Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 3: Αναζήτηση

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 3: Αναζήτηση"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Τεχνητή Νοημοσύνη Ενότητα 3: Αναζήτηση Αν. καθηγητής Στεργίου Κωνσταντίνος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Αναζήτηση (Search) 4

5 Ευριστικοί Αλγόριθμοι Αναζήτησης Ευριστικοί Μηχανισμοί (Heuristics). Αναζήτηση Πρώτα στο Καλύτερο (Best-First Search). Αλγόριθμος Α*. Ιδιότητες Ευριστικών Συναρτήσεων. Αλγόριθμοι Επαναληπτικής Βελτίωσης (Iterative Improvement Algorithms). Τοπική Αναζήτηση (Local Search): Hill-climbing. Simulated Annealing. Local Beam Search. Genetic Algorithms. 5

6 Ευριστικοί Μηχανισμοί Όλοι οι αλγόριθμοι τυφλής αναζήτησης που συζητήσαμε έχουν χρονική πολυπλοκότητα της τάξης του O(b d ) ή κάτι παρόμοιο. Και η απόδοση τους δεν είναι αποδεκτή σε πραγματικά προβλήματα! Σε μεγάλους χώρους αναζήτησης μπορούμε να πετύχουμε πολύ καλύτερη απόδοση αν εκμεταλλευτούμε γνώση σχετικά με το συγκεκριμένο πρόβλημα που επιλύουμε (domain specific knowledge). Οι Ευριστικοί μηχανισμοί (heuristics) είναι κανόνες βασισμένοι σε τέτοιου είδους γνώση σύμφωνα με τους οποίους επιλέγουμε τον επόμενο κόμβο για επέκταση κατά τη διάρκεια της αναζήτησης. 6

7 Αναζήτηση Πρώτα στο Καλύτερο Ένας αλγόριθμος τυφλής αναζήτησης θα μπορούσε να βελτιωθεί αν ξέραμε κάθε στιγμή ποιος είναι ο καλύτερος κόμβος για επέκταση (ή ποιος φαίνεται να είναι ο καλύτερος). function BestFirstSearch (problem, Eval-Fn) returns a solution sequence or failure Queuing-Fn a function that orders nodes in ascending order of Eval-Fn return TreeSearch (problem, Queuing-Fn) Η συνάρτηση Eval-Fn ονομάζεται συνάρτηση αποτίμησης (evaluation function). 7

8 Συναρτήσεις Αποτίμησης & Ευριστικές Συναρτήσεις Υπάρχει μια ολόκληρη οικογένεια από αλγόριθμους best-first αναζήτησης με διαφορετικές συναρτήσεις αποτίμησης. Ένα βασικό συστατικό αυτών των αλγορίθμων είναι μια ευριστική συνάρτηση (heuristic function) h, τέτοια ώστε: h(n) είναι το εκτιμώμενο κόστος του φτηνότερου μονοπατιού από την κατάσταση στον κόμβο n ως μια κατάσταση στόχου. Η h μπορεί να είναι οποιαδήποτε συνάρτηση τέτοια ώστε h(n) = 0 αν το n αντιστοιχεί σε κατάσταση στόχου. Για να βρούμε όμως μια καλή ευριστική συνάρτηση χρειαζόμαστε πληροφορία σχετικά με το συγκεκριμένο πρόβλημα. 8

9 Άπληστη Αναζήτηση Πρώτα στο Καλύτερο (1/2) Στην άπληστη αναζήτηση πρώτα στο καλύτερο (greedy bestfirst search) οι κόμβοι αποτιμώνται χρησιμοποιώντας μόνο την ευριστική συνάρτηση, δηλ. f(n) = h(n). function GreedyBestFirstSearch (problem) returns a solution sequence or failure return TreeSearch (problem, h) Ο αλγόριθμος αυτός ονομάζεται άπληστος γιατί προσπαθεί πάντα να μειώσει όσο το δυνατό περισσότερο το κόστος που απομένει μέχρι να φτάσουμε στο στόχο. 9

10 Παράδειγμα (1/2) 10

11 Παράδειγμα (2/2) 11

12 Άπληστη Αναζήτηση Πρώτα στο Καλύτερο (2/2) Αξιολόγηση: Πλήρης; Όχι. Σκεφτείτε το πρόβλημα να πας από το Iasi στο Fagaras. Χρονική πολυπλοκότητα O(b m ). m είναι το μέγιστο βάθος του δέντρου αναζήτησης. Χωρική πολυπλοκότητα O(b m ). Βρίσκει την βέλτιστη λύση; Όχι πάντα. Μια καλή επιλογή ευριστικής συνάρτησης h μπορεί όμως να μειώσει το χρόνο και το χώρο δραστικά. 12

13 Ο Αλγόριθμος Αναζήτησης Α* (1/2) Greedy Best-First Search: Αναζητά προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσει το εκτιμώμενο κόστος h(n) ως τον στόχο. Δεν είναι πλήρης και δεν εγγυάται ότι θα βρει τη βέλτιστη λύση. Uniform Cost Search: Αναζητά προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσει το κόστος του μονοπατιού g(n) από τη ρίζα ως τον τρέχων κόμβο. Είναι πλήρης και εγγυάται ότι θα βρει τη βέλτιστη λύση. Μπορούμε να συνδυάσουμε τους δύο αλγόριθμους; 13

14 Ο Αλγόριθμος Αναζήτησης Α* (2/2) Ο Α* είναι ένας best-first αλγόριθμος αναζήτησης με συνάρτηση αποτίμησης f(n) = g(n) + h(n). Σε αυτή την περίπτωση f(n) είναι το εκτιμώμενο κόστος της φτηνότερης λύσης που περνάει από το n. function A*Search (problem) returns a solution sequence or failure return BestFirstSearch (problem, g+h) 14

15 Ο Α* πάει στο Βουκουρέστι 15

16 Α* - Παράδειγμα (1/2) (2) 2 3 (1) 4 Ο αριθμός δίπλα σε κάθε κόμβο είναι η τιμή της ευριστικής συνάρτησης. (3) 1 (4) 1 (5) 1 (6) 1 1 στόχος Οι αριθμοί σε παρενθέσεις δείχνουν τη σειρά επίσκεψης των κόμβων από τον αλγόριθμο bestfirst search. (7) στόχος 16

17 Α* - Παράδειγμα (2/2) (2) 1+2 (3) 2+1 (4) 3+1 (5) (1) 1+4 (6) 2+1 (7) 3+0 (8) στόχος στόχος Ο πρώτος αριθμός στο άθροισμα είναι η απόσταση από τον αρχικό κόμβο και ο δεύτερος η τιμή της ευριστικής συνάρτησης (εκτιμώμενη απόσταση από το στόχο). Οι αριθμοί σε παρενθέσεις δείχνουν τη σειρά επίσκεψης των κόμβων από τον αλγόριθμο Α*. 17

18 Ο Αλγόριθμος Α* (1/2) Ας υποθέσουμε ότι : Η συνάρτηση h είναι επιλεγμένη έτσι ώστε ποτέ να μην υπερεκτιμάει το κόστος της αναζήτησης μέχρι το στόχο. Μια τέτοια ευριστική συνάρτηση λέγεται αποδεκτή ευριστική συνάρτηση (admissible heuristic). Αν η h είναι αποδεκτή τότε η f(n) ποτέ δεν υπερεκτιμάει το πραγματικό κόστος της καλύτερης λύσης που περνάει από το n. Ο παράγοντας διακλάδωσης b είναι πεπερασμένος. Κάθε ενέργεια κοστίζει τουλάχιστον δ > 0. 18

19 Ο Αλγόριθμος Α* (2/2) Αξιολόγηση (με τις προηγούμενες παραδοχές): Πλήρης; Ναι. Χρονική πολυπλοκότητα Εκθετική. Όμως ο Α* προσφέρει τεράστια βελτίωση συγκριτικά με τυφλή αναζήτηση. Χωρική πολυπλοκότητα O(b d ). Το βασικό μειονέκτημα του Α*. Βρίσκει την βέλτιστη λύση; Ναι. 19

20 Ο Α* είναι Βέλτιστος και Πλήρης (1/4) Ο Α* βρίσκει πάντα την βέλτιστη λύση Απόδειξη: Ας υποθέσουμε ότι το κόστος της βέλτιστης λύσης είναι C* και μη-βέλτιστος κόμβος-λύση G 2 υπάρχει στο μέτωπο αναζήτησης. Επειδή ο G 2 είναι μη-βέλτιστος και h(g 2 ) = 0, έχουμε: f(g 2 ) = g(g 2 ) + h(g 2 ) = g(g 2 ) > C*. Τώρα θεωρήστε έναν κόμβο n στο μέτωπο αναζήτησης που ανήκει στο βέλτιστο μονοπάτι. Επειδή η h δεν υπερεκτιμά το κόστος ως τον στόχο, έχουμε: f(n) = g(n) + h(n) C* Άρα ο G 2 δεν θα επιλεχθεί για επέκταση! 20

21 Ο Α* είναι Βέλτιστος και Πλήρης (2/4) Γενικά για να εγγυηθούμε την εύρεση της βέλτιστης λύσης (στην περίπτωση ύπαρξης επαναλαμβανόμενων καταστάσεων) πρέπει η ευριστική συνάρτηση h να είναι συνεπής (consistent) (ή αλλιώς μονοτονική (monotonic)). Ορισμός: Ένα heuristic h ονομάζεται συνεπές αν και μόνο αν για όλους τους κόμβους n, n, όπου ο n παράγεται από τον n με μια πράξη a: h(n) c(n,a,n ) + h(n ). Θεώρημα: Κάθε συνεπές heuristic είναι και αποδεκτό. Τα περισσότερα αποδεκτά heuristics είναι και συνεπή. 21

22 Ο Α* είναι Βέλτιστος και Πλήρης (3/4) Αν το h είναι συνεπές τότε οι τιμές της f δε μειώνονται ποτέ καθώς ακολουθούμε οποιοδήποτε μονοπάτι. Επίσης η ακολουθία των κόμβων που εξερευνά ο Α* είναι σε αύξουσα σειρά ανάλογα με την τιμή της f. 22

23 Ο Α* είναι Βέλτιστος και Πλήρης (4/4) Ο Α* είναι πλήρης: Καθώς προσθέτουμε ισοϋψείς καμπύλες αυξανόμενου f θα φτάσουμε κάποια στιγμή σε ισοϋψή καμπύλη όπου το f είναι ίσο με το κόστος ενός μονοπατιού ως τον στόχο. Στην πράξη ο Α* λειτουργεί ως εξής: Επεκτείνει όλους τους κόμβους με f(n) < C*, όπου C* είναι το κόστος της βέλτιστης λύσης. Μετά μπορεί να επισκεφτεί κάποιους από τους κόμβους για τους οποίους f(n) = C* ώσπου τελικά θα βρει τη λύση. Ο Α* ποτέ δεν επισκέπτεται κόμβους με κόστος f(n) > C*. Δεν υπάρχει άλλος βέλτιστος αλγόριθμος που να εγγυάται ότι θα επισκεφτεί λιγότερους κόμβους από ότι ο Α*. 23

24 Ευριστικές Συναρτήσεις Ποιο heuristic είναι καλό για το πρόβλημα 8-puzzle; 24

25 Το 8-puzzle Επίσημη περιγραφή: Καταστάσεις. Η κάθε κατάσταση περιγράφεται προσδιορίζοντας την τοποθεσία κάθε αριθμού καθώς και του κενού. Ενέργειες. Το κενό μετακινείται Π (πάνω), Κ (κάτω), Δ (δεξιά), Α (αριστερά). Κατάσταση Στόχου. Το κενό στη μέση, οι αριθμοί σε διάταξη σύμφωνα με τους δείκτες του ρολογιού. Κόστος Μονοπατιού. Το μήκος του μονοπατιού, δηλ. πόσες μετακινήσεις γίνονται. Μέσο κόστος λύσης περίπου 22 βήματα. παράγοντας διακλάδωσης περίπου 3. άρα 3 22 καταστάσεις για τυφλή αναζήτηση! με αποφυγή επαναλαμβανόμενων μειώνεται σε περίπου Για 15-puzzle ο αριθμός είναι

26 Ευριστικές Συναρτήσεις (1/3) Heuristics για το 8-puzzle: h 1 = το πλήθος των αριθμών που είναι σε λάθος θέση. h 2 = το άθροισμα των οριζόντιων και κάθετων αποστάσεων όλων των αριθμών από τις σωστές τους θέσεις (απόσταση Manhattan). Και τα δύο heuristics είναι αποδεκτά. Γιατί; Ποιο είναι το καλύτερο; h 1 = 7. h 2 =

27 Ευριστικές Συναρτήσεις (2/3) Ένας τρόπος για να καθοριστεί η ποιότητα ενός heuristic είναι μέσω του δραστικού παράγοντα διακλάδωσης (effective branching factor) b*. Αν το συνολικό πλήθος κόμβων που επισκέπτεται ο Α* σε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα είναι Ν, και το βάθος όπου βρίσκεται η λύση είναι d τότε b* είναι ο παράγοντας διακλάδωσης που πρέπει να έχει ένα ομοιόμορφο δέντρο με βάθος d για να περιέχει Ν+1 κόμβους. Δηλαδή: N +1 = 1 + b* + (b*) (b*) d Συνήθως το b* παραμένει σταθερό για μεγάλο εύρος στιγμιότυπων ενός προβλήματος Η τιμή του b* για ένα καλό heuristic είναι γύρω στο 1. 27

28 Σύγκριση Α* και IDS Μέσοι όροι puzzle προβλημάτων. 28

29 Ευριστικές Συναρτήσεις (3/3) Αν h 2 (n) h 1 (n) για όλους τους κόμβους n τότε το h 2 είναι πιο ισχυρό (ή πιο ενημερωμένο) από το h 1: Για παράδειγμα στο 8-puzzle το h 2 είναι πιο ισχυρό από το h 1. Θεώρημα: Αν ένα heuristic h 2 είναι πιο ισχυρό από ένα heuristic h 1 τότε o A* με χρήση του h 2 θα επισκεφτεί λιγότερους κόμβους από τον Α* με χρήση του h 1. Συμβουλή: Είναι πάντα καλύτερο να διαλέγουμε την ευριστική συνάρτηση που δίνει μεγαλύτερες τιμές (δηλ. πιο κοντά στο πραγματικό κόστος) χωρίς να το υπερεκτιμάει. 29

30 Ευριστικές Συναρτήσεις: Πως τις βρίσκουμε; (1/3) Είναι πιθανό να βρούμε ευριστικές συναρτήσεις αν σκεφτούμε χαλαρωμένες (relaxed) εκδόσεις του προβλήματος που θέλουμε να λύσουμε. Το κόστος της βέλτιστης λύσης στο χαλαρωμένο πρόβλημα είναι ένα αποδεκτό heuristic στο αρχικό πρόβλημα. Χαλαρωμένα εκδοχές προβλημάτων μπορούν μερικές φορές να παραχθούν αυτόματα. Οπότε και τα heuristics μπορούν να βρεθούν αυτόματα. Αλλιώς πρέπει να σκεφτούμε προσεκτικά το πρόβλημα και να χρησιμοποιήσουμε το μυαλό και τη φαντασία μας! 30

31 Ευριστικές Συναρτήσεις: Πως τις βρίσκουμε; (2/3) Στο παράδειγμα του 8-puzzle τα δύο heuristics μπορούν να επινοηθούν με βάση χαλαρωμένες εκδόσεις του προβλήματος. h 1 =το πλήθος των αριθμών που είναι σε λάθος θέση: στο χαλαρωμένο πρόβλημα όπου επιτρέπεται οποιαδήποτε κίνηση δίνει τον ακριβή αριθμό κινήσεων για τη λύση. h 2 =το άθροισμα των οριζόντιων και κάθετων αποστάσεων όλων των αριθμών από τις σωστές τους θέσεις: στο χαλαρωμένο πρόβλημα όπου επιτρέπεται η κίνηση προς οποιοδήποτε διπλανό τετράγωνο, ακόμα κι αν είναι κατειλημμένο, δίνει τον ακριβή αριθμό κινήσεων για τη λύση. 31

32 Ευριστικές Συναρτήσεις: Πως τις βρίσκουμε; (3/3) Αν έχουμε ένα πλήθος από αποδεκτά heuristics h 1, h 2,..., h m τέτοια ώστε κανένα να μην είναι πιο ισχυρό από κανένα άλλο, μπορούμε να διαλέξουμε για heuristic το h=max (h 1, h 2,..., h m ). Κατά τη διαδικασία επιλογής ενός heuristic δεν πρέπει να ξεχνάμε το κόστος εφαρμογής του heuristic σε όλους τους κόμβους του δέντρου: Αν είναι πολύ μεγάλο τότε ένα λιγότερο καλό αλλά πιο φτηνό heuristic ίσως είναι καλύτερη επιλογή. 32

33 Επεκτάσεις του Α* Το βασικό πρόβλημα του Α* είναι η υπερβολική χρήση μνήμης σε μεγάλα και δύσκολα προβλήματα. Έχουν προταθεί διάφοροι αλγόριθμοι που αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα: Α* Επαναληπτικής Εκβάθυνσης (Iterative Deepening A* - IDA*). Παρόμοιο με το IDS μόνο που εδώ το όριο σε κάθε επανάληψη βασίζεται στο κόστος. Απλοποιημένος Α* με Όριο Μνήμης (Simplified Memory-Bounded A* - SMA*). Χρησιμοποιεί όλη τη διαθέσιμη μνήμη. 33

34 Τοπική Αναζήτηση (Local Search) Hill-climbing (αναρρίχηση λόφων). Simulated Annealing (προσομοιωμένη εξέλιξη). Genetic Algorithms (γενετικοί αλγόριθμοι). 34

35 Αλγόριθμοι Τοπικής Αναζήτησης (1/3) Οι αλγόριθμοι αναζήτησης που είδαμε εξερευνούν χώρους αναζήτησης συστηματικά: Διατηρούν μια ή περισσότερες διαδρομές στη μνήμη κι όταν βρεθεί μια κατάσταση στόχου, η διαδρομή προς αυτή την κατάσταση είναι λύση. Σε πολλά προβλήματα βελτιστοποίησης η διαδρομή ως την κατάσταση στόχου δεν έχει σημασία: Το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να βρούμε μια κατάσταση στόχου και να προσδιορίσουμε δηλ. τη μορφή της. Παραδείγματα: Εύρεση κάποιας διάταξης που ικανοποιεί ορισμένους περιορισμούς (π.χ. 8- queens, κατασκευή προγράμματος μαθημάτων). χρονοπρογραμματισμός εργασιών σε εργοστάσια. 35

36 Αλγόριθμοι Τοπικής Αναζήτησης (2/3) Σε τέτοιες περιπτώσεις (και όχι μόνο) μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αλγόριθμους που δεν ενδιαφέρονται για διαδρομές και βασίζονται στην επαναληπτική βελτίωση (iterative improvement): ξεκίνα με μια αρχική κατάσταση και προσπάθησε να τη βελτιώσεις. Οι αλγόριθμοι που θα περιγράψουμε ονομάζονται αλγόριθμοι τοπικής αναζήτησης (local search): λειτουργούν χρησιμοποιώντας μια μόνο (τρέχουσα) κατάσταση (αντί για πολλαπλά μονοπάτια) και γενικά μετακινούνται μόνο σε γειτονικές της καταστάσεις, οι διαδρομές που ακολουθούνται από την αναζήτηση δεν διατηρούνται στην μνήμη. 36

37 Αλγόριθμοι Τοπικής Αναζήτησης (3/3) Σε κάθε βήμα ενός αλγόριθμου τοπικής αναζήτησης έχουμε μια πλήρη αλλά ατελή λύση του προβλήματος: προηγούμενοι αλγόριθμοι που εξετάσαμε (π.χ. Α*) έχουν μια μερική λύση και προσπαθούν να την επεκτείνουν σε πλήρη. Καλές ιδιότητες αλγορίθμων τοπικής αναζήτησης: Σταθερός χώρος. Ταχύτητα (κατάλληλοι για on-line και off-line αναζήτηση). Οι αλγόριθμοι αυτοί είναι κατάλληλοι και για την επίλυση προβλημάτων βελτιστοποίησης. σε αυτά τα προβλήματα στόχος είναι να βρεθεί η καλύτερη κατάσταση σύμφωνα με μια αντικειμενική συνάρτηση. 37

38 Παράδειγμα Πρόβλημα: Ιδέα: Πλανόδιος Πωλητής (TSP) Υπάρχει ένα σύνολο πόλεων που συνδέονται με δρόμους. Ο πλανόδιος πωλητής ξεκινάει από μια πόλη και πρέπει να τις επισκεφτεί όλες, μια φορά την καθεμία και να επιστρέψει στην αρχική έχοντας διανύσει τη μικρότερη δυνατή απόσταση. Ξεκίνα με ένα τυχαίο πλήρες μονοπάτι. Μετά κάνε τοπικές αλλαγές διαδρομών μειώνοντας τη συνολική απόσταση του μονοπατιού. 38

39 Παράδειγμα 4-Queens Ιδέα: Ξεκίνα με 4 βασίλισσες τυχαία τοποθετημένες στη σκακιέρα. Μετά επαναληπτικά μετακίνησε βασίλισσες ώσπου να μη μπορεί καμία να επιτεθεί σε άλλη. 39

40 Αλγόριθμοι Επαναληπτικής Βελτίωσης Ιδέα: Ξεκίνα με μια πλήρη λύση και κάνε μετατροπές μέχρι να βρεις μια πραγματική λύση. Τοπίο του χώρου καταστάσεων 40

41 Το Τοπίο του Χώρου Καταστάσεων 41

42 Αναρρίχηση Λόφων (Hill-Climbing Search) function Hill_Climbing (problem, Eval-fn) returns a state that is a local maximum inputs: problem, a search problem Eval-fn, an evaluation function local variables: current, next, nodes neighbors, a set of nodes current MakeNode(InitialState[problem]) loop do neighbors SuccessorStates(current) if neighbors = return current Eval-fn(neighbors) next a highest-valued node of neighbors if the value of next is less or equal to the value of current return current end 42

43 Παράδειγμα -8-Queens (1/3) Περιγραφή Προβλήματος: Καταστάσεις: Κάθε τοποθέτηση 8 βασιλισσών στη σκακιέρα όπου η καθεμία είναι σε διαφορετική στήλη. Ενέργειες: Μετακίνησε μια βασίλισσα μέσα στη στήλη της. Τεστ Στόχου: 8 βασίλισσες στη σκακιέρα και καμία δε μπορεί να επιτεθεί σε άλλη. Συνάρτηση Αξιολόγησης (κόστος): Το πλήθος των ζευγαριών βασιλισσών όπου επιτίθεται η μια στην άλλη. Πρόβλημα ελαχιστοποίησης. 43

44 Παράδειγμα -8-Queens (2/3) Το κόστος της τρέχουσας κατάστασης είναι 17: Οι τιμές σε κάθε τετράγωνο δείχνουν το κόστος των γειτονικών καταστάσεων: Δηλ. το κόστος αν η αντίστοιχη βασίλισσα μετακινηθεί σε αυτό το τετράγωνο. 44

45 Hill-Climbing Προβλήματα (1/2) Τοπικά Βέλτιστα (local optima): Η αναζήτηση μπορεί να κολλήσει σε μια κατάσταση της οποίας όλες οι γειτονικές έχουν χειρότερο κόστος αλλά δεν είναι η βέλτιστη. Οροπέδια (plateaus): Αν όλα τα γειτονικά σημεία έχουν το ίδιο κόστος η επιλογή γίνεται τυχαία. Κορυφογραμμές (ridges): Οι κορυφογραμμές είναι ψηλά και εντοπίζονται εύκολα, όμως από εκεί και πέρα η αναζήτηση είναι πολύ αργή γιατί αποτελούνται από μια ακολουθία τοπικών βέλτιστων. Πως αντιμετωπίζονται αυτά τα προβλήματα; εξαρτάται από το συγκεκριμένο πρόβλημα. 45

46 Hill-Climbing Προβλήματα (2/2) 46

47 Παράδειγμα Κορυφογραμμές 47

48 Παράδειγμα -8-Queens (3/3) Όμως το κόστος της κατάστασης είναι 1. Όλες οι γειτονικές καταστάσεις έχουν κόστος > 1: άρα έχουμε τοπικό βέλτιστο. 48

49 Hill-Climbing Απόδοση Ας υποθέσουμε ότι ξεκινάμε με μια τυχαία τοποθέτηση 8 βασιλισσών στη σκακιέρα. Η απόδοση του hill-climbing έχει ως εξής: Λύνει (κατά μέσο όρο) το 14% των προβλημάτων μέσα σε 4 βήματα. Κολλάει σε τοπικά βέλτιστα στο 86% των προβλημάτων (κατά μέσο όρο) μέσα σε 3 βήματα. Το μέγεθος του χώρου καταστάσεων είναι εκατομμύρια καταστάσεις. 49

50 Πλάγιες Κινήσεις (Sideways Moves) Όταν το hill-climbing φτάνει σε οροπέδιο και δεν υπάρχουν γειτονικές κινήσεις προς τα επάνω, κολλάει. Εναλλακτικά θα μπορούσε να κάνει μια πλάγια κίνηση: Δηλ. κίνηση προς κατάσταση που έχει το ίδιο κόστος με την τωρινή. Χρειάζεται προσοχή γιατί αν το οροπέδιο είναι τοπικό βέλτιστο, ο αλγόριθμος θα πέσει σε ατέρμονο loop. Μια λύση για αυτό το πρόβλημα είναι να βάλουμε ένα όριο στο πλήθος των πλάγιων κινήσεων. Αν επιτρέψουμε πλάγιες κινήσεις στο 8-queens πρόβλημα και βάλουμε όριο 100 κινήσεων, μπορούμε να λύσουμε το 94% των προβλημάτων σε 21 βήματα κατά μέσο όρο. 50

51 Παραλλαγές του hill-climbing First-choice hill-climbing: Παράγει γειτονικές καταστάσεις τυχαία μέχρι να παραχθεί κάποια με καλύτερο κόστος από την τωρινή. Καλή στρατηγική όταν υπάρχει μεγάλο πλήθος γειτόνων (π.χ. χιλιάδες). Stochastic hill-climbing: Διαλέγει τυχαία από τις διαθέσιμες κινήσεις προς τα πάνω: Η πιθανότητα επιλογής εξαρτάται από την ποιότητα της κάθε κίνησης. Γενικά είναι πιο αργή από το κλασσικό hill-climbing αλλά σε πολλές περιπτώσεις βρίσκει καλύτερη λύση. Πως αποφεύγουμε τα τοπικά βέλτιστα; Random restarts (τυχαίες επανεκκινήσεις). Simulated annealing (προσομοιωμένη ανόπτυση). 51

52 Hill-climbing με random restarts Ιδέα: Αν δεν πετύχεις με την πρώτη, προσπάθησε ξανά και ξανά! Το hill-climbing με τυχαίες επανεκκινήσεις πραγματοποιεί μια σειρά από hill-climbing αναζητήσεις από τυχαία παραγόμενες αρχικές καταστάσεις και σταματάει όταν βρεθεί ο στόχος: Με πιθανότητα 1 θα παραχθεί κάποια στιγμή ο στόχος ως αρχική κατάσταση. Αν κάθε αναζήτηση έχει πιθανότητα επιτυχίας p, τότε ο αναμενόμενος αριθμός επανεκκινήσεων που απαιτούνται για να βρεθεί λύση είναι 1/p. Στο πρόβλημα 8-queens p 0.14, οπότε χρειαζόμαστε περίπου 7 επανεκκινήσεις (6 αποτυχίες και 1 επιτυχία). 52

53 Προσομοιωμένη Ανόπτηση (Simulated Annealing) Ένας hill-climbing αλγόριθμος που δεν κάνει ποτέ κινήσεις προς τα κάτω (προς καταστάσεις με χειρότερο κόστος) δεν είναι πλήρης. Το τυχαίο βάδισμα (random walk) όπου η επόμενη κατάσταση επιλέγεται τυχαία από το σύνολο των γειτόνων είναι πλήρης (γιατί;) αλλά καθόλου πρακτικό. Πως μπορούμε να τα συνδυάσουμε; Υπάρχει μια ανταλλαγή (trade-off) μεταξύ της εξερεύνησης του χώρου αναζήτησης και της εκμετάλλευσης της τρέχουσας ατελούς «λύσης»: ή θα προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε όσο γίνεται τη «λύση» (μη πλήρης αλγόριθμος) ή θα κάνουμε πολύ εξερεύνηση. 53

54 Simulated Annealing (1/4) 54

55 Simulated Annealing (2/4) Το simulated annealing επιλύει τη σύγκρουση μεταξύ εξερεύνησης και εκμετάλλευσης της τρέχουσας κατάστασης ως εξής: Σε κάθε επανάληψη επιλέγεται μια τυχαία κίνηση. Αν βελτιώνει την κατάσταση τότε η κίνηση γίνεται δεκτή. Αλλιώς η κίνηση γίνεται δεκτή με κάποια πιθανότητα < 1. Η πιθανότητα αποδοχής μειώνεται εκθετικά σε σχέση με το πόσο κακή είναι η κίνηση: Επίσης μειώνεται σε σχέση με μια παράμετρο θερμοκρασίας Τ. Το simulated annealing ξεκινάει με υψηλή τιμή για το Τ η οποία σταδιακά μειώνεται: Για μεγάλες τιμές του Τ το simulated annealing μοιάζει με random walk. Για μικρές τιμές του Τ το simulated annealing μοιάζει hill-climbing. 55

56 Simulated Annealing (3/4) function Simulated_Annealing (problem, schedule, Eval-fn) returns a solution state inputs: problem, a search problem schedule, a mapping from time to temperature local variables: current, next: nodes T, a temperature controlling the probability of downward moves current MakeNode(InitialState[problem]) for t 1 to do T schedule[t] if T=0 then return current next a randomly selected successor of current ΔΕ Eval-fn(next) - Eval-fn(current) if ΔΕ > 0 then current next else current next only with probability e- ΔΕ/Τ return current end 56

57 Simulated Annealing Παράδειγμα Αν υποθέσουμε ότι το επόμενο σημείο στο χώρο αναζήτησης έχει μικρότερη τιμή (σύμφωνα με τη συνάρτηση εκτίμησης) από το τωρινό κατά 13 μονάδες Δηλ. ΔΕ =

58 Simulated Annealing (4/4) Το simulated annealing βρίσκει το συνολικό βέλτιστο με πιθανότητα κοντά στο 1 αν το Τ μειώνεται αρκετά αργά. Το ακριβές όριο για το t και το πρόγραμμα μείωσης του Τ (schedule) εξαρτάται πολύ από το συγκεκριμένο πρόβλημα: Οπότε πρέπει να κάνουμε εκτεταμένα πειράματα σε κάθε καινούργιο πρόβλημα για να βρούμε αν το simulated annealing είναι αποδοτικό. Γενικά το simulated annealing είναι πολύ δημοφιλής αλγόριθμος και έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε πολλά προβλήματα: job-shop scheduling, VLSI layout. 58

59 Γενετικοί Αλγόριθμοι (1/5) Οι γενετικοί αλγόριθμοι (genetic algorithms) είναι παραλλαγές στοχαστικής αναζήτησης όπου η επόμενη κατάσταση παράγεται συνδυάζοντας δύο γονικές καταστάσεις (αναπαραγωγή). Βασικές Έννοιες: Τα άτομα (individuals) αντιπροσωπεύουν καταστάσεις. Αναπαριστώνται με συμβολοσειρές ενός αλφαβήτου (συνήθως {0,1}): χρωμοσώματα, γονίδια. Ένας πληθυσμός (population) είναι ένα σύνολο ατόμων. Υπάρχει μια συνάρτηση καταλληλότητας (fitness function) των ατόμων. 59

60 Γενετικοί Αλγόριθμοι (2/5) Λειτουργίες: Αναπαραγωγή (reproduction): Ένα νέο άτομο γεννιέται συνδυάζοντας δύο γονείς. Μετάλλαξη (mutation): Ένα άτομο μεταβάλλεται ελαφρώς. 60

61 Γενετικοί Αλγόριθμοι (3/5) 61

62 Γενετικοί Αλγόριθμοι (4/5) function Genetic_Algorithm (population, Fitness-fn) returns an individual inputs: population, a set of individuals Fitness-fn, a function that measures the fitness of an individual repeat new_population 0 for 1 to Size(population) do x Random_selection(population,Fitness-fn) y Random_selection(population,Fitness-fn) child Reproduce(x,y) with small random probability child Mutate(child) add child to new_population population new_population until some individual is fit enough, or enough time has elapsed return the best individual in population according to Fitness-fn 62

63 Γενετικοί Αλγόριθμοι (5/5) Η δύναμη των γενετικών αλγορίθμων προκύπτει από τη διασταύρωση γονέων με υψηλή τιμή καταλληλότητας. Το βασικό ερώτημα έχει να κάνει με την κωδικοποίηση προβλημάτων ώστε να μπορούν να λυθούν αποδοτικά με γενετικούς αλγόριθμους: Επιλογή γονιδίων. Επιλογή συνάρτησης καταλληλόλητας. κτλ. Συμπέρασμα: Χρησιμοποιείστε τους με επιφύλαξη! 63

64 Αλγόριθμοι Αναζήτησης Αλγόριθμοι Τυφλής Αναζήτησης: Depth-First Search (DFS). Breadth-First Search (BFS). Uniform Cost Search (UCS). Iterative Deepening Search (IDS). Αλγόριθμοι Ευριστικής Αναζήτησης: Best-First Search. Α*. Αλγόριθμοι Τοπικής Αναζήτησης: Hill Climbing. Simulated Annealing. Genetic Algorithms. 64

65 Τέλος Ενότητας 65

66 Σημείωμα Αναφοράς Copyright, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Στεργίου Κωνσταντίνος. «Τεχνητή Νοημοσύνη». Έκδοση: 1.0. Κοζάνη Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: https: //eclass.uowm.gr/courses/icte103/ 66

67 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Όχι Παράγωγα Έργα Μη Εμπορική Χρήση 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». [1] h t t p ://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό 67

68 Διατήρηση Σημειωμάτων Οποιαδήποτε αναπαραγωγή ή διασκευή του υλικού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει: το Σημείωμα Αναφοράς το Σημείωμα Αδειοδότησης τη δήλωση Διατήρησης Σημειωμάτων το Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (εφόσον υπάρχει) μαζί με τους συνοδευόμενους υπερσυνδέσμους. 68

69 Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων Το Έργο αυτό κάνει χρήση των ακόλουθων έργων: Εικόνες/Σχήματα/Διαγράμματα/Φωτογραφίες Τεχνητή Νοημοσύνη, Μια σύγχρονη προσέγγιση, S. Russel, P. Norvig, Εκδόσεις Κλειδάριθμος 69

Αναζήτηση (Search) συνέχεια. Τµήµα Ψηφιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Πειραιώς

Αναζήτηση (Search) συνέχεια. Τµήµα Ψηφιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Πειραιώς Αναζήτηση (Search) συνέχεια 1 Ευριστικοί Αλγόριθµοι Αναζήτησης n Ευριστικοί Μηχανισµοί (Heuristics) n Αναζήτηση Πρώτα στο Καλύτερο (Best-First Search) n Αλγόριθµος Α* n Ιδιότητες Ευριστικών Συναρτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Ενότητα 6: Αλγόριθμοι Τοπικής Αναζήτησης Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Ε ανάληψη. Α ληροφόρητη αναζήτηση

Ε ανάληψη. Α ληροφόρητη αναζήτηση ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Το ική Αναζήτηση Local Search Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Α ληροφόρητη αναζήτηση σε πλάτος, οµοιόµορφου κόστους, σε βάθος,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη. 4η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος.

Τεχνητή Νοημοσύνη. 4η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος. Τεχνητή Νοημοσύνη 4η διάλεξη (2016-17) Ίων Ανδρουτσόπουλος http://www.aueb.gr/users/ion/ 1 Οι διαφάνειες αυτής της διάλεξης βασίζονται κυρίως στα βιβλία Τεχνητή Νοημοσύνη των Βλαχάβα κ.ά., 3η έκδοση, Β.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Ενότητα 5: Πληροφορημένη Αναζήτηση και Εξερεύνηση Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Ενότητα 12: Αντιμετώπιση Περιορισμών Αλγοριθμικής Ισχύος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Ενότητα 12: Αντιμετώπιση Περιορισμών Αλγοριθμικής Ισχύος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Ενότητα 12: Αντιμετώπιση Περιορισμών Αλγοριθμικής Ισχύος Ιωάννης Μανωλόπουλος, Καθηγητής Αναστάσιος Γούναρης, Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

6 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

6 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 6 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 3 2 η Άσκηση... 4 3 η Άσκηση... 4 4 η Άσκηση... 4 5 η Άσκηση... 5 6 η Άσκηση... 5 7 η Άσκηση... 5 8 η Άσκηση... 6 Χρηματοδότηση... 7

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 3: Αλγόριθμοι πληροφορημένης αναζήτησης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 3: Αλγόριθμοι πληροφορημένης αναζήτησης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 3: Αλγόριθμοι πληροφορημένης αναζήτησης Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή

Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή raniah@hua.gr 1 Αλγόριθμοι Ευριστικής Αναζήτησης Πολλές φορές η τυφλή αναζήτηση δεν επαρκεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη Ι. Εργαστηριακή Άσκηση 4-6. Σγάρμπας Κυριάκος. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων

Τεχνητή Νοημοσύνη Ι. Εργαστηριακή Άσκηση 4-6. Σγάρμπας Κυριάκος. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων Τεχνητή Νοημοσύνη Ι Εργαστηριακή Άσκηση 4-6 Σγάρμπας Κυριάκος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ - ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2014-2015 Τεχνητή Νοημοσύνη Πληροφορημένη αναζήτηση και εξερεύνηση Διδάσκων: Τσίπουρας Μάρκος Εκπαιδευτικό Υλικό: Τσίπουρας Μάρκος http://ai.uom.gr/aima/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 5: Παραδείγματα. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 5: Παραδείγματα. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Παραδείγματα Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας

Διαβάστε περισσότερα

Ε ανάληψη. Ε αναλαµβανόµενες καταστάσεις. Αναζήτηση µε µερική ληροφόρηση. Πληροφορηµένη αναζήτηση. µέθοδοι αποφυγής

Ε ανάληψη. Ε αναλαµβανόµενες καταστάσεις. Αναζήτηση µε µερική ληροφόρηση. Πληροφορηµένη αναζήτηση. µέθοδοι αποφυγής ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Πληροφορηµένη Αναζήτηση II Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Ε αναλαµβανόµενες καταστάσεις µέθοδοι αποφυγής Αναζήτηση µε µερική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση Συγχώνευση & απαρίθμηση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Ενότητα 5 η : Πίνακες (Προχωρημένα Θέματα) Αν. καθηγητής Στεργίου Κώστας e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 6 η Άσκηση - DFS δένδρα Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων Ενότητα # 14: Τμηματοποίηση με χρήση τυχαίων πεδίων Markov Καθηγητής Γιώργος Τζιρίτας Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Τμηματοποίηση εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση - Συγχώνευση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

4 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

4 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 4 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 3 2 η Άσκηση... 3 3 η Άσκηση... 4 4 η Άσκηση... 5 5 η Άσκηση... 6 6 η Άσκηση... 7 Χρηματοδότηση... 8 Σημείωμα Αναφοράς... 9 Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή

Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή Τεχνητή Νοημοσύνη (ΥΠ23) 6 ο εξάμηνο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρανία Χατζή raniah@hua.gr 1 Αναζήτηση Δοθέντος ενός προβλήματος με περιγραφή είτε στον χώρο καταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 9: Ψηφιακός Ήχος - Audacity Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 5: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ-ΑΝΑΓΩΓΗ

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 5: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ-ΑΝΑΓΩΓΗ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 5: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ-ΑΝΑΓΩΓΗ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΦΛΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ (1) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Ή ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

ΤΥΦΛΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ (1) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Ή ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΤΥΦΛΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ (1) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Ή ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Μια αυστηρά καθορισµένη ακολουθία ενεργειών µε σκοπό τη λύση ενός προβλήµατος. Χαρακτηριστικά οθέν πρόβληµα: P= Επιλυθέν πρόβληµα: P s

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 1η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkra Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upara.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 10: Δυναμοσειρές Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων. Περιγραφή Προβλημάτων Αλγόριθμοι αναζήτησης Αλγόριθμοι τυφλής αναζήτησης. Αλγόριθμοι ευρετικής αναζήτησης Παιχνίδια δύο αντιπάλων

Επίλυση Προβλημάτων. Περιγραφή Προβλημάτων Αλγόριθμοι αναζήτησης Αλγόριθμοι τυφλής αναζήτησης. Αλγόριθμοι ευρετικής αναζήτησης Παιχνίδια δύο αντιπάλων Επίλυση Προβλημάτων Περιγραφή Προβλημάτων Αλγόριθμοι αναζήτησης Αλγόριθμοι τυφλής αναζήτησης Αναζήτηση πρώτα σε βάθος Αναζήτηση πρώτα σε πλάτος (ΒFS) Αλγόριθμοι ευρετικής αναζήτησης Παιχνίδια δύο αντιπάλων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 5: Όρια και Συνέχεια Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 6: Παράγωγοι Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Ενότητα 12 η : Δυναμική Ανάθεση Θέσης Αν. καθηγητής Στεργίου Κώστας e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνοοικονομική Μελέτη

Τεχνοοικονομική Μελέτη Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνοοικονομική Μελέτη Ενότητα 7: Σχέση μεταξύ εσόδων και ανάκτηση κεφαλαίου Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης

Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης Ενότητα: Εισαγωγή Αν. Καθηγητής Μπακούρος Ιωάννης Τηλ.: 24610 56660, e-mail: ylb@uowm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 7: Εφαρμογές παραγώγων Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Ενότητα 8: Αξιολόγηση και επιλογή αγορών στόχων από ελληνική εταιρία στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας έτοιμου γυναικείου Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 10: Προσφορά και κόστος Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων Ενότητα 2

Δομές Δεδομένων Ενότητα 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Θέματα Απόδοσης Απόστολος Παπαδόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Ενότητα : Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας: Προβλήματα Δρομολόγησης Στόλου Οχημάτων- Μέρος ΙΙ Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορηµένη αναζήτηση και εξερεύνηση

Πληροφορηµένη αναζήτηση και εξερεύνηση Πληροφορηµένη αναζήτηση και εξερεύνηση Στρατηγικές πληροφορηµένης αναζήτησης Πληροφορηµένη αναζήτηση (informed search) Συνάρτηση αξιολόγησης (evaluation function), f(n) Προτιµώνται οι µικρότερες τιµές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Ενότητα 10

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Ενότητα 10 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Ενότητα 10: Επαναληπτική Βελτίωση Ιωάννης Μανωλόπουλος, Καθηγητής Αναστάσιος Γούναρης, Επίκουρος Καθηγητής Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 10: Ιεραρχία Μνήμης. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 2: Ακολουθίες Πραγματικών Αριθμών Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 8η

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 8η Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 8η Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 4: Κλασσική και Κβαντική Πιθανότητα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ. Βασικές Προγραμματιστικές Δομές. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος

Προγραμματισμός Η/Υ. Βασικές Προγραμματιστικές Δομές. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Προγραμματισμός Η/Υ Βασικές Προγραμματιστικές Δομές ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Δομή Ελέγχου Ροής (IF) Η εντολή IF χρησιμοποιείται όταν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13: Διδακτική της Δομής Επανάληψης Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 3: Συναρτήσεις πολλών μεταβλητών Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 8: Η Οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γρηγόριος Ζαρωτιάδης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 4: Στρατηγικοί προσανατολισμοί Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 4 2 η Άσκηση... 7 3 η Άσκηση... 10 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς... 13 Σημείωμα Αδειοδότησης...

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα 3: MPI_Get_count, non blocking send/recv, εμφάνιση και αποφυγή αδιεξόδων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 4: Συναρτήσεις Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 11η Άσκηση - Σταθμισμένος Χρονοπρογραμματισμός Διαστημάτων

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 11η Άσκηση - Σταθμισμένος Χρονοπρογραμματισμός Διαστημάτων Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα η Άσκηση - Σταθμισμένος Χρονοπρογραμματισμός Διαστημάτων Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 2: Εντολές ελέγχου ροής. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 2: Εντολές ελέγχου ροής. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 2: Εντολές ελέγχου ροής Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 2: Δένδρο αναζήτησης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 2: Δένδρο αναζήτησης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 2: Δένδρο αναζήτησης Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Ενότητα 7: Βέλτιστος έλεγχος συστημάτων διακριτού χρόνου Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 3.2 : Απαρίθμηση Συνδυαστική (ΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων και Τεχνικές Αναζήτησης Εισαγωγή

Επίλυση Προβλημάτων και Τεχνικές Αναζήτησης Εισαγωγή Επίλυση Προβλημάτων και Τεχνικές Αναζήτησης Εισαγωγή επίλυση προβλημάτων μέσω αναζήτησης κάθε πρόβλημα το οποίο μπορεί να διατυπωθεί αυστηρά λύνεται μέσω αναζήτησης. Για τα περισσότερα ενδιαφέροντα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 5

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 5 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 5 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων. Αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νοημοσύνης.

Επίλυση Προβλημάτων. Αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νοημοσύνης. Επίλυση Προβλημάτων Αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νοημοσύνης. Τεχνητή Νοημοσύνη = Αναπαράσταση Γνώσης + Αλγόριθμοι Αναζήτησης Κατηγορίες Προβλημάτων Aναζήτησης Πραγματικά και

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 3: Σειρές Πραγματικών Αριθμών Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Διπλ. Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Ταχυταξινόμηση (Quick-Sort)

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Ταχυταξινόμηση (Quick-Sort) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Ταχυταξινόμηση (Quick-Sort) Ιωάννης Τόλλης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Ταχυταξινόμηση (Quick-Sort) 7 4 9 6 2 2 4 6 7 9 4 2 2 4 7 9 7

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη. 3η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος.

Τεχνητή Νοημοσύνη. 3η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος. Τεχνητή Νοημοσύνη 3η διάλεξη (2016-17) Ίων Ανδρουτσόπουλος http://www.aueb.gr/users/ion/ 1 Οι διαφάνειες αυτής της διάλεξης βασίζονται στα βιβλία Τεχνητή Νοημοσύνη των Βλαχάβα κ.ά., 3η έκδοση, Β. Γκιούρδας

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμός 3. Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Λογισμός 3. Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Ενότητα: ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΚΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Ενότητα: ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΚΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ενότητα: ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΚΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 6: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 6: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 6: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 11: Οι ιδέες των μαθητών για θερμότητα και θερμικά φαινόμενα Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 9: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΠΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβληµάτων. Περιγραφή προβληµάτων Αλγόριθµοι αναζήτησης

Επίλυση προβληµάτων. Περιγραφή προβληµάτων Αλγόριθµοι αναζήτησης Επίλυση προβληµάτων Περιγραφή προβληµάτων Αλγόριθµοι αναζήτησης! Αλγόριθµοι τυφλής αναζήτησης Αλγόριθµοι ευρετικής αναζήτησης Παιχνίδια δύο αντιπάλων Προβλήµατα ικανοποίησης περιορισµών Αλγόριθµοι τυφλής

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 9: Οι ιδέες των μαθητών για Άνωση, Πλεύση/Βύθιση, Πίεση Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Δυναμικός Προγραμματισμός

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Δυναμικός Προγραμματισμός ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Δυναμικός Προγραμματισμός Ιωάννης Τόλλης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Δυναμικός Προγραμματισμός Δυναμικός Προγραμματισμός 1 Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 1: Βασικές έννοιες της πληροφορικής Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων Ενότητα 1

Δομές Δεδομένων Ενότητα 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή Απόστολος Παπαδόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Ενότητα 4: Επίλυση προβλημάτων με αναζήτηση Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 8

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 8 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 8 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 6: Μέθοδοι ς Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Η Άπληστη Μέθοδος

Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Η Άπληστη Μέθοδος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Αλγόριθμοι και πολυπλοκότητα Η Άπληστη Μέθοδος Ιωάννης Τόλλης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Η Άπληστη Μέθοδος Η Άπληστη Μέθοδος 1 Κύρια Σημεία και Διάβασμα Η Άπληστη

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 8: Άτρακτοι και σφήνες Μ. Γρηγοριάδου Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskl Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων Ενότητα 3

Δομές Δεδομένων Ενότητα 3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Στοίβα Απόστολος Παπαδόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 7: Ακρότατα, τύπος Taylor Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2015-2016 Τεχνητή Νοημοσύνη Επίλυση προβλημάτων με αναζήτηση Διδάσκων: Τσίπουρας Μάρκος Εκπαιδευτικό Υλικό: Τσίπουρας Μάρκος http://ai.uom.gr/aima/ 2

Διαβάστε περισσότερα