που δεν συµβεί ωοθηλακιορρηξία ο κύκλος λέγεται µονοφασικός. Α. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΦΑΣΗ Η παραγωγική φάση ρυθµίζεται από το οιστρογόνα και αρχίζει µε την έναρξη της εµµηνορρυσίας. Τα οιστρογόνα προκαλούν στο ενδοµήτριο υπεραιµία, υπερπλασία και υπερτροφία. Β. ΕΚΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Η εκκριτική φάση ρυθµίζεται από την προγεστερόνη και αρχίσει µετά την ωοθηλακιορρηξία. Η προγεστερόνη δρα στο ενδοµήτριο και δηµιουργεί το γλυκογόνο. Αυτό χρησιµοποιείται ως πρώτη τροφή του εµβρύου σε περίπτωση εγκυµοσύνης. Εάν όµως δεν γίνει γονιµοποίηση, τότε η έκκριση της προγεστερόνης µειώνεται σταδιακά και µετά από 2 εβδοµάδες -από την αρχή της εκκριτικής φάσης- το προετοιµασµένο ενδοµήτριο πέφτει µε την µορφή αιµορραγίας. Η αιµορραγία αυτή λέγεται έµµηνος ρύση και εµφανίζεται κατά σταθερά χρονικά διαστήµατα, συνήθως κάθε 28 ηµέρες. Η πρώτη ηµέρα της εµµήνου ρύσεως αποτελεί την πρώτη ηµέρα του νέου κύκλου, ο οποίος αρχίζει µε την παραγωγική φάση.

20 ΕΙΚΟΝΑ 13 Στη διάρκεια µιας κανονικής εµµηνορρυσίας χάνονται περίπου 35ml ορώδους υγρού. Φυσιολογικά το υγρό της εµµηνορρυσίας δεν πήζει γιατί µαζί µε το νεκρωτικό υλικό του ενδοµητρίου απελευθερώνεται και µια ινωδοσυλίνη. Μέσα σε 3 7 ηµέρες από την έναρξη της εµµηνορρυσίας η αιµορραγία σταµατά, γιατί σ αυτό το διάστηµα έχει ολοκληρωθεί η αναγέννηση του επιθηλίου του ενδοµητρίου. ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ Όταν η γυναίκα φτάσει στην ηλικία, κατά µέσον όρο, των χρόνων, οι γενετήσιοι κύκλοι βαθµιαία γίνονται ακανόνιστοι και πολλοί απ αυτούς δεν συνοδεύονται από ωορρηξία. Μετά από λίγους µήνες ως λίγα χρόνια οι κύκλοι σταµατούν οριστικά. Η διακοπή αυτή ονοµάζεται εµµηνόπαυση. Αίτιο της εµµηνόπαυσης είναι εξάντληση των ωοθηκών. Μ άλλα λόγια, στη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου της γυναίκας µε κάθε γενετήσιο κύκλο πολλά πρωτογενή ωοθυλάκια εξελίσσονται σε κυστικά και τελικά όλα σχεδόν τα ωάρια είτε εκφυλίζονται είτε βγαίνουν από τις ωοθήκες µε την ωορρηξία. Έτσι σε ηλικία 45 περίπου χρόνων έχουν αποµείνει πολύ λίγα πρωτογενή ωοθυλάκια για να διεγερθούν, ενώ και η παραγωγή οιστρογόνων από τις ωοθήκες ελαττώνεται καθώς ο αριθµός των πρωτογενών ωοθυλακίων πλησιάζει στο µηδέν. Για λίγο διάστηµα µετά την εµµηνόπαυση εξακολουθούν να παράγονται οιστρογόνα σε ποσότητες µικρότερες από τις κρίσιµες, αλλά σε λίγα

