Το Μεταναστευτικό Ταξίδι των Πουλιών στα Ιόνια Νησιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Μεταναστευτικό Ταξίδι των Πουλιών στα Ιόνια Νησιά"

Transcript

1 Το Μεταναστευτικό Ταξίδι των Πουλιών στα Ιόνια Νησιά ΥΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 4-16 ΕΤΩΝ ΦΥΛΛΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

2 ΦΥΛΛΑ ραστηριοτήτων

3 Επιμέλεια έκδοσης Ευγενία Πανώριου Παιδαγωγικές Δραστηριότητες Συγγραφή: Ευγενία Πανώριου, Παρασκευή Καρακίτσιου Επιστημονική επιμέλεια: Χρήστος Μπαρμπούτης, Κώστας Παπακωνσταντίνου Οδηγός για τον Εκπαιδευτικό Συγγραφή: Κοσμάς Απέργης, Μαλαμώ Κορμπέτη, Χρήστος Μπαρμπούτης, Ευγενία Πανώριου, Γιώργος Υφαντής CD με υποστηρικτικό υλικό Συλλογή υλικού, παρουσίαση: Ευγενία Πανώριου Βιντεοσκόπηση οπτικοακουστικού υλικού: Artcut για την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία Επιμέλεια κειμένου Δήμητρα Καρανικολού Σκίτσα Αγγελική Γουναρίδη, Βασίλης Χατζηρβασάνης Γραφιστική επιμέλεια Λέανδρος Κατσούρης Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία 2014 Θεμιστοκλέους 80, Αθήνα, Tηλ./ Fax: , Κομνηνών 23, Θεσσαλονίκη, Τηλ./ Fax: ISBN: Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά: Πανώριου Ευγενία & Καρακίτσιου Παρασκευή (συγγρ.) (2014). Φτερωτοί ταξιδιώτες: Το μεταναστευτικό ταξίδι των πουλιών στα Ιόνια νησιά. Υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για παιδιά ηλικίας 4-16 ετών. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Αθήνα. LIFE11INF/IT/253 Το Υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Φτερωτοί ταξιδιώτες: Το μεταναστευτικό ταξίδι των πουλιών στα Ιόνια νησιά» έχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ Information and Communication «Ασφαλή καταφύγια για τα άγρια πουλιά: Αλλάζοντας κοινωνικές αντιλήψεις για το παράνομο κυνήγι στη Βόρεια Μεσόγειο για την προστασία της ευρωπαϊκής Βιοποικιλότητας». Το πρόγραμμα υλοποιείται κατά την περίοδο από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, τις ορνιθολογικές οργανώσεις της Ιταλίας (LIPU) και Ισπανίας (SEO), εταίροι της BirdLife International και τη διαφημιστική εταιρία JWT, με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4 Περιεχόμενα 1. Ποια άγρια πουλιά γνωρίζεις; Ζουν ανάμεσά μας! Τιτιβίσματα! Την ευτυχία στο Ιόνιο θα βρεις! Οι φτερωτοί ταξιδιώτες Πουλιά στα Ιόνια νησιά Φροντίζω τα πουλιά Ταξίδι με επιστροφή! Τα πουλιά στην τέχνη Τα μεταναστευτικά πουλιά στην παράδοση Μια αυλή φιλική για τα πουλιά Ο δεκάλογος του καλού επισκέπτη Το ρολόι της μετανάστευσης Από πού πάνε για το Ιόνιο, παρακαλώ; Αν έχεις φτερά και πετάς, τα εμπόδια προσπερνάς Ακολουθώντας ένα Χελιδόνι Μια ιστορία για τα Τρυγόνια Στάση επειγόντως! Απώλειες κατά το μεταναστευτικό ταξίδι Μια φωλιά για τα πουλιά Δακτυλίδια για πουλιά «Διαβάζοντας» ένα δακτυλίδι Παρακολούθηση της μετανάστευσης των πουλιών Ένα ποίημα για τα ταξιδιάρικα πουλιά Πρώτες βοήθειες για νεαρά πουλιά Σενάριο διάσωσης Σχέδιο δράσης για την προστασία των μεταναστευτικών πουλιών 121 Φύλλο αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού για τον/ην εκπαιδευτικό 127 Φύλλο αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού για τα παιδιά 129

5

6 Με λιγα λογια Τα παιδιά ανακαλούν πληροφορίες σχετικά με τα άγρια πουλιά που γνωρίζουν και τα βασικά χαρακτηριστικά τους καταθέτοντας προσωπικές εμπειρίες. Στη συνέχεια, επιβεβαιώνουν ή όχι την ορθότητα προτάσεων που τους δίνονται αναφορικά με βασικά χαρακτηριστικά των πουλιών. Ποια άγρια πουλιά γνωριζεισ; 01 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να ανακαλέσουν τις υπάρχουσες γνώσεις και εμπειρίες τους για τα άγρια πουλιά, να αναγνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά των πουλιών, να ανακτήσουν πληροφορίες και να διατυπώσουν τα δικά τους ερωτήματα για τη ζωή των πουλιών. Υλικά κανένα Διάρκεια 1 διδακτική ώρα Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη [4-12 ετων] Περιγραφή Ο εμψυχωτής ρωτά τα παιδιά αν γνωρίζουν πόσα διαφορετικά είδη πουλιών υπάρχουν στην Ελλάδα, και τα παροτρύνει να αναφέρουν ελεύθερα όποιο είδος άγριου πουλιού γνωρίζουν, ενώ παράλληλα μπορεί να σημειώνει τις αναφορές των παιδιών στον πίνακα. Σ αυτό το σημείο, είναι χρήσιμο να γίνουν τυχόν αποσαφηνίσεις σχετικά με τη διάκριση ανάμεσα στα άγρια είδη πουλιών και στα οικόσιτα είδη πουλιών ή πουλιά συντροφιάς. Αφού αναφερθούν από όλα τα παιδιά τα είδη που γνωρίζουν -γίνεται προσπάθεια να εστιάσουν σε είδη της Ελλάδας-, και ακουστούν όλες οι ιστορίες των παιδιών, ο εμψυχωτής ρωτάει τα παιδιά τι πιστεύουν ότι έχουν τα πουλιά που δεν έχει κανένα άλλο ζώο (ράμφος; αβγά; φτερά; πούπουλα;), επιβεβαιώνοντας ή ανακοινώνοντας στο τέλος τη σωστή απάντηση, αν δεν την έχουν βρει ήδη τα παιδιά (πούπουλα). Στη συνέχεια, τα παιδιά παρακινούνται να καταθέσουν προσωπικές εμπειρίες τους σε σχέση με κάποιο άγριο πουλί που είδαν, άκουσαν, διάβασαν γι αυτό σε ένα παραμύθι κ.λπ., αλλά και να αναφέρουν ποιο χαρακτηριστικό των πουλιών τούς έκανε εντύπωση και γιατί: Τα χρωματιστά πούπουλα (Τι χρώματα είχαν;) Το ράμφος (Ήταν μεγάλο, κοντό, δυνατό;) Τα πόδια (Ήταν ψηλά, κοντά;) Τα φτερά (Ήταν μυτερά, μεγαλύτερα ή μικρότερα από το σώμα;) Η συμπεριφορά (Πετούσε, έτρωγε, κελαηδούσε;) Το μέρος που το είδαν (Αυλή, πάρκο, χωριό, δάσος, βουνό;) 5

7 Σε αυτό το σημείο, ανακοινώνει στα παιδιά ότι ήρθε η ώρα να ανακαλύψουν τα μυστικά που κρύβουν τα πουλιά. Διατυπώνοντας όποιες από τις παρακάτω προτάσεις θεωρεί κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών, τους ζητάει να αναγνωρίσουν αν είναι αλήθεια ή ψέμα. Όσα πιστεύουν ότι αυτό που ακούν είναι αλήθεια σηκώνονται όρθια, ενώ όσα πιστεύουν ότι είναι ψέμα παραμένουν καθιστά. Ο εμψυχωτής μπορεί να δοκιμάσει διαφορετικές κινήσεις για κάθε δήλωση (π.χ. αλήθεια: τα χέρια ψηλά/πήδημα ψηλά, ψέμα: τα χέρια στο πάτωμα/χαμηλό κάθισμα κ.λπ.). Ύστερα από κάθε πρόταση ανακοινώνει αν τελικά είναι αλήθεια ή ψέμα. [9-12 ετων] Ποια άγρια πουλιά γνωριζεισ; 01 Τα πουλιά είναι τα μόνα ζώα που έχουν πούπουλα. (Α) Όλα τα πουλιά πετούν. (Ψ Κάποια πουλιά, όπως ο πιγκουίνος και η στρουθοκάμηλος, δεν μπορούν να πετάξουν) Όλα τα πουλιά έχουν δύο φτερά. (Α) Όλα τα πουλιά έχουν ράμφος. (Α) Όλα τα πουλιά κελαηδούν. (Ψ Ο πελαργός αναπληρώνει το κελάηδημα με δυνατό κροτάλισμα του ράμφους) Τα πουλιά έχουν βαριά κόκαλα. (Ψ Έχουν ελαφριά κόκαλα, που τα βοηθούν να πετούν ευκολότερα) Όλα τα πουλιά κάνουν αβγά. (Α) Τα πουλιά δεν βλέπουν καλά. (Ψ Τα πουλιά έχουν πολύ καλή όραση, τα δε αρπακτικά φημίζονται γι αυτήν!) Τα πουλιά μπορούν να σε μυρίσουν από ένα χιλιόμετρο μακριά! (Ψ Τα πουλιά δεν φημίζονται για τη δυνατή όσφρησή τους) Τα πουλιά δεν ακούν καθαρά. (Ψ Τα πουλιά έχουν αυτιά και μπορούν να ακούν τους θορύβους μας) Τα περισσότερα πουλιά τρώνε ψίχουλα. (Ψ Το ψωμί δεν θεωρείται ιδιαίτερα θρεπτική τροφή για τα πουλιά) Όλα τα πουλιά μένουν στο ίδιο μέρος όλο τον χρόνο. (Ψ Πολλά είδη πουλιών μετακινούνται από τον βορρά στον νότο και αντίστροφα, από το βουνό στον κάμπο κ.λπ.) Τα πουλιά μπορούν να βγάλουν νέα φτερά στη θέση των παλιών. (Α) Τα πουλιά έχουν μονάχα ένα κελάηδημα (Ψ Τα πουλιά παράγουν διαφορετικούς ήχους για να καλέσουν το ταίρι τους, να ειδοποιήσουν για έναν κίνδυνο, να ορίσουν την επικράτειά τους) Το αρσενικό και το θηλυκό του ίδιου είδους έχουν πάντα το ίδιο χρώμα (Ψ Υπάρχουν ομάδες πουλιών, όπως οι πάπιες, όπου το αρσενικό έχει έντονα χρώματα και διαφέρει από το θηλυκό) Όλα τα πουλιά μεταναστεύουν (Ψ Κάποια πουλιά, όπως το σπουργίτι, παραμένουν όλο τον χρόνο στο ίδιο μέρος) Τα πουλιά μεταναστεύουν γιατί δεν αντέχουν το πολύ κρύο (Ψ Τα πουλιά μεταναστεύουν για να εκμεταλλευτούν εποχικές πηγές τροφής) Οι ρυθμοί της καρδιάς τους είναι πιο γρήγοροι από του ανθρώπου (Α - Η καρδιά των πουλιών είναι σχετικά μεγάλη και χτυπά πολύ γρήγορα, για να ανταποκρίνεται στις αναπνευστικές ανάγκες κατά το πέταγμα) Όλα τα πουλιά είναι ομοιόθερμα (Α Η θερμοκρασία του σώματός τους δεν ακολουθεί αυτήν του περιβάλλοντος, αλλά παραμένει σταθερή κατά τη διάρκεια της ζωής τους) Τα πουλιά είναι σπονδυλωτά ζώα (Α) Μόλις διαβαστούν όλες οι προτάσεις, ξεκινά συζήτηση: Ποια πρόταση τους έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση; Τους δημιουργήθηκε κάποια άλλη απορία; Πώς μπορούν να βρουν απαντήσεις στις απορίες τους; Ένα βήμα παραπέρα Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του σχεδίου εργασίας (project), τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες, εκφράζουν ελεύθερα τις δικές τους ερωτήσεις για τον κόσμο των πουλιών και τις καταγράφουν. Κάθε ομάδα αναλαμβάνει να βρει τις απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεσε. Αφού πραγματοποιήσει την έρευνά της, αναλαμβάνει να παρουσιάσει στις υπόλοιπες ομάδες τις απαντήσεις που βρήκε, με τη μορφή του παιχνιδιού «Αλήθεια ή ψέμα;»; 6

8 Με λιγα λογια Τα παιδιά, μέσα από συζήτηση, αναπτύσσουν προβληματισμούς για τις διαφορές μεταξύ των ειδών πουλιών αλλά και τις αιτίες των διαφορών αυτών. Στη συνέχεια, διακρίνουν τις διαφορετικές ομαδοποιήσεις των ειδών μέσα από ένα παιχνίδι μνήμης για τα πουλιά. Ζουν ανάμεσά μας! 02 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να περιγράφουν διαφορετικά είδη πουλιών, να διακρίνουν τις διαφορές ανάμεσα στα βασικά χαρακτηριστικά των άγριων πουλιών, να μιμηθούν την κίνηση των άγριων πουλιών. Υλικά φωτοτυπίες φύλλων δραστηριότητας από το Υποστηρικτικό Υλικό, ψαλίδι, κόλλα, χαρτόνι Α4. Διάρκεια 1 διδακτική ώρα Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη [4-12 ετων] Περιγραφή Ο εμψυχωτής φωτοτυπεί σε ένα αντίγραφο το φύλλο «Πουλιά στα Ιόνια νησιά», το οποίο απεικονίζει 4 ζευγάρια διαφορετικών ειδών άγριων πουλιών. Μπορεί να το εκτυπώσει και σε έγχρωμη μορφή, που θα βρει στο Υποστηρικτικό Υλικό. Κολλάει το φύλλο σε χαρτόνι και κόβει τις κάρτες με τα είδη των πουλιών. Παρακινεί τα παιδιά να καθίσουν σε κύκλο και τοποθετεί τις κάρτες στο κέντρο του κύκλου. Γίνεται συζήτηση με τα παιδιά: Γνωρίζουν τα είδη πουλιών των καρτών; Αν τα έχουν δει, πού τα συνάντησαν; Τι έκαναν τα πουλιά όταν τα είδαν; (Έτρωγαν, πετούσαν κ.λπ.) Ο εμψυχωτής μπορεί να σημειώνει στον πίνακα τις λέξεις που χρησιμοποιούν τα παιδιά για να περιγράψουν το κάθε είδος (π.χ. μεγάλο ράμφος, ψηλά πόδια κ.λπ.), προκειμένου να διαπιστώσουν στο τέλος ότι αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά των πουλιών ως κριτήρια διαφοροποίησης (ράμφος, μέγεθος, πούπουλα κ.λπ.). Μόλις ολοκληρώσουν, ζητάει από τα παιδιά να επιλέξουν ένα από αυτά τα πουλιά και να το περιγράψουν: Πώς θα καταλάβαινες ότι αυτό είναι π.χ. Τσαλαπετεινός; Στη συνέχεια, αφού ανακοινώσει στα παιδιά τα ονόματα των πουλιών, τα ενθαρρύνει να παρατηρήσουν προσεκτικά τις κάρτες, και γίνεται συζήτηση: Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά τους; Τι διαφορές παρατηρούν μεταξύ των πουλιών σε σχέση με: το μέγεθος, το ράμφος (μικρό, μεγάλο, δυνατό, λεπτό, γαμψό κ.λπ.), τα πόδια, τα φτερά, την ουρά, το σχήμα του πουλιού; 7

9 Στη συνέχεια, ο εμψυχωτής αριθμεί τις κάρτες στην πίσω πλευρά τους. Ανακατεύει τις κάρτες και τις τοποθετεί με κάποια σειρά (π.χ. σε ζευγάρια, η μία δίπλα στην άλλη), έτσι ώστε να φαίνεται το είδος του πουλιού. Καλεί τα παιδιά να τις δουν μία φορά. Τις γυρίζει ανάποδα και τα ξανακαλεί. Κάθε παιδί, με τη σειρά, επιλέγει δύο αριθμούς καρτών στις οποίες πιστεύει ότι θα βρει 2 ίδια είδη και τους γυρίζει πλευρά. Αν δεν πετύχει ζευγάρι, οι κάρτες τοποθετούνται πάλι με την πλευρά του αριθμού προς τα επάνω και συνεχίζει ο επόμενος. Εφόσον βρει ένα ζευγάρι του ίδιου είδους και θυμάται ταυτόχρονα να αναφέρει το όνομα του είδους, οι κάρτες παραμένουν ανοιχτές ώστε να φαίνονται τα πουλιά. Κάθε παιδί έχει μία ευκαιρία σε κάθε γύρο. Στόχος είναι να βρεθούν όλα τα ζευγάρια! Μόλις ανοίξουν όλες τις κάρτες, μπορεί να μοιράσει τυχαία στα παιδιά από μία κάρτα, να σταθούν σε κύκλο και να καλεί διαφορετικούς κάθε φορά εκπροσώπους πουλιών να έρθουν στο κέντρο του κύκλου με οδηγίες όπως: «τώρα πετάνε στο κέντρο του κύκλου μόνο τα πουλιά με μεγάλο ράμφος», «τώρα πετάνε στο κέντρο του κύκλου μόνο τα πουλιά με μακριά πόδια» κ.ο.κ. Στο τέλος, μπορεί να γίνει συζήτηση: Πώς χρησιμοποιούν τα πουλιά τα διαφορετικά χαρακτηριστικά τους; Όλα τα χρησιμοποιούν με τον ίδιο τρόπο; Ζουν ανάμεσά μας! 02 Ένα βήμα παραπέρα Ο εμψυχωτής επιλέγει μία ώρα εκτός διαλείμματος (για να υπάρχει ησυχία) και ανακοινώνει στα παιδιά ότι μπορούν να κάνουν μία σύντομη περιήγηση στην αυλή του σχολείου, με σκοπό να παρατηρήσουν πουλιά. Κατά την παραμονή τους στην αυλή, τα ρωτά: Ποια πουλιά παρατηρείτε; Πού τα είδατε; Ακούτε κάποιο; Από πού έρχεται ο ήχος; Εστιάζουν σε ομοιότητες και διαφορές. Πώς ξεχωρίζουν μεταξύ τους; Πώς ξεχωρίζουν οι ήχοι που κάνουν; Πώς συμπεριφέρονται; (Άλλο κάθεται σε δέντρο, άλλο στο γήπεδο κ.λπ.); [9-12 ετων] Ο εμψυχωτής μπορεί να εντάξει περισσότερα είδη πουλιών χρησιμοποιώντας και τη δεύτερη σελίδα του φύλλου «Πουλιά στα Ιόνια νησιά», αυξάνοντας έτσι τον αριθμό των καρτών στο παιχνίδι μνήμης. Αντιστοιχία ειδών των φύλλων «Πουλιά στα Ιόνια νησιά» 1: Μελισσοφάγος 2: Τσαλαπετεινός 3: Τρυγόνι 4: Σταβλοχελίδονο 5: Καλαμόκιρκος 6: Συκοφάγος 7: Σταχτομυγοχάφτης 8: Γκιώνης 8

10 Πουλιά στα Ιόνια νησιά (α) Πουλιά στα Ιόνια νησιά (α) ΣΚΙΤΣΑ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΡΒΑΣΑΝΗΣ

11 Πουλιά στα Ιόνια νησιά (B) ΣΚΙΤΣΑ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΡΒΑΣΑΝΗΣ

12 Με λιγα λογια Τα παιδιά εξοικειώνονται με τις διαφορετικές φωνές των πουλιών μέσα από αισθησιοκινητικά παιχνίδια και στη συνέχεια συνθέτουν ιστορίες με ερεθίσματα τις διαφορετικές συνθήκες ζωής των πουλιών και τον τρόπο που χρησιμοποιούν τα πουλιά τη φωνή τους για να ανταποκριθούν στις συνθήκες αυτές. Τιτιβίσματα! 03 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να διακρίνουν τις διαφορετικές φωνές των πουλιών, να μιμηθούν με τη φωνή τους διάφορες φωνές πουλιών, να διακρίνουν τα διαφορετικά ηχητικά σήματα που χρησιμοποιούν τα πουλιά στις διαφορετικές συνθήκες της ζωής τους. Υλικά φωτοτυπίες φύλλου δραστηριότητας, ηχοσύστημα, ήχοι πουλιών από το Υποστηρικτικό Υλικό. Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη, χωρισμένη σε ομάδες [4-8 ετων] Περιγραφή Ο εμψυχωτής στρέφει την προσοχή των παιδιών στις φωνές των άγριων πουλιών. Ρωτά τα παιδιά αν έχουν ακούσει κάποιο άγριο πουλί, αν θυμούνται τη φωνή του, ποια ώρα της ημέρας συνήθως ακούνε τις φωνές των πουλιών και γιατί τις ακούνε τότε (π.χ. τα περισσότερα πουλιά τα ακούμε νωρίς το πρωί, γιατί τότε είναι πιο δραστήρια, καθώς αναζητούν τροφή με το πρώτο φως. Εξαίρεση αποτελούν τα νυχτόβια, τα οποία ακούμε το βράδυ, γιατί τότε αναζητούν τροφή). Στη συνέχεια, δείχνει τις κάρτες της δραστηριότητας «Ζουν ανάμεσά μας!» και ρωτάει τα παιδιά: Τα έχουν ακούσει ποτέ; Έχουν όλα την ίδια φωνή; Πώς, άραγε, να μοιάζει η φωνή τους; Αφού ολοκληρωθεί η συζήτηση, καλεί τα παιδιά να κινηθούν ελεύθερα στον χώρο. Επιλέγει το αρχείο με τους ήχους των πουλιών από το Υποστηρικτικό Υλικό και καλεί τα παιδιά κάθε φορά που ακούγεται η φωνή ενός πουλιού να στέκονται για λίγο ακίνητα, για να την ακούσουν και κατόπιν να τη μιμηθούν (όπως εκείνα νομίζουν). Στη διάρκεια του παιχνιδιού ο εμψυχωτής ανακοινώνει στα παιδιά ποιο είδος ακούν κάθε φορά (π.χ. τώρα ακούμε τον Τσαλαπετεινό). Προεκτάσεις που μπορεί να δώσει: Επαναλαμβάνει τους ήχους με διαφορετική σειρά και καλεί τα παιδιά να θυμηθούν ποιο είδος ακούν. Χωρίζει τα παιδιά σε ομάδες, τις καλεί να επιλέξουν μια φωνή και επαναλαμβάνει τους ήχους: κάθε φορά στέκονται ακίνητα μονάχα τα «πουλιά» που ακούν τη φωνή τους. Δίνουν μία «συναυλία»! Είτε ο εμψυχωτής είτε ένα από τα παιδιά (εκ περιτροπής) γίνονται μαέστροι και ζωντανεύουν τις «παρέες πουλιών»: μία μία, δύο δύο ή όλες μαζί! Βοηθητικά, ο εμψυχωτής μπορεί να χρησιμοποιήσει τις παρακάτω προτάσεις, που περιγράφουν με συλλαβές τους ήχους των πουλιών, δίνοντας ιδέες στα παιδιά για γλωσσικά παιχνίδια. Ήχοι πουλιών Σταβλοχελίδονο: Όταν συναντώ στον δρόμο μου αρπακτικό, φωνάζω δυνατά: «φλιττ-φλιττ». Μελισσοφάγος: Μαζί με τους φίλους μου ψηλά πετώ και τραγουδώ: «πρρουτ-πρρουτ». Tρυγόνι: Έχω βραχνή φωνή και θα καταλάβεις ότι βρίσκομαι κοντά σου όταν ακούσεις: «τουρρρρρ, τουρρρρρ, τουρρρρρ» Συκοφάγος: Από κλαδί σε κλαδί συνέχεια εγώ πετώ και τραγουδώ: «γκιγκιγκιγκ, γκιγκιγκιγκ». 11

13 Ιδέες για γλωσσικά παιχνίδια Χωρίζονται σε ζευγάρια και αναπτύσσουν απλούς διαλόγους ως πουλιά χρησιμοποιώντας τις παραπάνω συλλαβές. Ένα από τα παιδιά μιλά ως «πουλί» και το ζευγάρι του κάνει ελεύθερη μετάφραση στην υπόλοιπη ομάδα. Ο «μεταφραστής» αντλεί ερεθίσματα από τις κινήσεις και τις εκφράσεις του ζευγαριού του. Χωρίζονται σε ομάδες και κάθε ομάδα αναλαμβάνει να φτιάξει τη «γλώσσα» που μιλάει ένα είδος. Κόβουν γράμματα από περιοδικά και φτιάχνουν μικρές λέξεις ή φράσεις με τις αντίστοιχες συλλαβές από τους ήχους των πουλιών. Όταν ολοκληρώσουν, ο εμψυχωτής, με ερέθισμα το φύλλο «Ιστορίες πουλιών» συζητά με τα παιδιά για τις συνθήκες ζωής των άγριων πουλιών και πώς μπορούν να χρησιμοποιούν τη φωνή τους στην εκάστοτε συνθήκη. Τιτιβίσματα! 03 Τέλος, ο εμψυχωτής δείχνει στα παιδιά τις ιστορίες από το φύλλο «Ιστορίες πουλιών», τα παιδιά υποθέτουν τι λένε τα πουλιά και ο εμψυχωτής σημειώνει τις απαντήσεις τους στα συννεφάκια του φύλλου. Μόλις ολοκληρώσουν, βάζουν τις ιστορίες των πουλιών στη Γωνιά των Ταξιδιάρικων Πουλιών. Ιστορίες πουλιών Εξηγεί στα παιδιά ότι τα πουλιά παράγουν διαφορετικούς ήχους, για να: καλέσουν το ταίρι τους, να ορίσουν την επικράτειά τους (δηλαδή, ότι μία ορισμένη περιοχή είναι το «σπίτι» τους), να ειδοποιήσουν για έναν κίνδυνο (κάλεσμα συναγερμού) ή για να απωθήσουν έναν εχθρό, να επικοινωνήσουν με το σμήνος τους, να καλέσουν τους γονείς τους κ.λπ. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και κάθε ομάδα αναπαριστά ακίνητη, σαν παγωμένη εικόνα ή φωτογραφία, μία από τις συνθήκες της ζωής των άγριων πουλιών. Ως συνθήκη στο τι συμβαίνει στο κάθε είδος μπορεί να δώσει: Ένα βήμα παραπέρα Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες με βάση τους ήχους πουλιών που έχουν επιλέξει. Ο εμψυχωτής καλεί τα παιδιά να βγουν στην αυλή του σχολείου, και τα μέλη της κάθε ομάδας απλώνονται στον χώρο. Σκοπός είναι ένα ζευγάρι από κάθε ομάδα να καταφέρει με κλειστά τα μάτια να εντοπίσει την παρέα του με βάση το μοναδικό της κάλεσμα. Είναι ασφαλής / βρίσκεται σε κίνδυνο. Ειδοποιεί ότι έχει βρει τροφή. (π.χ. τα σπουργίτια) Ειδοποιεί άλλα πουλιά για κάποιον κίνδυνο. Καλεί το ταίρι του. Ζητάει τους γονείς του. Τα παιδιά διαλέγουν ποια συνθήκη θα αναπαραστήσουν και, με το σύνθημα του εμψυχωτή, οι εικόνες ζωντανεύουν με κίνηση και ήχο. 12

14 ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥΛΙΩΝ 03

15 14

16 Με λιγα λογια Τα παιδιά συζητούν και αποσαφηνίζουν τις έννοιες «θέλω» και «έχω ανάγκη». Μέσα από συζήτηση, εντοπίζουν τις βασικές ανάγκες των πουλιών και τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει ένα είδος πουλιού στην προσπάθειά του να βρει τροφή. Στη συνέχεια, με ζωγραφική απεικόνιση δείχνουν τι χρειάζεται ένα είδος πουλιού για να καλύψει τις ανάγκες του. Την ευτυχία στο Ιόνιο θα βρεις! 04 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να διακρίνουν τις βασικές ανάγκες των πουλιών και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν στην προσπάθειά τους να καλύψουν τις ανάγκες τους. Υλικά λευκές κόλλες, ξυλομπογιές Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη [4-8 ετων] Περιγραφή Αρχικά, ο εμψυχωτής συζητά με τα παιδιά για τις ανάγκες που έχουν οι άνθρωποι. Παροτρύνει τα παιδιά να σκεφτούν το σπίτι τους (ως το μέρος που ζούμε, τρώμε, παίζουμε, κοιμόμαστε, συζητούμε κ.λπ.) και να αναφέρουν ελεύθερα ποια είναι τα πράγματα που χρειάζονται. Τους αφήνει να πουν ό,τι θέλουν (παιχνίδια, υπολογιστής, κρεβάτι κ.λπ.). Συζητά μαζί τους τη διαφορά μεταξύ των εννοιών «θέλω» και «έχω ανάγκη» και στη συνέχεια ταξινομεί όσα έχουν αναφέρει σε έναν πίνακα με τις εξής δύο κατηγορίες: «Θ» (θέλω) και «Α» (ανάγκη) αντίστοιχα. Έτσι, η κουβέντα θα καταλήξει στις βασικές μας ανάγκες: φαγητό, νερό, καταφύγιο, ξεκούραση, συντροφιά, καθαριότητα. Στη συνέχεια, ο εμψυχωτής ζητάει από τα παιδιά να αναπαραστήσουν μία μέρα από την καθημερινή τους ζωή περιγράφοντας με τις κινήσεις τους τον τρόπο με τον οποίο φροντίζουν για τις ανάγκες τους. Μόλις εκείνα ολοκληρώσουν, τα ενθαρρύνει να αναφέρουν κάποια από τα ζώα που ζουν κοντά τους, π.χ. στη γειτονιά, και τα σημειώνει στον πίνακα (π.χ. σκύλος, γάτα, σπουργίτι, σαύρα, ποντίκι, σκουλήκι κ.λπ.). Παροτρύνει τα παιδιά να αναγνωρίσουν τι χρειάζονται τα παραπάνω ζώα για να ζήσουν (ποντίκια, μεγάλα έντομα, σπόρους, χορτάρι, καρπούς, νερό κ.λπ.) και πού θα το βρουν στη γειτονιά (π.χ. δέντρο, σπίτι, χώμα, αυλή). Μέσα από συζήτηση, εντοπίζουν ομοιότητες στις ανάγκες που είναι καθολικές, δηλαδή τις έχουν όλα τα όντα. Θυμίζει τα είδη άγριων πουλιών της προηγούμενης δραστηριότητας και τα παιδιά δίνουν απαντήσεις στις εξής ερωτήσεις: Τι χρειάζονται τα πουλιά για να ζήσουν; Ποιες είναι οι ανάγκες τους; Τι τρώει καθένα από αυτά; Πού ζει; Αντιστοιχία πουλιών και τροφής Τρυγόνι: Tρώει έντομα, σπόρους, σαλιγκάρια Μελισσοφάγος: Τρώει μέλισσες, σφήκες και άλλα έντομα Τσαλαπετεινός: Τρώει κυρίως έντομα, κάμπιες εντόμων και σκουλήκια Σταβλοχελίδονο: Τρώει έντομα, κυρίως κουνούπια 15

17 Ο εμψυχωτής, στη συνέχεια, διαβάζει στα παιδιά συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες περιγράφουν κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα πουλιά στην προσπάθειά τους να βρουν τροφή. Στο τέλος της πρότασης, ρωτάει τα παιδιά «Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή;» παρακινώντας τα να απαντήσουν τι μπορούν να κάνουν τα πουλιά για να γλιτώσουν από τον κίνδυνο και να βρουν τροφή: Την ευτυχία στο Ιόνιο θα βρεις! 04 «Τρυγόνι: Ήρθε ο χειμώνας και οι σπόροι είναι λιγοστοί. Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή; Μελισσοφάγος: Κάνει βαρυχειμωνιά, τα έντομα έφυγαν μακριά και δεν βρίσκω πια να φάω. Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή; Τσαλαπετεινός: Σπίτια έχτισαν στην πλαγιά την καλή, πάνε τα δέντρα, φύγανε και οι κάμπιες μου από εκεί. Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή; Σταβλοχελίδονο: Πετάω συνέχεια και ψάχνω να φάω, μα λίμνη με κουνούπια δεν βρίσκω και πουθενά δεν σταματάω. Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή; Τρυγόνι: Κυνηγοί είναι κρυμμένοι στα μέρη που τρώω. Πεινάω, πεινάω πολύ. Τι να κάνω για να βρω ξανά τροφή;» Αφού τα παιδιά μοιραστούν τις λύσεις που βρήκαν, ο εμψυχωτής τούς μοιράζει λευκές κόλλες ζητώντας τους να επιλέξουν ένα από τα άγρια πουλιά που αναφέρθηκαν σε προηγούμενες δραστηριότητες, και να το ζωγραφίσουν με ό,τι αυτό χρειάζεται, να ζωγραφίσουν δηλαδή ένα «ευτυχισμένο πουλί» αιτιολογώντας την επιλογή τους. Στο τέλος, ο εμψυχωτής συγκεντρώνει τις ζωγραφιές των παιδιών και τις τοποθετεί στη Γωνιά των Ταξιδιάρικων Πουλιών! Στόχος είναι να συμμετέχουν, προτείνοντας ακόμα και τις ίδιες λύσεις σε κάθε ερώτημα. Ο εμψυχωτής μπορεί είτε να δώσει ένα ρυθμικό μοτίβο στο «Πεινάω, πεινάω πολύ» και να εντάξει τα παιδιά σε αυτό με φωνή ή με δραματοποίηση είτε να συμπληρώνει ο ίδιος τις απαντήσεις των παιδιών. Αναζήτηση τροφής Εξηγεί στα παιδιά ότι τα πουλιά, για να αναζητήσουν τροφή, κάνουν μικρότερες ή μεγαλύτερες κάθε φορά μετακινήσεις από γειτονιά σε γειτονιά, από το βουνό στον κάμπο, από χώρα σε χώρα, από τον νότο στον βορρά) κ.λπ. Υπάρχουν, όμως, φορές που δεν καταφέρνουν να βρουν αρκετή τροφή για τα ίδια ή/ και τα μικρά τους, καθώς ο άνθρωπος με διάφορους τρόπους (αποξήρανση λιμνών, χρήση φυτοφαρμάκων που περιορίζουν τη διαθεσιμότητα εντόμων κ.λπ.) δυσκολεύει αυτή τους την προσπάθεια. 16

18 Με λιγα λογια Τα παιδιά παρακολουθούν στιγμιότυπα από το μεταναστευτικό ταξίδι των πουλιών, εντοπίζουν στον παγκόσμιο χάρτη τις διαδρομές των άγριων πουλιών και τα βασικά φυσικά εμπόδια που υπάρχουν σε αυτές. Μέσα από την αφήγηση σύντομης ιστορίας παίρνουν πληροφορίες σχετικά με τα κίνητρα της μετανάστευσης των πουλιών αλλά και με τους κινδύνους που αυτή κρύβει. Τέλος, ζωγραφίζουν ελεύθερα τη Γη όπως θα την έβλεπαν από την πλάτη ενός μεταναστευτικού πουλιού! Οι φτερωτοί ταξιδιώτες 05 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να διακρίνουν τα μεταναστευτικά πουλιά, να εντοπίσουν τις διαδρομές που ακολουθούν τα πουλιά στον παγκόσμιο χάρτη, να συγκρίνουν τις διαφορετικές διαδρομές τους. Υλικά λευκές κόλλες, ξυλομπογιές, σχοινάκια, κορδόνια ή μικρές κορδέλες, παγκόσμιος χάρτης, οπτικοακουστικό υλικό από το Υποστηρικτικό Υλικό, φωτοτυπίες φύλλων δραστηριότητας (προαιρετικά). Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη [4-8 ετων] Περιγραφή Η δραστηριότητα αυτή αναφέρεται στη φθινοπωρινή μετανάστευση των πουλιών, δηλαδή στο ταξίδι τους από τον βορρά προς τον νότο. Ο εμψυχωτής θυμίζει στα παιδιά τις βασικές ανάγκες των πουλιών και προβάλλει το οπτικοακουστικό υλικό «Το ταξίδι των μεταναστευτικών πουλιών» από το Υποστηρικτικό Υλικό. Εναλλακτικά, τα παιδιά, με την παρουσία και καθοδήγηση του εμψυχωτή, μπορούν, αν έχουν τη δυνατότητα, να δουν στιγμιότυπα από το ντοκιμαντέρ Τα ταξιδιάρικα πουλιά. Μετά την προβολή, γίνεται συζήτηση: Το μεγάλο ταξίδι Εξηγεί στα παιδιά ότι ενώ όλα τα άγρια πουλιά έχουν παρόμοιες ανάγκες (τροφή, καταφύγιο κ.λπ.), κάποια συγκεκριμένα είδη χρειάζεται να κάνουν μεγάλα ταξίδια για να βρουν τροφή για τα ίδια και την οικογένειά τους. Όταν σε ένα μέρος η τροφή αρχίζει να σπανίζει για ένα είδος (καθώς αλλάζουν οι καιρικές συνθήκες), έχει έρθει η ώρα τα μέλη του να ξεκινήσουν το μεγάλο τους ταξίδι. Μπορεί να αναφέρει το παράδειγμα του Σταβλοχελίδονου, το οποίο έρχεται στη χώρα μας την άνοιξη, όταν υπάρχει άφθονη τροφή (κουνούπια) και αναχωρεί το φθινόπωρο, όταν η τροφή λιγοστεύει. Πού πιστεύετε ότι πηγαίνουν τα πουλιά; Γιατί ορισμένα πουλιά ταξιδεύουν και αλλάζουν χώρα; Τι ψάχνουν, άραγε; Πώς ονομάζονται τα πουλιά που ταξιδεύουν; Γνωρίζετε κάποιο μεταναστευτικό πουλί; Αν ναι, πότε έρχεται στη χώρα μας; Πότε φεύγει; Από ποια χώρα έρχεται; Είναι όλα τα πουλιά αποδημητικά; 17

19 Ύστερα, ο εμψυχωτής καλεί τα παιδιά να εντοπίσουν τις διαδρομές ή μέρος των διαδρομών που ακολουθούν τα παρακάτω μεταναστευτικά πουλιά, με τη βοήθεια ενός παγκοσμίου χάρτη. Τα παιδιά παρατηρούν στον χάρτη τις αποστάσεις που διανύουν τα διαφορετικά είδη πουλιών και τα φυσικά εμπόδια που συναντούν (π.χ. θάλασσα). Χρησιμοποιούν σχοινάκια, κορδόνια ή μικρές κορδέλες για να συγκρίνουν τις εξής αποστάσεις: Ποιο ταξίδι είναι μεγαλύτερο; Από τη Γαλλία ως τη Νότια Αφρική; (Σταβλοχελίδονο) Από την Ελλάδα ως το Μαρόκο; (Τσαλαπετεινός) Από την Αγγλία ως το Τσαντ; (Τρυγόνι) Ο εμψυχωτής, στη συνέχεια, δημιουργεί δύο ομάδες. Μπορεί να διαβάσει ή να τροποποιήσει την ιστορία που ακολουθεί, για δύο ζώα που ζουν στο Ιόνιο: Οι φτερωτοί ταξιδιώτες 05 Τέλος, τα παιδιά ζωγραφίζουν σε ατομικά φύλλα εργασίας τη Γη όπως θα την έβλεπαν από ψηλά αν πετούσαν στην πλάτη ενός μεταναστευτικού πουλιού και τοποθετούν τη ζωγραφιά τους στη Γωνιά των Ταξιδιάρικων Πουλιών! Ο εμψυχωτής μπορεί να χρησιμοποιήσει το φύλλο «Η Γη από ψηλά!». «Βρισκόμαστε στο δροσερό Ιόνιο. Ένα χελιδόνι κάθεται σε ένα καλάμι δίπλα από μια λίμνη και κοιτάει πέρα, μακριά. Δίπλα του για την ακρίβεια, δίπλα στο καλάμι κάθεται, μισός μέσα στο νερό μισός έξω, ένας βάτραχος. Και οι δύο νιώθουν πως σύντομα ο καιρός θα αλλάξει. Ο χειμώνας πλησιάζει και αυτό είναι πρόβλημα για τα χελιδόνια που τρέφονται με κουνούπια: μικρότερες μέρες, λιγότερα κουνούπια! Το χελιδόνι είναι έτοιμο να πετάξει μακριά, πολύ μακριά από εκεί, ψάχνοντας ένα μέρος με πιο πολλά τι; (Κουνούπια!). Ο βάτραχος, συνηθισμένος να ψάχνει για τροφή, λίγο πολύ, κοντά στη γειτονιά του, δεν κρατιέται άλλο και ρωτάει το χελιδόνι: Πού πας; Τι ζητάς; -Πού πας; -Πού πάω; Για την Αφρική πετάω! -Τι ζητάς; -Τι ζητάω; Τροφή αναζητάω! -Πώς θα πας; -Πώς θα πάω;! Δυνατά τα φτερά μου θα χτυπάω! -Τι φοβάσαι (ξανά); -Τι φοβάμαι;! Τη βροχή φοβάμαι! -Πότε θα σε ξαναδώ; -Την άνοιξη πια, με το καλό!» Ένα βήμα παραπέρα Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες. Αξιοποιώντας τη μέθοδο του σχεδίου εργασίας (project), κάθε ομάδα μπορεί να επιλέξει ένα μεταναστευτικό πουλί και, με τη βοήθεια του εμψυχωτή, να καταγράψει μια σειρά ερωτήσεων σε σχέση με τη ζωή του. Τα παιδιά γίνονται μικροί εξερευνητές. Μπορούν να συλλέξουν πληροφορίες από εγκυκλοπαίδειες ή από το διαδίκτυο με τη βοήθεια των γονιών τους. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν στο τέλος της χρονιάς να καταγραφούν σε ένα μικρό ενημερωτικό φυλλάδιο σχετικά με το συγκεκριμένο είδος πουλιού, το οποίο θα έχει δημιουργηθεί από τα παιδιά! Τα παιδιά μπορούν να χρησιμοποιήσουν το φύλλο «Τα δικά μας μεταναστευτικά πουλιά» για να κατηγοριοποιήσουν τις πληροφορίες που θα συλλέξουν. Τα παιδιά μπορούν στη συνέχεια να συμμετάσχουν στο διαλογικό μέρος της ιστορίας. Χωρίζονται σε δύο ομάδες, τους βατράχους και τα χελιδόνια, και παίζουν με τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις. Ο εμψυχωτής μπορεί να δώσει ένα ρυθμικό μοτίβο στο «-Πού πας; -Πού πάω;» και τα παιδιά εντάσσονται σε αυτό με δικούς τους διαλόγους, με φωνή ή με δραματοποίηση. 18

20 Η γη από ψηλά! 05 ΣΚΙΤΣΟ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΡΒΑΣΑΝΗΣ

21 Τα δικά μας μεταναστευτικά πουλιά 05

22 Με λιγα λογια Τα παιδιά καλούνται να εξοικειωθούν με την αναγνώριση ειδών, συνθέτοντας με συνεργατικό τρόπο τη δική τους διχοτομική κλείδα αναγνώρισης για είδη που συναντούν στην περιοχή τους. Στη συνέχεια, αφού έχουν εξοικειωθεί με τα είδη της δραστηριότητας, τα ζωγραφίζουν με βάση το φύλλο που τους δίνεται (για τους μαθητές του Δημοτικού). Πουλιά στα Ιόνια νησιά 06 Στόχοι Οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τις διχοτομικές κλείδες αναγνώρισης, να σχεδιάζουν κλείδες αναγνώρισης, να επιλέγουν τις διαφορές και ομοιότητες των ειδών ως κριτήρια για την αναγνώρισή τους, να μπορούν να αναγνωρίζουν και να ονοματίζουν είδη πουλιών της περιοχής τους, να ψυχαγωγηθούν. Υλικά φωτοτυπίες φύλλων δραστηριότητας, έγχρωμα αντίγραφα φύλλου δραστηριότητας από το Υποστηρικτικό Υλικό, ψαλίδι, λευκές κόλλες, ξυλομπογιές, μολύβια. Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες Αριθμός ατόμων Όλη η τάξη, χωρισμένη σε ομάδες [9-16 ετων] Περιγραφή Τα παιδιά χωρίζονται σε 3-4 ομάδες και φτιάχνουν τη δική τους κλείδα αναγνώρισης για 8 είδη πουλιών που είτε είναι περαστικά από το Ιόνιο κατά τη μετανάστευση είτε μένουν όλο τον χρόνο στην περιοχή τους. Κλείδες αναγνώρισης Ενημερώνει τα παιδιά ότι οι επιστήμονες χρησιμοποιούν κλείδες για να ξεχωρίζουν τα είδη μεταξύ τους, καθώς είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αναγνωρίζουν και να θυμούνται λεπτομέρειες για όλα τα είδη. Οι κλείδες μάς οδηγούν σε κάθε βήμα να επιλέξουμε κάποιο χαρακτηριστικό που έχει ή δεν έχει η ομάδα πουλιών που μελετάμε, ώστε να οδηγηθούμε στο επόμενο βήμα και να καταλήξουμε τελικά σε μία και μοναδική λύση. Αν οι επιλογές που δίνονται σε κάθε βήμα είναι δύο, τότε η κλείδα ονομάζεται διχοτομική. Εξηγεί στα παιδιά ότι κάθε κλείδα βασίζεται στην περιγραφή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των ειδών. Μια κλείδα αναγνώρισης ξεκινάει από την περιγραφή κάποιου χαρακτηριστικού γνωρίσματος ενός είδους ή μιας ομάδας ειδών (π.χ. γκρίζο κεφάλι) και, με βάση αυτό, τα είδη χωρίζονται σε δύο κατηγορίες (π.χ. σε αυτά που έχουν γκρίζο κεφάλι και σε αυτά που δεν έχουν). Στη συνέχεια, επιλέγεται επόμενο γνώρισμα από κάθε νέα κατηγορία (π.χ. μακρύ ράμφος), τα είδη χωρίζονται ξανά σε επιμέρους κατηγορίες κ.ο.κ. Τα παιδιά επιλέγουν εκείνα τα γνωρίσματα που διαφοροποιούν τα είδη μεταξύ τους. Ψαλιδίζει τις αριθμημένες κάρτες του φύλλου «Κλείδα αναγνώρισης», που θα βρει στο Υποστηρικτικό Υλικό, και μοιράζει στις ομάδες από ένα σετ, καθώς και ένα αντίγραφο του φύλλου «Ονομασίες πουλιών του Ιονίου». Επιλέγει τα πρώτα 8 είδη του φύλλου. Για να αυξήσει το επίπεδο δυσκολίας, μπορεί να συνεχίσει και με τα υπόλοιπα 4 είδη του φύλλου. Καλεί τα παιδιά να παρατηρήσουν τα εξωτερικά γνωρίσματα κάθε είδους και τους αφήνει περίπου 20 λεπτά να συζητήσουν και να φτιάξουν τη δική τους κλείδα σε μία λευκή κόλλα. Για να βρουν ποιο είδος αντιστοιχεί σε κάθε κάρτα, ανατρέχουν στο φύλλο «Ονομασίες πουλιών του Ιονίου». Ο εμψυχωτής μπορεί υποστηρικτικά να χρησιμοποιήσει το παράδειγμα κλείδας για τα συγκεκριμένα είδη που θα βρει στο τέλος της δραστηριότητας. Αφού τελειώσουν, μαζεύει τα φύλλα με τις ονομασίες των πουλιών. Στη συνέχεια, κάθε ομάδα σημειώνει στην κλείδα της το όνομά της και τη δίνει στη διπλανή ομάδα, ώστε κάθε ομάδα να έχει την κλείδα της άλλης ομάδας. Κάθε ομάδα, χρησιμοποιώντας τις κάρτες, επιλέγει ποιο είδος θα προσπαθήσει να αναγνωρίσει, και ξεκινά. Μόλις τελειώσει, σημειώνει τα σχόλιά της για τη συγκεκριμένη κλείδα (αν ήταν εύχρηστη ή δύσχρηστη και γιατί) και δίνει την κλείδα στην επόμενη ομάδα. Αυτό συνεχίζεται μέχρι κάθε ομάδα να πάρει τη δική της κλείδα στο χέρι. Έπειτα, όλοι μαζί σχολιάζουν τις κλείδες που έφτιαξαν οι ομάδες και καταλήγουν στα στοιχεία εκείνα που κάνουν λειτουργική ή δυσλειτουργική μια κλείδα. Μόλις ολοκληρώσουν, γίνεται συζήτηση: Σε ποια είδη δυσκολεύτηκαν περισσότερο; Ποια είχαν έντονες ομοιότητες; Ποια από τα είδη παρατηρούν όλο τον χρόνο και ποια ανά εποχές; Ποια εποχή συναντούν το κάθε είδος; Γνωρίζουν ποια από αυτά είναι μεταναστευτικά; 21

www.ornithologiki.gr Θεμιστοκλέους 80, 10681 Αθήνα, Tηλ. Fax: 210 8228704, 210 8227937 Κομνηνών 23, 54624 Θεσσαλονίκη, Τηλ.

www.ornithologiki.gr Θεμιστοκλέους 80, 10681 Αθήνα, Tηλ. Fax: 210 8228704, 210 8227937 Κομνηνών 23, 54624 Θεσσαλονίκη, Τηλ. Επιμέλεια έκδοσης: Ευγενία Πανώριου Εικονογράφηση: Βασίλης Χατζηρβασάνης Γραφιστική επιμέλεια: Sandipo Όλγα Βλάχου Εκτύπωση: COLORPRINT - Τσεκούρας Ε.Π.Ε. ISBN: 978-960 - 6861-29 -1 Ελληνική Ορνιθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Με λιγα λογια. [4-12 ετων] Διάρκεια. Αριθμός ατόμων. Περιγραφή

Με λιγα λογια. [4-12 ετων] Διάρκεια. Αριθμός ατόμων. Περιγραφή Μάσκα Τσαλαπετεινού 09 Με λιγα λογια Τα παιδιά, μέσα από συζήτηση, αναπτύσσουν προβληματισμούς για τις διαφορές μεταξύ των ειδών πουλιών αλλά και τις αιτίες των διαφορών αυτών. Στη συνέχεια, διακρίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Περιεχόμενα 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Ποια άγρια πουλιά γνωρίζεις; 3 Πουλιά παντού! 5 Την ευτυχία πού θα βρεις; 9 Τροφές και φωλιές 11 Μια αυλή φιλική για τα πουλιά 17 Φροντίζω

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ.

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 103ov Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Κισσόνεργας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 101 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί τόσες μετακινήσεις στην Παλαιολιθική Εποχή; Ερώτημα-κλειδί Για ποιους λόγους μετακινούνταν οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής Εποχής; Πρόοδος από

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Διασκεδαστικά παιχνίδια για να βελτιωθούν οι ικανότητες του παιδιού σας Βελτίωση της κριτικής σκέψης του παιδιού σας Όμορφο ανακάτεμα. Οι ικανότητες της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η οµαδοποίηση των ζώων

Η οµαδοποίηση των ζώων ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η οµαδοποίηση των ζώων ENOTHTA: Η οµαδοποίηση των ζώων ΜΑΘΗΜΑ: Επιστήµη ΤΑΞΗ: Β ΣΚΟΠΟΣ Οι µαθητές καλούνται να οργανώσουν µε βάση διαφορετικά κριτήρια κάθε φορά, πληροφορίες που είδη γνωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Στόχοι: Να εκφραστεί ο μαθητής μέσω των χρωμάτων, να γνωρίσει ότι υπάρχουν αγριοκάτσικα και να ενεργοποιηθεί συναισθηματικά προς αυτά. Παράλληλα να αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίως μέρος. Εισαγωγή. 1.Τα παιδιά τρέχουν ελεύθερα στο χώρο με ένα φτερό στο χέρι, το πετούν ψηλά και το πιάνουν με ένα ή δυο χέρια.

Κυρίως μέρος. Εισαγωγή. 1.Τα παιδιά τρέχουν ελεύθερα στο χώρο με ένα φτερό στο χέρι, το πετούν ψηλά και το πιάνουν με ένα ή δυο χέρια. 1 Ο ΩΡΙΑΙΟ ΠΛΑΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΑΤΜΙΝΤΟΝ ΤΑΞΗ: Γ-Δ Αρ. Μαθητ.: 20 Σκοπός: ΚΙΝΗΤΙΚΟΣ Βασικός στόχος: ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΛΑΒΩΝ- ΣΕΡΒΙΣ ΨΗΛΟΚΡΕΜΑΣΤΟ CLEAR ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΩΜΟ 20 ρακέτες,20 πλαστικά φτερά,ένα λάστιχο ίσο με

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT Την Πέμπτη 30 Απριλίου 2009 έκανα για 20 λεπτά περίπου μάθημα για να γνωρίσω καλύτερα τους/τις μαθητές/τριες, για να τους/τις χωρίσω σε ομάδες και για να τους γνωστοποιήσω πώς θα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

EΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ " ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ ΤΑ ΖΩΑ" Φωτογραφίες από την επίσκεψη μας στο αγρόκτημα, ως αφόρμηση για να ξεκινήσει το σενάριο

EΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ  ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ ΤΑ ΖΩΑ Φωτογραφίες από την επίσκεψη μας στο αγρόκτημα, ως αφόρμηση για να ξεκινήσει το σενάριο EΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ " ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ ΤΑ ΖΩΑ" Φωτογραφίες από την επίσκεψη μας στο αγρόκτημα, ως αφόρμηση για να ξεκινήσει το σενάριο Τα παιδιά έφεραν, στο σχολείο, διάφορα ζώα που είχαν στο σπίτι τους

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα 21 22 2.1 Δέντρα, θάμνοι, πόες Προσέγγιση των φυτών του δάσους, διαπίστωση της παρουσίας διαφορετικών φυτικών ειδών και διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Για την κατανόηση του θέματος καθώς το διαβάζουμε θα πρέπει γνωρίζουμε ή να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα. ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΕΣΤ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Υλικό περιβαλλοντικής ενημέρωσης για σχολικές ομάδες: Ανακαλύπτοντας τη φύση της λίμνης Κάρλας και του Μαυροβουνίου

Υλικό περιβαλλοντικής ενημέρωσης για σχολικές ομάδες: Ανακαλύπτοντας τη φύση της λίμνης Κάρλας και του Μαυροβουνίου Υλικό περιβαλλοντικής ενημέρωσης για σχολικές ομάδες: Ανακαλύπτοντας τη φύση της λίμνης Κάρλας και του Μαυροβουνίου Ευγενία Πανώριου Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

βουνό θάλασσα λίμνη ποτάμι

βουνό θάλασσα λίμνη ποτάμι meleti_perival_eρgasion_a_dim updated_ok TETPADIO 15/1/2013 3:20 μμ Page 26 Ο τόπος που ζω 7. Ενώνω κάθε εικόνα με την καρτέλα που ταιριάζει. βουνό θάλασσα λίμνη ποτάμι 8. Μαζεύουμε φωτογραφίες και εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων .Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων 1 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 26/4/2007 Μέρος Α (α) Οι µαθητές του Ναυστάθµου παρουσιάζουν διάφορες εικόνες από τα Χανιά, αξιοθέατα, το κλίµα των Χανίων, παραδοσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά» 2/θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΟΥΣΙΚΩΝ Σχολικό έτος 2012-2013 Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Μπούσια Κωνσταντίνα Συνεργαζόμενοι: - Σχολείο: 2/θ Νηπιαγωγείο Λουσικών

Διαβάστε περισσότερα

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν αναλυτικά οι απαντήσεις σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι ώστε το παιδί να μη μείνει με καμιά απορία και αμφιβολία.

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν αναλυτικά οι απαντήσεις σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι ώστε το παιδί να μη μείνει με καμιά απορία και αμφιβολία. Αγαπητοί γονείς, Το βιβλίο Γίνομαι άριστος στην ορθογραφία απευθύνεται στα παιδιά της Β Δημοτικού και δημιουργήθηκε για να ελέγχουν και να εξασκούν τις γνώσεις που αποκτούν στο μάθημα της Γλώσσας. Μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρώ, μαθαίνω. και υπολογίζω!

Παρατηρώ, μαθαίνω. και υπολογίζω! Παρατηρώ, μαθαίνω και υπολογίζω! Δραστηριότητες μαθηματικών για την προσχολική αγωγή, Common core aligned for τις πρώτες τάξεις Δημοτικού και PreK Kindergarten 1 s t την Ειδική αγωγή Grade www.schoolessons.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να αιτιολογεί την πτωτική ροή της ενέργειας μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης È Ó ÊÙÈ ÍÂÈ Ó ÙÚ appleâ È Διάλεξε ένα αντικείμενο και φτιάξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Από Ειρήνη Πετράκη (δασκάλα / σύμβουλο ΣΧ.Τ.) ΦΑΡΜΑ ομές ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 40λεπτο Τα ζώα της φάρμας ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ζώα της φάρμας ή αλλιώς ήμερα ζώα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ομάδα Εικαστικής Αγωγής 2014 Σκιαγραφώντας το σχολείο/τη γειτονιά μου Τάξεις: Γ Στ Περιγραφή ενότητας: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΥΚΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΥΛΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο : 27.4.2008 ΦΥΛΛΟ Δραστηριοτήτων Όνοµα:... Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΕΝΑ ΝΤΟΝΤΟ

ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΕΝΑ ΝΤΟΝΤΟ ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΕΝΑ ΝΤΟΝΤΟ Το κιρκινέζι που το κυνηγούσαν οι Κινέζοι, όλα τα πουλιά του βιβλίου κι εγώ ευχαριστούμε την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία για τις συμβουλές και τη βοήθειά της στον εμπλουτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Το scratch διαθέτει αρκετά μεγάλη ποικιλία έτοιμων ενσωματωμένων ηχητικών clips τα οποία θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα και θα σας βάλουν σε πειρασμό να πειραματιστείτε

Διαβάστε περισσότερα