Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8"

Transcript

1 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8 Κεφάλαιο 8 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να σου γνωρίσει τον τρόπο µε τον οποίο ένα λειτουργικό σύστηµα διαχειρίζεται τις διεργασίες του, µε τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετούνται όλες οι ανάγκες των χρηστών του µε ικανοποιητικό τρόπο. Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο αυτό, θα µπορείς: Να γνωρίζεις πώς εναλλάσσονται οι διεργασίες στην ΚΜΕ από το χρονοδροµολογητή. Να γνωρίζεις τα διάφορα είδη και τους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης. Να εφαρµόζεις τους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης σε πρακτικά παραδείγµατα και vα υπολογίζεις διάφορους δείκτες απόδοσης. Μαθήµατα 8.1 Χρονοδροµολόγηση 8.2 Αλγόριθµοι Χρονοδροµολόγησης 203

2

3 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.1 Μάθηµα 8.1 Χρονοδροµολόγηση Σκοπός του µαθήµατος αυτού είναι να εξηγήσει το ρόλο και τη λειτουργία της χρονοδροµολόγησης σε ένα λειτουργικό σύστηµα. Σκοπός του µαθήµατος Όταν ολοκληρώσεις το µάθηµα αυτό, θα µπορείς: Να ορίζεις τη χρονοδροµολόγηση της ΚΜΕ Να απαριθµείς τα επίπεδα χρονοδροµολόγησης που υπάρχουν Να περιγράφεις τον κύκλο εκτέλεσης των διεργασιών Τι θα µάθεις; Για να εκτελούνται οι διάφορες διεργασίες και να παράγεται υπολογιστικό έργο, πρέπει πρώτα απ όλα το ΛΣ να αποφασίζει ποια διεργασία θα εκτελείται ανά πάσα στιγµή στην ΚΜΕ του υπολογιστή. Η ενότητα του ΛΣ που λαµβάνει διάφορες αποφάσεις σχετικά µε την ανάθεση της ΚΜΕ στις διάφορες διεργασίες ονοµάζεται χρονοδροµολόγηση ΚΜΕ (CPU scheduling). Όταν σχεδιάζεται ένα ΛΣ, η επιλογή των µεθόδων που αυτό θα χρησιµοποιεί για τη χρονοδροµολόγηση της ΚΜΕ είναι πολύ σηµαντική για την καλή απόδοση του συστήµατος. Ανάλογα µε την οργάνωση του υλικού και τις υπολογιστικές ανάγκες που το σύστηµα (υλικό + λογισµικό) θα καλύψει, µπορούν να ακολουθηθούν διάφορες µεθοδολογίες. Η χρονοδροµολόγηση της ΚΜΕ αντιστοιχεί µε την επιλογή από το ζαχαροπλάστη του γλυκού που παρασκευάζει κάθε φορά. Επειδή γενικά οι παραγγελίες είναι πολλές, δεν τις εκτελεί όλες ταυτόχρονα. Επιλέγει µια οµάδα από αυτές, και τις εκτελεί µαζί κάθε φορά που µια από αυτές ολοκληρώνεται, την αντικαθιστά µε µια νέα. Ανάλογα µε τις ανάγκες των πελατών, αλλά και τις δυνατότητες που του παρέχει η κουζίνα του, ο ζαχαροπλάστης πρέπει να λάβει διάφορες αποφάσεις: Πόσος χρόνος θα διατίθεται για κάθε συνταγή µέχρι αυτή να διακοπεί για να πάρει κάποια άλλη τη θέση της; Ποια συνταγή από αυτές που µπορούν να συνεχιστούν θα επιλέξει κάθε φορά ο ζαχαροπλάστης για να συνεχίσει; Ποιες από όλες τις διαθέσιµες παραγγελίες για γλυκά θα επιλέξει για να αρχίσει να παρασκευάζει ταυτόχρονα; 205

4 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Πότε πρέπει να αλλάξει την οµάδα των συνταγών που εκτελεί ταυτόχρονα, έτσι ώστε να πετύχει την καλύτερη δυνατή εκµετάλλευση του χρόνου και των σκευών του; Βλέπουµε λοιπόν ότι η χρονοδροµολόγηση της ΚΜΕ γίνεται σε δυο επίπεδα: 1. Στο πρώτο επίπεδο, οι διεργασίες που πρέπει να εκτελεστούν βρίσκονται αποθηκευµένες όλες µαζί σε κάποια µονάδα µαζικής αποθήκευσης (π.χ. το σκληρό δίσκο). Από αυτές επιλέγεται µια οµάδα διεργασιών, οι οποίες θα εναλλάσσονται εκτελούµενες στην ΚΜΕ. 2. Στο δεύτερο επίπεδο βρίσκονται µόνο οι διεργασίες οι οποίες έχουν επιλεγεί από το πρώτο. Οι διεργασίες αυτές βρίσκονται πλέον στην κύρια µνήµη, και είναι καταχωρηµένες στη λίστα έτοιµων διεργασιών. Η χρονοδροµολόγηση πλέον περιλαµβάνει την επιλογή σε τακτά χρονικά διαστήµατα µιας νέας διεργασίας για να εκτελεστεί από την ΚΜΕ. διεργασίες που θα εκτελεστούν αργότερα Τα δυο επίπεδα χρονοδροµολόγησης της ΚΜΕ µπορούν να αντιστοιχιστούν µε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα. Αρχικά υπάρχουν δυο δεκαεξάδες παικτών, από τις οποίες όµως οι προπονητές επιλέγουν δυο ενδεκάδες για να αγωνιστούν. Η επιλογή αυτή αντιστοιχεί στο πρώτο εκτελούµενη διεργασία έτοιµες διεργασίες στάδιο χρονοδροµολόγησης, όπου κάποιες διεργασίες επιλέγονται για να παίξουν ενεργό ρόλο, ενώ οι υπόλοιπες παραµένουν «ανενεργές». Το δεύτερο στάδιο χρονοδροµολόγησης αντιστοιχεί στην εναλλαγή της µπάλας µεταξύ των παικτών (όπου η µπάλα παριστάνει την ΚΜΕ) µόνο ένας παίκτης µπορεί να έχει στην κατοχή του τη µπάλα, και µάλιστα ένας από τους εικοσιδύο ενεργούς παίκτες που συµµετέχουν στο παιγνίδι. Οι αναπληρωµατικοί πρέπει να µπουν πρώτα στον αγώνα για να αποκτήσουν τη δυνατότητα να πάρουν τη µπάλα. Είδη χρονοδροµολόγησης Τα δυο αυτά επίπεδα χρονοδροµολόγησης γίνονται ανεξάρτητα υπάρχουν λοιπόν στο ΛΣ δυο χρονοδροµολογητές (schedulers), ένας για κάθε επίπεδο. Ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής ή χρονοδροµολογητής εργασιών (long term scheduler ή job scheduler), καθορίζει ποιες διεργασίες (προγράµµατα έτοιµα να εκτελεστούν) εισέρχονται στο σύστηµα για εκτέλεση. Από όλες τις διεργασίες που έχουν υποβληθεί από τους χρήστες για εκτέλεση, και βρίσκονται σε κάποια µονάδα µαζικής αποθήκευσης, ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής επιλέγει ορισµένες και τις φορτώνει στη µνήµη για επεξεργασία. Ο βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής ή χρονοδροµολογητής ΚΜΕ (short term scheduler ή CPU scheduler), επιλέγει για να εκτελέσει µια από τις διεργασίες οι οποίες είναι φορτωµένες στη µνήµη και είναι έτοιµες να χρησιµοποιήσουν την ΚΜΕ. Οι διεργασίες αναµένουν στη λίστα έτοιµων διεργασιών (τη λίστα του ΛΣ µε τις διεργασίες που µπορούν να εκτελεστούν από την ΚΜΕ), από όπου κάνει την επιλογή του ο βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής. Η κύρια διαφοροποίηση µεταξύ των δυο αυτών χρονοδροµολογητών είναι η συχνότητα µε την οποία εκτελούνται. Ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής εκτελείται σε αραιά χρονικά διαστήµατα, ενώ αντίθετα ο βραχυχρόνιος εκτελείται πολύ συχνά 206

5 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.1 (π.χ. κάθε 10 msec). Για να µην επιβαρύνει λοιπόν το σύστηµα, ο βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής πρέπει να είναι πολύ γρήγορος στην επιλογή της διεργασίας που θα εκτελεστεί. Εκτός από τους δυο αυτούς χρονοδροµολογητές, πολλές φορές υπάρχει και ένα ενδιάµεσο επίπεδο χρονοδροµολόγησης, το οποίο αναλαµβάνει ο µεσοχρόνιος χρονοδροµολογητής (mid term scheduler). Αυτός ελέγχει σε τακτά χρονικά διαστήµατα τη λίστα έτοιµων διεργασιών, και επιλέγει µερικές φορές από αυτή κάποιες διεργασίες οι οποίες διακόπτονται προσωρινά. Σε άλλες περιπτώσεις ενεργοποιεί ξανά κάποιες διεργασίες που είχε διακόψει παλαιότερα και τις επιστρέφει στη λίστα έτοιµων διεργασιών για εκτέλεση. Με τον τρόπο αυτό, Ε επιδιώκεται να είναι οµοιόµορφα κατανεµηµένο το υπολογιστικό φορτίο κατά τη λειτουργία του υπολογιστή και ο χρόνος απόκρισης να µην ξεφεύγει από κάποια όρια αποδεκτής λειτουργίας. Στα σχήµατα παριστάνονται τα διάφορα στάδια της χρονοδροµολόγησης από τα οποία περνά µια διεργασία. Η είσοδός της στην ουρά των έτοιµων διεργασιών γίνεται από το µακροχρόνιο Α χρονοδροµολογητή, και η µετακίνησή της από και προς την ΚΜΕ από το βραχυχρόνιο. Ο µεσοχρόνιος χρονοδροµολογητής µετακινεί διεργασίες προς και από µια άλλη ουρά διεργασιών, οι οποίες βρίσκονται προσωρινά εκτός του ανταγωνισµού για χρήση της ΚΜΕ. Όταν µια διεργασία αφήνει την ΚΜΕ µπορεί να επιστρέψει στη λίστα έτοιµων διεργασιών, αλλά υπάρχει και η περίπτωση να βρεθεί σε µια ουρά αναµονής, π.χ. για είσοδο/έξοδο δεδοµένων από κάποια συσκευή. Η είσοδος/έξοδος -αλλιώς Ε/Ε - δεδοµένων (data input/output, I/O) περιλαµβάνει λειτουργίες όπως ανάγνωση από το σκληρό δίσκο, αποστολή δεδοµένων στον εκτυπωτή µέσω της παράλληλης θύρας, αποστολή δεδοµένων από την κάρτα δικτύου. Γενικά η διεκπεραίωση Ε/Ε είναι πολύ πιο αργή από την εκτέλεση εντολών της ΚΜΕ κατά τη διάρκεια µιας µόνο ανάγνωσης από το σκληρό δίσκο µπορούν να εκτελεστούν χιλιάδες εντολές από την ΚΜΕ. Όσο λοιπόν µια διεργασία αναµένει την ολοκλήρωση µιας λειτουργίας Ε/Ε µπορεί να παραχωρήσει την ΚΜΕ σε άλλες, και αυτή περιµένει σε µια ουρά την ολοκλήρωση της λειτουργίας Ε/Ε. Η παράλληλη εκτέλεση Ε/Ε από µια διεργασία και εκτέλεση στην ΚΜΕ από µια άλλη βελτιώνει την απόδοση του συστήµατος. Α ουρά έτοιµων διεργασιών µεσοχρόνιος χρονοδροµολογητής διεργασίες προσωρινά εκτός ΟΕ Α Ε Ε βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής Η Α Ζ διεργασίες προς εκτέλεση ουρά έτοιµων διεργασιών Β Η ΚΜΕ άλλες ουρές αναµονής µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής ουρά αναµονής Ε/Ε Γ Ε Θ Η Ε Ι Κύκλος εκτέλεσης διεργασιών Η ζωή µιας διεργασίας είναι ένας συνεχής κύκλος από εκτέλεση στην ΚΜΕ και αναµονή για ολοκλήρωση µιας λειτουργίας Ε/Ε. Κάθε συνεχόµενη περίοδος εκτέλεσης στην ΚΜΕ ονοµάζεται έκρηξη ΚΜΕ (CPU burst) ενώ µια συνεχόµενη περίοδος αναµονής για Ε/Ε ονοµάζεται έκρηξη Ε/Ε (I/O burst). Η ζωή τής διεργασίας λοιπόν 207

6 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα ξεκινά µε µια έκρηξη ΚΜΕ, η οποία ακολουθείται από µια έκρηξη Ε/Ε, κλπ. Ολοκληρώνεται µε µια τελευταία έκρηξη ΚΜΕ κατά την οποία η διεργασία τερµατίζεται. Αν και οι διάρκειες των εκρήξεων διαφέρουν πολύ µεταξύ διαφορετικών υπολογιστών ή διεργασιών, γενικά σε κάθε διεργασία παρατηρείται ένας µεγάλος αριθµός από σύντοµες εκρήξεις ΚΜΕ και ένας µικρός αριθµός από πολύ µεγάλες. Οι διεργασίες µπορούν να κατηγοριοποιηθούν ανάλογα µε το συνολικό χρόνο που περνούν σε εκρήξεις του ενός ή του άλλου είδους. Έτσι έχουµε τις διεργασίες που είναι προσανατολισµένες στην Ε/Ε (I/O bound) και περνούν τον περισσότερο χρόνο τους σε εκρήξεις Ε/Ε, και αυτές που είναι προσανατολισµένες στην ΚΜΕ (CPU bound) και απασχολούν περισσότερο την ΚΜΕ. Ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής πρέπει να κάνει ιδιαίτερα προσεκτική επιλογή των διεργασιών που θα εισαγάγει στο σύστηµα για εκτέλεση. Αν διαλέξει πολλές διεργασίες προσανατολισµένες σε Ε/Ε τότε η ΚΜΕ θα υποαπασχολείται. Αν επιλέξει πολλές διεργασίες προσανατολισµένες στην ΚΜΕ, τότε οι συσκευές Ε/Ε θα µένουν ανενεργές ενώ η ΚΜΕ θα απασχολείται ασταµάτητα. Ανακεφαλαίωση Η χρονοδροµολόγηση σε ένα ΛΣ αποφασίζει ποια διεργασία θα χρησιµοποιεί ανά πάσα στιγµή την ΚΜΕ. Συνήθως σε ένα ΛΣ υπάρχει ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής, ο οποίος επιλέγει µια οµάδα διεργασιών για να εκτελεστούν ταυτόχρονα, και ο βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής που επιλέγει µια συγκεκριµένη διεργασία και της αναθέτει την ΚΜΕ. Ανάµεσα σε αυτούς τους δυο µπορεί να παρεµβληθεί και ο µεσοχρόνιος χρονοδροµολογητής. Μια διεργασία µπορεί να εκτελείται στην ΚΜΕ ή να περιµένει για κάποια λειτουργία Ε/Ε. Οι χρονοδροµολογητές πρέπει να εξασφαλίζουν ότι θα υπάρχει ισορροπία ανάµεσα στις διεργασίες που απαιτούν πολύ χρόνο ΚΜΕ και εκείνες που απαιτούν πολύ χρόνο Ε/Ε έτσι ώστε το σύστηµα να έχει καλή απόδοση και χρησιµοποίηση τόσο της ΚΜΕ όσο και των συσκευών Ε/Ε. Γλωσσάριο όρων Βραχυχρόνιος Χρονοδροµολογητής ιεργασία Προσανατολισµένη σε Ε/Ε ιεργασία Προσανατολισµένη στην ΚΜΕ Είσοδος/Έξοδος εδοµένων - Ε/Ε Έκρηξη Ε/Ε Έκρηξη ΚΜΕ Μακροχρόνιος Χρονοδροµολογητής Μεσοχρόνιος Χρονοδροµολογητής Χρονοδροµολόγηση ΚΜΕ Χρονοδροµολογητής Χρονοδροµολογητής Εργασιών Χρονοδροµολογητής ΚΜΕ Short Term Scheduler I/O Bound Process CPU Bound Process Data Input/Output - I/O I/O Burst CPU Burst Long Term Scheduler Mid Term Scheduler CPU Scheduling Scheduler Job Scheduler CPU Scheduler Ερωτήσεις? Ποιο είναι το έργο του χρονοδροµολογητή σε ένα ΛΣ; Νοµίζεις ότι είναι σηµαντικό;? Πόσα και ποια επίπεδα χρονοδροµολόγησης υπάρχουν; Είναι όλα τους απαραίτητα;? Τι είναι η «έκρηξη ΚΜΕ»; Πόσες εκρήξεις ΚΜΕ µπορεί να έχει µία διεργασία; 208

7 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.2 Μάθηµα 8.2 Αλγόριθµοι Χρονοδροµολόγησης Σκοπός του µαθήµατος αυτού είναι να περιγράψει το ρόλο και την αξιολόγηση των αλγορίθµων χρονοδροµολόγησης, και να παρουσιάσει τους κυριότερους τέτοιους αλγορίθµους. Σκοπός του µαθήµατος Όταν ολοκληρώσεις το µάθηµα αυτό, θα µπορείς: Να εξηγείς τη λειτουργία των αλγορίθµων χρονοδροµολόγησης Να περιγράφεις πώς αξιολογούµε τους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης Να ορίζεις τι είναι διακοπτός και µη διακοπτός αλγόριθµος Να απαριθµείς τους κυριότερους µη διακοπτούς αλγόριθµους χρονοδροµολόγησης Να απαριθµείς τους κυριότερους διακοπτούς αλγόριθµους χρονοδροµολόγησης Τι θα µάθεις; Στο µάθηµα 7.2 είδαµε ότι οι διεργασίες µπορούν να µοιράζονται µεταξύ τους την ΚΜΕ. Στο µάθηµα αυτό θα δούµε τους τρόπους που µπορεί να γίνει αυτό, εξετάζοντας τους διάφορους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης. Η µεθοδολογία την οποία χρησιµοποιεί κάθε χρονοδροµολογητής (βραχυχρόνιος, µεσοχρόνιος ή µακροχρόνιος) βασίζεται στον αλγόριθµο χρονοδροµολόγησης (scheduling algorithm) τον οποίο εφαρµόζει. Ο αλγόριθµος αυτός περιγράφει µε σαφήνεια τον τρόπο µε τον οποίο ο χρονοδροµολογητής θα επιλέξει µια διεργασία για να την προωθήσει στην ΚΜΕ ή να την αποµακρύνει από αυτή, πόσο χρόνο θα απασχολεί κάθε διεργασία την ΚΜΕ κλπ. Οι παράµετροι που λαµβάνει υπόψη του ο αλγόριθµος είναι το πλήθος των διεργασιών, η διάρκεια που αναµένεται να έχουν οι εκρήξεις ΚΜΕ και Ε/Ε για τις διεργασίες αυτές, κλπ. Οι βασικοί στόχοι ενός αλγορίθµου χρονοδροµολόγησης είναι δυο: Το υπολογιστικό σύστηµα πρέπει να έχει όσο το δυνατόν καλύτερη απόδοση σύµφωνα µε κάποια κριτήρια αξιολόγησης Ο ίδιος ο αλγόριθµος πρέπει να λαµβάνει τις αποφάσεις του όσο πιο γρήγορα γίνεται, ιδιαίτερα όταν το πλήθος των διεργασιών είναι µεγάλο, για να προσθέτει την ελάχιστη επιβάρυνση στο σύστηµα Ο δεύτερος στόχος είναι ιδιαίτερα σηµαντικός για το βραχυχρόνιο χρονοδροµολογητή, ο οποίος εκτελείται πολύ συχνά. 209

8 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κριτήρια αξιολόγησης για αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αλγορίθµων χρονοδροµολόγησης µπορεί να ευνοούν κάποια οµάδα διεργασιών έναντι άλλων. Για να αξιολογηθεί λοιπόν η επίδοσή τους, χρειάζονται κάποια «αντικειµενικά» κριτήρια, τα οποία µετρούν τις επιδόσεις του υπολογιστικού συστήµατος. Υπάρχουν διάφορα τέτοια κριτήρια, αλλά συνήθως δεν είναι δυνατόν ένας αλγόριθµος να είναι αποδοτικός σε όλες τις περιπτώσεις. Έτσι, ανάλογα µε το σκοπό για τον οποίο θα χρησιµοποιηθεί ένα υπολογιστικό σύστηµα, επιλέγονται τα κριτήρια που ταιριάζουν στο σκοπό αυτό και ο αλγόριθµος χρονοδροµολόγησης που τα ικανοποιεί. Τα πιο συνηθισµένα κριτήρια αξιολόγησης είναι: 1. Ο βαθµός χρησιµοποίησης της ΚΜΕ (CPU utilization). Πρόκειται για το ποσοστό του χρόνου που η ΚΜΕ είναι απασχοληµένη. Αν το υπολογιστικό σύστηµα λειτουργεί για χρονικό διάστηµα Τ ολ και η ΚΜΕ έχει απασχοληθεί για χρόνο Τ απ, ο βαθµός χρησιµοποίησής της είναι Τ απ / Τ ολ. Οι καλοί βαθµοί χρησιµοποίησης είναι κοντά στο 1 (όπου η ΚΜΕ είναι συνεχώς απασχοληµένη). 2. Η ρυθµαπόδοση (throughput). Είναι το πλήθος των εργασιών που ολοκληρώνονται στη µονάδα του χρόνου. Αν π.χ. µέσα σε µια ώρα ολοκληρωθούν 1800 εργασίες, τότε η ρυθµαπόδοση του συστήµατος είναι 0,5 εργασίες/sec. Όσο πιο µεγάλη είναι η ρυθµαπόδοση, τόσο καλύτερη γίνεται η απόδοση του συστήµατος. 3. Ο χρόνος ανακύκλωσης (turnaround time). Είναι ο συνολικός χρόνος που απαιτείται για την πλήρη εκτέλεση µιας εργασίας, από τη στιγµή που αυτή υποβάλλεται στο σύστηµα µέχρι τη στιγµή που ολοκληρώνεται. Αυτός ο χρόνος περιλαµβάνει την αρχική αναµονή της εργασίας µέχρι να επιλεγεί για φόρτωση στην κύρια µνήµη, το χρόνο εκτέλεσης στην ΚΜΕ, το χρόνο Ε/Ε και το χρόνο αναµονής σε διάφορες ουρές του συστήµατος. 4. Ο χρόνος αναµονής (waiting time). Πρόκειται για το χρόνο που πέρασε η διεργασία στη λίστα έτοιµων διεργασιών αναµένοντας την εκτέλεσή της. Ο χρόνος αναµονής είναι ένας «καλύτερος» δείκτης της καθυστέρησης που επιβάλλει το σύστηµα σε µια διεργασία από το χρόνο ανακύκλωσης, γιατί ο δεύτερος περιέχει και το χρόνο που εκτελείται η διεργασία στην ΚΜΕ ή εκτελεί λειτουργίες Ε/Ε, ο οποίος είναι σταθερός για κάθε διεργασία και δεν εξαρτάται από το ΛΣ. 5. Ο χρόνος απόκρισης (response time). Σε διαλογικά συστήµατα ενδιαφέρει πολλές φορές ο χρόνος που απαιτείται µέχρι το σύστηµα να δώσει την πρώτη έξοδο-απόκριση για µια διεργασία, που ονοµάζεται χρόνος απόκρισης. Αυτός διαφέρει από το χρόνο ανακύκλωσης κατά το χρονικό διάστηµα που απαιτείται για την ολοκλήρωση της εξόδου µιας διεργασίας, και συνεπώς δεν εξαρτάται από την ταχύτητα της συσκευής εξόδου. Αν π.χ. µια διεργασία µετά το τέλος των υπολογισµών της εκτυπώνει τα αποτελέσµατα, ο χρόνος απόκρισης µετριέται µέχρι τη στιγµή που αρχίζει η εκτύπωση ο χρόνος της εκτύπωσης δεν συνυπολογίζεται. Κατηγορίες αλγορίθµων χρονοδροµολόγησης Οι αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης µπορούν να ταξινοµηθούν σε δυο µεγάλες κατηγορίες: 210

9 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.2 Μη διακοπτοί (non preemptive) αλγόριθµοι: Μια διεργασία που επιλέγεται να πάρει τον έλεγχο της ΚΜΕ, τον διατηρεί έως ότου αυτή ολοκληρωθεί, ή απαιτήσει κάποια άλλη λειτουργία (π.χ. Ε/Ε). ιακοπτοί (preemptive) αλγόριθµοι: Αφού µια διεργασία χρησιµοποιήσει την ΚΜΕ εκτελούµενη για κάποιο χρονικό διάστηµα (το κβάντο χρόνου), το ΛΣ τη διακόπτει, ανεξάρτητα από το αν έχει ολοκληρωθεί, για να δώσει την ΚΜΕ σε κάποια άλλη. Σε ένα µη διακοπτό αλγόριθµο δηλαδή, κάθε διεργασία εκτελεί χωρίς διακοπή ολόκληρες τις εκρήξεις ΚΜΕ, ενώ σε ένα διακοπτό τις εκτελεί τµηµατικά. Μη διακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης Οι πιο διαδεδοµένοι µη διακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης είναι τρεις, και βασίζονται, αντίστοιχα, στη σειρά άφιξης των διεργασιών, τη διάρκειά τους και το λόγο απόκρισής τους. Θα εφαρµόσουµε κάθε έναν από τους αλγορίθµους στο ίδιο παράδειγµα για να συγκρίνουµε τις επιδόσεις τους. Ας υποθέσουµε λοιπόν ότι οι τέσσερις διεργασίες προς εξυπηρέτηση είναι οι δ 1, δ 2, δ 3 και δ 4. Η δ 1 φθάνει στη λίστα έτοιµων διεργασιών τη χρονική στιγµή 0 και έχει διάρκεια 12 χρονικές µονάδες, η δ 2 φθάνει τη στιγµή 6 και έχει διάρκεια 31, η δ 3 φθάνει τη στιγµή 8 και έχει διάρκεια 3 και η δ 4 φθάνει τη στιγµή 14 και έχει διάρκεια 11. Επιπλέον γίνεται η παραδοχή ότι οι διεργασίες απασχολούν µόνο την ΚΜΕ και δεν εκτελούν λειτουργίες Ε/Ε. ιεργασία δ 1 δ 2 δ 3 δ 4 Άφιξη ιάρκεια Εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης Ο πιο απλός τρόπος επιλογής του επόµενου πελάτη του ζαχαροπλαστείου που θα εξυπηρετηθεί είναι να επιλέγεται αυτός που περιµένει περισσότερη ώρα. Όση ώρα το γλυκό του παρασκευάζεται οι υπόλοιποι περιµένουν τη σειρά τους. Για να βρίσκεται εύκολα ο επόµενος πελάτης που θα εξυπηρετηθεί, όποιος µπαίνει στο ζαχαροπλαστείο περιµένει στην ουρά για να έρθει η σειρά του. Ο αντίστοιχος αλγόριθµος χρονοδροµολόγησης ΚΜΕ ονοµάζεται αλγόριθµος µε βάση τη σειρά άφιξης (First Come First Served - FCFS). Η υλοποίηση του γίνεται πολύ εύκολα η λίστα έτοιµων διεργασιών λειτουργεί όπως µια ουρά αναµονής. Κάθε νέα διεργασία που ετοιµάζεται να εκτελέσει την επόµενη έκρηξή της στην ΚΜΕ εισάγεται στο τέλος της λίστας έτοιµων διεργασιών. Όταν έρθει η ώρα να εισαχθεί στην ΚΜΕ µια νέα διεργασία, επιλέγεται αυτή που είναι στην αρχή τής λίστας, προωθείται στην ΚΜΕ και εκεί εκτελεί ολόκληρη την έκρηξή της στην ΚΜΕ. Η επίδοση του αλγορίθµου αυτού αν κριθεί µε βάση το χρόνο ανακύκλωσης (turnaround time) είναι χαµηλή, γιατί εξαναγκάζει ακόµα και διεργασίες µε πολύ σύντοµες εκρήξεις ΚΜΕ να αναµένουν για την εκτέλεση άλλων. Παρόµοιες επιδόσεις πετυχαίνει και µε βάση τα υπόλοιπα κριτήρια αξιολόγησης που αναφέρθηκαν στο µάθηµα αυτό η χρησιµοποίηση π.χ. της ΚΜΕ µπορεί να είναι χαµηλή. Το βασικό πλεονέκτηµα της εξυπηρέτησης µε βάση τη σειρά άφιξης είναι η απλότητά της. Ο αλγόριθµος είναι πάρα πολύ απλός να προγραµµατιστεί και καταναλώνει ελάχιστο χρόνο για την εκτέλεσή του. Στο σχήµα φαίνεται το σχεδιάγραµµα εκτέλεσης των τεσσάρων διεργασιών του παραδείγµατος. Οι χρόνοι αναµονής είναι 0 για την πρώτη διεργασία, 12-6=6 για τη δεύτερη, =35 για την τρίτη και =32 για την τέταρτη. Ο µέσος 211

10 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα δ 1 δ 2 δ 3 δ 4 χρόνος αναµονής είναι λοιπόν ( )/4 = 18,25. Παρατηρούµε επίσης ότι η διεργασία δ 3, η οποία είχε διάρκεια µόνο 3, εξαναγκάστηκε να περιµένει για 35 χρονικές µονάδες για να εκτελεστεί, είχε δηλαδή τεράστια αναµονή σε σχέση µε τη διάρκειά της. Οι χρόνοι απόκρισης (χρόνος αναµονής + χρόνος εκτέλεσης) είναι: 12 για τη δ 1, 37 για τη δ 2, 38 για τη δ 3 και 43 για τη δ 4. Έτσι ο µέσος χρόνος απόκρισης είναι ( )/4 = 32,5. Εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια Καλό είναι οι πελάτες που επιθυµούν την παρασκευή κάποιων απλών γλυκών που απαιτούν λίγο χρόνο, να µην περιµένουν πολλή ώρα µέχρι να εκτελεστούν κάποιες άλλες, χρονοβόρες, συνταγές. Αντί αυτού, είναι προτιµότερο να περιµένουν πολλή ώρα αυτοί που έχουν παραγγείλει µια χρονοβόρα συνταγή. Γενικά, όταν προηγούνται αυτοί που θα εξυπηρετηθούν σύντοµα, κανείς δεν περιµένει άδικα για ένα υπερβολικό χρονικό διάστηµα *. Ο αλγόριθµος εξυπηρέτησης µε βάση τη διάρκεια (Shortest Job First - SJF), κατατάσσει τις διεργασίες κατά αύξουσα σειρά διάρκειας. Πρώτα εκτελείται η συντοµότερη διεργασία, µετά αυτή µε την αµέσως µεγαλύτερη διάρκεια κ.ο.κ. Τελευταία εκτελείται αυτή µε τη µεγαλυτερη διάρκεια. Μια διεργασία που εισάγεται στη λίστα έτοιµων διεργασιών, όταν µια άλλη ήδη εκτελείται, θα τοποθετηθεί στο κατάλληλο σηµείο ανάλογα µε τη διάρκεια της έκρηξής της στην ΚΜΕ, και θα εκτελεστεί πριν από κάποια άλλη που είχε εισαχθεί στη λίστα νωρίτερα αλλά είχε µεγαλύτερη διάρκεια. Όσον αφορά το χρόνο που οι διεργασίες βρίσκονται σε αναµονή, ο αλγόριθµος µε βάση τη διάρκεια είναι βέλτιστος, δηλαδή κανένας άλλος αλγόριθµος δεν µπορεί να επιτύχει καλύτερο µέσο χρόνο αναµονής. δ 1 δ 2 δ 3 δ 4 Η εκτέλεση των διεργασιών του παραδείγµατος µε τον αλγόριθµο εξυπηρέτησης µε βάση τη διάρκεια φαίνεται στο σχήµα. Η σειρά εκτέλεσης των διεργασιών είναι δ 1, δ 3, δ 4, δ 2. Η δ 1 επειδή είναι µόνη της πρώτη δεν περιµένει καθόλου, η δ 2 περιµένει για ( )-6 = 20, η δ 3 για 12-8 = 4 και η δ 4 για (12+3)-14 = 1. Ο µέσος χρόνος αναµονής είναι λοιπόν ( )/4 = 6,25 πολύ µικρότερος από τον αντίστοιχο για την εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης, και ο µικρότερος δυνατός. Οι χρόνοι απόκρισης είναι: 12 για τη δ 1, 51 για τη δ 2, 7 για τη δ 3 και 12 για τη δ 4. Ο µέσος χρόνος απόκρισης είναι ( )/4 = 20,5, πολύ καλύτερος επίσης από την εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης. * Η αρχή αυτή εφαρµόζεται σε ορισµένα µεγάλα καταστήµατα όπου οι πελάτες που αγοράζουν µικρό αριθµό αντικειµένων εξυπηρετούνται σε ιδιαίτερα ταµεία. 212

11 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.2 Η δυσκολία στην υλοποίηση του αλγορίθµου αυτού είναι η εκτίµηση της διάρκειας για την έκρηξη ΚΜΕ κάθε διεργασίας. Στην περίπτωση του µακροχρόνιου χρονοδροµολογητή, οι χρήστες µπορούν να έχουν θέσει εκ των προτέρων ανώτατα όρια στο χρόνο εκτέλεσης του προγράµµατός τους, µε βάση τα οποία να γίνεται η επιλογή της συντοµότερης διεργασίας. Όµως στο βραχυχρόνιο χρονοδροµολογητή δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί εκ των προτέρων η επόµενη έκρηξη ΚΜΕ για µια διεργασία µπορεί βέβαια να εκτιµηθεί στατιστικά µε βάση τις προηγούµενες εκρήξεις ΚΜΕ, αλλά η εκτίµηση αυτή δεν είναι ακριβής και επιπλέον απαιτεί υπολογιστικό χρόνο. Εξυπηρέτηση µε βάση το λόγο απόκρισης Στους δυο αλγορίθµους που παρουσιάστηκαν οι παράµετροι που λαµβάνονται υπόψη είναι δυο: Στην εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης, ο αλγόριθµος εξετάζει τον πραγµατικό χρόνο αναµονής για κάθε µια διεργασία και επιλέγει αυτή µε το µεγαλύτερο χρόνο αναµονής. Στην εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια, ο αλγόριθµος ελέγχει τη διάρκεια της επόµενης έκρηξης ΚΜΕ και επιλέγει τη διεργασία µε τη µικρότερη έκρηξη. Βλέπουµε λοιπόν ότι οι δυο αλγόριθµοι είναι µάλλον µονόπλευροι ως προς τη χρονοδροµολόγηση ΚΜΕ. Μια µέση λύση θα προσπαθούσε να λάβει υπόψη και τις δυο αυτές παραµέτρους, συνδυάζοντάς τις σε µια. Αυτή η παράµετρος είναι ο λόγος απόκρισης (response ratio) και είναι: Λόγος Απόκρισης = Χρόνος Απόκρισης Χρόνος Εκτέλεσης + Χρόνος Αναµονής = Χρόνος Εκτέλεσης Χρόνος Εκτέλεσης Χρόνος Αναµονής 1+ Χρόνος Εκτέλεσης = Ο αλγόριθµος που βασίζεται στο λόγο απόκρισης ονοµάζεται αλγόριθµος εξυπηρέτησης µε βάση το λόγο απόκρισης (Highest Response Ratio First, HRF), και επιλέγει για εκτέλεση εκείνη τη διεργασία που έχει το µεγαλύτερο λόγο απόκρισης. Στο παράδειγµά µας, η διεργασία δ 1 που φθάνει πρώτη για εκτέλεση καταλαµβάνει την ΚΜΕ. Όσο αυτή εκτελείται, φθάνουν οι δ 2 και δ 3. Όταν η δ 1 ολοκληρωθεί, η δ 2 θα έχει χρόνο αναµονής 6 και η δ 3 θα έχει 4. Ο λόγος απόκρισης για τη δ 2 θα είναι λοιπόν 1+6/31 1,19 και για τη δ 3 θα είναι 1+4/3 2,33. Επιλέγεται λοιπόν η δ 3 για εκτέλεση, κατά τη διάρκεια της οποίας φθάνει η δ 4. Όταν και η δ 3 τελειώσει τη χρονική στιγµή 15, η δ 2 θα έχει περάσει 15-6 = 9 χρονικές µονάδες σε αναµονή και η δ 4 1. Ο λόγος απόκρισης για τη δ 2 θα είναι τώρα 1+9/31 1,29 και για τη δ 4 θα είναι 1+1/11 1,09. Αυτή τη φορά λοιπόν επιλέγεται η δ 2 για εκτέλεση και τελευταία εκτελείται η δ 4. Η ακολουθία εκτέλεσης φαίνεται στο σχήµα. Ο χρόνος αναµονής για τη δ 2 είναι (12+3)-6 = 9, για τη δ 3 είναι 12-8 = 4 και για τη δ 4 είναι ( )-14 = 32. Έτσι ο µέσος χρόνος αναµονής είναι ( )/4 = 11,25 µεγαλύτερος από το χρόνο της δ 1 δ 2 δ 3 δ 4 213

12 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα εξυπηρέτησης µε βάση τη διάρκεια, αλλά καλύτερος από την εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης. Οι χρόνοι απόκρισης εδώ είναι 12 για τη δ 1, 40 για τη δ 2, 7 για τη δ 3 και 43 για τη δ 4. Έτσι ο µέσος χρόνος απόκρισης γίνεται ( )/4 = 25,5. Συνοπτικά, τα αποτελέσµατα για τους τρεις αλγορίθµους φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί. Καλύτερος από τους τρεις για το συγκεκριµένο παράδειγµα είναι ο αλγόριθµος εξυπηρέτησης µε βάση τη διάρκεια και για τα δυο κριτήρια αξιολόγησης. Με βάση τη σειρά άφιξης (FCFS) Με βάση τη διάρκεια (SJF) Με βάση το λόγο απόκρισης (HRF) Μέσος χρόνος αναµονής 18,25 6,25 11,25 Μέσος χρόνος απόκρισης 32,50 20,50 24,50 Εξυπηρέτηση µε βάση την προτεραιότητα Οι τρεις µη διακοπτοί αλγόριθµοι που περιγράφηκαν στις προηγούµενες παραγράφους αποτελούν ειδική περίπτωση ενός γενικότερου αλγόριθµου, ο οποίος δροµολογεί διεργασίες µε βάση την προτεραιότητά (priority) τους. Στον αλγόριθµο αυτό, σε κάθε διεργασία αντιστοιχίζεται µια αριθµητική τιµή, που είναι η προτεραιότητά της, και η διεργασία µε τη µεγαλύτερη προτεραιότητα επιλέγεται κάθε φορά για εκτέλεση. Όταν δυο ή περισσότερες διεργασίες έχουν την ίδια προτεραιότητα, τότε επιλέγεται πρώτα η παλαιότερη, δηλαδή χρονοδροµολογούνται µε βάση τη σειρά άφιξης. Ας δούµε πώς εκφράζονται οι τρεις προηγούµενοι αλγόριθµοι µε βάση την προτεραιότητα: Στην εξυπηρέτηση µε βάση τη σειρά άφιξης, όλες οι διεργασίες έχουν την ίδια προτεραιότητα, π.χ. 1. Έτσι κάθε φορά επιλέγεται για εκτέλεση η παλαιότερη. Στην εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια, θέλουµε να εκτελείται πρώτη, να έχει δηλαδή τη µεγαλύτερη προτεραιότητα, η διεργασία µε τη µικρότερη έκρηξη ΚΜΕ. Πρέπει δηλαδή η προτεραιότητα να είναι µια ποσότητα που µεγαλώνει όταν η έκρηξη ΚΜΕ µικραίνει. Η ποσότητα 1/(έκρηξη ΚΜΕ) έχει αυτή την ιδιότητα, αφού είναι αντιστρόφως ανάλογη της έκρηξης ΚΜΕ και επιλέγεται για να παραστήσει την προτεραιότητα. Στην εξυπηρέτηση µε βάση το λόγο απόκρισης, θέλουµε να έχει τη µεγαλύτερη προτεραιότητα η διεργασία µε το µεγαλύτερο λόγο απόκρισης. Έτσι πολύ απλά µπορούµε να επιλέξουµε το λόγο απόκρισης για να παίξει το ρόλο της προτεραιότητας. Στους δυο πρώτους αλγορίθµους, η προτεραιότητα µιας διεργασίας καθορίζεται µια φορά, κατά την είσοδό της στη λίστα έτοιµων διεργασιών και δεν αλλάζει ξανά. Η προτεραιότητα που δεν αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής µιας διεργασίας ονοµάζεται στατική προτεραιότητα (static priority). Αντίθετα, στον αλγόριθµο εξυπηρέτησης µε βάση το λόγο απόκρισης, οι προτεραιότητες (δηλαδή οι λόγοι απόκρισης) των διεργασιών υπολογίζονται κάθε φορά που πρέπει να επιλεγεί µια διεργασία για εκτέλεση. Η προτεραιότητα που αλλάζει κατά τη ζωή µιας διεργασίας καλείται δυναµική προτεραιότητα (dynamic priority). Ένα πολύ ουσιαστικό πρόβληµα σε ορισµένους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης είναι ότι κάποια διεργασία µε αρκετά µικρή προτεραιότητα µπορεί να αναµένει για την εκτέλεσή της επ αόριστο. Κυρίως όταν οι προτεραιότητες είναι στατικές (όπως στην 214

13 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.2 εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια), σε ένα υπερφορτωµένο σύστηµα, µια διεργασία µε χαµηλή προτεραιότητα µπορεί πρακτικά να είναι αποκλεισµένη από την ΚΜΕ γιατί συνεχώς την υπερπηδούν άλλες, υψηλότερης προτεραιότητας. Μια λύση που µπορεί να δοθεί στο πρόβληµα αυτό είναι η τεχνική της γήρανσης (aging), η οποία αυξάνει την προτεραιότητα µιας διεργασίας µε την πάροδο του χρόνου, ώστε κάποια στιγµή να εκτελεστεί. Αυτή την τεχνική εφαρµόζει ουσιαστικά η εξυπηρέτηση µε βάση το λόγο απόκρισης: όσο περνά ο χρόνος και µια διεργασία δεν εκτελείται, ο λόγος απόκρισής της (άρα και η προτεραιότητά της) αυξάνει. ιακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης Στους διακοπτούς αλγορίθµους µια διεργασία δεν καταλαµβάνει την ΚΜΕ για όλη τη διάρκεια της έκρηξης ΚΜΕ. Το ΛΣ µπορεί να τη διακόψει και να παραχωρήσει την ΚΜΕ σε κάποια άλλη διεργασία, η οποία (όπως κρίνει το ΛΣ) πρέπει να προηγηθεί στην εκτέλεσή της. Την ώρα που ο ζαχαροπλάστης (ΚΜΕ) εκτελεί ένα στάδιο µιας συνταγής (έκρηξη ΚΜΕ), µπαίνει στο κατάστηµα ένας πελάτης που βιάζεται πολύ. Οι οδηγίες (ΛΣ) προς το ζαχαροπλάστη για την εξυπηρέτηση των πελατών προβλέπουν ότι κάθε φορά που ένας νέος πελάτης έρχεται, εξετάζεται η συνταγή και οι ανάγκες του. Αν ικανοποιεί κάποιες προϋποθέσεις, τον εξυπηρετεί αµέσως, διακόπτοντας αυτόν που εξυπηρετούσε µέχρι τότε. Οι προϋποθέσεις που πρέπει να ικανοποιεί ο πελάτης για να του παραχωρηθεί η προτεραιότητα αποτελούν το συγκεκριµένο διακοπτό αλγόριθµο χρονοδροµολόγησης. ιακοπτή εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια Κάθε φορά που ένας νέος πελάτης µπαίνει στο ζαχαροπλαστείο, ο ζαχαροπλάστης υπολογίζει το χρόνο που χρειάζεται για να τον εξυπηρετήσει, και το συγκρίνει µε το χρόνο που χρειάζεται για να ολοκληρώσει τη συνταγή την οποία εκτελεί εκείνη τη στιγµή. Αν ο νέος πελάτης απαιτεί λιγότερο χρόνο, τότε σταµατά τη συνταγή που εκτελούσε και ξεκινά τη δική του. Στο διακοπτό αλγόριθµο εξυπηρέτησης µε βάση τη διάρκεια (Preemptive Shortest Job First), κάθε φορά που µια νέα διεργασία εισέρχεται στη λίστα έτοιµων διεργασιών για εκτέλεση, ελέγχεται αν η διάρκεια της έκρηξης ΚΜΕ που θα εκτελέσει είναι µικρότερη από το χρόνο που αποµένει στη διεργασία η οποία εκτελείται. Στην περίπτωση αυτή, η διεργασία που εκτελείται διακόπτεται αµέσως και η νέα διεργασία παίρνει τη θέση της. Η διεργασία που διακόπηκε τοποθετείται πάλι στη λίστα έτοιµων διεργασιών. Όταν µια διεργασία ολοκληρώσει την εκτέλεσή της, επιλέγεται από τη λίστα έτοιµων διεργασιών εκείνη µε τη συντοµότερη έκρηξη ΚΜΕ και της παραχωρείται η ΚΜΕ, όπως ακριβώς και στη µη διακοπτή παραλλαγή του αλγορίθµου. Στο παράδειγµα που χρησιµοποιήθηκε και προηγουµένως, η διεργασία δ 1 φθάνει τη χρονική στιγµή 0 και αρχίζει να εκτελείται. Τη χρονική στιγµή 6 δ φθάνει η διεργασία δ 2, που θα έχει 1 διάρκεια 31 µονάδες. Στη δ δ 2 1 αποµένουν 6 µονάδες για να δ 3 τελειώσει, λιγότερες από το χρόνο δ 4 της δ 2, οπότε η δ 1 συνεχίζει να 215

14 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα εκτελείται. Τη χρονική στιγµή 8 όµως φθάνει η διεργασία δ 3 µε διάρκεια 3, ενώ στην δ 1 αποµένουν 4 χρονικές µονάδες εκτέλεσης. Έτσι η δ 1 διακόπτεται και αρχίζει να εκτελείται η δ 3, η οποία ολοκληρώνεται τη στιγµή 11. Τότε υπάρχουν δυο διεργασίες για εκτέλεση: η δ 1, στην οποία αποµένουν 4 χρονικές µονάδες για να ολοκληρωθεί, και η δ 2 η οποία απαιτεί 31 χρονικές µονάδες. Επιλέγεται βέβαια η δ 1 και αρχίζει να εκτελείται. Τη χρονική στιγµή 14, και ενώ η δ 1 εκτελείται ακόµα, φθάνει στη λίστα έτοιµων διεργασιών η δ 4 που απαιτεί 11 χρονικές µονάδες. Αφού στη δ 1 αποµένει µόνο µια χρονική µονάδα το ΛΣ δεν τη διακόπτει και την αφήνει να ολοκληρωθεί. Όταν τελειώσει, οι υποψήφιες διεργασίες είναι: η δ 2 µε διάρκεια 31 και η δ 4 µε διάρκεια 11. Επιλέγεται η δ 4 και αφού ολοκληρωθεί εκτελείται και η δ 2. Η δ 1 περνά σε αναµονή για 3 χρονικές µονάδες, κατά τις οποίες εκτελείται η δ 3 (που δεν περιµένει καθόλου). Η δ 2 περιµένει για 20 χρονικές µονάδες και η δ 4 για µια. Ο µέσος χρόνος αναµονής είναι ( )/4 = 6. Αυτός είναι καλύτερος και από τον καλύτερο µη διακοπτό αλγόριθµο, τον SJF, που είχε µέσο χρόνο αναµονής 6,25. Η διεργασία δ 1 έχει χρόνο απόκρισης 15, η δ 2 51, η δ 3 3 και η δ Έτσι, ο µέσος χρόνος απόκρισης είναι ( )/4 = 20,25, καλύτερος και αυτός από όλους τους µη διακοπτούς αλγορίθµους (αν και η διαφορά του από το µη διακοπτό SJF είναι ελάχιστη). Βέβαια στους υπολογισµούς µας δεν έχουµε λάβει υπόψη την επιβάρυνση που προκαλεί η εκτέλεση του χρονοδροµολογητή. δ 1 δ 2 δ 3 δ 4 Χρονοδροµολόγηση κυκλικής επαναφοράς Ο αλγόριθµος κυκλικής επαναφοράς (Round Robin - RR) έχει σχεδιασθεί ειδικά για συστήµατα καταµερισµού χρόνου (time sharing) όπου δίνεται ένα µικρό ποσό χρόνου εναλλάξ σε κάθε διεργασία. Αυτό το µικρό ποσό χρόνου, όπως ήδη έχουµε πει, ονοµάζεται κβάντο χρόνου (time quantum) και έχει συνήθως διάρκεια της τάξης των 10 msec. Η λίστα έτοιµων διεργασιών είναι η ουρά στην οποία περιµένουν οι διεργασίες. Κάθε φορά που περνά ένα κβάντο χρόνου, η ΚΜΕ διακόπτει την τρέχουσα διεργασία και την τοποθετεί στο τέλος της λίστας έτοιµων διεργασιών. Αφαιρεί στη συνέχεια τη διεργασία που βρίσκεται στην αρχή της ουράς και την παραχωρεί στην ΚΜΕ για το επόµενο κβάντο χρόνου. Αν µια διεργασία ολοκληρώσει την εκτέλεσή της προτού τελειώσει το κβάντο χρόνου που της έχει παραχωρηθεί, απελευθερώνει οικειοθελώς την ΚΜΕ και το ΛΣ παραχωρεί την ΚΜΕ στην επόµενη έτοιµη διεργασία. Αν υπάρχει µόνο µια διεργασία στο σύστηµα, τότε της παραχωρούνται διαδοχικά κβάντα χρόνου. Το πλάνο εκτέλεσης του παραδείγµατος µε τον αλγόριθµο κυκλικής επαναφοράς φαίνεται στο σχήµα, για κβάντο 5 µονάδων χρόνου. Παρατηρούµε ότι οι διεργασίες που εισάγονται στη λίστα έτοιµων διεργασιών την ώρα που κάποια άλλη εκτελείται πρέπει να περιµένουν να έρθει η σειρά τους για εκτέλεση µετά από 1, 2 ή και 3 κβάντα χρόνου. Αυτό συµβαίνει γιατί κάθε νέα διεργασία τοποθετείται στο τέλος της λίστας έτοιµων διεργασιών, οπότε πρέπει πρώτα να εκτελεστούν όλες όσες προηγούνται (για ένα κβάντο χρόνου η κάθε µια) και µετά αυτή. Επίσης βλέπουµε ότι, αν µια διεργασία ολοκληρωθεί πριν τελειώσει το κβάντο χρόνου της (π.χ. η δ 3 τελειώνει τη χρονική στιγµή 18 ενώ το κβάντο χρόνου τελείωνε στην 20), 216

15 ιαχείριση ΚΜΕ στα Λειτουργικά Συστήµατα Μάθηµα 8.2 η ΚΜΕ παραχωρείται αµέσως για ένα ολόκληρο κβάντο χρόνου στην επόµενη διεργασία. Όπως φαίνεται στο σχήµα, η δ 1 περνά συνολικά 8 χρονικές µονάδες σε αναµονή, η δ 2 περνά 20 χρονικές µονάδες, η δ 3 7 και η δ Ο µέσος χρόνος αναµονής είναι λοιπόν ( )/4 = 12,5 µονάδες χρόνου. Αυτός είναι ένας µεγάλος µέσος χρόνος αναµονής, αλλά αντισταθµίζεται από το γεγονός ότι στους χρήστες δίνεται η εντύπωση ότι οι διεργασίες τους εκτελούνται όντως παράλληλα. Από το σχήµα επίσης µπορούµε να υπολογίσουµε τους χρόνους απόκρισης για τις τέσσερις διεργασίες: 20 για τη δ 1, 51 για τη δ 2, 10 για τη δ 3 και 31 για τη δ 4. Ο µέσος χρόνος απόκρισης είναι λοιπόν ( )/4 = 28. Η επίδοση του αλγορίθµου κυκλικής επαναφοράς επηρεάζεται σηµαντικά από την επιλογή της διάρκειας που θα έχει το κβάντο χρόνου. Αν αυτό έχει πολύ µεγάλη τιµή, τότε ο αλγόριθµος πρακτικά εκφυλίζεται στον αλγόριθµο εξυπηρέτησης µε βάση τη σειρά άφιξης (FCFS), ο οποίος όπως είδαµε δεν έχει πολύ καλές επιδόσεις. Αν όµως, από την άλλη, το κβάντο χρόνου είναι πολύ µικρό, γίνονται πολλές εναλλαγές από τη µια διεργασία στην άλλη, οι οποίες επιβαρύνουν αρκετά το σύστηµα. Πρέπει λοιπόν η τιµή του κβάντου χρόνου να είναι τέτοια ώστε η επιβάρυνση της εναλλαγής µεταξύ των διεργασιών να µην είναι σπουδαία. Ένας καλός κανόνας για τον προσδιορισµό ενός ικανοποιητικού κβάντου χρόνου απαιτεί να είναι µεγαλύτερο σε διάρκεια από το 80% των εκρήξεων ΚΜΕ των διαφόρων διεργασιών. Το κυριότερο πλεονέκτηµα του αλγορίθµου κυκλικής επαναφοράς είναι ότι διευκολύνει τις µικρές διεργασίες να εκτελεστούν, διότι αυτές ολοκληρώνονται σχετικά γρήγορα, χωρίς να περάσουν πολύ χρόνο σε αναµονή. 217

16 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Ανακεφαλαίωση Η µεθοδολογία που ακολουθεί το ΛΣ για να κάνει τη χρονοδροµολόγηση, δηλαδή ο αλγόριθµος χρονοδροµολόγησης που χρησιµοποιεί, µπορεί να αξιολογηθεί µε διάφορα κριτήρια: το χρόνο απόκρισης, ανακύκλωσης ή αναµονής, τη ρυθµαπόδοση ή τη χρησιµοποίηση της ΚΜΕ. Οι αλγόριθµοι, ανάλογα µε το αν επιτρέπουν στις διεργασίες να εκτελέσουν ακέραιες τις εκρήξεις ΚΜΕ ή όχι διακρίνονται σε µη διακοπτούς και διακοπτούς αντίστοιχα. Οι τρεις κυριότεροι µη διακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης επιλέγουν τη διεργασία που θα εκτελεστεί στην ΚΜΕ (για όλη την έκρηξη ΚΜΕ αφού είναι µη διακοπτοί) µε βάση τη σειρά άφιξης των διεργασιών στη λίστα έτοιµων διεργασιών, τη διάρκεια της έκρηξης ΚΜΕ ή το λόγο απόκρισης. Και οι τρεις µπορούν να θεωρηθούν εφαρµογές της χρονοδροµολόγησης µε βάση την προτεραιότητα. Οι διακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης επιτρέπουν τη διακοπή µιας διεργασίας προτού αυτή ολοκληρώσει την έκρηξη ΚΜΕ της, για να παραχωρηθεί η ΚΜΕ σε κάποια άλλη διεργασία. Οι πιο διαδεδοµένοι διακοπτοί αλγόριθµοι είναι ο διακοπτός SJF (µε βάση τη διάρκεια) και ο αλγόριθµος κυκλικής επαναφοράς που χρησιµοποιείται στα συστήµατα καταµερισµού χρόνου. Γλωσσάριο όρων Αλγόριθµος Κυκλικής Επαναφοράς Αλγόριθµος Χρονοδροµολόγησης Βαθµός Χρησιµοποίησης της ΚΜΕ Γήρανση ιακοπτή Εξυπηρέτηση µε Βάση τη ιάρκεια ιακοπτός Αλγόριθµος υναµική Προτεραιότητα Εξυπηρέτηση µε Βάση τη ιάρκεια Εξυπηρέτηση µε Βάση τη Σειρά Άφιξης Εξυπηρέτηση µε Βάση το Λόγο Απόκρισης Λόγος Απόκρισης Μη ιακοπτός Αλγόριθµος Προτεραιότητα Ρυθµαπόδοση Στατική Προτεραιότητα Χρόνος Ανακύκλωσης Χρόνος Αναµονής Χρόνος Απόκρισης Round Robin - RR Scheduling Algorithm CPU Utilization Aging Preemptive Shortest Job First Preemptive Algorithm Dynamic Priority Shortest Job First - SJF First Come First Served - FCFS Highest Response Ratio First - HRF Response Ratio Non Preemptive Algorithm Priority Throughput Static Priority Turnaround Time Waiting Time Response Time Ερωτήσεις? Ποια είναι τα βασικά κριτήρια αξιολόγησης για αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης;? Ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες αλγορίθµων χρονοδροµολόγησης;? Ανάφερε τους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης που υπάρχουν σε µη διακοπτή και σε διακοπτή έκδοση.? Ανάφερε τους αλγορίθµους χρονοδροµολόγησης που υπάρχουν µόνο σε διακοπτή έκδοση. 218

17 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 8 Τι µάθαµε σε αυτό το κεφάλαιο Η χρονοδροµολόγηση σε ένα ΛΣ αποφασίζει ποια διεργασία θα χρησιµοποιεί ανά πάσα στιγµή την ΚΜΕ. Η χρονοδροµολόγηση µπορεί να γίνει στο βραχυχρόνιο, το µακροχρόνιο και το µεσοχρόνιο επίπεδο. Οι αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης διακρίνονται σε διακοπτούς και µη διακοπτούς. Μερικοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης είναι η εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια, το λόγο απόκρισης, την άφιξη, την προτεραιότητα και η κυκλική εναλλαγή. Βιβλιογραφία Πηγές Παπακωσταντίνου Γ., Ν. Μπιλάλη, Π. Τσανάκα, Λειτουργικά Συστήµατα: Αρχές Λειτουργίας, Συµµετρία, Silberschatz A., Peterson J., Galvin P., Operating System Concepts, Addison - Wesley,

Μάθημα 6 ο. Χρονοδρομολόγηση (Scheduling)

Μάθημα 6 ο. Χρονοδρομολόγηση (Scheduling) Μάθημα 6 ο Χρονοδρομολόγηση (Scheduling) Σκοπός του μαθήματος Στην ενότητα αυτή θα εξηγήσουμε το ρόλο και τη λειτουργία της χρονοδρομολόγησης σε ένα Λειτουργικό Σύστημα. Θα μάθουμε: Να ορίζουμε τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 7 ο. Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης

Μάθημα 7 ο. Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Μάθημα 7 ο Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Σκοπός του μαθήματος Στην ενότητα αυτή θα εξηγήσουμε το ρόλο και την αξιολόγηση των αλγορίθμων χρονοδρομολόγησης, και θα παρουσιάσουμε τους κυριότερους. Θα μάθουμε:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης

Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης Μάθημα 7: Αλγόριθμοι Χρονοδρομολόγησης 7.1 Ορισμός Στόχοι Αλγόριθμο χρονοδρομολόγησης (scheduling algorithm) ονομάζουμε την μεθοδολογία την οποία χρησιμοποιεί ο κάθε χρονοδρομολογητής (βραχυχρόνιος, μεσοχρόνιος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων - Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού. Εργαστηριακή Άσκηση

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων - Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού. Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστηριακή Άσκηση Οι Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού First Come First Serve (FCFS), Shortest Job First (SJF), Round Robin (RR), Priority Weighted (PRI) Επιμέλεια: Βασίλης Τσακανίκας Περιεχόμενα Αλγόριθμοι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Εργαστηριακή Άσκηση. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων Οι First Come First Serve (FCFS), Shortest Job First (SJF), Round Robin (RR), Priority Weighted (PRI) Β. Τσακανίκας Β. Ταμπακάς Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ)

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Διαχείριση Κεντρικής Μονάδας Επεξεργασίας (CPU) Βασίλης Σακκάς 4/12/2013 1 Xρονοδρομολόγηση Διεργασιών 1 Η χρονοδρομολόγηση σε ένα Λ/Σ αποφασίζει ποια διεργασία θα χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Λειτουργικά συστήματα Ομαδικής Επεξεργασίας... 3 Λειτουργικά συστήματα πολυπρογραμματισμού... 3 Λειτουργικά συστήματα καταμερισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Διδακτικοί Στόχοι

Κεφάλαιο 3. Διδακτικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3 Σε ένα υπολογιστικό σύστημα η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) εκτελεί τις εντολές που βρίσκονται στην κύρια μνήμη του. Οι εντολές αυτές ανήκουν σε προγράμματα τα οποία, όταν εκτελούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES)

Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES) Μάθημα 3 ο ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (PROCESSES) Εισαγωγή H κεντρική μονάδα επεξεργασίας (ΚΜΕ) και η κύρια μνήμη αποτελούν τα βασικά δομικά στοιχεία ενός υπολογιστικού συστήματος. Η πρώτη εκτελεί εντολές χειρισμού δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Διδάσκων: Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 Χρονοδρομολογητής ή χρονοπρογραμματιστής (scheduler) είναι το τμήμα του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αντώνης Σταµατάκης

Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αντώνης Σταµατάκης Εισαγωγή στην Πληροφορική Α σ κ ή σ ε ι ς σ τ η ν Χ ρ ο ν ο δ ρ ο µ ο λ ό γ η σ η ς Αντώνης Σταµατάκης Αλγόριθµοι Χρονοδροµολόγησης (1/5) Υπάρχουν διάφοροι αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης της κεντρικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Κ Διαμαντάρας, Λειτουργικά Συστήματα, Τμήμα Πληροφορικής ΤΕΙΘ Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 9 «Δρομολόγηση Διεργασιών» Διδάσκων: Δ, Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 Δρομολόγηση σε σύστημα ενός επεξεργαστή 1. Εισαγωγή 2. Κριτήρια αποτίμησης της απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετός Παρουσίασης

Σκελετός Παρουσίασης Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άδεια χρήσης άλλου τύπου, αυτή πρέπει να αναφέρεται ρητώς. Σκελετός

Διαβάστε περισσότερα

Δρομολόγηση σε σύστημα ενός επεξεργαστή

Δρομολόγηση σε σύστημα ενός επεξεργαστή Δρομολόγηση σε σύστημα ενός επεξεργαστή 1. Εισαγωγή 2. Κριτήρια αποτίμησης της απόδοσης 3. Κριτήρια βελτιστοποίησης 4. Τύποι δρομολόγησης του επεξεργαστή 5. Ο κύκλος καταιγισμού CPU-I/O 6. Πολιτικές δρομολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 11 : Δρομολόγηση Διεργασιών 1/3 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση Επεξεργαστή

ροµολόγηση Επεξεργαστή ροµολόγηση Επεξεργαστή Κεφάλαιο 9 Στόχοι της ροµολόγησης Χρόνος Απόκρισης Throughput Αποδοτική χρήση επεξεργαστή Τύποι ροµολόγησης Μακροπρόθεσµη δροµολόγηση Μεσοπρόθεσµη δροµολόγηση Βραχυπρόθεσµη δροµολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Το Λ.Σ. είναι υπεύθυνο για την κατανομή των πόρων του συστήματος (επεξεργαστές, μνήμη, αποθηκευτικά μέσα και συσκευές εισόδου/εξόδου) στα διάφορα ανταγωνιζόμενα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 5 XPONO POMOΛOΓHΣH

ENOTHTA 5 XPONO POMOΛOΓHΣH ENOTHTA 5 Περιεχόµενα 1. Xρονοδροµολόγηση 2. Eίδη χρονοδροµολόγησης 3. Στόχοι και κριτήρια της χρονοδροµολόγησης 4. Tαξινόµηση αλγόριθµων χρονοδροµολόγησης 5. Xρονοδροµολόγηση µε βάση τον χρόνο εισόδου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση

Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 6 (Κεφάλαιο 9) Χρονοδρομολόγηση Οι διαφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Ο βασικός παράγοντας είναι ο χρόνος αξιοποίησης του επεξεργαστή Ελάχιστος αριθµός πράξεων και όχι µακρόχρονες αιτήσεις Ε/Ε

Ο βασικός παράγοντας είναι ο χρόνος αξιοποίησης του επεξεργαστή Ελάχιστος αριθµός πράξεων και όχι µακρόχρονες αιτήσεις Ε/Ε Εισαγωγή Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 «ροµολόγηση ιεργασιών (1/2)» ροµολόγηση σε συστήµατα µε έναν επεξεργαστή ροµολόγηση σε πολυεπεξεργαστικά συστήµατα ροµολόγηση σε κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μάθηµα 1 Ο ρόλος του ΛΣ Υλικό Υπολογιστικό σύστηµα Λειτουργικό σύστηµα Λογισµικό Προγράµµατα εφαρµογής Στόχοι του ΛΣ Χρήστες ιευκόλυνση των χρηστών ιευκόλυνση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 13 : Δρομολόγηση Διεργασιών 3/3 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 12 : Δρομολόγηση Διεργασιών 2/3 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα Φορτώθηκε Προσπελάστηκε Συχνότητα R Μ (dirty)

Σελίδα Φορτώθηκε Προσπελάστηκε Συχνότητα R Μ (dirty) Ιδεατή Μνήμη Άσκηση 1: Ένας υπολογιστής έχει τέσσερα πλαίσια σελίδων. Οι χρονικές στιγμές φόρτωσης, τελευταίας προσπέλασης, ο αριθμός αναφορών και τα bit αναφοράς (R) και μεταβολής (M ή dirty ) φαίνονται

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή»

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Σκοπός Μαθήματος Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Θεωρία: Βασικές έννοιες των λειτουργικών συστημάτων Βασικές αρχές σχεδιασμού τους Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Εργαστήριο: Πρακτική εξάσκηση στη χρήση των λειτουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 9

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 9 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 9 Κεφάλαιο 9 ιαχείριση Μνήµης στα Λειτουργικά Συστήµατα Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να σου γνωρίσει τον τρόπο µε τον οποίο ένα

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling)

Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling) Χρονοπρογραµµατισµός ΚΜΕ (CPU Scheduling) Για τη δηµιουργία των διαφανειών έχει χρησιµοποιηθεί υλικό από τις διαφάνειες παραδόσεων που βασίζονται στο βιβλίο, Silberschatz, Galvin and Gagne, Operating Systems

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοπρογραµµατισµός ιεργασιών (Process Scheduling)

Χρονοπρογραµµατισµός ιεργασιών (Process Scheduling) Χρονοπρογραµµατισµός ιεργασιών (Process Scheduling) Περίληψη Χρονοπρογραµµατισµός διεργασιών και κριτήρια Κατηγορίες χρονοπρογραµµατιστών λγόριθµοι χρονοπρογραµµατισµού Χρονοπρογραµµατισµός Η πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήµατα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήµατα B Μέρος Συντονισµός Δραστηριοτήτων Υπολογιστή Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley Εισαγωγή Σήµερα θα περιγράψουµε πως ένα λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ Σημειώσεις Θεωρίας Αθήνα 2015 Μάθημα 1: Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Γενικά Κάθε υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: Υπολογιστικό Σύστημα Υλικό (Hardware) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 7 «Διαχείριση Μνήμης» Διδάσκων: Δ. Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 Κύρια Μνήμη 1. Εισαγωγή 2. Βασική διαχείριση μνήμης 3. Μνήμη και πολυπρογραμματισμός 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κεφ. 5 Λειτουργικά Συστήματα 1

Κεφάλαιο 5. Κεφ. 5 Λειτουργικά Συστήματα 1 Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 5 Κεφ. 5 Λειτουργικά Συστήματα 1 Διαχείριση Κεντρικής Μνήμης Στην Κεντρική (κύρια) Μνήμη του Η/Υ αποθηκεύονται ανα πάσα στιγμή όλα τα προγράμματα που εκτελούνται στην ΚΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοδρομολογητής Κυκλικής Επαναφοράς

Χρονοδρομολογητής Κυκλικής Επαναφοράς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχ. και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων 4 η Εργαστηριακή Άσκηση: Χρονοδρομολογητής Κυκλικής Επαναφοράς Λειτουργικά Συστήματα Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Εισαγωγή στην Πληροφορική Αστροφυσικός Αναπλ. Καθηγητής ΕΜΠ romylos@survey.ntua.gr Λειτουργικά συστήµατα, διεργασίες και δροµολόγηση Σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή

Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή Μάθημα 8: Επικοινωνία Συσκευών με τον Επεξεργαστή 8.1 Τακτική σάρωση (Polling) Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα πληκτρολόγιο συνδεδεμένο σε ένα υπολογιστικό σύστημα. Το πληκτρολόγιο είναι μια μονάδα εισόδου.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Διδάσκων: Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μνήμη : Πόρος ζωτικής σημασίας του οποίου η διαχείριση απαιτεί ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα

Κατανεμημένα Συστήματα Κατανεμημένα Συστήματα Σημειώσεις εργαστηρίου Lab#7 - Διεργασίες, Nήματα, Πολυνημάτωση στη Python Νεβράντζας Βάιος-Γερμανός Λάρισα, Φεβρουάριος 2013 Lab#7 - Διεργασιές, Νη ματα, Πολυνημα τωση στη Python,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Εικονική Μνήµη Κεφάλαιο 8 Υλικό και δοµές ελέγχου Οι αναφορές στην µνήµη υπολογίζονται δυναµικά κατά την εκτέλεση Ηδιεργασίαχωρίζεταισετµήµατα τα οποία δεν απαιτείται να καταλαµβάνουν συνεχόµενες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διεργασίες (μοντέλο μνήμης & εκτέλεσης) Προγραμματισμός II 1

Διεργασίες (μοντέλο μνήμης & εκτέλεσης) Προγραμματισμός II 1 Διεργασίες (μοντέλο μνήμης & εκτέλεσης) Προγραμματισμός II 1 lalis@inf.uth.gr Πρόγραμμα και εκτέλεση προγράμματος Ο εκτελέσιμος κώδικας αποθηκεύεται σε ένα αρχείο Το αρχείο είναι μια «παθητική» οντότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software)

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software) ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software) Το Λογισµικό του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Περιεχόµενα Ορισµός Λογισµικού Κατηγορίες Λογισµικό Συστήµατος Λογισµικό Εφαρµογών Το λογισµικό είναι: Το λογισµικό Το σύνολο των προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Πληροφορικής Ενότητα 8η: Συσκευές Ε/Ε - Αρτηρίες Άσκηση 1: Υπολογίστε το µέσο χρόνο ανάγνωσης ενός τµήµατος των 512 bytes σε µια µονάδα σκληρού δίσκου µε ταχύτητα περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Λειτουργικά Συστήματα Ι Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Δομή Η/Υ Ο Η/Υ αποτελείται από δυο βασικά στοιχεία: Υλικό (το ηλεκτρονικό-μηχανικό μέρος πχ συσκευές, πλακέτες κλπ) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5: Διεργασίες ΙΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα Πληροφορική 2 Λειτουργικά Συστήματα 1 2 Λογισμικό Υπολογιστών Υπολογιστής Υλικό Λογισμικό Λειτουργικό Σύστημα Προγράμματα Εφαρμογών 3 Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Λειτουργικό Σύστημα (ΛΣ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access)

Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access) Μάθημα 3.8 Τεχνικές μεταφοράς δεδομένων Λειτουργία τακτικής σάρωσης (Polling) Λειτουργία Διακοπών DMA (Direct Memory Access) Μελετώντας το μάθημα θα μπορείς να ξέρεις τη λειτουργία του Polling να ξέρεις

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Πληροφορικής. Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2. Φθινοπωρινό Εξάµηνο Διδάσκων: E. Μαρκάκης

Τµήµα Πληροφορικής. Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2. Φθινοπωρινό Εξάµηνο Διδάσκων: E. Μαρκάκης Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Πληροφορικής Φθινοπωρινό Εξάµηνο 2016 Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2 Διδάσκων: E. Μαρκάκης Ουρές προτεραιότητας - Προσοµοίωση της λειτουργίας ενός print server Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός (ή Χρονοδρομολόγηση ή Δρομολόγηση)

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός (ή Χρονοδρομολόγηση ή Δρομολόγηση) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός (ή Χρονοδρομολόγηση ή Δρομολόγηση) Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρέχει µια διεπαφή (interface) ανάµεσα στο υλισµικό και στα προγράµµατα εφαρµογών/χρηστών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρέχει µια διεπαφή (interface) ανάµεσα στο υλισµικό και στα προγράµµατα εφαρµογών/χρηστών. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Υλισµικό (Hardware) Επεξεργαστής-ΚΜΕ (Processor, CPU): εκτέλεση εντολών Μνήµη (Memory): προσωρινή αποθήκευση πληροφοριών Μονάδες ε/ε (I/O devices): Μονάδες δίσκων: Μόνιµη αποθήκευση πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Δρ. Κουζαπάς Δημήτριος Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Λειτουργικά συστήματα Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τη διάκριση μεταξύ Λογισμικού Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΥΤΔ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΗΥ222) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Τελική Εξέταση Σεπτεμβρίου 2009, Χρόνος: 2:30

ΤΜΗΜΑ ΜΗΥΤΔ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΗΥ222) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Τελική Εξέταση Σεπτεμβρίου 2009, Χρόνος: 2:30 4 Σεπτεμβρίου 2009 Σελ. 1/6 ΤΜΗΜΑ ΜΗΥΤΔ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΗΥ222) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Τελική Εξέταση Σεπτεμβρίου 2009, Χρόνος: 2:30 Θέμα 1 (3 μονάδες) α) (0,75

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου

Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Η χρήση του χρόνου Μ.Στεφανιδάκης Συστήματα πραγματικού χρόνου: ελεγκτής και ελεγχόμενο σύστημα real-time system

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 4.1 Λογισμικό συστήματος (application software) Καραμαούνας Πολύκαρπος 2 Λογισμικό εφαρμογών (application software): προγράμματα για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοδρομολόγηση Ι Μοντέλα διεργασιών, Προθεσμίες και Αλγόριθμοι

Χρονοδρομολόγηση Ι Μοντέλα διεργασιών, Προθεσμίες και Αλγόριθμοι Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Χρονοδρομολόγηση Ι Μοντέλα διεργασιών, Προθεσμίες και Αλγόριθμοι Μ.Στεφανιδάκης Χρονοδρομολόγηση (scheduling) αλγόριθμος επιλογή (init) READY RUNNING (terminate)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Γράψτε τις επόμενες διαδικασίες σε όποια γλώσσα προγραμματισμού προτιμάτε:

ΛΥΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Γράψτε τις επόμενες διαδικασίες σε όποια γλώσσα προγραμματισμού προτιμάτε: ΛΥΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Πρόβλημα 1: Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, εφαρμόζοντας την αρχή της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων μετέτρεψε τις τουαλέτες των φοιτητών σε κοινές τουαλέτες. Προς αποφυγή όμως παρεξηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4. Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4 Λογισμικό Συστήματος 4.1 Λογισμικό συστήματος Λογισμικό εφαρμογών (application software):προγράμματα για την αντιμετώπιση εξειδικευμένων προβλημάτων π.χ. επεξεργασία κειμένου, μισθοδοσία κλπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ 2.1 Εισαγωγή Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί για να προσομοιωθεί ένα σύστημα έχει άμεση σχέση με το μοντέλο που δημιουργήθηκε για το σύστημα. Αυτό ισχύει και

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών και Αρχές Τηλεπισκόπησης

Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών και Αρχές Τηλεπισκόπησης Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών και Αρχές Τηλεπισκόπησης Ενότητα: Λειτουργικά Συστήµατα, Συστήµατα Batch και Time Sharing Γεώργιος Σκιάνης Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Σελίδα 2 1. Περιεχόµενα ενότητας...

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες»

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» 1. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» Διδάσκων: Δ Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Η έννοια της διεργασίας (process) είναι θεμελιώδης για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 10

Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 10 Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστηµάτων & Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 10 Κεφάλαιο 10 ιαχείριση Αρχείων στα Λειτουργικά Συστήµατα Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να περιγράψει τη διαχείριση των αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 1 : Εισαγωγή Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα 1 (ΗΥ321) Διάλεξη 3: Χρονοδρομολόγηση Σε αυτό το Επεισόδιο: Χρονοδρομολόγηση 2 Ανάθεσε m διεργασίες σε n επεξεργαστές CPU CPU CPU Το Πρόβλημα; 3 Ποιος; θα τρέξει στον επόμενο τόνο;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διεργασίες Β Τάξη ΕΠΑΛ

Κεφάλαιο 4 Διεργασίες Β Τάξη ΕΠΑΛ Κεφάλαιο 4 Διεργασίες Β Τάξη ΕΠΑΛ Καθ. Παπαδάκη Αν. Λειτουργικά Συστήματα 1 Περιγραφή Διεργασίας Στους υπολογιστές που έχουν μια μόνο ΚΜΕ, σε κάθε χρονική στιγμή μπορεί να εκτελείται μια μόνο εντολή γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΙΕΞΟΔΑ. Λειτουργικά Συστήματα Ι. Διδάσκων: Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι

ΑΔΙΕΞΟΔΑ. Λειτουργικά Συστήματα Ι. Διδάσκων: Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΑΔΙΕΞΟΔΑ Διδάσκων: Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 ΑΔΙΕΞΟΔΑ 2 ΠΟΡΟΙ Υπάρχουν δύο τύποι πόρων σε υπολογιστικά συστήματα: Προεκτοπίσιμοι πόροι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321)

Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321) Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321) Διάλεξη 11: Δίσκοι Πώς είναι; Η πρώτη εντύπωση Η γυμνή αλήθεια Και ναι, όντως, υπάρχει μέσα δίσκος Και ναι, είναι και σκληρός Ας Γνωριστούμε Καλύτερα Κατ ακρίβεια έχει πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα (από το βιβλίο του Brookshear) B Μέρος Συντονισμός Δραστηριοτήτων Υπολογιστή Εισαγωγή Σήμερα θα περιγράψουμε πως ένα λειτουργικό σύστημα συντονίζει την εκτέλεση Λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ)

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Διαχείριση Μνήμης Βασίλης Σακκάς 6/12/2013 1 Διαχείριση Μνήμης 1 Το τμήμα του Λ/Σ που διαχειρίζεται τη μνήμη λέγεται Διαχειριστής Μνήμης (Memory manager). Καθήκον του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5: ΛΣ Κατανεμημένα & Πραγματικού Χρόνου. Χρονοπρογραμματισμός. Πολιτικές/Μηχανισμοί. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Κλειώ Σγουροπούλου Λειτουργικό Σύστημα Ένα πρόγραμμα που διαχειρίζεται τους πόρους ενός υπολογιστικού συστήματος και ενεργεί ως μεσάζων μεταξύ του χρήστη και των πόρων αυτών user

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ)

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) Συσκευές αποθήκευσης Ένας υπολογιστής προκειµένου να αποθηκεύσει δεδοµένα χρησιµοποιεί δύο τρόπους αποθήκευσης: Την Κύρια Μνήµη Τις συσκευές µόνιµης αποθήκευσης (δευτερεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Άρα, Τ ser = (A 0 +B 0 +B 0 +A 0 ) επίπεδο 0 + (A 1 +B 1 +A 1 ) επίπεδο 1 + +(B 5 ) επίπεδο 5 = 25[χρονικές µονάδες]

Άρα, Τ ser = (A 0 +B 0 +B 0 +A 0 ) επίπεδο 0 + (A 1 +B 1 +A 1 ) επίπεδο 1 + +(B 5 ) επίπεδο 5 = 25[χρονικές µονάδες] Α. Στο παρακάτω διάγραµµα εµφανίζεται η εκτέλεση ενός παράλληλου αλγόριθµου που λύνει το ίδιο πρόβληµα µε έναν ακολουθιακό αλγόριθµο χωρίς πλεονασµό. Τα Α i και B i αντιστοιχούν σε ακολουθιακά υποέργα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4 ο. Κρίσιμα Τμήματα και Αμοιβαίος Αποκλεισμός

Μάθημα 4 ο. Κρίσιμα Τμήματα και Αμοιβαίος Αποκλεισμός Μάθημα 4 ο Κρίσιμα Τμήματα και Αμοιβαίος Αποκλεισμός Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος αυτού είναι να εξηγήσει την έννοια του κρίσιμου τμήματος σε μία διεργασία και να δείξει τη λύση για ένα απλό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5: ΛΣ Κατανεμημένα & Πραγματικού Χρόνου. Χρονοπρογραμματισμός. Πολιτικές/Μηχανισμοί. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 27 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÊÁËÁÌÁÔÁ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 27 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÊÁËÁÌÁÔÁ ΘΕΜΑ Α ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 27 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και, δίπλα,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου

Λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου Λειτουργικά συστήματα πραγματικού χρόνου Τι είναι λειτουργικό σύστημα πραγματικού χρόνου; Λειτουργικό Σύστημα Πραγματικού Χρόνου (ΛΣΠΧ) είναι ένα λειτουργικό σύστημα που προορίζεται για εφαρμογές πραγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Η/Υ. Γιώργος ηµητρίου. Μάθηµα 12 ο. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας - Τµήµα ΜηχανικώνΗ/Υ, Τηλεπικοινωνιών και ικτύων

Οργάνωση Η/Υ. Γιώργος ηµητρίου. Μάθηµα 12 ο. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας - Τµήµα ΜηχανικώνΗ/Υ, Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Γιώργος ηµητρίου Μάθηµα 12 ο Συσκευές Εισόδου/Εξόδου Εξόδου (Ε/Ε) Τύπος συσκευής n Εισόδου, εξόδου, εισόδου + εξόδου, αποθήκευσης Χρήστης συσκευής n Άνθρωπος, µηχανή Ρυθµός µεταφοράς δεδοµένων Σηµαντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321)

Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321) Λειτουργικά Συστήματα (ΗΥ321) Διάλεξη 17: Χειρισμός Εισόδου - Εξόδου Συστήματα Εισόδου / Εξόδου: Το Υλικό Ε/Ε Μεγάλη ποικιλία συσκευών Ε/Ε Και μεγαλώνει Συνηθισμένες έννοιες: Πόρτα Δίαυλος Κοινό μέσο πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 11. Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για:

Σελίδα 1 από 11. Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για: Σελίδα 1 από 11 Απαντήσεις στο φυλλάδιο 57 Ερώτηση: 1 η : Οι ακροδέκτες αυτοί χρησιµοποιούνται για: την επικοινωνία, µε τα υπόλοιπα ολοκληρωµένα κυκλώµατα του υπολογιστικού συστήµατος. την παροχή τροφοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 4: Λειτουργικά Συστήματα Ι. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 4: Λειτουργικά Συστήματα Ι. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Εισαγωγή στους Η/Υ Ενότητα 4: Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Αναφορά και κατανόηση των τύπων υπολογιστικών συστημάτων Απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Παρακάτω δίνονται μερικοί από τους ακροδέκτες που συναντάμε στην πλειοψηφία των μικροεπεξεργαστών. Φτιάξτε έναν πίνακα που να

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Υπολογιστικό σύστημα Υλικό (hardware) Λογισμικό (Software) Ολοκληρωμένα κυκλώματα, δίσκοι, οθόνη, κλπ. Λογισμικό συστήματος Προγράμματα εφαρμογών Χρειάζονται ένα συντονιστή!!!

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήµατα

Λειτουργικά Συστήµατα Λειτουργικά Συστήµατα Περιεχόµενα Ορισµός Βασικές Λειτουργίες Κατηγορίες Κύρια Συστατικά ιαχείριση ιεργασιών Παραδείγµατα Λειτουργικά Συστήµατα Το λειτουργικό σύστηµα: Είναι ένα σύνολο προγραµµάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 8 : Διαχείριση Μνήμης Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Συστήματα Ι. Διεργασίες-Νήματα. Φ ρ ο ν τ ι σ τ ή ρ ι ο. Αριστείδης Ηλίας. Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών

Λειτουργικά. Συστήματα Ι. Διεργασίες-Νήματα. Φ ρ ο ν τ ι σ τ ή ρ ι ο. Αριστείδης Ηλίας. Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Λειτουργικά Αριστείδης Ηλίας Συστήματα Ι Φ ρ ο ν τ ι σ τ ή ρ ι ο Διεργασίες-Νήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εγκατάσταση Ιδεατής Μηχανής Linux Συστήματα Αρχείων Χειρισμός και Διαχείριση Linux

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3. Λειτουργικό Σύστηµα 3. Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός

Διαβάστε περισσότερα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τη διάκριση μεταξύ λογισμικού συστημάτων και λογισμικού εφαρμογών. Να περιγράψουμε τι είναι τα λειτουργικά συστήματα και να δούμε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ Μάθημα: Ενότητα: Πληροφορική Α' Γυμν. Το του Υπολογιστή 1. Τι ονομάζεται Πρόγραμμα; Είναι οι οδηγίες που δίνονται στον υπολογιστή για να εξηγήσουμε πώς γίνεται μια εργασία (δηλαδή η

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5γ: Αθηνά Βακάλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Ηλ. Γκρίνιας Τ. Ε. Ι. Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Αλγόριθμοι Ορισμός: ο αλγόριθμος είναι μια σειρά από πεπερασμένα βήματα που καθορίζουν

Διαβάστε περισσότερα