21 χρόνια όταν µετατραπούν σε άτρητα και τα τελευταία πρωτογενή ωοθυλάκια που έχουν αποµείνει, η παραγωγή οιστρογόνων από τις ωοθήκες σχεδόν µηδενίζεται ενδοµήτριο και τη βασική θερµοκρασία ΟΡΜΟΝΕΣ Οι παραγόµενες από την ωοθήκη ορµόνες είναι στεροειδείς, δηλ. χηµικά ανήκουν στην οµάδα των στερολών. Στην ίδια οµάδα ανήκουν η χοληστερόλη, η βιταµίνη D και τα χολικά οξέα. Στεροειδείς ορµόνες παράγουν και οι όρχεις, ο φλοιός των επινεφριδίων και ο πλακούντας. Οι ωοθήκες παράγουν: οιστρογόνες ορµόνες, από τα ωοθυλάκιο που ωριµάζει. προγεστερόνη, που η έκκρισή της αρχίζει λίγο πριν την ωοθηλακιορρηξία από κύτταρα του ωοθυλάκιου, που ωχρινοποιούνται και από το ωχρό σωµάτιο. ανδρογόνες ορµόνες, από τη µυελώδη ουσία και από το ωοθυλάκιο. κυβερνίνες, που είναι πεπτιδικές ουσίες και δρουν πάνω στις ίδιες ωοθήκες. ριλαξίνη, στη διάρκεια της εγκυµοσύνης. άλλους ενδοθηκικούς παράγοντες. ΕΙΚΟΝΑ 14 Συγκεντρώσεις στο πλάσµα των γοναδοτροπινών και των ωοθηκικών ορµονών στη διάρκεια του φυσιολογικού γενετήσιου κύκλου της γυναίκας.

22 Α. ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ Λέγονται οιστρογόνες, γιατί όταν χορηγηθούν προκαλούν οίστρο. Οι οιστρογόνες ορµόνες είναι στεροειδείς ουσίες, παράγωγα οιστρανίου και διακρίνονται σε φυσικές και συνθετικές. Ο µεταβολισµός τους γίνεται κυρίως στο ήπαρ. Αυτό ρυθµίζει και τη βιολογική τους δράση, σαν ένας βοηθητικός αδένας. ράση: ΜΗΤΡΑ: προκαλούν υπερπλασία και υπερτροφία των αδένων του ενδοµητρίου και αυξάνουν τον αριθµ ό των µιτωτικών διαιρέσεων κα ι τη διαπερατότητα των τριχοειδών στη διακίνηση των θρεπτικών ουσιών. Η δράση αυτή έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση του µήκους των αδένων και του πάχους του ενδοµητρίου, µεταβολές που χαρακτηρίζουν την παραγωγική φάση του ενδοµήτριου κύκλου. ΚΟΛΠΟΣ: προκαλούν αύξηση των µιτωτικών διαιρέσεων των κυττάρων και τέτοιες µεταβολές ώστε από τον κυτταρολογικό έλεγχο των επιχρισµάτων του µπορούµε να διαγνώσουµε την ωοθηκική ορµονική δραστηριότητα. ΩΟΘΗΚΕΣ: εκτός από την έµµεση επίδραση, που ασκούν µέσο του υποθαλάµου οι οιστρογόνες ορµόνες στις ωοθήκες, έχουν και άµεση τοπική επίδραση γιατί συµβάλλουν στην ανάπτυξη και ωρίµανση των ωοθυλακίων και στη λειτουργία των ωχρών σωµατίων. ΣΑΛΠΙΓΓΕΣ: στις σάλπιγγες οι οιστρογόνες ορµόνες προκαλούν υπερτροφία και υπερπλασία του επιθηλίου των ενδοσαλπιγγίων. Τα κροσσωτά και τα εκκριτικά του κύτταρα αυξάνονται, ενώ ελαττώνονται τα εµβόλιµα. Επίσης αυξάνεται η ποσότητα του σαλπιγγικού υγρού και η συσταλτικότητα των λείων µυϊκών ινών.

23 ΜΑΣΤΟΙ: προκαλούν ανάπτυξη όλων των στοιχείων των µαστών και µάλιστα των γαλακτοφόρων πόρων. Έµµεσα συνδέονται µε τους µαστούς µε την έκκριση προλακτίνης. ΥΠΟΘΑΛΑΜΟΣ-ΥΠΟΦΥΣΗ: από κύτταρα του υποθαλάµου µε την επίδραση κατεχολαµινών, παράγονται κατεχοιλοστρογόνα. Αυτά αλλάζουν το ηλεκτρικό δυναµικό των κυττάρων του και µεταβάλουν την έκκριση των γοναδοτρόπων ορµονών και της ωκιτονίνης. Τέλος οι οιστρογόνες ορµόνες, µε τη δράση τους στο θερµορυθµιστικό κέντρο, κρατάνε σε χαµηλά επίπεδα την θερµοκρασία του σώµατος. ΕΡΜΑ: προκαλούν υπέρχρωση της θηλής των µαστών, της θηλαίας άλου και της λευκής γραµµής, που υποχωρεί µετά από µεγάλο χρονικό διάστηµα µετά τη διακοπή τους. Επίσης παρεµποδίζουν την ανάπτυξη ακµής του δέρµατος. ΗΠΑΡ: οι οιστρογόνες ορµόνες έχουν αναβολική δράση για το ήπαρ και προκαλούν υπερτροφία και υπερπλασία του. Το ήπαρ αντιδρά µε τα αντιοιστρογόνα του. ΑΙΜΑ: στο αίµα επηρεάζουν τον µεταβολισµό των λιπιδίων και των παραγόντων την πήξης. Η έλλειψη οιστρογόνων ορµονών προκαλεί αιµορραγική διάθεση και ευθραυστότητα των αγγείων και η αύξηση τους ελάττωση των επιπέδων της χοληστερόλης. ΣΚΕΛΕΤΟΣ: οι οιστρογόνες ορµόνες, µε την πιθανή διακοπή που προκαλούν στη λειτουργία των συζευκτικών χόνδρων στις επιφύσεις των οστών, ελαττώνουν την ταχύτητα µε την οποία µεγαλώνει το σώµα και ειδικότερα τα πάνω άκρα. ΟΥΡΟ ΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ: στην ουροδόχο κύστη αυξάνουν τον τόνο της και προκαλούν κυκλικές µεταβολές των κυττάρων του κυστικού τριγώνου. ΠΡΟΓΕΣΤΕΡΟΝΗ Η προγεστερόνη λέγεται και ωχρίνη και ανήκει στα προγεσταγόνα. Αυτά τα διακρίνουµε σε φυσικά και συνθετικά.

24 Φυσικό προγεσταγόνο: είναι η προγεστερόνη. Παράγεται λίγο πριν από την ωοθηλακιορρηξία από τα κοκκιώδη κύτταρα και από το ωχρό σωµάτιο, ύστερα από επίδραση της ωοθηλακιοτρόπου και ωχρινοτρόπου ορµόνης. Συνθετικά προγεσταγόνα: έχουν βιολογική δράση µε την προγεστερόνη και παρασκευάζονται για θεραπευτικό σκοπό. Μεταβολισµός: Ο µεταβολισµός της προγεστερόνης γίνεται στο ήπαρ. Ένα µεγάλο µέρος των µεταβολιτών της απεκκρίνεται από τη χολή και επαναρροφάται από το έντερο. ράση: ΜΗΤΡΑ: η προγεστερόνη προετοιµάζει το ενδοµήτριο για την εµφύτευση του γονιµοποιηµένου ωαρίου. ΚΟΛΠΟΣ: στο κολπικό επιθήλιο η προγεστερόνη προκαλεί αύξηση της αποφλοίωσης των βασεόφιλων κυττάρων και πυκνούς σωρούς από ενδιάµεσα κύτταρα. ΣΑΛΠΙΓΓΕΣ: σ αυτές η προγεστερόνη αυξάνει την έκκριση των κυττάρων των ενδοσαλπιγγίων σε γλυκογόνο, ελαττώνε ι τα κροσσωτά και αυξάνει τα εκκριτικά. ΩΟΘΗΚΕΣ: σ αυτές η προγεστερόνη δρα άµεσα στη µεταβολή των κυττάρων τους για να διευκολύνουν την ωοθηλακιορρηξία και έµµεσα, µέσω του υποθαλάµου για την έκκριση των γοναδοτρόπων ορµονών. ΜΑΣΤΟΙ: στους µαστούς η προγεστερόνη σε µικρές δόσεις προκαλεί ανάπτυξη των αδενοκυψελίδων και σε µεγάλες εκκρίσεις που µοιάζει µε πύαρ και συµβάλλει στην έκκριση του γάλακτος. ΑΝ ΡΟΓΟΝΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ Αυτές είναι ουσίες που έχουν ικανότητα να προκαλούν αρσενικοποίηση. ιακρίνονται σε φυσικές και συνθετικές.

25 Φυσικές: οι φυσικές ανδρογόνες ορµόνες παράγονται σε µικρά ποσά από τις ωοθήκες. Συνθετικές: οι συνθετικές ανδρογόνες ορµόνες είναι παράγωγα της τεστοστερόνης. Μεταβολισ µός: Οι ανδρογόνες ορµόνες µεταβολίζονται µ ε γρήγορο ρυθµ ό στο ήπαρ και αποβάλλονται µε τα ούρα. ράση: Προκαλούν υπερτρίχωση, αναστολή της εµµηνορρυσίας, ατροφία των ωαγωγών, των µαστών, του κόλπου, του αιδοίου και σε µεγάλες δόσεις εξαφανίζουν τους δευτερεύοντες γεννητικούς χαρακτήρες ενώ τους αναπτύσσουν στους άνδρες και ελέγχουν την σπερµατογένεση του. ΚΥΒΕΡΝΙΝΕΣ Οι κυβερνίνες είναι πεπτιδικές ουσίες που εκκρίνονται από τις ωοθήκες και από τους όρχεις και έχουν ενδογονιακή δράση, δρουν πάνω στις ωοθήκες ή τους όρχεις. Αυτές είναι : 1. o αναστολέας ωρίµανσης ωαρίων ( O.M.I.= Ovocyte Maturation Inhibitor) 2. o αναστολέας σύνδεσης της FSH µε τους υποδοχείς (FSH-RHI=FSH- Receptors Binding Hibitor) 3. ο αναστολέας ωχρινοποίησης (LI= Luteinization Inihibitor) 4. ο αναστολέας δέσµευσης της LH στους υποδοχείς (LH-RHI=Receptors Binding Inhibitor) 5. ο διεγερτικός παράγοντας ωχρινοποίησης (LH=Luteinization Stimulor) 6. ο διεγερτικός παράγοντας της LH (LH-LA=LH Binding Stimulatory Activity) 7. η ανασταλτίνη (Inhibine) 8. οι ακτιβίνες

26 9. οι γοναδικρίνες (Gonadocrinines) ΡΙΛΑΞΙΝΗ Η ριλαξίνη είναι πολυπεπτίδιο και µοιάζει µε ινσουλίνη. Παράγεται από το ωχρό σωµάτιο και λιγότερο από τον πλακούντα. Η κυριότερη δράση της είναι στην αναδόµηση του κολλαγόνου της µήτρας και του τραχήλου στην εγκυµοσύνη. Προκαλεί χαλάρωση της ηβικής σύµφυσης στην εγκυµοσύνη. Καταστέλλει τη συσταλτικότητα του µυοµητρίου. Προϋπόθεση για τη δράση της είναι η προηγούµενη δράση των οιστρογόνων ορµονών. ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Η γόνιµη περίοδος κάθε γενετήσιου κύκλου. Μετά την έξοδο του από την ωοθήκη το ωάριο διατηρείται ζωντανό και ικανό να γονιµοποιηθεί πιθανόν όχι για περισσότερες από 24 ώρες. Για να γίνει, λοιπόν, γονιµοποίηση θα πρέπει σύντοµα µετά από την ωορρηξία να υπάρξουν διαθέσιµα σπερµατοζωάρια. Εξάλλου λίγα µόνο σπερµατοζωάρια µπορούν να διατηρήσουν τη ζωτικότητα τους µέσα στο γεννητικό σωλήνα της γυναίκας µέχρι 72 ώρες ενώ τα περισσότερα δεν αντέχουν περισσότερο από 24 ώρες. Για να υπάρξει συνεπώς γονιµοποίηση, η συνουσία θα πρέπει να γίνεται στο διάστηµα µιας µέρας πριν και µιας µέρας µετά την ωορρηξία. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΦΥΓΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Αντισύλληψη µε τη µέθοδο του υπολογισµού της ηµέρας της ωορρηξίας. Ορµονική καταστολή της γονιµότητας Το «χάπι». Απουσία ωορρηξίας και γυναικεία στειρότητα.

27 Τι είναι αντισύλληψη. Η ιδέα της αντισύλληψης, που έχει τις ρίζες της πολύ βαθιά στο πέρασµα των αιώνων, στάθηκε πάντοτε δίπλα στις ανθρώπινες ερωτικές σχέσεις σαν καθοριστικός παράγοντας αντιµετώπισης της ανεπιθύµητης κύησης. Οι πιθανές οικονοµικές, ηθικές, νοµικές, κοινωνικοπολιτιστικές κλπ. δυσµενείς επιδράσεις της ανεπιθύµητης κύησης έπρεπε να αντιµετωπίζονται µε µέτρα πιο αποτελεσµατικά από µια αµφιβόλου ηθικού κύρους αλλά ασφάλειας µέθοδο: της άµβλωσης. Έτσι η αντισύλληψη πέρασε στο πάνθεο των κατ εξοχήν ανθρωπιστικών µεθόδων καθώς εφαρµόζεται από ανθρώπους που σέβονται τους εαυτούς τους την κοινωνία και τους επερχόµενους απογόνους. Ο όρος αντισύλληψη περιλαµβάνει όλες εκείνες τις φυσικές µεθόδους που εφαρµόζει ο άνθρωπος προκειµένου να αποφύγει µια ενδεχόµενη ανεπιθύµητη κύηση. Α. Φυσικές µέθοδοι Φυσικά µέσα. 1) Η µέθοδος της ασφαλούς περιόδου (αποκλεισµός των γόνιµων ηµερών). 2) Η διακεκοµµένη συνουσία (coitus interruptus). 3) Οι κολπικές πλύσεις. 4) Η παράταση της γαλουχίας. Από αυτές εκείνη που είναι πλέον αποτελεσµατική είναι η 1 η όταν αφορά κανονικό ή ρυθµισµένο κύκλο και στηρίζεται κυρίως στην θερµοµέτρηση και σωστή αξιολόγηση του θερµοµετρικού διαγράµµατος για τρεις τουλάχιστο κύκλους. Β. Τεχνικές µέθοδοι Τεχνικά µέσα. Μ έσα που δρουν τοπικά:

28 1) Σπερµατοκτόνες ουσίες. 2) Τα προφυλακτικά. 3) Τα κολπικά διαφράγµατα. 4) Τα ενδοµήτρια σπειράµατα ( IUD). Από τις µεθόδους αυτές τα µόνα που θα µπορούσαν να συζητηθούν σοβαρά είναι τα 3 και 4 που όµως απαιτούν εµπειρία, αποφασιστικότητα και σωµατογνωσία. Μέτρα που δρουν συστηµατικά: 1) Τα αντισυλληπτικά χάπια. Μολονότι έχει υπερτονιστεί ο βλαπτικός τους ρόλος τον οποίο κανείς δε βλέπει και σαν θέαµα συνήθες µάλλον ξεχάστηκε η πραγµατικά αντικατάσταση συµβολή στην αντισύλληψη. ( Η επιτυχία της εφαρµογής τους είναι 99%). Αν δεν σκεφτεί κανείς πως η λύση της έκτρωσης ή της τεχνητής στείρωσης κάνει θραύση στον «τρίτο κόσµο» θα έπρεπε να θεωρεί τη λύση που προσφέρει το χάπι σαν την πιο αξιόλογη, σοβαρή και µε τις λιγότερες βλαπτικές συνέπειες. 2) Η τεχνητή στείρωση (στον άνδρα ή τη γυναίκα).

29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Α. Εγκυµοσύνη. ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Β. Φυσιολογικός τοκετός. ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Γ. Περίοδος Λοχείας.

30 Η ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ εγκυµοσύνη ξεκινάει µε την γονιµοποίηση ωαρίου της γυναίκας. Γονιµοποίηση ονοµάζεται η συνάντηση και συνένωση ενός ωρίµου ωαρίου µε ένα σπερµατοζωάριο, που συ νήθως γίνεται στη σάλπιγγα λίγες ώρες µετά την ωοθυλακιορρηξία. Εικόνα 15 Ο έµµηνος κύκλος, διαρκεί περίπου 28 ηµέρες, στη διάρκεια των οποίων το ωάριο µπορεί να γονιµοποιηθεί µόνο τις πρώτες ώρες αµέσως µ ετά την ωορρηξία. Επειδή ωορρηξία γίνεται συνήθως, στα µέσα του έµµηνου κύκλου είναι θεωρητικά δυνατό να υπολογισθεί πότε θα συµβεί. Στις γυναίκες µε η κανονική έ µµηνο ρύση, η ωορρηξία µπορεί να γίνει µεταξύ της 12 ης και της 16 ης µέρας πριν την επόµενη κύκλου. περίοδο, ανεξάρτητα από την διάρκεια του Πρέπει να ληφθεί υπόψη και το σπέρµα. Μπορεί να ζήσει ώρες ή ακόµ α περισσότερο µέσα στο σώ µα της γυναίκας, πράγµ α που είναι καλό όταν η εγκυµοσύνη είναι επιθυµητή και κακό στην αντίθετη περίπτωση. Σε µια µόνο εκσπερµάτωση γύρω από τον τράχηλο της µήτρας σπερµατοζωάρια περίπου. Τα σπερµατοζωάρια αυτά κάνουν ένα τροµερό ταξίδι, χιλιάδες φορές µεγαλύτερο από το µήκος τους. Αρχίζοντας από τον κόλπο περνάνε από τον αυχενικό πόρο κι αφού διασχίσουν τη µήτρα φτάνουν στην σάλπιγγα, την οποία ανεβαίνουν κατευθυνόµενα προς το ωάριο.

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ CA ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ. Τμήμα : Α 3. Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη Ιωάννα Κοπαλά Ιωάννα

ΚΥΗΣΗ. Τμήμα : Α 3. Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη Ιωάννα Κοπαλά Ιωάννα ΚΥΗΣΗ Στυλ υποδείγματος κειμένου Δεύτερου επιπέδου Τρίτου επιπέδου Τέταρτου επιπέδου Πέμπτου επιπέδου Τμήμα : Α 3 Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Λειτουργία απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Προϋποθέτει την ύπαρξη δύο φύλων. Το αναπαραγωγικό σύστημα κάθε φύλου έχει ιδιαίτερα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Πώςεξελίσσεται εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Ξεκινάµε ως ζυγωτό, δηλαδή, ως µονοκύτταρος οργανισµός µε διάµετρο περίπου ενός χιλιοστού, και ζυγίζουµε περίπου δεκαπέντε εκατοµµυριοστά του γραµµαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ Παράγει τους απλοειδείς γαµέτες δέχεται τους απλοειδείς γαµέτες άρρενος προσφέρει κατάλληλο περιβάλλον για την γονιµοποίηση προσφέρει κατάλληλο σωµατικό - ορµονικό περιβάλλον για

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» Α.Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Η φυσιολογική εγκυμοσύνη στον άνθρωπο διαρκεί 40 εβδομάδες ή 280 ημέρες. Η 1 η ημέρα της κύησης είναι η 1 η ημέρα της τελευταίας εμμήνου ρύσεως (όταν ακόμη δεν έχει γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος.

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος. Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Αρχιτομία Αγενής αναπαραγωγή Παρατομία Εκβλάστηση Εγγενής αναπαραγωγή Απλοφασικός κύκλος Διπλοφασικός κύκλος Ισογαμία Ανισογαμία Ωογαμία Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

emed.med.uoa.gr/eclass

emed.med.uoa.gr/eclass emed.med.uoa.gr/eclass Γεννητικό σύστημα θήλεος Το γεννητικό σύστημα αποτελείται από: εσωτερικά γεννητικά όργανα διφυείς ωοθήκες, διφυείς ωαγωγοί, μήτρα, κόλπος εξωτερικά γεννητικά όργανα εφήβαιο, αιδοίο

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Προσωρινό και δυναµικό όργανο Λειτουργίες πλακούντα Μεταφορά ουσιών και αερίων: από µητέρα προς έµβρυο (θρεπτικές ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Απαιτείται δεξιότητα και εμπειρία, συγχρονισμός κινήσεων χεριού & οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Όρια της κοιλιάς Άνω: Πλευρικό τόξο 7-12 Ξιφοειδής απόφυση: επίπεδο 10ου πλευρικού χόνδρου = Ο3 Κάτω : Ηβικά οστά και λαγόνια ακρολοφία:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 2: Η ανάπτυξη του αγέννητου ανθρώπου Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Η διαδικασία που καταλήγει στην εμφάνιση κανονικού φύλου διέρχεται από διάφορες φάσεις. ιακρίνονται η φάση της γονιμοποίησης, η φάση διαφοροποίησης των εμβρυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Η αυτοεξέταση μαστών είναι η πρώτη ασπίδα που έχει η γυναίκα κατά του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικάνικη Ογκολογική Εταιρία συστήνει στις γυναίκες να κάνουν κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Κεφάλαιο 12ο Αναπαραγωγή Ανάπτυξη Μαυροματάκης Γιώργος- Βιολόγος σχολική χρονιά 2011-2012 1ο Μάθημα Κεφ. 12 Οι ζωντανοί οργανισμοί, ανεξάρτητα εάν ανήκουν στα Βακτήρια,

Διαβάστε περισσότερα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα 1 Όπως όλοι γνωρίζουμε κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από κύτταρα. Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων υπάρχουν τα χρωμοσώματα, τα οποία αποτελούν to γενετικό υλικό (DNA). Στα χρωμοσώματα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ ΤΟΜΕΑΣ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ 2 ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ 3 4 5 ΒΑΣΗ ΚΡΑΝΙΟΥ 6 ΚΡΟΤΑΦΟΓΝΑΘΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 7 ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΟΙ ΚΟΛΠΟΙ 8 9 10 11 ΑΤΛΑΝΤΟΑΞΟΝΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ 12 13 14 15 ΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΣΕ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ASI) Τα επινεφρίδια είναι δυο µικροί αδένες. Βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και ο καθένας τους ζυγίζει 3 έως 5 γραµµάρια. Τους χαρακτηρίζει ο γοργός

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: «ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα