Π IOTP ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Π IOTP ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ"

Transcript

1

2

3

4 Π IOTP ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

5 Στις «Νησίδες» κυκλοφορούν και τα ακόλουθα έργα του Κροπότκιν: Αναμνήσεις ενός επαναστάτη Ηθική Τίτλος πρωτοτύπου: Petr Kropotkin, Fields, Factories and Workshops Πρώτη έκδοση στα αγγλικά: 1899 Πρώτη έκδοση στα ελληνικά: 2005 Μετάφραση: Βασίλης Τομανάς Εκτύπωση: ΛΙΘΟΓΡΑΦΙΑ, I. Αντωνιάδης - Θ. Ψαρράς Ο.Ε. Βιβλιοδεσία: Δεληδημητρίου Εξώφυλλο: Γιάννης Σιγούρος Εκδόσεις Νησίδες Δεσπεραί 3, Θεσσαλονίκη τηλ I.S.B.N.:

6 ΠIOTP ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ Αγροί, εργοστάσια, εργαστήρια Μετάφραση: Βασίλης Τομανάς ΝΗΣΙΔΕΣ

7

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στου συγγραφέα στην πρώτη έκδοση 9 Πρόλογος του συγγραφέα στη δεύτερη έκδοση Η αποκέντρωση των βιομηχανιών Οι δυνατότητες της γεωργίας Μικρές βιομηχανίες και βιομηχανικά χωριά Πνευματική εργασία και χειρωνακτική εργασία Συμπέρασμα 145

9

10 ΑΓΡΟΙ. ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ Με την ονομασία κέρδη, πρόσοδος, τόκος του κεφαλαίου, υπεραξία και τα τοιαύτα, οι οικονομολόγοι έχουν εξετάσει τα οφέλη που μπορούν ν αποσπάσουν οι κάτοχοι γης ή κεφαλαίου, ή ορισμένα προνομιούχα έθνη, είτε α πό την υποπληρωμένη δουλειά του μισθωτού εργάτη είτε από την κατώτερη θέση μιας κοινωνικής τάξης σε σχέση με μιαν άλλη τάξη είτε από την κατώτερη οικονομική ανάπτυξη ενός έθνους σε σχέση μ ένα άλλο έθνος. Καθώς αυτά τα κέρδη τα μοιράζονται σε πολύ άνιση αναλογία τα διαφορετικά άτομα, τάξεις και έθνη που εμπλέκονται στην παραγωγή, κατέβαλαν ιδιαίτερο κόπο για να μελετήσουν την παρούσα κατανομή των κερδών, και τις οικονομικές και ηθικές επιπτώσεις της, καθώς και τις αλλαγές στην παρούσα οικονομική οργάνωση της κοινωνίας που θα μπορούσαν να επιφέρουν μια πιο ι σότιμη διανομή του γοργά συσσωρευόμενου πλούτου. Σήμερα, οι πιο λυσσώδεις μάχες μεταξύ των οικονομολόγων των διάφορων σχολών διεξάγονται για ζητήματα που σχετίζονται με το δικαίωμα σ αυτή την αύξηση του πλούτου. Στο μεταξύ, παραμερίστηκε αναγκαστικά το μεγάλο ερώτημα: «Τι πρέπει να παράγουμε, και πώς;» Η πολιτική οικονομία, καθώς σταδιακά αναδύεται από το ημιεπιστημονικό της στάδιο, τείνει ολοένα περισσότερο να γίνει μια επιστήμη αφιερωμένη στη μελέτη των αναγκών των ανθρώπων και των μέσων για την ικανοποίησή τους με την ελάχιστη δυνατή απώλεια ενεργείας δηλαδή κάτι σαν φυσιολογία της κοινωνίας. Αλλά, μέχρι τώρα, πολύ λίγοι οικονομολόγοι έχουν αναγνωρίσει ότι αυτό είναι το καθαυτό πεδίο της οικονομικής επιστήμης και έχουν επιχειρήσει ν αντιμετωπίσουν την επιστήμη τους απ αυτή την οπτική γωνία. Συνεπώς, το κυριότερο ζήτημα της κοινωνικής οικονομίας δηλαδή η εξοικονόμηση ενεργείας που απαιτείται για την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών είναι το τελευταίο ζήτημα που θα συναντήσουμε να εξετάζεται συγκεκριμένα στις οικονομικές πραγματείες. Οι σελίδες που ακολουθούν είναι μια συνεισφορά σ ένα μέρος αυτού του τεράστιου ζητήματος. Πραγματεύονται τα πλεονεκτήματα που μπορούν ν α ντλήσουν οι πολιτισμένες κοινωνίες από τον συνδυασμό βιομηχανίας με εντατική γε<οργία, και πνευματικής με χειρωνακτική εργασία. Η σπουδαιότητα του συνδυασμού αυτού δεν διέφυγε της προσοχής πολ

11 10 Π. ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ λών μελετητών της κοινωνικής επιστήμης. Τον μελετούσαν προ πεντηκονταετίας με τις ονομασίες «εναρμονισμένη εργασία», «ολοκληρωμένη εκπαίδευση» κτλ. Είχε επισημανθεί τότε ότι τη μεγαλύτερη ευημερία μπορούμε να την έχουμε όταν σε κάθε κοινότητα συνδυάζονται ποικίλες γεωργικές, βιομηχανικές και πνευματικές ασχολίες και ότι ο άνθρωπος δείχνει τον καλύτερο ε αυτό του όταν είναι σε θέση να χρησιμοποιεί τις ποικίλες ικανότητές του σε δουλειά στο αγρόκτημα, στο εργαστήριο, στο εργοστάσιο, στο γραφείο ή στο σπουδαστήριο, αντί να τις διοχετεύει εφ όρου ζωής σε μια μόνο απ αυτές τις δουλειές. Πριν από μισόν αιώνα, η αρμονική ένωση γεωργικών και βιομηχανικών επιδιώξεων, καθώς και πνευματικής και χειρωνακτικής εργασίας, μπορούσε να είναι μόνον ένα μακρινό όνειρο. Οι συνθήκες υπό τις οποίες εδραιωνόταν το εργοστασιακό σύστημα, καθώς και οι απαρχαιωμένες μορφές γεωργίας που επικρατούσαν τότε, εμπόδισαν την επικράτηση μιας τέτοιας ένωσης. Η σύνθετη παραγωγή ήταν αδύνατη. Ωστόσο, η εξαιρετική απλούστευση των τεχνικών διαδικασιών στη βιομηχανία και στη γεωργία, εν μέρει χάρη στον αυξανόμενο καταμερισμό της εργασίας σε αναλογία προς ό,τι βλέπουμε στη βιολογία κατέστησαν εφικτή τη σύνθεση και μια ευδιάκριτη τάση προς τη σύνθεση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων γίνεται τώρα έκδηλη στη σύγχρονη οικονομική εξέλιξη. Η τάση αυτή αναλύεται στα κεφάλαια που ακολουθούν όπου δίδεται ιδιαίτερο βάρος στις παρούσες δυνατότητες της γεωργίας, που τις απεικονίζω με παραδείγματα από διάφορες χώρες, και στις μικρές βιομηχανίες, στις οποίες έδωσαν νέα ώθηση οι νέες μέθοδοι μεταφοράς της κινητήριας ενεργείας. Τα περισσότερα από τα δοκίμια αυτά δημοσιεύτηκαν τα έτη στο περιοδικό Nineteenth Century, και ένα απ αυτά στο Forum. Ωστόσο, οι τάσεις που επισήμανα έχουν επαληθευτεί κατά την περασμένη δεκαετία από τόσο πολλά στοιχεία, ώστε χρειάστηκε να τα εμπλουτίσω με καινούργιο υλικό επιπλέον, υποχρεώθηκα να ξαναγράψω απ την αρχή τα κεφάλαια για τη γεωργία και τη μικρή βιομηχανία. Π. Κροπότχιν Μπρόμλεν, Ken, 189

12 ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ II ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΣΗ Έχουν πελάσει δεκατέσσερα χρόνια από την πρώτη έκδοση του βιβλίου μου και, καθώς το διόρθωνα γ ι αυτή τη δεύτερη έκδοση, ανακάλυψα άφθονο καινούργιο στατιστικό και περιγραφικό υλικό, και πάμπολλα νέα έργα, που πραγματεύονταν τα διάφορα ζητήματα τα οποία μελετούσα στο βιβλίο μου. Έτσι, είχα τη θαυμάσια ευκαιρία να επαληθεύσω πόσο οι προβλέψεις, που είχα διατυπώσει στην πρώτη έκδοση του βιβλίου, επιβεβαιώθηκαν από τη μετέπειτα οικονομική εξέλιξη των διάφορων εθνών. Η επαλήθευση αυτή μου δίνει τη δυνατότητα να βεβαιώσω ότι οι οικονομικές τάσεις, που είχα επιχειρήσει να προβλέψω τότε, έχουν έκτοτε διασαφηνιστεί ακόμα περισσότερο. Παντού βλέπουμε να προχωρεί η ίδια αποκέντρωση των βιομηχανιών, καθώς καινούργια έθνη εντάσσονται στις τάξεις των χωρών που παράγουν για την παγκόσμια αγορά. Κάθε νεοφερμένο απ αυτά επιχειρεί, και κατορθώνει, ν αναπτύξει στην επικράτειά του τις κυριότερες βιομηχανίες, και έτσι απαλλάσσεται από την εκμετάλλευση από άλλα έθνη, πιο προχωρημένα στην τεχνική τους εξέλιξη. Όλα τα έθνη έχουν πραγματοποιήσει αξιοσημείωτη πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση, όπως θα δούμε από τα καινούργια στοιχεία που δίνω στο βιβλίο μου. Από την άλλη μεριά, βλέπουμε, σε όλα τα μεγάλα βιομηχανικά έθνη, την αυξανόμενη τάση και ανάγκη να αναπτύξουν στη χώρα τους πιο εντατική γεωργική παραγωγή, είτε βελτιώνοντας τις υπάρχουσες μεθόδους εκτατικής γεωργίας, με μικρούς κλήρους, «εσωτερικό αποικισμό», γεωργική εκπαίδευση και συνεταιριστική εργασία, είτε εισάγοντας διάφορους νέους κλάδους ε ντατικής γεωργίας. Η Βρετανία ειδικότερα, μας προσφέρει τούτη τη στιγμή ένα πάρα πολύ εποικοδομητικό παράδειγμα της κίνησης προς αυτή την κατεύθυνση. Και η κίνηση αυτή θα καταλήξει οπωσδήποτε, όχι μόνο σε μια πολύ αναγκαία αύξηση των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους, που θα συντελέσει στην απελευθέρωσή του από τους διεθνείς κερδοσκόπους των τροφίμων. αλλά και θα αφυπνίσει στο έθνος μια πληρέστερη κατανόηση της τεράστιας αξίας του εδάφους του και την επιθυμία να επανορθώσει το σφάλμα που διέπραξε, αφήνοντάς το στα χέρια των μεγάλων γαιοκτημόνων και εκείνων που βρίσκουν τώρα επωφελέστερο να νοικιάζουν τη γη για να την μετατρέψουν σε κυνηγότοπους.

13 12 Π. ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ Ιδίως στα κεφάλαια που πραγματεύονται τις μικρές επιχειρήσεις χρειάστηκε να περιλάβω τα αποτελέσματα πολλών νέων ερευνών. Έτσι, μου δόθηκε η ευκαιρία να δείξω ότι η ανάπτυξη μιας τεράστιας ποικιλίας μικρών επιχειρήσεων πλάι στις μεγάλες συγκεντροποιημένες εταιρείες δεν είναι καθόλου σημάδι ύφεσης. Απεναντίας, η διανομή ηλεκτρικής κινητήριας ενέργειας τούς έχει δώσει μια νέα ώθηση. Στα μέρη στα οποία χρησιμοποιήθηκε η ισχύς του νερού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα χωριά, και στις πόλεις στις οποίες τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται για να παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα για τον νυχτερινό φωτισμό χρησιμοποιήθηκαν για να παρέχουν κινητήρια ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι μικρές βιομηχανίες ξεκινούν μια καινούργια ανάπτυξη. Στον τομέα αυτό, είχα τη δυνατότητα να προσθέσω στην παρούσα έκδοση τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα μιας εργασίας που έγινε προσιτή μόνον όταν οι βρετανοί Εργοστασιακοί Επιθεωρητές δημοσίευσαν τις πρώτες αναφορές τους (το 1898, σε εφαρμογή του Εργοστασιακού Νόμου του 1895) από τις αναφορές αυτές κατόρθωσα να υπολογίσω την ώς τότε άγνωστη αναλογία των μεγάλων προς τις μικρές βιομηχανίες στη Βρετανία. Ώς τότε, δεν ήταν διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία για την κατανομή των εργατών στα μεγάλα και μικρά εργοστάσια και εργαστήρια της Βρετανίας οπότε, όταν οι οικονομολόγοι μιλούσαν για τον «αναπόφευκτο» θάνατο των μικρών βιομηχανιών, απλώς εξέφραζαν εικασίες που βασίζονταν σε περιορισμένον α ριθμό παρατηρήσεων, οι οποίες είχαν γίνει κυρίως σε ένα μέρος της υφαντουργίας και της μεταλλουργίας. Μόνον αφού ο κ. Ουάιτλεγκ δημοσίευσε τα πρώτα στοιχεία από τα οποία μπορούμε να βγάλουμε αξιόπιστα συμπεράσματα, ήταν δυνατόν να δούμε πόσο λίγο η πραγματικότητα επιβεβαίωνε τις παραπάνω μεγαλοστομίες. Στη Βρετανία, όπως παντού, οι μικρές βιομηχανίες εξακολουθούν να υπάρχουν, και καινούργιες εξακολουθούν να εμφανίζονται ως αναγκαία ανάπτυξη. σε πολλούς σημαντικούς κλάδους της εθνικής παραγωγής, πλάι στα πολύ μεγάλα εργοστάσια και τις τεράστιες συγκεντροποιημένες βιομηχανίες. Όσο για τη γενικά αισθητή, τούτη τη στιγμή, ανάγκη για μιαν εκπαίδευση που θα συνδυάζει πλατιά επιστημονική γνώση με αξιόπιστη γνώση της χειρωνακτικής εργασίας ζήτημα που πραγματεύτηκα στο τελευταίο κεφάλαιο μπορούμε να πούμε ότι η υπόθεση έχει ήδη κερδηθεί στη Βρετανία κατά την περασμένη εικοσαετία. Η βασική αρχή έχει γενικά αναγνωριστεί πια σήμερα, αν και τα περισσότερα έθνη, φτωχά καθώς έχουν γίνει εξ αιτίας των εξοπλισμών, αργούν παραπάνω απ όσο πρέπει να εφαρμόσουν στη ζωή αυτή τη βασική αρχή. Π. Κροπότκιν, Μπράιτον, Οκτώβριος 1912

14 ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 13 ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ Ποιος δεν θυμάται το περίφημο κεφάλαιο με το οποίο ο Ανταμ Σμιθ ξεκινά την έρευνά του για τη φύση και τις αιτίες του πλούτου των εθνών; Ακόμα κι εκείνοι οι σύγχρονοι οικονομολόγοι μας που σπάνια ανατρέχουν στα έργα του πατέρα της πολιτικής οικονομίας και συχνά λησμονούν τις ιδέες που τούς ενέπνευσαν, το ξέρουν σχεδόν απ έξω το κεφάλαιο αυτό, τόσο συχνά το έχουν έκτοτε αντιγράψει και ξαναντιγράψει. Έχει γίνει άρθρο πίστεως και η οικονομική ιστορία του αιώνα που πέρασε από τότε που έγραψε ο Ανταμ Σμιθ, ήταν ένα πραγματικό σχόλιο στα γραπτά του. «Καταμερισμός της εργασίας» ήταν το σύνθημά του. Και ο καταμερισμός και ο υποκαταμερισμός ο διαρκής υποκαταμερισμός των λειτουργιών έχει ωθηθεί τόσο μακριά, ώστε έχει διαιρέσει την ανθρωπότητα σε κάστες που είναι σχεδόν τόσο στέρεα εδραιωμένες όσο της παλιάς Ινδίας. Έχουμε, πρώτον, τη χονδρική διαίρεση σε παραγωγούς και καταναλωτές- μικροκαταναλωτές παραγωγοί αφ ενός, μικροπαραγωγοί καταναλωτές αφ ετέρου. Κατόπιν, στους πρώτους, μια σειρά περαιτέρω υποδιαιρέσεων: ο χειρωνακτικός εργάτης και ο πνευματικός εργάτης, που είναι αυστηρά διαχωρισμένοι προς ζημία και των δυο οι αγροτικοί εργάτες και οι βιομηχανικοί εργάτες- και, στους τελευταίους, αναρίθμητες υποδιαιρέσεις ξανά τόσο ακριβολόγες πράγματι, ώστε το σύγχρονο ιδεώδες του εργάτη φαίνεται πως είναι ένας άνδρας ή μια γυναίκα ή μια κοπέλα ή ένα αγόρι, που δεν γνωρίζει καμία τέχνη, δεν έχει καμία γνώση για τη βιομηχανία στην οποία εργάζεται, που μπορεί μόνο να φτιάχνει όλη την ημέρα και για μια ολόκληρη ζωή το ίδιο απειροελάχιστο κομμάτι ενός προϊόντος: που από τα 13 μέχρι τα 60 του χρόνια σπρώχνει το βαγονέτο σ ένα δεδομένο μέρος του ορυχείου ή φτιάχνει το ελατήριο ενός σουγιά, ή «το ένα δέκατο όγδοο μιας καρφίτσας». Απλοί υπηρέτες μιας συγκεκριμένης μηχανής- απλά εξαρτήματα με σάρκα και οστά ενός πελώριου μηχανήματος- α νίδεοι του πώς και γιατί το μηχάνημα εκτελεί τις ρυθμικές κινήσεις του. Οι ειδικευμένοι τεχνίτες σαρώθηκαν ως επιβιώσεις ενός παρελθόντος

15 14 Π. ΚΡΟΠΟΤΚ1Ν καταδικασμένου να εξαφανιστεί. Ο καλλιτέχνης, που έβρισκε παλιότερα αισθητική ικανοποίηση στη δουλειά των χεριών του, αντικαθίσταται από τον ανθρώπινο δούλο ενός σιδερένιου δούλου. Ή μάλλον, ακόμα και ο α γροτικός εργάτης, που παλιότερα έβρισκε ανακούφιση από τις δυσκολίες της ζωής στο σπίτι των προγόνίαν του το μελλοντικό σπίτι των παιδιών του στην αγάπη του για το χωράφι και στην άμεση σχέση με τη φύση, α κόμα κι αυτός είναι καταδικασμένος να εξαφανιστεί για χάρη του καταμερισμού της εργασίας. Αποτελεί αναχρονισμό, μας λένε- πρέπει να αντικατασταθεί, σε ένα αμερικανικού τύπου αγρόκτημα Μπονάντσα, από τον εποχικό εργάτη που μισθώνεται για το καλοκαίρι και απολύεται σαν μπαίνει το φθινόπωρο: έναν αλήτη που ποτέ δεν θα ξαναδεί το χωράφι, του οποίου τη σοδειά έμελλε να μαζέψει μια φορά στη ζωή του. «Είναι υ πόθεση λίγων χρόνων», λένε οι οικονομολόγοι, «να μεταρρυθμίσουμε τη γεωργία σε συμφωνία με τις αληθινές αρχές του καταμερισμού της εργασίας και της σύγχρονης βιομηχανικής οργάνωσης». Θαμπωμένοι από τα αποτελέσματα που έφερε ένας αιώνας θαυμασκον εφευρέσεων, ιδίως στην Αγγλία, ο ι οικονομολόγοι και οι πολιτικοί μας προχώρησαν ακόμα περισσότερο στα όνειρά τους για τον καταμερισμό της εργασίας. Κήρυξαν πως είναι ανάγκη να διαιρέσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα σε εθνικά εργαστήρια, που το καθένα τους θα είναι ειδικευμένο σε κάτι. Μας πληροφορούν, λόγου χάρη, ότι η Ουγγαρία και η Ρωσία προορίζονται εκ φύσεως να παράγουν σιτηρά, για να θρέφουν τις βιομηχανικές χώρες ότι η Βρετανία πρέπει να εφοδιάζει την παγκόσμια αγορά με βαμβακερά, σιδερένια αντικείμενα και κάρβουνο το Βέλγιο με μάλλινα και πάει λέγοντας. Ή μάλλον, στο κάθε έθνος, η κάθε περιφέρεια πρέπει να έ χει την ειδικότητά της. Έτσι είχαν τα πράγματα τον τελευταίο καιρό, έτσι πρέπει να παραμείνουν. Περιουσίες έγιναν μ αυτό τον τρόπο, και θα εξακολουθούν να γίνονται με τον ίδιο τρόπο. Καθώς ανάγγειλαν ότι ο πλούτος των εθνών μετριέται με τα κέρδη που έβγαλαν οι λίγοι, και ότι τα μεγαλύτερα κέρδη έχουν γίνει με την εξειδίκευση της εργασίας, δεν φαίνεται να τίθεται ζήτημα αν τα ανθρώπινα όντα θα πρέπει πάντα να υπόκεινται σε μια τέτοια εξειδίκευση- αν ολόκληρα έθνη θα πρέπει να είναι εξειδικευμένα όπα>ς οι μεμονωμένοι εργάτες. Η θεωρία ήταν καλή για σήμερα τι μας νοιάζει για αύριο; Το αύριο θα φέρει πιθανόν τη δική του θεωρία! Και αυτό έκαμε. Η στενή σύλληψη της ζωής, που ήταν ότι τα κέρδη είναι το μοναδικό καθοδηγητικό κίνητρο της ανθρώπινης κοινωνίας, και η

16 ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 15 στενοκέφαλη άποψη που υποθέτει πως ό,τι υπήρχε χθες θα κρατήσει παντοτινά, αποδείχθηκε πως δεν συμφωνούσε με τις τάσεις της ανθρώπινης ζωής- και η ζωή πήρε άλλη κατεύθυνση. Κανένας δεν θα αρνηθεί τη μεγάλη παραγωγή που μπορούμε να πετύχουμε με την εξειδίκευση. Αλλά, όσο η δουλειά που απαιτείται από το άτομο στη σύγχρονη παραγωγή γίνεται πιο απλή και εύκολη στην εκμάθηση, και, συνεπώς, πιο μονότονη και κουραστική η απαίτηση του ατόμου να έχει ποικιλία η δουλειά του, να ασκεί ό λες του τις δεξιότητες, γίνεται ολοένα περισσότερο εμφανής. Η ανθρωπότητα αντιλαμβάνεται ότι δεν ωφελείται καθόλου η κοινότητα όταν καθηλώνει έναν άνθρωπο για όλη του τη ζωή σε ένα δεδομένο σημείο, σε ένα εργαστήριο ή σε ένα ορυχείο δεν κερδίζει τίποτε όταν του στερεί μια δουλειά που θα τον έφερνε σε ελεύθερη συναναστροφή με τη φύση, θα τον έκανε συνειδητό μέρος του μεγάλου συνόλου, εταίρο στις ανώτερες απολαύσεις τις επιστήμης και της τέχνης, της ελεύθερης δουλειάς και της δημιουργίας. Αρνούνται και τα έθνη να εξειδικευτούν. Κάθε έθνος είναι ένα σύνθετο άθροισμα προτιμήσεων και κλίσεων, επιθυμιών και πόρων, ικανοτήτων και επινοητικοτήτων. Η επικράτεια που κατέχει το κάθε έθνος είναι κι αυτή μια πολύ ποικίλη σύνθεση εδαφών και κλιμάτων, λόφων και κοιλάδων, βουνοπλαγιών που οδηγούν σε μιαν ακόμα μεγαλύτερή ποικιλία εδαφών και φυλών. Η ποικιλία είναι το διακριτικό γνώρισμα τόσο της ε πικράτειας όσο και των κατοίκων της και η ποικιλία αυτή συνεπάγεται μια ποικιλία ασχολιών. Η γεωργία γεννά βιομηχανίες, και οι βιομηχανίες στηρίζουν τη γεωργία. Οι δυο είναι αδιαχώριστες και ο συνδυασμός, η σύνθεση των δυο, φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα. Όσο η τεχνική γνώση γίνεται δυνητικό πεδίο του καθενός, όσο διεθνοποιείται και δεν μπορεί πια να αποκρυφθεί, κάθε έθνος αποκτά τη δυνατότητα να εφαρμόσει όλες τις ποικίλες ενεργητικότητές του σε πάμπολλες βιομηχανικές και γεωργικές ασχολίες. Η γνώση αγνοεί τα τεχνητά πολιτικά σύνορα. Το ίδιο κάνουν και οι βιομηχανίες- και η παρούσα τάση της ανθρωπότητας είναι να συγκεντρώνει τη μέγιστη ποικιλία βιομηχανιών στην κάθε χώρα, στην κάθε ξέχωρη περιοχή, δίπλα δίπλα με τη γεωργία. Οι ανάγκες των αστικών κέντρων αντιστοιχούν έτσι στις ανάγκες του ατόμου- και ενώ μια προσωρινή διαίρεση των λειτουργιών παραμένει η ασφαλέστερη εγγύηση επιτυχίας στο κάθε κεχωρισμένο εγχείρημα, η μόνιμη διαίρεση είναι καταδικασμένη να εξαφανιστεί και ν αντικατασταθεί από ποικίλες ασχολίες πνευματική, βιομηχανική και γεωργική που αντιστοιχούν στις διάφορε-

17 16 Π. ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ τικές ικανότητες του ατόμου, καθώς και στις ποικίλες ικανότητες του κάθε αστικού κέντρου. Όταν έτσι απομακρυνόμαστε από τους σχολαστικισμούς των σχολικών εγχειριδίων και εξετάζουμε την ανθρώπινη ζωή συνολικά, σύντομα α νακαλύπτουμε ότι, ενώ πρέπει να διατηρηθούν όλα τα οφέλη του προσωρινού καταμερισμού της εργασίας, είναι πια καιρός ν αξιώσουμε την ολοκλήρωση της εργασίας. Η μέχρι τώρα πολιτική οικονομία επέμενε κυρίως στη διαίρεση. Εμείς κηρύσσουμε την ολοκλήρωση- και υποστηρίζουμε ότι η ιδεώδης κοινωνία δηλαδή η κατάσταση προς την οποία οδεύει ήδη η παρούσα κοινωνία είναι μια κοινωνία ολοκληρωμένης, συνδυασμένης εργασίας. Μια κοινωνία στην οποία το κάθε άτομο παράγει χειρωνακτικό και πνευματικό έργο στην οποία κάθε σωματικά ικανός άνθρωπος είναι εργάτης και στην οποία κάθε εργάτης δουλεύει στο χωράφι και στο βιομηχανικό εργαστήριο στην οποία κάθε συγκέντρωση ανθρώπίον, που το μέγεθός της της επιτρέπει να κατέχει μιαν ορισμένη ποικιλία φυσικών πόρων ένα έθνος ή μάλλον μια περιφέρεια παράγει και καταναλώνει η ίδια τα περισσότερα γεωργικά και βιομηχανικά της προϊόντα. Βέβαια, όσο η κοινωνία εξακολουθεί να είναι οργανωμένη για να δίνει τη δυνατότητα στους κατόχους της γης και του κεφαλαίου να οικειοποιούνται για λογαριασμό τους, με την προστασία του κράτους και των ιστορικών προνομίων τους, το ετήσιο πλεόνασμα της ανθρώπινης παραγωγής, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου καμία τέτοια αλλαγή. Αλλά το παρόν βιομηχανικό σύστημα, που εδράζεται σε μια μόνιμη εξειδίκευση των λειτουργιών, φέρει ήδη μέσα του τα σπέρματα της καταστροφής του. Οι βιομηχανικές κρίσεις, που γίνονται ολοένα πιο οξείες και παρατεταμένες, και καθίστανται ακόμα χειρότερες και οξύτερες εξ αιτίας των εξοπλισμών και των πολέμων που συνεπάγεται το παρόν σύστημα, καθιστούν ο λοένα πιο δύσκολη τη διατήρησή του. Επιπλέον, οι εργάτες εκδηλώνουν καθαρά την πρόθεσή τους να μην ανεχθούν άλλο καρτερικά την αθλιότητα στην οποία τους ρίχνει η κάθε κρίση. Και η κάθε κρίση φέρνει πιο κοντά την ημέρα που οι παρόντες θεσμοί της ατομικής ιδιοκτησίας και παραγωγής θα ταρακουνηθούν συθέμελα εξ αιτίας εμφύλιων συγκρούσεων που η έντασή τους θα εξαρτηθεί από τη φρόνηση την οποία θα επιδείξουν οι τώρα προνομιούχες τάξεις. Αλλά υποστηρίζουμε και ότι κάθε σοσιαλιστική απόπειρα για αναδιάρθρωση των τωρινών σχέσεων Κεφαλαίου και Εργασίας θα αποτύχει.

18 ΑΓΡΟΙ, ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 17 αν δεν πάρει υπ όψη της τις παραπάνω τάσεις για ολοκλήρωση. Κατά τη γνώμη μας, τα διάφορα σοσιαλιστικά ρεύματα δεν έχουν προσέξει όσο πρέπει τις τάσεις αυτές αλλά οφείλουν να τις προσέξουν. Μια αναδιοργανωμένη κοινωνία οφείλει να εγκαταλείψει την πλάνη των εθνών των ε- ξειδικευμένων στην παραγωγή αγροτικών ή βιομηχανικών προϊόντων. Πρέπει να βασίζεται στον εαυτό της για την παραγωγή τροφίμων και πολλών, αν όχι των περισσότερων, πρώτων υλών πρέπει να βρει τον καλύτερο τρόπο για να συνδυάσει γεωργία και βιομηχανία τη δουλειά στα χωράφια με μιαν αποκεντρωμένη βιομηχανία- και πρέπει να φροντίζει να παρέχει «ολοκληρωμένη εκπαίδευση», που μόνον αυτή, διδάσκοντας από τα πρώιμα παιδικά χρόνια επιστήμη και χειροτεχνία, μπορεί να δώσει στην κοινωνία τους άνδρες και τις γυναίκες που πραγματικά χρειάζεται. Κάθε έθνος τον γεωπόνο και τον βιομήχανό του κάθε άτομο να δουλεύει στο χωράφι και σε μια βιομηχανική απασχόληση κάθε άτομο να συνδυάζει την επιστημονική γνώση με τη γνώση ενός χειροτεχνικού επαγγέλματος αυτή είναι, το βεβαιώνουμε, η παρούσα τάση των πολιτισμένων εθνών. Η μεγάλη ανάπτυξη των βιομηχανιών στη Βρετανία και η ταυτόχρονη ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου που επιτρέπει τώρα τη μεταφορά πρώτων υλών και τροφίμων σε γιγάντια κλίμακα, έχουν δημιουργήσει την ε ντύπωση ότι λίγα έθνη της Ευρώπης προορίζονταν να γίνουν οι βιομήχανοι του κόσμου. Χρειάζεται μόνο υποστηρίξουν ορισμένοι να εφοδιάζουν την αγορά με βιομηχανικά αγαθά και θα παίρνουν από όλη τη γη τα τρόφιμα που δεν μπορούν να παράγουν τα ίδια, καθώς και τις πρώτες ύλες που χρειάζονται οι βιομηχανίες τους. Η σταθερά αυξανόμενη ταχύτητα των υπερωκεάνιων συγκοινωνιών και οι σταθερά αυξανόμενες ευκολίες των θαλάσσιων μεταφορών έχουν ενισχύσει την παραπάνω εντύπωση. Αν δούμε τις ενθουσιώδεις εικόνες του διεθνούς εμπορίου, που ζωγραφίζει με τόση μαστοριά ο στατιστικολόγος και σχεδόν ποιητής του παγκόσμιου εμπορίου Νιούμαν Σπάλαρτ, κλίνουμε πράγματι να εκστασιαστούμε από τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. «Γιατί να καλλιεργούμε σιτηρά, να εκτρέφουμε βοοειδή και πρόβατα και να καλλιεργούμε λαχανικά και φρούτα, και με αγωνία να κοιτάζουμε τον ουρανό μήπως και μας χαλάσει τη σοδειά, όταν μπορούμε, με πολύ μικρότερο κόπο, να πάρουμε άφθονα σιτηρά από την Ινδία, την Αμερική, την Ουγγαρία ή τη Ρωσία, κρέας από τη Νέα Ζηλανδία, λαχανικά από τις Αζόρες, μήλα από

19 18 Π. ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ τον Καναδά, σταφύλια από τη Μαλάγα κτλ.;» αναφωνούν οι δυτικοευρωπαίοι. «Ήδη τώρα», λένε, «η τροφή μας, ακόμα και στα μετρίως εύπορα σπιτικά, προέρχεται από προϊόντα από ολόκληρη την υδρόγειο. Τα ρούχα μας είναι καμωμένα από φυτικές ίνες και μαλλί που εισάγουμε από όλα τα μέρη του κόσμου. Υποτελή μας είναι τα λιβάδια της Αμερικής και της Αυστραλίας τα βουνά και οι στέπες της Ασίας οι παγωμένοι αγριότοποι των αρκτικών περιοχών οι έρημοι της Αφρικής και τα βάθη των ωκεανών οι τροπικοί και οι χώρες του ήλιου του μεσονυχτίου. Όλες οι ανθρώπινες φυλές δίνουν το μερτικό τους για να έχουμε τα τρόφιμα και τα είδη πολυτελείας μας, τα απλά και τα φανταχτερά ρούχα μας, ενώ σε α ντάλλαγμα τους στέλνουμε τα προϊόντα της ανώτερης ευφυΐας μας, της τεχνικής μας γνώσης, των ισχυρών βιομηχανικών και εμπορικών οργανωτικών μας ικανοτήτων! Δεν είναι σπουδαίο θέαμα αυτή η δραστήρια και πολυσύνθετη ανταλλαγή προϊόντων από ολόκληρη τη γη, που αναπτύχθηκε ξαφνικά μέσα σε λίγα χρόνια;» Σπουδαίο μπορεί να είναι, αλλά μήπως είναι και σκέτος εφιάλτης; Είναι απαραίτητο; Με ποιο αντίτιμο το αποκτήσαμε και πόσο θα διαρκέσει; Ας γυρίσουμε εκατό χρόνια πίσω. Η Γαλλία ήταν καταματωμένη μετά το πέρας των Ναπολεόντειων πολέμων. Η νεαρή της βιομηχανία, που είχε αρχίσει να αναπτύσσεται από τα τέλη του 18ου αιώνα, είχε καταρρεύσει. Γερμανία και Ιταλία ήταν ανίσχυρες στο βιομηχανικό πεδίο. Οι στρατιές της μεγάλης [γαλλικής] Δημοκρατίας είχαν καταφέρει θανάσιμο πλήγμα στη δουλοπαροικία της ηπειρωτικής Ευρώπης αλλά με την παλινόρθωση της αντίδρασης, καταβλήθηκαν προσπάθειες αναβίωσης του σάπιου θεσμού, και δουλοπαροικία σήμαινε όχι άξια λόγου βιομηχανία. Οι τρομεροί πόλεμοι μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας, που συχνά εξηγούνται με α πλώς πολιτικά αίτια, είχαν πολύ βαθύτερο νόημα οικονομικό νόημα. Ή ταν πόλεμοι για την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια αγορά, πόλεμοι ε ναντίον της βιομηχανίας και του εμπορίου της Γαλλίας, που τους στήριξε ένας ισχυρός στόλος τον οποίο είχε αρχίσει να κατασκευάζει η Γαλλία και η Βρετανία κέρδισε τη μάχη. Έγινε κυρίαρχος των θαλασσών. Το Μπορντώ δεν ήταν πια αντίζηλος του Λονδίνου- όσο για τις γαλλικές βιομηχανίες, σαν να σκοτώθηκαν εν τω γεννάσθαι. Και, βοηθούμενη από τη μεγάλη ώθηση που έδωσε στις φυσικές επιστήμες και την τεχνολογία μια μεγάλη εποχή εφευρέσεων, μη βρίσκοντας σοβαρούς ανταγωνιστές στην Ευρώπη, η Βρετανία άρχισε να αναπτύσσει τις βιομηχανίες της. Σύνθημα

20 ΑΓΡΟΙ. ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 19 έγινε η παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα και σε τεράστιες ποσότητες. Οι απαραίτητες ανθρώπινες δυνάμεις ήταν οι διαθέσιμοι αγρότες, που εν μέρει εκδιώχθηκαν με τη βία από τη γη και εν μέρει προσελκύστηκαν στις πόλεις από τους υψηλούς μισθούς. Δημιουργήθηκαν τα απαραίτητα μηχανήματα, και η παραγωγή βιομηχανικών αγαθών στη Βρετανία προχώρησε με ταχύτατο ρυθμό. Μέσα σε λιγότερα από εβδομήντα χρόνια από το 1810 μέχρι το 1878 η παραγωγή κάρβουνου ανήλθε από 10 σε τόνους οι εισαγωγές πρώτων υλών ανήλθαν από 30 σε τόνουςκαι οι εξαγωγές βιομηχανικών αγαθών από 46 σε λίβρες. Το τονάζ του εμπορικού στόλου σχεδόν τριπλασιάστηκε. Κατασκευάστηκαν δεκαπέντε χιλιάδες μίλια σιδηροδρόμων. Περιττεύει να επαναλάβουμε εδώ με ποιο αντίτιμο επιτεύχθηκαν τα παραπάνω. Οι τρομερές αποκαλύψεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών του για τις ελεεινές συνθήκες ζωής των βιομηχανικών εργατών, οι ιστορίες για «εκκαθάριση κτημάτων» και απαγωγές παιδιών εξακολουθούν να είναι νωπές στη μνήμη μας. Θα παραμείνουν ανθεκτικά μνημεία, για να δείχνουν με ποια μέσα εμφυτεύτηκε στη Βρετανία η μεγάλη βιομηχανία. Αλλά η συσσώρευση πλούτου στα χέρια των προνομιούχων τάξεων συνεχιζόταν με πρωτοφανή ταχύτητα. Τα απίστευτα πλοι'ττη, που τώρα θαμπώνουν τον αλλοδαπό στα σπίτια των ιδιωτών της Αγγλίας, συσσωρεύτηκαν κατ αυτήν ακριβώς την περίοδο- το εξαιρετικά πολυέξοδο επίπεδο ζωής, που κάνει έναν άνθρωπο πλούσιο για την ηπειρωτική Ευρώπη να θεωρείται μέτριας κατάστασης στη Βρετανία, εισήχθη εκείνον τον καιρό. Μόνον η φορολογούμενη περιουσία διπλασιάστηκε κατά τα τριάντα τελευταία χρόνια αυτής της περιόδου, ενώ κατά τα ίδια χρόνια ( ) όχι λιγότερες από λίρες σχεδόν λίρες σήμερα επενδύθηκαν από άγγλους κεφαλαιούχους σε βιομηχανίες ή σε δάνεια του εξωτερικού. Αλλά το μονοπώλιο της βιομηχανικής παραγωγής δεν ήταν δυνατόν να μείνει παντοτινά στη Βρετανία. Ούτε η βιομηχανική γνώση ούτε η επιχειρηματικότητα ήταν δυνατόν να μείνουν παντοτινά προνόμιο των βρετανικών νησιών. Αναγκαστικά, μοιραία, άρχισαν να περνούν τη διώρυγα της Μάγχης και να εξαπλώνονται στην ηπειρωτική Ευρώπη. Η Γαλλική ε πανάσταση είχε δημιουργήσει στη Γαλλία μια πολυάριθμη τάξη μικροϊδιοκτητών γεωργών, που απόλαυσαν επί πενήντα σχεδόν χρόνια μια σχετική ευμάρεια ή τουλάχιστον εγγυημένη εργασία. Οι τάξεις τ<ον άστεγων

21 20 Π. ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ εργατών της πόλης αυξάνονταν αργά. Αλλά η επανάσταση της μεσαίας τάξης του είχε ήδη ξεχωρίσει τους γεωργούς μικροϊδιοκτήτες από τους προλετάριους του χωριού και, ευνοώντας τους μεν σε βάρος των δε, ανάγκασε τους εργάτες, που δεν είχαν σπιτικό ούτε χωράφια, να εγκαταλείψουν τα χωριά τους και να σχηματίσουν έτσι τον πρώτο πυρήνα της εργατικής τάξης που παραδόθηκε στο έλεος των βιομηχάνων. Επιπλέον, οι ίδιοι οι γεωργοί μικροϊδιοκτήτες, αφού απόλαυσαν για μια περίοδο α ναντίρρητη ευημερία, άρχισαν με τη σειρά τους να αισθάνονται την πίεση των δύσκολων καιρών, και τα παιδιά τους αναγκάστηκαν να γυρέψουν α πασχόληση στις βιομηχανίες. Πόλεμοι και επανάσταση είχαν κάπως παρεμποδίσει την ανάπτυξη της βιομηχανίας μα η βιομηχανία άρχισε ν αναπτύσσεται ξανά κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αι. αναπτύχθηκε, βελτιώθηκε και τώρα, παρά την απώλεια της Αλσατίας, η Γαλλία δεν είναι πια υποτελής στην Αγγλία για τα βιομηχανικά προϊόντα όπως ήταν πριν εξήντα χρόνια. Σήμερα, οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων της ανέρχονται σχεδόν στο ήμισυ των αντίστοιχων της Βρετανίας, και τα δυο τρίτα τους είναι υφαντουργικά προϊόντα ενώ οι εισαγωγές της στα ίδια προϊόντα αποτελούνται κυρίως από τα λεπτότερα βαμβακερά και μάλλινα νήματα που εν μέρει επανεξάγονται ως υφάσματα και μια μικρή ποσότητα μάλλινων αγαθών. Για την εγχώρια κατανάλωση η Γαλλία επιδεικνύει μια σαφή τάση προς τη μετατροπή της σε εξ ολοκλήρου αυτάρκη χώρα, και για την πώληση των βιομηχανικών της αγαθών εμφανίζει την τάση να βασίζεται όχι στις αποικίες της αλλά ιδίως στην πλούσια εσωτερική της αγορά. Τα ίδια ισχύουν σε γενικές γραμμές και για τη Γερμανία. Κατά τα πενήντα περασμένα χρόνια, και ιδίως μετά τον προηγούμενο πόλεμο [του ], η βιομηχανία της αναδιοργανώθηκε εξ ολοκλήρου. Καθώς ο πληθυσμός της αυξήθηκε γοργά από 40 σε , η αύξηση αυτή διοχετεύτηκε τελείως στην αύξηση του αστικού πληθυσμού χωρίς να αποσπαστούν εργατικά χέρια από τη γεωργία και στις πόλεις αύξησε τον πληθυσμό των απασχολούμενων στη βιομηχανία. Τα βιομηχανικά της μηχανήματα βελτιώθηκαν πλήρως και οι καινούργιοι της βιομήχανοι εφοδιάζονται τώρα με μηχανήματα που στο μεγαλύτερο μέρος τους αντιπροσωπεύουν την τελευταία λέξη της τεχνολογικής προόδου. Έχει πλήθος εργάτες και τεχνολόγους που έχουν λάβει ανώτερη τεχνική και επιστημονική εκπαίδευση και η βιομηχανία της έχει πολύ ισχυρή και πνευματική

22 ΑΓΡΟΙ. ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 21 βοήθεια, τόσο για την άμεση βελτίωσή της όσο και για την εξάπλωση της σοβαρής τεχνικής και επιστημονικής γνώσης, από μια στρατιά μορφωμένων χημικών, φυσικών και μηχανικών. Συνολικά η Γερμανία προσφέρει τώρα το θέαμα ενός έθνους σε μια περίοδο Aufschwung (ορμητικής ανάπτυξης] με όλες τις δυνάμεις μιας νέας αρχής σε όλους τους τομείς της ζωής. Πριν από πενήντα χρόνια ήταν πελάτης της Αγγλίας. Τώρα, είναι ή δη ανταγωνιστής της στις ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές, και με τον τωρινό γοργό ρυθμό ανάπτυξης των βιομηχανιών της, ο ανταγωνισμός της δεν θ αργήσει να γίνει ακόμα πιο οξύς α π όσο είναι σήμερα. Συγχρόνως, το κύμα της βιομηχανικής παραγωγής, που προήλθε από τη βορειοδυτική Ευρώπη, εξαπλώνεται προς τα ανατολικά και τα νοτιοανατολικά, και καλύπτει έναν ολοένα μεγαλύτερο κύκλο. Και, όσο εξαπλώνεται ανατολικά και διεισδύει σε νεότερες χώρες, εμφυτεύει εκεί όλες τις βελτιώσεις που οφείλονται σε ενός αιώνα μηχανικές και χημικές εφευρέσεις- παίρνει από την επιστήμη όλη τη βοήθεια που μπορεί να δώσει η επιστήμη στη βιομηχανία- και βρίσκει πληθυσμούς πρόθυμους να ενστερνιστούν τα πιο πρόσφατα επιτεύγματα της επιστημονικής γνώσης. Οι καινούργιοι βιομήχανοι της Γερμανίας αρχίζουν από εκεί που έφτασε το Μάντσεστερ έπειτα από έναν αιώνα πειραμάτων και δοκιμών- και η Ρωσία αρχίζει από κει έχουν φτάσει τώρα το Μάντσεστερ και η Σαξονία. Με τη σειρά της η Ρωσία, προσπαθεί ν ανεξαρτητοποιηθεί από τη δυτική Ευρώπη κι αρχίζει γοργά να κατασκευάζει βιομηχανικά όλα τα αγαθά που εισήγε παλαιότερα από τη Βρετανία ή από τη Γερμανία. Οι προστατευτικοί δασμοί ενδέχεται μερικές φορές να βοηθούν τη γέννηση καινούργιων βιομηχανιών: πάντα σε βάρος κάποιων άλλων αναπτυσσόμενων βιομηχανιών, και πάντα εμποδίζοντας τη βελτίωση εκείνων που ήδη υπάρχουν- αλλά η αποκέντρωση των βιομηχανιών προχωρεί με ή χωρίς προστατευτικούς δασμούς θα έλεγα μέχρι παρά τους προστατευτικούς δασμούς. Αυστρία, Ουγγαρία και Ιταλία ακολουθούν την ίδια πορεία αναπτύσσουν τις εγχώριες βιομηχανίες τους και μέχρι η Ισπανία και η Σερβία μπαίνουν στην οικογένεια των βιομηχανικών χωρών. Τι λέω, ακόμα και η Ινδία, ακόμα και η Βραζιλία και το Μεξικό, με την υποστήριξη αγγλικού, γαλλικού και γερμανικού κεφαλαίου και τεχνογνωσίας, αρχίζουν να ιδρύουν εγχώριες βιομηχανίες στην επικράτεια τους. Τέλος, ένας τρομερός ανταγωνιστής για όλες τις ευρωπαϊκές βιομηχανικές χώρες είναι τελευταία οι Η.Π.Α. Όσο πιο πλατιά εξαπλώνεται η τεχνική εκπαίδευση.

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Μπορεί η Ελλάδα να διδαχθεί από την ιστορία του παρελθόντος; [στα πλαίσια της οικονομικής ύφεσης] ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορία κάνει συνεχώς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κεφ. Ιο Η Συνεισφορά της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης Εισαγωγή 17 1.1. Η Σύγχρονη Κάμψη της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης..

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Πολιτική Οικονομία (Οικονομική Επιστήμη) είναι η επιστήμη που μελετά τα οικονομικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Monetary System... for dummies

Monetary System... for dummies Monetary System... for dummies Basics of a monetary system Diomides Skalistis Ποιο είναι το πρόβλημα σήμερα Τι είδους κρίση έχουμε Εθνική; Οικονομική; Πολιτιστική; Ανθρωπιστική; Περιβαλλοντολογική; Κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα. Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ

Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα. Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ Δυνατότητες Αξιοποίησης Ηλιακής Ενέργειας Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας (Φ/Β).

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΝΩ-ΠΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΑΓΟΡΑ. Ι. Βασικά στατιστικά στοιχεία εξωτερικού εμπορίου Πορτογαλίας και διμερούς εμπορίου Ελλάδος-

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΚΑΙΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Κάιρο, 26 Νοεµβρίου 2012 Α) Γενικά σχόλια: Η Αίγυπτος παράγει µεγάλες ποσότητες νωπών φρούτων. Η εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: «ΥΦΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» ΣΧΟΛ ΕΤΟΣ 2006-07 καθηγήτριες: Ολυμπία Μανουσογαννάκη ΠΕ 04 συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1 Λονδίνο, Ιούλιος 2013 Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο 1. Κατανάλωση Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ.2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ.3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ.4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012.5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ.2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ.3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ.4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012.5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ...2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ...3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ...4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012...5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ...6 ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΥΡΙΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ...7 ΚΥΡΙΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ...8 ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ MUSTAFA OSMAN ISMAIL ALAMIN MINISTER OF INVESTMENT, REPUBLIC OF SUDAN TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα