ΚΥΠΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ. Ευρώπη Μελέτη N Δεκεμβρίου 2010

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΠΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ. Ευρώπη Μελέτη N 210 9 Δεκεμβρίου 2010"

Transcript

1 ΚΥΠΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ Ευρώπη Μελέτη N Δεκεμβρίου 2010

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ... i I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 II. ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΟ... 2 A. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ... 2 B. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΩΝ... 3 Γ. Ο ΟΗΕ ΚΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Από το σχέδιο πλαισίου προς μια δέσμη ιδεών Το Σχέδιο Ανάν... 7 Δ. ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ... 8 III. ΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΛΟΓΟ... 9 A. H ΤΟΥΡΚΙΑ ΦΕΡΕΙ ΕΥΘΥΝΗ B. H ΕΕ ΘΕΩΡΕΙ ΠΩΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΤΟΛΕΣ ΘΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Γ. ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟΥΣ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ Δ. ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΤΟΠΙΣΜΕΝΩΝ ΕΞΑΣΘΕΝΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ IV. ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΤΩΝ ΕΤΩΝ A. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B. ΟΙ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΗΓΕΤΩΝ Η Περίοδος Χριστόφια-Ταλάτ: Μια Χαμένη Ευκαιρία Η Περίοδος Χριστόφια-Έρογλου: δε διαφαίνεται λύση Γ. ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ Δ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ V. ΙΔΕΕΣ ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΠΡΟΟΔΟ A. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΕΓΧΩΡΙΩΝ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ B. ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ Γ. ΒΑΡΩΣΙΑ Δ. ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΝΕΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ A. ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ B. ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ, ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΠΩΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Γ. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ INTERNATIONAL CRISIS GROUP Δ. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ INTERNATIONAL CRISIS GROUP ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΤΑ ΤΟ Ε. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ INTERNATIONAL CRISIS GROUP... 35

3 Ευρώπη/ Μελέτη N Δεκεμβρίου 2010 ΚΥΠΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ Το ιδιοκτησιακό ζήτημα αποτελεί ένα από τα πλέον περίπλοκα ζητήματα για την επίλυση του Κυπριακού, ενώ η απουσία μιας λύσης καθιστά επισφαλή τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι διατηρούν την ιδιοκτησία δεκάδων χιλιάδων κτηρίων και αγροτεμαχίων τα οποία βρίσκονται σε περιοχές ελέγχου της άλλης πλευράς. Ένα πειστικό σχέδιο για τη διευθέτηση των αντικρουόμενων αξιώσεων θα παρείχε σημαντική υποστήριξη στις προσπάθειες για την επανένωση του νησιού και θα αποτελούσε πειστήριο ενώπιον των εταίρων στο εξωτερικό της θέλησης των Κυπρίων για την επίτευξη ενός συμβιβασμού, παρ όλο που οι εκλογές του 2011 αποτελούν στην ουσία μια διορία για τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις. Καθώς, όμως, οι Κύπριοι πολιτικοί και η Τουρκία αδυνατούν να έλθουν σε συμφωνία, το ιδιοκτησιακό ζήτημα ολοένα και περισσότερο προσεγγίζεται εξατομικευμένα και μέσω της δικαστικής οδού μια διαδικασία, η οποία σε σύγκριση με μια συνολική διευθέτηση, θα αποβεί περισσότερο δαπανηρή, αργή και αναποτελεσματική για το σύνολο των εμπλεκόμενων. Σε περίπτωση απουσίας μιας συνολικής συμφωνίας, βαριές δικαστικές και διοικητικές κυρώσεις, καθώς επίσης και μεμονωμένες ενέργειες Κυπρίων πολιτών θα σημαίνουν πως το ιδιοκτησιακό ζήτημα δε θα μπορεί πλέον να αγνοηθεί ή να αποφευχθεί. Η ανάγκη για νέες ιδέες είναι επιτακτική. Με την πάροδο του χρόνου μετά τα γεγονότα που οδήγησαν σε μαζικές εκτοπίσεις πληθυσμού πριν από 47 χρόνια σε ορισμένες περιπτώσεις- πολλές ιδιοκτησίες έχουν παραχωρηθεί από τις τοπικές αρχές σε νέα πρόσωπα, έχουν πουληθεί, καταστραφεί ή αναπτυχθεί σημαντικά. Οι δύο κοινότητες έχουν διαχωριστεί και εγκαθιδρύσει νέες κοινωνικο-οικονομικές δομές στις περιοχές ελέγχου τους αντίστοιχα, έχοντας ζήσει με κλειστά τα σύνορά τους για σχεδόν τρεις δεκαετίες και έχοντας έρθει σε επιφανειακή μόνο επαφή από τη διάνοιξη των συνόρων το Έχουν, επίσης, υιοθετήσει αντικρουόμενες προσεγγίσεις σε ό,τι αφορά το ιδιοκτησιακό ζήτημα, με τους Ελληνοκύπριους να δίνουν έμφαση στην επιστροφή των ιδιοκτησιών και τους Τουρκοκύπριους στην ανταλλαγή μια διάσταση η οποία αντικατοπτρίζεται και σε σειρά τοπικών νομοθετημάτων. Υπάρχουν, επίσης, διαφωνίες σχετικά με το μέγεθος και την αξία των περιουσιών που διαθέτει η κάθε κοινότητα σε αμφότερες τις πλευρές του νησιού. Στα πλαίσια των συνομιλιών για την επίτευξη μιας διευθέτησης έχουν καταβληθεί προσπάθειες για την επίλυση του ζητήματος των περιουσιών, το οποίο άπτεται των ατομικών και συλλογικών ανθρώπινων δικαιωμάτων των εκτοπισμένων και των κληρονόμων τους, ποσοστό το οποίο ανέρχεται στο ένα πέμπτο του πληθυσμού του νησιού και την πλειοψηφία του οποίου αποτελούν Ελληνοκύπριοι. Οι προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του Ο.Η.Ε. Κόφι Ανάν κατά το διάστημα στόχευσαν σε μια συνολική λύση. Αυτές οι προσπάθειες, όμως, απέτυχαν, καθώς επίσης και οι γενικότερες συνομιλίες, αφήνοντας πίσω τους περισσότερα ανοιχτά ζητήματα παρά λύσεις. Ενώ υφίσταται μια γενικότερη συμφωνία για τη δημιουργία μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας στην Κύπρο, οι δύο κοινότητες υιοθετούν εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις σχετικά με το πώς η διζωνικότητα θα επηρεάσει το δικαίωμα της επιστροφής των εκτοπισμένων. Οι Ελληνοκύπριοι υπογραμμίζουν το δικαίωμα των εκτοπισμένων να επιστρέψουν και να απολαύσουν τις περιουσίες τους όπως αυτό κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο. Οι Τουρκοκύπριοι τονίζουν ότι θα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν την πλειοψηφία εντός της ζώνης ελέγχου τους, γεγονός που επηρεάζει τον αριθμό Ελληνοκυπρίων που τελικά θα ανακτήσουν τις περιουσίες τους. Στην πραγματικότητα, λιγότερο από το ένα τέταρτο των Ελληνοκυπρίων ή Τουρκοκυπρίων δηλώνουν πως είναι βέβαιο ή πιθανό να επιστρέψουν στα παλιά σπίτια τους σε περίπτωση που αυτά υπαχθούν στην περιοχή ελέγχου του άλλου συστατικού κράτους. Με την απουσία μιας πολιτικής διευθέτησης, ολοένα και περισσότεροι Κύπριοι καταφεύγουν σε δαπανηρές και αργές δικαστικές λύσεις. Διεθνή δικαστήρια έχουν καταστήσει την Τουρκία υπόλογη για παρεμπόδιση των Ελληνοκυπρίων να αποκτήσουν πρόσβαση στις περιουσίες τους στο βορρά και της έχουν επιβάλλει χρηματικές κυρώσεις. Παρ όλα αυτά, τα δικαστήρια αναγνωρίζουν πως όσοι έχουν κάνει χρήση των περιουσιών επί μακρόν έχουν επίσης δικαιώματα και πως οι ιδιοκτήτες θα πρέπει

4 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκτεμβρίου 2010 Σελίδα ii να είναι σε θέση να δεχτούν ανταλλαγή των περιουσιών σε εθελοντική βάση. Ιδιαίτερα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) έχει ενθαρρύνει τους Κυπρίους να βασιστούν στα εγχώρια διορθωτικά μέτρα, όπως η Τουρκοκυπριακή Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας, στην οποία αρκετές εκατοντάδες εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων έχουν ήδη υποβάλει αιτήσεις. Σε αυτό τον κύκλο των συνομιλιών για την επανένωση του νησιού, ο οποίος ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2008, οι δύο ηγέτες έχουν συμφωνήσει επί της αρχής για τη διευθέτηση του ιδοκτησιακού ζητήματος μέσω ενός συνδυασμού αποκατάστασης, ανταλλαγής και αποζημιώσεων. Ενδεχόμενος συμβιβασμός θα πρέπει να εξισορροπεί τα δικαιώματα των εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων με αυτά των εκτοπισμένων Τουρκοκυπρίων, και θα πρέπει να λάβει υπ όψη τις ανάγκες των Τούρκων εποίκων που θα παραμείνουν στο νησί, ο ακριβής αριθμός των οποίων θα προσδιορισθεί με αμοιβαία συμφωνία. Ο εποικισμός αυτός στην Κύπρο αντιβαίνει στο πνεύμα της 4 ης Συνθήκης της Γενεύης, όμως τα παιδιά των εποίκων μπορεί να έχουν πλέον γεννηθεί και ζήσει όλη τους τη ζωή στο νησί. Οι αποτυχίες των προηγούμενων τριών δεκαετιών αποδεικνύουν ότι καμία πλευρά δεν έχει πιθανότητες να επιτύχει την ιδεατή γι αυτήν λύση, ενώ υπάρχει ανάγκη για ευελιξία. Οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι, παρ όλο που επιθυμούν να διατηρήσουν την πλειοψηφία στο δικό τους συστατικό κράτος, μεταξύ δύο τρίτων και τριών τετάρτων των ιδιοκτησιών στην περιοχή ελέγχου τους ανήκαν σε Ελληνοκύπριους το 1974, οπότε και η διχοτόμηση του νησιού έλαβε χώρα. Θα πρέπει να κατανοήσουν ότι στην ελληνοκυπριακή ρητορεία προσδίδεταιι ιδιαίτερη σημασία στο δικαίωμα της επιστροφής. Οι Τούρκοι και οι Τουρκοκύπριοι ηγέτες θα πρέπει να υπενθυμίσουν στους λαούς τους ότι η διχοτόμηση του νησιού στερείται νομικής βάσης. Οι πολιτικοί κύκλοι στην Άγκυρα, ιδιαιτέρως, θα πρέπει να καταβάλλουν εκ νέου προσπάθειες και να προχωρήσουν με συνέπεια, ούτως ώστε να διαβεβαιώσουν τους Ελληνοκύπριους για την προσήλωσή τους στην αναζήτηση μιας λύσης, συμπεριλαμβανομένης και της επιστροφής των περιουσιών. Για την Άγκυρα ιδίως, η επ άπειρον κατοχή θα συνεπαγόταν υψηλότερο κόστος, και σε ό,τι αφορά ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις και σε ό,τι αφορά την ενταξιακή πορεία της στην Ε.Ε. Οι Ελληνοκύπριοι, από την άλλη, θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπ όψη τους τις αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, οι οποίες κλονίζουν την πεποίθησή τους ότι τα δικαιώματα των αρχικών ιδιοκτητών και των κληρονόμων τους υπερισχύουν όλων των υπόλοιπων παραγόντων. Ενδεχόμενη συμβιβαστική λύση θα πρέπει να αντανακλά την αντίληψη πως δε θα μπορούν αυτομάτως όλοι οι Ελληνοκύπριοι να επιστρέψουν στις παλιές τους περιουσίες στα πλαίσια μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ Προς τις ηγεσίες της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας: 1. Να καταστήσουν την ελληνοκυπριακή πρόταση για συσχέτιση των διαπραγματεύσεων επί του ιδιοκτησιακού ζητήματος, του εδαφικού ζητήματος και του ζητήματος των εποίκων, το πρώτο βήμα προς μια διεθνή διάσκεψη επί του συνόλου των προς διαπραγμάτευση θεμάτων που προτάθηκαν από τους Τουρκοκύπριους. 2. Να δρομολογήσουν αμφότερα τα μέρη μια κοινή, άμεση και αντιπροσωπευτική διεξαγωγή ελέγχου των έγγειων ιδιοκτησιών και στις δύο πλευρές του νησιού ώστε να επιτευχθεί μια κοινώς αποδεκτή κατηγοριοποίηση των περιουσιών. 3. Να προετοιμάσουν άμεσα και από κοινού μια μελέτη σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις που θα επιφέρουν οι διάφορες προτάσεις για την επαναξιοποίηση των περιουσιών και στις δύο πλευρές, συμπεριλαμβανομένης και μιας μελέτης επιτευξιμότητας για τo άνοιγμα του θερέτρου-φαντάσματος των Βαρωσίων σε περίπτωση εξεύρεσης μιας πολιτικής λύσης. 4. Να γεφυρώσουν τις διαφορές σχετικά με τις βασικές προσεγγίσεις στο ιδιοκτησιακό ζήτημα: α) οι δύο πλευρές θα πρέπει να δηλώσουν ότι όλοι οι προ του 1974 ιδιοκτήτες σπιτιών θα έχουν κατ αρχήν το δικαίωμα να διεκδικήσουν τις κύριες κατοικίες τους β) η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να προετοιμάσει την κοινή γνώμη ώστε να αποδεχθεί ότι το δικαίωμα αποκατάστασης σε ένα τουρκοκυπριακό συστατικό κράτος μπορεί να υποστεί περιορισμούς τόσο με βάση τη διζωνικότητα, όσο και σε περιπτώσεις που θα ορισθούν κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας, όπως για παράδειγμα περιπτώσεις δημόσιας χρήσης γ) η τουρκοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να προσφέρει την αποκατάσταση όσον το δυνατόν περισσότερων περιουσιών στα πλαίσια της διζωνικότητας, προστατεύοντας παράλληλα τα δικαιώματα των τωρινών χρηστών, κυρίως σε περιπτώσεις που και οι ίδιοι είναι εκτοπισμένοι και χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες ιδιοκτησίες ως κύρια κατοικία και δ) θα πρέπει να παρασχεθούν εναλλακτικές δυνατότητες στέγασης σε όσους θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και δε διαθέτουν άλλη κατοικία.

5 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκτεμβρίου 2010 Σελίδα iii Προς την ελληνοκυπριακή ηγεσία: 5. Θα πρέπει να ορίσουν το νομικό πλαίσιο για τις ανταλλαγές περιουσιών μεταξύ των εκτοπισμένων ιδιοκτητών και από τις δύο πλευρές, οι οποίες θα έχουν εγκριθεί από την Τουρκοκυπριακή Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας (ΕΑΠ). 6. Να σταματήσουν να αποθαρρύνουν τους Ελληνοκυπρίους από το να καταθέτουν αιτήσεις στην Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας 7. Να επιτρέψουν στους Τουρκοκύπριους που κατοικούν στο βόρειο τμήμα του νησιού και είναι ιδιοκτήτες εγκαταλελειμμένων περιουσιών στο νότο, πρόσβαση στα ίδια διορθωτικά μέτρα που απολαμβάνουν και οι ιδιοκτήτες που κατοικούν οπουδήποτε αλλού. Προς την τουρκοκυπριακή ηγεσία: 8. Να διασφαλίσουν τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στις διαδικασίες της Επιτροπής Ακίνητης Περιουσίας, τους υπολογισμούς των αποζημιώσεων και τις λεπτομέρειες των πληρωμών και να δεσμευθούν για την επέκταση της λειτουργίας της και πέραν της λήξης της διορίας του Να άρουν τους περιορισμούς κατοικίας στις κληρονομηθείσες ιδιοκτησίες στο βόρειο τμήμα του νησιού για κληρονόμους εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων. 10. Να υποστηρίζουν τις τρέχουσες συνομιλίες με πάγωμα της ανοικοδόμησης εντός ελληνοκυπριακών ιδιοκτησιών στο βόρειο τμήμα του νησιού Προς την τουρκική ηγεσία: 11. Να αρχίσει εκ νέου προσπάθειες και να προχωρήσει με συνέπεια, ούτως ώστε να διαβεβαιώσει την ελληνοκυπριακή πλευρά για την προσήλωσή της Τουρκίας στην εξεύρεση μιας λύσης, συμπεριλαμβανομένης και της επιστροφής περιουσιών και εδαφών, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές προηγούμενων σχεδίων του ΟΗΕ. Λευκωσία/ Κωνσταντινούπολη/ Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2010

6 Ευρώπη Μελέτη N Δεκεμβρίου 2010 ΚΥΠΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ελληνοκυπριακή και η τουρκοκυπριακή κοινότητα ζούσαν αναμεμειγμένες και διασκορπισμένες σε όλο το νησί, πριν από την έγερση των εθνοτικών εντάσεων στο τέλος της βρετανικής αποικιοκρατικής περιόδου, η οποία οδήγησε στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας το Οι Ελληνοκύπριοι, που αποτελούσαν το 80% του συνολικού πληθυσμού εκείνη την περίοδο, ήταν κάτοικοι σε μεγαλύτερο βαθμό των αστικών κέντρων, ενώ οι Τουρκοκύπριοι, που αποτελούσαν περίπου το 18% του συνολικού πληθυσμού, της υπαίθρου. Οι πρώτες μεγάλες μετατοπίσεις πληθυσμού ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια της συνταγματικής κρίσης του , όταν οι Ελληνοκύπριοι στν πραγματικότητα πήραν τον έλεγχο της διακυβέρνησης και οι Τουρκοκύπριοι εξαναγκάστηκαν να μεταβούν σε γκέτο ή σε θύλακες χωριών. Τότε, το 1974, μετά την υποστήριξη της Αθήνας στο πραξικόπημα που έλαβε χώρα στη Λευκωσία και το οποίο στόχευε στην ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, η Τουρκία επικαλέστηκε το δικαίωμα που προέβλεπε η συνθήκη του 1960 για αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και εισέβαλε στο βόρειο τμήμα του νησιού καταλαμβάνοντας το ένα τρίτο του. 1 δυο βρετανικών βάσεων (3% της επικράτειας). Η εναπομείνασα περιοχή, το 3% της επικράτειας του νησιού, αποτελεί τη Νεκρή Ζώνη ή Πράσινη Γραμμή που βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP). Μεταξύ του 1963 και 1974, σχεδόν οι μισοί από τους κατοίκους της Κύπρου, έχασαν την περιουσία τους ως αποτέλεσμα των διακοινοτικών διαμαχών ή των στρατιωτικών ενεργειών σε απόλυτους αριθμούς επηρεάστηκαν σχεδόν τρεις φορές περισσότεροι Ελληνοκύπριοι σε σχέση με τους Τουρκοκύπριους, αλλά ως ποσοστό της κοινότητάς τους, ουσιαστικά περισσότεροι Τουρκοκύπριοι εκτοπίστηκαν. Ο συνολικός πληθυσμός έχει πλέον διπλασιαστεί, και ανέρχεται στο 1,1 εκατομμύριο, με σχεδόν όλους τους κατοίκους να μένουν σε δύο χωριστές ζώνες έχοντας ελάχιστη επαφή μεταξύ τους για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Η ενέργεια αυτή, που καταδικάστηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ Γ.Σ.) και με ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, οδήγησε στην κατάληψη του 37% της επικράτειας του νησιού από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, το οποίο αποτελεί τόπο κατοικίας για λιγότερο από το 20% του συνολικού πληθυσμού. 2 Η ελληνοκυπριακή ζώνη καλύπτει περίπου το 60% της επικράτειας, συμπεριλαμβανομένων και των 1 Για προηγούμενες μελέτες της Crisis Group για την Κύπρο, βλ. Crisis Group Ευρώπης Μελέτες: Νο 171, Το Αδιέξοδο της Κύπρου: Το Επόμενο Βήμα, 8 Μαρτίου 2006, Νο 190 Κύπρος: Αναστροφή της Διολίσθησης προς τη Διχοτόμηση, 10 Ιανουαρίου 2008, Επανένωση της Κύπρου: Η Ευνοϊκότερη έως Τώρα Συγκυρία, 23 Ιουνίου 2008 και Νο 201 Κύπρος: Επανένωση ή Διχοτόμηση, 30 Σεπτεμβρίου Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για τη στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας και την ακόλουθη κατοχή περιλαμβάνουν τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας 353 (20 Ιουλίου 1974) και 360 (16 Αυγούστου 1974), όπως επίσης και το Ψήφισμα 3212 της Γενικής Συνέλευσης (1 Νοεμβρίου 1974).

7 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 2 II. ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΟ A. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ Μεταξύ και Ελληνοκύπριοι αναγκάστηκαν σε φυγή από το βόρειο τμήμα του νησιού το Οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν πως άφησαν πίσω τους ιδιοκτησίες 4 και ισχυρίζονται ότι κατέχουν περιουσιακά δικαιώματα επί του 78% της έγγειας ιδιοκτησίας στο βόρειο τμήμα του νησιού. Τουρκοκύπριος αξιωματούχος εκτιμά πως η συνολική έκταση που ανήκει σε Ελληνοκύπριους αντιστοιχεί σε 1.5 εκατομμύριο κυπριακά στρέμματα (περίπου τ.χλμ., το 60% από τα συνολικά τ.χλμ. που βρίσκονται σήμερα υπό τουρκοκυπριακό έλεγχο) τα οποία χρησιμοποιούνται από τους Τουρκοκύπριους κατά «ένα πολύ μεγάλο ποσοστό». 5 Το 1977 η τουρκοκυπριακή διοίκηση ενέκρινε το «Νόμο περί Κατοικίας, Διανομής της Γης και Ιδιοκτησιών Ίσης Αξίας», σύμφωνα με τον οποίο διανεμήθηκαν στους εκτοπισμένους Τουρκοκύπριους οι εγκαταλελειμμένες περιουσίες των Ελληνοκυπρίων μέσα από ένα σύστημα «ανταλλαγής πόντων». Έλαβαν κουπόνια σε αντάλλαγμα των περιουσιών που άφησαν στο νότιο τμήμα του νησιού, με τα οποία θα μπορούσαν να αποκτήσουν ιδιοκτησίες αντίστοιχης αξίας στο βορρά, οι οποίες είχαν εγκαταληφθεί από Ελληνοκύπριους. Μεταξύ του 1975 και 1981, η Τουρκία ενθάρρυνε τους πολίτες της να εγκατασταθούν στο βόρειο τμήμα της Κύπρου 6 αντιβαίνοντας στο πνεύμα της Τέταρτης 3 Τα χαμηλότερα μεγέθη παρατίθενται από τους Özlem Oğuz Çilsal, Πραξούλα Αντωνιάδου Κυριάκου και Fiona Mullen, «Η Επόμενη Μέρα ΙΙΙ: Μέρισμα Ειρήνης από την Κύπρο για την Τουρκία και την Ελλάδα», Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη, Όσλο, 1/2010. Τα υψηλότερα μεγέθη είναι από το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2001 της UNFICYP, ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων πληθυσμών (ΕΕΠ) στο νότο ανήλθε στις και στο βορρά στις , συνολικά τους σε όλο το νησί. Παραπομπή από «Κύπρος: Η Έλλειψη Πολιτικής Συμφωνίας Εμποδίζει τους Εκτοπισμένους από το να Απολαύσουν Πλήρως τα Περιουσιακά τους Δικαιώματα», Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικού Εκτοπισμού, 18 Δεκεμβρίου 2007, σελ Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Ελληνοκύπριος αξιωματούχος, Οκτώβριος Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Τουρκοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Οκτώβριος Πιθανόν οι μισοί από τους εκτιμώμενους ως κατοίκους του τουρκοκυπριακού βορρά είτε είχαν γεννηθεί στην Τουρκία ή είναι απόγονοι αυτών των εποίκων. «Η Συνθήκης της Γενεύης. 7 Οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν πως η Άγκυρα και η τότε σκληροπυρηνική τουρκοκυπριακή ηγεσία επιθυμούσαν να δημιουργήσουν ένα είδος αποικιοκρατικού καθεστώτος στο βόρειο τμήμα του νησιού. Επίσης, η μετανάστευση αυτή αποτέλεσε εν μέρει μια προσπάθεια εκ μέρους της Τουρκίας για προώθηση της οικονομικής αυτάρκειας και εξάλειψη της διαδεδομένης φτώχειας στο βόρειο τμήμα του νησιού μετά το Οι μετατοπισμένοι από το νότιο τμήμα του νησιού ήταν οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτοι. 8 Μετά τη μονομερή διακήρυξη της ανεξαρτησίας τους το 1983, 9 οι Τουρκοκύπριοι τροποποίησαν το νόμο του 1977 περί ιδιοκτησίας με το Άρθρο 159 του Συντάγματος του 1985 και παραχώρησαν τίτλους ιδιοκτησίας για τις ελληνοκυπριακές περιουσίες στο βορρά στους εκτοπισμένους, οι οποίοι με τη σειρά τους παραχώρησαν προς τη διοίκηση όποιες αξιώσεις είχαν για τις εγκαταλελειμμένες περιουσίες τους στο νότιο τμήμα του νησιού. 10 Τέτοιοι τίτλοι ιδιοκτησίας παραχωρήθηκαν και σε άλλους, όπως οι βετεράνοι των ενόπλων συγκρούσεων με τους Ελληνοκυπρίους και κάποιοι έποικοι. Μέσω αυτού του νόμου, στον οποίο δε γινόταν καμία αναφορά στα περιουσιακά δικαιώματα των Ελληνοκυπρίων, η τουρκοκυπριακή διοίκηση ουσιαστικά απαλλοτρίωσε όλες τις εγκαταλελειμμένες ακίνητες περιουσίες των Ελληνοκυπρίων στο βορρά και τις Τουρκία προέβει σε δηλώσεις στη Μερσίνη (τουρκική πόλη στις ακτές της Μεσογείου) το 1975, ζητώντας από τους ανθρώπους να πάνε στην Κύπρο. Οι γονείς μου μετακόμισαν εδώ όταν ήμουν πολύ μικρή. Έζησα εδώ όλη μου τη ζωή. Μένω σ ένα παλιό ελληνοκυπριακό σπίτι, το οποίο μεταβίβασε σε μένα η Τουρκοκύπρια πεθερά μου, η οποία το απέκτησε μέσω του συστήματος σημείων ίσης αξίας το Το σπίτι το έχουμε βελτιώσει σημαντικά». Συνέντευξη στην Crisis Group, γιος Τουρκοκύπριου μετανάστη στη Μόρφου, 11 Οκτωβρίου Στο άρθρο 49 της Τέταρτης Συνθήκης της Γενεύης αναφέρεται: «Μεμονωμένες ή βίαιες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, όπως επίσης και απελάσεις προστατευμένων ατόμων από τα κατεχόμενα εδάφη σε αυτά της Κατοχικής Δύναμης ή οποιαδήποτε άλλης χώρας, κατεχόμενης ή μη, απαγορεύονται, ανεξάρτητα από το κίνητρό τους...η Κατοχική Δύναμη δε θα απελάσει ή μεταφέρει τμήματα του δικού της πληθυσμού στο έδαφος το οποίο κατέχει». 8 «Υπήρχε οικονομικό αδιέξοδο. Οι λιγοστοί διαθέσιμοι χώροι της αρχικής τουρκοκυπριακής γης ακρίβυναν πολύ. Είχαμε σοβαρά προβλήματα τη δεκαετία του 80». Συνέντευξη στην Crisis Group, Τουρκοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Οκτώβριος Η αυτοαποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου» (ΤΔΒΚ) είναι επίσημα αναγνωρισμένη μόνο από την Τουρκία. Τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας 541 (1983) και 550 (1984) διακηρύσσουν την οντότητα αυτή παράνομη και ζητούν από όλα τα κράτη να απέχουν από την αναγνώρισή της. 10 «Νόμος περί Κατοικίας, Κατανομής της Γης και Ιδιοκτησίας Ίσης Αξίας» (Νόμος Νο. 41/1977).

8 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 3 παρέδωσε στους πολίτες της. Πρώην υψηλόβαθμος Τουρκοκύπριος αξιωματούχος ανέφερε στην Crisis Group: «Η πλειοψηφία των περιουσιών διανεμήθηκε στα πλαίσια πελατειακών σχέσεων», όχι σ αυτούς που τις είχαν πραγματικά ανάγκη, αλλά σ εκείνους που είχαν τις καλύτερες γνωριμίες με όσους βρίσκονταν στην εξουσία στο βόρειο τμήμα του νησιού. 11 Η απόφαση του 2005 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στην υπόθεση Ξενίδη- Αρέστη εναντίον Τουρκίας (βλ. παρακάτω) υποχρέωσε τους Τουρκοκύπριους να τροποποιήσουν το Άρθρο 159, ώστε να καταστεί δυνατή η αποκατάσταση περιουσιών, όπως επίσης και η αποζημίωση και η ανταλλαγή, ως διορθωτικά μέτρα για τους εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες. Τον ίδιο χρόνο, η τουρκοκυπριακή διοίκηση θέσπισε το «Νόμο περί Αποζημίωσης, Ανταλλαγής και Αποκατάστασης Ακινήτων» και ίδρυσε την Επιτροπή Ακίνητων Περιουσιών (ΕΑΠ) για να διαχειριστεί τις αξιώσεις Ελληνοκυπρίων για τις περιουσίες τους. 12 Όπως περιγράφεται και παρακάτω, ολοένα και περισσότεροι Ελληνοκύπριοι καταφεύγουν σε αυτό το εγχώριο διορθωτικό μέτρο, αλλά η κατάσταση στην πράξη γίνεται όλο και πιο αυθαίρετη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Μόρφου (Güzelyurt στα τουρκικά), μια κυπριακή πόλη στο βόρειο τμήμα του νησιού με κατοίκους, 13 η οποία ως επί το πλείστον ήταν ελληνοκυπριακή πριν από το Κάποιοι από τους Τουρκοκύπριους που εγκαταστάθηκαν εκεί μετά το 1974 είχαν ήδη μετακινηθεί από τις εστίες τους για δεύτερη φορά, την πρώτη στις αρχές της δεκαετίας του 1960 λόγω των αναταραχών που σημειώθηκαν τότε. Παρ όλα αυτά, το 2004 οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι υπερψήφισαν το σχέδιο του ΟΗΕ για την επανένωση του νησιού, αν και για πολλούς κάτι τέτοιο θα σήμαινε την εκ νέου αλλαγή τόπου διαμονής. 15 Η θετική τους ψήφος κατά ένα μέρος 11 Συνέντευξη στην Crisis Group, Βρυξέλλες, Νοέμβριος Νόμος 67/2005. Τα δύο ξένα μέλη, που πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου για διεθνή αποζημίωση, είναι ο Hans- Christian Krüger, πρώην Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ο Daniel Tarschys, πρώην Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης. 13 Συνέντευξη στην Crisis Group, ο Τουρκοκύπριος δήμαρχος της Μόρφου, Λευκωσία, 12 Οκτωβρίου Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο πληθυσμός της Μόρφου πριν το 1974 ανερχόταν περίπου σε Ελληνοκύπριους. 15 Οι περισσότεροι από τους εκτοπισμένους έχουν διακόψει ολοκληρωτικά τους δεσμούς με το νότο. «Ζούσα στη Λεμεσό όταν ξέσπασαν οι συγκρούσεις. Τραυματίστηκα κατά τη διάρκεια των συμπλοκών. Αναζήτησα καταφύγιο σε μια από τις βρετανικές βάσεις, πριν διαφύγω στη Μερσίνη (Τουρκία). Από κει, μετακόμισα στο χωριό Ζώδια (στη βόρεια Κύπρο) και μετά στο χωριό Ελιά κοντά στη Μόρφου, όπου τώρα ζω σε ένα πρώην ελληνοκυπριακό σπίτι. Έχουμε περάσει πολλά. Δεν έχω καταδείκνυε και την ανάγκη τους για νομική ασφάλεια στο μέλλον, ενώ πολλοί κάτοικοι της Μόρφου επιζητούσαν επίσης να τους καταστεί σαφής ο τρόπος αποζημίωσής τους για το διάστημα που συντηρούσαν τις περιουσίες των Ελληνοκυπρίων. 16 Ωστόσο, το κλίμα έχει αλλάξει από το 2004, όταν το 76% των Ελληνοκυπρίων απέρριψε το σχέδιο του ΟΗΕ για επανένωση του νησιού, ενώ το 65% των Τουρκοκυπρίων το υπερψήφισε. Μέχρι τότε, πολλοί Τουρκοκύπριοι παρέμεναν συγκρατημένοι μπροστά στις εξελίξεις μιας ενδεχόμενης διευθέτησης, αξιοποιώντας και αναπτύσσοντας σε περιορισμένο μόνο βαθμό τις ιδιοκτησίες και την ακίνητη περιουσία των Ελληνοκυπρίων. Μετά το δημοψήφισμα, παράγοντες του οικοδομικού τομέα φάνηκαν πεπεισμένοι ότι δεν υπήρχε πιθανότητα διευθέτησης του ζητήματος ούτε λόγος να συνεχίσουν να σέβονται τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των Ελληνοκυπρίων. Επωφελούμενοι από την έκρηξη της παγκόσμιας ζήτησης στην αγορά ακινήτων, έχουν προχωρήσει σε κατασκευαστικά έργα, όπως ξενοδοχεία και βίλες, τα οποία έχουν καλύψει το μεγαλύτερο μέρος/κομμάτι των τουρκοκυπριακών ακτογραμμών στο βόρειο τμήμα του νησιού. Τα τελευταία δύο χρόνια, ωστόσο, σημειώθηκε πτώση στην ανοικοδόμηση εν μέρει λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, εν μέρει λόγω της αναζωπύρωσης των ελπίδων για διευθέτηση μετά την έναρξη των συνομιλιών το 2008 και εν μέρει λόγω του αισθήματος αβεβαιότητας που προκύπτει από τις δικαστικές αποφάσεις σε σχέση με τις υποθέσεις ακινήτων (βλ. παρακάτω). B. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΩΝ Οι Τουρκοκύπριοι υποστηρίζουν πως εγκατέλειψαν 130 χωριά στο νότιο τμήμα του νησιού, αρχίζοντας από το Ισχυρίζονται πως κατέχουν την ιδιοκτησία πάει καν να δω την περιουσία μου στο νότο, δε θέλω να έχω καμία σχέση». Συνέντευξη στην Crisis Group, εκτοπισμένος Τουρκοκύπριος που κατοικεί στη Μόρφου, 11 Οκτωβρίου Τουρκοκύπριος ο οποίος εκτοπίστηκε από την Πάφο σε ηλικία εννιά χρονών δήλωσε, «όταν μετακόμισα στο σπίτι μου {στο χωριό Δίκωμο}, αυτό ήταν έτοιμο να καταρρεύσει. Το φρόντισα το ξανάχτισα. Τι θα κάνω αν ο Ελληνοκύπριος ιδιοκτήτης το θέλει πίσω; Είμαι 45 χρονών και μόνος. Δεν έχω που αλλού να πάω». Συνέντευξη στην Crisis Group, Λευκωσία, 13 Οκτωβρίου Μεταξύ του 1963 και του 1974 οι Τουρκοκύπριοι διέμεναν σε θύλακες, οι οποίοι αντιστοιχούσαν στο 3% της έκτασης του νησιού. Δεν είχαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις περιουσίες τους ή να καλλιεργήσουν τη γη τους και ήταν αναγκασμένοι να πωλούν σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές προκειμένου να επιβιώσουν. Χιλιάδες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί μέσα σε μια περίοδο έντεκα χρόνων ενώ υπήρξε εκτεταμένη διάβρωση των τουρκοκυπριακών ακινήτων». Ηλεκτρονική

9 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα περιουσιών, από τις οποίες υποστηρίζουν πως έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, έχουν υποστεί βλάβες και έχουν κατοικηθεί από εκτοπισμένους Ελληνοκυπρίους. 18 Οι Ελληνοκύπριοι αναγνωρίζουν ότι ιδιοκτησίες ανήκουν στους Τουρκοκύπριους. Συνολικά, η τουρκοκυπριακή πλευρά έχει αξιώσεις για το 22.8% της γης στο νότιο τμήμα του νησιού, ενώ οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν ότι το ποσοστό αυτό κυμαίνεται γύρω στο 14%, θέση η οποία συμπίπτει και με τις εκτιμήσεις εξωτερικών παραγόντων. 19 Σύμφωνα με διεθνή αξιωματούχο, η συνολική επιφάνεια γης που ανήκει στους Τουρκοκύπριους αναλογεί περίπου σε στρέμματα (670 τ.χλμ.), 20 δηλαδή σχεδόν στο 12% από τα τ.χλμ. της συνολικής επιφάνειας της ελληνοκυπριακής ζώνης. Η ελληνοκυπριακή πολιτική ως προς τις εγκαταλελειμμένες ιδιοκτησίες στο νότο διαφέρει σημαντικά σε σχέση με την τουρκοκυπριακή προσέγγιση στο θέμα αυτό. Ο νόμος της Κυπριακής Δημοκρατίας συνεχίζει να θεωρεί τους Τουρκοκύπριους ως τους νόμιμους ιδιοκτήτες στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές, παρόλο που οι ιδιοκτησίες τους έχουν περάσει στη δικαιοδοσία του Υπουργείου Εσωτερικών από το Ο επονομαζόμενος Νόμος-Θεματοφύλακας απαγόρευε την πώληση, ανταλλαγή ή μεταφορά των εγκαταλελειμμένων τουρκοκυπριακών περιουσιών, τουλάχιστον χωρίς τη συγκατάθεση του κηδεμόνα, εξαιτίας της έκρυθμης κατάστασης που προέκυψε μετά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση το Ωστόσο, κάποιες από αυτές τις ιδιοκτησίες αλληλογραφία της Crisis Group, Τουρκοκύπριος αξιωματούχος, Δεκέμβριος Συνέντευξη στην Crisis Group, Τουρκοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Οκτώβριος Ayla Gürel και Kudret Özersay, «Πολιτικές του Περιουσιακού στην Κύπρο», Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη, Όσλο, Το 22.8 % περιλαμβάνει γη που κάποτε ανήκε στα τουρκικά μουσουλμανικά βακούφια (ιδρύματα) φιλανθρωπικού χαρακτήρα, τα απομεινάρια της οποίας έχουν τώρα συγκεντρωθεί σε ένα ίδρυμα γνωστό ως Εβκάφ η γη αυτή αναδιανεμήθηκε κατά τη διάρκεια της βρετανικής αποικιοκρατίας. Διεκδικήσεις που βασίζονται πάνω στο επιχείρημα του Εβκάφ δεν έχουν τύχει γενικής αποδοχής από τα δικαστήρια (βλ. τη συζήτηση για τα Βαρώσια παρακάτω). Halil Giray, Kıbrıs ile İlgili Rakamsal Bilgiler [Αριθμητικά Μεγέθη της Κύπρου],Ιούνιος 1993, ακόμη μία λεπτομερής αλλά ιδωτικά διανεμημένη μελέτη των ανταγωνιστικών διεκδικήσεων, όπως παρατίθεται στους Gürel and Özersay. 20 Συνέντευξη στην Crisis Group, διεθνής αξιωματούχος, Κύπρος, Νοέμβριος Οι εξαιρέσεις περιλαμβάνουν εκείνους τους Τουρκοκύπριους που μπορούν να αποδείξουν ότι ζουν μόνιμα στο εξωτερικό και πιθανόν εκείνους που μπορούν να αποδείξουν μόνιμη εγκατάσταση στις περιοχές που βρίσκονται υπό κυβερνητικό έλεγχο για τουλάχιστον έξι μήνες. Παρόλο που αυτό συνιστά την επίσημη θέση, «δεν υπάρχει ξεκάθαρα διατυπωμένη πολιτική ή καθοδήγηση από την κυβέρνηση [σχετικά με το πως αποδεικνύεται η μόνιμη διαμονή] και δεν είναι ξεκάθαρο πόσο ενοικιάστηκαν στους εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους και κάποιες άλλες χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες του δημοσίου τομέα. 22 Ιδρύθηκε το «Ταμείο Τουρκοκυπριακών Περιουσιών» το οποίο θα αναλάμβανε να πληρώσει αποζημιώσεις σε περιπτώσεις απώλειας χρήσης και απαλλοτρίωσης στους ιδιοκτήτες μετά την εξεύρεση μιας λύσης, όμως δεν είναι ξεκάθαρο πόσα χρήματα υπάρχουν στο ταμείο αυτό. 23 Κάποιοι Τουρκοκύπριοι έχουν δοκιμάσει να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην αποκατάσταση από τη αρμόδια αρχή. Το 2004, ένας Τουρκοκύπριος που επιθυμούσε να επιστρέψει και να εγκατασταθεί στην ιδιοκτησία του στο νότο και στον οποίο είχε αρχικά ανακοινωθεί πως θα έπρεπε να περιμένει την εξεύρεση μιας λύσης στο κυπριακό ζήτημα κέρδισε την υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας. 24 Η απόφαση βασίστηκε στο γεγονός πως ο αιτών κατοικούσε στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές για έξι μήνες πριν αποφασίσει να διεκδικήσει την εγκαταλελειμμένη περιουσία του. Η κυβέρνηση επανέλαβε την επίσημη αυτή θέση στην έκθεση του 2009 του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας πως οι Τουρκοκύπριοι που επιστρέφουν από το βόρειο αποτελεσματικά εφαρμόζεται αυτός ο κανόνας». Ηλεκτρονική αλληλογραφία της Crisis Group, Metin Kemal, Τουρκοκύπριος δικηγόρος που ασκεί το επάγγελμα του στην Κυπριακή Δημοκρατία, 1 Δεκεμβρίου Παραδείγματα περιλαμβάνουν το χώρο του αεροδρομίου στη Λάρνακα και το σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Λεμεσό. Πολλά τουρκικά χωριά στο νότο είναι άδεια μια τουρκοκυπριακή μελέτη περιλαμβάνει στον κατάλογο 34 χωριά, τα οποία τώρα είναι εντελώς ερειπωμένα. «Κατεστραμμένα Τουρκικά Χωριά στη Νότια Κύπρο», γραφείο προεδρίας, Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου, Λευκωσία, «Αναζητούσα αυτό το Ταμείο. Δεν ξέρω που είναι ή πόσα χρήματα υπάρχουν σ αυτό». Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Αχιλλέας Δημητριάδης, Ελληνοκύπριος δικηγόρος που έχει χειριστεί υποθέσεις τουρκοκυπριακών περιουσιών, 8 Νοεμβρίου Ο αιτών, Arif Mustafa, κατοικούσε στο νότο και επομένως υποστήριζε πως η περίπτωση του δεν εμπίπτει στον ορισμό «Τουρκοκύπριος» σύμφωνα με το περιεχόμενο του Νόμου- Θεματοφύλακα. Το Υπουργείο Εσωτερικών είχε αρχικά απορρίψει το αίτημά του για επιστροφή και το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε υπέρ της επιστροφής του μόνο αφότου ο γενικός εισαγγελέας ήρε την αντίθεσή του στο να προωθήσει την υπόθεση. Πέρασαν περίπου τρία χρόνια πριν ο Mustafa μπορέσει να ξαναδιεκδικήσει την περιουσία του. Ηλεκτρονική αλληλογραφία της Crisis Group, Metin Kemal, Τουρκοκύπριος δικηγόρος που ασκεί το επάγγελμα του στην Κυπριακή Δημοκρατία, 1 Δεκεμβρίου Στην τελική του απόφαση, το Ανώτατο Δικαστήριο δήλωσε πως εφόσον ο σκοπός του νόμου ήταν να προστατέψει τις εγκαταλελειμμένες περιουσίες κατά την απουσία του ιδιοκτήτη, θα πρέπει να του επιστραφεί η περιουσία του. Arif Mustafa εναντίον Υπουργείου Εσωτερικών, Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου, Υπόθεση Νο. 125/2004.

10 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 5 τμήμα του νησιού ή το εξωτερικό για να ζήσουν μόνιμα στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν την ιδιοκτησία τους, και προσθέτοντας πως αυτομάτως πληρούν τα κριτήρια για να λάβουν αποζημιώσεις, είτε κατοικούν στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές ή έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στο εξωτερικό. 25 Παρ όλα αυτά, ορισμένοι νομικοί εμπειρογνώμονες υιοθετούν διαφορετική θέση, υποδεικνύοντας μια σχετική παράγραφο του Νόμου- Θεματοφύλακα που απαγορεύει ρητά οποιαδήποτε χορήγηση αποζημίωσης σε Τουρκοκύπριους ενώ συνεχίζει να υφίσταται η έκρυθμη κατάσταση στο νησί. 26 Τα νομικά δεδομένα σχετικά με τις εγκαταλελειμμένες τουρκοκυπριακές περιουσίες μεταβλήθηκαν με τροπολογία του Νόμου-Θεματοφύλακα τον Απρίλιο του Ένας Τουρκοκύπριος κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου προσέφυγε στο ΕΔΑΔ το 2004, και η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση προκαταβάλλοντας την απόφαση του δικαστηρίου, προχώρησε σε διακανονισμό τον Ιανουάριο του 2010 καταβάλλοντας στον αιτούντα το ποσό των για απώλεια χρήσης μιας και μισής οικίας στη Λάρνακα, οι οποίες κατοικούνταν από εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους. 27 Η υπόθεση αυτή ανάγκασε την κυβέρνηση να τροποποιήσει το νόμο, σύμφωνα με τον οποίο οι Τουρκοκύπριοι που κατοικούν στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές ή στο εξωτερικό, ακόμα και αν είχαν μεταβεί εκεί μετά το 1974, μπορούν να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους. Επίσης, εισάγαγε μια καινούρια παράγραφο σχετικά με την καταβολή αποζημιώσεων, η οποία προβλέπει πως άτομα που έχουν 25 Σ/ΣΑΔ/ΟΕ.6/6/ΚΥΠ/1, παράγραφος 88, υποβλήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου «Προσωπικά γνωρίζω Τουρκοκύπριους των οποίων τα αιτήματα για επιστροφή των περιουσιών τους απορρίφθηκαν επειδή διέμεναν σ αυτές πρόσφυγες. Μετέπειτα η κυβέρνηση προσφέρθηκε να αγοράσει την περιουσία από τους Τουρκοκύπριους ιδιοκτήτες ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι δε θα υπάρξουν αποζημιώσεις ή είσπραξη ενοικίων ενώ συνεχίζεται αυτή η εκκρεμής κατάσταση [στην οποία παραπέμπει ο νόμος]... Ένας Ελληνοκύπριος οπουδήποτε και να κατοικεί, [μπορεί] να κάνει αίτηση για αποζημίωση από την ΕΑΠ στο Βορρά για απώλεια χρήσης της περιουσίας του από το 1974 μέχρι σήμερα. Αντίθετα, εξαιτίας της παραγράφου 9 [του Νόμου-Θεματοφύλακα, σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύονται οι πληρωμές], ένας Τουρκοκύπριος, όπου και αν κατοικεί, απαγορεύεται από το νόμο να λάβει ενοίκια ή εισόδημα τα οποία έχουν προέρθει από την περιουσία του. Ο τρόπος που μεταχειρίζεται ο νόμος έναν Ελληνοκύπριο κι έναν Τουρκοκύπριο είναι εντυπωσιακά μεροληπτικός». Ηλεκτρονική αλληλογραφία της Crisis Group, Metin Kemal, Τουρκοκύπριος δικηγόρος που ασκεί το επάγγελμα του στην Κυπριακή Δημοκρατία, 1 Δεκεμβρίου «Καθιστώντας ευκολότερη τη διαδικασία επιστροφής των περιουσιών στους Τουρκοκύπριους», Cyprus Mail, 26 Φεβρουαρίου Αναφέρεται στην υπόθεση Nezire Sofi εναντίον Κύπρου. υποστεί καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, όπως αυτά ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μπορούν να εγείρουν αγωγή κατά του επαρχιακού δικαστηρίου ζητώντας αποζημίωση για απώλειες και έξοδα. Ωστόσο, άλλες παράγραφοι του Νόμου-Θεματοφύλακα αντιβαίνουν στα παραπάνω, απαγορεύοντας την καταβολή αποζημιώσεων, ενώ επιπλέον, ο νόμος δεν επιτρέπει στους Τουρκοκύπριους ιδιοκτήτες που διαμένουν στο βορρά να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους. 28 Μέχρι πρόσφατα, ένας περιορισμένος μόνο αριθμός Τουρκοκυπρίων που πληρούν τα κριτήρια της διαμονής στο εξωτερικό ή στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές επεδίωξαν να ασκήσουν τα περιουσιακά τους δικαιώματα, εν μέρει επειδή πολλοί έχουν λάβει από την κυβέρνησή τους καινούριους τίτλους ιδιοκτησίας για εγκαταλελειμμένες ελληνοκυπριακές περιουσίες, και εν μέρει επειδή θα έπρεπε να κινηθούν μέσω των ελληνοκυπριακών δικαστηρίων. Πολλοί, επίσης, αισθάνονται πως δεν έχουν πλέον πρόσβαση στις περιουσίες τους στο νότο, αν και οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν ότι και πρόσβαση έχουν και παραμένουν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες των εγκαταλελειμμένων περιουσιών τους, εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αναγνωρίζει την αποκήρυξη των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων στο νότο από την τουρκοκυπριακή διοίκηση. Οι Τουρκοκύπριοι αναζητούν ολοένα και περισσότερα δικαιώματα. Το πλέον πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση ενός ατόμου που διαμένει στο Ην. Βασίλειο και το Νοέμβριο του 2010 ετοιμαζόταν να εγείρει αγωγή κατά της ελληνοκυπριακής κυβέρνησης για κατάτμηση της περιουσίας της και για τη μεταφορά μεριδίου της οικογενειακής της περιουσίας στο νότο σε αναπτυξιακές εταιρείες. 29 Μερικοί Τουρκοκύπριοι, που είτε έχουν 28 Ένας Τουρκοκύπριος δικηγόρος επισήμανε ότι ενώ η τροπολογία συνιστά κάποια βελτίωση, είναι πολύ νωρίς για να εκτιμήσουμε τον πραγματικό νομικό αντίκτυπο για δύο πολύ σημαντικούς λόγους: πρώτον, το δικαίωμα της ατομικής προσφυγής υπό την Ευρωπαϊκή Συνθήκη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ήδη αναγνωριστεί από το 1989, συνεπώς δεν είναι ξεκάθαρο τι προσθέτει στο υπάρχον νομικό πλαίσιο αυτό το καινούριο τμήμα δεύτερον, η παράγραφος 9 του Νόμου- Θεματοφύλακα, που απαγορεύει οποιαδήποτε πληρωμή στους Τουρκοκύπριους μέχρι το πέρας αυτής της εκκρεμούς κατάστασης, παραμένει σε ισχύ. Ηλεκτρονική αλληλογραφία της Crisis Group, Metin Kemal, Τουρκοκύπριος δικηγόρος που ασκεί το επάγγελμα του στην Κυπριακή Δημοκρατία, 1 Δεκεμβρίου «Ο νόμος εξακολουθεί να καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων». Συνέντευξη στην Crisis Group, Emine Çolak, Τουρκοκύπρια ακτιβίστρια και δικηγόρος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Λευκωσία, 13 Οκτωβρίου «Εξαπατημένοι από το Θεματοφύλακα», Cyprus Mail, 20 Νοεμβρίου Η ενάγουσα δήλωσε πως η οικογένειά της δεν έλαβε καμία αποζημίωση και εξέφρασε τη δυσαρέσκειά

11 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 6 εξαντλήσει τα εσωτερικά ένδικα μέσα είτε αποκλείονται από τη διαδικασία μιας και κατοικούν στο βορρά, διεκδικούν τα δικαιώματά τους εναντίον της ελληνοκυπριακής κυβέρνησης προσφεύγοντας στο ΕΔΑΔ (βλ. παρακάτω) Γ. Ο ΟΗΕ ΚΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Οι περισσότερες πρωτοβουλίες προς διευθέτηση του κυπριακού ζητήματος, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως με τη διευκόλυνση ή διαμεσολάβηση του ΟΗΕ, έχουν συμπεριλάβει και το ζήτημα της επιστροφής εκτοπισμένων πολιτών, περιουσιών και εδάφους. Αριθμός ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας ζητά την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων και την αποκατάσταση του προ 1974 status quo, ενώ ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης αναφέρουν πως θα πρέπει να επιτραπεί σε όλους τους εκτοπισμένους η επιστροφή στις εστίες τους. 30 Οι Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου του μεταξύ της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας αποτέλεσαν τη βάση επί της οποίας θα διεξάγονταν όλες οι συνομιλίες προς μια διευθέτηση. Το Φεβρουάριο του 1977, ο πρώην Αρχιεπίσκοπος (και Πρόεδρος) Μακάριος ΙΙΙ μαζί με το Ραούφ Ντενκτάς διαπραγματεύτηκαν μια συμφωνία τεσσάρων σημείων για μια αδέσμευτη, δικοινοτική ομοσπονδιακή δημοκρατία. Το Μάιο του 1979, ο Ντενκτάς και ο Σπύρος Κυπριανού, διάδοχος του Μακάριου στην προεδρία, συμφώνησαν επί μιας πρωτοβουλίας δέκα σημείων, η οποία έθετε ως προτεραιότητα την επίτευξη συμφωνίας για την εκ νέου εποίκιση (του κλειστού θερέτρου-φαντάσματος) των Βαρωσίων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και ταυτόχρονα την εξέταση από πλευράς των συνομιλητών των συνταγματικών και εδαφικών πτυχών μιας συνολικής διευθέτησης. της καθώς, εξ όσων γνωρίζει, δε δόθηκαν χρήματα στο Ταμείο Τουρκοκυπριακών Περιουσιών από το Υπουργείο Εσωτερικών για την περιουσία της οικογένειά της. 30 Στο Ψήφισμα 3213 της ΓΣ του ΟΗΕ δηλώνεται ότι «όλοι οι πρόσφυγες πρέπει να επιστρέψουν στα σπίτια τους με ασφάλεια» η θέση αυτή εκφράστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με το Ψήφισμα 365. Το Ψήφισμα της ΓΣ του ΟΗΕ 3395 (20 Νοεμβρίου 1975) καλεί τα εμπλεκόμενα μέρη «να λάβουν επείγοντα μέτρα για να διευκολύνουν την εθελοντική επιστροφή όλων των προσφύγων στα σπίτια τους με ασφάλεια και να επιληφθούν όλων των υπόλοιπων πτυχών του προσφυγικού προβλήματος». Τόσο το Ψήφισμα της ΓΣ του ΟΗΕ 33/15 (9 Νοεμβρίου 1978) όσο και το Ψήφισμα 34/30 (20 Νοεμβρίου 1979) ζητούν το «σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων και τη θέσπιση επειγόντων μέτρων για να διευκολύνουν την εθελοντική επιστροφή όλων των προσφύγων στα σπίτια τους με ασφάλεια». Το Ψήφισμα της ΓΣ του ΟΗΕ 37/253 (13 Μαΐου 1983) απαιτεί «το σεβασμό των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των Κυπρίων, συμπεριλαμβανομένων της ελεύθερης μετακίνησης, της ελεύθερης εγκατάστασης και του δικαιώματος στην ιδιοκτησία». Τέλος, ζητήθηκε η άμεση έναρξη ενδοκοινοτικών συνομιλιών στη βάση του γενικού πλαισίου της συμφωνίας του 1977 μεταξύ Μακάριου- Ντενκτάς. 1. Από το σχέδιο πλαισίου προς μια δέσμη ιδεών Το 1986, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Χαβιέ Πέρεζ ντε Κουεγιάρ, πρότεινε ένα σχέδιο συμφωνίας-πλαισίου. Αυτό υπερέβαινε τις συμφωνίες του 1977 εισάγοντας έναν καινούριο όρο, αυτό του διζωνικού κράτους, τον οποίο έμμεσα αναγνώρισε και το Συμβούλιο Ασφαλείας καταγράφοντας τον στο Ψήφισμα 585 (13 Ιουνίου 1986). Το 1992, ο Γενικός Γραμματέας Μπούτρος Μπούτρος - Γκάλι εισάγαγε μια δέσμη ιδεών για μια κοσμική, διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδιακή δημοκρατία με δύο πολιτικώς ισότιμα ομοσπονδιακά κράτη. Επίσης, προέβλεπε λύση στο ιδιοκτησιακό ζήτημα, προτείνοντας σχετικά λεπτομερή διορθωτικά μέτρα για τους εκτοπισμένους, τα οποία και θα εφαρμόζονταν μετά τις ενδεχόμενες εδαφικές προσαρμογές που θα γίνονταν. 31 Παρ όλο που η δέσμη αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με το Ψήφισμα 774 (26 Αυγούστου 1992), οι συνομιλίες μεταξύ των ηγετών πάγωσαν λίγο αργότερα. Οι Ελληνοκύπριοι επέμεναν στο δικαίωμα της επιστροφής κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, 32 ενώ οι Τουρκοκύπριοι απέκλεισαν το ενδεχόμενο αποκατάστασης, επικαλούμενοι την προηγούμενη ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το και ισχυριζόμενοι ότι όλες οι διεκδικήσεις περιουσιών θα πρέπει να επιλυθούν μέσω αποζημιώσεων ή ανταλλαγής Θα συστηνόταν μια δικοινοτική επιτροπή που θα διευθετούσε το ζήτημα της στέγασης, μαζί με τον αντίστοιχο φορέα της κάθε κοινότητας, και θα αναλάμβανε την επίλυση των θεμάτων που σχετίζονταν με τους εκτοπισμένους πληθυσμούς. Όλοι οι τίτλοι ιδιοκτησιών θα ανταλλάσσονταν πάνω σε μια καθολική κοινοτική βάση μεταξύ των δύο φορέων και οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί θα αποζημιώνονταν από το φορέα της κοινότητάς τους. Προτάθηκε να επιτραπεί η επιστροφή ορισμένων εκτοπισμένων, οι οποίοι θα μπορούσαν να μετακομίσουν εφόσον οι τωρινοί χρήστες θα μεταστεγάζονταν, και να δοθεί το δικαίωμα παραμονής στον τωρινό κάτοχο αν αυτός/ή είναι επίσης εκτοπισμένος/ή ή αν η περιουσία είχε βελτιωθεί σημαντικά ή χρησιμοποιείται για δημόσιους σκοπούς. Θα υπήρχε ένα αδιευκρίνιστο όριο στον αριθμό των εκτοπισμένων που θα μπορούσαν να επιστρέψουν κάθε χρόνο και επίσης εισήγαγε την εναλλακτική της μακροχρόνιας μίσθωσης και άλλων εμπορικών συμφωνιών. 32 David Hannay, Κύπρος: Η Αναζήτηση μιας Λύσης (Νέα Υόρκη, 2005), σελ. 38. Ο Hannay ήταν ο ειδικός εκπρόσωπος του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο μεταξύ 1996 και Οι Τουρκοκύπριοι επίσης συχνά παραθέτουν τη Συμφωνία της Τρίτης Βιέννης του 1975, που υπέγραψαν ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Rauf Denktash και ο Ελληνοκύπριος Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης. Επέτρεπε τις μετακινήσεις των

12 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 7 Στις διαπραγματεύσεις αυτές λήφθηκαν υπ όψη και τα αναθεωρήμενα σύνορα σύμφωνα με τα οποία στους Τουρκοκύπριους αντιστοιχούσε περίπου το 28% και στους Ελληνοκύπριους το 72% της επικράτειας του νησιού. Στους τελευταίους θα επιστρέφονταν οι περιοχές της Μόρφου και το θέρετρο φάντασμα των Βαρωσίων (Maraş στα τουρκικά) αλλά όχι και το λιμάνι της Αμμοχώστου. Ο παράγοντας κλειδί για τους Ελληνοκύπριους σε κάθε εδαφικό διακανονισμό παρέμενε το ποσοστό των εκτοπισμένων που θα μπορούσαν να επιστρέψουν Το Σχέδιο Ανάν Το Νοέμβριο του 2002, μετά από αρκετά χρόνια προετοιμασίας, ο Γενικός Γραμματέας Κόφι Ανάν παρουσίασε ένα συνολικό ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με το Ψήφισμα 1475 (14 Απριλίου 2003). Το κείμενο βασίστηκε σε προηγούμενα σχέδια του ΟΗΕ αλλά τελικώς πήρε τη μορφή ενός ιδιαίτερα μακροσκελούς και σύνθετου εγγράφου, την τελευταία έκδοση του οποίου η ελληνοκυπριακή ηγεσία δεν ήταν διατεθειμένη να εγκρίνει. 35 Η τουρκική πλευρά, ανυπομονώντας να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, αναθεώρησε την πολιτική της ως προς το κυπριακό, υποστήριξε το Σχέδιο Ανάν, και εγκατέλειψε την ιδέα ότι η ανταλλαγή περιουσιών και οι αποζημιώσεις αποτελούσαν το μοναδικό τρόπο για να διευθετηθούν οι περιουσιακές διεκδικήσεις, αποδεχόμενη έτσι για πρώτη φορά το ενδεχόμενο επιστροφής των εκτοπισμένων και αποκατάστασης. 36 εναπομείναντων Τουρκοκυπρίων από το νότο και των περισσότερων από τους Ελληνοκύπριους που ζούσαν ακόμη στο βορρά εκείνη την εποχή. Οι Τουρκοκύπριοι τη θεωρούν παρόμοια με τη Συνθήκη της Λωζάνης που χώρισε τους τουρκικούς από τους ελληνικούς πληθυσμούς κατά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923, παρόλο που αυτή η θέση απορρίπτεται από τους Ελληνοκύπριους. 34 Hannay, Κύπρος, όπως παρατέθηκε ανωτέρω, βλ. σελ Τόσο ο εκλιπών Ελληνοκύπριος Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος όσο και ο τότε συνεργάτης στη συμμαχία του, Δημήτρης Χριστόφιας, ο νυν πρόεδρος, ήταν ιδιαιτέρως αντίθετοι στο Σχέδιο Ανάν. Οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν πως οι προτεινόμενοι συμβιβασμοί ισοδυναμούσαν με επιβολή των εξωτερικών δυνάμεων. Μερικοί Ελληνοκύπριοι σχολιαστές πιστεύουν πως οι ηγέτες τους σταμάτησαν να διαπραγματεύονται έτσι ώστε να αυξήσουν τις πιθανότητες απόρριψης του Σχεδίου Ανάν κατά το δημοψήφισμα. Συνεντεύξεις στην Crisis Group, Λευκωσία, Οκτώβριος Καθ όλη την έκθεση, οι όροι αποκατάσταση και επαναφορά χρησιμοποιούνται εναλλάξ. Οι διατάξεις του Σχεδίου Ανάν αναφορικά με το ιδιοκτησιακό ζήτημα μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: Θα προχωρούσε στη σύσταση μιας αμερόληπτης Επιτροπής Περιουσιών, με μέλη της μη Κύπριους, η οποία θα επέβλεπε τις σχετικές διατάξεις της συμφωνίας. Με τις διατάξεις περί του εδαφικού ζητήματος θα μειωνόταν σημαντικά η τουρκοκυπριακή ζώνη, από 37% σε μόλις 28% της συνολικής επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως ήταν το Αυτό θα επέτρεπε την επιστροφή παραπάνω από των μισών εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων στις ιδιοκτησίες τους, οι οποίες θα υπάγονταν πλέον στο συνιστών κράτος τους. 37 Σχεδόν Τουρκοκύπριοι θα έπρεπε να μετεγκατασταθούν, μερικοί εκ των οποίων για δεύτερη ή και τρίτη φορά από την έναρξη των συγκρούσεων. 38 Οι εναπομείναντες εκτοπισμένοι θα είχαν το δικαίωμα είτε στη διατήρηση του ενός τρίτου της ιδιοκτησίας τους με παράλληλη αποζημίωση για τα υπόλοιπα δύο τρίτα, είτε σε πλήρη αποζημίωση. Η πλήρης αποζημίωση θα λάμβανε τη μορφή ομολογιών ή άλλων πιστοποιητικών σε αμφότερα τα μέρη. Πλήρης αποκατάσταση θα ίσχυε μόνο για ημιτελή σπίτια ή για τα σπίτια στα οποία οι ιδιοκτήτες έζησαν για πάνω από δέκα χρόνια πριν από το 1974, με παρακείμενες εκτάσεις τ.μ. ακόμα και αν αυτές ανέρχονται σε ποσοστό μεγαλύτερο από το ένα τρίτο της συνολικής έκτασης. Εναλλακτικά, σε περίπτωση που η αρχική ιδιοκτησία δεν ήταν διαθέσιμη για αποκατάσταση, θα προσφέρονταν παρακείμενα ακίνητα. Οι τωρινοί χρήστες των κατοικιών θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον τίτλο ιδιοκτησίας παραχωρώντας τα δικαιώματα ακινήτων ίσης αξίας εντός του άλλου συνιστώντος κράτους. Όσοι είχαν προχωρήσει σε εκτεταμένες επενδύσεις σε συγκεκριμένα ακίνητα θα είχαν τη δυνατότητα να τα αγοράσουν. Κανένας δε θα αναγκαζόταν να εγκαταλείψει κάποια κατοικία αν δεν ήταν διαθέσιμη επαρκής και εναλλακτική στέγαση. Προσωρινές παρεκκλίσεις από τις τρεις βασικές ελευθερίες του κοινοτικού κεκτημένου της ΕΕ ελεύθερη διακίνηση, κατοχή περιουσίας και εγκατάσταση- θα 37 «Έκθεση του Γενικού Γραμματέα για την αποστολή των καλών υπηρεσιών στη Κύπρο», Γ/2003/398, 1 Απριλίου Gürel and Özersay, «Πολιτικές του Περιουσιακού στην Κύπρο», όπως παρατίθεται ανωτέρω. «Οι περισσότερες μετακινήσεις πληθυσμού επρόκειτο να γίνουν από τη Μόρφου (Güzelyurt)». Συνέντευξη στην Crisis Group, ο Τουρκοκύπριος δήμαρχος της Μόρφου, 12 Οκτωβρίου 2010.

13 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 8 περιόριζαν το δικαίωμα των Ελληνοκυπρίων να αγοράσουν ακίνητη περιουσία ή να διαμείνουν στο τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος. 39 Ωστόσο, με την πάροδο δεκαπέντε ετών, οποιοσδήποτε Ελληνοκύπριος θα ήταν σε θέση να αγοράσει ακίνητη περιουσία στο Βορρά. Εκτός από τους περιορισμούς στην αποκατάσταση περιουσιών, το Σχέδιο Ανάν πρότεινε την προστασία του status πλειοψηφίας των Τουρκοκυπρίων εντός της ζώνης τους μέσω των διατάξεων περί κατοικίας που παρείχε το δικαίωμα στο τουρκοκυπριακό ομόσπονδο κράτος να περιορίσει τον αριθμό των μητουρκόφωνων στο ένα τρίτο του πληθυσμού. Οι Ελληνοκύπριοι που θα επιθυμούσαν να επιστρέψουν στις ιδιοκτησίες τους εντός των περιοχών που θα επηρεάζονταν από τις εδαφικές προσαρμογές θα μπορούσαν να το κάνουν, προϋποθέτωντας ότι οι Τουρκοκύπριοι που κατοικούσαν εντός των περιοχών αυτών θα μετακινούνταν σε εδάφη που θα βρίσκονται υπό τον έλεγχο του συνιστώντος κράτος τους. Οικονομικές και άλλου είδους παροχές θα μπορούσαν να δοθούν σε ορισμένο αριθμό Τούρκων εποίκων ώστε να πεισθούν να εγκαταλείψουν τις ιδιοκτησίες που κατέχουν και να επιστρέψουν στην Τουρκία. Οι Ελληνοκύπριοι αντιτάχθηκαν στις προτάσεις για αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένου και του συστήματος των προθεσμιακών πληρωμών. Επίσης, εναντιώθηκαν στην εφαρμογή παρεκκλί-σεων από τις τρεις βασικές ελευθερίες του κοινοτικού κεκτημένου της ΕΕ, παρ όλο που αυτές θα ήταν προσωρινές. 39 Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, οποιαδήποτε παρέκκλιση από το δικαίωμα των Ελληνοκυπρίων για αγορά ακινήτων ή για παραμονή εντός του μελλοντικού τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους, μπορεί να είναι μόνο προσωρινή. Ωστόσο, υπάρχει νομικό προηγούμενο για μόνιμες παρεκκλίσεις στις ακόλουθες περιπτώσεις: ευρωπαίοι υπήκοοι οι οποίοι δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι της ΕΕ έχουν περιορισμένα δικαιώματα στην αγορά ακίνητης περιουσίας στη Δανία και στη Μάλτα στις νήσους Άλαντ της Φινλανδίας υφίστανται περιοριστικοί βάση εθνότητας- νόμοι στην κατοχή πρώτης κατοικίας ώστε να προστατευτεί η σουηδική φυσιογνωμία των νήσων Άλαντ. «Ένας συμβιβασμός εντός ΕΕ παραμένει μια ισχυρή πιθανότητα. Οι Ελληνοκύπριοι είναι πιθανόν και πάλι να βρεθούν μπροστά σε μια δυσάρεστη έκπληξη. Το προηγούμενο ήδη υπάρχει, αν και όχι σε τέτοιο βαθμό όσο εκείνον που προβλέπονταν από το Σχέδιο Ανάν». Hubert Faustmann, στο James Ker-Lindsay, Hubert Faustmann και Fiona Mullen (επ.), Ένα νησί στην Ευρώπη. Η ΕΕ και η Μεταμόρφωση της Κύπρου (Λονδίνο/Νέα Υόρκη, προσεχώς εντός του 2011). Δ. ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ Μια πρόσφατη δημοσκόπηση κατέδειξε ότι το ιδιοκτησιακό ζήτημα κατατάσσεται ψηλά στις προτεραιότητες αμφότερων των κοινοτήτων. Για την ελληνοκυπριακή πλευρά, θεωρείται το τρίτο πιο επείγον ζήτημα των διαπραγματεύσεων για την επανένωση (μετά την ασφάλεια και το ζήτημα των Τούρκων εποίκων), ενώ για τους Τουρκοκύπριους έρχεται μόλις δεύτερο μετά την ασφάλεια. Το 53% των Ελληνοκυπρίων πιστεύει πως μια λύση στο ιδιοκτησιακό ζήτημα θα πρέπει να συνοδεύεται από το αδιάρρηκτο δικαίωμα στην αποκατάσταση, ενώ το 49% πιστεύει πως θα πρέπει επίσης να προστατευτεί και το δικαίωμα στη διαμονή, εργασία και άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων παντού στην Κύπρο. Ωστόσο, στόχος του 69% των Τουρκοκυπρίων είναι η ύπαρξη μιας αυστηρής διζωνικότητας, με κάθε κοινότητα κατά κύριο λόγο να κατοικεί στα όρια του συνιστώντος κράτους της. Εντούτοις, τα δύο τρίτα των Ελληνοκυπρίων υποστηρίζουν ή τουλάχιστον δέχονται την ιδέα του συμβιβασμού μεταξύ της επιθυμίας τους να ζήσουν οπουδήποτε στην Κύπρο και της επιθυμίας των άλλων να παραμείνουν πλειοψηφία στην περιοχή τους. 40 Με εξαίρεση τις ιδιοκτησίες στις οποίες έχουν στεγαστεί υπηρεσίες κοινής ωφέλειας του δημοσίου, το 80% περίπου των Ελληνοκυπρίων τάσσονται υπέρ του να δοθεί προτεραιότητα στους αρχικούς ιδιοκτήτες να επιλέξουν οι ίδιοι μεταξύ των πιθανών διορθωτικών μέτρων. 41 Μια μελέτη κατέδειξε πως το θέμα των αποζημιώσεων θεωρείται θέμα ταμπού, καθώς θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι με αυτόν τον τρόπο πιθανόν να νομιμοποιείται η τουρκική παρουσία στην Κύπρο. 42 Αντιθέτως, πολλοί Τουρκοκύπριοι προτιμούν τη λύση της αποζημίωσης και ανταλλαγής, ακόμα και στην περίπτωση που κατέχουν σημαντική ακίνητη περιουσία στο νότο. 43 Ωστόσο, όταν ρωτήθηκαν ποιος μεταξύ του αρχικού 40 Όλα τα στοιχεία αυτής της παραγράφου είναι από τους Αλέξανδρο Λόρδο και Erol Kaymak, «Η Κοινή Γνώμη και το Περιουσιακό Ζήτημα: Ποσοτικές Εκτιμήσεις», Κύπρος 2015, Interpeace, Οι Ελληνοκύπριοι περιμένουν πως οι αρχικοί ιδιοκτήτες θα έχουν τον πρώτο λόγο, ειδικά για τις επί του παρόντος αχρησιμοποίητες περιουσίες ή για τις περιουσίες που χρησιμοποιούνται από Τούρκους μετανάστες. Βλ. ανωτέρω. 42 «Το θέμα της επιστροφής είναι έννοια παγιωμένη στη ρητορική των εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων. Ακόμα και αν δε γυρίσουν, επιθυμούν να έχουν τον πρώτο λόγο». Κατερίνα Παπαδοπούλου και Derya Beyatlı, «Η Κοινή Γνώμη και το Ιδιοκτησιακό Ζήτημα: Ποιοτικά Συμπεράσματα», Κύπρος 2015, Interpeace, Ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους, το 71% θα ήταν ευχαριστημένο να δεχθεί την ανταλλαγή αντί της αποκατάστασης αν η αρχική τους περιουσία περιέλθει υπό το έλεγχο της ελληνοκυπριακής διοίκησης μετά από ενδεχόμενη διευθέτηση. Λόρδος και Kaymak, «Η Κοινή Γνώμη και το Ιδιοκτησιακό Ζήτημα», όπως παρατέθηκε ανωτέρω.

14 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 9 Ελληνοκύπριου ιδιοκτήτη ή του Τούρκου εποίκου προτιμούν να αποκτήσει δικαίωμα στην ιδιοκτησία, το ένα τρίτο υποστήριξε τις ιδιοκτησιακές αξιώσεις των πρώτων. 44 Σε αντίθεση με τους φόβους των Τουρκοκυπρίων, δε φαντάζει ιδιαίτερα πιθανό οι Ελληνοκύπριοι να μετεγκατασταθούν στις τουρκοκυπριακές περιοχές: το 65% πιστεύει ότι θα ήταν δύσκολο να ζει μαζί με Τουρκοκύπριους. 45 Στην περίπτωση που οι ιδιοκτησίες τους βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της ελληνοκυπριακής διοίκησης, το 69% υποστηρίζει ότι πιθανόν θα επέστρεφε σε αυτές, όμως αν βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του άλλου συνιστώντος κράτους, το 73% υποστηρίζει ότι σίγουρα ή πολύ πιθανόν δε θα επέστρεφε. 46 Πράγματι, μόλις το 10% σημειώνει ότι είναι αποφασισμένο να επιστρέψει ακόμα και στην περίπτωση που οι ιδιοκτησίες τους θα συμπεριλαμβάνονται στην τουρκοκυπριακή ζώνη και πρόκειται κυρίως για ανθρώπους ηλικίας άνω των 55 ετών. 47 Για όσους Ελληνοκύπριους επιθυμούν να επιστρέψουν το ζήτημα της ασφάλειας είναι το πιο σημαντικό. Δε θα επιστρέψουν στο βορρά αν νιώθουν ανασφαλείς ή απομονωμένοι. 48 Αντίστοιχα, μόλις το 24% των Τουρκοκυπρίων υποστηρίζει ότι θα χρησιμοποιήσει την αρχική του ιδιοκτησία σαν κύρια κατοικία αν αυτή βρίσκεται υπό τον έλεγχο της ελληνοκυπριακής διοίκησης μετά από μια διευθέτηση Βλ. ανωτέρω. 45 Μόνο το 30% πιστεύει ότι η συνύπαρξη με τους Τουρκοκύπριους θα είναι εύκολη. Σημαντικά, αυτό συνιστά μια σταθερή μείωση από το 41% του 2008 και το 55% του Η παλιά διένεξη σημειώνεται ως ο κυριότερος λόγος ανησυχίας. Κυπροβαρόμετρο, αποτελέσματα ψηφοφορίας που δημοσιεύτηκαν τον Απρίλιο του 2010, η έρευνα διεξήχθει από τη RAI Consultants για λογαριασμό της Marfin Popular Bank στην Κύπρο. 46 «Οι Ελληνοκύπριοι θέλουν πίσω τις περιουσίες τους, αλλά δεν πρόκειται να γυρίσουν πίσω». Αλέξανδρος Λόρδος, παρουσίαση στο Κυπριακό Ακαδημαϊκό Φόρουμ, Goethe Zentrum, 27 Μαΐου Λόρδος και Kaymak, «Η Κοινή Γνώμη και το Ιδιοκτησιακό Ζήτημα», βλ. ανωτέρω. 48 Παπαδοπούλου και Beyatlı, «Η Κοινή Γνώμη και το Ιδιοκτησιακό Ζήτημα», όπως παρατέθηκε ανωτέρω. 49 Λόρδος και Kaymak, «Η Κοινή Γνώμη και το Ιδιοκτησιακό Ζήτημα», όπως παρατέθηκε ανωτέρω. III. ΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΛΟΓΟ Το διεθνές δίκαιο τόσο το εθιμικό όσο και αυτό των διεθνών συνθηκών- καθιερώνει τα ατομικά δικαιώματα της απόλαυσης του αγαθού της ιδιοκτησίας, όπως επίσης και το δικαίωμα στους εκτοπισμένους της επιστροφής στις εστίες τους και της λήψης διορθωτικών μέτρων. Σε αυτά περιλαμβάνονται η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. 50 Εν απουσία μιας πολιτικής λύσης, το ζήτημα των ιδιοκτησιών στην Κύπρο ολοένα και περισσότερο αντιμετωπίζεται μέσω της δικαστικής οδού. Παρ όλο που το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απομακρύνεται από τους πολιτικούς το βάρος ενδεχόμενων συμβιβασμών, όλες οι πλευρές αντιμετωπίζουν το ρίσκο του μηδενικού αθροίσματος που μερικές φορές χαρακτηρίζει τις νομικές αποφάσεις. Η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια σχεδόν αναπόφευκτη και ανοιχτή ευθύνη: στην καλύτερη περίπτωση θα πρέπει στην ουσία να αγοράσει το μεγαλύτερο μέρος του βόρειου τμήματος του νησιού καταβάλλοντας δισεκατομμύρια δολλάρια στη χειρότερη θα πρέπει να πληρώσει υψηλές αποζημιώσεις στους Ελληνοκύπριους χωρίς να κερδίσει νόμιμους τίτλους έγγειας ιδιοκτησίας για τους Τουρκοκύπριους. Οι τελευταίοι θα συνεχίσουν να ζουν με την ανασφάλεια και το οικονομικό βάρος που προκύπτει από το γεγονός της αμφισβήτησης των τίτλων ιδιοκτησίας τους. Οι Ελληνοκύπριοι θα πρέπει να εναποθέσουν τις ελπίδες τους σε μακροχρόνιες, δαπανηρές νομικές διαδικασίες, με αβέβαια αποτελέσματα και τελικώς με περιορισμένη πιθανότητα οποιασδήποτε αποκατάστασης. Εκτός από τα δικαστήρια του νησιού, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το Εφετείο του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν αναμιχθεί σε κυπριακές υποθέσεις περί ιδιοκτησίας. Οι Ελληνοκύπριοι πολύ συχνά έχουν κινηθεί νομικά εναντίον της Τουρκίας, αλλά και οι Τουρκοκύπριοι έχουν αρχίσει να εγείρουν αγωγές εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως και Ελληνοκύπριοι σε κάποιες περιπτώσεις, επιδιώκοντας να υποστηρίξουν τις αξιώσεις τους για αποζημιώσεις και ανταλλαγή περιουσιών. Οι διάφορες αποφάσεις έχουν υιοθετήσει αρκετά διαφορετικές προσεγγίσεις, παρέχοντας τη βάση για διαφωνίες σε αμφότερα τα μέρη. Πράγματι, τα παραπάνω οδήγησαν και τις δύο πλευρές στην παραδοχή πως η προσφυγή στα 50 Για μια πλήρη λίστα βλ. παρακάτω στο Παράρτημα Β, συμπεριλαμβανομένων και επεξηγηματικών ερμηνειών και σχολίων.

15 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 10 δικαστήρια δεν αποτελεί υποκατάστατο για την εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης. 51 A. H ΤΟΥΡΚΙΑ ΦΕΡΕΙ ΕΥΘΥΝΗ Στερούμενοι της δυνατότητας να επιστρέψουν στις κατοικίες τους εξαιτίας του νέου ιδιοκτησιακού καθεστώτος στο βόρειο τμήμα του νησιού και της παρουσίας των τουρκικών στρατευμάτων μετά το 1974, οι Ελληνοκύπριοι στράφηκαν τελικά στα διεθνή δικαστήρια. 52 Η απόφασηορόσημο ήρθε το 1996, όταν το ΕΔΑΔ επιβεβαίωσε το δικαίωμα της Τιτίνα Λοιζίδου να απολαύσει την περιουσία της στην Κερύνεια (στο βορρά) σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και απαίτησε από την Τουρκία να καταβάλλει σχεδόν δολλάρια για φθορές και δαπάνες. 53 Τελικά η Τουρκία κατέβαλε περίπου 1.2 εκατομμύρια δολλάρια, συμπεριλαμβανομένου και του τόκου, το Η υπόθεση Λοιζίδου καθιέρωσε πως η Τουρκία, ως δύναμη κατοχής, είναι υποχρεωμένη να αποζημιώσει τους Ελληνοκύπριους κατόχους ιδιοκτησιών για παρεμπόδιση πρόσβασης στις περιουσίες τους στο βορρά. Η υπόθεση Λοιζίδου ήταν μόνο η απαρχή των νομικών προβλημάτων της Τουρκίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία προσέφυγε στο ΕΔΑΔ και για διακρατικές υποθέσεις με πιο πρόσφατη την υπόθεση Κύπρος εναντίον Τουρκίας το Σε απόφασή του το 2001, το Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα της Τουρκίας ότι ο σχετικός εναγόμενος θα πρέπει να θεωρείται η τουρκοκυπριακή διοίκηση και την κατέστησε υπεύθυνη για σωρεία παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο. 55 Μετά την υπόθεση Λοιζίδου το ΕΔΑΔ έχει κάνει επίσης αποδεκτές περισσότερες από 30 υποθέσεις Ελληνοκυπρίων 56 και έχει εκδόσει αποφάσεις με τις οποίες επιδικάζει ουσιαστικές, αν και ακόμα εκκρεμείς, χρηματικές κυρώσεις, κάποιες εκ των οποίων παρατίθενται παρακάτω: Υπόθεση Ξενίδης-Αρέστης εναντίον Τουρκίας: Με απόφαση του δικαστηρίου στις 8 Δεκεμβρίου του 2006, η Τουρκία κλήθηκε να καταβάλει ευρώ για απώλεια χρήσης μετά το 1974 ιδιοκτησίας που βρίσκεται στα Βαρώσια, μια περιφραγμένη περιοχή της Αμμοχώστου που τελεί υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο, 57 Υπόθεση Δημάδη εναντίον Τουρκίας: Στις 22 Απριλίου του 2008, η Άγκυρα κλήθηκε να καταβάλει ευρώ για φθορά περιουσίας και τόκο για απώλεια χρήσης ελληνοκυπριακής ιδιοκτησίας στην Κερύνεια, 58 Με απόφαση της 22 ης Ιουνίου του 2010 για την υπόθεση εννέα εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων επιδικάστηκε το συνολικό ποσό των 1.2 εκατομμυρίων δολλαρίων για 51 «Το [Ευρωπαϊκό] Δικαστήριο κατ ουσίαν μας λέει να βρούμε μια πολιτική λύση. Όμως, δεν είναι δουλειά του Δικαστηρίου να μας λέει ότι η λύση έχει καθυστερήσει». Συνέντευξη στην Crisis Group, Ελληνοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Μάιος «Το Κυπριακό είναι ένα πολιτικό ζήτημα και δεν μπορεί να λυθεί στα δικαστήρια», ομιλία του Τουρκοκύπριου Προέδρου Eroğlu στην τουρκοκυπριακή συνέλευση, όπως παρατέθηκε στη Zaman, 21 Ιανουαρίου «Η Τουρκία έχει τη [στρατιωτική] ισχύ στην Κύπρο, και η Κύπρος έχει τα νομικά επιχειρήματα με το μέρος της. Είναι στρατιώτες εναντίον δικηγόρων. Είμαστε έτοιμοι να παραιτηθούμε των δικηγόρων μας. Όμως μετά δε θα έχουμε καμία δύναμη από την πλευρά μας». Συνέντευξη στην Crisis Group, Ελληνοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Μάιος Λοιζίδου εναντίον Τουρκίας, αριθμός αίτησης 15318/89, παρουσιάστηκε στο ΕΔΑΔ το Η απόφαση ανακοινώθηκε το Δεκέμβριο του Όσον αφορά την επιδίκαση αποζημίωσης, το Δικαστήριο επίσης υποστήριξε ότι η αποζημίωση δεν ήταν για την ίδια την περιουσία αλλά για την άρνηση της ιδιοκτησίας και χρήσης αυτής, της οποίας η Λοιζίδου συνέχιζε να έχει την πλήρη νομική ιδιοκτησία. 54 Τόσο η Τουρκία όσο και οι Ελληνοκύπριοι αποδέχονται τη δικαιοδοσία του ΕΔΑΔ. Η ιδιότητα του μέλους του Συμβουλίου της Ευρώπης, του οποίου η Τουρκία αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά μέλη και του οποίου ο τωρινός πρόεδρος της κοινοβουλευτικής συνέλευσης είναι Τούρκος, αποτελούν σημαντικό μέρος του επιχειρήματος της Άγκυρας ότι υιοθετεί τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες με σκοπό την πλήρη ένταξή της στην ΕΕ. 55 Τέταρτη Διακρατική Αίτηση από την κυπριακή κυβέρνηση εναντίον της Τουρκίας (Κύπρος εναντίον Τουρκίας), αριθμός αίτησης 25781/94. Υπήρξαν δεκατέσσερις παραβιάσεις της Συνθήκης, ταξινομημένες από την Επιτροπή των Υπουργών σε τέσσερις κατηγορίες: το ζήτημα των αγνοουμένων οι συνθήκες διαβίωσης των Ελληνοκυπρίων στη βόρεια Κύπρο τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων που ζουν στη βόρεια Κύπρο και το ζήτημα των κατοικιών και περιουσιών των εκτοπισμένων πληθυσμών. Η Τουρκία κρίθηκε ένοχη για παράβαση των Άρθρων 3,8, 9, 10,13 και του Πρωτόκολλο 1 του Άρθρου 1 της Συνθήκης. «Έκθεση του Γραφείου του Ύπατη Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα σχετικά με το ζήτημα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Κύπρο» (Σ/ΣΑΔ/13/24), 2 Μαρτίου Τέσσερις από τις υποθέσεις απορρίφθηκαν αργότερα από το Δικαστήριο μιας και περιείχαν ψευδείς πληροφορίες. Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Rıza Türmen, πρώην δικαστής στο ΕΔΑΔ, 9 Νοεμβρίου Το Δικαστήριο συμπέρανε πως υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 8 και του Άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου 1 της Συνθήκης. Απόφαση της 22 ης Δεκεμβρίου 2005 για την αίτηση Νο 46347/90, που είχε κατατεθεί στο ΕΔΑΔ το Αριθμός αίτησης 16219/90. Στην τελική του απόφαση στις 22 Απριλίου του 2008, το ΕΔΑΔ έκρινε ένοχη την Τουρκία για παραβίαση του Άρθρου 8 και του Άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου 1 της Συνθήκης.

16 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 11 φθορά περιουσίας (από ως ευρώ ανά ενάγοντα), 59 Υπόθεση Σολομωνίδη εναντίον Τουρκίας : Στις 6 Ιουλίου 2006 στους ενάγοντες επιδικάστηκε το συνολικό ποσό των 1.4 εκατομμυρίων ευρώ για απώλεια χρήσης της ιδιοκτησίας τους στην Κερύνεια, Αμμόχωστο και Λευκωσία, 60 Με απόφαση της 26 ης Οκτωβρίου 2010 για την υπόθεση δεκαεννέα Ελληνοκυπρίων επιδικάστηκε το ποσό των σχεδόν 15 εκατομμυρίων ευρώ για αποζημιώσεις (από ως 5 εκατομμύρια ευρώ ανά ενάγοντα) για απώλεια χρήσης ιδιοκτησίας, όπως επίσης και άλλα ευρώ για δαπάνες και έξοδα, 61 και Για την υπόθεση Λόρδος και άλλοι εναντίον Τουρκίας, μία από τις δύο υποθέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στο ΕΔΑΔ, 62 το δικαστήριο εξέδωσε απόφαση στις 2 59 Οικονόμου εναντίον Τουρκίας (αριθμός αίτησης 18405/91), Ευαγόρου Χρήστου εναντίον Τουρκίας (18403/91), Γαβριήλ εναντίον Τουρκίας (41355/98), Ιωάννου εναντίον Τουρκίας (18364/91), Κυριάκου εναντίον Τουρκίας (18407/91), Μιχαήλ εναντίον Τουρκίας (18361/91), Νικολαίδης εναντίον Τουρκίας (18406/91), Ορφανίδης εναντίον Τουρκίας (36705/97), Σοφία Ανδρέου εναντίον Τουρκίας (18360/91). Με τις αποφάσεις της 20 ης και 27 ης Ιανουαρίου 2009, το Δικαστήριο συμπέρανε πως, σχετικά με τα δικαιώματα των αιτούντων για πρόσβαση στις περιουσίες τους στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου 1 (εκτός από μία περίπτωση) και του Άρθρου 8 (εκτός από δύο περιπτώσεις). 60 Αριθμός αίτησης 16161/ Οι περισσότερες από αυτές τις αιτήσεις κατατέθηκαν τη δεκαετία του Το Δικαστήριο στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 και 27 Οκτωβρίου 2009 έκρινε ένοχη την Τουρκία για παραβίαση του Άρθρου 1 από το Πρωτόκολλο 1 και στις δεκαεννέα υποθέσεις και του Άρθρου 8 σε έντεκα. Ανδρέου Πάπη εναντίον Τουρκίας (16085/90), Διογένους και Τσεριότης εναντίον Τουρκίας (16259/90), Επιφανίου και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (19900/02), Χατζηπροκοπίου και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (37395/97), Χατζηθωμά και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (39970/98), Χαπέση και Χαπέση Μιχαηλίδου εναντίον Τουρκίας (35214/97), Χαπέσης και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (38179/97), Ιορδάνης Ιορδάνου εναντίον Τουρκίας (43685/98), Ιωσηφίδης εναντίον Τουρκίας (21887/93), Λοίζου και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (16682/90), Ολυμπίου εναντίον Τουρκίας (16091/90), Ραμόν εναντίον Τουρκίας (29092/95), Rock Ruby Hotels ΕΠΕ. εναντίον Τουρκίας (46159/99), Σαβεριάδης εναντίον Τουρκίας (16160/90), Σκυροποιεία Γιαλιάς ΕΠΕ. εναντίον Τουρκίας (47884/99), Στρατή εναντίον Τουρκίας (16082/90), Βραχίμη εναντίον Τουρκίας (16078/90), Ζαβού και Άλλοι εναντίον Τουρκίας (16654/90). 62 Υπήρχαν περίπου υποθέσεις εναντίον της Τουρκίας στο ΕΔΑΔ από Ελληνοκύπριους, αλλά με απόφασή του το Δικαστήριο στις 5 Μαρτίου του 2010 κατεύθυνε την πλειονότητα αυτών σε τουρκοκυπριακό ίδρυμα (βλ. παρακάτω). Κράτησε μόνο 32 για τις οποίες κατα παραδοχή είχε ήδη αποφασίσει. Νοεμβρίου του 2010 κρίνοντας την Τουρκία ένοχη για παραβίαση της Σύμβασης, αλλά ανέβαλε την έκδοση απόφασης για καθορισμό του ποσού της αποζημίωσης. 63 Η υπόθεση αυτή μπορεί να αποβεί καθοριστική για την Τουρκία, επειδή περιλαμβάνει σημαντικές εκτάσεις γης και επειδή μέσω αυτής θα καθοριστούν οι παράμετροι για την εκτίμηση οικονομικής αξίας σε παρόμοιες υποθέσεις που αφορούν την πόλη των Βαρωσίων. 64 Η Τουρκία, από την υπόθεση Λοιζίδου κι έκτοτε, δεν έχει προβεί στην καταβολή χρηματικών αποζημιώσεων τις οποίες ορίζουν αποφάσεις του ΕΔΑΔ, υποβάλλοντας εφέσεις στο Μείζονος Σύνθεσης Ελεγκτικό Συνέδριο με την αιτιολογία ότι όλες οι διενέξεις θα πρέπει να παραπέμπονται στην τουρκοκυπριακή Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας (ΕΑΠ). 65 Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι κάποια στιγμή θα αναγκαστεί να καταβάλλει τις αποζημιώσεις, μια που οι υποθέσεις αυτές εκδικάστηκαν πριν την απόφαση του ΕΔΑΔ να αποδεχθεί την ΕΑΠ σαν ένα αποτελεσματικό διορθωτικό μέτρο (βλ. παρακάτω). 66 Επιπλέον, το ΕΔΑΔ δεν είναι το μοναδικό όργανο εκδίκασης προσφυγών κατά της Τουρκίας. Η μεγαλύτερη 63 Αριθμός αίτησης 15973/90. Δεκατρείς αιτούντες κατηγόρησαν την Τουρκία ότι τους στέρησε τις οικίες και τις περιουσίες τους το Το Δικαστήριο έκρινε ένοχη την Τουρκία για παραβίαση του Πρωτόκολλου 1 του Άρθρου 1 της Συνθήκης σε δέκα υποθέσεις, και του Άρθρου 8 σε εφτά. Σχετικά με τις φθορές, δήλωσε πως τα εμπλεκόμενα μέρη απέτυχαν να προσκομίσουν «αξιόπιστα και αντικειμενικά στοιχεία που να αφορούν στις τιμές της γης και των ακινήτων στην Κύπρο κατά την ημερομηνία της τουρκικής εισβολής», καθιστώντας δύσκολο το να εκτιμηθεί αν το ποσό που δόθηκε στους αιτούντες για τις περιουσίες τους με βάση την αξία της αγοράς του 1974 ήταν λογικό. Το Δικαστήριο ανέβαλε την απόφαση για αποζημίωση «λαμβάνοντας υπόψην το ενδεχόμενο συμφωνίας που θα μπορούσε να επιτευχθεί μεταξύ της εναγόμενης κυβέρνησης και των αιτούντων». 64 Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Αχιλλέας Δημητριάδης, Ελληνοκύπριος δικηγόρος, 9 Νοεμβρίου «Τα Βαρώσια είναι μια νομική υπόθεση-δοκιμασία. Το να κερδηθούν οι υποθέσεις που αφορούν περιουσίες των Βαρωσίων στο ΕΔΑΔ είναι πολύ πιθανόν». Συνέντευξη στην Crisis Group, Καθηγητής Hubert Faustmann, Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία, 26 Μαΐου «Δεν είμαι ευχαριστημένος με το γεγονός πώς εφτά δικαστές στο Στρασβούργο που δεν έχουν βρεθεί ποτέ στη ζωή τους στην Κύπρο μπορούν να εκτιμήσουν τη σωστή αξία των περιουσιών αυτών». Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Τουρκοκύπριος διπλωμάτης, Νοέμβριος Εκτός από τον κίνδυνο να αποπεμφθεί από μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Τουρκία πρέπει να θεωρεί τον εαυτό της τυχερό που απέμειναν μόνο περίπου 35 υποθέσεις στην παλιά αυτή κατηγορία μετά την αποδοχή από το Δικαστήριο της ισχύος των τουρκοκυπριακών εγχώριων διορθωτικών μέτρων, τονίζει η πρώην δικαστής του ΕΔΑΔ Rıza Türmen. Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, 9 Νοεμβρίου 2010.

17 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 12 υπόθεση μέχρι σήμερα αφορά μια συλλογική αγωγή εναντίον της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων που κατατέθηκε στις ΗΠΑ στις 19 Οκτωβρίου του 2009 από περίπου εκτοπισμένους Ελληνοκυπρίους κατόχους ιδιοκτησιών και οι οποίοι διεκδικούν 400 δισεκατομμύρια δολλάρια. 67 Αυτό το νομικό και οικονομικό αδιέξοδο θα πρέπει να πείσει την Τουρκία να πιέσει όσον το δυνατόν περισσότερο για την εύρεση μιας πολιτικής λύσης. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι σε περίπτωση διευθέτησης, η εξοικονόμηση εσόδων από τις νομικές διαδικασίες που αφορούν στο περιουσιακό μπορεί να ξεπεράσει τα 24 δισεκατομμύρια ευρώ και να φτάσει ακόμα και τα 89 δισεκατομμύρια. Με την παράδοση των εδαφών, όπως αυτά καθορίζονταν από το Σχέδιο Ανάν, θα περιορίζονταν ακόμα περισσότερο η ευθύνη της Τουρκίας κατά ένα τέταρτο. 68 Επίσης, η αποκατάσταση των ελληνοκυπριακών ιδιοκτησιών θα περιόριζε περαιτέρω την ευθύνη της Τουρκίας, όπως επίσης και η ανταλλαγή, αν και η αξία των τουρκοκυπριακών ιδιοκτησιών στο νότο ισοδυναμεί το πολύ με το ένα τρίτο της αξίας των αντίστοιχων ελληνοκυπριακών στο βορρά και πιθανόν με ακόμη λιγότερο. Στο μεταξύ, οι Τουρκοκύπριοι έχουν αρχίσει να καταθέτουν αγωγές στο ΕΔΑΔ εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, με πιο πρόσφατη την περίπτωση ενός ιδιώτη διαχειριστή ενός vakif (κοινωφελές ίδρυμα), ο οποίος αφού κατέθεσε χωρίς επιτυχία αγωγή εναντίον τριών ελληνοκυπριακών ιδρυμάτων στη Λευκωσία για παράνομη χρήση της ιδιοκτησίας του στο νότο, έφερε την υπόθεση στο δικαστήριο του Στρασβούργου το Νοέμβριο του Σε άλλες περιπτώσεις, μερικές δεκάδες Τουρκοκύπριοι, συμπεριλαμβανομένων και κατοίκων του βορρά, ισχυρίζονται ότι τα ιδιοκτησιακά τους δικαιώματα 67 Υποβλήθηκε από τον Τσιμπίδη, ένα δικηγορικό γραφείο με έδρα την Ουάνσιγκτον, σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της πόλης αυτής, και ισχυρίζεται ότι το γεγονός πως τα αμερικάνικα όπλα που πουλήθηκαν στην Τουρκία χρησιμοποιήθηκαν παράνομα από αυτήν κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επέμβασης παρέχει τη βάση σε ένα δικαστήριο των ΗΠΑ να ασκήσει τη δικαιοδοσία του. «Πρόκειται μόνο για πολιτική κίνηση είναι μια παρωδία. Τίποτα δε θα βγει από αυτό». Συνέντευξη στην Crisis Group, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Çilsal, Κυριάκου και Mullen, «Η Επόμενη Μέρα ΙΙΙ», όπως παρατέθηκε ανωτέρω. 69 Ο επίτροπος μύνησε την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, στο Υπουργείο Εσωτερικών και στο Γενικό Εισαγγελέα ως εκπρόσωπο του κράτους. Το κτίριο, που στεγάζει το τμήμα αρχαιοτήτων, αξίζει το λιγότερο 10 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με το δικηγόρο του επιμελητή. Το αίτημα ήταν για αποκατάσταση της περιουσίας, για καθυστερήσεις από τις καταβολές ενοικίων που εκτιμούνται στις ευρώ το μήνα, και για ψυχική οδύνη για παραβίαση δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. «Μηνύεται η κυβέρνηση για παράνομη χρήση τουρκοκυπριακού κτιρίου», Cyprus Mail, 1 Σεπτεμβρίου παραβιάζονται. Οι ακροάσεις τους αναμένονται να πραγματοποιηθούν στις αρχές του Υπάρχει όμως και η πιθανότητα αυτές να απορριφθούν, καθώς δεν έχουν εξαντληθεί όλα τα εγχώρια διορθωτικά μέτρα, αν και ο Νόμος-Θεματοφύλακας δεν προβλέπει ρητά την προσφυγή σε αυτά. 70 B. H ΕΕ ΘΕΩΡΕΙ ΠΩΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΤΟΛΕΣ ΘΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Στις αρχές του 2010, μια απόφαση του Εφετείου του Ηνωμένου Βασιλείου δοκίμασε τα νεύρα των Τουρκοκυπρίων και περιόρισε σημαντικά τις προοπτικές για διεθνείς επενδύσεις και για ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων και του τουρισμού στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Ο Μελέτιος Αποστολίδης, ένας εκτοπισμένος Ελληνοκύπριος, απευθύνθηκε στην ελληνοκυπριακή δικαιοσύνη εναντίον ενός ζευγαριού από τη Βρετανία, το οποίο είχε αγοράσει την εγκαταλελειμμένη ιδιοκτησία του από Τουρκοκύπριο και είχε χτίσει εκεί μια βίλα. Το δικαστήριο αποφάσισε ότι οι νόμοι της Κυπριακής Δημοκρατίας θα πρέπει να έχουν ισχύ και στο βόρειο τμήμα του νησιού, παρ όλο που η κυβέρνηση δεν έχει τον ουσιαστικό έλεγχο, και έτσι ζήτησε από το ζευγάρι, Ντέιβιντ και Λίντα Όραμς, να γκρεμίσουν τη βίλα. Οι Όραμς αγνόησαν την απόφαση, εφόσον δεν ήταν εφαρμόσιμη στο βόρειο τμήμα του νησιού. Ωστόσο μετά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ το 2004, ο Αποστολίδης ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσει την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ζητώντας την εφαρμογή της απόφασης εναντίον των περιουσιακών στοιχείων των Όραμς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Προσέφυγε πρώτα στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου, και όταν αυτή η προσπάθεια απέτυχε, στο Εφετείο. Το τελευταίο ζήτησε τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εδρεύει στο Λουξεμβούργο, το οποίο στις 28 Απριλίου του 2009 αποφάνθηκε ότι η αναστολή εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου της ΕΕ στο βόρειο τμήμα του νησιού δεν αποτελεί νομικό κώλυμα για την εφαρμογή της απόφασης του ελληνοκυπριακού δικαστηρίου εναντίον των Όραμς. 71 Έτσι, στις 19 Ιανουαρίου του 2010 το Εφετείο αποφάνθηκε υπέρ του Αποστολίδη, υποχρεώνοντας το ζευγάρι να του παραχωρήσει την ιδιοκτησία της γης και να του καταβάλλει ενοίκιο για το διάστημα κατά το οποίο η γη αυτή βρισκόταν υπό την 70 Οι αιτούντες που κατοικούν στο Βορρά δεν είχαν το δικαίωμα να επιδιώξουν διορθωτικά μέτρα από το Υπουργείο Εσωτερικών στο νότο. «Αυτό είναι μια καινούρια κατηγορία υποθέσεων για το ΕΔΑΔ». Συνέντευξη στην Crisis Group, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Υπόθεση C-420/07, Μελέτης Αποστολίδης εναντίον David Charles Orams, Linda Elizabeth Orams.

18 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 13 κατοχή του. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο το αν και πότε η απόφαση αυτή θα εφαρμοστεί. Παρά τις όποιες προσδοκίες, η υπόθεση αυτή δεν αποτέλεσε το έναυσμα για μια σωρεία παρόμοιων αγωγών εναντίον εκπατρισμένων κατοίκων. 72 Το γεγονός πως η απόφαση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί μόνο για πολίτες χωρών-μελών της ΕΕ, έχει αφήσει ανοιχτό το πεδίο στους αγοραστές άλλων εθνικοτήτων. 73 Στον αντίποδα, η υπόθεση αυτή ενίσχυσε τους φόβους των Τουρκοκυπρίων πως μεμονωμένες περιπτώσεις αμφισβήτησης των διατάξεων μιας ενδεχόμενης διευθέτησης περί του ιδιοκτησιακού θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν την ευρωπαϊκή νομοθεσία ώστε να διαβρώσουν τις προσωρινές δικλείδες ασφαλείας που θα έχουν θεσπισθεί με σκοπό τη διατήρηση της πλειοψηφίας εντός του συνιστώντος κράτους τους. Αυτό έχει επιβεβαιώσει την πεποίθησή τους ότι οποιαδήποτε διευθέτηση θα πρέπει να έχει το χαρακτήρα πρωτογενούς δικαίου της ΕΕ. 74 Γ. ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟΥΣ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ Η Τουρκία μετά την υπόθεση Λοιζίδου το 1996 ξεκίνησε το σχεδιασμό εγχώριων διορθωτικών μέτρων στην τουρκοκυπριακή πλευρά για την αντιμετώπιση των ελληνοκυπριακών περιουσιακών διεκδικήσεων και καθιέρωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και οι ενέργειες μιας μη αναγνωρισμένης τοπικής αρχής μπορούν να νομιμοποιηθούν. 75 Για το σκοπό αυτό 72 Υπόθεση C-420/07, Μελέτης Αποστολίδης εναντίον David Charles Orams, Linda Elizabeth Orams. 73 Συνέντευξη στην Crisis Group, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Το πρωτογενές δίκαιο είναι η «κύρια πηγή δικαίου στην ΕΕ...[και] υπερισχύει όλων των άλλων πηγών του Κοινοτικού δικαίου». Ουσιαστικά αποτελείται από τις βασικές συνθήκες επί των οποίων ιδρύθηκε η ΕΕ και οι διάφορες αρχές της, τα πρωτόκολλα ή τροπολογίες αυτών των συνθηκών και τις συνθήκες ένταξης. Βλ. «Η διαδικασία λήψης αποφάσεων και το έργο των θεσμικών οργάνων». ΕUROPA διαδικτυακός τόπος decisionmaking_process/. Για τους Τουρκοκύπριους, αυτό εκφράζει την ανάγκη να δοθεί στη συμφωνία μια πιο ισχυρή νομική βάση από αυτή μιας τυπικής διεθνούς συμφωνίας, ώστε να διασφαλιστεί πως οι διατάξεις δε θα μπορούν αργότερα να αμφισβητηθούν επιτυχώς από τα δικαστήρια της ΕΕ. 75 Η απόφαση σε αυτή την περίπτωση παραθέτει ως προηγούμενο την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 1971 για τη Δημοκρατία της Ναμίμπια η απόφαση αυτή «προβλέπει ότι ακόμα και αν η νομιμότητα των διοικητικών αρχών μιας περιοχής δεν αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, η διεθνής νομοθεσία αναγνωρίζει τη νομιμότητα ορισμένων νομικών συμφωνιών και συναλλαγών σε περίπτωση...κατά την οποία ενδεχόμενη άρνηση της ισχύος τους θα απέβαινε σε βάρος των κατοίκων της περιοχής». ιδρύθηκε το 2003 η πρώτη επιτροπή περιουσιών. Το ΕΔΑΔ, όμως, έκρινε ότι ήταν ανεπαρκής επειδή δεν μπορούσε να επιδικάσει μη-χρηματικές αποζημιώσεις ή αποκατάσταση και επειδή η αντικειμενικότητα των ενόρκων ήταν αβέβαιη μιας και δεν υπήρχε διεθνής αντιπροσώπευση και κάποια από τα μέλη κατοικούσαν σε ιδιοκτησίες που ανήκαν σε Ελληνοκύπριους. 76 Στην υπόθεση Ξενίδης-Αρέστης εναντίον Τουρκίας (Δεκέμβριος του 2005), το ΕΔΑΔ ζήτησε από την Τουρκία τη θέσπιση εγχώριων διορθωτικών μέτρων εντός διαστήματος τριών μηνών και τη λήψη απόφασης για τη συγκεκριμένη υπόθεση εντός τριών περαιτέρω μηνών. 77 Δύο μέρες μετά την απόφαση αυτή, η τουρκοκυπριακή κυβέρνηση ίδρυσε την ΕΑΠ. Οι ιδιοκτήτες που είναι καταγεγραμμένοι πριν από το 1974, όπως και οι νόμιμοι κληρονόμοι τους, μπορούν να απευθυνθούν στην επιτροπή αυτή, η οποία ξεκίνησε τη λειτουργία της το Μάρτιο του Μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου του 2010, η επιτροπή είχε λάβει 785 αιτήσεις, 134 από τις οποίες έχουν εκδικασθεί (οι 130 μέσω φιλικού διακανονισμού) και είχε καταβάλει 49.2 εκατομμύρια στερλίνες (58 εκατομμύρια ευρώ) σε αποζημιώσεις. 78 Η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση αποθάρρυνε τους πολίτες της από το να απευθύνονται στην ΕΑΠ με την αιτιολογία ότι μια τέτοια ενέργεια θα νομιμοποιούσε το αποκαλούμενο ψευδοκράτος του βορρά. Ωστόσο, θα ήταν αδύνατο να αγνοήσει την απόφαση του ΕΔΑΔ της 22 ης Απριλίου 2008 για την υπόθεση Μιχαήλ Τύμβιος εναντίον Τουρκίας, η οποία ενέκρινε το φιλικό διακανονισμό που είχε επιτευχθεί μέσω της ΕΑΠ, και ο οποίος περιελάμβανε αποζημίωση ύψους 1 εκατομμυρίου δολλαρίων και ανταλλαγή 51 οικοπέδων ιδιοκτησίας του Τύμβιου στο Βορρά με ένα μεγάλο κομμάτι γης στη 76 Τηλεφωνική συνέντευξη στην Crisis Group, Rıza Türmen, πρώην δικαστής του ΕΔΑΔ, 9 Νοεμβρίου Το Δικαστήριο ζήτησε τη θέσπιση διορθωτικών μέτρων «τα οποία εξασφαλίζουν πραγματικά μια αποτελεσματική επανόρθωση για παραβιάσεις της Συνθήκης, όπως προσδιορίζονται από την παρούσα απόφαση σε σχέση με τον εν λόγω αιτούντα καθώς και σε σχέση με όλες τις παρόμοιες προσφυγές που εκκρεμούν να εκδικαστούν από το Δικαστήριο... Τέτοια μέτρα θα πρέπει να γίνουν διαθέσιμα μέσα σε τρεις μήνες από την ημερομηνία γνωστοποίησης της παρούσας απόφασης και η αποζημίωση πρέπει να δοθεί με την πάροδο τριών μηνών». Ενώ εκκρεμούν οι λεπτομέρειες σχετικά με τα μέτρα αυτά, το Δικαστήριο επιφυλάκτηκε σχετικά με την αποζημίωση, παρόλο που ζήτησε από την Τουρκία να καταβάλλει στον αιτούντα ευρώ για έξοδα υποθέσεις κατέληξαν σε αποζημίωση. Από τις εναπομείνασες δέκα, μία επιλύθηκε μέσω αποκατάστασης, δύο μέσω ανταλλαγής και αποζημίωσης, πέντε μέσω αποκατάστασης και αποζημίωσης, μία μέσω αποκατάστασης μετά από συμφωνία και μία μέσω μερικής αποκατάστασης. Διαδικτυακός τόπος της Επιτροπής Ακίνητης Περιουσίας,

19 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 14 Λάρνακα που ανήκε σε Τουρκοκύπριο. 79 Τον Αύγουστο του 2008, η κυβέρνηση αρνήθηκε τη μεταβίβαση του τίτλου ιδιοκτησίας στον Τύμβιο, καθώς η έκταση στη Λάρνακα προστατευόταν από το Νόμο-Θεματοφύλακα και στέγαζε δύο σχολεία, καταστήματα και επιχειρήσεις. Το Νοέμβριο του 2008, ο Τύμβιος κατέθεσε μήνυση εναντίον των Υπουργείων Εσωτερικών και Παιδείας και της Σχολικής Επιτροπής της Λάρνακας για άρνηση παράδοσης της ιδιοκτησίας. Αφού εξάντλησε τα εγχώρια ένδικα μέσα, ο Τύμβιος στράφηκε στο ΕΔΑΔ με εναγόμενο αυτή τη φορά την ίδια του την κυβέρνηση. 80 Το ΕΔΑΔ στις 28 Ιουλίου του 2008 ενέκρινε ακόμη ένα φιλικό διακανονισμό που επιτεύχθηκε μέσω της ΕΑΠ στην υπόθεση Αλεξάνδρου εναντίον Τουρκίας. Δεν υπήρξε ανταλλαγή και ο ενάγων έλαβε 1.5 εκατομμύρια στερλίνες μαζί με την επιστροφή ενός οικοπέδου γης. 81 Το μεγαλύτερο ίσως πλήγμα για τις θέσεις των Ελληνοκυπρίων ήρθε με απόφαση του ΕΔΑΔ στις 5 Μαρτίου 2010 στην υπόθεση Δημόπουλος εναντίον Τουρκίας και άλλες 7 υποθέσεις. 82 Το δικαστήριο αποφάσισε ότι οι διαδικασίες της ΕΑΠ μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελεσματικά εγχώρια διορθωτικά μέτρα, το οποίο σημαίνει ότι στο μέλλον το ΕΔΑΔ θα ασχολείται μόνο με τις υποθέσεις που θα έχουν ήδη απευθυνθεί στην ΕΑΠ. 83 Επιπλέον, το δικαστήριο ενέκρινε το διακριτικό χαρακτήρα της δυνατότητας αποκατάστασης σύμφωνα με το νόμο 67/2005, απορρίπτοντας έτσι τις αντιρρήσεις των Ελληνοκυπρίων ότι οι περιοριστικοί τουρκοκυπριακοί νόμοι παράσχουν 79 Αριθμός αίτησης 16163/90. Το Δικαστήριο εξέφρασε «ικανοποίηση για το γεγονός ότι η συμφωνία πραγματοποιήθηκε με γνώμονα το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως αυτά ορίζονται στη Συνθήκη ή στα Πρωτόκολλά της». Ακόμα κι έτσι, η απόφαση δεν αναγνώρισε την τουρκοκυπριακή επιτροπή με το όνομά της. 80 Συνεντεύξεις στην Crisis Group, Emine Çolak, Τουρκοκύπρια ακτιβίστρια και δικηγόρος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Λευκωσία, 13 Οκτωβρίου 2010, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Αριθμός αίτησης 16162/ Δημόπουλος εναντίον Τουρκίας και 7 άλλες υποθέσεις, αριθμοί αίτησης 46113/99, 3843/02, 13751/02, 13466/03, 10200/04, 14163/04, 19993/04 και 21819/04. «Το ΕΔΑΔ ήταν το δυνατότερό μας χαρτί. Το Δικαστήριο πάντα αντιπροσώπευε ότι θεωρούσαμε νόμιμο και ηθικά σωστό. Η απόφαση του το Μάρτιο του 2010 [για την υπόθεση Δημόπουλος] είναι ένα πλήγμα για μας. Θεωρούμε την απόφαση πολιτική». Συνέντευξη στην Crisis Group, Ελληνοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Μάιος Το ΕΔΑΔ θα εκδικάσει τις υποθέσεις που είχε δεχθεί πριν από την έκδοση αυτής της απόφασης. Υπήρχαν 32 τέτοιες υποθέσεις κατά τη χρονική περίοδο της απόφασης στην υπόθεση Δημόπουλος, αλλά με μεταγενέστερες αποφάσεις έχουν απομείνει μόνο δύο σε αυτή την κατηγορία. Συνεντεύξεις στην Crisis Group, Νοέμβριος μόνο σε ένα μικρό ποσοστό των περιουσιών τους τη δυνατότητα επιστροφής μέσω της ΕΑΠ. 84 Το δικαστήριο δεν επέβαλε την προσφυγή στην τουρκοκυπριακή επιτροπή όμως η μόνη εναλλακτική είναι η αναμονή μιας πολιτικής διευθέτησης. Μετά την υπόθεση Δημόπουλος, πάνω από 300 καινούριες υποθέσεις έχουν παρουσιασθεί στην επιτροπή. 85 Η ΕΑΠ δεν αποτελεί μια διέξοδο αορίστου χρόνου όπως ορίζει ο νόμος δε θα δεχθεί άλλες υποθέσεις μετά το Δεκέμβριο του 2011, εκτός αν η λειτουργία της παραταθεί, όπως και θα έπρεπε να συμβεί. Δ. ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΤΟΠΙΣΜΕΝΩΝ ΕΞΑΣΘΕΝΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μια άλλη σημαντική πτυχή της απόφασης στην υπόθεση Δημόπουλος ήταν η παραδοχή από το ΕΔΑΔ πως το πέρασμα του χρόνου σε συνδυασμό με τις πολιτικές εξελίξεις μπορούν να περιορίσουν την ισχύ των νόμιμων τίτλων ιδιοκτησίας. Δεδομένου του γεγονότος ότι έχουν παρέλθει 36 χρόνια από τη στιγμή που οι εκτοπισμένοι εγκατέλειψαν τις περιουσίες τους, το Δικαστήριο υποστήριξε ότι θα κινδύνευε να χαρακτηρισθεί αυθαίρετο και μη συνετό, σε περίπτωση που επέβαλε την καθολική επιστροφή των περιουσιών, «κάτι το οποίο θα οδηγούσε στη βίαιη εκδίωξη και μετεγκατάσταση πολλών ανδρών, γυναικών και παιδιών». 86 Οι αποφάσεις της 27 ης Μαΐου 2010 για τις υποθέσεις Πετρακίδου εναντίον Τουρκίας και Ασπρόφτας εναντίον Τουρκίας βασίστηκαν στην ίδια λογική. Το Δικαστήριο αποφάσισε πως τα παιδιά των εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων δεν έχουν το δικαίωμα να κινηθούν νομικά για επιστροφή της περιουσίας που βρίσκεται στο κατεχόμενο κομμάτι της Κύπρου, εκτός και αν ήταν καταγεγραμμένη στο όνομά 84 Δημόπουλος εναντίον Τουρκίας και 7 άλλες υποθέσεις,,απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, 5 Μαρτίου Οι τουρκικές αρχές υποστηρίζουν πως ο ισχυρισμός στρατιωτικού ή δημόσιου οφέλους μπορεί να αποτελεί επαρκή λόγο για να εξαιρεθεί η αποκατάσταση ως πιθανό διορθωτικό μέτρο ακόμη και σε περιοχές όπως είναι τα Βαρώσια, όπου οι περιουσίες παραμένουν κενές. Συνέντευξη στην Crisis Group, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Συνέντευξη στην Crisis Group, Sümer Erkmen, Πρόεδρος της ΕΑΠ, Λευκωσία, 11 Οκτωβρίου Η απόφαση αναφέρθηκε στην απόρριψη εκ μέρους των Ελληνοκυπρίων του Σχεδίου Ανάν, το οποίο απολάμβανε την υποστήριξη της ΕΕ και του ΟΗΕ, για επανένωση του νησιού και διευθέτηση του ιδιοκτησιακού ζητήματος. Επίσης χρησιμοποίησε στην απόφασή του τον ορισμό του τωρινού χρήστη όπως διατυπώθηκε στο Σχέδιο («τα άτομα που είχαν στην κατοχή τους τις περιουσίες των εκτοπισμένων ιδιοκτητών ως αποτέλεσμα διοικητικής απόφασης»). Δημόπουλος και άλλοι εναντίον Τουρκίας, δελτίο τύπου που εκδόθηκε από τον Ληξίαρχο, 5 Μαρτίου 2010.

20 Crisis Group Ευρώπη Μελέτη N 210, 9 Δεκεμβρίου 2010 Σελίδα 15 τους. Επιπλέον, για να μπορέσει να ισχυρισθεί ο αιτών ότι κάποια ιδιοκτησία αποτελεί σπίτι του, θα πρέπει να διατηρεί με αυτήν απτούς και διαρκείς δεσμούς. 87 Ελληνοκύπριοι αξιωματούχοι θεώρησαν αυτές τις αποφάσεις αρνητικές εξελίξεις αλλά προτίμησαν να τις αποδώσουν σε διαδικαστικούς λόγους, από το να παραδεχθούν ότι η νομική βάση των ισχυρισμών τους είχε εξασθενήσει. 88 Οι Ελληνοκύπριοι απογοητεύτηκαν ακόμα περισσότερο μετά την εκτίμηση των περιουσιών τους από το ΕΔΑΔ που αποδείχθηκε χαμηλότερη από αυτή που είχαν ζητήσει οι ενάγοντες. Παρ όλο που το ύψος των ποσών που επιδικάστηκαν στις υποθέσεις δεκαεννέα Ελληνοκυπρίων στις 26 Οκτωβρίου του 2010 ήταν σχετικά υψηλό, το συνολικό ποσό των 15 εκατομμυρίων ευρώ προσέγγιζε περισσότερο στην προσφορά της ΕΑΠ, η οποία έκανε λόγο για κάτι παραπάνω από 12 εκατομμύρια ευρώ, παρά στο αίτημα των εναγόντων για 143 εκατομμύρια ευρώ. 89 Παρομοίως, τα ποσά που επιδικάστηκαν στις υποθέσεις εννέα Ελληνοκυπρίων, στις 22 Ιουνίου 2010, και σε αυτή του Σολομωνίδη εναντίον Τουρκίας, στις 27 Ιουνίου του 2010, προσέγγιζαν περισσότερο τις εκτιμήσεις της ΕΑΠ. 90 Οι παραπάνω αποφάσεις έστειλαν το μήνυμα ότι το ΕΔΑΔ θεωρεί πως η ΕΑΠ προσφέρει αποδεκτές αποζημιώσεις και κατά συνέπεια το ίδιο δε θα επιδικάσει στους Ελληνοκύπριους υψηλότερα ποσά για αποζημιώσεις. 87 Αποφάσεις του ΕΔΑΔ, αριθμοί αίτησης 16079/90 και 16081/ «Αυτό που βλέπουμε οφείλεται στη συσσώρευση υποθέσεων στο ΕΔΑΔ. Το Δικαστήριο προσπαθεί να διευκολύνει την κατάσταση με την εξάλειψη επαναλαμβανόμενων συστηματικών υποθέσεων. Έχει να ασχοληθεί με περισσότερες από υποθέσεις και εξετάζει είκοσι υποθέσεις κάθε τρεις με τέσσερις μήνες, οπότε αυτές είναι καθαρά αποφάσεις διοικητικής μέριμνας». Συνέντευξη στην Crisis Group, Ελληνοκύπριος αξιωματούχος, Λευκωσία, Μάιος Η Τουρκία επιθυμεί ακόμη να προσβάλει την απόφαση στο Ελεγκτικό Συνέδριο βάση της αρχής: «Αν αναγνωρίζει ένα αποτελεσματικό εσωτερικό ένδικο μέσο, γιατί τότε το ποσό που επιδικάστηκε στους αιτούντες δεν είναι ακριβώς το ίδιο με αυτό που είχε δοθεί από την ΕΑΠ;» Συνέντευξη στην Crisis Group, Τούρκος διπλωμάτης, Άγκυρα, Νοέμβριος Στην πρώτη υπόθεση, το ποσό των 1.2 εκατομμυρίων ευρώ που επιδικάστηκε ήταν περίπου το 15% του ποσού που είχε ζητηθεί από τους ενάγοντες και μόνο ελαφρώς υψηλότερο από αυτό των ευρώ που η Τουρκία είχε προσφερθεί να καταβάλει μέσω της ΕΑΠ. Στη δεύτερη υπόθεση, οι ενάγοντες είχαν ζητήσει 7 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το Δικαστήριο τους επιδίκασε το ποσό των 1.4 εκατομμυρίων ευρώ. IV. ΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΤΩΝ ΕΤΩΝ Αν και τα εμπλεκόμενα μέλη έχουν συνειδητοποιήσει ότι η επίλυση του ιδιοκτησιακού ζητήματος μέσω της δικαστικής οδού είναι δαπανηρή και αναποτελεσματική, το ζήτημα εξακολουθεί να έχει κύρια θέση στις διαπραγματεύσεις για την επανένωση του νησιού, οι οποίες ξεκίνησαν το Όπως υποστήριξε διεθνής αξιωματούχος που συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις, «αν δεν βρεθεί λύση για το ιδιοκτησιακό ζήτημα, το κυπριακό δεν μπορεί να επιλυθεί». 91 A. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Πολλές ανεξακρίβωτες παράμετροι βρίσκονται στη καρδιά του ιδιοκτησιακού ζητήματος επιπλέον, η απουσία σαφήνειας είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι δύο πλευρές φαίνονται επιφυλακτικές να δεσμευθούν στις προτάσεις της άλλης πλευράς για μια διευθέτηση. Οι παράμετροι αυτές περιλαμβάνουν: Διζωνικότητα: (πώς μπορεί να συνδυαστεί η επιμονή των Τουρκοκυπρίων για διατήρηση ισχυρής πλειοψηφίας εντός του συνιστώντος κράτους τους με την επιμονή των Ελληνοκυπρίων στο δικαίωμα να κατοικούν, να διατηρούν επιχειρήσεις και να αγοράζουν ακίνητη περιουσία οπουδήποτε στην Κύπρο). Αν και υπάρχει περίπτωση να ισχύσουν κάποιες παρεκκλίσεις σχετικά με την ελεύθερη διακίνηση των ατόμων, αγαθών, υπηρεσιών και χρήματος εντός ΕΕ, είναι αμφίβολο ότι αυτές θα είναι μόνιμες. 92 Δεδομένης της οικονομικής εξάρτησής τους από τους απόδημους ιδιοκτήτες περιουσιών, οι Τουρκοκύπριοι θα θεωρήσουν προβληματική την επιβολή φραγμών με βάση την εθνότητα στην αγορά ακινήτων. 91 Συνέντευξη στην Crisis Group, Λευκωσία, Νοέμβριος Τα υπόλοιπα πέντε θέματα προς συζήτηση είναι διακυβέρνηση και καταμερισμός της εξουσίας, οικονομία, θέματα της ΕΕ, εδαφικό και ασφάλεια και εγγυήσεις. Ένα επιπλέον ανεπίσημο θέμα αφορά στην ιθαγένεια και τους εποίκους. 92 Στο παράρτημα της Συνθήκης Ένταξης της Κύπρου, Πρωτόκολλο 10, δηλώνεται πως η ΕΕ είναι έτοιμη να αποδεχθεί οποιαδήποτε διευθέτηση αρκεί αυτή να συμβαδίζει με τις αρχές επί των οποίων ιδρύθηκε η ΕΕ. Κάποιοι θεωρούν τις μόνιμες παρεκκλίσεις ως μια πιθανότητα: «Ο στόχος μιας συμφωνίας επηρεάζει τη διαδικασία που συχνά προβλέπει προσωρινές (ή ακόμα και μόνιμες) παρεκκλίσεις. Η μη υιοθέτηση του ευρώ από τη Μ. Βρετανία, τη Δανία και τη Σουηδία είναι μόνο ένα εμφανές παράδειγμα». Faustmann στους Ker-Lindsay κ.α.,όπως παρατέθηκε ανωτέρω. Βλ. επίσης, υποσημείωση 38.

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΕΚ 22/01/2014 ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΠΡΟ>>

ΟΠΕΚ 22/01/2014 ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΠΡΟ>> ΟΠΕΚ 22/01/2014 > Το θέμα του Περιουσιακού μέσα στο πλέγμα των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων που επισώρευσε

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955 Έναρξη Αγώνα με αρχηγούς το Μακάριο Γ (πολιτικό τομέα) και

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου)

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) Συνοπτικό Διάγραμμα της Σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου Από την ανεξαρτησία ως το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή (1960 1974) ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις Ερωτήσεις σε σχέση με τη Φορολόγηση Ακίνητης Ιδιοκτησίας

Συνήθεις Ερωτήσεις σε σχέση με τη Φορολόγηση Ακίνητης Ιδιοκτησίας Συνήθεις Ερωτήσεις σε σχέση με τη Φορολόγηση Ακίνητης Ιδιοκτησίας 1. Από πότε φορολογείται η Ακίνητη Ιδιοκτησία;... 3 2. Ποιος έχει υποχρέωση πληρωμής φόρου Ακίνητης Ιδιοκτησίας ;... 3 3. Ποια ακίνητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές Κάθε χρόνο μισό εκατομμύριο οικογένειες εμπλέκονται σε διασυνοριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου)

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) Συνοπτικό Διάγραμμα της Σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου Από την ανεξαρτησία ως το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή (1960 1974) ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

- Παρατηρώντας τις φωτογραφίες μπορείτε να περιγράψετε τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων που έζησαν την καταστροφή;

- Παρατηρώντας τις φωτογραφίες μπορείτε να περιγράψετε τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων που έζησαν την καταστροφή; - Οι άνθρωποι, που ζούσαν στις κατακτημένες περιοχές, τι να απέγιναν άραγε; - Αυτοί, παιδιά μου, έζησαν ένα δράμα. - Ο φίλος μου ο Γρηγόρης μου έχει πει ότι η οικογένεια του παππού του έφυγε αμέσως για

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 20.11.2012 COM(2012) 697 τελικό 2012/0328 (COD) C7-0385/12 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για προσωρινή παρέκκλιση από την οδηγία 2003/87/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ Με ποιο τρόπο προστατεύεται η κύρια κατοικία από τους πλειστηριασμούς 18 Ιανουαρίου 2014 1 Στοιχεία για το δανεισμό των νοικοκυριών Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας 2013

Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας 2013 Ενημέρωση κατά την 1 Τι είναι ο Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας (ΦΑ) Όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Κύπρο υπόκεινται στην καταβολή ετήσιου φόρου επί της αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία είναι εγγεγραμμένη

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε.,Παρ.1, 1507 Ν. 135/90 Αρ. 2522,13.7.90

Ε.Ε.,Παρ.1, 1507 Ν. 135/90 Αρ. 2522,13.7.90 Ε.Ε.,Παρ.1, 1507 Ν. 135/90 Αρ. 2522,13.7.90 Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών (Τροποποιητικός) Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το

Διαβάστε περισσότερα

Κύπρος και Ομοσπονδία

Κύπρος και Ομοσπονδία Κύπρος και Ομοσπονδία 2 ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ Όραμά μας, ο τερματισμός της κατοχής και η επανένωση της πατρίδας μας Ο Πρόεδρος Χριστόφιας έλαβε λαϊκή εντολή να διαπραγματευτεί για λύση διζωνικής, δικοινοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας Περιεχομένων 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ... 3 1.1 Δικαιούχος Χώρα... 3 1.2 Αναθέτουσα Αρχή... 3 1.3 Εθνικό πλαίσιο αναφοράς... 3 1.4 Περιβάλλον του Αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία και Ανάπτυξη σε μια Ενωμένη Κύπρο

Οικονομία και Ανάπτυξη σε μια Ενωμένη Κύπρο Οικονομία και Ανάπτυξη σε μια Ενωμένη Κύπρο Κώστας Αποστολίδης Οικονομολόγος Σύμβουλος Προεδρίας της Δημοκρατίας για το Κυπριακό (1997 2004) 13 Οκτωβρίου 2010 Η ανάπτυξη της οικονομίας της ενωμένης Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 Να απαντηθούν

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Ιούνιος 2011 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Αναφέρετε, κατά συνοπτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Έντυπο Αίτηση ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Για επίσημη χρήση ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ή ΑΓΟΡΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ Η αίτηση αυτή συμπληρώνεται από δικαιούχα πρόσωπα για την παραχώρηση

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 1. Νομοθεσία για την διαδικασία υιοθεσίας Σύμβαση της Χάγης για την Προστασία των Παιδιών και τη Συνεργασία στην Διακρατική Υιοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου)

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Γ Λυκείου) Συνοπτικό Διάγραμμα της Σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου Από την ανεξαρτησία ως το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή (1960 1974) ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) Ερώτηση 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 Α. Ο Α είναι ιδιοκτήτης αποθήκης στην Λευκωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΣΘΑΙ ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ: ΑΚΡ 121/2009

Αρ. Φακ: ΑΚΡ 121/2009 Αρ. Φακ: ΑΚΡ 121/2009 ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΜΕ Αρ, ΑΚΡ 121/2009 ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΙΣΔΟΧΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΚΑΙ Γ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΣΤΗ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι:

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι: BULLETIN 74 ΑΠΟΜΕΙΩΣΗ (HAIRCUT) ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ (ΜΕΜΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ) Προδικαστική Ένσταση: Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εισηγήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Policy Briefing. Κυπροσ: Εξι Βηματα Προσ Μια Διευθετηση I. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Policy Briefing. Κυπροσ: Εξι Βηματα Προσ Μια Διευθετηση I. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Policy Briefing Ευρώπη/Ενημερωτικό Δελτίο N 61 Λευκωσία/Κωνσταντινούπολη/Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 2011 Κυπροσ: Εξι Βηματα Προσ Μια Διευθετηση I. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τις διαπραγματεύσεις για την επανένωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2/2015. Ανδρέας Θεοφάνους Ελίνα Χριστοδούλου ΚΥΠΡΙΑΚΟ 2015: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2/2015. Ανδρέας Θεοφάνους Ελίνα Χριστοδούλου ΚΥΠΡΙΑΚΟ 2015: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ 4/3/2015 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2/2015 Ανδρέας Θεοφάνους Ελίνα Χριστοδούλου ΚΥΠΡΙΑΚΟ 2015: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ Από την ίδρυση της ο βίος της Κυπριακής Δημοκρατίας ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin. Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α.

ΘΕΜΑ: I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin. Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin ΘΕΜΑ: Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α ΙΟΡΘΩΤΙΚΟ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΑΡΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ (2000-2006) Κύριε Υπουργέ, I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ 1. Με επιστολή

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος αριθ. 13 Θέμα : Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 6 του ν. 4146/2013.

Εγκύκλιος αριθ. 13 Θέμα : Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 6 του ν. 4146/2013. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

τηλ.: +357 22 360300 τηλ.: +357 25 868686 τηλ.: +357 24 819494

τηλ.: +357 22 360300 τηλ.: +357 25 868686 τηλ.: +357 24 819494 Κύπρος Φορολογικές και Νοµικές Υπηρεσίες 22 Ιουλίου 2015 Φορολογικά Νέα Τροποποιήσεις στη Φορολογική Νοµοθεσία Στις 9 Ιουλίου 2015 η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε σηµαντικές τροποποιήσεις στην φορολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΑ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103808079 FAX 2103828958 Κινητό 6977650982 ΠΡΟΣ Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία Η

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Aναθεωρητική Εφεση Αρ. 59/07) 1 Φεβρουαρίου, 2010. [ΑΡΤΕΜΗΣ, Π., ΝΙΚΟΛΑЇΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ/στές] YOUSIFE MOHAMAD,

(Aναθεωρητική Εφεση Αρ. 59/07) 1 Φεβρουαρίου, 2010. [ΑΡΤΕΜΗΣ, Π., ΝΙΚΟΛΑЇΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ/στές] YOUSIFE MOHAMAD, This document was reproduced from http://www.cylaw.org/cgi-bin/open.pl?file=apofaseis/aad/meros_3/2010/3-201002-59-07.htm (accessed 16 August 2013) (2010) 3 ΑΑΔ 18 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ Α - Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΜΕΡΟΣ Β - Εξωτερικό περιβάλλον ΜΕΡΟΣ Γ - Όραμα, αποστολή και στρατηγική ΜΕΡΟΣ Α Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ Ιστορικής,

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής σχετικά µε την επιβολή εισαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 23.7.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 191/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 636/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2009 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 για την υιοθέτηση ορισμένων

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και άνοιξε για υπογραφή, κύρωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου 1. Κάτω από ποιές προϋποθέσεις ενεργοποιείται το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων; Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.10.2014 COM(2014) 638 final 2014/0297 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συνθήκης του Μαρακές για τη διευκόλυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 47 ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 47 ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 47 ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ 2.1 Απορρόφηση Προϋπολογισμού 2015 (Παράρτημα 2.1) Συζήτηση-Αποφάσεις Ενέργεια Ημερομηνία Εκτέλεσης Το Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 2 Αρ. Φακ. 04.02.022.01 ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Οικονομική Συνεισφορά Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης για Έργα που Συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ στην Προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Μεγαλύτερη μείωση των τιμών κατοικιών το 1 ο τρίμηνο του 1 Ο δείκτης τιμών κατοικιών για το 1 ο τρίμηνο του (οικίες και διαμερίσματα)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Αποκατάστασης Προπολεμικής Φερεγγυότητας Ιδιοκτητών Κατεχόμενης ή Απροσπέλαστης Ακίνητης Ιδιοκτησίας ΑΙΤΗΣΗ ΔΑΝΕΙΟΥ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ

Σχέδιο Αποκατάστασης Προπολεμικής Φερεγγυότητας Ιδιοκτητών Κατεχόμενης ή Απροσπέλαστης Ακίνητης Ιδιοκτησίας ΑΙΤΗΣΗ ΔΑΝΕΙΟΥ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ Σχέδιο Αποκατάστασης Προπολεμικής Φερεγγυότητας Ιδιοκτητών Κατεχόμενης ή Απροσπέλαστης Ακίνητης Ιδιοκτησίας ΑΙΤΗΣΗ ΔΑΝΕΙΟΥ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΙΣΟΤΙΜΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΒΑΡΩΝ Λεωφ. Στροβόλου 254, 2048

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

E.E., Παρ. I, Αρ. 2598, 26.4.91 Ν. 139/91

E.E., Παρ. I, Αρ. 2598, 26.4.91 Ν. 139/91 E.E., Παρ. I, Αρ. 2598, 26.4.91 Ν. 139/91 Ο περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 1991 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΑΙ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΟ HILTON PARK ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014-03-14

ΤΣΑΙ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΟ HILTON PARK ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014-03-14 ΤΣΑΙ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΟ HILTON PARK ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014-03-14 Ομιλία του Κοινοτάρχη Κωνσταντίνου Γιάγκου Αγαπητοί Προσκεκλημένοι, Αγαπητοί συγχωριανοί, Αγαπητοί Φίλοι. Το Κοινοτικό Συμβούλιο Πέτρας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) Οκτώβριος 2011 ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. της εταιρείας ROLANDOS ENTERPRISES PUBLIC LTD

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. της εταιρείας ROLANDOS ENTERPRISES PUBLIC LTD ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ της εταιρείας ROLANDOS ENTERPRISES PUBLIC LTD Το Διοικητικό Συμβούλιο της Rolandos Enterprises Public Ltd επισυνάπτει τη γνώμη του σχετικά με τη δημόσια πρόταση από τον κ. Λοΐζου Κ. Ρολάνδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΑΛΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΥΠΡΟΣ

ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΑΛΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΥΠΡΟΣ Κύρια πλεονεκτήματα ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ -Ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα -Άμεση πρόσβαση -Φορολογικά κίνητρα -Σχετικά χαμηλός φόρος κεφαλαιουχ.κερδώ ν -Διευκόλυνση πρόσβασης σε όλες τις χώρες Σένγκεν φορολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5.3.2014 COM(2014) 117 final 2014/0064 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 9 Μαρτίου 2012 Αθήνα, Ελλάδα: Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομικών της Ελληνικής Δημοκρατίας,

Διαβάστε περισσότερα

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 Αμμόχωστος 2011 Στα 1573, δυο χρόνια μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου από τους Οθωμανούς, κτίστηκε το Βαρώσι. Η ανέγερση του Βαρωσιού είναι

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΣΥΝΕΛΘΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ,

ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΣΥΝΕΛΘΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΚΑΤΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΖΗΜΙΕΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΟΥ, ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΟΥ Η ΧΕΙΡΙΖΟΜΕΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 740 Ν. 59(Ι)/95 Αρ. 2981,16.6.95

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 740 Ν. 59(Ι)/95 Αρ. 2981,16.6.95 Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 740 Ν. 59(Ι)/95 Αρ. 2981,16.6.95 Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως (Προσωρινές Διατάξεις για τη Νομιμοποίηση Υφιστάμενων Αγροτικών Δρόμων) Νόμος του 1995 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Theo Nichols Nadir Suğur

Theo Nichols Nadir Suğur 1 2 The Nichls Nadir Suğur 3 4 Ευχαριστίες Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους εταίρους του προγράμματος που συμμετείχαν στην άσκηση αυτή, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να ευχαριστήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ,

ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ Email: insolvency@drcor.mcit.gov.cy Website: www.mcit.gov.cy/drcor www.cyprusbarassociation.org

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΙ Η Α ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΙ Η Α ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΙ Η Α ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ Καταρχήν να σας ευχαριστήσω θερµά για την πρόσκληση στο 12 ο Τακτικό Συνέδριο της ΟΚΟΕ όπου και

Διαβάστε περισσότερα

Επισυνάπτονται για τις αντιπροσωπίες τα συμπεράσματα της ανωτέρω συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Επισυνάπτονται για τις αντιπροσωπίες τα συμπεράσματα της ανωτέρω συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Βρυξέλλες, 16 Οκτωβρίου 2015 (OR. en) EUCO 26/15 CO EUR 10 CONCL 4 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αποδέκτης: Αντιπροσωπίες Θέμα: Σύνοδος του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ν. 106(Ι)/2013 106(Ι)/2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 1020/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 6ης Νοεμβρίου 2012 σχετικά με την έγκριση σχεδίου κατανομής, στα κράτη μέλη, των

Διαβάστε περισσότερα