Παγκοσμιοποίηση και Μεγάλες Δυνάμεις. Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος. Φεβρουάριος 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παγκοσμιοποίηση και Μεγάλες Δυνάμεις. Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος. Φεβρουάριος 2009"

Transcript

1 Παγκοσμιοποίηση και Μεγάλες Δυνάμεις Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος Φεβρουάριος 2009 Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου πολλαπλασιάστηκαν οι φωνές που υποστηρίζουν πως η ανθρωπότητα εισέρχεται σε ένα νέο στάδιο διεθνών σχέσεων, κατά το οποίο το διεθνές σύστημα θα χαρακτηρίζεται από σταθερότητα εξαιτίας της συνεργατικής και φιλειρηνικής συμπεριφοράς που θα αποκτήσουν τα κράτη. Εξάλλου, το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης που ορμητικά επιδιώκει την πύκνωση της οικονομικής αλληλεξάρτησης διαμέσου της οικονομικής φιλελευθεροποίησης και της τεχνολογίας των επικοινωνιών και της πληροφορικής, προστέθηκε ως καταλύτης σε αυτό το πλαίσιο σκέψης που οδηγεί στην ενατένιση ενός κόσμου με βασικό χαρακτηριστικό του την έλλειψη των συγκρούσεων και την αρμονία των συμφερόντων. Μέσα από το πρίσμα της ρεαλιστικής προσέγγισης, θα επιδιώξουμε να μελετήσουμε προς ποια κατεύθυνση της συνεργασίας ή του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης- επηρεάζει η παγκοσμιοποίηση τους βασικούς δρώντες του διεθνούς συστήματος και κυρίως τις μεγάλες δυνάμεις, και μάλιστα αν οι επιδιώξεις των παγιωμένων ή αναδυόμενων μεγάλων δυνάμεων κατά τη μεταψυχροπολεμική εποχή έχουν μεταβληθεί ή εξακολουθούν να παραμένουν ως είχαν και κατά τον ψυχρό πόλεμο αλλά και πριν απ αυτόν. Με άλλα λόγια, θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε αν το διεθνές σύστημα όπως διαμορφώνεται από τις μεγάλες δυνάμεις, και μάλιστα κάτω από τη δυναμική της παγκοσμιοποίησης, γίνεται σταθερότερο ή καθίσταται σταδιακά πιο ασταθές και επιρρεπέστερο σε ανταγωνισμούς και συγκρούσεις λόγω αναθεωρητικών αξιώσεων των μεγάλων δυνάμεων. Προτού προχωρήσουμε στη μελέτη μας, θα ήταν χρήσιμο να επιχειρήσουμε να αποσαφηνίσουμε την έννοια της μεγάλης δύναμης στις διεθνείς σχέσεις και να διακρίνουμε την επίδρασή της στο διεθνές σύστημα. Πολλές φορές χρησιμοποιούμε 1

2 τον όρο κυρίαρχη δύναμη ως συναφή ή ταυτόσημο με τη μεγάλη δύναμη. Η εργασία αυτή, αποδέχεται και τους δύο όρους χωρίς διάκριση μεταξύ τους. Έτσι, η φράση «κυρίαρχες δυνάμεις» αναφέρεται στις δυνάμεις εκείνες «που δεσπόζουν περισσότερο από άλλες στη διεθνή κονίστρα. Τα άλλα κράτη στο σύστημα κρατών αναγνωρίζουν μια κυρίαρχη δύναμη στην πράξη, είτε συνεργαζόμενα μ αυτή ή συναθροιζόμενα εναντίον της» 1. Μία επιφανειακή παρατήρηση του διεθνούς γίγνεσθαι μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα πως στην εποχή μας και εντός του θεσμού των Ηνωμένων Εθνών, είναι εύκολο να εντοπίσει κανείς τις μεγάλες δυνάμεις από το δικαίωμα βέτο που διαθέτουν ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Όμως, πιο ενδελεχής εξέταση, θα πρέπει να απαντήσει στο ερώτημα γιατί τα συγκεκριμένα κράτη κατέχουν μόνιμες θέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Είναι προφανές πως «οι μεγάλες δυνάμεις δεν είναι μεγάλες επειδή έχουν τη δυνατότητα του βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά ότι ήταν ικανές να δώσουν στον εαυτό τους το βέτο επειδή ήταν μεγάλες δυνάμεις. Δεύτερον, είναι προφανές ότι όλες δεν είναι του ίδιου διαμετρήματος» 2. Πρέπει λοιπόν να αναζητήσουμε το κριτήριο ή τα κριτήρια εκείνα που καθορίζουν πότε μία δύναμη θεωρείται μεγάλη. Αν και είναι προφανές ότι μια μεγάλη δύναμη είναι ισχυρότερη από το μέσο κράτος, εντούτοις δεν είναι καθόλου προφανές βάσει ποιου δείκτη φτάνουμε στον χαρακτηρισμό μιας δύναμης ως μεγάλης. Αν και κατά καιρούς χρησιμοποιούνται διάφορα κριτήρια ισχύος όπως ο πληθυσμός, η έκταση του εδάφους, η βιομηχανική ανάπτυξη, η πολιτικοκοινωνική οργάνωση ή η στρατιωτική ισχύς, κανένα από αυτά δεν είναι απόλυτα έγκυρο, καθώς πολλές φορές απαιτείται ένας συνδυασμός των ανωτέρω παραγόντων ισχύος και μάλιστα με διαφορετική βαρύτητα του καθενός μέσα στο μείγμα ισχύος, ανάλογα με τις ιστορικές συγκυρίες, ενώ η μεταβλητότητα και η δυσκολία μέτρησης πολλών από τα παραπάνω κριτήρια καθιστούν το έργο μας δύσκολο. Ίσως το εύρος των συμφερόντων μιας χώρας που πηγάζει από τη δυνατότητα προβολής τους να είναι το ασφαλέστερο κριτήριο για τον χαρακτηρισμό της ως μεγάλης δύναμης. Έτσι, «πιθανόν ο πιο ικανοποιητικός ορισμός είναι εκείνος που ενσωματώνει τη διάκριση που έγινε στη διάσκεψη του Παρισιού το 1919, ανάμεσα σε δυνάμεις με γενικά συμφέροντα και δυνάμεις με περιορισμένα συμφέροντα. Οι μεγάλες δυνάμεις είναι 1 Martin Wight, Πολιτική δυνάμεων, σ. 42, Ειρήνη, Wight, σ

3 δυνάμεις με γενικά συμφέροντα, δηλαδή πλατιά όσο και του ίδιου του συστήματος κρατών, πράγμα που σήμερα σημαίνει παγκόσμια. Ο καθηγητής Toynbee το διατύπωσε λίγα χρόνια αργότερα με τρόπο που να αποφεύγεται κάθε ασάφεια αναφορικά με τη λέξη συμφέροντα : μεγάλη δύναμη μπορεί να ορισθεί η πολιτική δύναμη που ασκεί επίδραση συνεκτεινόμενη στη μεγαλύτερη ακτίνα της κοινωνίας στην οποία λειτουργεί. Ο Sir Alfred Zimmern εξέφρασε την ίδια ιδέα με διαφορετικό τρόπο: κάθε υπουργός Εξωτερικών μεγάλης δύναμης ασχολείται μ όλο τον κόσμο, όλη την ώρα Κάθε μεγάλη δύναμη φιλοδοξεί να γίνει κυρίαρχη, όπως κάθε κυρίαρχη δύναμη φιλοδοξεί να γίνει παγκόσμια αυτοκρατορία Η φράση παγκόσμια δύναμη συχνά χρησιμοποιείται για να σημάνει μια δύναμη με πλατύτερα συμφέροντα στον κόσμο» 3. Βλέπουμε λοιπόν πως οι μεγάλες δυνάμεις έχουν γενικότερα, παγκόσμια συμφέροντα. Η δράση τους και η προβολή της ισχύος τους προκειμένου να ικανοποιήσουν τα συμφέροντά τους έχει αντίκτυπο στους υπόλοιπους δρώντες ενός διεθνούς συστήματος και τελικά καθορίζει τα όρια του συστήματος. Με άλλα λόγια, «τα κυρίαρχα κράτη και οι κυρίαρχες αυτοκρατορίες σε κάθε διεθνές σύστημα οργανώνουν και διατηρούν το δίκτυο των πολιτικών, οικονομικών και άλλων σχέσεων στα πλαίσια του συστήματος και ιδίως στις σφαίρες επιρροής του καθενός από αυτά. Τόσο μεμονωμένα όσο και αλληλεπιδρώντας τα κράτη εκείνα που ιστορικά αποκαλούνταν μεγάλες δυνάμεις και που σήμερα είναι γνωστά ως υπερδυνάμεις καθιερώνουν και επιβάλλουν τους βασικούς κανόνες και τα βασικά δικαιώματα που επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους και τη συμπεριφορά των μικρότερων κρατών στο σύστημα Το σύστημα περιλαμβάνει εκείνους τους δρώντες των οποίων οι δράσεις και αντιδράσεις λαμβάνονται υπόψη από τα κράτη στη χάραξη της εξωτερικής τους πολιτικής Τα όρια του συστήματος ορίζονται από την περιοχή στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να ασκήσουν έλεγχο και επιρροή» 4. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί πως οι παγκοσμιοποιητικές εξελίξεις που έχουν λάβει χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, όπως η έκρηξη των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και η πύκνωση και επιτάχυνση της απελευθέρωσης των αγορών κεφαλαίου και αγαθών, έχουν ως αποτέλεσμα τα γενικότερα και ευρύτερα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων που περιγράφηκαν προηγουμένως ως 3 Wight, σ Robert Gilpin, Πόλεμος και αλλαγή στη διεθνή πολιτική, σ , Ποιότητα,

4 παγκόσμια, να τείνουν προς μία πλανητική κλίμακα. Συνεπώς, η άσκηση εξωτερικής πολιτικής εκ μέρους των δυνάμεων αυτών, δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί ως πλανητική, αφού η επιδίωξή τους είναι η προβολή ισχύος, επιρροή, ικανοποίηση συμφερόντων και εξάπλωση της κυριαρχίας τους σε πλανητικό επίπεδο. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Ο όρος περιγράφει το οικονομικό φαινόμενο της απελευθέρωσης των αγορών διεθνώς, και της δημιουργίας ενιαίων κανόνων στο εμπόριο και ευρύτερα, στην οικονομική ζωή (φορολογία, κανόνες ανταγωνισμού, μοντέλα λειτουργίας των επιχειρήσεων και του δημόσιου τομέα). Δημιουργείται μια σχετικά ομοιογενής παγκόσμια αγορά προϊόντων και υπηρεσιών. Οι επιχειρήσεις μεγαλώνουν για να ανταποκριθούν στο μέγεθος της αγοράς και να περιορίσουν το κόστος τους. Στην πραγματικότητα βεβαίως, το «κλειδί» είναι το τεχνολογικό επίπεδο που εξασφαλίζει υψηλή παραγωγικότητα. Γι αυτό και τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας έχουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και υψηλότερα περιθώρια κέρδους 5. Καθοριστικής σημασίας για τη θεμελίωση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης, είναι η ύπαρξη ενός πολύ ισχυρού δρώντος του διεθνούς συστήματος, δηλαδή μιας ηγεμονικής δύναμης, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, των ΗΠΑ. Ωστόσο, «η απλή ύπαρξη ηγεμονικής δύναμης δεν είναι αρκετή να εξασφαλίσει την ανάπτυξη μιας φιλελεύθερης διεθνούς οικονομίας. Επιπλέον, η ίδια η ηγεμονία πρέπει να είναι αφοσιωμένη στις αξίες του φιλελευθερισμού Άλλα ισχυρά κράτη πρέπει επίσης να έχουν συμφέρον στην ανάπτυξη των σχέσεων της αγοράς. Ο ηγεμόνας μπορεί να ενθαρρύνει, αλλά δεν μπορεί να επιβάλλει σε άλλα ισχυρά κράτη να ακολουθήσουν τους κανόνες μιας ανοιχτής παγκόσμιας οικονομίας. Τρεις λοιπόν προϋποθέσεις ηγεμονία, φιλελεύθερη ιδεολογία και κοινά συμφέροντα- πρέπει να πληρούνται για την εμφάνιση και την επέκταση ενός φιλελεύθερου συστήματος της αγοράς Ένας σημαντικός βαθμός ιδεολογικής συναίνεσης απαιτείται για να έχει ο ηγεμόνας την αναγκαία υποστήριξη από άλλα ισχυρά κράτη» 6. Επομένως, βασικό στοιχείο επέκτασης της παγκοσμιοποίησης ήταν η ενεργός συμμετοχή και άλλων ισχυρών δρώντων του διεθνούς συστήματος, 5 Γ. Χ. Παπαγεωργίου, Τι είναι παγκοσμιοποίηση, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Robert Gilpin, Η Πολιτική Οικονομία των Διεθνών Σχέσεων, Α τόμος, σ , Gutenberg,

5 παράλληλα με την αποφασιστική δράση της ηγεμονικής δύναμης. Η παγκοσμιοποίηση λοιπόν, «αναπτύχθηκε από τον πυρήνα των Δυτικών καπιταλιστικών κρατών που σχηματίστηκαν κατά τον ψυχρό πόλεμο» 7. Μπορούμε λοιπόν να μιλάμε για αμερικανική ή τουλάχιστον δυτική παγκοσμιοποίηση. ΜΕΤΑΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, πολλοί αναλυτές έσπευσαν να διακηρύξουν πως εισήλθαμε σε μία νέα φάση των διεθνών σχέσεων και πως με την επικράτηση της αμερικανικής υπερδύναμης, συνεπικουρούμενης μάλιστα από τη διευρυνόμενη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης, διαμορφώθηκε ένα νέο διεθνές σύστημα, δομικά διαφορετικό από τα προηγούμενα. Στο σύστημα αυτό, υποχωρούν η σημασία που είχαν για τις διεθνείς σχέσεις το κράτος, η ισχύς και το εθνικό συμφέρον, ενώ αντιθέτως αυξάνεται ο ρόλος που διαδραματίζει στις διεθνείς σχέσεις το εμπόριο και γενικότερα η οικονομική αλληλεξάρτηση, σε σημείο που η εντεινόμενη οικονομική διαπλοκή να υποβαθμίζει τις διακρατικές συγκρούσεις ή ακόμα και τον κίνδυνο ανάφλεξης ενός πολέμου μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Επομένως, σύμφωνα με το παραπάνω σκεπτικό, σε έναν κόσμο όπου η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαβρώνει τη βαρύτητα των εθνικών δρώντων στα διεθνή πράγματα, είναι σχεδόν νομοτελειακή επιταγή να οδηγηθούμε, έστω με αμφιταλαντεύσεις, σε ένα σύστημα διεθνούς συνεργασίας, αρμονίας των συμφερόντων και ειρηνικής επίλυσης των προβλημάτων μέσω διαβούλευσης στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών. Ψυχραιμότερη ματιά υπό το πρίσμα της ρεαλιστικής θεώρησης των διεθνών σχέσεων αποκαλύπτει πως το ανωτέρω σκεπτικό στηρίζεται σε σαθρά θεμέλια. Πρώτα απ όλα, οι βασικές αρχές της ρεαλιστικής προσέγγισης των διεθνών σχέσεων, δηλαδή πως το διεθνές σύστημα είναι άναρχο και πρωταρχικός στόχος των κρατών που είναι οι βασικοί δρώντες σε αυτό, είναι η απόκτηση ισχύος, δεν έχει μεταβληθεί διόλου. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε μια μεταβολή στη συμπεριφορά των κρατών και ιδιαιτέρως των μεγάλων δυνάμεων. Με τα λόγια του John Mearsheimer: «Στην πραγματικότητα, όλα τα μεγάλα κράτη του πλανήτη 7 Ian Clark, σε John Baylis & Steve Smith, Η παγκοσμιοποίηση της διεθνούς πολιτικής, σ. 914, Επίκεντρο,

6 εξακολουθούν να νοιάζονται ιδιαίτερα για την ισορροπία ισχύος και είναι μοιραίο να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για ισχύ στο προβλεπτό μέλλον Τα κράτη εξακολουθούν να φοβούνται το ένα το άλλο και επιδιώκουν να αποκτήσουν ισχύ το ένα εις βάρος του άλλου, κι αυτό γιατί η διεθνής αναρχία η κινητήρια δύναμη πίσω από τη συμπεριφορά των μεγάλων δυνάμεων δεν έπαψε να υφίσταται με το τέλος του ψυχρού Πολέμου Είναι αλήθεια ότι η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης προκάλεσε μια μεγάλη μεταβολή στην παγκόσμια κατανομή ισχύος. Όμως δεν οδήγησε σε μεταβολή της άναρχης δομής του συστήματος, και χωρίς αυτού του είδους τη βαθιά μεταβολή δεν υπάρχει λόγος να αναμένεται ότι οι μεγάλες δυνάμεις θα συμπεριφερθούν πολύ διαφορετικά στον νέο αιώνα απ ό,τι σε προηγούμενους αιώνες» 8. Εξάλλου, η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων για απόκτηση ισχύος ή αποτροπή περαιτέρω ισχυροποίησης άλλων δυνάμεων προς αποφυγή διασάλευσης του ισοζυγίου ισχύος, εξακολουθεί να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα γι αυτές. Απόρρητο έγγραφο του αμερικανικού Πενταγώνου που διέρρευσε στον αμερικανικό Τύπο, ανέφερε πως «οι ΗΠΑ πρέπει να αποθαρρύνουν τις αναπτυγμένες βιομηχανικά χώρες από το να αμφισβητήσουν την αμερικανική ηγεσία ή να διεκδικήσουν ένα μεγαλύτερο περιφερειακό ή παγκόσμιο ρόλο» 9. Δομικά, το διεθνές σύστημα, στην εποχή μας, όπως και παλαιότερα, συναρθρώνεται στα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά 10 : τα κράτη είναι οι κύριοι δρώντες στη διεθνή πολιτική και λειτουργούν σε ένα άναρχο σύστημα, οι μεγάλες δυνάμεις πάντοτε έχουν κάποια επιθετική ικανότητα, τα κράτη ουδέποτε μπορούν να είναι σίγουρα για το εάν τα άλλα κράτη έχουν εχθρικές προθέσεις απέναντί τους, οι μεγάλες δυνάμεις δίνουν μεγάλη αξία στην επιβίωση, τα κράτη είναι ορθολογικοί δρώντες που μέσα σε λογικά πλαίσια είναι αποτελεσματικοί στο να σχεδιάζουν στρατηγικές που μεγιστοποιούν τις πιθανότητες επιβίωσής τους. 8 John Mearsheimer, Η τραγωδία της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων, σ , Ποιότητα, Κ. Αρβανιτόπουλος, σε Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος-Παναγιώτης Ήφαιστος, Ευρωατλαντικές Σχέσεις, σ. 151, Ποιότητα, Mearsheimer, σ

7 Σχετικά με την παγκοσμιοποίηση ως στοιχείο του μεταψυχροπολεμικού διεθνούς συστήματος, σημειώνουμε ότι αυτή άρχισε να συντελείται πολύ πριν από την κατάρρευση των ανατολικών καθεστώτων. Επομένως, θα ήταν λάθος να την αντιμετωπίζουμε ως συνέπεια του τέλους του Ψυχρού Πολέμου. Αυτό ισχύει μόνο όσον αφορά τη γεωγραφική έκταση της παγκοσμιοποίησης. Δηλαδή, «οι περιοχές του κόσμου που ήταν αποκλεισμένες προηγουμένως από την πλήρη δύναμη του παγκόσμιου καπιταλισμού, των παγκόσμιων επικοινωνιών και των παγκόσμιων πολιτιστικών παρεμβάσεων έχουν πλέον ενσωματωθεί πολύ περισσότερο στα δίκτυα αυτά από ό,τι σε οποιαδήποτε προηγούμενη χρονική περίοδο. Υπό την έννοια αυτή, η κύρια συνέπεια του τέλους του ψυχρού πολέμου ήταν ακριβώς να ρίξει τα εμπόδια τα οποία κρατούσαν προηγουμένως την παγκοσμιοποίηση σε απόσταση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορούσε το Δεύτερο ή το σοσιαλιστικό κόσμο Αν η παγκοσμιοποίηση θεωρείται στοιχείο του προϋπάρχοντος ψυχροπολεμικού συστήματος, αλλά ξεχωρίζει επίσης ως ένα στοιχείο της σύγχρονης τάξης, τότε πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα σημείο συνέχειας μεταξύ των δύο περιόδων» 11. Σχετικά με την έννοια της τάξης που μόλις αναφέρθηκε, σε όλες τις ιστορικές περιόδους, είτε τις χαρακτηρίζει η παγκοσμιοποίηση είτε όχι, καθοριστικός είναι ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων και η διαμορφούμενη μεταξύ τους ισορροπία ισχύος. Είναι αποκαλυπτικά τα όσα αναφέρει ο Παναγιώτης Κονδύλης, λέγοντας πως «όταν μιλάμε για τάξη στις διεθνείς σχέσεις όλων των εποχών δεν μπορούμε να εννοούμε τίποτε άλλο από έναν συσχετισμό δυνάμεων, ο οποίος χάρη στη σχετική του σταθερότητα εμποδίζει σοβαρές συγκρούσεις στα νευραλγικά σημεία του συστήματος, μολονότι τέτοιες συγκρούσεις ξεσπούν συχνά στην περιφέρεια και μολονότι από καιρό σε καιρό ακούγονται τριγμοί και στο κέντρο. Όποτε πάντως κυριαρχούσε η τάξη με αυτούς τους περιορισμούςστηριζόταν σε δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, ανάμεσα στις μείζονες Δυνάμεις υπήρχε άμεση ή έμμεση (ήτοι διασφαλιζόμενη με συμμαχίες) ισορροπία δυνάμεων και ταυτόχρονα μια λίγο ή πολύ ξεκάθαρη ιεραρχία στις σχέσεις μεταξύ ηγετικών και υποδεέστερων Δυνάμεων δεύτερον, υπήρχε μια κατευθυντήρια ιδέα ή αρχή, η οποία βέβαια γινόταν αποδεκτή από μερικές (κατά κανόνα υποδεέστερες) Δυνάμεις με επιφυλάξεις ή ακούσια, ωστόσο δεν άφηνε κανένα περιθώριο για παρανοήσεις ως προς την πολιτική της ουσία και τις πολιτικές της συνέπειες» Baylis & Smith, σ Παναγιώτης Κονδύλης, Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο, σ , Θεμέλιο,

8 Άραγε η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης υποβαθμίζει τη σημασία του κράτους ως βασικού δρώντος του διεθνούς συστήματος και δίνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην οικονομική αλληλεξάρτηση και στους διεθνείς οργανισμούς επιφέροντας έτσι μεγαλύτερη σταθερότητα στον κόσμο; Θα ήταν μυωπικό να μην μπορεί να δει κανείς, πως ακόμα και σήμερα, οι διεθνείς οργανισμοί, και μάλιστα όχι μόνο οι οικονομικοί, αποτελούν αντανακλάσεις των συσχετισμών ισχύος των κρατών που συμμετέχουν σε αυτούς, ιδιαιτέρως των μεγάλων δυνάμεων και πρωτίστως της κυρίαρχης αμερικανικής δύναμης. «Ούτε τα Ηνωμένα Έθνη ούτε κανείς άλλος διεθνής θεσμός διαθέτει ιδιαίτερη εξαναγκαστική επιρροή πάνω στις μεγάλες δυνάμεις η όποια μικρή επιρροή έχει ο ΟΗΕ πάνω στα κράτη αναμένεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο κατά τον νέο αιώνα, καθώς το βασικό του όργανο λήψης αποφάσεων, το Συμβούλιο Ασφαλείας, είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί σε μέγεθος. Η δημιουργία ενός μεγάλου συμβουλίου με περισσότερα μόνιμα μέλη που θα έχουν δικαίωμα βέτο στην πολιτική του ΟΗΕ, θα καταστήσει σχεδόν αδύνατον να χαραχτούν και να επιβληθούν πολιτικές σχεδιασμένες να περιορίσουν τις ενέργειες των μεγάλων δυνάμεων Το πιο εντυπωσιακό για τους διεθνείς θεσμούς είναι το πόσο λίγη ανεξάρτητη επίδραση φαίνεται να έχουν στη συμπεριφορά των μεγάλων δυνάμεων Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το ισχυρότερο κράτος στον κόσμο, και συνήθως γίνεται το δικό τους σε ζητήματα τα οποία κρίνουν σημαντικά. Αν δεν γίνει το δικό τους, αγνοούν τον θεσμό και κάνουν ό,τι θεωρούν πως είναι το δικό τους εθνικό συμφέρον» 13. Και ο Παναγιώτης Κονδύλης: «η Κίνα παραμένει με πλήρη αυτοπεποίθηση μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και συνεργάζεται εκεί με τις ίδιες εκείνες δυνάμεις, οι οποίες της επιβάλλουν ή απειλούν να της επιβάλουν οικονομικές κυρώσεις λόγω παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες τιμωρήθηκαν ποτέ από κανέναν για τα παραστρατήματά τους στον χώρο του διεθνούς δικαίου» 14. Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσει κανείς πόσες φορές επιβεβαιώθηκαν στη μεταψυχροπολεμική εποχή οι παραπάνω ωμές διαπιστώσεις της σκληρής πραγματικότητας. Καταλήγοντας, κρίνουμε σκόπιμο να επισημάνουμε πως η ιστορική εμπειρία, τόσο η παλαιότερη όσο και η πρόσφατη, δεν συνηγορεί στην προοπτική υποβάθμισης του κράτους ως βασικού δρώντος του διεθνούς συστήματος, ούτε στην υποχώρηση 13 Mearsheimer, σ Κονδύλης, Πλανητική πολιτική, σ

9 των αναθεωρητικών αξιώσεων των μεγάλων δυνάμεων. Στις αρχές του 20 ου αιώνα το επίπεδο των οικονομικών συναλλαγών δεν ήταν μικρότερο από το σημερινό, αλλά τα κράτη αποδείχθηκαν ανθεκτικά και προσαρμόσθηκαν στις νέες συνθήκες. Στη σημερινή εποχή εξάλλου, οι ρυθμίσεις που αφορούν το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα απορρέουν από συγκεκριμένες μεγάλες δυτικές δυνάμεις και ιδιαιτέρως από την αμερικανική ηγεμονική δύναμη. Αναλυτικότερα, ο Robert Gilpin θα πει: «Παρά την αυξανόμενη σπουδαιότητα της αγοράς, η ιστορική εμπειρία καταδεικνύει ότι ο σκοπός των οικονομικών δραστηριοτήτων καθορίζεται σε τελική ανάλυση όχι μόνο από τις αγορές και τις τεχνικές συνταγές της οικονομικής θεωρίας, αλλά επίσης (άμεσα ή έμμεσα) από τις νόρμες, τις αξίες και τα συμφέροντα των κοινωνικών και πολιτικών συστημάτων στα οποία ενσωματώνονται οι οικονομικές δραστηριότητες. Αν και οικονομικοί παράγοντες θα παίξουν σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό του χαρακτήρα της παγκόσμιας οικονομίας, οι πολιτικοί παράγοντες θα είναι ίσης ή πιθανόν μεγαλύτερης σημασίας. Η φύση της παγκόσμιας οικονομίας θα επηρεαστεί πολύ από τα συμφέροντα ασφαλείας και τα πολιτικά συμφέροντα, καθώς και από τις σχέσεις μεταξύ των κυρίαρχων οικονομικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δυτικής Ευρώπης, της Ιαπωνίας, της Κίνας και της Ρωσίας. Είναι εξαιρετικά απίθανο οι δυνάμεις αυτές να εμπιστευτούν την κατανομή του παγκόσμιου οικονομικού προϊόντος και τον αντίκτυπο των οικονομικών δυνάμεων στα εθνικά τους συμφέροντα αποκλειστικά και μόνο στην αγορά. Τόσο η οικονομική αποδοτικότητα όσο και οι εθνικές βλέψεις αποτελούν κινητήριες δυνάμεις στην παγκόσμια οικονομία του 21 ου αιώνα» 15. Ο πρωτεύων ρόλος της αμερικανικής δύναμης στο σημερινό διεθνές σύστημα, διατυπώνεται ακόμα πιο ξεκάθαρα, από τον Παναγιώτη Κονδύλη: «Η σημερινή πλανητική συγκυρία δεν προσδιορίζεται από ένα ισοζύγιο τριών, τεσσάρων ή πέντε λίγο-πολύ ισοσθενών πόλων, δηλαδή μειζόνων χώρων γύρω από ισάριθμες μεγάλες Δυνάμεις, αλλά το χαρακτηριστικό και πρακτικά αποφασιστικό της γνώρισμα είναι η αδιαμφισβήτητη υπεροχή μιας και μόνης μεγάλης Δύναμης, η οποία δεν περιορίζεται στον δικό της μείζονα χώρο, αλλά παρευρίσκεται ή επεμβαίνει ή θα επιθυμούσε να επέμβει σε κάθε σημείο της υδρογείου. Η ηγεμονία της δύναμης αυτής, δηλαδή των Ηνωμένων Πολιτειών, ασκείται άμεσα στις πιο αναπτυγμένες περιοχές του πλανήτη, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, όπου καμιά ουσιαστική πολιτικοστρατιωτική 15 Gilpin, Παγκόσμια Πολιτική Οικονομία, σ

10 απόφαση δεν λαμβάνεται χωρίς την έγκρισή τους και όπου επίσης σημαντικά οικονομικά θέματα, π.χ. το διεθνές εμπόριο, ρυθμίζονται υπό την πίεση ή κατά τις υπαγορεύσεις τους» 16. Το κράτος, ακόμη και στην εποχή της παγκοσμιοποίησης εξακολουθεί να διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στο διεθνές σύστημα, φροντίζοντας με ζήλο την εθνική του κυριαρχία και ασφάλεια. Έτσι,«παρότι τις τελευταίες δεκαετίες ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά αυξανόμενης ολοκλήρωσης τόσο από οικονομική όσο και από τεχνολογική άποψη, εξακολουθεί να είναι κατατμημένος σε ανεξάρτητα κράτη που το καθένα τους φροντίζει τα ιδιαίτερα συμφέροντά του» 17. Αλλά, ακόμη και «αν το κράτος εξαφανιστεί, πιθανότατα κάποια νέα πολιτική οντότητα θα πρέπει να πάρει τη θέση του, αλλά φαίνεται ότι κανείς δεν έχει ανακαλύψει αυτό τον αντικαταστάτη. Όμως, ακόμη κι αν το κράτος εξαφανιζόταν, αυτό δεν θα σήμαινε απαραιτήτως το τέλος του ανταγωνισμού ασφαλείας και του πολέμου Δεν έχει σημασία τι είδους πολιτικές μονάδες συνθέτουν το σύστημα. Μπορεί να είναι κράτη, πόλεις-κράτη, θρησκείες, αυτοκρατορίες, φυλές, συμμορίες, φεουδαρχικές ηγεμονίες ή οτιδήποτε» 18. Ακόμη και αν το ομολογουμένως αμφιταλαντευόμενο ως προς την πολιτική ενοποίηση, πείραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, στεφθεί τελικά από επιτυχία, και «η δυτική Ευρώπη μετατραπεί σε υπερκράτος, θα εξακολουθήσει να είναι ένα κράτος, μολονότι ισχυρό, το οποίο θα λειτουργεί μέσα σε ένα σύστημα κρατών» 19. Σε τελική ανάλυση, αν και στην εποχή της παγκοσμιοποίησης εντείνεται η οικονομική διαπλοκή και αλληλεξάρτηση, εντούτοις οι βασικοί δρώντες του διεθνούς συστήματος, δηλαδή τα κράτη και ιδιαιτέρως οι μεγάλες δυνάμεις, διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο, επιδιώκοντας τη διατήρηση της κυριαρχίας τους, τη μεγιστοποίηση της ασφάλειάς τους και την προβολή της ισχύος τους. Ενώ, το βασικό στοιχείο του συστήματος, δηλαδή η άναρχη δομή του, εξακολουθεί να υφίσταται, παρά τη ραγδαία μεταβολή του παγκόσμιου συσχετισμού δυνάμεων που συντελέστηκε με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. 16 Παναγιώτης Κονδύλης, Θεωρία του πολέμου, σ. 368, Θεμέλιο, Robert Gilpin, Η πρόκληση του παγκόσμιου καπιταλισμού, σ. 24, Ποιότητα, Mearsheimer, σ Mearsheimer, σ

11 ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Θα αποπειραθούμε να διατυπώσουμε ορισμένες εκτιμήσεις όσον αφορά το ενδεχόμενο η παγκοσμιοποιητική διαδικασία να ωθεί τις δυνάμεις σε περισσότερο συγκρουσιακή συμπεριφορά ή όχι, δηλαδή αν το διεθνές σύστημα γίνεται σταθερότερο ή πιο ασταθές κάτω από την επίδραση της παγκοσμιοποίησης. Το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης μέσα από την τεχνολογική έκρηξη των επικοινωνιών και της πληροφορικής αφενός, και της διαρκώς εντονότερης φιλελευθεροποίησης της οικονομίας σε ό,τι αφορά την απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων, υπηρεσιών και αγαθών αφετέρου, ενοποιεί τον κόσμο τουλάχιστον οικονομικά, προωθώντας το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης παγκοσμίως. Οι μεγάλες δυνάμεις είναι αυτές που με προεξάρχουσα τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υιοθετήσει το μοντέλο αυτό, αφού κύριο χαρακτηριστικό του είναι η επίτευξη υψηλής παραγωγικότητας. Ήδη από την εποχή του Μαρξ, το καπιταλιστικό μοντέλο θεωρείται το εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης όχι μόνο των καπιταλιστικών μητροπολιτικών κέντρων, αλλά και των υπανάπτυκτων κρατών (χωρίς βέβαια να λαμβάνονται υπόψη οι παρενέργειες στον κοινωνικό και πολιτισμικό τομέα των κρατών). Την άποψη αυτή συμμερίζονται και κορυφαίοι σύγχρονοι στοχαστές. Έτσι, ο Κονδύλης γράφει χαρακτηριστικά πως «οι πλανητικές Δυνάμεις είναι σε τούτη ή εκείνη τη μορφή φιλελεύθερες και συνάμα ιμπεριαλιστικές, γιατί μονάχα η αλματώδης άνοδος της βιομηχανικής οικονομίας χάρη στον φιλελεύθερο καπιταλισμό και η δημιουργία του αστικού κράτους έδωσαν στον ιμπεριαλισμό όχι μόνο τα ελατήρια, αλλά και τα όργανα της εκδίπλωσής του οι ηγετικές Δυνάμεις δεν περιμένουν την παγκόσμια κοινωνική συνδιαλλαγή (και ανακατανομή των πόρων) [ενν. για να αναπτύξουν τον κόσμο] η οποία θα συνεπαγόταν δυσάρεστες και μακροπρόθεσμα ίσως ανώφελες θυσίες για τους πλουσίους, παρά μάλλον από τη γρήγορη οικονομική ανάπτυξη στις υπανάπτυκτες χώρες ακριβώς όπως και στις προηγμένες μαζικές δημοκρατίες η ευημερία των ευρύτερων μαζών επιτεύχθηκε περισσότερο με τη δημιουργία νέου πλούτου, χάρη στην ανάπτυξη της τεχνικής και την άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, παρά με τη δραστική ανακατανομή 11

12 του ήδη υπάρχοντος» 20. Η παγκοσμιοποίηση λοιπόν προωθώντας το καπιταλιστικό μοντέλο υψηλής παραγωγικότητας και γρήγορης ανάπτυξης υιοθετείται τουλάχιστον στην οικονομική και τεχνολογική μορφή της, από τις δυνάμεις που επιθυμούν την ταχύρρυθμη οικονομική τους ανάπτυξη ώστε να αυξήσουν την ισχύ τους και την επιρροή τους, αν όχι σε όλο τον κόσμο, τουλάχιστον αρχικά στην ευρύτερη γεωγραφική τους περιφέρεια. Η προσπάθεια αναδυόμενων δυνάμεων να αναδειχθούν σε περιφερειακές ηγεμονικές δυνάμεις, με εργαλείο την παγκοσμιοποίηση, αναμφίβολα θα τις οδηγήσει στην προσπάθεια να οικοδομήσουν «μείζονες χώρους» κατά την εύστοχη έκφραση του Κονδύλη, στους οποίους θα επιδιώξουν να δεσπόζουν. Η ίδια η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης συμβάλλει ευνοϊκά σε αυτή την εξέλιξη αφού «ως εμπράγματη βάση για τη δημιουργία μειζόνων χώρων συχνά θεωρείται η ανάπτυξη της τεχνολογικά προηγμένης οικονομίας, η οποία εκ της εσωτερικής της δυναμικής συντρίβει τα εθνικά σύνορα παρουσιάζει τάσεις συγκεντρώσεων σε ορισμένες περιοχές του πλανητικού χώρου. Κάθε μία από τις περιοχές αυτές βρίσκεται στην ευρύτερη περιφέρεια της χώρας όπου εδρεύει η ισχυρότερη οικονομία Οι ασθενέστερες ή μικρότερες οικονομίες ευημερούν ακριβώς λόγω της εξάρτησής τους από την ισχυρότερη» 21. Η διαδικασία που μόλις περιγράφηκε θυμίζει έντονα την παρατήρηση του Θουκυδίδη για την άνιση ανάπτυξη μεταξύ των δυνάμεων, ως βασική αιτία πολέμου. Καθώς οι δυνάμεις αποδύονται σε έναν αγώνα δρόμου να επιτύχουν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη, επέκταση και επιρροή, υιοθετώντας για τον σκοπό αυτό τα εργαλεία της παγκοσμιοποίησης, τα οποία λειτουργούν ως καταλύτες επιταχύνοντας τις ανωτέρω εξελίξεις, είναι επόμενο, όχι οπωσδήποτε να καταλήξουν σε πόλεμο, αλλά να υιοθετήσουν μια πιο ανταγωνιστική και κατ επέκταση πιο συγκρουσιακή συμπεριφορά προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους τους. Βέβαια, στο παραπάνω σκεπτικό, μπορεί κανείς να αντιτείνει πως η παγκοσμιοποίηση μέσα από την τεχνολογική «σμίκρυνση» του κόσμου και την οικονομική αλληλεξάρτηση, θα οδηγήσει τα κράτη αναγκαστικά σε πιο συνεργατική συμπεριφορά αφού η οικονομική συνεργασία είναι ωφελιμότερη τώρα μάλιστα που η παγκοσμιοποίηση παρέχει τα εργαλεία τής από κοινού οικονομικής αξιοποίησης και 20 Κονδύλης, Πλανητική πολιτική, σ Κονδύλης, Πλανητική πολιτική, σ

13 συνεπώς της παγκόσμιας ευημερίας- παρά ο πόλεμος, ο οποίος έχει καταστεί οικονομικά ασύμφορος. Αξίζει στο σημείο αυτό να παρατηρήσουμε πως πριν από την έναρξη του Α Παγκοσμίου Πολέμου είχε λάβει χώρα μια διαδικασία παγκοσμιοποίησης όπου «ανάμεσα στο 1900 και στο 1914 το γαλλογερμανικό εμπόριο αυξήθηκε κατά 137% και το ρωσογερμανικό κατά 121%. Το εμπόριο μεταξύ Γαλλίας και Μεγάλης Βρετανίας διπλασιάσθηκε από 60 εκατ λίρες σε 120 και αποτελούσε το 9% του συνολικού βρετανικού εμπορίου περισσότερα από τα μισά τοτινά διεθνή καρτέλ παραγωγής ήσαν κοινή γερμανοβρετανική ιδιοκτησία, ένα μάλιστα από αυτά παρήγε εκρηκτικές ύλες. Αν λοιπόν οι οικονομικοί οιωνοί έδειχναν ειρήνη, τότε ο πόλεμος, που παρ όλα αυτά έγινε, θα πρέπει να ξεπήδησε από μια λογική διαφορετική από τη λογική της οικονομίας» 22. Εξάλλου, όπως γι άλλη μια φορά σωστά επισήμανε ο Κονδύλης, για να καταστεί αδύνατος ο πόλεμος εξαιτίας της προόδου των παγκόσμιων οικονομικών διαπλοκών και να υποκατασταθεί η φυσική βία με τη συνεργασία, θα πρέπει «να αποδειχθεί ότι όλοι οι άνθρωποι σε όλες τις περιπτώσεις δίνουν το προβάδισμα στο οικονομικό όφελος και ταυτόχρονα πιστεύουν ότι η δική τους νίκη σε έναν πόλεμο θα βλάψει και μακροπρόθεσμα τα οικονομικά συμφέροντά τους» 23, πράγμα το οποίο διόλου δεν έχει αποδειχθεί. Θέση της εργασίας αυτής είναι πως η επέκταση των δυνάμεων όχι απαραιτήτως εδαφικά, αλλά αυξάνοντας την οικονομική και πολιτική τους επιρροήοδηγεί σε αυτό που εύστοχα ο Robert Gilpin έχει αποκαλέσει «κλείσιμο του χώρου». Η υιοθέτηση των εργαλείων της παγκοσμιοποίησης τεχνολογίας και οικονομικού φιλελευθερισμού ως μέσων ταχύρρυθμης οικονομικής ανάπτυξης, αύξησης της ισχύος και επέκτασης και επιρροής των δυνάμεων- μειώνουν κάποια στιγμή τις περαιτέρω ευκαιρίες μεγέθυνσης και επέκτασης των δυνάμεων, φέρνοντας τες αντιμέτωπες για τη διεκδίκηση του εναπομείναντος οικονομικού και πολιτικού χώρου. Γλαφυρή είναι η περιγραφή της ανωτέρω διαδικασίας από τον Gilpin: «Κατ αρχάς η εντατικοποίηση των συγκρούσεων μεταξύ των κρατών είναι συνέπεια του κλεισίματος του χώρου και των ευκαιριών. Με τη γήρανση ενός διεθνούς συστήματος και την επέκταση των κρατών η απόσταση μεταξύ των κρατών μειώνεται κάνοντάς τα κατ αυτό τον τρόπο να έρχονται όλο και περισσότερο σε σύγκρουση μεταξύ τους. Ο πάλαι ποτέ άδειος χώρος γύρω από τα κέντρα ισχύος στο σύστημα 22 Κονδύλης, Το εμπόριο του πολέμου, Το Βήμα της Κυριακής, Κονδύλης, Το εμπόριο του πολέμου. 13

14 καταλαμβάνεται. Οι εκμεταλλεύσιμοι πόροι αρχίζουν να εξαντλούνται και οι ευκαιρίες για οικονομική μεγέθυνση μειώνονται. Το σύστημα αρχίζει να συναντά όρια στη μεγέθυνση και επέκταση των κρατών-μελών του τα κράτη όλο και περισσότερο έρχονται σε σύγκρουση μεταξύ τους. Οι διακρατικές σχέσεις γίνονται όλο και περισσότερο ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, στο οποίο το κέρδος του ενός κράτους είναι απώλεια για το άλλο» 24. Είδαμε προηγουμένως πως η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης επιτρέπει στις μεγάλες δυνάμεις να επιδιώκουν αποφασιστικότερα και με αποτελεσματικότερα μέσα την οικοδόμηση μειζόνων χώρων στους οποίους θα έχουν ηγεμονική θέση. Η επιτάχυνση και επέκταση της διαδικασίας αυτής, εξαιτίας όπως είπαμε της δυναμικής της παγκοσμιοποίησης, θα οδηγήσει στο κλείσιμο του χώρου μεταξύ των μειζόνων αυτών χώρων, όχι βέβαια με την έννοια του φραγμού στην περαιτέρω οικονομική διαπλοκή κάθε άλλο- αλλά με την έννοια της μείωσης των ευκαιριών για περαιτέρω επικυριαρχία των δεσποζουσών δυνάμεων, οπότε η συμπεριφορά τους θα γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική. Θα μπορούσε να εγείρει κανείς την ένσταση πως η αυξανόμενη οικονομική διαπλοκή θα αναγκάσει τις δυνάμεις να υιοθετήσουν περισσότερο συνεργατική συμπεριφορά, αλλά μάλλον είναι πιθανότερο μπαίνοντας η μία στα χωράφια της άλλης διαμέσου της όσμωσης των μειζόνων χώρων και της μείωσης των ευκαιριών για περαιτέρω επέκταση της επικυριαρχίας τους, και μάλιστα φοβούμενες πως άλλες δυνάμεις ενδεχομένως να ωφεληθούν περισσότερο από την οικονομική διαπλοκή που προσφέρει η παγκοσμιοποίηση, να αναδυθεί γι άλλη μια φορά η παλαιά θουκυδίδεια παρατήρηση πως ο φόβος από τη μεγαλύτερη ανάπτυξη και επέκταση της άλλης δύναμης θα οδηγήσει σε σύγκρουση. Βέβαια, η σύγκρουση αυτή δεν είναι απαραίτητο να λάβει οπωσδήποτε τη μορφή του πολέμου, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε μια ένταση των σχέσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων που θα βλέπουν με φόβο κάποιες άλλες να ωφελούνται περισσότερο από τις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης, οι οποίες θα τους προσδίδουν ταχύτερη οικονομική μεγέθυνση και αύξηση της ισχύος τους στο διεθνές σύστημα. Η απόσταση που χωρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τις υπόλοιπες μεγάλες δυνάμεις στον οικονομικό, στρατιωτικό και τεχνολογικό τομέα είναι τεράστια. Η προσπάθεια να καλυφθεί η απόσταση αυτή θα απαιτήσει συσσώρευση πόρων επί μακρό χρονικό διάστημα. Άλλωστε, αν μια μεγάλη δύναμη «επιχειρούσε να 24 Gilpin, Πόλεμος και αλλαγή, σ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

«Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής. Ένωσης»

«Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής. Ένωσης» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 30 Ιανουαρίου 2007 Στο ξεκίνημα του 21 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου αιώνα οι μελλοντικές διεθνολογικές προκλήσεις κρύβουν για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0411(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0411(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 30.3.2012 2011/0411(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας προς την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας»

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας» ΝΑΝΤΙΑ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Αθήνα, 04/05/11 «Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση την πολιτική μας» Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η Ενωμένη

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 2013/2061(INI) 5.9.2013 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 10 Σύγχρονη ανάλυση της αστικής και περιφερειακής οικονομικής πολιτικής Περιεχόμενα διάλεξης Το σύγχρονο πλαίσιο της αστικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ Α - Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΜΕΡΟΣ Β - Εξωτερικό περιβάλλον ΜΕΡΟΣ Γ - Όραμα, αποστολή και στρατηγική ΜΕΡΟΣ Α Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ Ιστορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1 Ανάλυση και Επίδραση του υπό διαμόρφωση Νέου Θεσμικού Πλαισίου στη Δικτυακή Οικονομία και στη διάθεση & προσφορά Νέων Υπηρεσιών- Εφαρμογών Εισαγωγές Παρατηρήσεις - Γενικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ HANS J. MORGENTHAU: POLITICS AMONG NATIONS (1948)

ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ HANS J. MORGENTHAU: POLITICS AMONG NATIONS (1948) ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ HANS J. MORGENTHAU: POLITICS AMONG NATIONS (1948) Κατά τον Μοrgenthau η διεθνής πολιτική δεν προέρχεται από αφηρημένες απόψεις που αντλούνται από το φιλοσοφικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων»

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Εισήγηση του κ. Θανάση Λαβίδα Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Υπουργείο Εξωτερικών Αθήνα, 31 Ιουλίου 2007 Αξιότιµοι Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις, Η ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας

Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ EMBARGO 19-5-07 (11:00 pm) Ομιλία Υπουργού Παρασκευή,18.05.2007 Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ομιλία Νίκου Σηφουνάκη Πολιτικού Εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ για θέματα Μεταφορών και Επικοινωνιών στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 Κύριοι Πρόεδροι, Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 1 Ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ (Ενότητες : 1.2, 1.3) Ονοματεπώνυμο: Τμήμα: Α Ομάδα Α1. Στις παρακάτω προτάσεις να γράψεις στο τετράδιό σου τον αριθμό της κάθε μιας πρότασης και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια.

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια. Ομιλία του Προέδρου του ΣΘΕΒ κ. Νίκου Ρώμνιου με θέμα Πράσινη Επιχειρηματικότητα στην Εκδήλωση της ΕΕΔΕ (Τμήμα Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος) με θέμα «Πράσινη Επιχειρηματικότητα Περιβαλλοντικά Πρότυπα»

Διαβάστε περισσότερα

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος EIΣΑΓΩΓΗ «Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος Η ηγεσία και η άσκησή της η έννοιά της και το σύνολο των συμπεριφορών που τη συνθέτουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020

Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Επιτροπή των Περιφερειών Διαβούλευση Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 Βασικές διαπιστώσεις, αξιολόγηση και επιπτώσεις στην πολιτική Μάιος 2010 ΚΥΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων»

«Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων» «Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων» Ημερίδα: «Το Δικαίωμα στην Εργασία και η καταπολέμηση των διακρίσεων: Η σημερινή πραγματικότητα στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ευρωπαϊκή πολιτική ως τομέας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Απόψεις, δράσεις και μέσα για την κατανόηση των νέων προκλήσεων της ΕΚ/ΕΕ

Η ευρωπαϊκή πολιτική ως τομέας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Απόψεις, δράσεις και μέσα για την κατανόηση των νέων προκλήσεων της ΕΚ/ΕΕ Η ευρωπαϊκή πολιτική ως τομέας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Απόψεις, δράσεις και μέσα για την κατανόηση των νέων προκλήσεων της ΕΚ/ΕΕ Αθανάσιος Κοτσίρης «Η πορεία της Ευρώπης αποτελεί αυτοτελές

Διαβάστε περισσότερα

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό.

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό. 1. Με ποιους τρόπους επωφελούνται οι καταναλωτές από τις οικονομίες κλίμακας; (πολλαπλής επιλογής / δύο σωστές απαντήσεις) α. Αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων. β. Οι τιμές, αρκετές φορές, μειώνονται.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή Η ελληνική οικονομία, μπροστά στην κρίση Ι. Μετά από μια περίοδο ταχύρρυθμης, αλλά όχι και τόσον ισόρροπης, ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» 1.Ερώτηση: Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της κυβερνητικής πλευράς. Εύκολος κοινοβουλευτικός ρόλος; Απάντηση: Ρόλος εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1. Επιδράσεις στη Χώρα Υποδοχής Μισθοί Σύμφωνα με τις περισσότερες εμπειρικές μελέτες oι ΠΕ προσφέρουν στην χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά δημόσια μηνύματα

Βασικά δημόσια μηνύματα Παγκόσμια Ημέρα (συν. 1) Κατά του Καπνίσματος_31.05.2015 (W.H.O.) «Εξάλειψη του παράνομου εμπορίου των προϊόντων καπνού» (Stop illicit trade of tobacco products) Κάθε έτος, στις 31 Μάΐου, ο Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών»

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» ΟΜΙΛΙΑ Βουλευτή β Αθηνών, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη Στο συνέδριο του ΚΕΠΠ με θέμα: «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδρομή του συνεδρίου «Ενέργεια & Ανάπτυξη» που εφέτος. συμπληρώνει 17 χρόνια συνεχούς και συνεπούς οργάνωσης και

Η διαδρομή του συνεδρίου «Ενέργεια & Ανάπτυξη» που εφέτος. συμπληρώνει 17 χρόνια συνεχούς και συνεπούς οργάνωσης και Εισαγωγικά Σχόλια του Κ. Ν. Σταμπολή Αντιπρόεδρου και Γενικού Διευθυντή του ΙΕΝΕ στο17 0 Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας «Ενέργεια & Ανάπτυξη 2012» Αξιότιμοι κύριοι Βουλευτές, Εξοχότατοι κύριοι πρέσβεις, κ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό

Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό Μαρτίου 4, 2015 ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ Στην Ουάσιγκτον, έκανε την εμφάνιση της μια απόρρητη έκθεση, που μιλά για το «κινεζικό όνειρο το διάστημα». Συγκεκριμένα η έκθεση αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο : Πολιτισμός και τεχνολογία

Κείμενο : Πολιτισμός και τεχνολογία ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ 20 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Γεν. Παιδείας Ον\ μο : 18\01\2015 Κείμενο : Πολιτισμός και τεχνολογία Ο τρόπος με τον οποίο ο πολιτισμός και η τεχνολογία συνδέονται, είναι ένα συνηθισμένο θέμα

Διαβάστε περισσότερα

2 η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ Νοεμβρίου

2 η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ Νοεμβρίου 2 η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ 10-14 Νοεμβρίου 2008 -------------------------------------- Ημερίδα ΥΠΕΞ «Ενέργεια και Εξωτερική Πολιτική» Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2008 --------------------------------- Εισαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την κινεζική κυβέρνηση;

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την κινεζική κυβέρνηση; Συνέντευξη στο πρακτορείο ειδήσεων XINHUA 28/9/2009 ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Φέτος τον Οκτώβριο, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας θα διοργανώσει έναν μεγάλο εορτασμό για την 60 η επέτειο από την ίδρυσή της. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Πόσο νεωτερικό είναι το ελληνικό κράτος; H αντιφατική πορεία από τον βαλκανικό περίγυρο στο ευρωπαϊκό περιβάλλον * Greece: a modern state? Trajectories from the Balkan milieu to the European

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί λειτουργεί η Διαμεσολάβηση;

Γιατί λειτουργεί η Διαμεσολάβηση; " Η παραδοσιακή προσφυγή στο δικαστήριο είναι ένα λάθος που πρέπει να διορθωθεί Για μερικές διαφωνίες, η προσφυγή στα δικαστήρια είναι η μόνη λύση αλλά για πολλές άλλες αξιώσεις, η δικαστική προσφυγή θυμίζει

Διαβάστε περισσότερα

7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ.

7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ. 7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ. 7.1. Τα γενεσιουργά πολεοδοµικά αίτια. Με την τελευταία 10ετία του 20ου αιώνα άρχισαν να συντονίζονται µία σειρά από Κοινωνικές, Οικονοµικές, ιαχειριστικές και Τεχνολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 Γενικά Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Αγαπητοί συμμαθητές, στο κείμενό του, ο Θ. Π. Λιανός μας πληροφορεί πως παρά την έρευνα που κάνει πάνω στο θέμα της παγκοσμιοποίησης, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω εικονοκλαστικά αμφισβητώντας λίγο τον ελληνικό τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία 1 Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία Αθήνα 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Αμφιθέατρο Λ. Ζερβας) Κ. Κοκκινοπλιτης Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού σύγχρονο Φάσμα προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. μαθητικό φροντιστήριο 25ης Μαρτίου 111 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 20 990-210 50 27 990 25ης Μαρτίου 74 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 50 658-210 50 60 845 Γραβιάς 85 -

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία εναρκτήριας ομιλίας

Σημεία εναρκτήριας ομιλίας Σημεία εναρκτήριας ομιλίας 2 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Αισθάνομαι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι σήμερα εδώ για να κηρύξω την έναρξη του 2 ου Διεθνούς Συνεδρίου για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο.

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 1999 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στην παγκόσμια οικονομία συντελούνται σήμερα σημαντικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα