Αντόνιο Γκράμσι. Οι Θέσεις της Λυών. Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντόνιο Γκράμσι. Οι Θέσεις της Λυών. Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας"

Transcript

1

2 Αντόνιο Γκράμσι Οι Θέσεις της Λυών Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας

3 Αντόνιο Γκράμσι Οι Θέσεις της Λυών Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας 1η έκδοση, Σεπτέμβρης 2011 ISBN: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ: ΤΘ , Αθήνα ΛΕΥΚΩΣΙΑ: ΤΚ 7280, Λευκωσία Τυπώθηκε τον Σεπτέμβρη του 2011 σε 1000 αντίτυπα Μετάφραση από τα αγγλικά: Δήμητρα Περίσσιου, Θανάσης Καμπαγιάννης Πρόλογος, Επιμέλεια: Θανάσης Καμπαγιάννης Διόρθωση κειμένου: Κολοβός ΗλΙας Εξώφυλλο, σελιδοποίηση: Παντελής ΓαβριηλΙδης Εκτύπωση: Δ.Γ. Παππάς ΟΕ, Παπαρηγοποϋλου 6. Περιστέρι ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΘΗΝΑ: ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ Φειδίου 14-16, Τ.Κ , τηλ.: wwwjnandstlko.gr

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Οι Θέσεις της Λυών Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας Ανάλυση της Κοινωνικής Δομής της Ιταλίας Η Πολιτική της Ιταλικής Αστικής Τάξης Ο φασισμός και οι πολιτικές του Οι Κινητήριες Δυνάμεις και οι Προοπτικές της Επανάστασης Θεμελιώδη Καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Η οικοδόμηση του Κομμουνιστικού Κόμματος ως ενός Μπολσεβίκικου Κόμματος Η ιδεολογία του Κόμματος Η βάση της Κομματικής Οργάνωσης Σταθερότητα της Κομματικής Οργάνωσης. Φραξιονισμός. Η Λειτουργία της Κομματικής Οργάνωσης Στρατηγική και Τακτικές του Κόμματος Πρακτικά της πολιτικής ομάδας εργασίας που ορίστηκε από την Κεντρική Επιτροπή για την οριστικοποίηση των κειμένων του Συνεδρίου της Λυών ΕΠΙΜΕΤΡΟ: Πώς να διαβάσουμε τον Αντόνιο Γκράμσι; Σημειώσεις

5

6 Πρόλογος Η κυκλοφορία των Θέσεων της Λυών στα ελληνικά αποτελεΐ ένα σημαντικό εκδοτικό και πολιτικό γεγονός. Η δήλωση αυτή μπορεϊ να μοιάζει μεγαλόστομη. Ποιά μπορεί εξάλλου να είναι η επικαιρότητα των θέσεων ενός κομματικού συνεδρίου, συγκεκριμένα του Γ Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας στη γαλλική πόλη Λυών (εξαιτίας της φασιστικής καταστολής) στις Γενάρη του 1926, ογδόντα πέντε χρόνια μετά την πραγματοποίησή του; Αξίζει να απαντήσουμε σ αυτό το ερώτημα απαριθμώντας τρεις λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι ιστορικός. Οι Θέσεις της Λυών αποτελούν ένα σημαντικό ντοκουμέντο της ιστορίας του διεθνούς εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ιταλίας προέκυψε από τη διάσπαση ενός μειοψηφικού κομματιού αγωνιστών του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ιταλίας, το οποίο απέτυχε να αντεπεξέλθει στη μεγαλύτερη δοκιμασία της ιστορίας του: στη νικηφόρα καθοδήγηση της «κόκκινης διετίας» του Οι εργάτες και οι αγρότες της Ιταλίας, εμπνευσμένοι από την Ρώσικη Επανάσταση του 1917 και ριζοσπαστικοποιημένοι μετά το τέλος του Πολέμου, έφτασαν στα πρόθυρα της ανατροπής της εξουσίας των καπιταλιστών και των γαιοκτημόνων. Όμως, οι ρεφορμιστές ηγέτες του Σοσιαλιστικού Κόμματος και των συνδικαλιστικών Ομοσπονδιών ήταν παντελώς ανέτοιμοι να ανταποκριθούν σ ένα τέτοιο καθήκον. Έτσι, στο Συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος στο Λιβόρνο, Ο ι Θέσας της Λυών 5

7 το 1921, τα πιο πρωτοπόρα κομμάτια του Κόμματος αποχώρησαν και συγκρότησαν ένα νέο Κομμουνιστικό Κόμμα, στα χνάρια των Μπολσεβίκων και της Τρίτης Κομμουνιστικής Διεθνούς. Πέντε χρόνια μετά την απόφασή αυτή, οι Θέσεις της Λυών αποτελούν ένα κείμενο αποτίμησης τόσο της ιστορίας του ιταλικού εργατικού κινήματος πριν τη συγκρότηση του ΚΚ όσο και της πεντάχρονης εμπειρίας του νεαρού Κόμματος. Μάλιστα, οι συγγραφείς των Θέσεων σπεύδουν να δηλώσουν εξαρχής τη διεθνή διάσταση αυτής της πορείας: τόσο η ανάπτυξη του καπιταλισμού και συνακόλουθα του εργατικού κινήματος, όσο και η πάλη για την ανατροπή του είναι μια διεθνής διαδικασία. ΓΓ αυτό και στην ιστορία του ιταλικού εργατικού κινήματος διαβάζουμε κάτι γνώριμο και χρήσιμο για την ιστορία του δικού μας εργατικού κινήματος. Ο δεύτερος λόγος είναι βιβλιογραφικός. Έχει να κάνει με τον συγγραφέα των Θέσεων της Λυών, τον Αντόνιο Γκράμσι. Ο Γκράμσι είναι ίσως από τους ελάχιστους επαναστάτες που έχει «ευτυχήσει» να απολαμβάνει μια τόσο πλατιά αναγνώριση του διανοητικού του ταλέντου. Εκατοντάδες βιβλία έχουν γραφτεί με θέμα τα Τετράδια της Φυλακής, τα κείμενα που έγραψε στη διάρκεια της πολύχρονης κράτησής του. Έννοιες όπως η «ηγεμονία» ή οι «οργανικοί διανοούμενοι» διδάσκονται σε ακαδημαϊκές αίθουσες και χρησιμοποιούνται πλατιά σε κύκλους μακράν της επαναστατικής Αριστερός στην οποία ο Γκράμσι ήταν ενταγμένος. Για λόγους που αναπτύσσονται στο Επίμετρο αυτού του βιβλίου, ο Γκράμσι αναγνώστηκε ως «παρεκκλίνων» από το κομμουνιστικό κίνημα του Λένιν, του Τρότσκι και της Λούξεμπουργκ. Η δημοσίευση των Θέσεων της Λυών είναι μια καλή απάντηση σε όλη αυτή τη φιλολογία. Εδώ βρίσκουμε τον Γκράμσι που θα έκανε κάθε «αξιοπρεπή» ακαδημαϊκό να κοκκινίζει: τον υποστηρικτή της διάσπασης της Αριστεράς με στόχο την οικοδόμηση χωριστού Κομμουνιστικού Κόμματος, τον κήρυκα της επαναστατικής ανατροπής του αστικού Κράτους κόντρα σε «δημοκρατικές» κοινοβουλευτικές ουτοπίες, τον υπερασπιστή της εργατικής τάξης ως της μοναδικής πραγματικά επαναστατικής τάξης και γι αυτό ηγέτιδας του πλατύτερου αντικαπιταλιστικού μετώπου. Και βέβαια τον Γκράμσι που ως βασικό και κύριο καθήκον της πολιτικής του δράσης έθετε το κτίσιμο του επαναστατικού κόμματος είτε παρεμβαίνοντας στα εργοστασιακά συμβούλια του Τορίνο με το Ordine Nuovo είτε αργότερα ως ηγέτης του ΚΚ. Οι ανα 6 Πρόλογος

8 λυτές του έργου του συνήθως ομονοούν ότι μετά την φυλάκισή του ο Γκράμσι οπισθοχώρησε από τις ιδέες αυτές και μετεξελίχθηκε σε ένα είδος εξημερωμένου σοσιαλδημοκράτη. Κι όμως, μια ειλικρινής και αμερόληπτη ανάγνωση των Θέσεων όχι μόνο δεν επιβεβαιώνει αυτή την εικόνα, αλλά ενισχύει την πεποίθηση ότι υπάρχει μια βαθιά και αδιάσπαστη συνέχεια ανάμεσα στον Γκράμσι της ενεργής πολιτικής δράσης και τον Γκράμσι των Τετραδίων της Φυλακής. Πολλές από τις θεωρητικοποιήσεις των Τετραδίων, όπως ο «πόλεμος κινήσεων» και ο «πόλεμος θέσεων», ο «σύγχρονος ηγεμόνας», η «παθητική επανάσταση», διαμορφώνονται μέσα στην επαναστατική πρακτική του Γκράμσι και υπάρχουν στη σκέψη του σαν σπόροι, που θα ανθίσουν μέσα στο πιο αφιλόξενο και άνυδρο τοπίο: στις φασιστικές φυλακές του Μουσολίνι από τον χειμώνα του 1926 έως τη βιολογική του εξόντωση την άνοιξη του Ο τρίτος λόγος είναι τέλος πολιτικός. Οι αγωνιστές που συγκρότησαν το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας επέλεξαν τη στρατηγική της εργατικής επανάστασης για την αλλαγή της κοινωνίας. Αλλά δεν κατάφεραν να πείσουν παρά μόνο μία μικρή μειοψηφία των οργανωμένων σοσιαλιστών της εποχής. Ακόμα και υποστηρικτές της Ρώσικης Επανάστασης και της Κομιντέρν (η φράξια των λεγόμενων Τριτοδιεθνιστών με ηγέτη τον Σεράτι) εξακολουθούσαν να είναι οργανωμένοι στο Σοσιαλιστικό Κόμμα και μετά τη συγκρότηση του ΚΚ. Η πλειοψηφία της εργατικής τάξης παρέμενε πιστή στις παλιές της πολιτικές και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Και αντί για συνέχιση της επαναστατικής αναταραχής, αυτό που ακολούθησε το 1921 ήταν μια περίοδος αντεπανάστασης, μάλιστα με έναν ιστορικά πρωτότυπο τρόπο: με την άνοδο στην εξουσία ενός μαζικού αντιδραστικού κινήματος, του Ιταλικού φασισμού τον Οκτώβρη του 1922 υπό την ηγεσία του Μπενίτο Μουσολίνι. Οι επαναστάτες βρέθηκαν έτσι αναγκασμένοι να δράσουν σε μια αντικειμενικά μη-επαναστατική κατάσταση. Είναι σ' αυτές τις περιόδους που το ζήτημα της πολιτικής αποκτά κεφαλαιώδη σημασία. Για να χρησιμοποιήσουμε τη διατύπωση του Λένιν, αν και η συγκρότηση Κομμουνιστικού Κόμματος αποτελεί το άλφα και το ωμέγα της επαναστατικής αλφαβήτας, ωστόσο η αλφαβήτα δεν έχει μονάχα δύο γράμματα. Και οι επαναστάτες, αν θέλουν να βοηθήσουν την εργατική τάξη στην κατάκτηση της εξουσίας, θα πρέπει να μάθουν όλα τα γράμματα της αλφαβήτας. Οι Θέσεις της Λυών 7

9 Μια πρώτη αντίδραση στην αλλαγή της αντικειμενικής κατάστασης (σ' αυτό που η Κομιντέρν αποκαλούσε "προσωρινή σταθεροποίηση του καπιταλισμού") ήταν ο αναχωρητισμός, η απόσυρση στις γενικές ιδεολογικές αρχές του Κόμματος. Η πτέρυγα του Κομμουνιστικού Κόμματος που προωθούσε αυτή την άποψη δεν ήταν χθεσινή: ηγέτης της ήταν ο Αμαντέο Μπορντίγκα, παλιός αγωνιστής του κινήματος και βασικός εκφραστής της αριστερής πτέρυγας του Σοσιαλιστικού Κόμματος σε όλες τις κρίσιμες καμπές του (στήριξη ή όχι του πολέμου, κόκκινη διετία, κοκ). Ο Μπορντίγκα ηγήθηκε του Κομμουνιστικού Κόμματος από το 1921 έως το Οι αρχές του ήταν χωρίς αμφιβολία αδιάλλακτα επαναστατικές. Αλλά, στην αλήθεια, το ΚΚ απείχε από τις πραγματικές μάχες που έδινε η εργατική τάξη. Όταν οι φασίστες έπαιρναν την εξουσία, ο Μπορντίγκα αντιμετώπισε την αλλαγή ως λίγο-πολύ μια εσωτερική υπόθεση της αστικής τάξης για το ποια πτέρυγα θα πάρει το πάνω χέρι. Οποιαδήποτε κοινή δράση με τα υπόλοιπα εργατικά κόμματα και οργανώσεις ξορκιζόταν ως διασπορά δημοκρατικών αυταπατών" στην εργατική τάξη. Το επαναστατικό κόμμα προβαλλόταν αντιπαραθετικά σε κάθε οργανωμένη μορφή που έπαιρνε η αυθόρμητη δράση των μαζών, είτε αυτή ήταν αντιφασιστική είτε συνδικαλιστική είτε άλλη. Αν και από το 1924, ένας νέος ηγετικός πυρήνας υπό τον Αντόνιο Γκράμσι διαμορφώθηκε στο ΚΚ και ανέλαβε την διεύθυνσή του, οι απόψεις αυτές συνέχισαν να απολαμβάνουν μια πλατιά επιρροή και να προωθούνται από την πτέρυγα της άκρας αριστερός μέσα στο Κόμμα. Ταυτόχρονα, η άνοδος του φασισμού απειλούσε σε τέτοιο βαθμό την οργάνωση και τις κατακτήσεις της εργατικής τάξης που δημιουργούσε και την αντίστροφη πίεση: την εγκατάλειψη των ιδεολογικών διαχωρισμών για ένα πλατύ μέτωπο με μίνιμουμ στόχο την ανατροπή του φασισμού, ακόμα και αν αυτό σήμαινε την αποδοχή μιας περιορισμένης αστικής δημοκρατίας. Οι απόψεις αυτές δεν περιορίζονταν μόνο στα αστικά στρώματα που δεν είχαν προσχωρήσει στον φασισμό, αλλά επηρέαζαν ευρύτερες μάζες αγροτών και εργατών. Στο εσωτερικό του ΚΚ, εκφράζονταν από την "δεξιά πτέρυγα του Γκρατσιαντέι και του Τάσκα, που φλέρταραν με την προοπτική μιας αριστερής κυβέρνησης στο έδαφος του καπιταλισμού, αλλά σε σύγκρουση με τον φασισμό. Η διάθεση των εργατών και των αγροτών να αντιπαλέψουν τον φασισμό (όπως φάνηκε ιδιαί Πρόλογος

10 τερα το 1924 όταν οι φασίστες δολοφόνησαν τον σοσιαλιστή βουλευτή Ματεότι) ευνοούσε φαινομενικά αυτές τις απόψεις. Αλλά, ο κίνδυνος ήταν ορατός: το Κομμουνιστικό Κόμμα να πισωγυρίσει στην παλιά δοκιμασμένη συμβιβαστική πολιτική του Σοσιαλιστικού Κόμματος που παλεύοντας για τα δημοκρατικά και τα συνδικαλιστικά" αιτήματα πρόδωσε την επανάσταση της Κόκκινης Διετίας. Οι θέσεις της Λυών αποτελούν την προσπάθεια της νέας ηγεσίας του κόμματος υπό την καθοδήγηση του Γκράμσι να συνδυάσει την επαναστατική στρατηγική με μια μάχιμη πολιτική παρέμβαση. Απ' αυτή την άποψη οι Θέσεις της Λυών συνιστούν την ωριμότερη στιγμή τόσο του επαναστατικού ΚΚ Ιταλίας όσο και του ίδιου του Γκράμσι. Οι αποφάσεις της Κομιντέρν για το ενιαίο μέτωπο αποτελούν πολύτιμο εργαλείο σ' αυτή την προσπάθεια. Έτσι, η δράση του Κομμουνιστικού Κόμματος στη διάρκεια της κρίσης Ματεότι είναι αισθητά διαφοροποιημένη από την περίοδο Μπορντίγκα: το ΚΚ συνδέεται με τις αντιφασιστικές μάζες που επηρεάζονται από τα αστικοδημοκρατικά και ρεφορμιστικά κόμματα κάνοντας πολιτικές προτάσεις κοινής δράσης, με αποτέλεσμα να ξεσκεπάζεται στην πράξη η αδράνεια και η ατολμία των ηγεσιών αυτών των κομμάτων. Την ίδια στιγμή, το Κομμουνιστικό Κόμμα προσπαθεί να κερδίσει το πιο μαχητικό και συνειδητό κομμάτι των αγωνιστών αυτών στις ιδέες της επαναστατικής στρατηγικής. Η δράση αυτή είχε άμεσα αποτελέσματα, οδηγώντας στον τριπλασιασμό των μελών του λίγο πριν το Συνέδριο της Λυών. Η πολιτική αυτή στροφή παρήγαγε και θεωρητικά ξεκαθαρίσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάλυση του φασισμού που ως νέο φαινόμενο είχε προκαλέσει αντιπαραθέσεις και αρκετή σύγχυση στους κόλπους της Κομιντέρν. Ο Γκράμσι σωστά εντοπίζει ότι το βασικό στοιχείο που διαφοροποιεί τον φασισμό ως μορφή αστικής κυριαρχίας δεν είναι τόσο η στήριξή του από κάποιο εναλλακτικό κομμάτι της αστικής τάξης. Είναι κύρια η δυνατότητά του να οργανώνει με κορμό τους μικροαστούς των πόλεων ένα μαζικό αντεπαναστατικό κίνημα στο δρόμο, που καταφέρνει να διαλύσει τις οργανώσεις και τη συλλογικότητα της εργατικής τάξης, προσφέροντας έτσι μια ριζική εναλλακτική λύση στη μεγαλοαστική τάξη για τη διάσωση του συστήματός της. Αυτό δεν σημαίνει ότι στις Θέσεις δεν είναι εμφανής η μακρά περίοδος σύγχυσης που σημάδε Οι Θέσεις της Λυών 9

11 ψε την ιστορία του ΚΚ: η συζήτηση για το αν η σοσιαλδημοκρατία είναι η "δεξιά πτέρυγα του εργατικού κινήματος ή η αριστερή πτέρυγα της αστικής τάξης" είναι ενδεικτική. Ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι, ήδη πριν την Οκτωβριανή Επανάσταση, είχαν ξεκαθαρίσει ότι η σοσιαλδημοκρατία μπορεί να έχει την ταξική της βάση στην εργατική τάξη (και μάλιστα στα πιο οργανωμένα κομμάτια της), αλλά η ηγεσία της μετά την προδοσία του 1914 είχε γίνει αμετάκλητα αστική. Αυτό το θεωρητικό ξεκαθάρισμα αποδείχτηκε κρίσιμο στη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης από τον Φλεβάρη στον Οκτώβρη, και ιδιαίτερα σε στιγμές όπως το πραξικόπημα του αντιδραστικού στρατηγού Κορνίλοφ κατά της κυβέρνησης Κερένσκι. Οι Ιταλοί επαναστάτες πάλευαν ακόμα μέχρι το 1926 για να ξεκαθαρίσουν σε τέτοιου τύπου ζητήματα. Δυστυχώς ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους θα ήταν πλέον πολύ λίγος. Στα τέλη του 1926, το φασιστικό καθεστώς κάνει το οριστικό βήμα για το τσάκισμα κάθε ανεξάρτητης οργάνωσης της εργατικής τάξης και την καταστολή κάθε πολιτικής ελευθερίας για τους αντιπάλους του. Ο Γκράμσι συλλαμβάνεται τον Νοέμβρη (αν και βουλευτής) και καταδικάζεται σε εικοσαετή φυλάκιση. Εν τω μεταξύ στη Σοβιετική Ένωση, το 1927, η σταλινική γραφειοκρατία καταφέρνει το τελειωτικό χτύπημα στην Ενωμένη Αντιπολίτευση των Τρότσκι, Ζηνόβιεφ και Κάμενεφ και καταργεί τα τελευταία υπολείμματα εργατικής δημοκρατίας και κοινωνικών κατακτήσεων με τα πεντάχρονα πλάνα. Ο Γκράμσι μπορεί λανθασμένα να έθεσε ως προτεραιότητα τη διατήρηση της ενότητας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, στηρίζοντας τη γραφειοκρατία στη μάχη αυτή. Ωστόσο, είναι σίγουρο ότι διαφώνησε με την πολιτική της Κομιντέρν μετά την επικράτηση του Στάλιν. Η πολιτική της Τρίτης Περιόδου ( ) ήταν μια φαρσική επανάληψη της αριστερίστικης πολιτικής του Μπορντίγκα, αυτή τη φορά σε διεθνή κλίμακα και με την κάλυψη της Μόσχας, αλλά με τα ίδια τραγικά αποτελέσματα. Πολλά από τα αποσπάσματα των Τετραδίων της Φυλακής πρέπει να διαβαστούν ως μια συγκαλυμμένη κριτική σ' αυτή τη στροφή. Το απότομο γύρισμα προς τα Λαϊκά Μέτωπα" μετά το 1934 ήταν αντίθετα ο μακρινός απόηχος της πολιτικής πρότασης του Τάσκα, και μάλιστα σε ακόμα πιο δεξιά βάση. Ο Γκράμσι ήταν ήδη εξουθενωμένος από την πολύχρονη φυλάκισή του και την φυσική κατάρρευση της υγείας του. Τίποτα, ωστόσο, στα κείμενα, 10 Πρόλογος

12 στην πρακτική ή στη δράση του δεν υπονοεί την αποδοχή από πλευράς του αυτής της λαϊκομετωπικής πολιτικής. Κάθε τέτοια υπόνοια είναι αποτέλεσμα μεθοδικής κατασκευής των επιγόνων του (ιδίως του Τολιάτι που ανέλαβε την ηγεσία του ΚΚ ακολουθώντας ευλαβικά όλες τις στροφές και τα αλλοπρόσαλλα γυρίσματα της σταλινικής Κομιντέρν. Είναι ειρωνεία της ιστορίας ότι ο Τολιάτι είχε γράψει τμήμα των Θέσεων της Λυών μαζί με τον Γκράμσι.) Στην παρούσα έκδοση θεωρήσαμε σκόπιμο να συμπεριλάβουμε και τα πρακτικά της πολιτικής ομάδας εργασίας που διαμόρφωσε και ψήφισε τις Θέσεις της Λυών λίγο πριν την έναρξη του Συνεδρίου. Επιδιώχθηκε ακόμα να διευκολυνθεί ο αναγνώστης με κάποιες σημειώσεις - ιστορικού κυρίως περιεχομένου - στο τέλος του βιβλίου. Είναι πάντως σκόπιμο για όποιον ενδιαφέρεται να εμβαθύνει τις γνώσεις του για την περίοδο να διαβάσει εισαγωγικά δύο τουλάχιστον βιβλία: αυτό των Chris Harman και Chris Bambery που κυκλοφορεί από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο με τίτλο Αντόνιο Γκράμσι: Η Ζωή και οι Ιδέες Ενός Επαναστάτη. Και το βιβλίο των Κουίντιν Χόαρ και Τζέφρι Νόουελ Σμιθ με τίτλο Για το Γκράμσι, από τις εκδόσεις Στοχαστής. Από τους τρεις λόγους που αναφέρθηκαν για τη σημασία της παρούσας έκδοσης, χωρίς αμφιβολία ο σημαντικότερος είναι ο τρίτος. Η κρίση που βιώνουμε σήμερα βάζει με τον πιο εμφατικό τρόπο στην ημερήσια διάταξη την ανατροπή του καπιταλισμού. Αλλά η ανατροπή αυτή δεν θα είναι ζήτημα ούτε μιας μεγάλης νύχτας, ούτε μιας διαρκούς πλατείας, ούτε καν των καλών προθέσεων των επαναστατών. Η συγκέντρωση των πιο πρωτοπόρων κομματιών της εργατικής τάξης και η συγκρότησή τους σε επαναστατικό κόμμα αποτελούν και σήμερα το κυρίαρχο καθήκον όσων θέλουν να αλλάξουν ριζικά τον κόσμο. Το με ποια στρατηγική, ποιες τακτικές και ποια πολιτική θα είναι αυτοί οργανωμένοι δεν μπορεί να αφεθεί για τις στιγμές της μεγάλης έκρηξης. Πρέπει μεθοδικά να προετοιμαστεί στη διάρκεια του πολέμου των θέσεων πριν τις αποφασιστικές κινήσεις των στρατευμάτων. Οι Θέσεις της Λυών αποτελούν ένα εγχειρίδιο για τη νικηφόρα προετοιμασία του αντικαπιταλιστικού στρατοπέδου. Θανάσης Καμπαγιάννης Σεπτέμβρης 2011 Οι Θέσεις της Λυών 11

13

14 Οι Θέσεις της Λυών1 Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας 1. Η μεταμόρφωση των κομμουνιστικών κομμάτων, στα οποία είναι συγκεντρωμένη η πρωτοπορία της εργατικής τάξης, σε Μπολσεβίκικα κόμματα μπορεί να θεωρηθεί την παρούσα στιγμή ως το θεμελιώδες καθήκον της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Αυτό το καθήκον πρέπει να συσχετιστεί με την ιστορική ανάπτυξη του διεθνούς εργατικού κινήματος, και συγκεκριμένα με τη διαμάχη που έλαβε χώρα μέσα σ' αυτό μεταξύ Μαρξισμού και ρευμάτων που αντιπροσώπευαν μια παρέκκλιση από τις αρχές και τις πρακτικές της επαναστατικής ταξικής πάλης. ~ Στην Ιταλία, το έργο της δημιουργίας ενός Μπολσεβίκικου κόμματος παίρνει τις πλήρεις διαστάσεις του μόνο αν κάποιος έχει κατά νου τις διακυμάνσεις του εργατικού κινήματος από τις απαρχές του, και τις θεμελιώδεις ανεπάρκειες που αποκαλύφθηκαν μέσα σ' αυτό. 2. Η γέννηση του κινήματος της εργατικής τάξης έλαβε διαφορετικές μορφές σε κάθε χώρα. Αυτό που ήταν κοινό παντού ήταν η αυθόρμητη εξέγερση του προλεταριάτου ενάντια στον καπιταλισμό. Αυτή η εξέγερση, ωστόσο, πήρε μια ιδιαίτερη μορφή σε κάθε έθνος, κάτι που ήταν αντανάκλαση και συνέπεια των συγκεκριμένων εθνικών χαρακτηριστικών των στοιχείων εκείνων που, προερχόμενα από τις τάξεις των μικροαστών και των αγροτών, συνεισέφεραν στη διαμόρφωση του κύριου όγ Οι Θέσεις της Λυών 13

15 κου του βιομηχανικού προλεταριάτου. Ο Μαρξισμός αντιπροσώπευσε το συνειδητό, επιστημονικό στοιχείο, που είναι ανώτερο από την ιδιαιτερότητα των διαφόρων τάσεων λόγω εθνικού χαρακτήρα και καταγωγής και διεξήγαγε πάλη εναντίον τους, τόσο στο θεωρητικό πεδίο, όσο και στο πεδίο της οργάνωσης. Ολόκληρη η διαδικασία διαμόρφωσης της 1ης Διεθνούς περιστράφηκε γύρω απ αυτή την πάλη, η οποία ολοκληρώθηκε με την αποβολή του Μπακουνινισμού από την Διεθνή. Όταν η 1η Διεθνής έπαψε να υπάρχει, ο Μαρξισμός είχε ήδη θριαμβεύσει στο κίνημα της εργατικής τάξης. Η 2η Διεθνής ήταν, πράγματι, διαμορφωμένη από κόμματα που όλα αυτοχαρακτηρίζονταν ως Μαρξιστικά και χρησιμοποιούσαν τον Μαρξισμό ως βάση της τακτικής τους σε όλα τα θεμελιώδη ζητήματα. Μετά τη νίκη του Μαρξισμού, οι τάσεις εθνικού χαρακτήρα, εναντίον των οποίων αυτός είχε θριαμβεύσει, επιδίωξαν να εκδηλωθούν με άλλους τρόπους, επανεμφανιζόμενες μέσα στον ίδιο τον Μαρξισμό ως μορφές αναθεωρητισμού. Αυτή η διαδικασία ενθαρρυνόταν από την ανάπτυξη της ιμπεριαλιστικής φάσης του καπιταλισμού. Τα τρία ακόλουθα γεγονότα συνδέονται στενά με αυτό το φαινόμενο: η εξαφάνιση από τους κόλπους του εργατικού κινήματος της κριτικής ενάντια στο Κράτος, ενός θεμελιώδους στοιχείου της Μαρξιστικής θεωρίας, και η αντικατάσταση της από δημοκρατικές ουτοπίες η διαμόρφωση μιας εργατικής αριστοκρατίας και μια νέα μαζική είσοδος μικροαστών και αγροτών στην εργατική τάξη, και ως εκ τούτου μια εκ νέου διάδοση μέσα στο προλεταριάτο ιδεολογικών ρευμάτων εθνικού χαρακτήρα, αντίθετων με τον Μαρξισμό. Έτσι η διαδικασία εκφυλισμού της 2ης Διεθνούς πήρε τη μορφή μιας πάλης ενάντια στον Μαρξισμό που ξεδιπλώθηκε μέσα στον ίδιο τον Μαρξισμό. Κορυψώθηκε με την κατάρρευση που προκλήθηκε από τον Πόλεμο. Το μόνο κόμμα που διέφυγε τον εκφυλισμό ήταν το Μπολσεβίκικο Κόμμα, το οποίο κατάφερε να διατηρήσει τον εαυτό του στην κεφαλή του εργατικού κινήματος στη χώρα του, απέβαλε τις αντι-μαρξιστικές τάσεις από τις τάξεις του, και μέσα από τη διαδικασία τριών επαναστάσεων διαμόρφωσε τον Λενινισμό, ο οποίος είναι ο Μαρξισμός της εποχής του καπιταλισμού των μονοπωλίων, των ιμπεριαλιστικών πολέμων και της προλεταριακής επανάστασης. Έτσι, η τοποθέτηση του Μπολσε 14 Αντόνιο Γκράμσι

16 βίκικου Κόμματος στα θεμέλια και στην κεφαλή της Τρίτης Διεθνούς ήταν ιστορικά καθορισμένη, και οι όροι του προβλήματος της δημιουργίας Μπολσεβίκικων κομμάτων σε κάθε χώρα προσδιορίστηκαν: είναι το πρόβλημα της επαναφοράς της προλεταριακής πρωτοπορίας στη θεωρία και την πρακτική του επαναστατικού Μαρξισμού, ξεπερνώντας και διαλύοντας ολοκληρωτικά κάθε αντι-μαρξιστικό ρεύμα. 3. Στην Ιταλία, οι καταβολές και οι διακυμάνσεις του εργατικού κινήματος ήταν τέτοιες, ώστε πριν τον Πόλεμο δεν είχε ποτέ συγκροτηθεί ένα Μαρξιστικό αριστερό ρεύμα με κάποια μόνιμα ή διαρκή χαρακτηριστικά. Τα αρχικά χαρακτηριστικά του ιταλικού εργατικού κινήματος ήταν πολύ συγκεχυμένα. Ποικίλες τάσεις συγκεντρώνονταν μέσα σε αυτό, από τον Μαντσινιανό ιδεαλισμό2 μέχρι τον γενικό ουμανισμό των συνεργατιστών και υποστηρικτών της αλληλοβοήθειας- και τον Μπακουνινισμό, που υποστήριζε ότι οι συνθήκες στην Ιταλία ήταν ώριμες - ακόμα και πριν την ανάπτυξη του καπιταλισμού - για να περάσει απευθείας στον σοσιαλισμό. Η αργοπορημένη και αδύναμη εκβιομηχάνιση σήμανε ότι έλειπε εκείνο το στοιχείο καθαρότητας που παρέχει η ύπαρξη ενός ισχυρού προλεταριάτου. Συνέπεια αυτού ήταν ότι ακόμα και η διάσπαση των αναρχικών από τους σοσιαλιστές συνέβη με καθυστέρηση 20 ετών (1892, Συνέδριο της Γένοβας). Σ το Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα όπως αυτό προέκυψε από το Συνέδριο της Γένοβας, υπήρχαν δύο κυρίαρχα ρεύματα. Αφενός υπήρχε μια ομάδα διανοούμενων που δεν αντιπροσώπευαν τίποτα περισσότερο από μια τάση προς μια δημοκρατική μεταρρύθμιση του Κράτους: ο Μαρξισμός τους δεν ξεπερνούσε το στόχο της κινητοποίησης και της οργάνωσης των δυνάμεων του προλεταριάτου προκειμένου να εξυπηρετήσουν το σκοπό της καθιέρωσης της δημοκρατίας (Τουράτι, Μπισολάτι, κτλ). Αφετέρου, υπήρχε μια ομάδα πιο άμεσα συνδεδεμένη με το προλεταριακό κίνημα, εκπροσωπώντας μια εργατική τάση, χωρίς όμως επαρκή θεωρητική συνείδηση (Λάτσαρι). Μέχρι το 1900, το Κόμμα δεν έθετε στον εαυτό του άλλους στόχους πέρα από αυτούς που είχαν δημοκρατικό χαρακτήρα. Μετά το 1900, αφότου κερδήθηκε η ελευθερία της οργάνωσης και μια δημοκρατική φάση είχε ξεκινήσει, ήταν πρόδηλη η ανικανότητα όλων των ομάδων που απάρτιζαν το κόμμα, να του Οι Θέσεις της Λυών 15

17 δώσουν τη φυσιογνωμία ενός Μαρξιστικού κόμματος του προλεταριάτου. Τα στοιχεία της διανόησης πράγματι αποκόβονταν ολοένα και περισσότερο από την εργατική τάξη. Τίποτα, εξάλλου, δεν βγήκε από την απόπειρα ενός άλλου στρώματος διανοούμενων και μικροαστών να δημιουργήσουν μια Μαρξιστική αριστερά με τη μορφή του Συνδικαλισμού. Σαν αντίδραση σε αυτή την τελευταία απόπειρα, το κόμμα κυριαρχήθηκε από τη φράξια των ιντεγκραλιστών.3 Ο κενός συμβιβαστικός βερμπαλισμός της ήταν η έκφραση ενός θεμελιώδους χαρακτηριστικού του ιταλικού εργατικού κινήματος - που πρέπει να εξηγηθεί επίσης από την αδυναμία εκβιομηχάνισης και την ελλιπή κριτική συνείδηση του προλεταριάτου. Ο επαναστατισμός των χρόνων που προηγήθηκαν του πολέμου διατήρησε ανέπαφο αυτό το χαρακτηριστικό, χωρίς να καταφέρει ποτέ να ξεπεράσει τα όρια ενός αόριστου λαϊκισμού ή να χτίσει ένα κόμμα της εργατικής τάξης και να εφαρμόσει τη μέθοδο της πάλης των τάξεων. Μέσα σ' αυτό το επαναστατικό ρεύμα, ακόμα και πριν τον πόλεμο, μια «ακραία αριστερή» ομάδα άρχισε να διαχωρίζει τον εαυτό της αυτή υποστήριζε τις θέσεις του επαναστατικού Μαρξισμού, αλλά με ένα σπασμωδικό τρόπο και χωρίς να καταφέρνει να ασκήσει πραγματική επιρροή στην ανάπτυξη του εργατικού κινήματος. Αυτό εξηγεί τον αρνητικό και διφορούμενο χαρακτήρα που έλαβε η αντίθεση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στον Πόλεμο- επίσης εξηγεί πώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα μετά τον Πόλεμο βρέθηκε αντιμέτωπο με μια άμεσα επαναστατική κατάσταση, χωρίς να έχει λύσει ή να έχει πάρει καν θέση για οποιοδήποτε από τα θεμελιώδη προβλήματα που η πολιτική οργάνωση του προλεταριάτου πρέπει να λύσει προκειμένου να πραγματοποιήσει τα καθήκοντα της πρώτα απ όλα, το πρόβλημα της «ταξικής επιλογής» και την κατάλληλη γι' αυτήν οργανωτική μορφήύστερα, τα προβλήματα του κομματικού προγράμματος και της ιδεολογίας- και τέλος τα προβλήματα στρατηγικής και τακτικής, των οποίων η λύση θα μπορούσε να συσπειρώσει γύρω από το προλεταριάτο τις δυνάμεις εκείνες που είναι οι φυσικοί του σύμμαχοι στη μάχη κατά του Κράτους, με αποτέλεσμα την κατάκτηση της εξουσίας. Η συστηματική συσσώρευση εμπειρίας που θα μπορούσε να συνει 16 Αντόνιο Γκράμσι

18 σφέρει με έναν θετικό τρόπο στη Χύση αυτών των προβλημάτων ξεκίνησε στην Ιταλία μόνο μετά τον Πόλεμο. Μόνο με το Συνέδριο του Λιβόρνο τέθηκαν οι βάσεις συγκρότησης του ταξικού κόμματος του προλεταριάτου, το οποίο, αν πρόκειται να γίνει Μπολσεβίκικο κόμμα και να επιτελέσει πλήρως τα καθήκοντά του, πρέπει να διαλύσει όλες τις αντί- Μαρξιστικές τάσεις που παραδοσιακά χαρακτηρίζουν το κίνημα της εργατικής τάξης. Ανάλυση της Κοινωνικής Δομής της Ιταλίας 4. Ο καπιταλισμός είναι το κυρίαρχο στοιχείο της ιταλικής κοινωνίας, και η αποφασιστική δύναμη που καθορίζει την εξέλιξή της. Αυτό το θεμελιώδες γεγονός σημαίνει ότι δεν υπάρχει η πιθανότητα για μια επανάσταση στην Ιταλία άλλη από τη σοσιαλιστική επανάσταση. Στις καπιταλιστικές χώρες, η μόνη τάξη που μπορεί να πετύχει μια πραγματική, βαθιά κοινωνική μεταμόρφωση είναι η εργατική τάξη. Μόνο η εργατική τάξη είναι ικανή να μεταφράσει σε πράξη τις αλλαγές οικονομικού και πολιτικού χαρακτήρα που είναι απαραίτητες, προκειμένου οι ενεργητικές δυνάμεις της χώρας μας να αποκτήσουν πλήρη ελευθερία και δυνατότητα ανάπτυξης. Ο τρόπος με τον οποίο [η εργατική τάξη] θα επιτύχει αυτή την επαναστατική της λειτουργία σχετίζεται με το βαθμό ανάπτυξης του καπιταλισμού στην Ιταλία και την κοινωνική δομή που αντιστοιχεί σε αυτόν. 5. Η βιομηχανία, η οποία είναι ουσιώδες κομμάτι του καπιταλισμού, είναι πολύ αδύναμη στην Ιταλία. Οι δυνατότητες της για ανάπτυξη είναι περιορισμένες, τόσο λόγω της γεωγραφικής θέσης όσο και λόγω έλλειψης πρώτων υλών. Ως εκ τούτου δεν επιτυγχάνει να απορροφήσει την πλειοψηφία του ιταλικού πληθυσμού (4 εκατομμύρια βιομηχανικοί εργάτες συνυπάρχουν δίπλα-δίπλα με 3,5 εκατομμύρια εργάτες γης και 4 εκατομμύρια αγρότες). Στην βιομηχανία, αντιπαρατίθεται μια γεωργία που όπως είναι φυσικό παρουσιάζεται ως η βάση της οικονομίας της χώρας. Ωστόσο, οι εξαιρετικά ποικίλες συνθήκες του εδάφους, και οι διαφορές που προκύπτουν στην καλλιέργεια και στα συστήματα μίσθω Οι Θέσεις της Λυών 17

19 σης, ττροκαλούν ένα μεγάλο βαθμό διαφοροποίησης ανάμεσα στα αγροτικά στρώματα, με μια επικράτηση των φτωχότερων στρωμάτων, πιο κοντινών στις συνθήκες του προλεταριάτου, και πιο πιθανών να επηρεαστούν από αυτό και να δεχτούν την ηγεσία του. Μεταξύ της βιομηχανικής και της αγροτικής τάξης, υπάρχει μια αρκετά εκτεταμένη μικροαστική τάξη των πόλεων, η οποία είναι πολύ μεγάλης σημασίας. Απαρτίζεται κυρίως από τεχνίτες, επαγγελματίες και κρατικούς υπάλληλους. 6. Η εγγενής αδυναμία του καπιταλισμού εξωθεί την βιομηχανική τάξη να υιοθετήσει τεχνάσματα που της εγγυώνται τον έλεγχο στην οικονομία της χώρας. Αυτά τα τεχνάσματα δεν είναι βασικά τίποτα παραπάνω από ένα σύστημα οικονομικών συμβιβασμών μεταξύ ενός μέρους των βιομηχάνων και ενός μέρους των αγροτικών τάξεων, ιδίως των μεγαλοκτημαπών. Ως εκ τούτου, δεν συναντά κανείς την παραδοσιακή οικονομική πάλη μεταξύ βιομηχάνων και γαιοκτημόνων, ούτε την εναλλαγή των κυβερνητικών ομάδων που αυτή προκαλεί σε άλλες χώρες. Οι βιομήχανοι, σε κάθε περίπτωση, δεν έχουν ανάγκη να υπερασπιστούν ενάντια στους γαιοκτήμονες μια οικονομική πολιτική που θα διασφαλίζει τη συνεχή ροή εργατικού δυναμικού από την ύπαιθρο προς τα εργοστάσια, μιας και αυτή η ροή είναι εγγυημένη από τον άφθονο φτωχό αγροτικό πληθυσμό, που είναι χαρακτηριστικό της Ιταλίας. Η βιομηχανική-αγροτική συμφωνία βασίζεται στην αλληλεγγύη των συμφερόντων μεταξύ συγκεκριμένων προνομιούχων ομάδων, σε βάρος των γενικών συμφερόντων της παραγωγής και της πλειοψηφίας αυτών που δουλεύουν. Αυτό παράγει μια συσσώρευση πλούτου στα χέρια των μεγάλων βιομηχάνων, κάτι που είναι το αποτέλεσμα μιας συστηματικής λεηλασίας ολόκληρων κατηγοριών του πληθυσμού και ολόκληρων περιοχών της χώρας. Τα αποτελέσματα αυτής της οικονομικής πολιτικής στην πραγματικότητα είναι: η δημιουργία ελλείμματος στον οικονομικό προϋπολογισμό το σταμάτημα της οικονομικής ανάπτυξης σε ολόκληρες περιοχές (Νότος, Νησιά) το μπλοκάρισμα της εμφάνισης και ανάπτυξης μιας οικονομίας καλύτερα προσαρμοσμένης στη δομή και τους πόρους της χώρας η αυξανόμενη φτώχεια του εργαζόμενου πληθυσμού και η ύπαρξη ενός συνεχούς ρεύματος μετανάστευσης, με την συνεπα Αντόνιο Γκράμσι

20 γόμενη δημογραφική εξαθλίωση. 7.1 Η βιομηχανική τάξη, όπως δεν ελέγχει φυσικά ολόκληρη την οικονομία, έτσι επίσης δεν επιτυγχάνει στο να οργανώσει μόνη της ολόκληρη την κοινωνία και το Κράτος. Η δημιουργία ενός εθνικού Κράτους γι' αυτήν είναι δυνατή μόνο με την εκμετάλλευση παραγόντων της διεθνούς πολιτικής (το αποκαλούμενο Risorgimento).* Η ενίσχυση και η άμυνά της απαιτούν έναν συμβιβασμό με τις τάξεις πάνω στις οποίες η βιομηχανία εξασκεί μια περιορισμένη ηγεμονία: συγκεκριμένα τους γαιοκτήμονες και τους μικροαστούς. Από εκεί προκύπτει μια ετερογένεια και αδυναμία ολόκληρης της κοινωνικής δομής, και του Κράτους που αποτελεί την έκφρασή της. 7.2 Υπήρξε μια τυπική αντανάκλαση αυτής της αδυναμίας στην κοινωνική δομή, πριν τον Πόλεμο, στο Στρατό. Ένας περιορισμένος κύκλος αξιωματικών, από τους οποίους έλειπε το κύρος των ηγετών (παλιές άρχουσες αγροτικές τάξεις, νέες βιομηχανικές τάξεις), είχε από κάτω του μια γραφειοκρατική κάστα κατώτερων αξιωματικών (μικροαστική τάξη), η οποία ήταν ανίκανη να λειτουργήσει σαν σύνδεσμος με τη μεγάλη μάζα των στρατιωτών, που ήταν απείθαρχοι και εγκαταλελειμμένοι στην τύχη τους. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου, ο Στρατός αναγκάστηκε να αναδιοργανωθεί από τα κάτω προς τα πάνω, με την εξάλειψη των ανώτερων βαθμών και τον μετασχηματισμό της οργανωτικής δομής η οποία ανταποκρινόταν στην εμφάνιση μιας νέας κατηγορίας κατώτερων αξιωματικών. Αυτό το φαινόμενο προανήγγειλε την ανάλογη ανατροπή την οποία θα επιτύγχανε ο φασισμός σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα αναφορικά με το Κράτος. 8. Οι σχέσεις μεταξύ βιομηχανίας και γεωργίας, που είναι ουσιώδεις για την οικονομική ζωή μιας χώρας και τον καθορισμό του πολιτικού της εποικοδομήματος, έχουν εδαφική βάση στην Ιταλία. Στο Βορρά, η αγροτική παραγωγή και ο αγροτικός πληθυσμός είναι συγκεντρωμένα σε μερικά μεγάλα κέντρα. Σαν αποτέλεσμα, όλες οι διαμάχες που είναι σύμφυτες με την κοινωνική δομή της χώρας εμπεριέχουν ένα στοιχείο που επηρεάζει την ενότητα του Κράτους και το θέτουν σε κίνδυνο. Η λύση του προβλήματος αναζητείται από τις αστικές και αγροτικές κυ Ο ι Θέσεις της Λυών 19

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν.

Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν. Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν. 1. Όλη η προπαγάνδα και η αναταραχή, πρέπει να φέρουν έναν πραγματικά κομμουνιστικό χαρακτήρα και σύμφωνα με το πρόγραμμα και τις αποφάσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Δεν παραγνωρίζουμε τη διαστρωμάτωση μέσα και γύρω από την τάξη των μισθωτών εργαζομένων, τις δυσκολίες που δημιουργεί στη συνειδητοποίηση των εργατών και τα εμπόδια

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα

1) Σχετικά με την έννοια του ιμπεριαλισμού: Το ΚΚΕ αντιμετωπίζει αυτήν την έννοια, όπως την έχει

1) Σχετικά με την έννοια του ιμπεριαλισμού: Το ΚΚΕ αντιμετωπίζει αυτήν την έννοια, όπως την έχει Επιστολή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας σχετικά με το σχέδιο Τελικής Ανακοίνωσης Αθήνα 26/10/2013 - Προς τα μέλη της Ομάδας Εργασίας - Κοινοποίηση στα ΚΚ του SOLIDNET Αγαπητοί σύντροφοι, Το κόμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣΜΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΩΝ ΚΙ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Προς τις διοικήσεις των Συνδικάτων, όλους τους αγωνιστές συνδικαλιστές, την εργατική τάξη και τον εργαζόμενο

ΚΑΛΕΣΜΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΩΝ ΚΙ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Προς τις διοικήσεις των Συνδικάτων, όλους τους αγωνιστές συνδικαλιστές, την εργατική τάξη και τον εργαζόμενο ΚΑΛΕΣΜΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΩΝ ΚΙ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Προς τις διοικήσεις των Συνδικάτων, όλους τους αγωνιστές συνδικαλιστές, την εργατική τάξη και τον εργαζόμενο λαό Συναδέλφισσες και συνάδελφοι, Οι Ομοσπονδίες και

Διαβάστε περισσότερα

Παίρνουμε όλοι μέρος στις εκλογές του ΠΑΣΕ VODAFONE στις 14,15 και 16 Μαρτίου Ψηφίζουμε ΤΑΞΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δυναμώνουμε το ΠΑΜΕ

Παίρνουμε όλοι μέρος στις εκλογές του ΠΑΣΕ VODAFONE στις 14,15 και 16 Μαρτίου Ψηφίζουμε ΤΑΞΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δυναμώνουμε το ΠΑΜΕ Παίρνουμε όλοι μέρος στις εκλογές του ΠΑΣΕ VODAFONE στις 14,15 και 16 Μαρτίου 2017 Ψηφίζουμε ΤΑΞΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δυναμώνουμε το ΠΑΜΕ Για ένα σωματείο που θα είναι οργανωτής στον αγώνα απέναντι σε εργοδοσία,

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης Λεωνιδας ΚυρΚος Η δυναμική της ανανέωσης Τα BIBΛIA TOY ΤΖον Λε Καρε ςtiς EKδOςEIς KAςTANIωTH * Κι ο κλήρος έπεσε στον ςμάιλι, μυθιστόρημα, 2008 ο εντιμότατος μαθητής, μυθιστόρημα, 2009 οι άνθρωποι του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ Από την προβιομηχανική στη βιομηχανική εποχή. Η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία. Η εξάπλωση της Βιομηχανικής Επανάστασης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Από την προβιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ρεβιζιονισμός;

Τι είναι ρεβιζιονισμός; Τι είναι ρεβιζιονισμός; Τι είναι ρεβιζιονισμός; Κάποιοι, εσφαλμένα, θεωρούν ότι ρεβιζιονισμός είναι η απομάκρυνση από κάποια ορθόδοξη σκέψη, η «αναθεώρηση» κάποιας παράδοσης. Σε μαρξιστικό πλαίσιο, η θεώρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB)

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) 14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΣΟΥΛΑ Από τη θέση του Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Άντον Πάννεκουκ ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Πηγή:http://sites.google.com/site/syrizaorizontia/in-thenews/ademosieutastaellenikaarthratouantonpanekouk ( ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Western Socialist,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 11 έως και 13 Μαρτίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Mea culpa (?) Γιώργος Η. Οικονομάκης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Mea culpa (?) Γιώργος Η. Οικονομάκης MEA CULPA (?) του Γιώργου Η. Οικονομάκη Κύριε Διευθυντή. Μέχρι τη στιγμή που γράφω το σημείωμα τούτο γνωρίζω ότι για μια, τουλάχιστο, διατύπωση - θέση του τελευταίου άρθρου μου στο περιοδικό έγινα αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

εργατική τάξη, η νεολαία. Είναι μάχη που θα δυναμώσει τη μεγάλη υπόθεση της ανασύνταξης του εργατικού κινήματος, της συγκρότησης της κοινωνικής

εργατική τάξη, η νεολαία. Είναι μάχη που θα δυναμώσει τη μεγάλη υπόθεση της ανασύνταξης του εργατικού κινήματος, της συγκρότησης της κοινωνικής ΟΜΙΛΙΑ Γ. ΠΡΩΤΟΥΛΗ «Φίλοι και φίλες, συντρόφισσες και σύντροφοι Σας καλωσορίζουμε στην παρουσίαση της έκδοσης της ΚΕ του ΚΚΕ για τα επιτεύγματα και τις κατακτήσεις της εργατικής τάξης στο σοσιαλισμό. Αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής)

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Χρονολόγιο 1893 Πτώχευση 1897 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1909 (15 Αυγούστου) Κίνημα στο Γουδί 1910 Ο Βενιζέλος

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η πλατφόρμα πολιτικών θέσεων μας βοηθάει όχι μόνο να αποσαφηνίσουμε τις προτάσεις μας για μια αταξική-ακρατική κοινωνία, αλλά μας βοηθάει στο να

Αυτή η πλατφόρμα πολιτικών θέσεων μας βοηθάει όχι μόνο να αποσαφηνίσουμε τις προτάσεις μας για μια αταξική-ακρατική κοινωνία, αλλά μας βοηθάει στο να Επειδή βρισκόμαστε σε μια εποχή σύγχυσης όπου οι λέξεις έχουν χάσει το νόημα τους θα πρέπει να επανακαθορίσουμε και να επανανοηματοδοτήσουμε το τι είναι Επανάσταση. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΑΖΙΩΤΗ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας «Μπροστά στην 8η Μάρτη, η ΚΕ του ΚΚΕ χαιρετίζει τις γυναίκες του λαού στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο, έχοντας τη σκέψη της στο δρόμο που άνοιξε για την ισοτιμία

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Πολιτική και Ταξική Ανάλυση Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Τι καταλαβαίνουμε με τον όρο «κοινωνική ανισότητα»; Πλούσιοι και φτωχοί; Προνομιούχοι ή άνθρωποι με ιδιαίτερα χαρίσματα και ταλέντα; Κυρίαρχοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΚΡΑΜΣΙ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΚΡΑΜΣΙ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΚΡΑΜΣΙ 1 ΤΜΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ:181/07162 ΨΥΛΛΑΚΗ ΕΛΕΝΗ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.ΣΕΛ. 6-12 1.1 Ο ΓΚΡΑΜΣΙ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση

Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση Γιάννης Μηλιός 1. Λιτότητα Η λιτότητα δεν είναι ούτε «εσφαλμένη», ούτε «ορθή» πολιτική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Η ελληνική εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Μπ. Ομπάμα στην Ελλάδα.

Θέμα: Η ελληνική εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Μπ. Ομπάμα στην Ελλάδα. 1 4/11/2016 Σύσκεψη φορέων του λαϊκού κινήματος Θέμα: Η ελληνική εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Μπ. Ομπάμα στην Ελλάδα. Συναγωνιστές και Συναγωνίστριες, Ευχαριστούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ȀǼǿȂǼȃȅ ī ȅǻǿīǿǽȉ (ȖȚĮ IJȠȣȢ İȟİIJĮȗȠȝȑȞȠȣȢ) 1. ȈIJȠ İȟȫijȣȜȜȠ ȈIJȠ İıȫijȣȜȜȠ ʌȑȟȧ- ʌȑȟȧ ȈIJȘȞ ĮȡȤȒ IJȦȞ ĮʌĮȞIJȒıİȫȞ ıįȣ ȃį ȝșȟ ĮȞIJȚȖȡȐȥİIJİ ȞĮ ȝș ȖȡȐȥİIJİ 2.

ȀǼǿȂǼȃȅ ī ȅǻǿīǿǽȉ (ȖȚĮ IJȠȣȢ İȟİIJĮȗȠȝȑȞȠȣȢ) 1. ȈIJȠ İȟȫijȣȜȜȠ ȈIJȠ İıȫijȣȜȜȠ ʌȑȟȧ- ʌȑȟȧ ȈIJȘȞ ĮȡȤȒ IJȦȞ ĮʌĮȞIJȒıİȫȞ ıįȣ ȃį ȝșȟ ĮȞIJȚȖȡȐȥİIJİ ȞĮ ȝș ȖȡȐȥİIJİ 2. 1 & 23 2016 : ( )- ( ) : (4) 1 :... (1905).. 15 2,,,,,, :. 19.. 18 1901.. 1913.... 1932. 10 1 ( 7) (1914-1918), ( 6). 13 2 1920; 12 1, : 1 4 2 &.. 1864,, ( 8) ( 10) ( 7). 25, 29 1874,, «;». [ ] [ ],.,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ Ernest Mandel Το λυκόφως του μονεταρισμού Ernest Mandel Γιατί ο Κέυνς δεν είναι η απάντηση Το Λυκόφως του Μονεταρισμού (1992) Καθώς οι καταστροφικές συνέπειες των πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑΝΝΗ ΤΑΣΙΟΥΛΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΑΘΗΝΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑΝΝΗ ΤΑΣΙΟΥΛΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΑΘΗΝΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑΝΝΗ ΤΑΣΙΟΥΛΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΑΘΗΝΑΣ Συνάδελφοι, Νομίζω ότι η εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδικάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΧΙΚΗΣ ΦΡΑΞΙΑΣ

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΧΙΚΗΣ ΦΡΑΞΙΑΣ ΙΤΑΛΙΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΧΙΚΗΣ ΦΡΑΞΙΑΣ Μάιος 1920 Ι 1. Ο κομμουνισμός είναι η διδασκαλία των κοινωνικών και ιστορικών προϋποθέσεων για την απελευθέρωση του προλεταριάτου.

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 5η: Προβολή ταινίας: Φασισμός Α.Ε.

Ενότητα 5η: Προβολή ταινίας: Φασισμός Α.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5η: Προβολή ταινίας: Φασισμός Α.Ε. Σπύρος Μαρκέτος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009)

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) {jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) της Μηνιαίας Πανελλαδικής Αναρχικής Εφημερίδας ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Έπεσε η χούντα, οι νόμοι της μένουν Απέτυχε μεν η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, αλλά οι μετασεισμικές δονήσεις

Έπεσε η χούντα, οι νόμοι της μένουν Απέτυχε μεν η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, αλλά οι μετασεισμικές δονήσεις Review from 01/08/2016 Articlesize (cm2): 1528 ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ, από σελίδα 1 Customer: Author: Νικος Μουδουρος Rubric: ΠΟΛΙΤΙΚΑ Subrubric: Εκπαίδευση/Εκπαιδευτικοί Mediatype: Print Έπεσε η χούντα, οι νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για την οργάνωση

Σκέψεις για την οργάνωση Σκέψεις για την οργάνωση Απρίλης 2013 Περιεχόμενα Λίγα λόγια για μας... 3 Ποιοι είμαστε ;... 4 Γιατί οργανωνόμαστε ;... 5 Πως οργανωνόμαστε ;... 6 Η δικιά μας προοπτική.... 7 2 Λίγα λόγια για μας Σε αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Με αφορμή τις αρχαιρεσίες στις ΕΛΜΕ και τους Συλλόγους

Με αφορμή τις αρχαιρεσίες στις ΕΛΜΕ και τους Συλλόγους Με αφορμή τις αρχαιρεσίες στις ΕΛΜΕ και τους Συλλόγους Τον Δεκέμβρη του 2015 ολοκληρώθηκαν οι αρχαιρεσίες σε ένα μεγάλο αριθμό Συλλόγων Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (60 στους 135, οι 28 στην

Διαβάστε περισσότερα

Ρόζα Λούξεμπουργκ-Μπλανκισμός και Σοσιαλδημοκρατία

Ρόζα Λούξεμπουργκ-Μπλανκισμός και Σοσιαλδημοκρατία PDFaid.Com #1 Pdf Solutions Ρόζα Λούξεμπουργκ-Μπλανκισμός και Σοσιαλδημοκρατία Μπλανκισμός και Σοσιαλδημοκρατία (1) Ο Σύντροφος Πλεχάνωφ έχει γράψει ένα εκτεταμένο άρθρο στον Κούριερ με τίτλο «Πόσο μακριά

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 9: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

του Βασίλη Τακτικού α) μέρος

του Βασίλη Τακτικού α) μέρος του Βασίλη Τακτικού α) μέρος Τι σημαίνει η αυτοοργάνωση για το νέο Κίνημα των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών και γιατί Ο ΓΑΠ επιλέγει ένα τέτοιο οργανωτικό μοντέλο λειτουργίας του κινήματος, είναι ένα ζήτημα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.1 ΜΟΡΦΕΣ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΩΝ 2 1/22 Πολίτευμα: Το πολιτικό σύστημα οργάνωσης και άσκησης της εξουσίας (δηλαδή είναι ο τρόπος οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας 3ο Συνέδριο Επιστηµονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονοµίας «Η Ελληνική οικονοµία &ι ι η πολιτική των Μνηµονίων: κατάσταση & προοπτικές» Πάτρα, 14-15 15 Ιανουαρίου 2014 Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Εισαγωγή Βήματα Εκκίνησης. ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ ΘΕΕ ΜΟΥ ΣΩΣΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ Κράτα τους μακριά από:

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Εισαγωγή Βήματα Εκκίνησης. ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ ΘΕΕ ΜΟΥ ΣΩΣΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ Κράτα τους μακριά από: ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ ΘΕΕ ΜΟΥ ΣΩΣΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ Κράτα τους μακριά από: Εκείνους τους ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥΣ πού θέλουν να τους διαλύσουν για να καταλάβουν τον τρόπο λειτουργίας τους. Εκείνους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α) Απάντηση σελ. 93 σχολ. βιβλίου : «Το κόμμα των Αντιβενιζελικών.» β) Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 10η: Το Κίνημα στο Γουδή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 α.κόμμα Γ.Θεοτόκη: Από τα αντιβενιζελικά κόμματα, πιο αδιάλλακτα ήταν τα κόμματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

της εργασίας, της εμφάνισης της ατομικής ιδιοκτησίας και της διάσπασης

της εργασίας, της εμφάνισης της ατομικής ιδιοκτησίας και της διάσπασης 1 ΚΡΑΤΟΣ Το Κράτος είναι βασικός θεσμός στο πολιτικό σύστημα της ταξικής κοινωνίας, μέσω του οποίου διοικείται η κοινωνία και προστατεύεται η οικονομική και κοινωνική δομή της. Στις ταξικά ανταγωνιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟ Το ΚΚΕ, οι κομμουνιστές, βρισκόμαστε και σήμερα, εδώ, στο προσφυγικό Ωραιόκαστρο, σε αυτή τη συγκέντρωση και την πορεία

ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟ Το ΚΚΕ, οι κομμουνιστές, βρισκόμαστε και σήμερα, εδώ, στο προσφυγικό Ωραιόκαστρο, σε αυτή τη συγκέντρωση και την πορεία ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟ 19.9.2016 Το ΚΚΕ, οι κομμουνιστές, βρισκόμαστε και σήμερα, εδώ, στο προσφυγικό Ωραιόκαστρο, σε αυτή τη συγκέντρωση και την πορεία αλληλεγγύης που ακολουθεί, στέλνοντας το μήνυμα της ταξικής

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες συζήτησης για μια πλατιά σύσκεψη της Π-1000 και άλλων δυνάμεων της Αριστεράς

Άξονες συζήτησης για μια πλατιά σύσκεψη της Π-1000 και άλλων δυνάμεων της Αριστεράς Άξονες συζήτησης για μια πλατιά σύσκεψη της Π-1000 και άλλων δυνάμεων της Αριστεράς Η Πρωτοβουλία των 1000 καταθέτει αυτό το κείμενο με στόχο να συμβάλει στη συζήτηση για το ποια είναι η απάντηση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα