ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ, ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗ: ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Χατζηαντωνίου Μαρούλη Κωνσταντίνα και Δαβόρας Βασίλης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ, ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗ: ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Χατζηαντωνίου Μαρούλη Κωνσταντίνα και Δαβόρας Βασίλης"

Transcript

1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ, ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗ: ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Χατζηαντωνίου Μαρούλη Κωνσταντίνα και Δαβόρας Βασίλης Τμήμα Χημείας, ΑΠΘ & ΔΙΧΗΝΕΤ 1. Οι λόγοι ανάπτυξης των βιοκαυσίμων και η σημασία τους για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πριν από τη βιομηχανική επανάσταση η συγκέντρωση CO 2 στην ατμόσφαιρα του πλανήτη υπολογίζεται ότι ήταν περίπου 280 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο). Η μέση θερμοκρασία της γης ήταν περίπου 15 ο C. Με την έναρξη χρήσης των ορυκτών καυσίμων και σταδιακά, οι συγκεντρώσεις CO 2 άρχισαν να αυξάνουν και από 315 ppm τη δεκαετία του 50, ανέβηκαν σε 380 ppm σήμερα. Δηλαδή παρατηρείται ετήσια αύξηση των εκπομπών περίπου κατά 2 ppm κάθε χρόνο. Η αύξηση της συγκέντρωσης CO 2 στην ατμόσφαιρα προκάλεσε λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου και αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης. Η επιπλέον θερμότητα την οποία παγιδεύει το CO 2, υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί σε ενέργεια περίπου 2 Watt ανά τετραγωνικό μέτρο της επιφάνειας της γης. Ήδη υπολογίζεται ότι από την βιομηχανική επανάσταση και μετά η μέση θερμοκρασία της γης έχει ανέβει πάνω από μισό βαθμό κελσίου. Αυτό μεταβάλει πολλές ισορροπίες επάνω στον πλανήτη όπως το κλίμα, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα (τυφώνες όπως η Κατρίνα), λιώσιμο των πάγων, ξηρασίες, πυρκαγιές, αλλαγή της αλατότητας των θαλάσσιων ρευμάτων, άνοδο της στάθμης των θαλασσών κ.α. επιφέροντας τεράστιες περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές. Συνεπώς ο περιορισμός των εκπομπών CO 2 στην ατμόσφαιρα και άρα ο περιορισμός της καύσης ορυκτών καυσίμων και η αντικατάστασή τους με βιώσιμα καύσιμα, αποκτούν σήμερα για την ανθρωπότητα κυρίαρχη προτεραιότητα. Ο δεύτερος εξ ίσου σημαντικός λόγος ανάπτυξης των βιοκαυσίμων, αφορά την ενεργειακή ασφάλεια και προκύπτει από την εξάντληση των ορυκτών καυσίμων. Τα ορυκτά καύσιμα εξαντλούνται (oil peak), ενώ οι ενεργειακές ανάγκες της ανθρωπότητα αυξάνουν διαρκώς. Αυτό προκαλεί μεγάλη ανασφάλεια και ωθεί στη διερεύνηση για την μερική ή και πλήρη αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων. Ένα άλλο μεγάλο πλεονέκτημα των βιοκαυσίμων σε σχέση με πολλά άλλα είδη καυσίμων είναι ότι είναι βιοαποικοδομήσιμα, και έτσι σχετικά αβλαβή για το περιβάλλον σε περίπτωση απόρριψής τους. Η ανθρωπότητα αρχίζει σήμερα να συνειδητοποιεί ότι εξαντλούνται σύντομα τα Η Η H ανθρωπότητα αρχίζει σήμερα να συνειδητοποιεί ότι εξαντλούνται σύντομα τα ορυκτά καύσιμα και ότι έπονται ακριβότερες και δυσκολότερες ενεργειακές λύσεις. Το κόστος της μετάβασης σε νέες εναλλακτικές μορφές ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταφράζεται σε τρισεκατομμύρια ευρώ. Φυσικά μέσα από αυτή τη διαδικασία θα προκύψουν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Και βέβαια το μεγαλύτερο 1

2 όφελος θα το καρπωθεί ίσως ο αγροτικός τομέας. Το κλειδί όμως των εξελίξεων βρίσκεται στην εύρεση τρόπων παραγωγής από μη εδώδιμα μέρη των φυτών, όπως βλαστοί καλαμποκιού, ποώδη φυτά, ταχυαυξή δένδρα, ακόμα και φύκια. Για πολλούς μια τέτοια προσέγγιση, σε συνδυασμό με αποδοτικότερα οχήματα, μπορεί να καλύψει τη μελλοντική ζήτηση βενζίνης. Για άλλους τα βιοκαύσιμα έχουν να παίξουν συγκεκριμένο πρόσκαιρο ρόλο μέχρι την ωρίμανση της τεχνολογίας κυψελών υδρογόνου. Για τους περισσότερους όμως θα υπάρξει μακρά περίοδος παράλληλων και συνδυαστικών δράσεων με αντικρουόμενα συμφέροντα, πολιτικές παρεμβάσεις και τεχνολογικές εκπλήξεις. 2. Η παραγωγή βιοκαυσίμων Σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, τα βιοκαύσιμα (αιθανόλη και βιοντίζελ) θα αποτελέσουν μια συνεχώς αυξανόμενη πηγή ενέργειας για τις επόμενες 2 δεκαετίες. Οι εκτιμήσεις είναι ότι τα βιοκαύσιμα θα αυξηθούν από 1.3 εκατομμύρια σε 2.7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα ως το 2030, με τις ΗΠΑ να συμμετέχουν στο 50 % αυτής της αύξησης. Η προηγούμενη εκτίμηση ήταν 1.7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η αύξηση αυτή σημαίνει πως το 8.5 % της παγκόσμιας ενέργειας θα παράγεται από βιοκαύσιμα. Τα βιοκαύσιμα τεχνολογίας δεύτερης γενιάς θα έχουν τον πρώτο λόγο, αφού τα πρώτης γενιάς που παράγονται από τρόφιμα (ζαχαροκάλαμο, καλαμπόκι, σιτηρά), έχουν σημαντικούς περιορισμούς. Τα δεύτερης γενιάς βιοκαύσιμα συμβάλλουν στο ενεργειακό πρόβλημα με πιο βιώσιμο τρόπο. Η βιομάζα που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη γι αυτά, αποτελείται από το υπόλοιπο των μη εδώδιμων τμημάτων των υφιστάμενων καλλιεργειών, όπως τα στελέχη, τα φύλλα και φλοιοί τα οποία έχουν έχουν αφήσει πίσω τους οι καλλιέργειες τροφίμων, καθώς και από άλλες καλλιέργειες που δεν χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων (μη επισιτιστικών καλλιεργειών), όπως χόρτο, άχυρο, καθώς και τα απόβλητα της βιομηχανίας, όπως τα ροκανίδια, τα δέρματα και πολτού από φρούτα κλπ. Η λιγνοκυτταρινική αυτή αιθανόλη μπορεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου 90% σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα. Μέχρι στιγμής όμως ελάχιστα πιλοτικά εργοστάσια μικρής κλίμακας και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ παράγουν αιθανόλη από λιγνοκυτταρίνη. Μια τέτοια πιλοτική μονάδα του Εθνικού Εργαστηρίου Ανανεώσιμης Ενέργειας των ΗΠΑ μετατρέπει μέσα σε μια βδομάδα ένα τόνο βιομάζας από κοτσάνια καλαμποκιού, κεχρί και ξύλο σε 265 λίτρα αιθανόλης. Η σύσταση αυτής της βιομάζας συνίσταται σε κυτταρίνη, ημικυτταρίνη και λιγνίνη. Η λιγνίνη συγκρατεί τα μόρια της κυτταρίνης, ενισχύοντας τη δομή των φυτών, ώστε να μένουν όρθια και να απορροφούν το ηλιακό φώς. Η κολλώδης λιγνίνη είναι που καθιστά δυσκολότερη τη διαδικασία διάσπασης της βιομάζας. Η κύρια μέθοδος διάσπασης της κυτταρίνης από τη λιγνίνη είναι η όξινη θερμική επεξεργασία. Η βιομάζα βράζει σε υψηλή θερμοκρασία παρουσία ισχυρού οξέος (όξινη υδρόλυση). Στη συνέχεια εξειδικευμένα ένζυμα διασπούν την κυτταρίνη σε σάκχαρα, τα οποία ζυμώνονται πάλι με τη βοήθεια ενζύμων. Με την τρέχουσα διαδικασία, μόνο το 45% του ενεργειακού περιεχομένου της βιομάζας μετατρέπεται σε αιθανόλη. Για να μπορέσει λοιπόν η αιθανόλη αυτή να ανταγωνισθεί τη βενζίνη καταβάλλονται τεράστιες προσπάθειες για να βελτιωθεί η αποδοτικότητα της διαδικασίας. Οι προσπάθειες αυτές εστιάζονται στην προσπάθεια εξεύρεσης καταλληλότερων ενζύμων για τη διάσπαση της κυτταρίνης, ώστε να βελτιωθεί η απόδοση. Οι ερευνητές εστιάζουν τις προσπάθειές τους στα γενετικά τροποποιημένα μικρόβια και τα ένζυμα από τα σωθικά των τερμιτών. Οι προοπτικές που παρουσιάζονται είναι μεγάλες. Η αξιοποίηση της κυτταρίνης που βρίσκεται στα 2

3 κοτσάνια του καλαμποκιού κι όχι μόνο του αμύλου από τους κόκκους του, μπορεί να διπλασιάσει την παραγωγή αιθανόλης από καλαμπόκι. Ο διακεκριμένος καθηγητής Bruce Dale, χρησιμοποιεί αμμωνία για να διασπάσει λιγνοκυτταρινούχα υλικά και κάνει την διαδικασία κατά 75 τοις εκατό πιο αποτελεσματική. Επί του παρόντος, η προεπεξεργασία αυτών των υλικών γίνεται με θέρμανση παρουσία οξέος. Αυτός είναι ένας συνηθισμένος τρόπος να σπάσει το υλικό σε ζυμώσιμα σάκχαρα. Η χρήση αμμωνίας στη διαδικασία προεπεξεργασίας μπορεί να μειώσει δραστικά το κόστος παραγωγής βιοαιθανόλης από λιγνοκυτταρίνη. Η έρευνα δημοσιεύθηκε σε τεύχος των Πρακτικών της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ. Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι ένα πιλοτικό εργοστάσιο για την εμπορευματοποίηση της τεχνολογίας. Ο Dale είναι Αναπληρωτής Διευθυντής του Bioenergy Research Center και έχει ηγετικό ρόλο στον τομέα της έρευνας για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Το κέντρο είναι μια εταιρική σχέση μεταξύ της Πολιτείας του Michigan και του Πανεπιστημίου του Wisconsin-Madison, με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ. Η γενετική τροποποίηση μικροοργανισμών είναι μια από τις πολλά υποσχόμενες βιοτεχνολογικές οδούς για την παραγωγή περισσότερων και πιο αποδοτικών βιοκαυσίμων. Ερευνητές του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας (UCLA) δημιούργησαν γενετικά τροποποιημένη έκδοση του βακτηριδίου Ε.coli (ένα από τα πιο μελετημένα βακτήρια) που μπορεί να βοηθήσει στην παραγωγή καλύτερων βιοκαυσίμων. Στο επιστημονικό περιοδικό Nature δημοσιεύτηκε άρθρο του καθηγητή Τζέημς Λιάο όπου εξηγείται πως μεταβάλλοντας τη βασική γενετική δομή του βακτηρίου, οι επιστήμονες μπόρεσαν να το καθοδηγήσουν, ώστε να παράγει διακλαδισμένες αλκοόλες (ισοβουτανόλη, 1-βουτανόλη, 2-μέθυλο-1-βουτανόλη, 3-μέθυλο-1- βουτανόλη και 2-φαίνυλοαιθανόλη). Αυτό έγινε εφικτό με την εισαγωγή ειδικών χρωμοσωμάτων στο DNA του κολοβακτηρίδιου και την υπερ-δραστηριοποίηση ορισμένων ενζύμων του, αλλάζοντας έτσι το μεταβολισμό του και αναγκάζοντάς το να μετατρέπει πλέον γλυκόζη σε αλκοόλη με περισσότερα άτομα άνθρακα στο μόριό της. Οι αλκοόλες με περισσότερα άτομα άνθρακα στη μοριακή τους αλυσίδα έχουν αρκετά πλεονεκτήματα. Αποθηκεύουν περισσότερη ενέργεια ανά λίτρο καυσίμου, δεν διαβρώνουν τον κινητήρα και είναι πιο συμβατές με τα αεροπορικά καύσιμα ή το ντίζελ. Σύμφωνα με τον χημικό μηχανικό Nasib Qureshi του ερευνητικού κέντρου ARS, η βιοβουτανόλη προσφέρει διάφορα πλεονεκτήματα. Μπορεί να μεταφερθεί στις υπάρχουσες σωληνώσεις, είναι λιγότερο διαβρωτική, μπορεί να αναμιχθεί με τη βενζίνη ή να χρησιμοποιηθεί μόνη της στις μηχανές εσωτερικής καύσης, και αποδίδει περισσότερη ενέργεια ανά γαλόνι από την αιθανόλη. Μέχρι τα μέσα του 20 0 αιώνα, η βιοβουτανόλη παράγονταν απλά σάκχαρα όπως η γλυκόζη από καλαμπόκι. Αλλά χαμηλές αποδόσεις, απέτρεψαν την εμπορευματοποίηση της διαδικασίας. Σήμερα, οι αυξήσεις τιμών του πετρελαίου έχουν αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον και για την παραγωγή βιοβουτανόλης. Το 2003, άρχισε τη χρήση του άχυρου σίτου για παραγωγή βιοβουτανόλης ως εναλλακτική λύση χαμηλότερου κόστους από την παραγωγή βιοαιθανόλης από καλαμπόκι. Όπως και στις άλλες διαδικασίες η βιοβουτανόλη παράγεται με τη βοήθεια που προσφέρουν τα βακτηρίδια clostridium για την εκτέλεση της κρίσιμης διαδικασίας της ζύμωσης. Τέτοιες διαδικασίες περιλαμβάνουν κανονικά τέσσερα στάδια επεξεργασίας (προεπεξεργασία, υδρόλυση, ζύμωση και απόσταξη), που πραγματοποιούνται χωριστά και διαδοχικά. Αλλά ο Qureshi και οι συνάδελφοί του επινόησαν έναν τρόπο να συνδυαστούν τρία από τα τέσσερα στάδια. 3

4 Παραδείγματος χάριν, τα ένζυμα και τα βακτηρίδια χρησιμοποιούνται για να εκτελέσουν τους αντίστοιχους στόχους τους ταυτόχρονα. Στις πιλοτικές δοκιμές, η μέθοδος διπλασίασε την παραγωγικότητα βιοβουτανόλης από την παραδοσιακή ζύμωση γλυκόζη. Μια πιο πρόσφατη βελτίωση, μετατρέπει σχεδόν 430 γραμμάρια ζάχαρης σε 192 γραμμάρια ακετόνης, βιοβουτανόλης και αιθανόλης ταυτόχρονα. Εάν η διαδικασία βελτιωθεί και οριστικοποιηθεί, θα μπορούσε να παραγάγει 99 γαλόνια αυτών των τριών χημικών ουσιών από έναν τόνο του άχυρου σίτου. Υπάρχουν όμως κι άλλα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς τα οποία είναι στο στάδιο της ανάπτυξης και θα παίξουν επίσης σημαντικό ρόλο, όπως για παράδειγμα το βιουδρογόνο. Πρόκειται για υδρογόνο τι οποίο παράγεται από βιομάζα ως πρώτη ύλη. Αυτό γίνεται με την τεχνολογία αεριοποίησης της βιομάζας και στη συνέχεια, τη μεταρρύθμιση του μεθανίου που παράγεται, ή εναλλακτικά, μπορεί να παραχθεί από μικροοργανισμούς που παράγουν υδρογόνο απευθείας από τη βιομάζα υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Βιοϋδρογόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κυψέλες καυσίμου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης νέα δεδομένα δημιουργούνται καθημερινά στον τομέα των συνθετικών καυσίμων. Η Georgia Tech Research Corporation και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Steven στις ΗΠΑ ασχολούνται και οι δύο με τη διερεύνηση της αεριοποίησης της βιομάζας. Η Scania Tech αξιολογεί δύο πειραματικές μεθόδους αεριοποίησης από δασικά υπολείμματα, ενώ το Ινστιτούτο Steven δοκιμάζει έναν νέου τύπου αντιδραστήρα μικροδιαύλου για την αεριοποίηση βιομάζας σε υψηλές θερμοκρασίες και απουσία οξυγόνου αντιγράφοντας τον τρόπο παραγωγής πετρελαίου από βιομάζα στη φύση, χρησιμοποιώντας πηγές, όπως τα ροκανίδια.. Η αεριοποιημένη βιομάζα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αέριο καύσιμο ή μπορεί να δώσει ένα ευρύ φάσμα υγρών καυσίμων και χημικών προϊόντων. Η Choren Industries GmbH ολοκλήρωσε πρόσφατα την κατασκευή του πρώτου μεγάλου εργοστασίου παραγωγής BTL στον κόσμο στο Freibourg της Γερμανίας. Σε λίγους μήνες το εργοστάσιο θα παράγει 18 εκατομμύρια λίτρα συνθετικού βιοκαυσίμου. Η διαδικασία μετατροπής της στερεής βιομάζας σε υγρό καύσιμο έχει τρία στάδια: αεριοποίηση, με τη χρήση της διαδικασίας Carbo V της εταιρείας, επεξεργασία αερίων και σύνθεση Fischer-Tropsch. Εκτός από τις σημαντικά μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και υδρογονανθράκων, όπως επίσης οξειδίων του αζώτου και σωματιδίων, τα BTL περιέχουν απειροελάχιστες αρωματικές ουσίες και θείο, βοηθώντας τον κινητήρα να επιτύχει βέλτιση καύση. Τα BTL είναι συνθετικά καύσιμα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τμήμα μείγματος σε οποιονδήποτε υπάρχοντα ή μελλοντικό κινητήρα χωρίς να χρειάζεται καμία τροποποίηση. Τα κατάλοιπα υλοτομίας, τα υπολείμματα ξύλου, το ξύλο που μεγαλώνει γρήγορα και τα γεωργικά κατάλοιπα όπως το άχυρο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιομάζα με σκοπό την παραγωγή. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία παραγωγής BTL δεν ανταγωνίζεται την παραγωγή τροφίμων. Τα βιοκαύσιμα BTL έχουν επίσης υψηλότερη απόδοση ανά εκτάριο, π.χ. περίπου τρεις φορές υψηλότερη από το βιοκαύσιμο από κράμβη. Η εταιρεία μελετά επίσης την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου BTL σε βιομηχανική κλίμακα, με ετήσια παραγωγή 270 εκατομμυρίων λίτρων συνθετικού καυσίμου. Όμως πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη μεσοπρόθεσμη νομοθετική βιομηχανική πολιτική. Το νομικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε για τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς φτάνει προς το παρόν μέχρι και το 2015, πράγμα που δεν επιτρέπει στους επενδυτές να σχεδιάσουν με σιγουριά την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου βιομηχανικής κλίμακας. Η Choren 4

5 είναι μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας αεριοποίησης στερεής βιομάζα Κυριότερη τεχνολογία της είναι η πατενταρισμένη διαδικασία Carbo-V, που επιτρέπει την παραγωγή συνθετικού καυσαερίου χωρίς πίσσα. Επανάσταση επίσης συντελείται στην παραγωγή βιοαιθανόλης από φύκια. Ήδη η παραγωγή τέτοιας βιοαιθανόλης ή βιοντίζελ από φύκια χαρακτηρίζεται ως τεχνολογία τρίτης γενιάς. Τα τρίτης γενιάς βιοκαύσιμα είναι γεγονός και είναι καύσιμα που προέρχονται από φύκια ή φύκι ή άλγη (oilgae). Τα φύκια θεωρούνται μονοκύτταροι παρίες των λιμνών και των θαλασσών και μπορούν να αναπτύσσονται ακόμη και μέσα σε λύματα και στο θαλασσινό νερό, όπου δεν χρειάζεται τίποτε άλλο για να ευδοκιμήσουν παρά το φώς του ήλιου και το διοξείδιο του άνθρακα. Είναι χαμηλών εισροών, με υψηλή όμως απόδοση πρώτων υλών για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Αρκετές νέες εταιρίες δραστηριοποιούνται στον τομέα δοκιμάζοντας να μετατρέψουν τα γλοιώδη φύκια σε καύσιμο. Η εταιρία Green Fuel Technologies στο Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης καλλιεργεί φύκια μέσα σε πλαστικούς σωλήνες, απορροφώντας CO 2 από τις καμινάδες των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Από κάποια φύκια παράγεται και άμυλο από το οποίο παίρνουμε αιθανόλη, ενώ από άλλα παίρνουμε έλαιο το οποίο μετατρέπεται σε βιοντίζελ. Οι αποδόσεις θεωρούνται εξαιρετικές, αφού τα φύκια διπλασιάζουν τον όγκο τους μέσα σε λίγες ώρες. Έτσι μπορεί να παραχθεί πολύ περισσότερη ενέργεια ανά εκτάριο γης από καλλιέργειες, όπως για παράδειγμα η σόγια. Εάν από δέκα στρέμματα καλαμποκιού μπορούν να παραχθούν λίτρα αιθανόλης το χρόνο και δέκα στρέμματα σόγιας δίνουν 560 λίτρα βιοντίζελ, δέκα στρέμματα φύκια μπορούν θεωρητικά να προσφέρουν λίτρα βιοκαύσιμα το χρόνο. Το Αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας εκτιμά ότι εάν υπήρχε επιδίωξη πλήρους αντικατάστασης των ορυκτών καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, με βιοκαύσιμα από φύκια, τετραγωνικά μίλια ( τετραγωνικά χιλιόμετρα), θα ήταν αρκετά να καλλιεργηθούν με φύκια. Με την αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων (πετρελαίου), υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για καλλιέργεια φυκιών (algaculture). Φύκια, όπως Botryococcus braunii και Chlorella vulgaris, είναι σχετικά εύκολο να καλλιεργηθούν, αλλά απαιτούνται και νέα είδη πιο αποδοτικά. Πολλά ερευνητικά έργα που αφορούν τη μικροβιολογία, επικεντρώνονται στην παραγωγή λαδιού από φύκια. Το Πανεπιστήμιο της Γεωργίας, ερευνά τη χρήση των περιττωμάτων των πουλερικών για την παραγωγή χαμηλού κόστους θρεπτικών συστατικών για φύκια. Η εξέλιξη αυτής της τεχνολογίας θα εξαρτηθεί επίσης από την ικανότητά της να δώσει καύσιμα ανταγωνιστικά της βενζίνης και του πετρελαίου, πράγμα που δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Μια άλλη ελκυστική περίπτωση που για κάποιους αποτελεί την τέταρτη γενιά βιοκαυσίμων βασίζεται στη μετατροπή του CO 2 σε καύσιμα. Η γενετική μηχανική είναι σε φάση δημιουργίας μικροοργανισμών για την παραγωγή καυσίμων απευθείας από το διοξείδιο του άνθρακα σε βιομηχανική κλίμακα. Γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί που παράγουν καύσιμο οκτάνιο με πρώτη ύλη το διοξείδιο του άνθρακα θα είναι έτοιμα για δοκιμαστική χρήση σε ενάμισι χρόνο, υποστηρίζει ο γνωστός Αμερικανός γενετιστής Κρεγκ Βέντερ. Τα καύσιμα «τέταρτης γενιάς», όπως τα ονόμασε, όχι μόνο θα βοηθήσουν στην απεξάρτηση από το πετρέλαιο αλλά θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Πιστεύουμε ότι θα έχουμε καύσιμα τέταρτης γενιάς σε περίπου 18 μήνες» δήλωσε ο Βέντερ στη διάρκεια συνεδρίου Τεχνολογίας, Ψυχαγωγίας και Σχεδιασμού που πραγματοποιήθηκε στην Καλιφόρνια. Μεταξύ των ακροατών ήταν ο Αμερικανός πρώην αντιπρόεδρος Αλ Γκορ, γνωστός για τις πρωτοβουλίες του κατά της κλιματικής αλλαγής, καθώς και ο 5

6 Λάρι Πέιτζ, συνιδρυτής της Google. Απαντώντας σε ερώτηση του Λάρι Πέιτζ, ο Βέντερ διευκρίνισε ότι η δυσκολία στην εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας δεν είναι τόσο ο σχεδιασμός των μικροβίων αλλά η απομόνωση αρκετού διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ώστε να υπάρχει αρκετή «τροφή» για τα μικρόβια. Οι γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί θα εφοδιάζονται με «γονίδια αυτοκτονίας», ώστε να μην επιβιώνουν στο φυσικό περιβάλλον, μεταδίδει από το συνέδριο το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Τον Ιανουάριο το Ινστιτούτο Βέντερ παρουσίασε το πρώτο γονιδίωμα που κατασκευάστηκε εξολοκλήρου στο εργαστήριο, με σκοπό να το χρησιμοποιήσει για τη δημιουργία του πρώτου συνθετικού ζωντανού οργανισμού. Ο Κρεγκ Βέντερ έγινε παγκοσμίως γνωστός το 2000 ως πρόεδρος της εταιρείας Celera, η οποία προσδιόρισε ολόκληρη την αλληλουχία του ανθρώπινου γονιδιώματος πριν από την διεθνή ερευνητική κοινοπραξία που εργαζόταν με δημόσια χρηματοδότηση. 3. Γενικά για τη βιώσιμη συμβολή των βιοκαυσίμων στο ενεργειακό πρόβλημα Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης σε όλο τον πλανήτη. Η αύξηση του μεριδίου τους για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του ανθρώπου θα βοηθήσει στο να παρατείνει την ύπαρξη των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, στην αντιμετώπιση των απειλών που προέρχονται από την αλλαγή του κλίματος, και θα επιτρέψει τη βελτίωση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού σε παγκόσμια κλίμακα. Επί πλέον η ανανεώσιμη ενέργεια αποτελεί ήδη το βασικό μοχλό «πράσινης», δηλαδή βιώσιμης ανάπτυξης στις οικονομίες τόσο των ισχυρών και ανεπτυγμένων, όσο και των υπανάπτυκτων, φτωχών χωρών, προσφέροντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και δίνοντας νέες διαστάσεις στις αγροτικές τους οικονομίες. Οι περισσότερες από τις "νέες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας" εξακολουθούν να υφίστανται μεγάλης κλίμακας εμπορική ανάπτυξη, αλλά ορισμένες τεχνολογίες δεν έχουν ακόμη εδραιωθεί. Καθημερινά μπαίνουν στη ζωή μας νέοι όροι : φωτοβολταϊκά στοιχεία, αιολικά πάρκα, βιοαέριο, βιομάζα, βιοενέργεια, βιοτεχνολογία, βιοκαύσιμα. Μεγάλο μέρος των ενεργειακών αναγκών της ανθρωπότητας αφορά στις μεταφορές. Είναι ξεκάθαρο ότι η βιωσιμότερη λύση στον τομέα είναι το φθηνό υδρογόνο. Όμως δυστυχώς παραμένει ακόμη ακριβή και μη ανταγωνιστική, προς το παρόν η τεχνολογία της ενεργειακής του αξιοποίησης. Σαν ενδιάμεση εναλλακτική λύση, προβάλλονται τα βιοκαύσιμα. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται πάρα πολλές καύσιμες ουσίες που προέρχονται από βιομάζα. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία βιομάζας από όπου μπορεί να παραχθούν με τη βοήθεια της βιοτεχνολογίας, βιοκαύσιμα. Συνεπώς η εκτίμηση της βιωσιμότητας των ουσιών αυτών δεν μπορεί να είναι ίδια και γενική. Κυρίαρχο ρόλο ποιοτικό και ποσοτικό στην τεράστια γκάμα των βιοκαυσίμων, παίζουν το βιοντίζελ και η βιοαιθανόλη. Και τα δύο όμως μπορούν να παραχθούν από μεγάλη ποικιλία συμβατικών ή ενεργειακών φυτών, καθώς και από άχρηστα δασικά και γεωργικά παραπροϊόντα, ακόμη και από αστικά απορρίμματα. Συνεπώς η αξιολόγηση της βιωσιμότητάς τους, που αποτελεί και βασικό κριτήριο της συμβολής τους στην κάλυψη ενεργειακών αναγκών στις μεταφορές, μπορεί μεν να στηρίζεται σε ενιαία κριτήρια, αλλά δίνει διαφορετικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα είναι ξεκάθαρο από πλήρη Ανάλυση Κύκλου Ζωής, ότι η περίπτωση της παραγωγής καυσίμου βιοαιθανόλης από ζαχαροκάλαμο στη Βραζιλία, είναι μία 6

7 βιώσιμη από κάθε άποψη λύση. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο ενεργειακό αγαθό που είναι οικονομικά και ενεργειακά πλήρως ανταγωνιστικό με τη συμβατική βενζίνη, συμβάλλει δε στη μείωση των εκπομπών κυρίως διοξειδίου του άνθρακα, η αύξηση του οποίου αποτελεί και το βασικό συντελεστή του φαινομένου του θερμοκηπίου και της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Βέβαια ακόμη και σ αυτή την περίπτωση υπάρχουν αρνητικά σημεία, όπως η καταστροφή δασών για καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου και η καύση των χωραφιών στη Βραζιλία που προσθέτει επιπλέον ποσά CO 2 στην ατμόσφαιρα. Θα πρέπει δε να σημειωθεί και πάλι ότι η βιοαιθανόλη δεν είναι απόλυτα καθαρό καύσιμο, αλλά είναι καθαρότερο της βενζίνης. Συνεπώς όλες οι αξιολογήσεις βιωσιμότητας είναι συγκριτικές και εμπεριέχουν σε μεγάλο βαθμό την αρχή του καλύτερου αποτελέσματος. Αντίθετα, μεγάλη κριτική έχει δεχθεί η περίπτωση της παραγωγής βιοαιθανόλης από καλαμπόκι στις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν μεγάλες διαφορές στα αποτελέσματα των μελετών σε πλήρη ΑΚΖ. Η οικονομική, ενεργειακή αλλά και περιβαλλοντική βιωσιμότητα αυτής της περίπτωσης έχει αμφισβητηθεί από πολλούς που πιστεύουν ότι οικονομικά συμφέροντα στον αγροτικό τομέα δημιουργούν τετελεσμένα, εκμεταλλευόμενα κρατικά κονδύλια. Για να απαντηθεί το ερώτημα της βιώσιμης συμβολής των βιοκαυσίμων και της βιοαιθανόλης στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών στις μεταφορές, απαιτούνται όπως έχει ήδη αναφερθεί, βασικά και ενιαία κριτήρια αξιολόγησης, αλλά κάθε τύπος βιοκαυσίμου διερευνάται χωριστά. Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε κάθε περίπτωση, αλλά κυρίαρχο ρόλο στην τελική αξιολόγηση βιώσιμης συμβολής, παίζουν πρωτίστως η πλήρης Ανάλυση Κύκλου Ζωής, και δευτερευόντως η SWOT ανάλυση (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Treats) ανάλυση. Δηλαδή η ανάλυση των Δυνατών και Αδύνατων σημείων, αλλά και οι Ευκαιρίες και Απειλές για την παραγωγή και χρήση κάθε τύπου βιοκαυσίμου. Και βέβαια σε κάθε περίπτωση κυρίαρχο γεγονός στη μεγάλη προσπάθεια αξιολόγησης των βιοκαυσίμων, αποτελεί η αναγκαιότητα για την εξεύρεση και την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας, λόγω της εξάντλησης των αποθεμάτων ακατέργαστου-αργού πετρελαίου και των άλλων ορυκτών καυσίμων. Όπως επισημαίνει ο κορυφαίος φυσικός Edward Teller, «Δεν υπάρχει ενιαία συνταγή για την επίλυση του ενεργειακού προβλήματος. Μόνο η εξοικονόμηση ενέργειας δεν είναι αρκετή. Το πετρέλαιο δεν είναι αρκετό. Ο άνθρακας δεν είναι αρκετός. Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι αρκετή. Η Ηλιακή ενέργεια και η ενέργεια από τη γεωθερμία δεν είναι αρκετές. Νέες ιδέες και εξελίξεις δεν θα είναι αρκετές από μόνες τους. Μόνο ο κατάλληλος συνδυασμός όλων αυτών θα είναι αρκετός». Τα βιοκαύσιμα και η βιοαιθανόλη μπορεί να αποτελέσουν σημαντικό μέρος της λύσης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν πανάκεια. Αν όλα τα διαθέσιμα γεωργικά πλεόνασμα μετατρέπονταν σε αιθανόλη, ως καύσιμο θα προμήθευε λιγότερο από το 5% των καυσίμων κίνησης για τις ανθρώπινες ανάγκες. Αν σ αυτό προστίθονταν η δυνατότητα μετατροπής όλων των κυτταρινικής σύστασης υπολειμμάτων για βιοαιθανόλη και γενικά βιομάζας σε μεθανόλη, και με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις συνολικά οι ποσότητες του καυσίμου αυτού θα υπολείπονταν του 10% των σημερινών μας αναγκών! Ωστόσο, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό 5 ή 10%, γιατί μπορεί να ανανεώνεται κάθε χρόνο, και κάθε γαλόνι του βιοκαυσίμου που παράγεται αναπληρώνει ένα γαλόνι πετρελαίου. Επειδή η βιομάζα αποτελείται από φυτικές ύλες ή καλλιέργειες που μπορούν να φυτευτούν πολλές φορές, τα βιοκαύσιμα είναι για κάποιους θεωρητικά ανανεώσιμα και άρα βιώσιμα. Αυξάνονται όμως οι φόβοι για τον αντίκτυπο που θα έχει στη βιοποικιλότητα η χρήση τεράστιων 7

8 εκτάσεων γης για την καλλιέργεια βιοκαυσίμων. Χιλιάδες εκτάρια δασών και υγροτόπων στην Ασία, στη Νότια Αμερική και αλλού χρησιμοποιούνται ήδη ή πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την καλλιέργεια βιοκαυσίμων όπως το ζαχαροκάλαμο, η σόγια και το φοινικόδεντρο. Αυτές οι μονοκαλλιέργειες προκαλούν σοβαρές βλάβες σε περιοχές που προηγουμένως χαρακτηρίζονταν από πολύπλοκα, ποικίλα οικοσυστήματα και η μέθοδος καθαρισμού του εδάφους για βιοκαύσιμα απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα Επίσης την οποιαδήποτε αύξηση παραγωγής διατροφικών φυτών θα την καρπωθούν τα αυτοκίνητα και όχι οι άνθρωποι, όπως είπε πρόσφατα ο Λέστερ Μπράουν, επισημαίνοντας ότι για να γεμίσεις το ρεζερβουάρ ενός SUV (τα γιγαντιαία 4Χ4 που έχουν πολλές οικογένειες στις Η.Π.Α), απαιτούνται τόσα διατροφικά φυτά, όσα τρέφουν ένα άτομο για έναν ολόκληρο χρόνο. Άλλοι χαρακτηρίζουν τη παρούσα, χωρίς ισορροπημένα κριτήρια, επενδυτική ορμή προς τα βιοκαύσιμα σαν τη νέα μανία χρυσοθηρίας ή σαν την επιδοτούμενη καύση ανθρώπινης τροφής προκειμένου να «τρέφεται» η σπατάλη της ιδιωτικής αυτοκίνησης. Για την καλλιέργεια βιοκαυσίμων, τροπικά δάση καταστρέφονται κυρίως εις βάρος του κλίματος γιατί- μεταξύ άλλων- δεν θα απορροφούν πλέον το εκπεμπόμενο από την καύση ενέργειας, διοξείδιο του άνθρακα. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η ανοδική τάση της τιμής των διατροφικών ειδών, ενώ επηρεάζονται περιοχές όπου οι άνθρωποι πεινούν. Πρακτικά βέβαια η παραγωγή βιοκαυσίμων περιορίζεται από τη διαθεσιμότητα γης για τις ενεργειακές καλλιέργειες και εξαρτάται από τη ζήτηση με βάση τις τιμές του πετρελαίου. Είναι, δηλαδή, καθαρά οικονομικό θέμα και εξαρτάται από την πολιτική χρήσεων γης και τις παρεχόμενες επιδοτήσεις. Ανταγωνισμός για τη χρήση γης, δημιουργεί ανταγωνισμό μεταξύ τροφίμων και βιοκαυσίμων με περίπλοκα ζητήματα, όπως την πιθανότητα η ζήτηση για βιοκαύσιμα στις αναπτυγμένες χώρες να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές την παραγωγή τους, σε σχέση με τις τιμές των τροφίμων στις τοπικές αγορές. Η ανάπτυξή των βιοκαυσίμων θα πρέπει να γίνει με τρόπο ώστε η παραγωγή βιομάζας στις αγροτικές εκτάσεις, να μην επηρεάσει την παροχή τροφίμων και να μην οδηγήσει σε ελλείψεις. Η πραγματικότητα λοιπόν είναι πολύπλοκη. Γι αυτό στη χρήση βιοκαυσίμων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο συνολικός ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ με χρήση κριτηρίων βιωσιμότητας όπως : Το ενεργειακό ισοζύγιο. Όπως έχει ήδη αναλυθεί, σύμφωνα με αρκετές μελέτες πολλά βιοκαύσιμα παράγουν λιγότερη ενέργεια από όση καταναλώνεται στην διαδικασία παραγωγής, επεξεργασίας και μεταφοράς τους. Αυτά σίγουρα θα πρέπει να εξαιρεθούν από την παραγωγή και χρήση τους και είναι εντελώς παράλογο να παρουσιάζονται ως μέρος της λύσης. Η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται. Αν πρόκειται για αναγκαίο διατροφικό σπόρο ή για μη διατροφικό φυτό, ή δασικό- αγροτικό υπόλειμμα. Τα υπολείμματα που πετιόνται, στις περιπτώσεις που είναι αποδοτικά, πρέπει να έχουν προτεραιότητα. Στη χρηματοδότηση της έρευνας πρέπει επίσης να έχουν προτεραιότητα. Αν καταστρέφονται δάση για δημιουργία αγροτικής γης, κάτι που δυστυχώς ενισχύει την κλιματική αλλαγή Αν χρησιμοποιείται αγροτική γη υψηλής ή χαμηλής ή περιθωριακής παραγωγικότητας, Σε ποιο βαθμό επιβαρύνεται το περιβάλλον και τα νερά με τοξικές ουσίες από λιπάσματα και φυτοφάρμακα και γενικά η συνολική περιβαλλοντική 8

9 επιβάρυνση από την καλλιέργεια των φυτών και την παραγωγή των βιοκαυσίμων. Αν η παραγωγή και η επεξεργασία τους γίνεται με νέες τεχνολογίες και μεθόδους, όπως η χρήση αλγών (φύκια) που αναπτύσσονται σε ελεγχόμενες δεξαμενές. Η ποιότητα του εδάφους και οι απαιτήσεις σε λιπάσματα και φυτοφάρμακα, καθώς και οι ανάγκες σε άρδευση και η προέλευση του νερού. Το κόστος παραγωγής, επεξεργασίας, μεταφοράς, διανομής και χρήσης των βιοκαυσίμων Τα βιοκαύσιμα δεν μπορούν από μόνα τους να είναι «η λύση» στα προβλήματα του περιβάλλοντος. Μπορούν μόνο να είναι μέρος της λύσης, μαζί με τους κανονισμούς μείωσης των εκπομπών από τα οχήματα, τα υβριδικά και τα επαναφορτιζόμενα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, την ηλεκτρική ενέργεια από αιολικά και ηλιακά συστήματα και τις αυξημένες επενδύσεις στην αποδοτικότητας των κτιρίων και των βιομηχανικών διεργασιών. Το γενικότερο πρόσχημα για την άκριτη καλλιέργεια βιοκαυσίμων είναι πολλές φορές η ΔΗΘΕΝ αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά συχνά υποκρύπτεται η σκοπιμότητα για το κέρδος. Είναι αυτονόητο να επιδιώκει το κέρδος ο κάθε επενδυτής. Όμως η κοινωνία πρέπει να βάζει κριτήρια και όρια προς το συμφέρον του συνόλου. Για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ο κρατικός παρεμβατισμός μπορεί να δώσει ολοκληρωμένες κατευθύνσεις προς την εξοικονόμηση ενέργειας και τη συνετή - με προϋποθέσεις - χρήση των βιοκαυσίμων. Ο συνολικός ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ενός προϊόντος και οι επιπτώσεις του, είναι εξαιρετικά σημαντικό κριτήριο. Τα βιοκαύσιμα δεν είναι ούτε καλά ούτε κακά. Μεταμορφώνονται ανάλογα με τον τρόπο παραγωγής επεξεργασίας και χρήσης τους. Δυστυχώς ο παρόν τρόπος αντιμετώπισής τους είναι ακόμη ανησυχητικός Στην πράξη απαιτείται υψηλός βαθμός ευελιξίας για την πλήρη αξιοποίηση πλεοναζόντων ποσοτήτων προϊόντων που βασικά προορίζονται για διατροφή, όπως για παράδειγμα πλεονασματικές ποσότητες ζαχαρούχων ή αμυλούχων προϊόντων, ή κρασιών, ή φρούτων κ.λπ. Σε καμία περίπτωση όμως δεν μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση αναγκαίων τροφίμων ως πρώτη ύλη για βιοκαύσιμα. Υπάρχει ακόμη στο θέμα σημαντικός αριθμός κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών αβεβαιοτήτων. Υπάρχουν μια σειρά από θέματα βιωσιμότητας που θα πρέπει να επιλυθούν. Οι ερωτήσεις που συχνά μπαίνουν επικεντρώνονται στα εξής: Πόση γη απαιτείται για την ικανοποίηση των τρεχουσών στόχων ; Ποιός όγκος βιοκαυσίμων μπορεί να παραχθεί σε παγκόσμιο, σε περιφερειακό και σε εθνικό επίπεδο; Τι επιπτώσεις θα έχει η χρήση γης για βιοκαύσιμα στις τοπικές κοινωνίες : Ακριβείς απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά είναι δύσκολες, επειδή εξαρτώνται από μια σειρά επιστημονικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών παραγόντων, όπως η απόδοση της γης σε πρώτη ύλη, η αποδοτικότητα της μετατροπής, η γεωγραφική θέση για τον τελικό χρήστη, και το είδος της τελικής χρήσης. Πολλές πληροφορίες είναι απαραίτητες για τη μείωση των αβεβαιοτήτων σε αυτές τις αξιολογήσεις. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας η καθιέρωση διεθνών πλαισίων για την αξιολόγηση αειφορίας. Επίσης οι προσπάθειες διεθνούς εναρμόνισης των 9

10 μεθοδολογιών για τη μέτρηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και οι επιπτώσεις των βιοκαυσίμων σε Παγκόσμιο επίπεδο. Τα βιοκαύσιμα επίσης στην προσπάθεια αύξησης των αποδόσεων δημιουργούν ορισμένες ανησυχίες για τη χρήση γενετικά τροποποιημένων φυτών, και διασποράς αυτών των καλλιεργειών στην τροφική αλυσίδα. Είναι σημαντικό ως εκ τούτου, να προωθηθεί μια επαναληπτική διαδικασία διαλόγου με το κοινό και τα ενδιαφερόμενα μέρη της κοινωνίας για να εδραιωθεί το κατάλληλο πλαίσιο ανάπτυξης των βιοκαυσίμων. Πέρα απ αυτό υπάρχουν κι αρκετές άλλες προτάσεις υποστηρικτικές στην όλη προσπάθεια, όπως για παράδειγμα : Η εφαρμογή της πιστοποίησης για τη βιωσιμότητα των βιοκαυσίμων που παράγονται με βάση αντικειμενικά κριτήρια αειφορίας. Η Δημιουργία μηχανισμών για τη διευκόλυνση της αποτελεσματικής μεταφοράς τεχνολογίας προς και μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών, καθώς επίσης και για την παραγωγή βιοκαυσίμων εκεί όπου υπάρχει το πρόβλημα της αποκατάστασης των υποβαθμισμένων εδαφών σε προβληματικές λεκάνες απορροής. Η εφαρμογή πολιτικών και κινήτρων που θα ενθαρρύνουν περαιτέρω την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία για την βελτίωση των αποδόσεων, την μείωση κόστους και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικές επιπτώσεων. Αυτά πρέπει να καλύπτουν το σύνολο των δράσεων, από την πρώτη ύλη για την παραγωγή, μέχρι και την τελική χρήση. Διατύπωση των πολιτικών που στοχεύουν στο σύνολο του ζητήματος, για να διασφαλισθεί ότι η ανάπτυξης και η χρήση των βιοκαυσίμων είναι αποτέλεσμα ολοκληρωμένης κατάρτισης και σχεδιασμού, με στόχευση την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής, την αντιμετώπιση του προβλήματος της ενεργειακής ασφάλειας και την οικονομική ανάπτυξη. Τα τελικά συμπεράσματα από την μελέτη του θέματος συνοψίζονται στα εξής : Τα βιοκαύσιμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν βιώσιμα για την μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στις οδικές μεταφορές. Τα βιοκαύσιμα παράγονται με ποικίλους τρόπους από διαφορετικές πρώτες ύλες με ποικίλες επιπτώσεις. Είναι δύσκολο να γενικεύσουμε το όφελος ή κόστος των βιοκαυσίμων. Ωστόσο, σήμερα τα περισσότερα από τα βιοκαύσιμα που παράγονται προέρχονται από πρώτες ύλες με εντατική εκμετάλλευση και με τρόπους που έχουν σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τα ίδια ισχύουν και για τη βιοαιθανόλη. Ένα δυνητικά σημαντικό όφελος μιας νέας βιώσιμης αγοράς βιοκαυσίμων θα μπορούσε να είναι ότι θα συμβάλει στην δημιουργία οικονομικών συνθηκών που θα μπορούσε να βοηθήσει στη διασφάλιση διεθνών προτύπων αειφορίας των γεωργικών προϊόντων γενικότερα. Τα πρότυπα αειφορίας θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι παρέχεται στήριξη μόνο σε εκείνες τις περιπτώσεις που παρέχουν περιβαλλοντικές βελτιώσεις σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα όχι μόνο ως προς τις μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, αλλά και ως προς τις ευρύτερες επιπτώσεις, όπως η ρύπανση από λίπασμα και από φυτοφάρμακα. Ελλείψει προτύπων αειφορίας, η ενθάρρυνση της χρήσης των βιοκαυσίμων θα πρέπει να αναπτυχθεί πολύ προσεκτικά και αφού 10

11 διασφαλισθούν ορθές πολιτικές, με στόχευση την αύξηση της χρήσης βιώσιμων βιοκαυσίμων. Η επισιτιστική ασφάλεια υπεισέρχεται ως νέος σημαντικός αρνητικός παράγοντας στο πολυσύνθετο πρόβλημα της ανάπτυξη βιοκαυσίμων πρώτης γενιάς. Έχουν παρατηρηθεί σημαντικές επιδράσεις στις τιμές των τροφίμων και μάλιστα σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η στήριξη για τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς στην Ε.Ε αξιολογείται από πολλούς ως πρόωρη, δεδομένων των σημαντικών περιβαλλοντικών κινδύνων που συνδέονται με τις σημερινές τεχνολογίες, αλλά κυρίως λόγω του ότι χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη προϊόντα της διατροφικής αλυσίδας. Τα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς διασφαλίζουν πολύ περισσότερα κριτήρια βιωσιμότητας, αλλά παραμένουν ακόμη ακριβά. Μπορούν όμως να παίξουν σημαντικό ρόλο σε μακροπρόθεσμη βάση. 11

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΊΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ Β., ΚΕΚΟΣ Δ., ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καύσιμη στερεά, υγρή ή αέρια

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Το παρόν και το µέλλον των βιοκαυσίµων στην Ελλάδα Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Σωτήρης Φώλιας Μέλος.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Αθήνα, 25/11/2010 Από τον Ρ. Ντίζελ στο σήµερα... Το 1912 ο Ρούντολφ Ντίζελ προφητικά δηλώνει:

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Χρήση βιομάζας δηλαδή χρήση βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 7.12.2007 PE398.537v01-00 ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-15 Σχέδιο γνωμοδότησης (PE396.682v01-00) Werner Langen Βιώσιμη γεωργία και το βιοαέριο:

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων Καρδίτσα 26-27 Απριλίου,,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε.

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. 1η Ενότητα: «Το Παρόν και το Μέλλον των Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα και την Ευρώπη» Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Σύντομο Ιστορικό Οδηγία 2003/30/ΕΚ οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές

Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές Δρ. Σπύρος Κιαρτζής Διευθυντής Εναλλακτικών Πηγών Ενέργειας & Νέων Τεχνολογιών Αθήνα 13 Νοεμβρίου 2014 Μία ματιά προς τα εμπρός... Η πρόκληση της κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Αιμ. Κονδύλη, Ι. Κ. Καλδέλλης, Χρ. Παπαποστόλου ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Μηχανολογίας Απρίλιος 2007 Στόχοι της εργασίας Η τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βιο-καύσιμα Κείμενο Θέσεων Αθήνα, Νοέμβριος 2007 1. Εισαγωγή Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι o μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Project για το μάθημα: «Οικονομική του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων» ΒΛΑΣΣΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ.: 2419 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών

Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών Νίκος Λιάπης Πρόεδρος Τεχνολογικής Πλατφόρμας Βιοκαυσίμων Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ A.E. Λίγη ιστορία... Οι

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα Dr. Stefan Junne Chair of Bioprocess Engineering, TU Berlin Seite 1 Γιατί βιοαέριο? Α)Είναι η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που είναι ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών Ι.Γ.Ε Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών στην Κύπρο Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ανάγκη Αξιοποίησης των ΑΠΕ στην Κύπρο Σήμερα επικρατεί πλήρης εξάρτηση της οικονομίας της Κύπρου από το εισαγόμενο πετρέλαιο.

Διαβάστε περισσότερα

ή «Η ένδοξη τριακονταετία»

ή «Η ένδοξη τριακονταετία» Δρ. Χάλαρης Μιχάλης Πρότυπο μη βιώσιμης ανάπτυξης : «Η συντηρητική επιλογή» Τριακονταετία 1946-19751975 «Η χρυσή περίοδος της οικονομικής ανάπτυξης» ή «Η ένδοξη τριακονταετία» Βελτίωση οικονομικής θέσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΠΑΥΛΟΣ Ν. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ: ΈΝΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟ ΗΜΕΡΙ Α: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ & ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΕΤΤΑΣ ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας,

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Η ΕΕ και η χώρα μας δεν διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Honda earthdreams Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε.

Honda earthdreams Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε. Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε. Soichiro Honda, 1956 ΥΒΡΙΔΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ ή ΑΝΑΓΚΗ Πωληθέντα Αυτοκίνητα ανά περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµένη καύση (σύγκαυση) άνθρακα και βιοµάζας Ιωάννα Παπαµιχαήλ Τµήµα βιοµάζας, ΚΑΠΕ Ορισµός καύση βιοµάζας µαζί µε ορυκτά καύσιµα, συχνότερα άνθρακα αλλά και φυσικό αέριο, στον ίδιο σταθµό ηλεκτροπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών - Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Ν. Παπαγιαννάκος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα