Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες"

Transcript

1 Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Στέφανος Ασωνίτης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Πέτρος Κωσταγιόλας Λέκτορας, Τμήμα Αρχειονομίας-Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τηλ Περίληψη Θεωρητικό Υπόβαθρο: Η νέα οικονομία επηρεάζει το παρόν και διαμορφώνει τους όρους ανάπτυξης για τις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης διεθνώς αλλά και στην χώρα μας. Το μη απτό των βασικών παραγωγικών συντελεστών στην νέα οικονομία και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών πληροφόρησης, και του διαδικτύου, συντελούν στην σταδιακή αναδιάταξη της δομής, αλλά και του τρόπου άσκησης της διοίκησης. Στην διαμορφούμενη οικονομική πραγματικότητα τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία αναπροσαρμόζονται ως ποσοστό της αξίας των υλικών περιουσιακών στοιχείων. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η βελτίωση της ποιότητας βασίζεται στην κοινωνία της γνώσης και στα άϋλα περιουσιακά στοιχεία των οργανισμών, ενταγμένα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο διοίκησης. Ζητούμενο και στόχος: Το ζητούμενο του άρθρου σχετίζεται με την διαμόρφωση ενός ενιαίου θεωρητικού πλαισίου για την συσχέτιση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων με την διοίκηση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Για αυτό τον λόγο τίθενται δύο στόχοι: α. Ο ορισμός, η ταξινόμηση και η ανάλυση της σημασίας των άϋλων στοιχείων για την ποιότητα σε μια Ακαδημαϊκή Βιβλιοθήκη. β. Η ανάλυση συγκεκριμένων άϋλων περιουσιακών στοιχείων ειδικά για τις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες με βάση τα στοιχεία της ΜΟΠΑΒ. Μεθοδολογία: Αρχικά, διεξάγεται ποιοτική ανάλυση βάσει της σχετικής βιβλιογραφίας για την ταξινόμηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και στη συνέχεια, διεξάγεται

2 δευτερογενής ανάλυση συγκεκριμένων δεικτών προερχομένων από τις εκθέσεις της ΜΟΠΑΒ. Αποτελέσματα: Η διαμόρφωση μεθοδολογικού πλαισίου για την διοίκηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων, είτε αφορούν στους εργαζόμενους, είτε σχετίζονται με δομικό τρόπο στην Ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη, είτε αφορούν στις συνεργασίες και συμπράξεις εντός των οποίων αυτή υφίσταται, για την αποτίμηση της επίδρασής τους σε δείκτες ποιότητας. Συμπεράσματα: Η ενίσχυση των επενδύσεων σχετικών με τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία ενδυναμώνουν τον ρόλο των Ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και βελτιώνουν την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών πληροφόρησης Λέξεις Κλειδιά: ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, άϋλα περιουσιακά στοιχεία, ποιότητα, ΜΟΠΑΒ Abstract Background knowledge: The new economy plays a significant role and affects the future development of academic libraries and information services internationally and in Greece. The non tangible essence of the investments in the new economy as well as the rapid introduction of novel information technologies portrays new rules for the management of quality in academic libraries. Nowadays, more than ever the intangible assets represent a significant percentage of the total investments. Aim: The aim of the paper is two-folded a. definition and taxonomy of intangible assets for academic libraries and information services, b. analysis of specific indicative intangible assets based employing data from the annual reports of MOPAB for the academic libraries in Greece. Method: Qualitative analysis based on the relevant literature for the definition and categorization of intangible assets in academic libraries and information services and thereafter secondary analysis of data. Results/ conclusion: The present study led the researchers to infer five suggestions. The first three concern LIS directors seeking to understand the value of the distinct type of intangibles (i.e. human capital structural capital relational capital) in academic libraries. The fourth suggestion regards the interrelation of library investments to both specific intangible assets and certain quality / efficiency indicators. The last suggestion calls MOPAB for the augmentation of the

3 groups of indicators with new performance indicators based on intangibles and the new economy. Keywords: academic libraries, intangible assets, efficiency indicators, MOPAB. 1. Εισαγωγή στην έννοια των άϋλων περιουσιακών στοιχείων Ο όρος «άϋλο περιουσιακό στοιχείο» (intangible asset), ερμηνεύεται λεξιλογικά ως ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο δεν έχει απτή, δηλαδή υλική, υπόσταση. Στη βιβλιογραφία των οικονομικών χρησιμοποιείται ισοδύναμα ο όρος «περιουσιακό στοιχείο γνώσης» (knowledge asset), ενώ στη διοίκηση και τα νομικά συναντάται επίσης ο όρος «διανοητικό κεφάλαιο» (intellectual capital) (Lev, 2001). Οι βιβλιοθήκες και υπηρεσίες πληροφόρησης διεθνώς αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις για την αποτίμηση της αξίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και την αναγνώριση της σημασίας τους (White, 2007). Παρά το γεγονός ότι ο όρος library goodness έχει εξεταστεί στο παρελθόν και προσπαθούσε να εκφράσει την ίδια έννοια, η ουσιαστική έρευνα διεθνώς έχει ως σημείο εκκίνησης τα μέσα της δεκαετίας του 1990 (White, 2007). Στη βιβλιογραφία δεν υπάρχει μοναδικός, αυστηρά καθορισμένος ορισμός, που να αποδίδει την έννοια «άϋλο περιουσιακό στοιχείο» (ΑΠΣ). Οι Kaufmann & Schneider (2004) διαπιστώνουν, βιβλιογραφικά ότι απαντώνται όχι μόνο διαφορετικοί όροι για την έννοια του «άϋλου περιουσιακού στοιχείου», αλλά και πολλοί διαφορετικοί ορισμοί για καθέναν από τους όρους αυτούς. Οι ορισμοί που έχουν κατά καιρούς προταθεί για τον όρο «άϋλο περιουσιακό στοιχείο», μπορεί να είναι α) εννοιολογικοί, β) μια απλή καταγραφή περιουσιακών στοιχείων που εντάσσονται στα άϋλα, είτε γ) συνδυασμός δύο παραπάνω περιπτώσεων. Στην τελευταία περίπτωση η καταγραφή των ΑΠΣ δρα επεξηγηματικά επί του ορισμού (Stolowy & Jeny-Cazavan, 2001). Ένας κοινά αποδεκτός ορισμός των άϋλων περιουσιακών στοιχείων είναι ο εξής: «άϋλο περιουσιακό στοιχείο, είναι μια απαίτηση σε μελλοντικό όφελος, που δεν έχει φυσική ή οικονομική υπόσταση». (Lev, 2001, in Kaufmann & Schneider, 2004, p.8), όπως είναι για παράδειγμα (Μαλινδρέτου, 1998): η φήμη και το όνομα (brand), τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (patents), τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (copyrights), τα εμπορικά σήματα (trade marks) το κόστος έρευνας και ανάπτυξης (R&D), καθώς και (Reilly & Schweihs, 1998): το λογισμικό Η/Υ, οι βάσεις δεδομένων, οι λίστες πελατών, οι τεχνικές ανάπτυξης σχέσεων με τους πελάτες, τα δικαιώματα franchise, οι συμφωνίες με τους εργαζομένους, κ.λ.π. Συμπληρώνοντας την παραπάνω προσέγγιση ο όρος «άϋλοι πόροι» (Sánchez, et al., 2001) αφορά στο απόθεμα άϋλων περιουσιακών στοιχείων μιας βιβλιοθήκης σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Οι άϋλοι πόροι είναι αυτοί που δημιουργούν προστιθέμενη αξία στη βιβλιοθήκη και αρκετές φορές εκφράζονται με οικονομικές μονάδες. Ακόμη, ο όρος «άϋλες επενδύσεις» (intangible investments) ή «άϋλες δράσεις» (intangible activities), ορίζεται από τους Sánchez et al. (2001) ως οι δράσεις που αναλαμβάνει μια εταιρεία για να αποκτήσει εξωτερικά, μέσω της αγοράς, είτε να αναπτύξει εσωτερικά νέους άϋλους πόρους, να διατηρήσει και να αναπτύξει τους υφιστάμενους άϋλους πόρους της, καθώς και για να τους μετρήσει και να τους διαχειριστεί (π.χ. δράσεις εκπαίδευσης του προσωπικού, υλοποίηση προγραμμάτων

4 έρευνας και ανάπτυξης για την βελτίωση του δομικού κεφαλαίου, δράσεις για την προώθηση των πωλήσεων, εκπόνηση μιας έρευνας αγοράς για την διαπίστωση της ικανοποίησης των πελατών με σκοπό τη βελτίωση του σχεσιακού κεφαλαίου, κ. λ. π.). Οι διάφορες κατηγοριοποιήσεις των άϋλων περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνουν ένα σύνολο διακριτών κατηγοριών στις οποίες εντάσσονται τα ΑΠΣ. Δεν υπάρχει μία μοναδική κατηγοριοποίηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Grasenick & Low, 2004, p.268) και η προσέγγιση των ΑΠΣ ως δομικά στοιχεία του διανοητικού κεφαλαίου (intellectual capital), οδηγεί στην προσέγγιση κατηγοριοποίησης των Grasenick και Low (2004, σ.270) και White (2007, σ.79), που βασίζεται στους Edvinsson και Malone (1997), Roos et al. (1997) και Sveiby (1997): Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital), Ανθρώπινο Κεφάλαιο (Human Capital) και το Δομικό Κεφάλαιο (Structural Capital). Η προαναφερθείσα κατηγοριοποίηση αποτελεί την συνηθέστερα χρησιμοποιούμενη κατηγοριοποίηση (Mayo, 2000). Το Ανθρώπινο Κεφάλαιο ορίζεται ως η γνώση, οι εμπειρίες, οι ικανότητες, οι δυνατότητες και η δημιουργικότητα καθενός από τα πρόσωπα που εργάζονται σε μια βιβλιοθήκη (Edvinsson & Malone, 1997). O Stewart (1997, in White, 2007, p.79) προσδιορίζει το ανθρώπινο κεφάλαιο ως: «η γνώση που οι εργαζόμενοι φέρουν και παίρνουν μαζί τους όταν εντάσσονται ή εγκαταλείπουν αντίστοιχα την επιχείρηση ή τον οργανισμό». ΑΠΣ που εντάσσονται στο Ανθρώπινο Κεφάλαιο αποτελούν οι γνώσεις, οι δεξιότητες, η εμπειρία και γενικότερα οι ικανότητες, η δυνατότητα συμμετοχής σε ομάδες εργασίας, του ανθρώπινου δυναμικού μιας επιχείρησης ή οργανισμού, κ.α. Το Δομικό Κεφάλαιο, αποτελεί (Stewart, 1997 in White, 2007, p.79): «τη δεξαμενή της γνώσης που παραμένει στην επιχείρηση, μετά το πέρας της εργασίας, αφού έχουν φύγει οι εργαζόμενοι». Στο Δομικό Κεφάλαιο (White 2007, pp.79-80) περιλαμβάνεται η αξία που προέρχεται από την φιλοσοφία της διοίκησης και τη γενικότερη κουλτούρα της βιβλιοθήκης, τα δίκτυα και τα συστήματα πληροφόρησης που χρησιμοποιεί η βιβλιοθήκη. Παραδείγματα ΑΠΣ που εντάσσονται στο Δομικό Κεφάλαιο είναι (White 2007, pp.79-80) οι πατέντες και τα βιομηχανικά σχέδια, το λογισμικό υπολογιστών, τα εφαρμοζόμενα συστήματα διοίκησης, καθώς επίσης (Grasenick & Low 2005) οι εφαρμοζόμενες τεχνικές πώλησης - προώθησης, οι βάσεις δεδομένων, κ.α. Ως Σχεσιακό Κεφάλαιο, ορίζεται η αξία που προέρχεται από τις εξωτερικές σχέσεις που αναπτύσσει μια βιβλιοθήκη (Grasenick & Low 2004, p.270). Παραδείγματα ΑΠΣ σχεσιακού κεφαλαίου είναι (White, 2007, p.79): οι πελάτες, οι δυνητικοί πελάτες, οι πωλητές, οι συνεργάτες και οι προμηθευτές, οι επενδυτές και οι πιστωτές, καθώς επίσης και η γενικότερη αντίληψη που δημιουργείται από τη δραστηριότητα της βιβλιοθήκης για την ίδια την επιχείρηση-οργανισμό, όπως εκφράζεται από την φήμη και το όνομα (brand), κ.α. 2. Διαχείριση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Η σημασία της ανάπτυξης ειδικών ενεργειών και δράσεων που σχετίζονται με την διαχείριση των ΑΠΣ αυξάνεται συνεχώς και σχετίζεται με τον τρόπο που δομείται η ζήτηση και ο ανταγωνισμός στα σύγχρονα επιχειρησιακά περιβάλλοντα των βιβλιοθηκών. Γενικά όσο η βιβλιοθήκη επικεντρώνεται στη κάλυψη των απαιτήσεων των χρηστών τόσο αναπτύσσεται και η ανάγκη για σαφείς πολιτικές διαχείρισης των ΑΠΣ, δηλαδή πολιτικές που αφορούν στον εντοπισμό και ανάπτυξη των σημαντικών ΑΠΣ, στην αποτίμηση της αξίας τους, στα αποθέματα, στις επιδράσεις επενδύσεων κ.ά. Μία

5 προσέγγιση για τη διαχείριση των ΑΠΣ μπορεί να βασίζεται στην αναγνώριση συγκεκριμένων στατιστικών των βιβλιοθηκών (library statistics) και στη συνέχεια διαμόρφωσης δεικτών για τα ΑΠΣ. Ο White (2007), αναφέρει ότι η ικανότητα αναγνώρισης και αποτίμησης της αξίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων που υπάρχουν ενδογενώς σε μια βιβλιοθήκη, προσφέρουν στη διοίκηση της βιβλιοθήκης τρία σημαντικά οφέλη: α) βελτίωση του επιπέδου αντίληψης της έννοιας «αποτελεσματικότητα (effectiveness) της λειτουργίας της βιβλιοθήκης», αλλά και του τρόπου παρουσίασης της έννοιας αυτής, στους εταίρους της βιβλιοθήκης (stakeholders), β) συμμόρφωση της χρήσης των πόρων (resources) της βιβλιοθήκης στην ικανοποίηση των αναγκών των εταίρων της βιβλιοθήκης (strategic responses), όπως αυτές έχουν προσδιορισθεί από το στρατηγικό σχεδιασμό και γ) βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρήσης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και πόρων για την ικανοποίηση (strategic response) των υλικών (απτών) και άϋλων στόχων του στρατηγικού σχεδιασμού. Η απουσία ενός κοινώς αποδεκτού πλαισίου, για την αναγνώριση και μέτρηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Pe ña, 2002, p.16), οδήγησε στην ανάπτυξη του ερευνητικού προγράμματος MERITUM 1 (MEasuRing Intangibles to Understand and improve innovation Management) με στόχο την μελέτη της έννοιας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και την καθιέρωση δεικτών για την μέτρησή και την παράθεση των πληροφοριών που σχετίζονται με αυτά (Peña, 2002, p.16 και Gallego & Rodríguez, 2005). Το μοντέλο το οποίο αναπτύχθηκε στα πλαίσια του προγράμματος MERITUM, υιοθετεί ως μέθοδο μέτρησης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων, την μέτρηση δεικτών που σχετίζονται με τα άϋλα, αλλά και με τους στρατηγικούς στόχους της επιχείρησης ή του οργανισμού. Αποτελεί λοιπόν μία μέθοδο στοχοθεσίας (score-card method). Η μεθοδολογική προσέγγιση, που υιοθετήθηκε από το πρόγραμμα MERITUM για επιχειρήσεις ή οργανισμούς που δεν έχουν ξεκινήσει να αναγνωρίζουν και να μετρούν τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία τους, είτε βρίσκονται σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας αυτής, απαιτεί από την επιχείρηση ή τον οργανισμό: 1. αρχικά να προβεί σε αναγνώριση (identification) των άϋλων πόρων του (intangible resources) και των άϋλων επενδύσεών του (intangible investments), 2. να πραγματοποιήσει μέτρηση (measurement) αυτών με τη χρήση κατάλληλων δεικτών 3. να παρακολουθεί (monitoring) την επίδραση των άϋλων επενδύσεων στην κατάσταση των άϋλων πόρων και να αναλάβει δράση (action), για την κινητοποίηση των άϋλων πόρων (intangible resources) με σκοπό την δημιουργία αξίας. Η δράση μπορεί στη συνέχεια, να δημιουργεί νέα ή να καταργεί παλαιά άϋλα περιουσιακά στοιχεία και ως εκ τούτου απαιτείται επανάληψη της παραπάνω διαδικασίας (Σχήμα 1). 1 Το πρόγραμμα MERITUM χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα TSER (Targeted Socio-Economic Research) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πρόγραμμα αυτό, συμμετείχαν πανεπιστήμια και οργανισμοί από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες [Ισπανία (χώρα συντονιστής), Γαλλία, Φινλανδία, Σουηδία, Δανία και Νορβηγία] (Cañibano, et al., 1999). Οι δράσεις του προγράμματος, ξεκίνησαν το Νοέμβριο του 1998 και ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο του 2001 (Sánchez, et al, 2001).

6 Μέτρηση Αναγνώριση Δράση Σχήμα 1 Στάδια ανάπτυξης συστήματος διαχείρισης άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Πηγή: Sánchez, P., et al. (2001). MERITUM Project Final Report) Στην Ελλάδα οι ετήσιες εκθέσεις στατιστικών στοιχείων των Ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών της Μονάδας Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΜΟΠΑΒ) και ειδικότερα τα στατιστικά στοιχεία που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006, μπορεί να αποτελέσουν μια τέτοια βάση διαχείρισης. Τα στατιστικά στοιχεία της ΜΟΠΑΒ πληρούν τα κριτήρια που καθορίζει η μεθοδολογία του προγράμματος MERITUM για την μέτρηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων. Δηλαδή, (Sánchez, et al., 2001): α) είναι σαφή (clear) ή αλλιώς καλώς ορισμένα, ώστε να μην προκύπτει ασάφεια, β) είναι προσβάσιμα (feasible), δηλαδή υπάρχουν διαθέσιμες και προσιτές πληροφορίες, μέσα στην επιχείρηση/ οργανισμό, για αυτά και γ) είναι χρήσιμα (useful), δηλαδή έχουν κάποιο νόημα για την ίδια την επιχείρηση/ οργανισμό. Καθένα από τα στατιστικά στοιχεία, μπορεί να έχει οικονομική ή μη οικονομική φύση. 3. Πλαίσιο διαχείρισης των ΑΠΣ με βάση τα στατιστικά στοιχεία της ΜΟΠΑΒ Στην Ελλάδα οι ετήσιες εκθέσεις στατιστικών στοιχείων των Ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών της Μονάδας Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΜΟΠΑΒ) και ειδικότερα τα στατιστικά στοιχεία που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006, μπορεί να αποτελέσουν μια τέτοια βάση διαχείρισης. Στόχο λοιπόν αποτελεί η επιλογή και οργάνωση των στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση ΜΟΠΑΒ (2006), τα οποία αναγνωρίζουν (identify) και μετρούν (measure), τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία, σύμφωνα με το υπόδειγμα του Σχήματος 1. Ως εκ τούτου κάθε στατιστικό στοιχείο ταξινομείται αρχικά ως να εκφράζει άϋλο (intangible) ή απτό (tangible) περιουσιακό στοιχείο της βιβλιοθήκης και στη συνέχεια εντάσσεται σε μία από τις κατηγορίες του διανοητικού κεφαλαίου (Intellectual Capital): ανθρώπινο κεφάλαιο (Human Capital HC), δομικό κεφάλαιο (Structural Capital SC) και σχεσιακό κεφάλαιο (Relational Capital RC). Ακόμα, προσδιορίζεται και η οικονομική (Financial Indicator, FI) ή όχι (Non Financial Indicator, NFI) φύση του. Ο Πίνακας 1, αποτελεί το αποτέλεσμα της μελέτης όλων των στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ (2006) για την αναγνώριση και διάκρισή τους στις τρεις κατηγορίες των ΑΠΣ. Στη πρώτη στήλη του πίνακα παρουσιάζονται τα ΑΠΣ με σχετικές επεξηγήσεις, στη δεύτερη στήλη τα στατιστικά στοιχεία που εκφράζουν τα εκάστοτε ΑΠΣ της πρώτης στήλης, στη τρίτη στήλη η οικονομική ή μη φύση τους και στην τελευταία η κατηγορία του διανοητικού κεφαλαίου στην οποία εντάσσονται. Η συσχέτιση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων της πρώτης στήλης, με τις κατηγορίες του διανοητικού κεφαλαίου της τέταρτης στήλης, βασίστηκε στο μεθοδολογικό πλαίσιο των Gallego & Rondriguez (2005), το οποίο προσαρμόστηκε κατάλληλα για την περίπτωση των βιβλιοθηκών (Ασωνίτης, 2008). Από τα 13 συνολικά ΑΠΣ, που περιγράφονται στην πρώτη στήλη, εντοπίστηκαν 8 ΑΠΣ τα οποία εκφράζονται μέσω στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ (2006): τα 3 πρώτα ανήκουν στο Σχεσιακό Κεφάλαιο (Σ1 μέχρι Σ3), τα

7 επόμενα 4 στο Δομικό Κεφάλαιο της βιβλιοθήκης (Δ1 μέχρι Δ4) και ένα ΑΠΣ που ανήκει στο ανθρώπινο κεφάλαιο (Α1). Στις επόμενες στήλες προτείνονται στατιστικά στοιχεία, τα οποία εκφράζουν τα ΑΠΣ των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και έχουν καθιερωθεί από την έκθεση της ΜΟΠΑΒ (2006). Για παράδειγμα, το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες», το οποίο εντάσσεται στη κατηγορία του Σχεσιακού Κεφαλαίου, εκφράζεται από τα στατιστικά D2.1 «Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης», D2.2 «Συνολικός αριθμός ενεργών εγγεγραμμένων χρηστών-μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας της Βιβλιοθήκης» και D31 «Αριθμός χρηστών που παρακολουθούν εκπαιδευτικές ενημερωτικές δραστηριότητες της Βιβλιοθήκης κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους». Το ΑΠΣ Δ1 «Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Διαδικτύου», το οποίο εντάσσεται στην κατηγορία του Δομικού Κεφαλαίου, εκφράζεται από το στατιστικό στοιχείο D11 «Εικονικές επισκέψεις (visit-sessions) του Web site της Βιβλιοθήκης από απομακρυσμένους χρήστες», ενώ το ΑΠΣ Α1 «Επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού», το οποίο εντάσσεται στην κατηγορία «Ανθρώπινο Κεφάλαιο», εκφράζεται από τα στατιστικά D25 «Αριθμός Βιβλιοθηκονόμων» και D27 «Εκπαιδευόμενο προσωπικό της Βιβλιοθήκης» 2. ΑΠΣ Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Intangible Resources for Academic Libraries) Σ1: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες. Οι εγγεγραμμένοι χρήστες εκφράζουν την διάχυση της αξίας (Stewart, 1997 in White, 2007) της Βιβλιοθήκης, σε εκείνο το τμήμα του εξωτερικού περιβάλλοντός της, το οποίο σχετίζεται με τους χρήστες των υπηρεσιών της. 3 Σ2: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους Προμηθευτές Ως προμηθευτές νοούνται οι εκδότες πάροχοι τίτλων περιοδικών, καθώς και το διδακτικό ερευνητικό προσωπικό, οι φοιτητές, κ.λ.π., που τροφοδοτούν την ακαδημαϊκή Βιβλιοθήκη με μονογραφίες Σ3: Σχέσεις με άλλους οργανισμούς. Οι αιτήσεις, αλλά και η επιτυχία των αιτήσεων διαδανεισμού, αποτελεί μέτρο της αξίας των συνεργασιών που έχει αναπτύξει η Βιβλιοθήκη, με τις άλλες Βιβλιοθήκες, μέλη του δικτύου διαδανεισμών. Τύπος Στατιστικά Στοιχεία ΜΟΠΑΒ Στοιχείου (*) D2.1 Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών NFI της βιβλιοθήκης. D2.2 Συνολικός αριθμός ενεργών εγγεγραμμένων NFI χρηστών-μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας της Βιβλιοθήκης. D31: Αριθμός χρηστών που παρακολουθούν NFI εκπαιδευτικές ενημερωτικές δραστηριότητες της Βιβλιοθήκης κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους. D7 Αριθμός τρεχουσών έντυπων Συνδρομών σε NFI τίτλους περιοδικών. D8 Αριθμός τρεχουσών συνδρομών ηλεκτρονικών NFI περιοδικών D9 Μονογραφίες που εισήλθαν σε ένα έτος. NFI D14 Αιτήσεις διαδανεισμού χρηστών της NFI βιβλιοθήκης. D15 Αιτήσεις διαδανεισμού από άλλες Βιβλιοθήκες D16 Αιτήσεις διαδανεισμού χρηστών της NFI Βιβλιοθήκης που διεκπεραιώθηκαν επιτυχώς από το Τμήμα διαδανεισμού της Βιβλιοθήκης. D17 Αιτήσεις διαδανεισμού από άλλες Βιβλιοθήκες NFI που διεκπεραιώθηκαν επιτυχώς από το Τμήμα διαδανεισμού της Βιβλιοθήκης. Σ4: Αναγνωρισιμότητα και φήμη Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ. Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital) 2 Το στατιστικό D27 «εκπαιδευόμενο προσωπικό της βιβλιοθήκης», σχετίζεται με το ΑΠΣ Δ1 «επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού», εφόσον οι ώρες εκπαίδευσης αφορούν δράσεις συνεχιζόμενης κατάρτισης, σε αντικείμενο συναφές με τον τίτλο σπουδών και την αντίστοιχη θέση εργασίας, των εκπαιδευομένων. 3 Δεν αναφέρουμε το στατιστικό στοιχείο D1.2 «Συνολικός πληθυσμός Επιστημονικών Συνεργατών και λοιπού ερευνητικού προσωπικού Ιδρύματος/ Σχολής/ Τμήματος που εξυπηρετεί η βιβλιοθήκη», αν και σχετίζεται με το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες», διότι το στοιχείο αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006.

8 Δ1: Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Διαδικτύου. Δ2: Βάσεις Δεδομένων και υπηρεσία τεκμηρίωσης. Aφορούν την υπηρεσία τεκμηρίωσης (π.χ. καταλογογράφηση). Δ3: Πληροφοριακή Αξία Συλλογής. Η πληροφοριακή αξία της συλλογής μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, είναι ουσιαστικός αρωγός για την επίτευξη των διδακτικών και ερευνητικών στόχων του αντίστοιχου ακαδημαϊκού ιδρύματος. D11 D30 Εικονικές επισκέψεις (visit-sessions) του Web site της Βιβλιοθήκης από απομακρυσμένους χρήστες. Πληροφοριακές ερωτήσεις χρηστών που διεκπεραιώθηκαν ηλεκτρονικά. NFI NFI D4 Μέγεθος δανειστικής συλλογής. NFI D5 Μέγεθος συλλογής. NFI D32 Κόστος πρόσκτησης μονογραφιών. FI D33 Κόστος πρόσκτησης έντυπων περιοδικών FI εκδόσεων. D34 Συνολικό κόστος πρόσκτησης Ηλεκτρονικών FI Πηγών Πληροφόρησης. D35 Συνολικό κόστος πρόσκτησης έντυπων πηγών FI πληροφόρησης. Δ4: Λειτουργίες Διαδικασίες και D20 Σύνολο ωρών ημερήσιας λειτουργίας της NFI Συστήματα Διοίκησης Βιβλιοθήκης. Δ5: Ικανότητα για καινοτομία Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ. Δομικό Κεφάλαιο (Structural Capital) Α1: Επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού D25 Αριθμός Βιβλιοθηκονόμων. NFI Ανθρώπινο D27 Εκπαιδευόμενο προσωπικό της Βιβλιοθήκης. NFI Κεφάλαιο Α2: Εμπειρία Προσωπικού Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ Α3: Ικανότητα συμμετοχής σε ομάδες Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ (Human Α4: Δημιουργικότητα προσωπικού Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ Capital) NFI: FI: Non Financial Indicator (δείκτης μη οικονομικής φύσης) Financial Indicator (δείκτης οικονομικής φύσης) Πίνακας 1 Στατιστικά της ΜΟΠΑΒ σχετιζόμενα με τους Άϋλους Πόρους Η αναγνώριση και ο προσδιορισμός εντός των κατηγοριών του Πίνακα 1 δεν είναι από μόνη της ικανή να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ΑΠΣ. Για την διαμόρφωση του τελευταίου απαιτείται η σύνδεση των ΑΠΣ με την ανάπτυξη διαφορετικών κατηγοριών δεικτών α. επενδύσεων/ δράσεων, β. διαχείρισης αποθεμάτων και γ. αποδόσεων ως προς την μεταβολή της αποδοτικότητας (όπως φαίνεται στο Σχήμα 2). Δράσεις Διοίκησης & Επενδύσεις Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Υλικά περιουσιακά στοιχεία Αποθεματικά σε ΑΠΣ Σχεσιακό Κεφάλαιο Δομικό Κεφάλαιο Ανθρώπινο Κεφάλαιο Δείκτες Αποδοτικότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Σχήμα 2 Πλαίσιο διαχείρισης ΑΠΣ για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Μια αντίστοιχη προσπάθεια, διεξήχθη από τους Andreou et al (2007) για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου καταγραφής και αξιολόγησης ΑΠΣ (framework of Intangibles Valuation Assets) στο πλαίσιο των οκτώ οδηγών προστιθέμενης αξίας (value drivers) των Green & Ryan (2005) πελάτες, ανταγωνιστές, εργαζόμενοι, πληροφόρηση,

9 συνεργάτες, διεργασίες, προϊόν/ υπηρεσίες, και τεχνολογία. Οι προαναφερθέντες οδηγοί συνδέθηκαν στην συνέχεια με τέσσερις συγκεκριμένους διοικητικούς στόχους (καινοτομία, οργάνωση, κοινωνικοποίηση και κουλτούρα) για την καταγραφή και διαχείριση (management) των ΑΠΣ. Η καταγραφή των ΑΠΣ βασίζονταν σε δύο παραμέτρους α. τη προστιθέμενη αξία που δημιουργεί έκαστο ΑΠΣ και β. τους κρίσιμους δείκτες επιτυχίας/ αποδοτικότητας (Critical Success Factors, CSF) που συνδέονται με το κύκλο ζωής έκαστου ΑΠΣ. Με βάση τα παραπάνω, είναι αναμενόμενο ότι επενδύσεις στους διαφορετικούς τομείς της οικονομίας (δημόσιος, ιδιωτικός και κοινωνικός τομέας), αλλά και οικονομικούς κλάδους, ενέχουν διαφορετικούς όρους διαχείρισης των ΑΠΣ. Ειδικότερα, στην ανάλυση των Grasenick & Low (2004) και Gallego & Rondriguez (2005), παρατηρούμε ότι δεν έχει γίνει μελέτη της επίδρασης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων σε ένα συγκεκριμένο κλάδο της οικονομίας. Θα μπορούσαμε εντούτοις, να εκφράσουμε μία εκτίμηση της αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, σε σχέση με τις υλικές και άϋλες επενδύσεις που γίνονται σε αυτήν, με ένα μαθηματικό μοντέλο μέτρησης της μορφής: ( I, ITA ) Value library = f, INT effect όπου I: το ποσό της επένδυσης σε υλικά περιουσιακά στοιχεία, ITA: το ποσό της επένδυσης σε άϋλα περιουσιακά στοιχεία και INT effect : ο συντελεστής επίδρασης των άϋλων επενδύσεων στη διαμόρφωση της αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Επιπλέον η αξίας μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, θα μπορούσε να εκφραστεί με μια συνάρτηση της μορφής: ( I; t) + b G( ITA; t) + c H[ ( I ) ( ITA) ; t] e( t) Value library = a F + όπου τα a, b είναι μη αρνητικοί παράμετροι. Το c είναι η παράμετρος του συντελεστή επίδρασης, για την οποία αν c>0, c <0, ή c=0, εκφράζει θετική, αρνητική ή μηδενική επίδραση των υλικών και άϋλων επενδύσεων στη διαμόρφωση της συνολικής αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, αντίστοιχα. Το e, εκφράζει το στατιστικό σφάλμα εκτίμησης και χρησιμοποιείται ως μέτρο καλής προσαρμογής του μοντέλου. Ο χρόνος t, είναι η παράμετρος που εκφράζει το χρονικό διάστημα (π.χ. έτη, έτος, εξάμηνο, τρίμηνο, κ.λ.π.) στο οποίο πραγματοποιήθηκαν ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε υλικά (I), και άϋλα ( ITA) περιουσιακά στοιχεία. Για παράδειγμα, αναφορικά με το ΑΠΣ «Επίπεδο εκπαίδευσης ανθρώπινου δυναμικού βιβλιοθήκης», μπορεί να διαμορφωθούν άϋλες επενδύσεις, οι οποίες μπορεί να έχουν θετικό ή αρνητικό ή ουδέτερο αποτέλεσμα στη συνολική λειτουργία της βιβλιοθήκης. Για παράδειγμα, διαφορετικά θα επιδράσουν επενδύσεις αύξησης του αποθετικού ΑΠΣ σε ανθρώπινο κεφάλαιο σε μια σύγχρονη υβριδική βιβλιοθήκη και διαφορετικά σε μια συμβατική βιβλιοθήκη. Το στατιστικό στοιχείο D27 για την Εκπαίδευση και υποστήριξη προσωπικού, για παράδειγμα, εάν δεν συνδεθεί με συγκεκριμένες διοικητικές περιβαλλοντικές παραμέτρους, αλλά και συγκεκριμένα αποτελέσματα (π.χ. συγκεκριμένοι δείκτες ΑΠΣ) δεν είναι σίγουρο ότι θα έχει την ίδια επίδραση σε όλες τις περιπτώσεις. Η αναγνώριση και μέτρηση των ΑΠΣ σε έναν οργανισμό, καθώς και η ανάληψη δράσης από τη διοίκηση για την δημιουργία αξίας, πρέπει να ακολουθείται από μια συνεπή διαδικασία αποκάλυψης της κατάστασης των ΑΠΣ στον οργανισμό, μέσω κατάλληλων

10 αναφορών, τόσο για τον έλεγχο της επίτευξης των στόχων της διοίκησης όσο και για ενίσχυση της λογοδοσίας προς του κοινωνικούς εταίρους (Roos, et al., 2005). Η αναφορά αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου του οργανισμού Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS) 4, είναι ένα μοντέλο αποτύπωσης της κατάστασης των ΑΠΣ, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το προτεινόμενο πλαίσιο διαχείρισης των ΑΠΣ στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, διότι: α. χρησιμοποιεί την ίδια κατηγοριοποίηση του διανοητικού κεφαλαίου σε ανθρώπινο κεφάλαιο, δομικό κεφάλαιο και σχεσιακό κεφάλαιο, όπως την αναπτύξαμε παραπάνω, β. βασίζεται στην χρήση κατάλληλων δεικτών για τα ΑΠΣ, όπως είναι για παράδειγμα οι δείκτες της ΜΟΠΑΒ και γ. έχει αναπτυχθεί για έναν οργανισμό του οποίου οι εκροές (μελέτες έρευνες) είναι άϋλες στη φύση, όπως συμβαίνει και με τις εκροές των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Στον Πίνακα 2, χρησιμοποιώντας την απλή μορφή της αναφοράς αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου της εταιρείας Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS) για το έτος 2000, δημιουργήσαμε ένα υπόδειγμα αποτύπωσης της διαχρονικής εξέλιξης της κατάστασης των ΑΠΣ. Το υπόδειγμα βασίστηκε στα στατιστικά, που αφορούν τμήμα του σχεσιακού κεφαλαίου της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης του Ιονίου Πανεπιστημίου, όπως προκύπτουν από τα δεδομένα των εκθέσεων στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ για τα έτη 2005 και 2006, με την επισήμανση ότι οι στόχοι για το 2006 και το 2007, έχουν συμπληρωθεί υποθετικά, χάριν της παρουσίασης της δομής της αναφοράς. Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου Άϋλοι Πόροι (Intangible Resources) Στατιστικά Στοιχεία και Δείκτες ΜΟΠΑΒ Τιμή Δείκτη 2005 (*) Στόχος για το 2006 (**) Τιμή Δείκτη 2006 (*) Συμπέρασμα Στόχος για το 2007 (**) Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital) Σ1: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες Σ2: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους Προμηθευτές D2.1: Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης. D7: Αριθμός τρεχουσών έντυπων Συνδρομών σε τίτλους περιοδικών. D8: Αριθμός τρεχουσών συνδρομών ηλεκτρονικών περιοδικών (*) στοιχεία ΜΟΠΑΒ (**) υποθετικοί στόχοι χάριν της πληρότητας των δεδομένων του πίνακα Πίνακας 2 Χρονική εξέλιξη ΑΠΣ και διαχείριση επιδράσεων Παρατηρούμε, ότι το μοντέλο αποτύπωσης, εντάσσει καθένα από τα ΑΠΣ στην αντίστοιχη Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου (π.χ. το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες» εντάσσεται στο Σχεσιακό Κεφάλαιο) και επιπλέον σε κάθε ΑΠΣ, αντιστοιχεί δείκτες που ήδη έχουν αναγνωρισθεί ότι σχετίζονται με αυτό (ενδεικτικά στο ΑΠΣ Σ1 «σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες» αντιστοιχίζεται ο δείκτης D2.1 «Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης»). Στη συνέχεια καταγράφεται η τιμή κάθε δείκτη, όπως είχε διαμορφωθεί στο τέλος της προηγούμενης χρονικής περιόδου αναφοράς (π.χ. έτος). Σημειώνεται ο στόχος που είχε 4 O οργανισμός Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS), είναι (Roos, et al., 2005) ο μεγαλύτερος ερευνητικός οργανισμός της Αυστρίας. Έχει αναπτύξει δική του μέθοδο αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου, δημοσιεύοντας αντίστοιχες αναφορές από το 1999.

11 θέσει η διοίκηση για την αύξηση, μείωση ή διατήρηση της τιμής του δείκτη, με χρήση των συμβόλων,, αντίστοιχα και στην επόμενη στήλη του πίνακα, σημειώνεται η τιμή του δείκτη που επιτεύχθηκε τελικά κατά την τρέχουσα περίοδο αποτίμησης της κατάστασης. Στη στήλη «Συμπεράσματα», καταγράφεται η ικανοποίηση, η ουδέτερη στάση είτε η μη-ικανοποίηση της διοίκησης απέναντι στα αποτελέσματα με χρήση των συμβόλων,,, αντίστοιχα. Τέλος σημειώνεται και πάλι ο στόχος για αύξηση, μείωση ή διατήρηση της τιμής του δείκτη κατά την επόμενη περίοδο. 4. Συμπεράσματα Συνοψίζοντας διαπιστώνουμε ότι στη διαμορφούμενη οικονομική πραγματικότητα τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν αναπόσπαστα περιουσιακά στοιχεία και μπορούν να συνεισφέρουν στη συνολική αποτίμηση συνδυαστικά με τα απτά περιουσιακά στοιχεία, στη διοίκηση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Ιδιαίτερα, ο ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας των υπηρεσιών πληροφόρησης (γενικές ή ειδικές βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία, δημόσιου, ιδιωτικού, συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα ή συγχωνεύσεις και συνέργιες με εταιρείες άλλων οργανισμών πληροφόρησης κ.ά.) στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ΑΠΣ. Όσο νωρίτερα γίνει αντιληπτή αυτή η δυναμική, που προέρχεται από την νέα οικονομία, τόσο θα επιδράσουμε στους όρους ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών σε διεθνές επίπεδο. Στο άρθρο έγινε μια προσπάθεια προσδιορισμού και ανάδειξης της σημασίας διαχείρισης των ΑΠΣ, ειδικά για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Θεωρείται μάλλον βέβαιο ότι τις περισσότερες φορές η ύπαρξη ή η δημιουργία ΑΠΣ προσαυξάνει την αξία στην αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που εμφανίζονται στον ισολογισμό της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Δεδομένης αυτής της πραγματικότητας, η σύγχρονη κουλτούρα διοίκησης πρέπει να αποσκοπεί στη διαχείριση των ΑΠΣ ως συγκριτικό πλεονέκτημα. Γενικά, όσο μεγαλώνουν τα αποθεματικά σε ΑΠΣ σε μια ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη τόσο διαφοροποιείται το παραγόμενο προϊόν με αποτέλεσμα την θωράκιση της από τον ανταγωνισμό. Σημειώνεται ότι η αντιμετώπιση του ανταγωνισμού δια μέσου της δημιουργίας και στήριξης ΑΠΣ, δημιουργεί προστιθέμενη αξία με συνέπεια αφενός η απόδοση στους κοινωνικούς εταίρους (φοιτητές, διδάσκοντες, ερευνητές, κ.ά.) να είναι μεγαλύτερη από αυτήν του σημείου ισορροπίας (equilibrium return), και αφετέρου να προσαυξάνεται το «κοινωνικό όφελος» από την λειτουργία της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας οδηγούν στην άποψη ότι η δημιουργία και η στήριξη ΑΠΣ στο τομέα των υπηρεσιών πληροφόρησης πρέπει να αποτελεί μέρος της διοίκησης. Η παρούσα εργασία ως προς τα ΑΠΣ αποτελεί μόνο μέρος του συνολικού ερευνητικού ζητήματος, το οποίο μπορεί να συμπεριλαμβάνει ποσοτικές και ποιοτικές αναλύσεις για την αποτίμηση, της έρευνας για τον κύκλο ζωής των ΑΠΣ, τη διερεύνηση των επιδράσεων των ΑΠΣ στη διοίκηση υπηρεσιών πληροφόρησης κ.ά. Ήδη κατευθυνόμαστε στα επόμενα ερευνητικά βήματα και αντιμετωπίζονται οι πρώτες δυσκολίες.

12 Βιβλιογραφία Ασωνίτης, Σ. (2008). Διερεύνηση της σημασίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων στις Δημόσιες Κεντρικές Βιβλιοθήκες της Ελλάδας. Μια ιεραρχική προσέγγιση. Διπλωματική εργασία. Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Μαλινδρέτου, Β. (1998). Επενδύσεις. Αθήνα: Παπαζήση ΜΟΠΑΒ. (2001). Στατιστικά Στοιχεία και Καθιερωμένοι Δείκτες Αξιολόγησης Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. ΜΟΠΑΒ. (2005). Στατιστικά Στοιχεία Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. ΜΟΠΑΒ. (2006). Στατιστικά Στοιχεία Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Andreou, A.N., Green, A. and Stankosky, M. (2007), A framework of intangible valuation areas and antecedents, Journal of Intellectual Capital, 8(1): Edvinsson, L. and Malone, M.S. (1997). Intellectual Capital. New York: HarperCollins Publishers, Inc. Gallego, I. and Rodríguez, L. (2005). Situation of intangible assets in Spanish firms: an empirical analysis. Journal of Intellectual Capital. 6 (1), pp Grasenick, K. and Low, J. (2004). Shaken, not stirred: Defining and connecting indicators for the measurement and valuation of intangibles. Journal of Intellectual Capital. 5 (2), pp Green, A. and Ryan, J. (2005). A framework of intangible valuation areas. Journal of Intellectual Capital. 6(1), pp Kaufmann, L. and Schneider, Y. (2004). Intangibles A synthesis of current research. Journal of Intellectual Capital. 5 (3), pp Lev, B. (2001). Intangibles: Measurement, Management and Reporting. Washington D.C.: Brookings Institution Press. Mayo, A. (2000). The role of employee development in the growth of intellectual capital. Personnel Review. 29 (4), pp Peña, I. (2002). Intellectual Capital and Business start-up success. Journal of Intellectual Capital. 3 (2), pp Reilly, R.F. and Schweihs, R.P. (1998). Valuing Intangible assets. New York: McGraw- Hill. Roos, G, Pike, S. and Fernström, L. (2005). Managing Intellectual Capital in Practice. Oxford: Butterworth-Heinemann, Elsevier. Roos, J., Roos, G., Edvinsson, L. and Dragonetti, N.C. (1997). Intellectual Capital: Navigating in the New Business Landscape. London: Macmillan. Sánchez, P., et al. (2001). Measuring Intangibles to Understand and Improve Innovation Management (MERITUM). Final Report. Stewart, T. A. (1997). Intellectual Capital: The New Wealth of Organizations. New York: Doubleday Stolowy, H. and Jeny-Cazavan, A. (2001). International accounting disharmony: the case of intangibles. Accounting, Auditing & Accountability Journal. 14 (4), pp

13 Sveiby, K.E. (1997). The New Organizational Wealth: Managing and Measuring Knowledge Based Assets. San Francisco: Berret Koehler White, L.N. (2007). Unseen measures: the need to account for intangibles. The Bottom Line: Library Finances. 20 (2), pp

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» Σεπτέμβριος 2005 1 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΟΥ o Ανάπτυξη, προώθηση καινοτομίας, o Αξιοποίηση εμπειρίας, o Διάχυση βέλτιστων πρακτικών,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ευγενία Βασιλακάκη Αρχειονόμος/ Βιβλιοθηκονόμος- MSc Information Science DBS Εταιρεία Πληροφορικής mscevasilak@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιάννης Κλαψόπουλος Μάριος Μπαλατζάρας Αγάπη Πολύζου Βόλος, 11 Δεκεμβρίου 2008 1 Η Χωροταξία της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες Intellectual Capital for Communities A. Bounfour & L. Edvinsson, Elsevier, 2005 Μεταπτυχιακό Σεµινάριο ιδακτορικών 23 Νοεµβρίου 2007 ιανοητικό κεφάλαιο για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Ο ΗΓΟΣ για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩ ΜΕΡΩΝ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΡΩΝ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙ 4 ΜΟΡΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Ενέργειας

Διαχείριση της Ενέργειας Διαχείριση της Ενέργειας Ιωάννης Ψαρράς, Καθηγητής ΕΜΠ Χρυσόστομος Δούκας, Λέκτορα ΕΜΠ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυριακή 7 Ιουλίου 2013 06 25 Ξενοδοχείο Stanley Στόχος του μαθήματος Να συνεισφέρει στη γόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ Λ. Συγγρού 310 & Σπάρτης 1, 17673 Καλλιθέα τηλ.: 210 4838714 & 706 // fax: 210 4822091 e-mail: info@excellence-lean.gr // www.excellence-lean.gr - ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα;

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Βασίλης Θεοχαράκης Assistant Professor of Marketing & Entrepreneurship Ποια είναι τα ερωτήµατα; Είναι η ελληνική αγορά πραγµατικά τόσο διαφορετική;

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Σ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η εκπαιδευτική πολιτική του

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 10: Κοινωνικοτεχνικά Μοντέλα και Ενδιαφερόμενα Μέρη Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2001 1 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Γιώργος Καραμανώλης, Crowdpolicy, Co-Founder & CTO Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Δράση 07: Γιώργος Πιερράκος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας»

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Ομάδα Έργου: Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πέτρος Κωσταγιόλας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ Τμήματος ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ Τμήματος ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 Η εξωτερική ανάθεση εργασιών και διαδικασιών (Outsourcing) 2 Τα Ελληνικά Συστήματα ERP στο Ελληνικό επιχειρηματικό πεδίο. Έρευνα καταγραφή και παρουσίαση, των ελληνικών εταιριών ERP και των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων

Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων Δάσκος Αντώνιος (MSc., MBA) Q-Training Ευθυγράμμιση της Επιχειρησιακής με την Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα

H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Φοιτητής : Γκίνογλου.

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης Παλιές συνέργειες με νέο περιεχόμενο: η συμβολή των φοιτητών Βιβλιοθηκονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Οργάνωση/ Διαχείριση του Αθλητισμού για άτομα με αναπηρίες»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Οργάνωση/ Διαχείριση του Αθλητισμού για άτομα με αναπηρίες» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Λ. Ευσταθίου και Σταματικής Βαλιώτη & Πλαταιών, Σπάρτη Τ.Κ 23100, Τηλ: 27310-891, Φαξ 27310-8957

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ Σύνδεσμος Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ)

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο Δυναμικό. Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης

Ανθρώπινο Δυναμικό. Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης Ανθρώπινο Δυναμικό Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης Μάκρο Πολιτικό Φυσικό Τεχνολογικό Φυσικό Υποκίνηση Μίκρο Μέσο Στρατηγική Ανομοιογένεια Ομάδες Μάθηση& Ανάπτυξη Νομικό Ευκαιρίες & Απειλές Mgt &

Διαβάστε περισσότερα

«Leading for Results»

«Leading for Results» Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Προϊσταµένων Τµηµάτων «Leading for Results» Βασικοί Στόχοι του Προγράµµατος Το πρόγραµµα «Leading for Results» απευθύνεται σε προισταµένους της εταιρείας, µε σκοπό την εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 Γιώργος Χριστοδούλου Καθηγητής Εφαρμογών gchrist@libd.teithe.gr Βιβλιοθήκες σήμερα Το παραδοσιακό μοντέλο της

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επικοινωνίας. +210-772 1268 / 1271 / 3483 / 3411 +210-772 3781 : innovation@view.gr http://innovation.view.gr

Στοιχεία Επικοινωνίας. +210-772 1268 / 1271 / 3483 / 3411 +210-772 3781 : innovation@view.gr http://innovation.view.gr Παρουσίαση του Κέντρου Καινοτομίας Κατασκευών του Ε.Μ.Πολυτεχνείου Στοιχεία Επικοινωνίας +210-772 1268 / 1271 / 3483 / 3411 +210-772 3781 : innovation@view.gr http://innovation.view.gr Διευθυντής : Πάρις

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είμαστε : Άξονες Δράσης :

Ποιοι είμαστε : Άξονες Δράσης : Ποιοι είμαστε : Η Epsilon Net προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις σε όσους δραστηριοποιούνται στον οικονομικό χώρο, όπως σε Οικονομικές Διευθύνσεις & Λογιστήρια Επιχειρήσεων, Τμήματα Μισθοδοσίας & Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ DRIVING TO... SUCCESS Γνωρίστε τα νέα πακέτα συμβουλευτικών υπηρεσιών της Analysis Business Cnsulting, προσαρμοσμένες απόλυτα στις ανάγκες της επιχείρησης σας, πάντα με σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Χριστίνα Μπάνου, Επίκουρος καθηγήτρια (Πολιτική και Εκδοτική του Βιβλίου), Τμήμα Αρχειονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E.

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E. Ι Τ Μ C Α. Ε. Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ο Ι Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν INNOVATION, TECHNOLOGY & MAΝAGEMENT CONSULTANTS «Στόχος μας είναι ο μετασχηματισμός των εταιρικών πελατών μας σε δυναμικούς, αποτελεσματικούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Cyprus University of Technology Open Access Author Fund

Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Ανοικτή Πρόσβαση Η πορεία της ΒΤΠ προς την Ανοικτή Πρόσβαση Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Συμφωνία με τη Remedica Όροι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian)

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian) ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EC-ASE: Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας «Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας» Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες.

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ: Η δράση υποστηρίζει την διευκόλυνση της αξιοποίησης ενός τεκμηριωμένα ώριμου ερευνητικού αποτελέσματος σε επιχειρηματική / εμπορική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Μάιος 2012 Είναι ένα πρόγραμμα που φέρνει κοντά τα πεδία της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνολογίας της πληροφορίας με τη διοίκηση και την

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Αθήνα, 15 Δεκεμβρίου 2005 ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΙΤΤΑΡΑΣ Εξεταστής

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ολικής Ποιότητας Ενότητα 1η: Παρουσίαση Μαθήματος Δημήτριος Δρόσος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πόρων... 13. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Γενική Περιγραφή του SAP ERP... 35

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πόρων... 13. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Γενική Περιγραφή του SAP ERP... 35 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πόρων... 13 1.1 Ιστορική αναδρομή...18 1.2 Τρόποι ανάπτυξης ERP συστημάτων...20 1.3 Γενική δομή ERP συστημάτων...22 1.4 Πλεονεκτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας 1 Δομή εισήγησης Η εργασία εντάσσεται στην θεματική ενότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 4: Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» http://www.hydromentor.uth.gr/ Συντονιστής: Αθανάσιος Λουκάς, Καθηγητής Επιστ. Υπεύθυνος: Νικήτας Μυλόπουλος, Αν. Καθηγητής Εργαστήριο Υδρολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ (ΔΜΥΠ) Η Πρακτιική Άσκηση των Φοιιτητών του Τμήματος Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ... 19 Τι μπορεί να κάνει η Διοίκηση για τη μείωση του κόστους... 19 Ο συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διακήρυξη διεθνούς δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού του υποέργου 6 «Ανάπτυξη Πλατφόρμας Ηλεκτρονικής Μάθησης προσαρμοσμένη στις Απαιτήσεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ» της Πράξης «Εργασία και

Διαβάστε περισσότερα

Η συνολική δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται σε 30 εκ. και ο συνολικός προϋπολογισμός της εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 45 εκ..

Η συνολική δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται σε 30 εκ. και ο συνολικός προϋπολογισμός της εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 45 εκ.. Προδημοσίευση Δράσης Εθνικής Εμβέλειας «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ)» Σκοπός της δράσης είναι η υποστήριξη ερευνητικών έργων, που εκτελούνται από δυναμικές εγχώριες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Στόχος των προτεινόμενων παρακάτω διαδικασιών και γενικών κριτηρίων είναι να υπάρχει, ένα «σύστημα αναφοράς» για τις κρίσεις ερευνητών και ΕΛΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα