ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ - ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ. Δρ. Π. ΜΕΛΙΔΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ - ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ. Δρ. Π. ΜΕΛΙΔΗΣ"

Transcript

1 ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ - ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ Δρ. Π. ΜΕΛΙΔΗΣ 1

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για τον διαχωρισμό των υλικών που περιέχονται στα φυσικά νερά εφαρμόζονται στην επεξεργασία του πόσιμου νερού κυρίως φίλτρα, δεξαμενές καθίζησης, και σπάνια εγκαταστάσεις επίπλευσης. Όταν η ποσότητα των υλικών προς διαχωρισμό είναι μικρή αρκεί συχνά μόνο μια εγκατάσταση διήθησης, ενώ για μεγαλύτερες ποσότητες πρέπει να προπορευτεί μια εγκατάσταση καθίζησης. Όταν τα υλικά βρίσκονται σε κολλοειδή μορφή ή είναι λεπτοδιασκορπισμένα ο διαχωρισμός επιτυγχάνεται σχεδόν πάντα μόνο με την χρήση κροκιδωτικών, ειδάλλως απαιτούνται αντιοικονομικές διαστάσεις εγκαταστάσεων και μεγάλη χρόνοι δράσης στις δεξαμενές καθίζησης (πίν.. 5-1). 5 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πιν. 5-1: Χαρακτηριστικά καθίζησης αιωρουμένων σωματιδίων Υλικό Μέγεθος (μm) Χρόνος καθίζησης, 1 m Χαλαζίάς Ιλύς Βακτήρια Κολλοειδή ,1 1 sec 10 sec 125 sec 108 min 180 h 755 d 3

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την κροκίδωση αφαιρείται και ένα μέρος πραγματικά διαλυμένων ουσιών. Για αυτές όμως τις ενώσεις εφαρμόζεται η χημική καθίζηση. Κροκίδωση και καθίζηση μπορεί να επιτευχθούν με τα ίδια υλικά, εξελίσσονται κατά ένα μέρος παράλληλα και πολλές φορές στην πράξη δεν μπορεί να διαχωριστούν. Πολλά σώματα που περιέχονται στο νερό, κυρίως στα επιφανειακά νερά και σε προεπεξεργασμένα υπόγεια νερά, βρίσκονται σε κολλοειδή ή λεπτοδιασκορπισμένη μορφή. 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την πρόσθεση κροκιδωτικών, στα οποία κυρίως συγκαταλέγουμε τα άλατα αργιλίου και σιδήρου, μπορεί να επέλθει μια αποσταθεροποίηση και υπέρβαση του φράγματος του δυναμικού. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται κυρίως θειικό αργίλιο, και χλωριούχο αργίλιο, θειικός- και χλωριούχος σίδηρος (ΙΙΙ), όπως και μίγματα των. Η ποσότητες πρόσθεσης κυμαίνονται στην τάξη μεγέθους από 0,03 μέχρι 0,3 mmol/l, αντίστοιχα 0,7 μέχρι 7,0 mg/l αργιλίου και 1,7 μέχρι 17 mg/l σιδήρου. 5

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για την υποστήριξη της καθίζησης και για καλυτέρευση των ιδιοτήτων καθίζησης χρησιμοποιούνται συχνά και βοηθητικά υλικά κροκίδωσης. Αυτά είναι συνήθως συνθετικά πολυμερή όπως πολυακρυλικά αμίδια με διαφορετική φόρτιση. Η χρονική απόσταση από την πρόσθεση των κροκιδωτικών είναι τουλάχιστον 30 s. Επίσης μπορεί να είναι αναγκαία και άλλα υλικά σε σχέση με την κροκίδωση όπως π.χ. οξειδωτικά ή χημικά για την ρύθμιση του ph. 6

7 Στάδια δημιουργίας συσσωματώματος Βήμα μεθόδου Οδηγίες Αποθήκευση, μεταφορά και διάλυση Σύμφωνα με τις οδηγίες του προμηθευτή του κροκιδοτικού 1. Δοσομέτρηση και ανάμιξη Γρήγορή και ομοιογενής διασκορπισμός του κροκιδοτικού, συνήθως είναι απαραίτητη η τυρβώδης ανάμιξη (Αναδευτήρας, ανάμι ξη αγωγού, στατικός αναμίκτης) 2. Αποσταθεροποίηση Συνήθως εξελίσσεται ταυτόχρονα με την ανάμιξη και στον ίδιο χώρο. 3. Συσσωμάτωση σε μικρονιφάδες Συνήθως απαιτείται μεγάλη δύναμη διάτμησης δηλ προσφορά ενέργειας από τον αναδευτήρα 4. Συσσωμάτωση σε μεγάλες νιφάδες Αύξηση του μεγέθους των νιφάδων με ελάχιστη προσφορά ενέργειας. Πιθανόν πρόσθεση βοηθητικών υλικών κροκίδωσης 0,1 1 g/m 3. Βελτιστοποίηση σύμφωνα με την μέθοδο διαχωρισμού. Διαχωρισμός των σχηματισθέντων νιφάδων 7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τις μικρότερες απαιτήσεις, βέβαια σε μικρή φόρτιση, απαιτεί η διήθηση κροκίδωση με την δημιουργία των νιφάδων στο χώρo πάνω από το φίλτρο και ακόμα πιο καλά στο ίδιο το στρώμα του φίλτρου. Ο σχεδιασμός, η μέτρηση και βελτιστοποίηση εγκαταστάσεων κροκίδωσης απαιτούν σχεδόν πάντα πειράματα σε πιλοτικές μονάδες και στην ίδια την μονάδα, διότι είδος και ποσότητα του κροκιδωτικού και πιθανόν του βοηθητικού κροκίδωσης, κατάλληλο ph, θέση δοσομέτρησης, κατανάλωση ενέργειας, χρόνος παραμονής κλπ πρέπει να ρυθμιστούν βάση της ποιότητας του νερού προς επεξεργασία, την μέθοδο διαχωρισμού, και το τελικό αποτέλεσμα της κατεργασίας. 8

9 Εγκαταστάσεις για την δημιουργία των νιφάδων Βασικός τύπος Λεπτομέρειες Δεξαμενή ανάμιξης - Χρόνοι παραμονής από 2 30 min - Διαφορά δύναμης διάτμηση από s - Δύο ή και παραπάνω δεξαμενές στην σειρά διαφορετική διαφορά δύναμης διάτμησης - Συμμόρφωση στην παροχή και στο είδος του ακαθάριστου νερού Στατικά συστήματα - Ροή διαμέσου χώρων με εσοχές που δρουν υδραυλικά - Συστήματα που εξαρτώνται από την ροή - Ταχύτητες ροής 0,1 0,2 m/s - Απλή κατασκευή Σωλήνες - Γρήγορη δημιουργία νιφάδων σε αγωγούς μήκους πάνω από 20 m - Οριοθέτηση της ποσότητας προς τα κάτω και πάνω Στρώμα επιπλέουσας λάσπης - Συνδυασμός με καθίζηση - Νερό που ρέει προς τα πάνω - Σχηματισμός νιφάδων στο επιπλέον στρώμα - Μακρύς χρόνος εκκίνησης 9

10 Κροκίδωση Στα διασκαροπισμένα αυτά σωματίδια με το ίδιο φορτίο δρουν σταθεροποιητικές δυνάμεις (απωθητικές δυνάμεις) τις περισσότερες φορές ηλεκτροστατικής φύσης. Έτσι παρά την δράση των επιφανειακών δυνάμεων έλξης (van der Waals) σχηματίζεται ένα φράγμα δυναμικού που δεν επιτρέπει να επέλθει μια συσσωμάτωση των σωματιδίων, έτσι η καθίζηση γίνεται ανεπαρκώς και τα φίλτρα δεν έχουν καμία απόδοση. 10

11 Κροκίδωση αποσταθεροποίηση αιωρημάτων Η αποσταθεροποίηση αιωρημάτων είναι μια χημική διεργασία που προηγείται της καθίζησης και της διήθησης και είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί η συσσωμάτωση, δηλαδή ο σχηματισμός μεγαλύτερων αιωρουμένων στερεών. Τα αιωρούμενα σωματίδια στα επιφανειακά νερά έχουν μέγεθος από mm. Επειδή τα κολλοειδή σωματίδια έχουν μέγεθος μεταξύ 10-6 (1 nm) 10 (1 μm) mm, συμπεραίνουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των αιωρουμένων σωματιδίων ανήκει στα κολλοειδή. Στερεά κολλοειδή είναι οι μικροοργανισμοί όπως οι ιοί τα βακτήρια, τα μικροφύκη και η άργιλος. Παράλληλα συναντάμε και υγρά κολλοειδή όπως οι υδρογονάνθρακες

12 Κροκίδωση Σταθερότητα των κολλοειδών Τα αιωρούμενα στερεά απομακρύνονται από το νερό βασιζόμενα κατά κύριο λόγο στην βαρύτητα. Τα στερεά όμως κολλοειδή δεν καθιζάνουν με την βαρύτητα, δηλαδή είναι σταθερά. Η σταθερότητα τους έχει άμεση σχέση με το ηλεκτρικό φορτίο της επιφάνειας τους. Βέβαια εκτός τις ηλεκτροστατικές δυνάμεις υπάρχουν και δυνάμεις που οφείλονται σε προσροφημένα μακρομόρια, π.χ. οι χουμικές ουσίες που προέρχονται από το έδαφος και δημιουργούνται μέσο χημικών και βιολογικών διεργασιών αποσύνθεσης της φυτικής ύλης. Το ηλεκτρικό φορτίο που έχουν το οφείλουν στις καρβοξυλικές και φαινολικές ομάδες που φέρουν. 12

13 Κροκίδωση Ηλεκτροστατική σταθεροποίηση των κολλοειδών Τα ηλεκτρικά φορτία των αιωρουμένων στερεών οφείλονται στην ανισοκατανομή των ιόντων πάνω στο στερεό και στο περιβάλλον διάλυμα. H Ανισοκατανομή οφείλετε σε διάφορούς μηχανισμούς όπως: 1. Στην αντίδραση ομάδων που βρίσκονται στην επιφάνεια του κολλοειδούς με το νερό και παίρνουν ή δίνουν πρωτόνια Η+, οπότε τα αιωρούμενα φορτίζονται θετικά ή αρνητικά. Αυτό εξαρτάται άμεσα από το ph. Η τιμή του ph όπου το συνολικό φορτίο μηδενίζεται ονομάζεται σημείο μηδενικού φορτίου. 2. Σε ομάδες που υπάρχουν στην επιφάνεια των αιωρούμενων στερεών και είναι δυνατόν να αντιδράσουν με διαλυμένες ενώσεις εκτός του πρωτονίου 13

14 Ηλεκτρική διπλοστοιβάδα στη διεπιφάνεια στερεού- υγρού 14

15 Αλληλεπίδραση απωστικών και ελτικών δυνάμεων μεταξύ κολλοειδών σωματιδίων 15

16 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Η αποσταθεροποίηση των αιωρημάτων παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον γιατί είναι μια διεργασία που επιτρέπει τη συσσωμάτωση των αιωρούμενων στερεών και επομένως την ευκολότερη απομάκρυνση τους. Οι μηχανισμοί αποσταθεροποίησης των αιωρημάτων είναι: 1. συμπίεση της ιονικής στοιβάδας 2. προσρόφηση με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση των φορτίων 3. παρασυρμός από ίζημα 4. διασωματιδιακή γεφύρωση 16

17 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Η συμπίεση της ιονικής στοιβάδας Προκαλείται με την προσθήκη στο διάλυμα ιόντών αντίθετου φορτίου από το φορτίο των αιωρούμενων στερεών. Υψηλή ιονική ισχύς συμπιέζει την διπλή ιονική στοιβάδα προς την επιφάνεια του κολλοειδούς. Όταν η συμπίεση αυτή είναι σημαντική, επικρατούν οι ελκτικές δυνάμεις London-van der Waals, με αποτέλεσμα την συσσωμάτωση των επιμέρους κολλοειδών. Ο βαθμός συμπίεσης της ιονικής στοιβάδας αυξάνει με την αύξηση του φορτίου των θετικά φορτισμένων ιόντων, που προκαλούν την συμπίεση αυτή. Έτσι η αποτελεσματικότητα μειώνεται από το Al 3+ > Ca 2+ > Νa + Ο μηχανισμός συμπίεσης δεν αρκετός για κοινές εφαρμογές κροκίδωσης στην επεξεργασία του πόσιμου νερού, διότι τα κροκιδωτικά αυτά χρησιμοποιούνται σε μικρές συγκεντρώσεις που δεν επαρκούν να προκαλέσουν συμπίεση της ιονικής στοιβάδας. 17

18 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Η συμπίεση της ιονικής στοιβάδας Σχετική αποτελεσματικότητα διαφόρων αλάτων στην κροκίδωση αρνητικών κολλοειδών σωματιδίων 18

19 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Προσρόφηση και εξουδετέρωση φορτίου Στον μηχανισμό αυτό καθοριστικό ρόλο παίζει η φύση των κατιόντων που προκαλούν κροκίδωση των κολλοειδών, παρά η ποσότητα τους. Ο ιονισμός του θειικού αργιλίου στο νερό παράγει θειικά ανιόντα και κατιόντα αργιλίου. Τα θειικά δεν είναι ιδιαίτερα δραστικά αλλά τα κατιόντα αργιλίου συμμετέχουν σε αντιδράσεις υδρόλυσης και συμπλοκοποίησης και παράγουν πρωτόνια και μια σειρά συμπλόκων αργιλίου (θετικών και αρνητικών) και στερεό Al(OH OH)3. Από τα σχηματιζόμενα ιόντα αργιλίου, τα θετικά φορτισμένα καθίστανται μέρος της διπλής στοιβάδας, η οποία περιβάλει τα φυσικά κολλοειδή και εξουδετερώνουν το επιφανειακό αρνητικό τους φορτίο. 19

20 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Προσρόφηση και εξουδετέρωση φορτίου Αυτό οδηγεί στην καταστροφή της διπλής στοιβάδας και εξαφάνιση του ηλεκτρικού δυναμικού, να μην παρεμποδίζεται η επαφή και η συσσωμάτωση των κολλοειδών. Αύξηση της δόσης μπορεί να επιφέρει την επανασταθεροποίηση του αιωρήματος. Αυτό οφείλεται στην δημιουργία θετικά φορτισμένων σωματιδίων, που προκύπτουν από την προσρόφηση περίσσειας θετικά φορτισμένων ιόντων του Al 3+, και η διπλή στοιβάδα αποτελείται από ανιόντα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, η επανασταθεροποίηση λόγο της αύξησης της δόσης του κροκιδωτικού, αποτελεί βασική διαφορά μεταξύ των μηχανισμών συμπίεσης της ιονικής στοιβάδας και προσρόφησης και εξουδετέρωσης φορτίου. Έτσι, όσο και να αυξήσουμε την συγκέντρωση των Νa +, Ca 2 +, και Al 3+ είναι αδύνατη η επανασταθεροποίηση τους. 20

21 Συμπίεση της ιονικής στοιβάδας Διασωματιδιακή γεφύρωση προσθήκη στο διάλυμα ιόντών αντίθετου φορτίου βαθμόςσυμπίεσηςτηςιονικής στοιβάδας αυξάνει με την αύξηση του φορτίου των θετικά φορτισμένων ιόντων χρησιμοποιούνται σε μικρές συγκεντρώσεις που δεν επαρκούν να προκαλέσουν συμπίεση της ιονικής στοιβάδας. Προσρόφηση και εξουδετέρωση φορτίου καθοριστικόρόλοπαίζειηφύση των κατιόντων παρά η ποσότητα Αύξηση της δόσης επιφέρει την επανασταθεροποίηση Παρασυρμός από ίζημα Διασωματιδιακή γεφύρωση 21

22 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Παρασυρμός από ίζημα Όταν προστίθενται στο νερό άλατα αργιλίου και σιδήρου σε συγκεντρώσεις που έχουν ως αποτέλεσμα το σχηματισμό ιζημάτων των υδροξειδίων των μετάλλων αυτών, τα κολλοειδή στερεά μπορεί να εγκλωβίζονται στα ιζήματα και να συγκαθιζάνουν. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται στην επεξεργασία του πόσιμου νερού, όπου στην πραγματικότητα προσθέτουμε στερεά υπό μορφή Al(OH OH)3 για να απομακρύνουμε χαμηλές θολότητες και χρώμα. 22

23 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Παρασυρμός από ίζημα Η προσθήκη των στερεών βελτιώνει την κινητική της συσσωμάτωσης. H καμπύλη Al(OH OH)3 ισχύει για τις συνθήκες όπου σχηματίζεται ίζημα του Al(OH OH)3. Τα οργανικά πολυμερή δε σχηματίζουν ίζημα, γι αυτό συνήθως δεν χρησιμοποιούνται ως μοναδικά κροκιδωτικά στην επεξεργασία του νερού. Έχουν χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικά της κροκίδωσης και ως μόνα κροκιδωτικά στην επεξεργασία της άμεσης διήθησης, δηλαδή χωρίς προηγούμενη καθίζηση. 23

24 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης 24

25 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Διασωματιδιακή γεφύρωση Όταν το αργίλιο προστίθεται σε υδατικά διαλύματα, σχηματίζονται μεγαλομόρια (πολυμερή) του αργιλίου. Ανάλογες ενώσεις σχηματίζονται και κατά την χρήση αλάτων τρισθενούς σιδήρου. Συχνά, επίσης χρησιμοποιούνται συνθετικοί πολυηλεκτρολύτες, είτε από μόνοι τους είτε σε συνδυασμό με άλατα αργιλίου και σιδήρου. Όλα τα παραπάνω μεγαλομόρια (γραμμικά ή διακλαδισμένα) έχουν μεγάλη συγγένεια για τις επιφάνειες κολλοειδών και προσροφώνται σε αυτές. 25

26 Θεωρία κροκίδωσης (αποσταθεροποίησης) Διασωματιδιακή γεφύρωση Έτσι ένα μεγαλομόριο δύναται να προσροφάτε σε περισσότερα του ενός κολλοειδή σωματίδια, παίζοντας το ρόλο γέφυρας μεταξύ τους, με τελικό αποτέλεσμα την συσσωμάτωση και καθίζηση τους. Για την αποφυγή επανασταθεροποίησης του αιωρήματος, θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική δόση πολυμερούς. Επίσης, για την αποφυγή καταστροφής των ήδη υπαρχόντων συσσωματωμάτων, θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική ανάδευση. 26

27 Πειραματικός σχεδιασμός κροκίδωση Η επιλογή για την βέλτιστη δόση κροκιδωτικού προσδιορίζεται πειραματικά με μια εμπειρική δοκιμή (Jar test). Εφαρμόζεται σε κάθε είδους νερό και πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε φορά που παρατηρείται μεταβολή της ποιότητας του. Για την δοκιμή χρησιμοποιούνται έξι ποτήρια, ομοιόμορφου σχήματος, εφοδιασμένα με μια συσκευή ανάμιξης το καθένα. Σε κάθε ποτήρι 27 τοποθετείται ο ίδιος όγκος ύδατος.

28 Πειραματικός σχεδιασμός κροκίδωση Όλες οι παράμετροι (αλκαλικότητα, ph, θερμοκρασία) διατηρούνται σταθερές και μεταβάλλεται μόνο η δόση του κροκιδωτικού από 0 mg/l (φιάλη ελέγχου) έως μια ανώτερη τιμή, που ποικίλει ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του νερού. 28

29 29

30 Πειραματικός σχεδιασμός κροκίδωση Η δοκιμή αρχίζει με μια γρήγορη ανάμιξη 1 min, προσομοιώνει το στάδιο της κροκίδωσης ακολουθεί βραδεία ανάμιξη min προσομοιώνει το στάδιο της συσσωμάτωσης. Έπεται η περίοδος ηρεμίας 30 min προσομοιώνει το στάδιο της καθίζησης. Μετά την καθίζηση αναλύονται δείγματα για τον προσδιορισμό της θολότητας, χρώματος, COD, ή και άλλων παραμέτρων και προσδιορίζεται η βέλτιστη δόση. 30

31 Πειραματικός σχεδιασμός κροκίδωση Σε υπερβολική δόση κροκιδωτικού παρατηρείται συχνά (κυρίως σε οργανικά πολυμερή) επανασταθεροποίηση. Για τον λόγο αυτό πρέπει να μεταβάλλεται η δόση του κροκιδωτικού στις δοκιμές Jar test τουλάχιστον κατά 4 τάξεις μεγέθους. 31

32 Πειραματικός σχεδιασμός κροκίδωση Kροκίδωση ενός αιωρήματος 100mg mg/l καολινίτη με ένα κατιονικό πολυηλεκτρολύτη (DEAE dextran, ΜΒ ~ 2x1062 σε ph 7. Αποτελεσματική δόση πολυμερούς παρατηρείται στο πεδίο από 0,08 1 mg/l. Μη αποτελεσματική κροκίδωση παρατηρείται σε χαμηλές και πολύ υψηλές δόσεις. 32

33 Εφαρμογή της κροκίδωσης στην επεξεργασία νερού Τα κροκιδωτικά που χρησιμοποιούνται συχνότερα στην επεξεργασία του πόσιμου νερού είναι άλατα του αργιλίου και του σιδήρου και η άσβεστός. Ενώ το θειικό αργίλιο είναι οικονομικότερο τα άλατα του σιδήρου έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι αποτελεσματικότερα σε ευρύτερη περιοχή του ph. Για την αποσκλήρυνση του νερού χρησιμοποιείται άσβεστος, η οποία δρα σαν κροκιδωτικό και παράγεί ένα βαρύ ίζημα ανθρακικού ασβεστίου και υδροξειδίου του μαγνησίου, που βοηθά τόσο στην κροκίδωση όσο και στην συσσωμάτωση. 33

34 Εφαρμογή της κροκίδωσης στην επεξεργασία νερού Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την κροκίδωση του νερού είναι η θολότητα, τα αιωρούμενα στερεά, η θερμοκρασία, το ph, η ιονική ισχύς, η διάρκεια και ο βαθμός ανάμιξης, το είδος και η δόση του κροκιδωτικού. 34

35 Θειικό αργίλιο Κατά την διάλυση του θειικού αργιλίου στο νερό ελαττώνεται το ph του διαλύματος: (1) Al H 2 O Al(OH) 3(s) + 3H + Συνεπώς για τον σχηματισμό ιζήματος υδροξειδίου του αργιλίου πρέπει να υπάρχει επαρκής ποσότητα αλκαλικότητας που για τις τιμές που ενδιαφέρουν απαντά στη μορφή των όξινων ανθρακικών HCO 3- : (2) Al 2 (SO 4 ) 3 14 H 2 O + 6 HCO 3-2Al(OH) 3(s) + 3SO H 2 O + 6CO 2 35

36 Θειικό αργίλιο Εάν η υπάρχουσα αλκαλικότητα δεν είναι επαρκής, θα πρέπει να προστεθεί, συνήθως υπό μορφή ασβεστίου ή ανθρακικού νατρίου (σόδας): (3) Al 2 (SO 4 ) 3 14 H 2 O + 3Ca(OH) 2 2Al(OH) 3(s) + 3CaSO H 2 O Η βέλτιστη περιοχή για κροκίδωση με θειικό αργίλιο είναι 4,5 8,0, διότι σε αυτή το υδροξείδιο του αργιλίου εμφανίζει την χαμηλότερη διαλυτότητα. 36

37 Θειικό αργίλιο Το θειικό αργίλιο διατίθεται σε υγρή ή ξηρή (συνηθέστερη) μορφή. Οι κόκκοι κρυσταλλώνονται με 14 μόρια νερού περιέχουν 15-22% Al 2 O 3 και έχουν πυκνότητα Kg/m3. Η τροφοδοσία είναι δυνατή και απ ευθείας σε ξηρή μορφή, χωρίς δηλαδή να προηγηθεί διάλυση. Η υγρή μορφή περιέχει συνήθως 50% Θειικό αργίλιο. 37

38 Τρισθενής θειικός σίδηρος Το κατιόν του τρισθενούς σιδήρου, που παράγεται κατά την διάσταση του θειικού σιδήρου είναι οξύ κατά Lewis (όπως του αργιλίου) και ελαττώνει το ph του διαλύματος. (1) Fe 2 (SO 4 ) 3 9H 2 O + 6 HCO 3-2Fe(OH) 3(s) + 3SO H 2 O + 6CO 2 Το ίζημα είναι βαρύ και καθιζάνει γρήγορα. Εάν η φυσική αλκαλικότητα δεν επαρκεί, προστίθεται άσβεστος. 38

39 Τρισθενής θειικός σίδηρος Η βέλτιστη περιοχή του ph είναι Διατίθεται σε ξηρή κοκκώδη μορφή ή σκόνη, αλλά η κοκκώδης μορφή είναι συνηθέστερη. Οι κόκκοι κρυσταλλώνονται με 9 μόρια νερού, περιέχουν 90-94% 94% Fe2( 2(SO4)3 και έχουν πυκνότητα Kg/m3. Η τροφοδοσία γίνεται συνήθως σε ξηρή μορφή. 39

40 Άσβεστος Στην επεξεργασία του νερού γίνεται συχνή χρήση ασβέστου είτε σαν γάλα της ασβέστου είτε σαν υδράσβεστος. Το γάλα της ασβέστου (Ca(OH) 2 ) παράγεται από την αντίδραση οξειδίου του ασβεστίου (CaO) με νερό. Το οξείδιο του ασβεστίου διατίθεται σε στερεά μορφή σε περιεκτικότητα 70-96% και πυκνοτητα Kg/m 3. Στο εμπόριο διακινείται σε σάκους, βαρέλια ή χύμα. Εάν η απαιτούμενη ποσότητα είναι μικρή, είναι προτιμοτερη η χρησιμοποίηση υδρασβέστου για οικονομικούς λόγους. Η υδράσβεστός είναι διαθέσιμη σε μορφή σκόνης με 40 περιεκτικότητα 82-99% σε Ca(OH OH) 2.

41 Βοηθήματα κροκίδωσης Στην επεξεργασία του νερού χρησιμοποιούνται συχνά ουσιές που βοηθούν στην ταχεία παραγωγή ιζημάτων με υψηλή πυκνότητα και πολύ καλά χαρακτηριστικά καθίζησης, ώστε να επιτυγχάνεται βέλτιστη κροκίδωση και συσσωμάτωση. Οι ουσίες αυτές ονομάζονται βοηθήματα κροκίδωσης: Αλκαλικότητα προστίθεται όταν η φυσική αλκαλικότητα του νερού είναι ανεπαρκής για την βέλτιστη παραγωγή κρoκίδων κίδων. Είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί άσβεστος ή σόδα. 41

42 Βοηθήματα κροκίδωσης Οι πολυηλεκτρολύτες χρησιμοποιούνται επίσης για την επίτευξη βέλτιστης κροκίδωσης και ταξινομούνται με βάση τα ιονικά τους χαρακτηριστικά (ανιονικοί, κατιονικοί, μη ιονικοί). Κατά την χρήση σαν βοηθήματα κροκίδωσης αλληλεπιδρούν με τις χαρακτηριστικές επιφανειακές ομάδες των κροκίδων και παίζουν τον ρόλο διασωματιδιακών χημικών γεφυρών. Μερικές φορές οι πολυηλεκτρολύτες χρησιμοποιούνται σαν τα μόνα κροκιδωτικά, χωρίς να απαιτείται η προσθήκη άλλων ουσιών. Η τροφοδοσία γίνεται σε υγρή μορφή.. 42

43 Βοηθήματα κροκίδωσης Η προσθήκη θολοτητας (αιωρούμενων σωματιδίων), όπως η προσθήκη αργιλίου ή η ανακύκλωση χημικής ιλύος σε δεξαμενές ταχείας μίξης και συσσωμάτωσης, χρησιμοποιείται ενίοτε για την αύξηση των συγκρούσεων των σωματιδίων και συνεπώς την αύξηση της ταχύτητας και αποτελεσματικότητας της κροκίδωσης. 43

44 Βοηθήματα κροκίδωσης Ρύθμιση του ph απαιτείται όταν η τιμή του είναι εκτός της βέλτιστης περιοχής δράσης του συγκεκριμένου κροκιδωτικού. Η αύξηση γίνεται συνήθως με προσθήκη ασβέστου, ενώ η ελάττωση του με προσθήκη θειικού οξέος. 44

45 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Ακολουθεί τα τρία παρακάτω στάδια: α) Ταχεία ανάμιξη Είναι αναγκαία για την διάδοση του ιζήματος διαμέσου του νερού ώστε να επέλθει η αναγκαία επαφή. Ο χρόνος ανάμιξης είναι μικρός, κυμαίνεται από s. Ο αναμικτήρας αποτελείται από μια δεξαμενή με αναδευτήρα. β) Θρόμβωση Η αντίδραση της χημικής ένωσης με την αλκαλικότητα του νερού είναι πρακτικά στιγμιαία. γ) Συσσωμάτωση 45

46 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Το αρχικά σχηματισμένο ίζημα είναι με μοριακές διαστάσεις. Στην συνέχεια τα σωματίδια αυξάνουν σε διαστάσεις με την κίνηση Brown και μετατρέπονται σε κρυστάλλους. Η λειτουργία αυτή συμπληρώνεται γρήγορα (σε μερικά δευτερόλεπτα). Η επιπλέον ανάμιξη της ιζηματοποίησης απαιτεί ελαφριά ανάδευση. 46

47 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Η ταχύτητα θρόμβωσης οφείλεται στην κίνηση ενός σημείου του υγρού και είναι απευθείας ανάλογη προς την περιεκτικότητα και την ταχύτητα των θρομβούμενων υλικών στο συγκεκριμένο σημείο. Η ταχύτητα θρόμβωσης προσδιορίζεται από τον αριθμό των επαφών μεταξύ των σωματιδίων στην μονάδα του χρόνου. 47

48 dv G = dy Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Η μέση τιμή της ταχύτητας G = dv dy dv = διαφορά των ταχυτήτων μεταξύ δύο διαφορετικών σωματιδίων, dy = η μεταξύ τους απόσταση στις δεξαμενές θρόμβωσης και ανάμειξης μπορεί να υπολογισθεί από την καταναλισκόμενη ισχύ. Το G είναι μία σημαντική παράμετρος για το σχεδιασμό συστημάτων ανάδευσης και σχετίζεται με την ισχύ που είναι απαραίτητη για την ανάδευση ανά μονάδα όγκου υγρού καθώς και με το δυναμικό ιξώδες του υγρού. 48

49 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Το δυναμικό ιξώδες ορίζεται από την εξίσωση dv τ yx = -μ dy Με τ yx την διατμιτική τάση κατά την έννοια μ το δυναμικό ιξώδες του νερού v x την ταχύτητα κατά την έννοια του άξονα των x 49

50 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Εφαρμόζοντας το ισοζύγιο δυνάμεων και ισχύος σε ένα στοιχειώδη όγκο αναδευόμενου υγρού προκύπτει G = P μv Όπου G = η κλίση της ταχύτητας, που είναι μέτρο διασκορπισμού ισχύος στη δεξαμενή ανάδευσης,, (s - 1 ) P = η ισχύς που μεταφέρεται και καταναλώνεται στην δεξαμενή ανάδευσης,, (watt( = N.m/s) V = ο όγκος της δεξαμενής ανάδευσης (m 3 ) μ = το δυναμικό ιξώδες του νερού (N.s/m 2 ) 50

51 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Όταν η ανάδευση είναι υδραυλική η εξίσωση που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της διασκορπισμένης ισχύος είναι P = ρ.g.q.h L ( 3 kg m m kg. m m N. m J m =. = = = watt ) m s s s s s s Όπου P η διασκορπισμένη ισχύς (watt) ρ η πυκνότητα του νερού (Kg/m 3 ) Q ηπαροχήτουνερού(m 3 /s) h L οι υδραυλικές απώλειες (m) 51

52 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Η ταχύτητα σχηματισμού των θρόμβων είναι ανάλογος προς το μέγεθος της G. Όσο μεγαλύτερη το G τόσο ταχύτερα γίνεται ο σχηματισμός αυτών. Δηλ. θα ήταν οικονομικό να αυξηθεί αυτή όσο το δυνατόν περισσότερο. Παρόλα αυτά υπάρχει και ένα όριο της μέγιστης ταχύτητας που εξαρτάται από τις διαστάσεις των σωματιδίων. Το ιξώδες ενός υγρού είναι ο σταθερός συντελεστής μεταξύ της μοναδιαίας διατμιτικής δύναμης τ και της ταχύτητας G. Όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα τόσο μεγαλύτερη είναι η διατμιτική δύναμης στο υγρό. 52

53 Πρακτική της χημικής ιζηματοποίησης Καθώς τα σωματίδια αυξάνουν γίνονται ασθενέστερα και διαχωρίζονται. Δια τον σχηματισμό μικρών σωματιδίων θρόμβων πρέπει να χρησιμοποιηθούν σχετικά υψηλές ταχύτητες Καθώς η ταχύτητα θρόμβωσης μεταβάλλεται κατ ευθείαν με την συνισταμένη του μέσου συντελεστή ταχύτητας G, παράγεται επιτυχής θρόμβωση με ιδιαίτερη τιμή του Gt όπου t η περίοδος θρόμβωσης. 53

54 Παράμετροι λειτουργίας για την κροκίδωση κατά τον διαχωρισμό των νιφάδων μέσο καθίζησης, διήθησης, και επίπλευσης. Διαχωρισμός νιφάδων Επιθυμητές ιδιότητες νιφάδων Λειτουργικές παράμετροι Καθίζηση Διήθηση Επίπλευση Συμπαγείς νιφάδες με μεγάλη πυκνότητα Μεγάλη μεσαία διάμετρος νιφάδων Συμπαγείς νιφάδες Μικρότερη μεσαία διάμετρος Μικρή διασπορά μεγέθους των νιφάδων Νιφάδεςμικρήςπυκνότητας Μεγάλη διασπορά μεγέθους νιφάδων G=50 μέχρι 100 1/s Σε αντιδραστήρες με πολλά τμήματα, σταδιακή ενεργειακή είσοδος με G=10 μέχρι 30 1/s. Στο τελευταίο στάδιο l=30 min G.t = μέχρι Πλεονέκτημα με βοηθητικά κροκίδωσης G= /s t=2-15 min G.t= Πλεονεκτήματα με βοηθητικά κροκίδωσης ιδίως για οργανικές προσμίξεις G= /s Πλεονεκτήματα σε πολλαπλών σταδίων αντιδραστήρα. Δεν είναι αναγκαία η σταδιακή ενεργειακή είσοδος t=15-30 min G.t= Πλεονεκτήματα με βοηθητικά κροκίδωσης. Δοσομέτρηση πάνω από το ισοηλεκτρικό σημείο. 54

55 Δεξαμενή γρήγορης ανάδευσης Στοσημείοαυτόηανάμιξη πραγματοποιείται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και με μεγάλη κατανάλωση ισχύος. Οι συνήθεις υδραυλικοί χρόνοι παραμονής κυμαίνονται μεταξύ 20, 30, 40 sec με αντίστοιχή κλίση ταχύτητας G 1000, 900, 790. Οι δεξαμενές είναι μικρού όγκου και είναι εξοπλισμένες με σύστημα ανάδευσης 55

56 56

57 Δεξαμενή γρήγορης ανάδευσης Μηχανική γρήγορη ανάδευση με περιστρεφόμενη φτερωτή 57

58 Δεξαμενή γρήγορης ανάδευσης Μηχανική γρήγορη ανάδευση με περιστρεφόμενη φτερωτή μέσα σε σωλήνα 58

59 Δεξαμενή γρήγορης ανάδευσης Μηχανική γρήγορη ανάδευση με σταθερό αναμίκτη μέσα σε σωλήνα 59

60 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) α) τύπου αγωγού: απαιτείται υψηλή ταχύτητα (1m/sec sec) και μεγάλη περίοδος ιζηματοποίησης. Εναπόθεση και συσσώρευση ενώσεων που απομακρύνονται δύσκολα. 60

61 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) β) Δεξαμενές μαιανδρικές οριζόντιου τύπου: οι μαίανδροι γίνονται ρυθμιζόμενοι ώστε η ταχύτητα ανάδευσης να μπορεί να μεταβληθεί. Μειονέκτημα ότι οι περισσότερες απώλειες παρουσιάζονται στις καμπύλες των 180 μοιρών. Η συνισταμένη της ταχύτητας δεν μεταβάλλεται κατά την λειτουργία και είναι απευθείας ανάλογη προς την παροχή εκφόρτισης. 61

62 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) γ) Δεξαμενές ανάμιξης μαιανδρικές κατακόρυφοί: μόνο η διεύθυνση ροής έχει ουσιώδη διαφορά. Η υδραυλική ανάμιξη γίνεται σε δεξαμενές με χωρίσματα. Η ροή είναι μεάνδρική και μπορεί να είναι γύρο από τα χωρίσματα. Συνήθως ο σχεδιασμός γίνεται για ταχύτητες στην περιοχή 0,1-0,7 0,7 m/s. 62

63 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) δ) Δεξαμενές μηχανικής ανάμιξης (θρόμβωσης) Η μελέτη των δεξαμενών που χρησιμοποιούν περιστρεφόμενα πτερύγια συνίσταται στην ταυτοποίηση των διαστάσεων αυτής, των διαστάσεων των πτερυγίων και της ταχύτητας αυτών, του υπολογισμού της καταναλισκόμενης ισχύος και του προσδιορισμού των μεγεθών G και Gt. Μετά τον υπολογισμό του G εξετάζονται κατά μέσω όρο οι ταχύτητες των πτερυγίων στις θέσεις εισροής και εκροής. 63

64 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Τα παρακάτω στοιχεία είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα: Οι χρονικές διάρκειες είναι συνήθως λεπτά Οι περιφερειακές ταχύτητες των πτερυγίων μεταβάλλονται συνήθως στην πράξη από 0,2 μέχρι 0,8 m/s. Η ταχύτητα περιστροφής των κουπιών είναι 2-5 rpm. 64

65 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Συνήθως η ταχύτητα του νερού θα είναι περίπου το 1/4 της ταχύτητας του πτερυγίου. Το διαφορικό της ταχύτητας θα είναι 0,75. Το ολικό εμβαδόν των πτερυγίων δεν πρέπει να ξεπερνά το 15 έως 20 % του εμβαδού της εγκάρσιας διατομής της δεξαμενής, διότι αλλιώς θα προκύψει κύλιση του νερού χωρίς την αναγκαία ταχύτητα. 65

66 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Η αργή ανάδευση επιτυγχάνεται είτε με την προσφορά ισχύος από έναν κινητήρα (μηχανική ανάδευση) είτε με βαρύτητα (υδραυλική ανάδευση). Η μηχανική αργή ανάδευση επιτυγχάνεται με έλικες ή με φτερωτές που περιστρέφονται γύρο από οριζόντιο άξονα. Ο υδραυλικός χρόνος παραμονής κυμαίνεται στην περιοχή των 30 min και για κλίση ταχύτητας μικρότερη από 200 s-1 (συνήθως s-1). 66

67 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Η δεξαμενή συσσωμάτωσης χωρίζεται σε περισσότερα από ένα διαμερίσματα και το σύστημα κουπιών κάθε διαμερίσματος είναι συνδεδεμένο με κοινό σύστημα μετάδοσης της κίνησης. Επίσης υπάρχουν ανοίγματα στο χώρισμα επικοινωνίας μεταξύ του τελευταίου διαμερίσματος της δεξαμενής συσσωμάτωσης και της δεξαμενής καθίζησης ώστε οι ταχύτητες ροής να είναι μικρές και να αποφεύγεται η διάσπαση των νιφάδων 67

68 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Για τον υπολογισμό της κλίσης της ταχύτητας G για διατάξεις με περιστρεφόμενα κουπιά αντικαθιστούμε στον τύπο G = P μv = C D A p ρv 2Vμ 3 p P = D.v p Όπου P = η ισχύς που μεταφέρεται από τον κινητήρα (watt = N.m/s) D = οπισθέλκουσα δύναμη που επενεργεί στα κουπιά (Ν) Vp = η σχετική ταχύτητα των κουπιών ως προς το νερό (m/s) 68

69 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) D = C D A p v ρ 2 2 p C D = συντελεστής οπισθέλκουσας (αδιάστατος) Αp =επιφάνεια των κουπιών, m 2 ρ = πυκνότητα του νερού (kg/m 3 ) 69

70 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) H Ap είναι η συνολική επιφάνεια των κουπιών και η ταχύτητα vp είναι η σχετική ταχύτητα των κουπιών ως προς το νερό και είναι συνήθως το 75% της πραγματικής ταχύτητας των κουπιών (ταχύτητα με την οποία περιστρέφεται το μέσο του πλάτους των κουπιών). Η ταχύτητα πρέπει να είναι μικρότερη από 1 m/s και θα πρέπει να προβλέπεται απόσταση των κουπιών από τα τοιχώματα της δεξαμενής ίση με 0,3 m. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγονται τοπικά οι υψηλές τιμές κλίσης της ταχύτητας. 70

71 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Αργή ανάδευση με διατάξεις που φέρουν κουπιά 71

72 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Αργή ανάδευση με κουπιά προσαρμοσμένα σε κατακόρυφο άξονα 72

73 Δεξαμενή αργής ανάδευσης (συσσωμάτωσης ) Αργή ανάδευση με κουπιά προσαρμοσμένα σε οριζόντιο άξονα 73

74 Δεξαμενή κροκύδωσης - συσσωμάτωσης Πλήρης μονάδα κροκίδωσης - συσσωμάτωσης με πτερύγια 74

75 Δεξαμενή κροκύδωσης - συσσωμάτωσης 75

76 Δεξαμενή κροκύδωσης - συσσωμάτωσης 76

77 Δεξαμενή κροκύδωσης συσσωμάτωσης - καθίζησης 77

78 78

Κροκίδωση Συσσωμάτωση Χημική κατακρήμνιση Πηγή: Μαρία Λοϊζίδου, ΕΜΠ, Αθήνα 2006

Κροκίδωση Συσσωμάτωση Χημική κατακρήμνιση Πηγή: Μαρία Λοϊζίδου, ΕΜΠ, Αθήνα 2006 Κροκίδωση Συσσωμάτωση Χημική κατακρήμνιση Πηγή: Μαρία Λοϊζίδου, ΕΜΠ, Αθήνα 2006 Η χημική κατακρήμνιση βασίζεται στη λειτουργία της συσσωμάτωσης και κροκίδωσης των κολλοειδών σωματιδίων που υπάρχουν αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Εικόνα 1. Πείραµα κροκίδωσης

Γενικά. Εικόνα 1. Πείραµα κροκίδωσης ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αχαρνών 364 & Γλαράκι 10Β, Αθήνα, 11145 Τηλ: 211 1820 163-4-5 Φαξ: 211 1820 166 e-mail: enerchem@enerchem.gr web site: www.enerchem.gr ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ ΧΗΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κροκίδωση - Συσσωµάτωση

Κροκίδωση - Συσσωµάτωση ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αχαρνών 364 & Γλαράκι 10Β, Αθήνα, 11145 Τηλ: 211 1820 163-4-5 Φαξ: 211 1820 166 e-mail: enerchem@enerchem.gr web site: www.enerchem.gr Κροκίδωση - Συσσωµάτωση Πηγή:

Διαβάστε περισσότερα

1. 20 mg/l = 0,02 kg/m 3 => (0,02 kg/m 3 )( m 3 /d)(7 d/w) = kg/w = kg/mo = kg/a

1. 20 mg/l = 0,02 kg/m 3 => (0,02 kg/m 3 )( m 3 /d)(7 d/w) = kg/w = kg/mo = kg/a Παράδειγμα Για την παραγωγή 20.000 m /d να σχεδιασθεί δεξαμενή συσσωμάτωσης. Από πειραματικά δεδομένα γνωρίζουμε ότι η καλύτερη δόση κροκιδωτικού είναι 20 mg/l θειικού αργιλίου. Η θερμοκρασία σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της κροκίδωσης

Παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της κροκίδωσης ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αχαρνών 364 & Γλαράκι 10Β, Αθήνα, 11145 Τηλ: 211 1820 163-4-5 Φαξ: 211 1820 166 e-mail: enerchem@enerchem.gr web site: www.enerchem.gr Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ

Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ Εισαγωγή Το νερό που λαμβάνεται από φυσικά υδατικά αποθέματα περιέχει συνήθως αρκετά διαλυτά συστατικά καθώς και αιωρούμενο υλικό και υλικό σε κολλοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2015-16 Μάθημα 9ο 5 May 2017 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Στρατηγική δοσολογίας (Για άλατα μετάλλων τα οποία υδρολύονται ) Περιοχές δραστικότητας: Περιοχή 1:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ιεργασίεςπου εφαρµόζονται συνήθως στην επεξεργασία του πόσιµου νερού Κροκίδωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις στο Κεφ. «Αρχές κατακάθισης ή καθίζησης»

Ερωτήσεις στο Κεφ. «Αρχές κατακάθισης ή καθίζησης» Ερωτήσεις στο Κεφ. «Αρχές κατακάθισης ή καθίζησης» 1) Ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι για τη χρησιμοποίηση της κατακάθισης ως μεθόδου διαχωρισμού στερεών από ρευστά; ) Ποιοι είναι οι κυριότεροι στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΙΖΗΜΑΤΟΣ (1) I.P = [M α+ ] m [X β- ] x < K sp (M m X x ) 1. Σχηµατισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Σχηµατισµός φυσικής σκληρότητας Το βρόχινο νερό φθάνει στο έδαφος. Τα βακτήρια αυξάνουν την συγκέντρωση του CO 2 στο νερό κατά την διάρκεια την αναπνοής τους. Το CO 2 αντιδρά µε το νερό και

Διαβάστε περισσότερα

7. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ

7. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ 7. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ Σχηματισμός ιζήματος χρωμικού μολύβδου(ιι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος Υπολογισμοί καθίζησης Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

1η Διάλεξη ΚΟΛΛΟΕΙΔΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΟ ΕΔΑΦΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤΙΟΝΤΩΝ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

1η Διάλεξη ΚΟΛΛΟΕΙΔΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΟ ΕΔΑΦΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤΙΟΝΤΩΝ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 1η Διάλεξη ΚΟΛΛΟΕΙΔΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΟ ΕΔΑΦΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤΙΟΝΤΩΝ Τροφοδότηση του εδαφικού διαλύματος Απορρόφηση Ρίζας Οργανική ουσία Ανταλλαγή κατιόντων Εδαφικό διάλυμα Μικροοργανισμοί εδάφους Προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Πιο ενεργά συστατικά κολλοειδή κλασματα Διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή.

Πιο ενεργά συστατικά κολλοειδή κλασματα Διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Δρ. Γεώργιος Ζαΐμης Πιο ενεργά συστατικά κολλοειδή κλασματα Διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) οργανική ουσία (χούμος) Η άργιλος (< 2μ) των εδαφών, διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟΥ ΚΑΛΙΟΥ

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟΥ ΚΑΛΙΟΥ Πηγή: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ : ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΙΟΥ, ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2005 ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟ ΚΑΛΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το υπερμαγγανικό κάλιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ

13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ 13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος Υπολογισμοί καθίζησης Επίδραση του ph στη διαλυτότητα Σχηματισμός συμπλόκων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Περιβάλλοντος

Τεχνική Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10: Απομάκρυνση φωσφόρου Ευθύμιος Νταρακάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Περιβάλλοντος

Τεχνική Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Καθίζηση Δεξαμενές καθίζησης Ευθύμιος Νταρακάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ανάδευση και ανάμιξη Ασκήσεις

Ανάδευση και ανάμιξη Ασκήσεις 1. Σε μια δεξαμενή, με διάμετρο Τ = 1.2 m και συνολικό ύψος 1.8 m και ύψος πλήρωσης υγρού Η = 1.2 m, αναδεύεται υγρό latex (ρ = 800 kg/m 3, μ = 10 ) με ναυτική προπέλα (τετρ. βήμα, 3 πτερύγια, D = 0.36

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10.

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10. 7 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 20. Βλέπε θεωρία α) σελ. 8, β) σελ. 8, γ) σελ. 9. 21. α) ζυγού, β) I. προχοΐδας Π. ογκομετρικού κυλίνδρου. 22. Με το ζυγό υπολογίζουμε τη μάζα. O όγκος

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ : ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΙΟΥ, ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2005

Πηγή: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ : ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΙΟΥ, ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2005 Πηγή: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ : ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΧΛΩΡΙΟΥ, ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2005 ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προχωρημένες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (2) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (2) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (2) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) Επίδραση κοινού ιόντος Εάν σε κορεσµένο διάλυµα δυσδιάλυτου ηλεκτρολύτη (π.χ. AgCl) προστεθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία Σκοποί ενότητας Κατανόηση του φαινομένου της ιοντικής ανταλλαγής Περιεχόμενα ενότητας 1) Ρόφηση 2) Απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

... Κατά τη διάλυση του υδροξειδίου του νατρίου στο νερό σχηματίζονται ιόντα σύμφωνα με το σχήμα της αντίδρασης :

... Κατά τη διάλυση του υδροξειδίου του νατρίου στο νερό σχηματίζονται ιόντα σύμφωνα με το σχήμα της αντίδρασης : Διαγώνισμα στο μάθημα της Χημείας της Γ / Γυμνασίου Οξέα Βάσεις Εξουδετέρωση 1.1 Να κυκλώσετε από τους παρακάτω τύπους τα οξέα και στη συνέχεια να τα ονομάσετε: HNO 3 NH 3 HCl Ca(OH) 2 BaCl 2 H 2 O KOH...

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α) ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ είναι οι μεταβολές κατά τις οποίες από κάποια αρχικά σώματα (αντιδρώντα παράγονται νέα σώματα (προϊόντα. CO 2 O γλυκόζη (Φωτοσύνθεση Σάκχαρα αλκοόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ 2γ-1 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Μη ειδική προσρόφηση (ανταλλαγή ιόντων) Ειδική προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διπλωματική Εργασία «Εγκατάσταση και λειτουργία πιλοτικής μονάδος διήθησηςαμμοδιύλισης» Κατζουράκης Μιχαήλ Α.Μ 2000.05.0002 Εξεταστική επιτροπή: Διαμαντόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (20/100) ΤΑΞΗ: Γ Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Βιολογία) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

σφαιρικό σωματίδιο είναι: Β = Vp x ρ p x g (1) οπού: V ο όγκος όπου: βαρύτητας (m/s 2 ) (3) π.d p2 /4) 3 ) ρ w η πυκνότητα

σφαιρικό σωματίδιο είναι: Β = Vp x ρ p x g (1) οπού: V ο όγκος όπου: βαρύτητας (m/s 2 ) (3) π.d p2 /4) 3 ) ρ w η πυκνότητα Καθίζηση τύπου Ι Έστω ότι ένα διακεκριμένο σφαιρικό σωματίδιο (Σχήμα 1) καθιζάνει σε μια ήρεμη δεξαμενή νερού. Στο σωματίδιο αυτό ασκούνται τρεις διαφορετικές κατακόρυφες δυνάμεις που είναι το βάρος του,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ογκομετρική Ανάλυση Ογκομετρική Ανάλυση Ογκομετρική ανάλυση ή ογκομέτρηση ονομάζεται η διαδικασία εύρεσης της συγκέντρωσης ενός διαλύματος υπολογίζοντας τον όγκο διαλύματος γνωστής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Το βρόχινο νερό φθάνει στο έδαφος. Τα βακτήρια αυξάνουν την συγκέντρωση του CO 2. αντιδρά με το νερό και σχηματίζει H 2

ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Το βρόχινο νερό φθάνει στο έδαφος. Τα βακτήρια αυξάνουν την συγκέντρωση του CO 2. αντιδρά με το νερό και σχηματίζει H 2 ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Σχηματισμός Φυσικής σκληρότητας Το βρόχινο νερό φθάνει στο έδαφος. Τα βακτήρια αυξάνουν την συγκέντρωση του CO 2 στο νερό κατά την διάρκεια την αναπνοής τους. Το CO 2 αντιδρά με το νερό και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών

Περιεχόμενα. Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών Μελέτη ειδικής περίπτωσης από μια ιστορική μεταλλευτική περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΟΝΤΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΟΝΤΩΝ 52 Πείραμα 36 ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : Ι.Να αναγνωρίζεις τις μεταθετικές χημικές αντιδράσεις ή α\τιόράσεις διπλής αλτικατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ - ΥΔΡΟΛΥΣΗ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ - ΥΔΡΟΛΥΣΗ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ - ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΤΟ ΝΕΡΟ ΩΣ ΟΞΥ ΚΑΙ ΩΣ ΒΑΣΗ Το νερό δρα άλλοτε ως οξύ και άλλοτε ως βάση Από τις αντιδράσεις του νερού

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα έμφραξης. Π. Σαμαράς

Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα έμφραξης. Π. Σαμαράς ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

(είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν)

(είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν) Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Μεταθετικές Αντιδράσεις (είναι οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που συμμετέχουν) l Αντιδράσεις εξουδετέρωσης Χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Οι χημικές αντιδράσεις μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τις οξειδοαναγωγικές και τις μεταθετικές. Α. ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2 ο Γυμνάσιο Καματερού 1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 1. Πόσα γραμμάρια είναι: ι) 0,2 kg, ii) 5,1 kg, iii) 150 mg, iv) 45 mg, v) 0,1 t, vi) 1,2 t; 2. Πόσα λίτρα είναι: i) 0,02 m 3, ii) 15 m 3, iii) 12cm

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανάλωση ενέργειας

1. Κατανάλωση ενέργειας ΑΠΘ ΕΓΑΧΤ 1. Κατανάλωση ενέργειας 1α. Σ ένα αναδευόμενο δοχείο (Τ m, D 0.67 m, C 0.67 m, H m, N 90 RPM, με τέσσερις ανακλαστήρες), εφοδιασμένο με αναδευτήρα τύπου στροβίλου Rushton, αναδεύεται διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλικός δεσμός - Κρυσταλλικές δομές Ασκήσεις

Μεταλλικός δεσμός - Κρυσταλλικές δομές Ασκήσεις Μεταλλικός δεσμός - Κρυσταλλικές δομές Ασκήσεις Ποια από τις ακόλουθες προτάσεις ισχύει για τους μεταλλικούς δεσμούς; α) Οι μεταλλικοί δεσμοί σχηματίζονται αποκλειστικά μεταξύ ατόμων του ίδιου είδους μετάλλου.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Σύστημα υπόγειου νερού Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών Ρύθμιση ph 2 Σύστημα υπόγειου νερού εξέλιξη σύστασης 1. Είσοδος - χημική σύσταση κατακρημνισμάτων 2. Ζώνη αερισμού

Διαβάστε περισσότερα

Edited by Jimlignos. 0 ph οξέος < 7 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Edited by Jimlignos. 0 ph οξέος < 7 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Να αναφέρετε το σύνολο εκείνων των ιδιοτήτων που ονοµάζονται όξινος χαρακτήρας. Ποιες ενώσεις λέγονται οξέα κατά Arrhenius; Απάντηση: Το σύνολο τον κοινών ιδιοτήτων των

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χημική αποσάθρωση Διάσπαση και εξαλλοίωση υλικών κοντά στην επιφάνεια της γης Σχηματισμός προϊόντων κοντά σε κατάσταση χημικής ισορροπίας με την ατμόσφαιρα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ Τρικάλων. Πειραματική Δοκιμασία στη Χημεία. Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός. Τρίκαλα, Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2012

ΕΚΦΕ Τρικάλων. Πειραματική Δοκιμασία στη Χημεία. Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός. Τρίκαλα, Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2012 1 Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2013 11Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ EUSO 2013 ΕΚΦΕ Τρικάλων Πειραματική Δοκιμασία στη Χημεία Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός Τρίκαλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΗΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ασκήσεις επί χάρτου (Πολλές από τις ασκήσεις ήταν θέματα σε παλιά διαγωνίσματα...)

ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΗΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ασκήσεις επί χάρτου (Πολλές από τις ασκήσεις ήταν θέματα σε παλιά διαγωνίσματα...) Καλογεράκης ΤΧΒΔ 1/5 ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΗΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ασκήσεις επί χάρτου (Πολλές από τις ασκήσεις ήταν θέματα σε παλιά διαγωνίσματα...) Πρόβλημα Νο.1:. Πολύπλοκες ενζυματικές αντιδράσεις Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜO:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜO:... ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΟΥΡΙΩΤΙΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 Βαθμός:... Ολογράφως:... Υπογραφή:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΤΑΞΗ: A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Ο Μ Ε Τ Ρ Ι Α

Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Ο Μ Ε Τ Ρ Ι Α 71 Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Ο Μ Ε Τ Ρ Ι Α Οι μάζες των ατόμων και των μορίων είναι πολύ μικρές και δεν ενδείκνυται για τον υπολογισμό τους η χρήση των συνηθισμένων μονάδων μάζας ( Kg ή g ) γιατί προκύπτουν αριθμοί

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή : Εισαγωγή Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση - Αφυδρογόνωση - Πυρόλυση - Ενυδάτωση κλπ Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η υγρή εκχύλιση βρίσκει εφαρμογή όταν. Η σχετική πτητικότητα των συστατικών του αρχικού διαλύματος είναι κοντά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1 η ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ

ENOTHTA 1 η ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ENOTHTA 1 η ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ 1. Να συμπληρώσετε την επόμενη πρόταση με μία από τις επιλογές i, ii, iii που προτείνονται. Η λεμονάδα είναι όξινη γιατί περιέχει : i. γαλακτικό οξύ, ii. Κιτρικό οξύ, iii.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) Αφορά ετερογενείς ισορροπίες µεταξύ δυσδιάλυτων ηλεκτρολυτών και των ιόντων τους σε κορεσµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε χημικό στοιχείο; Δώστε ένα παράδειγμα. Ερώτηση θεωρίας. Τι ονομάζουμε χημική ένωση; Δώστε ένα παράδειγμα. Ερώτηση θεωρίας.

Τι ονομάζουμε χημικό στοιχείο; Δώστε ένα παράδειγμα. Ερώτηση θεωρίας. Τι ονομάζουμε χημική ένωση; Δώστε ένα παράδειγμα. Ερώτηση θεωρίας. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23-04-2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΑΡΙΝΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ο ΘΕΜΑ 1 1.1 Τα πρωτόνια που περιέχονται στον πυρήνα του στοιχείου Χ είναι κατά 1 λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικότητα διαλύματος

Κανονικότητα διαλύματος Κανονικότητα διαλύματος 1 Κανονικότητα διαλύματος Η κανονικότητα (Normality) σύμβολο N, είναι έκφραση συγκέντρωσης ενός υδατικού διαλύματος και δηλώνει τα γραμμοϊσοδύναμα (geq) μιας χημικής ένωσης ή ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργότητα και συντελεστές ενεργότητας- Οξέα- Οι σταθερές ισορροπίας. Εισαγωγική Χημεία

Ενεργότητα και συντελεστές ενεργότητας- Οξέα- Οι σταθερές ισορροπίας. Εισαγωγική Χημεία Ενεργότητα και συντελεστές ενεργότητας- Οξέα- Οι σταθερές ισορροπίας 1 Εισαγωγική Χημεία 2013-14 Από τον ορισμό της Ιοντικής Ισχύος (Ι) τα χημικά είδη ψηλού φορτίου συνεισφέρουν περισσότερο στην ιοντική

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

Eργαστηριακή Άσκηση 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Eργαστηριακή Άσκηση 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Eργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Οι μετρήσεις για προσδιορισμό τω χαρακτηριστικών του νερού

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα.

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα. 2.8 Διαλύματα Υπόδειξη: Στα αριθμητικά προβλήματα, τα πειραματικά μεγέθη που δίνονται με ένα ή δύο σημαντικά ψηφία θεωρούνται ότι πρακτικά έχουν 3 ή 4 σημαντικά ψηφία. 1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Θεοδοσία Τσαβλίδου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Θεοδοσία Τσαβλίδου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 04 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Θεοδοσία Τσαβλίδου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2016 2017 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:10 /06 /2017 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες (ΧΗΜΕΙΑ /ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΒΑΘΜΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΣ:..

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα