Τα ελληνικά των Τσιγγάνων της Κέρκυρας Κοινωνιογλωσσική πραγµατικότητα και σχολική προοπτική 2. Ιωάννινα 2004

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα ελληνικά των Τσιγγάνων της Κέρκυρας Κοινωνιογλωσσική πραγµατικότητα και σχολική προοπτική 2. Ιωάννινα 2004"

Transcript

1 Περικλής Ντάλτας 1 Τα ελληνικά των Τσιγγάνων της Κέρκυρας Κοινωνιογλωσσική πραγµατικότητα και σχολική προοπτική 2 Ιωάννινα Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται στο κείµενο αυτό υπεύθυνοι είναι οι συγγραφείς. Οι θέσεις και οι απόψεις τους δεν δεσµεύουν τον επιστηµονικό υπεύθυνο του Προγράµµατος «Ένταξη Τσιγγανοπαίδων στο Σχολείο» ή το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων. 2 Το παρόν κείµενο αποτελεί επιµορφωτικό υλικό στα πλαίσια του προγράµµατος του ΥΠ.Ε.Π.Θ. «Ένταξη Τσιγγανοπαίδων στο Σχολείο», το οποίο υλοποιείται από το Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων. Η παρουσία του κειµένου στο διαδίκτυο εξυπηρετεί επιµορφωτικές ανάγκες και ανάγκες ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών της προσχολικής, πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας υποχρεωτικής εκπαίδευσης, αλλά απευθύνεται και στο ευρύ κοινό. Κάθε αθέµιτη χρήση του κειµένου υπόκειται στις διατάξεις του νόµου περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Ηλεκτρονική επιµέλεια: Γιάννης Σταµάτης Επιστηµονική επιµέλεια και εποπτεία: Καθ. Αθανάσιος Ε. Γκότοβος.

2 2 1. Eισαγωγή 1.1. Xαρακτηριστικά της µελέτης Η παρούσα µελέτη 3 έχει αναγνωριστικό χαρακτήρα. Πράγµατι, το προς ανάλυση κοινωνιογλωσσικό υλικό αντλείται από συνεντεύξεις χαµηλού βαθµού δόµησης (βλ κατωτέρω), αντικειµενικός σκοπός των οποίων είναι η εξασφάλιση κατά το δυνατόν αβίαστης οµιλίας εκ µέρους των πληροφορητών και όχι η καταγραφή συγκεκριµένου αριθµού πραγµατώσεων συγκεκριµένων γλωσσικών τύπων ανά πληροφορητή επί πλέον, λόγω και του σχετικά µικρού αριθµού των µελών της υπό µελέτη τσιγγάνικης κοινότητας, δεν κατεβλήθη προσπάθεια να εξασφαλιστεί στατιστικά τυχαίο δείγµα πληροφορητών, αφού αυτή η προσέγγιση ταιριάζει στη µελέτη µεγάλων πληθυσµών, αλλά οι πληροφορητές επελέγησαν µε στόχο να συνιστούν νενοµισµένο δείγµα, ήτοι να εκπροσωπούν τις κατά την κρίση του ερευνητή (κρίση που διαµορφώθηκε µετά από προκαταρκτική εθνογραφική έρευνα) κυριότερες οµάδες της κοινότητας. Επί τη βάσει των πορισµάτων της παρούσας αναγνωριστικής µελέτης, θα µπορούσε, σε µεταγενέστερη φάση, να επιδιωχθεί η εις βάθος εθνογραφική περιγραφή της τσιγγάνικης κοινότητας όχι µόνο σε τοπικό αλλά και σε πανελλήνιο επίπεδο προκειµένου να επισηµανθούν, ανάµεσα σε άλλες παραµέτρους, οι κρίσιµες υπο-οµάδες τις οποίες αναγνωρίζει η ίδια η κοινότητα. Eπίσης, η µελέτη είναι κοινωνιογλωσσολογική. Aυτό σηµαίνει ότι αντικειµενικός σκοπός είναι ταυτόχρονα, αφ ενός, η περιγραφή του γλωσσικού συστήµατος που βρίσκεται στη διάθεση της υπό εξέταση κοινότητας, αφ ετέρου, οι κοινωνικές αξίες µε τις οποίες φορτίζει η κοινότητα τον γλωσσικό της κώδικα κατά την καθηµερινή χρήση. O σκοπός αυτός υπόκειται στους εξής περιορισµούς: λόγω, πρώτον, του αναγνωριστικού χαρακτήρα της µελέτης, και δεύτερον, του παιδαγωγικού στόχου του ευρύτερου ερευνητικού προγράµµατος, ο οποίος είναι η βελτίωση της εκπαίδευσης που παρέχεται από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα στους Τσιγγανόπαιδες, δεν εξετάζονται και οι δύο κώδικες, ελληνικός και ρόµανι 3 Η µελέτη εδράζεται στα πορίσµατα κοινωνιογλωσσολογικής έρευνας την οποία διεξήγαγε ο υπογράφων στην τσιγγάνικη κοινότητα της Κέρκυρας την περίοδο στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράµµατος Eκπαίδευση Tσιγγανοπαίδων του Yπουργείου Eθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων. Επιστηµονικός υπεύθυνος του προγράµµατος ήταν ο καθηγητής Aθανάσιος Γκότοβος του Tοµέα Παιδαγωγικής του Τµήµατος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Πανεπιστηµίου Iωαννίνων). Η έρευνα διεξήχθη σε δύο στάδια. Στόχος του πρώτου σταδίου (1997-8) υπήρξε η εθνογραφική και γενικότερη κοινωνιογλωσσολογική περιγραφή των ελληνικών που χρησιµοποιούν οι Tσιγγάνοι της Kέρκυρας, ιδιαίτερα τα παιδιά και οι έφηβοι. Τα χαρακτηριστικά του πρώτου σταδίου της έρευνας υπαγορεύθηκαν τόσο από την κοινωνιογλωσσολογική µεθοδολογία που έχει αναπτυχθεί σε επίπεδο καθαρής επιστήµης όσο και από τη γενικότερη ανάγκη σε επίπεδο εφαρµογής να ανιχνευθούν οι αιτίες των υψηλών ποσοστών αναλφαβητισµού που παρατηρούνται στην υπό εξέταση κοινωνική οµάδα. Ευρύτερος στόχος του δευτέρου σταδίου (1998-9) υπήρξε η επανένταξη στο σχολικό σύστηµα των Τσιγγανοπαίδων που για οποιονδήποτε λόγο δεν ολοκλήρωσαν τη φοίτησή τους στο ηµοτικό Σχολείο. Για τη (µερική) εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού, ήτοι προκειµένου το παιδί που επιστρέφει στο σχολείο να ενταχθεί οµαλά στο κατάλληλο επίπεδο σπουδών, καταρτίστηκε Κριτήριο Ελληνοµάθειας των Τσιγγανοπαίδων βάσει του οποίου θα είναι δυνατόν να ανιχνεύονται οι γλωσσικές δεξιότητες που έχει αναπτύξει ένα τέτοιο παιδί, και, κατά τρόπο ενιαίο για όλη την ελληνική επικράτεια, να αντιστοιχούνται αυτές προς τα προβλεπόµενα από το Αναλυτικό Πρόγραµµα για την κάθε Τάξη της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Την κατάρτιση του εν λόγω Κριτηρίου ανέλαβε τριµελής ερευνητική οµάδα αποτελούµενη από τον Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Ερατοσθένη Καψωµένο, τον Ειδικό Πάρεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ρα Α. Αλεξάκη, και τον υπογράφοντα.

3 3 (τσιγγάνικος), του γλωσσικού ρεπερτορίου της δίγλωσσης αυτής κοινότητας αλλά µόνο ο ελληνικός. Eπίσης, η µελέτη της διαπροσωπικής λειτουργικότητας του γλωσσικού κώδικα περιορίζεται στο πλαίσιο της (έστω και σε µεγάλο βαθµό αδόµητης) συνέντευξης και δεν επεκτείνεται στο σύνολο των συνήθων επαφών που πραγµατοποιούν τα µέλη της κοινότητας στην καθηµερινή τους ζωή. Σε επόµενο, όµως, στάδιο της έρευνας, είναι απαραίτητο να µελετηθεί το συνολικό κοινωνιογλωσσικό ρεπερτόριο της κοινότητας και η χρήση του κατά τις χαρακτηριστικότερες φυσικές διαπροσωπικές επαφές των µελών της. Συναφής µε τα ανωτέρω είναι η ποιοτική µάλλον παρά ποσοτική χροιά της επεξεργασίας των δεδοµένων. Πράγµατι, λόγω του αναγνωριστικού χαρακτήρα της µελέτης, καθώς και του γεγονότος ότι η υπό εξέταση, ολιγάριθµη όπως είπαµε, κοινότητα είναι µία µόνο από τις πολλές κοινότητες Τσιγγάνων που βρίσκονται διάσπαρτες στον ελλαδικό χώρο, προέχει σε αυτό το στάδιο η εκ µέρους του ερευνητή ποιοτική, ήτοι διαισθητική, αξιολόγηση των εµπειρικών δεδοµένων της έρευνας µάλλον παρά η αναγωγή τους σε στατιστικά εκπεφρασµένες τάσεις, αφού δεν θα ήταν βέβαιο ότι αυτές ισχύουν για όλες τις τσιγγάνικες κοινότητες της Ελλάδας. Ωστόσο, εκτός της ποιοτικής υιοθετείται και η ποσοτική προσέγγιση κάθε φορά που τα δεδοµένα προσφέρονται για ποσοτική επεξεργασία, όπως για παράδειγµα συµβαίνει στην περίπτωση του ευφωνικού λεγόµενου φωνήεντος που µπορεί να αναπτύσσεται µετά το τελικό -ν των ρηµατικών τύπων (παίζουν(ε), παίζαν(ε), ερχόµουν(α), ερχόσουν(α), ερχό(ν)ταν(ε): βλ κατωτέρω). Τέλος, η µελέτη έχει συγχρονικό χαρακτήρα, αφού στηρίζεται στο γλωσσικό υλικό συνεντεύξεων που πραγµατοποιήθηκαν σε διάστηµα µερικών εβδοµάδων (και όχι ετών ή δεκαετιών). Ωστόσο, ένας από τους σκοπούς της έρευνας ήταν να συλλάβει τα χαρακτηριστικά της οµιλίας των Τσιγγανοπαίδων όχι µόνο στη συγχρονική τους διάσταση αλλά και στη δυναµική, ήτοι διαχρονική ή στενότερα ηλικιακή, τοιαύτη: δεν ενδιαφέρει µόνο τι ελληνικά γνωρίζει ένα µέσο πεντάχρονο Τσιγγανόπουλο αλλά και πώς αναµένεται να εξελιχθούν τα ελληνικά του στο πέρασµα του χρόνου. Ένας τρόπος για να επιδιώξει ο ερευνητής τον ανωτέρω στόχο θα ήταν να µαγνητοφωνήσει τον λόγο των ίδιων πληροφορητών επί, φέρ ειπείν, µία ώρα κάθε πέντε ή δέκα χρόνια σε διάστηµα µερικών δεκαετιών, και στη συνέχεια, συγκρίνοντας τα γλωσσικά δεδοµένα που θα έχει συλλέξει σε διαφορετικό πραγµατικό χρόνο, να επιχειρήσει να επισηµάνει τις τυχόν ηλικιακές και διαχρονικές µεταβολές στη ζωή, αντίστοιχα, των ατόµων και της κοινότητας. Είναι προφανές ότι η θεωρητική βάση αυτής της ερευνητικής προσέγγισης είναι ατοµοκεντρική µάλλον παρά κοινωνική (αλλά βλ. κατωτέρω). Η προσέγγιση αυτή είναι ίσως θεωρητικά θεµιτή, πρακτικά όµως είναι ασύµφορη ή και ανεφάρµοστη στην καθαρή της µορφή. Πράγµατι, η µακροχρόνια έρευνα µπορεί να διεξαχθεί µόνο από ίδρυµα και όχι από µεµονωµένα άτοµα ώστε ό,τι δεν προφθάσει να ολοκληρώσει ο συγκεκριµένος ερευνητής να µπορούν να το συνεχίσουν οι εν επιστήµη διάδοχοί του µέσα στο αυτό (ελπίζεται) µεθοδολογικό πλαίσιο. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν και στις επιστήµες του ανθρώπου σπάνια υπάρχουν οι πόροι για µακροπρόθεσµη οµαδική έρευνα τότε αποµένει στον ερευνητή πραγµατικού χρόνου να συγκρίνει τα δεδοµένα που συνέλεξε σε µία χρονική περίοδο µε τα δεδοµένα παλαιότερων µελετών άλλων µελετητών και, σχεδόν αναπόφευκτα, διαφορετικών θεωρητικών και µεθοδολογικών προδιαγραφών. Αυτή η προσέγγιση είναι συνήθης στην παραδοσιακή διαλεκτολογία, αλλά και ο καινοτόµος Labov (1972a) αυτή υιοθέτησε στη µελέτη του της (κοινωνιο)γλωσσικής κατάστασης του νησιού

4 4 Martha s Vineyard καθώς και σε εκείνη της Πόλης της Νέας Υόρκης: εάν υπάρχει παλαιότερη µελέτη θα ήταν αδιανόητο να µη ληφθεί υπ όψιν από τον νεότερο µελετητή. Ωστόσο, η διαφορετική µεθοδολογία µελετών που αφίστανται χρονικά µεταξύ τους αποδίδει, εν µέρει τουλάχιστον, δεδοµένα διαφορετικής ποιότητας, µε προφανείς αρνητικές επιπτώσεις στη συγκρισιµότητα των συµπερασµάτων τέτοιων ανόµοιων µελετών. Σε κάθε περίπτωση, ακόµη και αν πραγµατοποιείται από τον ίδιο µελετητή στο αυτό θεωρητικό και µεθοδολογικό πλαίσιο, η έρευνα των διαχρονικών ή ηλικιακών γλωσσικών µεταβολών στη βάση διαδοχικών πλαισίων πραγµατικού χρόνου προσκρούει στην περαιτέρω δυσκολία ότι είναι εξαιρετικά απίθανο να εξασφαλιστεί η συνεργασία των ίδιων πληροφορητών κάθε µερικά χρόνια: οι άνθρωποι έχουν τις δικές τους προτεραιότητες, µεταναστεύουν, ή πεθαίνουν. Για τούτο και στην πράξη ο ερευνητής αναγκάζεται να συγκρίνει γλωσσικά δεδοµένα που προέρχονται από διαφορετικά άτοµα µε παρόµοιο κοινωνικό προφίλ. Αυτό όµως αλλοιώνει την καθαρότητα των δεδοµένων αφού εισάγει ενδεχοµένως στην έρευνα απρόβλεπτους παράγοντες ποικιλότητας: οι αστοί, οι γυναίκες, οι έφηβοι ή οι εργάτες της προηγούµενης δεκαετίας δεν είναι απαραιτήτως όµοια κοινωνικά όντα µε τους σηµερινούς οµόλογούς τους ή µε αυτούς της επόµενης δεκαετίας. Συνέπεια των ανωτέρω µεθοδολογικών δυσχερειών είναι ότι η έρευνα πραγµατικού χρόνου αφ ενός προσφέρεται περισσότερο για τον εντοπισµό διαχρονικών µεταβολών του γλωσσικού συστήµατος µιας κοινωνίας παρά για την ανίχνευση της ηλικιακής ποικιλότητας στον λόγο συγκεκριµένων ατόµων καθώς περνούν µεγαλώνοντας από την ιδιότητα µέλους της µιας ηλικιακής υπο-οµάδας σε αυτήν της επόµενης αφ ετέρου, ενώ η έρευνα αυτού του τύπου είναι θεωρητικά ατοµοκεντρική, στην πράξη καταλήγει να έχει κοινωνική βάση. Για τους ανωτέρω λόγους προσφορότερη φαίνεται να είναι η µέθοδος ανίχνευσης των διαχρονικών και ιδίως των ηλικιακών φαινοµένων η οποία εδράζεται στην έννοια του φαινοµένου χρόνου (Labov 1972a:163): εάν ο ερευνητής φροντίσει να υπάρχουν στο δείγµα του πληροφορητές διαφορετικής ηλικίας, είναι σε θέση να συλλάβει τις τυχόν διαχρονικές και ηλικιακές γλωσσικές µεταβολές όπως αυτές εγγράφονται στον φαινόµενο χρονικό άξονα, ο οποίος ορίζεται από τη συνύπαρξη ατόµων που είναι µέλη της αυτής ευρύτερης οµιλιακής κοινότητας και ταυτόχρονα διαφορετικών ηλικιακών υπο-οµάδων. Σε αντιδιαστολή προς την ερευνητική προσέγγιση πραγµατικού χρόνου, η έρευνα φαινοµένου χρόνου, πρώτον, µπορεί να αποµονώσει, για κάθε πληροφορητή, εκείνα τα φαινόµενα ποικιλότητας που αφορούν µόνο τον χρονικό ή ηλικιακό και κανέναν άλλον άξονα και δεύτερον, εστιάζεται στην κοινότητα ως οργανικό σύνολο ατόµων, µε την έννοια ότι, ξεκινώντας από τα δεδοµένα της ατοµικής γλωσσικής συµπεριφοράς σε κανονικές συνθήκες επικοινωνίας, ανάγεται σε συνολικά πορίσµατα που ισχύουν για όλη την κοινότητα. Τα πορίσµατα αυτά δεν αποτελούν προϊόν οµογενοποίησης της ατοµικής και υπο-οµαδικής ποικιλότητας αλλά διασώζουν τον συστηµατικό χαρακτήρα του όλου (η κοινωνιογλωσσική ποικιλότητα είναι, σε µεγάλο βαθµό, συστηµατική και όχι χαοτική). Αποτέλεσµα είναι ότι εξασφαλίζεται κατ αυτόν τον τρόπο υψηλός βαθµός αξιοπιστίας του δείγµατος και των πορισµάτων αφού, κατά τη συλλογή των στοιχείων, όλοι οι πληροφορητές είναι µέλη κάποιων από τις διάφορες κοινωνικές υπο-οµάδες της αυτής κοινότητας, και εποµένως υπόκεινται στην επίδραση του αυτού ευρύτερου συστήµατος αξιών καθώς και του ειδικότερου αξιακού συστήµατος της δικής του υπο-οµάδας ο καθένας. Σε αυτή τη βάση, δεν είναι ακατόρθωτο να αποµονώσει ο ερευνητής γλωσσικά φαινόµενα

5 5 διαχρονικής µεταβολής ή ηλικιακής ποικιλότητας τα οποία δεν αλλοιώνονται από την επίδραση ανεξέλεγκτων παραµέτρων. Στην παρούσα µελέτη, υιοθετούµε τη µεθοδολογική προσέγγιση του φαινοµένου χρόνου. Στη βάση αυτή, αν και, για τους λόγους παιδαγωγικής σκοπιµότητας που προαναφέραµε, το ενδιαφέρον της έρευνας εστιάζεται στα παιδιά και τους (προ)εφήβους, έχουν περιληφθεί στο δείγµα των πληροφορητών και άτοµα µεγαλύτερων ηλικιών. Με τον τρόπο αυτό, είναι δυνατόν να προβλεφθεί η µελλοντική γλωσσική συµπεριφορά των σηµερινών παιδιών, µε τη διττή έννοια ότι αφ ενός τα παιδιά µεγαλώνοντας αναµένεται να υιοθετήσουν σταδιακά τα (περισσότερα από τα) γλωσσικά χαρακτηριστικά των σηµερινών (προ)εφήβων, νέων, ενηλίκων, κ.λπ., αφ ετέρου µερικές από τις γλωσσικές καινοτοµίες που εισάγουν οι νεότεροι ηλικιακά (ή κάποια άλλη υπο-οµάδα) ενδέχεται να κυριαρχήσουν σταδιακά σε όλη την οµιλιακή κοινότητα. Με άλλα λόγια, στον σχεδιασµό της έρευνας καταβάλλεται προσπάθεια να διακρίνεται η ευθύγραµµη διαχρονική µεταβολή του συνολικού γλωσσικού συστήµατος από τη σπειροειδή ηλικιακή ποικιλότητα την οποία διατρέχει κάθε µέλος της κοινότητας καθώς περνάει από τη µία ηλικιακή οµάδα στην επόµενη: η πρώτη κατηγορία φαινοµένων έχει σαφέστατα γλωσσικό και ελάχιστα ή καθόλου κοινωνικό χαρακτήρα, ενώ ακριβώς το αντίθετο ισχύει για τη δεύτερη κατηγορία H συνέντευξη Όπως προαναφέραµε, η συνέντευξη έχει χαµηλό βαθµό δόµησης, αφού στόχος είναι να µιλήσουν όσο το δυνατόν πιο αβίαστα οι πληροφορητές, που για τους σκοπούς αυτής της µελέτης είναι κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) παιδιά και έφηβοι, και όχι να καταγραφούν οι επιλογές τους κατά την παραγωγή γλωσσικών µορφών συγκεκριµένου αριθµού και κατηγορίας όπως αυτός/αυτές θα καθορίζονταν στο πλαίσιο µιας περισσότερο δοµηµένης συνέντευξης. Παρ όλα αυτά, η συνέντευξη πρέπει να αρθρώνεται κατά τον ίδιο πάνω-κάτω τρόπο για κάθε πληροφορητή προκειµένου να υπάρχει ενιαία βάση σύγκρισης του υλικού από πληροφορητή σε πληροφορητή. Έτσι, τα ερωτήµατα στα οποία καλείται να απαντήσει ο πληροφορητής καλύπτουν θέµατα όπως τα ακόλουθα: * Mε ποιούς κάνει παρέα (ορισµός προσωπικού δικτύου σχέσεων). * Συνήθεις δραστηριότητες, ήτοι: - παιχνίδια, βιοπορισµός, σχολείο, καβγάδες. - φροντίδα ζώων, µηχανηµάτων, ανιόντων /κατιόντων συγγενών. * Σύνθεση (ευρύτερης) οικογένειας και ρόλοι των µελών. * Σχέσεις αγοριών - κοριτσιών. * Σχέσεις µε µη τσιγγάνους. * ιήγηση αξιοµνηµόνευτων περιστατικών. * Tί διαβάζουν / βλέπουν στην τηλεόραση. * Ποιες τσιγγάνικες ιστορίες ξέρουν.

6 6 * Σχέδια για το µέλλον (π.χ., εργασία, γάµος). Eάν ένα ερώτηµα προκαλεί ζωηρή συζήτηση, ο ερευνητής δεν διακόπτει τους οµιλητές έστω και αν έχουν ξεφύγει από το θέµα, αλλά προχωρεί στο επόµενο ερώτηµα µόνο όταν έχει εξαντληθεί το προηγούµενο θέµα συζητήσεως. Πέρα από τον χαµηλό βαθµό δόµησης της συνέντευξης, η καταγραφή κατά το δυνατόν αβίαστης οµιλίας απαιτεί να διαθέτει ο συνεντευξιαστής επικοινωνιακή ευχέρεια καθώς και την ικανότητα να αναπτύσσει σχέσεις κατανόησης και συµπάθειας µε τον πληροφορητή, προκειµένου να τον ενθαρρύνει να µιλήσει ελεύθερα αντί να τον παγώνει. H ανάγκη να διεξαγάγει την εκάστοτε συνέντευξη το κατάλληλο άτοµο είναι ακόµη µεγαλύτερη όταν οι πληροφορητές είναι παιδιά ή (προ)έφηβοι και προέρχονται από κοινότητα που διαβιώνει στο περιθώριο της ευρύτερης κοινωνίας (Labov 1972a,b Milroy 1987 Nτάλτας 1997). Tα κατάλληλα άτοµα στην περίπτωση αυτή ήσαν οι κυρίες Ιωάννα Aθανασοπούλου, ιστορικός, Φωτεινή Kοντού, κοινωνιολόγος, και Πόπη Kουρκούλου, Παιδαγωγός. H κ. Kουρκούλου είχε ήδη πριν από την έναρξη της συγκεκριµένης µελέτης χρηµατίσει επανειληµµένα εκπαιδεύτρια σε σεµινάρια εκπαίδευσης-κατάρτισης των Tσιγγάνων και είχε δηµιουργήσει δεσµούς φιλίας και αµοιβαίας εµπιστοσύνης µε αρκετές οικογένειες, ιδιαίτερα δε, λόγω της προσωπικότητας και του νεαρού της ηλικίας της, µε εφήβους και παιδιά. Λόγω της προθυµίας µε την οποία έχει επανειληµµένα συµπαρασταθεί στους Tσιγγάνους σε διάφορες επαφές τους µε εκπαιδευτικές, κοινοτικές και κρατικές υπηρεσίες, απολαµβάνει της εµπιστοσύνης τους. Χάρη σε αυτή την προϋπηρεσία, ήταν ο άνθρωπος που εξασφάλισε και για τους υπόλοιπους ερευνητές την αποδοχή της τσιγγάνικης κοινότητας. Για ένα διάστηµα, η κ. Κουρκούλου µοιράστηκε µε την κ. Αθανασοπούλου την ευθύνη του Προπαρασκευαστικού Τµήµατος Τσιγγανοπαίδων Κέρκυρας, συχνά σε αντίξοες συνθήκες (εχθρότητα τοπικής κοινωνίας, ακανόνιστη ροή πόρων, προσωρινότητα στέγης, κ.λπ.). Xάρη στο φύλο τους, οι τρεις συνεντευξιάστριες είχαν το ελεύθερο να επισκέπτονται τους τσιγγάνικους καταυλισµούς και να συναντούν τις γυναίκες και τα παιδιά χωρίς να προκαλούν την καχυποψία των ανδρών. Από την πλευρά τους, οι Τσιγγάνοι (αν και όχι όλοι: βλ. κατωτέρω) ανταµείβουν τις τρεις ερευνήτριες για το έµπρακτο ενδιαφέρον τους προς αυτούς συµµετέχοντας πρόθυµα στις συνεντεύξεις και επιτρέποντας τη µαγνητοφώνηση της γλωσσικής τους παραγωγής χωρίς, εκ πρώτης όψεως τουλάχιστον, επιφυλάξεις. (Tη µεγάλη σηµασία των σχέσεων αµοιβαιότητας µε την κοινότητα-στόχο ( Aν µου δώσεις κάτι, θα σου το ανταποδώσω. ) τις οποίες πρέπει να εξασφαλίσει ο ερευνητής έχει τεκµηριώσει η Milroy (όπ.π.: 49) βάσει της θεωρίας των ανταλλακτικών δικτύων.) Ωστόσο, έστω και µε φιλικό και επικοινωνιακά επιδέξιο συνεντευξιαστή, η συνέντευξη παραµένει ασυνήθιστη περίσταση που είναι φυσικό να προκαλεί την εφεκτικότητα του µέσου πληροφορητή, ιδιαίτερα των παιδιών. Για τον περιορισµό της ανασταλτικής επίδρασής της, η συνέντευξη πραγµατοποιείται στο οικείο περιβάλλον του πληροφορητή, καταβάλλεται δε προσπάθεια να είναι παρόντες και να συµµετέχουν στη συζήτηση ένας ή δύο φίλοι του, ώστε υπό την επίδραση της παρουσίας τους το ύφος της γλωσσικής του παραγωγής να παραµένει όσο το δυνατόν δηλωτικό οικειότητας. H θεωρητική αρχή που εφαρµόζεται εδώ είναι αυτή του ακροαµατικού σχεδιασµού (Bell 1984): επειδή αναµένεται ότι, υπό την επίδραση των ερωτηµάτων του συνεντευξιαστή, ο πληροφορητής θα τείνει να σχεδιάζει την απάντησή του έτσι ώστε να αντανακλάται σε αυτήν η µεταξύ τους κοινωνική απόσταση, εισάγεται στην

7 7 περίσταση ως αντίβαρο ο παράγων των φίλων, η παρουσία των οποίων αναγκάζει τον πληροφορητή να µην αποµακρύνεται υπερβολικά από την επικράτεια της οικειότητας, αλλά και όταν αποµακρύνεται να επιστρέφει σύντοµα σε αυτήν. Eπί πλέον, το µαγνητόφωνο του συνεντευξιαστή είναι µικρών διαστάσεων για να περιορίζεται κατά το δυνατόν η επίδρασή του στην περίσταση, και το ίδιο ισχύει για το µικρόφωνο, το οποίο µάλιστα είναι συνήθως διακριτικά τοποθετηµένο πίσω από ένα ανθοδοχείο ή άλλο πρόσφορο αντικείµενο στην περιφέρεια του κύκλου των συµµετεχόντων. Σύµφωνα δε µε τις απαιτήσεις της επιστηµονικής δεοντολογίας, οι πληροφορητές έχουν ενηµερωθεί ότι η οµιλία τους µαγνητοφωνείται, καθώς και ότι, αν δεν θέλουν να παραµείνει µαγνητοφωνηµένο ένα µέρος της συζήτησης, µπορούν να ζητήσουν τη σχετική κασέτα και να την καταστρέψουν. Θα πρέπει στο σηµείο αυτό να διευκρινιστεί ότι επιλέχθηκε η µαγνητοφώνηση και όχι η βιντεοσκόπηση για την απαθανάτιση της συνέντευξης επειδή η πρώτη θεωρήθηκε περισσότερο διακριτική µέθοδος από την δεύτερη: σκοπός δεν ήταν να δώσουν παράσταση οι πληροφορητές ενώπιον της κάµερας αλλά να παραµείνει η συµπεριφορά τους όσο το δυνατόν ανεπηρέαστη από τη δυναµική της συνέντευξης. Οµολογουµένως, ωστόσο, η βιντεοσκόπηση θα κατέγραφε πολύ πλουσιότερα στοιχεία της περίστασης αφού θα διέσωζε την κινησιακή πλευρά της συµπεριφοράς των πληροφορητών. Για την κατά το δυνατόν ανάκτηση των µη γλωσσικών αυτών πληροφοριών, οι συνεντευξιάστριες παρενέβαλαν στο κείµενο των αποµαγνητοφωνηµένων συνεντεύξεων συµπληρωµατικές πληροφορίες υπό µορφή σηµειώσεων όπου αυτό θεωρήθηκε απαραίτητο για την πληρέστερη κατανόηση των λεγοµένων. Aκόµη όµως και όταν εξασφαλιστούν όλες οι ανωτέρω ευνοϊκές συνθήκες, η ίδια η περίσταση της συνέντευξης είναι δυνατόν να συνεχίσει να προκαλεί αισθήµατα συστολής στον πληροφορητή, µε αποτέλεσµα να περιορίζεται η ποσότητα και το υφικό εύρος του παραγόµενου λόγου. Πράγµατι, κατά την προσφυά διατύπωση µιας εφήβου Tσιγγάνας, τα Tσιγγανάκια, τα οποία σηµειωτέον ότι έρχονται στις συνεντεύξεις ακόµη και όταν δεν έχουν προσκληθεί, Έχουν πάρα πολλά να µιλήσουν αλλά ντρέπονται (Aλέκα). Eπί πλέον, οι άρρενες έφηβοι φαίνεται ότι είναι σχετικά διστακτικότεροι πληροφορητές από ό,τι οι συνοµήλικές τους Tσιγγάνες. Για τον λόγο αυτό, σε επόµενο στάδιο της έρευνας, θα πρέπει να επιδιωχθεί η περαιτέρω διείσδυση της ερευνητικής οµάδας στην υπό µελέτη κοινότητα µε την κατάλληλη εκπαίδευση νεαρών Tσιγγάνων και των δύο φύλων ώστε να αναλάβουν αυτοί τον ρόλο του συµµετέχοντος παρατηρητή, δηλαδή του παρατηρητή της κοινότητας ο οποίος είναι ταυτόχρονα και ενεργό µέλος της. Eλπίζεται ότι η χρησιµοποίηση Tσιγγάνων στον ρόλο του συµµετέχοντος παρατηρητή στην πρώτη γραµµή της έρευνας, µε τους µη Tσιγγάνους ερευνητές να αναλαµβάνουν περισσότερο επιτελικά καθήκοντα στα µετόπισθεν (ήτοι, τον σχεδιασµό της έρευνας και την αξιολόγηση των πρωτογενών δεδοµένων), πρώτον, θα εκµαιεύσει από τους πληροφορητές ακόµη περισσότερο αβίαστη γλωσσική συµπεριφορά και δεύτερον, θα διευκολύνει την πρόσβαση στη γλωσσική παραγωγή µελών της κοινότητας που στο παρόν στάδιο διστάζουν να συµµετάσχουν σε συνεντεύξεις ως πληροφορητές (Labov 1972a,b Nτάλτας 1997). Aκολουθεί κατάλογος των πληροφορητών, στη γλωσσική παραγωγή των οποίων βασίζεται η παρούσα µελέτη. Για κάθε έναν, δίδεται, εκτός από το όνοµα (µε το οποίο δηλώνεται και το φύλο), η ηλικία, η µόρφωση και η οικογενειακή κατάσταση. Tο επώνυµο δεν αναφέρεται ώστε να εξασφαλίζεται ως ένα βαθµό η ανωνυµία των πληροφορητών.

8 8 1. Aλέκα: 15 ετών, 3 η ηµοτικού, κόρη Bλασσίας. 2. Aλίκη: 8 ετών. 3. Aναστάσης: 4 1/2 ετών, αδελφός του Hλία. 4. Aνδρέας: 63 ετών, αναλφάβητος, µε 6 παιδιά, 40 εγγόνια και 5 δισέγγονα 5. Aνδρέας Σ.: 18 ετών, παντρεµένος δύο φορές, αναλφάβητος 6. Bαλάντης: 9 ετών, αναλφάβητος 7. Bαρβάρα: 10 ετών, αναλφάβητη 8. Bλασσία: 42 ετών, αναλφάβητη, σύζυγος, και µητέρα 8 παιδιών 9. Γιώργος: 11 ετών, αναλφάβητος 10. ήµητρα: 13 ετών, αναλφάβητη, κόρη Kατερίνας, αρραβωνιασµένη 11. ηµήτρης Σ.: 17 ετών, αναλφάβητος, γιος της Kατερίνας 12. ιονύσης: 11 ετών, 2 εβδοµάδες σχολείο 13. Eλένη: 10 ετών, αναλφάβητη 14. Eλευθερία: 8 ετών, αναλφάβητη 15. Hλίας: 6 1/2 ετών, αδελφός του Aναστάση. 16. Kατερίνα: 30 ετών, αναλφάβητη, σύζυγος και µητέρα 17. Kώστας: 13 ετών, 1 µήνα σχολείο 18. Nίκος Π.: 22 ετών, αναλφάβητος, πατέρας 2 παιδιών 19. Nίκος A.: 19 ετών, 2 α ηµοτικού, διαζευγµένος, γιος Bλασσίας 20. Παναγιώτα: 10 ετών, νηπιαγωγείο, κόρη Bλασσίας 21. Πούλια: 17 ετών, αναλφάβητη. 22. Σπύρος: 13 ετών, 1 µήνα σχολείο 23. Xρήστος: 10 ετών, 2 ηµέρες σχολείο 24. Xριστίνα: 9 ετών, αναλφάβητη 25. Xριστίνα A.: 12 ετών, αναλφάβητη, κόρη Bλασσίας. Στη συνέχεια της µελέτης αυτής, εκτίθενται τα εξής: στο δεύτερο κεφάλαιο υιοθετείται η εθνογραφική προσέγγιση προκειµένου να σκιαγραφηθεί ο τρόπος ζωής των Τσιγγάνων της υπό εξέταση κοινότητας, κυρίως όπως αυτός γίνεται αντιληπτός από τους ίδιους τους Τσιγγάνους στο τρίτο κεφάλαιο περιγράφονται τα δοµικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά των ελληνικών που χρησιµοποιούν οι πληροφορητές στο τρίτο κεφάλαιο, τα µορφικά στοιχεία των ελληνικών των Tσιγγάνων συσχετίζονται µε τις κοινωνικές λειτουργίες που επιτελούν αυτά κατά τις διαπροσωπικές επαφές των πληροφορητών, κυρίως στους κόλπους της συνέντευξης. Kαθ όλη την έκταση της µελέτης, λαµβάνεται υπ όψιν ο πρακτικός σκοπός του ευρύτερου ερευνητικού προγράµµατος, που είναι, όπως προαναφέραµε, η αναγνώριση της θέσης που κατέχουν οι Έλληνες Τσιγγανόπαιδες στο εκπαιδευτικό σύστηµα της χώρας µε στόχο τη βελτίωση του εκπαιδευτικού αποτελέσµατος.

9 9 2. H τσιγγάνικη κοινότητα της Kέρκυρας: µια πρώτη εθνογραφική περιγραφή O πολυπληθέστερος τσιγγάνικος καταυλισµός της Kέρκυρας (200 άτοµα, 20 οικογένειες, 78 παιδιά σχολικής ηλικίας) βρίσκεται στην περιοχή Λιβάδι του Pόπα, βορειοδυτικά της πόλης της Kέρκυρας και 12 περίπου χιλιόµετρα από αυτήν, επί της κύριας οδικής αρτηρίας που οδηγεί από την πόλη προς την Παλαιοκαστρίτσα. Tο πλησιέστερο χωριό, το Kοκκίνι, απέχει 3 χµ. από τον καταυλισµό αυτόν. Mια µικρότερη τσιγγάνικη κοινότητα (25 άτοµα, 4 οικογένειες) βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Άγιος Iωάννης, σε απόσταση 8 χµ. περίπου από την πόλη και επί της αυτής οδού που στη συνέχεια οδηγεί στον καταυλισµό του Λιβαδιού του Pόπα. ύο ακόµη καταυλισµοί, 25 περίπου ατόµων ο καθένας, βρίσκονται στο Aλευροπάτι Xλωµού και στη Λευκίµµη, περίπου 30 και 40 χµ. νότια της πόλης, αντίστοιχα. H εθνογραφική περιγραφή που ακολουθεί αφορά στο σύστηµα αξιών των Tσιγγάνων και τις σχέσεις τους µε την ευρύτερη κοινότητα, κυρίως όπως αυτό και αυτές αντικατοπτρίζονται στην εικόνα η οποία αναδύεται από τις συνεντεύξεις των παιδιών και των ενήλικων πληροφορητών. Φυσικά, η εικόνα αυτή αναµένεται άλλοτε να πλησιάζει στην πραγµατικότητα και άλλοτε να αφίσταται αυτής Kριτήρια ενδοκοινοτικής διαφοροποίησης: κοινωνικό κύρος Oι Tσιγγάνοι του Aγίου Iωάννη θεωρούν ότι απολαµβάνουν υψηλότερου κοινωνικού κύρους σε σύγκριση µε τα µέλη των άλλων καταυλισµών, εφ όσον ζουν όλοι σε ιδιόκτητα σπίτια µε φως, ύδρευση, αποχέτευση, και τις υπόλοιπες σύγχρονες ανέσεις. Ωστόσο, όπως θα δούµε αργότερα, όλες οι τσιγγάνικες κοινότητες αντιµετωπίζουν συνήθως τη δυσπιστία των Eλλήνων συντοπιτών τους και ιδιαίτερα των κατοίκων και των υπηρεσιών των πλησιέστερων χωριών. Eπί πλέον, µέσα σε κάθε καταυλισµό παρατηρείται περαιτέρω διαφοροποίηση ως προς την κοινωνική µοίρα: υπάρχουν οικογένειες που έχουν αγοράσει δικό τους οικόπεδο και έχουν χτίσει σπίτι επίσης, το είδος του φορτηγού αυτοκινήτου που διαθέτει αυτού του είδους η σχετικά εύπορη οικογένεια (µέγεθος, ηλικία, κ.ά.) συντελεί στην κοινωνική διαφοροποίηση, και το ίδιο ισχύει για τα υπόλοιπα καταναλωτικά αγαθά (τηλεόραση, έπιπλα, συσκευές κουζίνας, κ.ά.). Άλλες όµως οικογένειες είναι εγκατεστηµένες σε τόπο που δεν τους ανήκει και ζουν χωρίς τις στοιχειώδεις ανέσεις (φως, νερό, αποχέτευση) σε τσαντίρια ή παραπήγµατα από λαµαρίνες ή φύλλα πλαστικού: (1) Kουρκούλου: Nά σας ρωτήσω, ζείτε σε σπίτι, σε παράγκα; Nικολέτα: εν κοιτάς σ αυτά τα χάλια που ζούµε; Έτσι στα νερά, στις λάσπες... (2) Kουρκούλου: Θα ήθελες να είχες ζήσει διαφορετικά; Aνδρέας Σ.: Nαι.

10 10 Kουρκούλου: ηλαδή, πώς; Aνδρέας Σ.: Nα µη ζούµε µέσα στη λάσπη. Θα θελα να χα ένα σπίτι µακριά από αυτούς εδώ. (3) Πούλια: Έχουµε ποντίκια εδώ πέρα. (4) Aνδρέας:...Πάνε να µας φάνε τα ποντίκια εδώ µέσα. Tα ποντίκια είναι όπως τα σκυλιά. εν κοιµάµαι, ερχόνται και µε τραβάνε από τα µαλλιά, τα ποντίκια, αληθινά! Mα το θεό! εν µπορούµε. Aν και όλοι οι Tσιγγάνοι της Kέρκυρας είναι µόνιµα εγκατεστηµένοι στο νησί και απουσιάζουν µόνο όσο απαιτούν οι εµπορικές τους δραστηριότητες, αυτοί που δεν έχουν δικό τους οικόπεδο ή και σπίτι είναι δυνατόν να αναγκάζονται κατά καιρούς να µετεγκαθίστανται σε άλλο χώρο της ίδιας συνήθως περιοχής. Oι ευπορότεροι Tσιγγάνοι είναι κυρίως οι έµποροι παλιοσίδερων, και κατά δεύτερο λόγο αυτοί που ασχολούνται µε τη µεταφορά και το εµπόριο τροφίµων. H διαφορά ανάµεσα στους εύπορους και τους φτωχούς Tσιγγάνους είναι πολύ εντονότερη από ό,τι ισχύει για άλλα τµήµατα του πληθυσµού της Eλλάδας. H ηγεσία των Tσιγγάνων δεν είναι προϊόν δηµοκρατικών διαδικασιών. O πιο πετυχηµένος και εύπορος Tσιγγάνος του καταυλισµού αναγνωρίζεται ως ο Yπεύθυνος, και αυτός µεσολαβεί όπου χρειάζεται στις επαφές των Tσιγγάνων µε τις τοπικές και τις κρατικές αρχές. εν αποκλείεται µάλιστα ο υπεύθυνος να είναι περισσότερο επιλογή των τοπικών αρχών και της αστυνοµίας και λιγότερο των ίδιων των Tσιγγάνων, όπως τουλάχιστον διατείνονται µερικοί από αυτούς. Bεβαίως, όσοι Tσιγγάνοι έχουν χαρτιά ψηφίζουν στις βουλευτικές και τις δηµοτικές εκλογές, χωρίς αυτό όµως να συµβάλλει στη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους: (5) Kατερίνα: εν έχουµε τουαλίτες, να µπαίνουν µέσα τα παιδιά να κατουράνε, συγγνώµη, να πάνε να κάνουνε...eίµαστε όξω. Yπάρχει πιθανότητα το φως να το έχουµε. Kαι µας το κόψανε. Όταν είναι για τον ψήφο, µας θέλουνε; Kατάλαβες τί γίνεται τώρα; (...) Eδώ δεν είναι καλοί άνθρωποι, εδώ στην Kέρκυρα, ας πούµε, ο ήµαρχος, µας στέλνουνε τα ψήφα και πρόεδρος τα ίδια. (6) Παναγιώτα: Έχουµε παράπονο από σας, που δεν κάνετε το σχολείο. Λέτε, λέτε αλλά δεν το κάνετε (...) ξέρουµε ότι οι άλλοι λένε ψέµατα για να τους ψηφίσουµε. Kοντού: Kι εσύ τί θέλεις να πεις σ αυτούς τους ανθρώπους που νιώθεις ότι σου λένε ψέµατα; (...)

11 11 Xριστίνα: Ήθελα να µας κάνει το σχολείο γιατί είπαν ο Πρόεδρος να µας κάνει το σχολείο και αυτοί κοροϊδεύουν εµάς. Παναγιώτα: Nα σου πω. Λένε ότι θα το φτιάξουν εκείνη την ηµέρα και δεν το φτιάχνουν. Eίπαν ότι θα φέρουν χαλίκια και δεν τα φέρανε. Eίπαν θα κάνουν εκείνο και δεν το κάνουν. Eµάς µας πάει στο µυαλό µας, µας λένε ψέµατα για να ψηφίσουµε. (7) Aλέκα: Tώρα που θα ρθουν οι εκλογές θα µας φωνάζουν να τους ψηφίσουµε. Oι Tσιγγάνοι ανήκουν σε διάφορες ειδικότερες φυλές. Φαίνεται δε ότι, όπως θα δούµε στο 2.4. κατωτέρω, έχουν κατά το µάλλον ή ήττον συνείδηση της ιδιαίτερής του φυλής ο καθένας, καθώς και των γλωσσικών και λοιπών πολιτιστικών διαφορών της από τις άλλες, τις οποίες µάλιστα συχνά κρίνουν από αξιολογική σκοπιά, ήτοι ως ανώτερες ή κατώτερες από τη δική τους Φιλονοµία και παραβατικότητα στον ενδοκοινοτικό και τον διακοινοτικό άξονα Ένα άλλο κριτήριο διαφοροποίησης είναι η φιλονοµία ή αντίθετα η παραβατικότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις. Yπάρχουν Tσιγγάνοι και Tσιγγάνες που κλέβουν : (8) ήµητρα: Όλοι κλέβουνε, όλοι κλέβουνε. (9) Kατερίνα: Έχουν δίκιο εδώ στην Kέρκυρα. Έχουν καταστρέψει κόσµο. Kουρκούλου: Έχουν καταστρέψει οι Tσιγγάνοι; Kατερίνα: Oι Tσιγγάνοι...Kλέβουν, κάνουν. όχι µόνο από Έλληνες αλλά ακόµη και από άλλους Tσιγγάνους και µάλιστα συγγενείς: (10) Aλέκα: Για ένα κατοστάρικο εδώ πέρα υπάρχουν άνθρωποι που κλέβουνε. εν είναι µόνο ότι κλέβουνε µόνο τους άλλους, κλέβουνε και δικά τους, συγγενείς τους εδώ κάτω, τους Γύφτους. Oι Γύφτοι κλέβουνε τους Γύφτους.

12 12 άλλοι/ες που πιστεύουν ότι η κλοπή είναι απαράδεκτη: (11) Aλέκα: εν πρέπει να κλέβουνε. άλλοι από τους εντός των τειχών που αλληλοκαταγγέλλονται ότι κλέβουν και αυτοί: (12) ιονύσης: Tο κάνεις και συ όµως! και άλλοι που οµνύουν: (13) Παναγιώτα: Eγώ δεν κλέβω! Όχι και να κλέψω εγώ!...άµα κλέψω, τί θα καταλάβω; (14) Xριστίνα A.: Eγώ δεν έχω κλέψει ποτέ µου! (15) Aλέκα: Oι άντρες δεν είναι όλοι κλέφτες! ενώ δεν λείπουν και οι θυµόσοφοι που συλλαµβάνουν διαισθητικά την αντίφαση ανάµεσα στο εµφανές κύρος (Nτάλτας 1997:354-55) που έχει η νοµοταγής συµπεριφορά και το αφανές κύρος του καλού κλέφτη: (16) ιονύσης: Eγώ κλέβω, όλοι κλέβουνε, κανείς όµως δεν κλέβει! Aς σηµειωθεί ότι οι ίδιοι οι πληροφορητές δεν συνδέουν οπωσδήποτε την κλοπή µε την ανάγκη προσπορισµού των προς το ζην: (17) Aλέκα: Γιατί να τα κλέβουνε, δεν µπορούν να δουλέψουνε για να βγάλουνε αυτά τα λεφτά και να πάνε να τα ψωνίσουνε; Eύκολο είναι να τα κλέβεις.

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

«Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω»

«Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω» «Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω» Στον αποµαγνητοφωνηµένο δάλογο που ακολουθεί συνοµιλεί συγγενής του Γ. Ρουπακιά (Α) µε τον (Β) - Οπου Α η καλούσα - Οπου Β

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College Ταυτότητα της Έρευνας Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Θέμα: Αντιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σεπτέμβριος 2007 -2- I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το έργο με τίτλο «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ξεκίνησε στις 1-3-2006 όπως προβλεπόταν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

µέχρι την ηλικία που αυτά θα πάνε στο Δηµοτικό άδεια ίδρυσης

µέχρι την ηλικία που αυτά θα πάνε στο Δηµοτικό άδεια ίδρυσης Μετά τα όσα έχουν γραφεί και ειπωθεί σχετικά µε το θέµα των Νηπιαγωγείων εντός Παιδικών Σταθµών -και για να µπουν τα πράγµατα στη θέση τους και να αποκατασταθεί η αλήθεια, ώστε όλοι οι εµπλεκόµενοι να

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός!

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων Συμπεριφορά ο μύθος Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Υπάρχουν πολύ κρυμμένοι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν στο υπερβολικό γάβγισμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ

Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ (AD HOC ΕΝΟΤΗΤΑ Ε.Ε., ΕΤΟΥΣ 2008) Η ad hoc έρευνα εργατικού δυναµικού έχει στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Στην περιοχή της Μαγνησίας µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '60 δεν υπήρχαν µόνιµα εγκατεστηµένοι Τσιγγάνοι, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Για την κατανόηση του θέματος καθώς το διαβάζουμε θα πρέπει γνωρίζουμε ή να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Άννα: Όχι, δεν είχαμε σπίτι. Είχαμε παράγκα, λαθραία απάνω σε οικόπεδο. Γυναίκα: δεν μας τα κανε το κράτος. Όλου για ψέματα είναι.

Άννα: Όχι, δεν είχαμε σπίτι. Είχαμε παράγκα, λαθραία απάνω σε οικόπεδο. Γυναίκα: δεν μας τα κανε το κράτος. Όλου για ψέματα είναι. Άννα Αλεξάνδρα: Μου είπες ότι σε λένε Άννα. Άννα: Ναι. Αλεξάνδρα: Πόσο χρονών είσαι Άννα; Άννα: 23. και έχω δυο παιδιά. Αλεξάνδρα.: Άννα, το επίθετο σου; Άννα: Τάσιος. Αλεξάνδρα: και μου είπες ότι δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ Α ΜΕΡΟΣ Μικρό, σύγχρονο οικογενειακό διαμέρισμα. Στο μπροστινό μέρος της σκηνής βλέπουμε δυο παιδικά δωμάτια, ένα στ αριστερά κι ένα στα δεξιά. Από το εσωτερικό τους καταλαβαίνουμε αμέσως ότι αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Χαρά Κουτόβα, Ειρήνη Μαυροκεφαλίδου. Χ. Κουτόβα

Χαρά Κουτόβα, Ειρήνη Μαυροκεφαλίδου. Χ. Κουτόβα Χαρά Κουτόβα, Ειρήνη Μαυροκεφαλίδου Ηµαθία: Η κατάσταση τρία χρόνια µετά Χ. Κουτόβα Ξεκινώντας θα ήθελα ν αναφερθώ στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, που είχαν το εξής ενδιαφέρον στοιχείο, να φέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων»

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013 Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Αναφορικά µε το πιο πάνω θέµα, σας ενηµερώνουµε ότι το Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας οργανώνει τις εξής δράσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα