Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες"

Transcript

1 Η σημασία των άυλων περιουσιακών στοιχείων για τη βελτίωση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Στέφανος Ασωνίτης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Πέτρος Κωσταγιόλας Λέκτορας, Τμήμα Αρχειονομίας-Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τηλ Περίληψη Θεωρητικό Υπόβαθρο: Η νέα οικονομία επηρεάζει το παρόν και διαμορφώνει τους όρους ανάπτυξης για τις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης διεθνώς αλλά και στην χώρα μας. Το μη απτό των βασικών παραγωγικών συντελεστών στην νέα οικονομία και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών πληροφόρησης, και του διαδικτύου, συντελούν στην σταδιακή αναδιάταξη της δομής, αλλά και του τρόπου άσκησης της διοίκησης. Στην διαμορφούμενη οικονομική πραγματικότητα τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία αναπροσαρμόζονται ως ποσοστό της αξίας των υλικών περιουσιακών στοιχείων. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η βελτίωση της ποιότητας βασίζεται στην κοινωνία της γνώσης και στα άϋλα περιουσιακά στοιχεία των οργανισμών, ενταγμένα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο διοίκησης. Ζητούμενο και στόχος: Το ζητούμενο του άρθρου σχετίζεται με την διαμόρφωση ενός ενιαίου θεωρητικού πλαισίου για την συσχέτιση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων με την διοίκηση της ποιότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Για αυτό τον λόγο τίθενται δύο στόχοι: α. Ο ορισμός, η ταξινόμηση και η ανάλυση της σημασίας των άϋλων στοιχείων για την ποιότητα σε μια Ακαδημαϊκή Βιβλιοθήκη. β. Η ανάλυση συγκεκριμένων άϋλων περιουσιακών στοιχείων ειδικά για τις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες με βάση τα στοιχεία της ΜΟΠΑΒ. Μεθοδολογία: Αρχικά, διεξάγεται ποιοτική ανάλυση βάσει της σχετικής βιβλιογραφίας για την ταξινόμηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και στη συνέχεια, διεξάγεται

2 δευτερογενής ανάλυση συγκεκριμένων δεικτών προερχομένων από τις εκθέσεις της ΜΟΠΑΒ. Αποτελέσματα: Η διαμόρφωση μεθοδολογικού πλαισίου για την διοίκηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων, είτε αφορούν στους εργαζόμενους, είτε σχετίζονται με δομικό τρόπο στην Ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη, είτε αφορούν στις συνεργασίες και συμπράξεις εντός των οποίων αυτή υφίσταται, για την αποτίμηση της επίδρασής τους σε δείκτες ποιότητας. Συμπεράσματα: Η ενίσχυση των επενδύσεων σχετικών με τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία ενδυναμώνουν τον ρόλο των Ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και βελτιώνουν την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών πληροφόρησης Λέξεις Κλειδιά: ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, άϋλα περιουσιακά στοιχεία, ποιότητα, ΜΟΠΑΒ Abstract Background knowledge: The new economy plays a significant role and affects the future development of academic libraries and information services internationally and in Greece. The non tangible essence of the investments in the new economy as well as the rapid introduction of novel information technologies portrays new rules for the management of quality in academic libraries. Nowadays, more than ever the intangible assets represent a significant percentage of the total investments. Aim: The aim of the paper is two-folded a. definition and taxonomy of intangible assets for academic libraries and information services, b. analysis of specific indicative intangible assets based employing data from the annual reports of MOPAB for the academic libraries in Greece. Method: Qualitative analysis based on the relevant literature for the definition and categorization of intangible assets in academic libraries and information services and thereafter secondary analysis of data. Results/ conclusion: The present study led the researchers to infer five suggestions. The first three concern LIS directors seeking to understand the value of the distinct type of intangibles (i.e. human capital structural capital relational capital) in academic libraries. The fourth suggestion regards the interrelation of library investments to both specific intangible assets and certain quality / efficiency indicators. The last suggestion calls MOPAB for the augmentation of the

3 groups of indicators with new performance indicators based on intangibles and the new economy. Keywords: academic libraries, intangible assets, efficiency indicators, MOPAB. 1. Εισαγωγή στην έννοια των άϋλων περιουσιακών στοιχείων Ο όρος «άϋλο περιουσιακό στοιχείο» (intangible asset), ερμηνεύεται λεξιλογικά ως ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο δεν έχει απτή, δηλαδή υλική, υπόσταση. Στη βιβλιογραφία των οικονομικών χρησιμοποιείται ισοδύναμα ο όρος «περιουσιακό στοιχείο γνώσης» (knowledge asset), ενώ στη διοίκηση και τα νομικά συναντάται επίσης ο όρος «διανοητικό κεφάλαιο» (intellectual capital) (Lev, 2001). Οι βιβλιοθήκες και υπηρεσίες πληροφόρησης διεθνώς αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις για την αποτίμηση της αξίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και την αναγνώριση της σημασίας τους (White, 2007). Παρά το γεγονός ότι ο όρος library goodness έχει εξεταστεί στο παρελθόν και προσπαθούσε να εκφράσει την ίδια έννοια, η ουσιαστική έρευνα διεθνώς έχει ως σημείο εκκίνησης τα μέσα της δεκαετίας του 1990 (White, 2007). Στη βιβλιογραφία δεν υπάρχει μοναδικός, αυστηρά καθορισμένος ορισμός, που να αποδίδει την έννοια «άϋλο περιουσιακό στοιχείο» (ΑΠΣ). Οι Kaufmann & Schneider (2004) διαπιστώνουν, βιβλιογραφικά ότι απαντώνται όχι μόνο διαφορετικοί όροι για την έννοια του «άϋλου περιουσιακού στοιχείου», αλλά και πολλοί διαφορετικοί ορισμοί για καθέναν από τους όρους αυτούς. Οι ορισμοί που έχουν κατά καιρούς προταθεί για τον όρο «άϋλο περιουσιακό στοιχείο», μπορεί να είναι α) εννοιολογικοί, β) μια απλή καταγραφή περιουσιακών στοιχείων που εντάσσονται στα άϋλα, είτε γ) συνδυασμός δύο παραπάνω περιπτώσεων. Στην τελευταία περίπτωση η καταγραφή των ΑΠΣ δρα επεξηγηματικά επί του ορισμού (Stolowy & Jeny-Cazavan, 2001). Ένας κοινά αποδεκτός ορισμός των άϋλων περιουσιακών στοιχείων είναι ο εξής: «άϋλο περιουσιακό στοιχείο, είναι μια απαίτηση σε μελλοντικό όφελος, που δεν έχει φυσική ή οικονομική υπόσταση». (Lev, 2001, in Kaufmann & Schneider, 2004, p.8), όπως είναι για παράδειγμα (Μαλινδρέτου, 1998): η φήμη και το όνομα (brand), τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (patents), τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (copyrights), τα εμπορικά σήματα (trade marks) το κόστος έρευνας και ανάπτυξης (R&D), καθώς και (Reilly & Schweihs, 1998): το λογισμικό Η/Υ, οι βάσεις δεδομένων, οι λίστες πελατών, οι τεχνικές ανάπτυξης σχέσεων με τους πελάτες, τα δικαιώματα franchise, οι συμφωνίες με τους εργαζομένους, κ.λ.π. Συμπληρώνοντας την παραπάνω προσέγγιση ο όρος «άϋλοι πόροι» (Sánchez, et al., 2001) αφορά στο απόθεμα άϋλων περιουσιακών στοιχείων μιας βιβλιοθήκης σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Οι άϋλοι πόροι είναι αυτοί που δημιουργούν προστιθέμενη αξία στη βιβλιοθήκη και αρκετές φορές εκφράζονται με οικονομικές μονάδες. Ακόμη, ο όρος «άϋλες επενδύσεις» (intangible investments) ή «άϋλες δράσεις» (intangible activities), ορίζεται από τους Sánchez et al. (2001) ως οι δράσεις που αναλαμβάνει μια εταιρεία για να αποκτήσει εξωτερικά, μέσω της αγοράς, είτε να αναπτύξει εσωτερικά νέους άϋλους πόρους, να διατηρήσει και να αναπτύξει τους υφιστάμενους άϋλους πόρους της, καθώς και για να τους μετρήσει και να τους διαχειριστεί (π.χ. δράσεις εκπαίδευσης του προσωπικού, υλοποίηση προγραμμάτων

4 έρευνας και ανάπτυξης για την βελτίωση του δομικού κεφαλαίου, δράσεις για την προώθηση των πωλήσεων, εκπόνηση μιας έρευνας αγοράς για την διαπίστωση της ικανοποίησης των πελατών με σκοπό τη βελτίωση του σχεσιακού κεφαλαίου, κ. λ. π.). Οι διάφορες κατηγοριοποιήσεις των άϋλων περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνουν ένα σύνολο διακριτών κατηγοριών στις οποίες εντάσσονται τα ΑΠΣ. Δεν υπάρχει μία μοναδική κατηγοριοποίηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Grasenick & Low, 2004, p.268) και η προσέγγιση των ΑΠΣ ως δομικά στοιχεία του διανοητικού κεφαλαίου (intellectual capital), οδηγεί στην προσέγγιση κατηγοριοποίησης των Grasenick και Low (2004, σ.270) και White (2007, σ.79), που βασίζεται στους Edvinsson και Malone (1997), Roos et al. (1997) και Sveiby (1997): Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital), Ανθρώπινο Κεφάλαιο (Human Capital) και το Δομικό Κεφάλαιο (Structural Capital). Η προαναφερθείσα κατηγοριοποίηση αποτελεί την συνηθέστερα χρησιμοποιούμενη κατηγοριοποίηση (Mayo, 2000). Το Ανθρώπινο Κεφάλαιο ορίζεται ως η γνώση, οι εμπειρίες, οι ικανότητες, οι δυνατότητες και η δημιουργικότητα καθενός από τα πρόσωπα που εργάζονται σε μια βιβλιοθήκη (Edvinsson & Malone, 1997). O Stewart (1997, in White, 2007, p.79) προσδιορίζει το ανθρώπινο κεφάλαιο ως: «η γνώση που οι εργαζόμενοι φέρουν και παίρνουν μαζί τους όταν εντάσσονται ή εγκαταλείπουν αντίστοιχα την επιχείρηση ή τον οργανισμό». ΑΠΣ που εντάσσονται στο Ανθρώπινο Κεφάλαιο αποτελούν οι γνώσεις, οι δεξιότητες, η εμπειρία και γενικότερα οι ικανότητες, η δυνατότητα συμμετοχής σε ομάδες εργασίας, του ανθρώπινου δυναμικού μιας επιχείρησης ή οργανισμού, κ.α. Το Δομικό Κεφάλαιο, αποτελεί (Stewart, 1997 in White, 2007, p.79): «τη δεξαμενή της γνώσης που παραμένει στην επιχείρηση, μετά το πέρας της εργασίας, αφού έχουν φύγει οι εργαζόμενοι». Στο Δομικό Κεφάλαιο (White 2007, pp.79-80) περιλαμβάνεται η αξία που προέρχεται από την φιλοσοφία της διοίκησης και τη γενικότερη κουλτούρα της βιβλιοθήκης, τα δίκτυα και τα συστήματα πληροφόρησης που χρησιμοποιεί η βιβλιοθήκη. Παραδείγματα ΑΠΣ που εντάσσονται στο Δομικό Κεφάλαιο είναι (White 2007, pp.79-80) οι πατέντες και τα βιομηχανικά σχέδια, το λογισμικό υπολογιστών, τα εφαρμοζόμενα συστήματα διοίκησης, καθώς επίσης (Grasenick & Low 2005) οι εφαρμοζόμενες τεχνικές πώλησης - προώθησης, οι βάσεις δεδομένων, κ.α. Ως Σχεσιακό Κεφάλαιο, ορίζεται η αξία που προέρχεται από τις εξωτερικές σχέσεις που αναπτύσσει μια βιβλιοθήκη (Grasenick & Low 2004, p.270). Παραδείγματα ΑΠΣ σχεσιακού κεφαλαίου είναι (White, 2007, p.79): οι πελάτες, οι δυνητικοί πελάτες, οι πωλητές, οι συνεργάτες και οι προμηθευτές, οι επενδυτές και οι πιστωτές, καθώς επίσης και η γενικότερη αντίληψη που δημιουργείται από τη δραστηριότητα της βιβλιοθήκης για την ίδια την επιχείρηση-οργανισμό, όπως εκφράζεται από την φήμη και το όνομα (brand), κ.α. 2. Διαχείριση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Η σημασία της ανάπτυξης ειδικών ενεργειών και δράσεων που σχετίζονται με την διαχείριση των ΑΠΣ αυξάνεται συνεχώς και σχετίζεται με τον τρόπο που δομείται η ζήτηση και ο ανταγωνισμός στα σύγχρονα επιχειρησιακά περιβάλλοντα των βιβλιοθηκών. Γενικά όσο η βιβλιοθήκη επικεντρώνεται στη κάλυψη των απαιτήσεων των χρηστών τόσο αναπτύσσεται και η ανάγκη για σαφείς πολιτικές διαχείρισης των ΑΠΣ, δηλαδή πολιτικές που αφορούν στον εντοπισμό και ανάπτυξη των σημαντικών ΑΠΣ, στην αποτίμηση της αξίας τους, στα αποθέματα, στις επιδράσεις επενδύσεων κ.ά. Μία

5 προσέγγιση για τη διαχείριση των ΑΠΣ μπορεί να βασίζεται στην αναγνώριση συγκεκριμένων στατιστικών των βιβλιοθηκών (library statistics) και στη συνέχεια διαμόρφωσης δεικτών για τα ΑΠΣ. Ο White (2007), αναφέρει ότι η ικανότητα αναγνώρισης και αποτίμησης της αξίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων που υπάρχουν ενδογενώς σε μια βιβλιοθήκη, προσφέρουν στη διοίκηση της βιβλιοθήκης τρία σημαντικά οφέλη: α) βελτίωση του επιπέδου αντίληψης της έννοιας «αποτελεσματικότητα (effectiveness) της λειτουργίας της βιβλιοθήκης», αλλά και του τρόπου παρουσίασης της έννοιας αυτής, στους εταίρους της βιβλιοθήκης (stakeholders), β) συμμόρφωση της χρήσης των πόρων (resources) της βιβλιοθήκης στην ικανοποίηση των αναγκών των εταίρων της βιβλιοθήκης (strategic responses), όπως αυτές έχουν προσδιορισθεί από το στρατηγικό σχεδιασμό και γ) βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρήσης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και πόρων για την ικανοποίηση (strategic response) των υλικών (απτών) και άϋλων στόχων του στρατηγικού σχεδιασμού. Η απουσία ενός κοινώς αποδεκτού πλαισίου, για την αναγνώριση και μέτρηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Pe ña, 2002, p.16), οδήγησε στην ανάπτυξη του ερευνητικού προγράμματος MERITUM 1 (MEasuRing Intangibles to Understand and improve innovation Management) με στόχο την μελέτη της έννοιας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων και την καθιέρωση δεικτών για την μέτρησή και την παράθεση των πληροφοριών που σχετίζονται με αυτά (Peña, 2002, p.16 και Gallego & Rodríguez, 2005). Το μοντέλο το οποίο αναπτύχθηκε στα πλαίσια του προγράμματος MERITUM, υιοθετεί ως μέθοδο μέτρησης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων, την μέτρηση δεικτών που σχετίζονται με τα άϋλα, αλλά και με τους στρατηγικούς στόχους της επιχείρησης ή του οργανισμού. Αποτελεί λοιπόν μία μέθοδο στοχοθεσίας (score-card method). Η μεθοδολογική προσέγγιση, που υιοθετήθηκε από το πρόγραμμα MERITUM για επιχειρήσεις ή οργανισμούς που δεν έχουν ξεκινήσει να αναγνωρίζουν και να μετρούν τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία τους, είτε βρίσκονται σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας αυτής, απαιτεί από την επιχείρηση ή τον οργανισμό: 1. αρχικά να προβεί σε αναγνώριση (identification) των άϋλων πόρων του (intangible resources) και των άϋλων επενδύσεών του (intangible investments), 2. να πραγματοποιήσει μέτρηση (measurement) αυτών με τη χρήση κατάλληλων δεικτών 3. να παρακολουθεί (monitoring) την επίδραση των άϋλων επενδύσεων στην κατάσταση των άϋλων πόρων και να αναλάβει δράση (action), για την κινητοποίηση των άϋλων πόρων (intangible resources) με σκοπό την δημιουργία αξίας. Η δράση μπορεί στη συνέχεια, να δημιουργεί νέα ή να καταργεί παλαιά άϋλα περιουσιακά στοιχεία και ως εκ τούτου απαιτείται επανάληψη της παραπάνω διαδικασίας (Σχήμα 1). 1 Το πρόγραμμα MERITUM χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα TSER (Targeted Socio-Economic Research) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πρόγραμμα αυτό, συμμετείχαν πανεπιστήμια και οργανισμοί από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες [Ισπανία (χώρα συντονιστής), Γαλλία, Φινλανδία, Σουηδία, Δανία και Νορβηγία] (Cañibano, et al., 1999). Οι δράσεις του προγράμματος, ξεκίνησαν το Νοέμβριο του 1998 και ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο του 2001 (Sánchez, et al, 2001).

6 Μέτρηση Αναγνώριση Δράση Σχήμα 1 Στάδια ανάπτυξης συστήματος διαχείρισης άϋλων περιουσιακών στοιχείων (Πηγή: Sánchez, P., et al. (2001). MERITUM Project Final Report) Στην Ελλάδα οι ετήσιες εκθέσεις στατιστικών στοιχείων των Ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών της Μονάδας Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΜΟΠΑΒ) και ειδικότερα τα στατιστικά στοιχεία που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006, μπορεί να αποτελέσουν μια τέτοια βάση διαχείρισης. Τα στατιστικά στοιχεία της ΜΟΠΑΒ πληρούν τα κριτήρια που καθορίζει η μεθοδολογία του προγράμματος MERITUM για την μέτρηση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων. Δηλαδή, (Sánchez, et al., 2001): α) είναι σαφή (clear) ή αλλιώς καλώς ορισμένα, ώστε να μην προκύπτει ασάφεια, β) είναι προσβάσιμα (feasible), δηλαδή υπάρχουν διαθέσιμες και προσιτές πληροφορίες, μέσα στην επιχείρηση/ οργανισμό, για αυτά και γ) είναι χρήσιμα (useful), δηλαδή έχουν κάποιο νόημα για την ίδια την επιχείρηση/ οργανισμό. Καθένα από τα στατιστικά στοιχεία, μπορεί να έχει οικονομική ή μη οικονομική φύση. 3. Πλαίσιο διαχείρισης των ΑΠΣ με βάση τα στατιστικά στοιχεία της ΜΟΠΑΒ Στην Ελλάδα οι ετήσιες εκθέσεις στατιστικών στοιχείων των Ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών της Μονάδας Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΜΟΠΑΒ) και ειδικότερα τα στατιστικά στοιχεία που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006, μπορεί να αποτελέσουν μια τέτοια βάση διαχείρισης. Στόχο λοιπόν αποτελεί η επιλογή και οργάνωση των στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση ΜΟΠΑΒ (2006), τα οποία αναγνωρίζουν (identify) και μετρούν (measure), τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία, σύμφωνα με το υπόδειγμα του Σχήματος 1. Ως εκ τούτου κάθε στατιστικό στοιχείο ταξινομείται αρχικά ως να εκφράζει άϋλο (intangible) ή απτό (tangible) περιουσιακό στοιχείο της βιβλιοθήκης και στη συνέχεια εντάσσεται σε μία από τις κατηγορίες του διανοητικού κεφαλαίου (Intellectual Capital): ανθρώπινο κεφάλαιο (Human Capital HC), δομικό κεφάλαιο (Structural Capital SC) και σχεσιακό κεφάλαιο (Relational Capital RC). Ακόμα, προσδιορίζεται και η οικονομική (Financial Indicator, FI) ή όχι (Non Financial Indicator, NFI) φύση του. Ο Πίνακας 1, αποτελεί το αποτέλεσμα της μελέτης όλων των στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ (2006) για την αναγνώριση και διάκρισή τους στις τρεις κατηγορίες των ΑΠΣ. Στη πρώτη στήλη του πίνακα παρουσιάζονται τα ΑΠΣ με σχετικές επεξηγήσεις, στη δεύτερη στήλη τα στατιστικά στοιχεία που εκφράζουν τα εκάστοτε ΑΠΣ της πρώτης στήλης, στη τρίτη στήλη η οικονομική ή μη φύση τους και στην τελευταία η κατηγορία του διανοητικού κεφαλαίου στην οποία εντάσσονται. Η συσχέτιση των άϋλων περιουσιακών στοιχείων της πρώτης στήλης, με τις κατηγορίες του διανοητικού κεφαλαίου της τέταρτης στήλης, βασίστηκε στο μεθοδολογικό πλαίσιο των Gallego & Rondriguez (2005), το οποίο προσαρμόστηκε κατάλληλα για την περίπτωση των βιβλιοθηκών (Ασωνίτης, 2008). Από τα 13 συνολικά ΑΠΣ, που περιγράφονται στην πρώτη στήλη, εντοπίστηκαν 8 ΑΠΣ τα οποία εκφράζονται μέσω στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ (2006): τα 3 πρώτα ανήκουν στο Σχεσιακό Κεφάλαιο (Σ1 μέχρι Σ3), τα

7 επόμενα 4 στο Δομικό Κεφάλαιο της βιβλιοθήκης (Δ1 μέχρι Δ4) και ένα ΑΠΣ που ανήκει στο ανθρώπινο κεφάλαιο (Α1). Στις επόμενες στήλες προτείνονται στατιστικά στοιχεία, τα οποία εκφράζουν τα ΑΠΣ των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και έχουν καθιερωθεί από την έκθεση της ΜΟΠΑΒ (2006). Για παράδειγμα, το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες», το οποίο εντάσσεται στη κατηγορία του Σχεσιακού Κεφαλαίου, εκφράζεται από τα στατιστικά D2.1 «Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης», D2.2 «Συνολικός αριθμός ενεργών εγγεγραμμένων χρηστών-μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας της Βιβλιοθήκης» και D31 «Αριθμός χρηστών που παρακολουθούν εκπαιδευτικές ενημερωτικές δραστηριότητες της Βιβλιοθήκης κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους». Το ΑΠΣ Δ1 «Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Διαδικτύου», το οποίο εντάσσεται στην κατηγορία του Δομικού Κεφαλαίου, εκφράζεται από το στατιστικό στοιχείο D11 «Εικονικές επισκέψεις (visit-sessions) του Web site της Βιβλιοθήκης από απομακρυσμένους χρήστες», ενώ το ΑΠΣ Α1 «Επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού», το οποίο εντάσσεται στην κατηγορία «Ανθρώπινο Κεφάλαιο», εκφράζεται από τα στατιστικά D25 «Αριθμός Βιβλιοθηκονόμων» και D27 «Εκπαιδευόμενο προσωπικό της Βιβλιοθήκης» 2. ΑΠΣ Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Intangible Resources for Academic Libraries) Σ1: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες. Οι εγγεγραμμένοι χρήστες εκφράζουν την διάχυση της αξίας (Stewart, 1997 in White, 2007) της Βιβλιοθήκης, σε εκείνο το τμήμα του εξωτερικού περιβάλλοντός της, το οποίο σχετίζεται με τους χρήστες των υπηρεσιών της. 3 Σ2: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους Προμηθευτές Ως προμηθευτές νοούνται οι εκδότες πάροχοι τίτλων περιοδικών, καθώς και το διδακτικό ερευνητικό προσωπικό, οι φοιτητές, κ.λ.π., που τροφοδοτούν την ακαδημαϊκή Βιβλιοθήκη με μονογραφίες Σ3: Σχέσεις με άλλους οργανισμούς. Οι αιτήσεις, αλλά και η επιτυχία των αιτήσεων διαδανεισμού, αποτελεί μέτρο της αξίας των συνεργασιών που έχει αναπτύξει η Βιβλιοθήκη, με τις άλλες Βιβλιοθήκες, μέλη του δικτύου διαδανεισμών. Τύπος Στατιστικά Στοιχεία ΜΟΠΑΒ Στοιχείου (*) D2.1 Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών NFI της βιβλιοθήκης. D2.2 Συνολικός αριθμός ενεργών εγγεγραμμένων NFI χρηστών-μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας της Βιβλιοθήκης. D31: Αριθμός χρηστών που παρακολουθούν NFI εκπαιδευτικές ενημερωτικές δραστηριότητες της Βιβλιοθήκης κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους. D7 Αριθμός τρεχουσών έντυπων Συνδρομών σε NFI τίτλους περιοδικών. D8 Αριθμός τρεχουσών συνδρομών ηλεκτρονικών NFI περιοδικών D9 Μονογραφίες που εισήλθαν σε ένα έτος. NFI D14 Αιτήσεις διαδανεισμού χρηστών της NFI βιβλιοθήκης. D15 Αιτήσεις διαδανεισμού από άλλες Βιβλιοθήκες D16 Αιτήσεις διαδανεισμού χρηστών της NFI Βιβλιοθήκης που διεκπεραιώθηκαν επιτυχώς από το Τμήμα διαδανεισμού της Βιβλιοθήκης. D17 Αιτήσεις διαδανεισμού από άλλες Βιβλιοθήκες NFI που διεκπεραιώθηκαν επιτυχώς από το Τμήμα διαδανεισμού της Βιβλιοθήκης. Σ4: Αναγνωρισιμότητα και φήμη Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ. Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital) 2 Το στατιστικό D27 «εκπαιδευόμενο προσωπικό της βιβλιοθήκης», σχετίζεται με το ΑΠΣ Δ1 «επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού», εφόσον οι ώρες εκπαίδευσης αφορούν δράσεις συνεχιζόμενης κατάρτισης, σε αντικείμενο συναφές με τον τίτλο σπουδών και την αντίστοιχη θέση εργασίας, των εκπαιδευομένων. 3 Δεν αναφέρουμε το στατιστικό στοιχείο D1.2 «Συνολικός πληθυσμός Επιστημονικών Συνεργατών και λοιπού ερευνητικού προσωπικού Ιδρύματος/ Σχολής/ Τμήματος που εξυπηρετεί η βιβλιοθήκη», αν και σχετίζεται με το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες», διότι το στοιχείο αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται στην έκθεση της ΜΟΠΑΒ για το έτος 2006.

8 Δ1: Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Διαδικτύου. Δ2: Βάσεις Δεδομένων και υπηρεσία τεκμηρίωσης. Aφορούν την υπηρεσία τεκμηρίωσης (π.χ. καταλογογράφηση). Δ3: Πληροφοριακή Αξία Συλλογής. Η πληροφοριακή αξία της συλλογής μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, είναι ουσιαστικός αρωγός για την επίτευξη των διδακτικών και ερευνητικών στόχων του αντίστοιχου ακαδημαϊκού ιδρύματος. D11 D30 Εικονικές επισκέψεις (visit-sessions) του Web site της Βιβλιοθήκης από απομακρυσμένους χρήστες. Πληροφοριακές ερωτήσεις χρηστών που διεκπεραιώθηκαν ηλεκτρονικά. NFI NFI D4 Μέγεθος δανειστικής συλλογής. NFI D5 Μέγεθος συλλογής. NFI D32 Κόστος πρόσκτησης μονογραφιών. FI D33 Κόστος πρόσκτησης έντυπων περιοδικών FI εκδόσεων. D34 Συνολικό κόστος πρόσκτησης Ηλεκτρονικών FI Πηγών Πληροφόρησης. D35 Συνολικό κόστος πρόσκτησης έντυπων πηγών FI πληροφόρησης. Δ4: Λειτουργίες Διαδικασίες και D20 Σύνολο ωρών ημερήσιας λειτουργίας της NFI Συστήματα Διοίκησης Βιβλιοθήκης. Δ5: Ικανότητα για καινοτομία Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ. Δομικό Κεφάλαιο (Structural Capital) Α1: Επίπεδο εκπαίδευσης προσωπικού D25 Αριθμός Βιβλιοθηκονόμων. NFI Ανθρώπινο D27 Εκπαιδευόμενο προσωπικό της Βιβλιοθήκης. NFI Κεφάλαιο Α2: Εμπειρία Προσωπικού Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ Α3: Ικανότητα συμμετοχής σε ομάδες Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ (Human Α4: Δημιουργικότητα προσωπικού Δεν αναγνωρίσθηκαν αντίστοιχα στατιστικά της ΜΟΠΑΒ Capital) NFI: FI: Non Financial Indicator (δείκτης μη οικονομικής φύσης) Financial Indicator (δείκτης οικονομικής φύσης) Πίνακας 1 Στατιστικά της ΜΟΠΑΒ σχετιζόμενα με τους Άϋλους Πόρους Η αναγνώριση και ο προσδιορισμός εντός των κατηγοριών του Πίνακα 1 δεν είναι από μόνη της ικανή να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ΑΠΣ. Για την διαμόρφωση του τελευταίου απαιτείται η σύνδεση των ΑΠΣ με την ανάπτυξη διαφορετικών κατηγοριών δεικτών α. επενδύσεων/ δράσεων, β. διαχείρισης αποθεμάτων και γ. αποδόσεων ως προς την μεταβολή της αποδοτικότητας (όπως φαίνεται στο Σχήμα 2). Δράσεις Διοίκησης & Επενδύσεις Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Υλικά περιουσιακά στοιχεία Αποθεματικά σε ΑΠΣ Σχεσιακό Κεφάλαιο Δομικό Κεφάλαιο Ανθρώπινο Κεφάλαιο Δείκτες Αποδοτικότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Σχήμα 2 Πλαίσιο διαχείρισης ΑΠΣ για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Μια αντίστοιχη προσπάθεια, διεξήχθη από τους Andreou et al (2007) για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου καταγραφής και αξιολόγησης ΑΠΣ (framework of Intangibles Valuation Assets) στο πλαίσιο των οκτώ οδηγών προστιθέμενης αξίας (value drivers) των Green & Ryan (2005) πελάτες, ανταγωνιστές, εργαζόμενοι, πληροφόρηση,

9 συνεργάτες, διεργασίες, προϊόν/ υπηρεσίες, και τεχνολογία. Οι προαναφερθέντες οδηγοί συνδέθηκαν στην συνέχεια με τέσσερις συγκεκριμένους διοικητικούς στόχους (καινοτομία, οργάνωση, κοινωνικοποίηση και κουλτούρα) για την καταγραφή και διαχείριση (management) των ΑΠΣ. Η καταγραφή των ΑΠΣ βασίζονταν σε δύο παραμέτρους α. τη προστιθέμενη αξία που δημιουργεί έκαστο ΑΠΣ και β. τους κρίσιμους δείκτες επιτυχίας/ αποδοτικότητας (Critical Success Factors, CSF) που συνδέονται με το κύκλο ζωής έκαστου ΑΠΣ. Με βάση τα παραπάνω, είναι αναμενόμενο ότι επενδύσεις στους διαφορετικούς τομείς της οικονομίας (δημόσιος, ιδιωτικός και κοινωνικός τομέας), αλλά και οικονομικούς κλάδους, ενέχουν διαφορετικούς όρους διαχείρισης των ΑΠΣ. Ειδικότερα, στην ανάλυση των Grasenick & Low (2004) και Gallego & Rondriguez (2005), παρατηρούμε ότι δεν έχει γίνει μελέτη της επίδρασης των άϋλων περιουσιακών στοιχείων σε ένα συγκεκριμένο κλάδο της οικονομίας. Θα μπορούσαμε εντούτοις, να εκφράσουμε μία εκτίμηση της αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, σε σχέση με τις υλικές και άϋλες επενδύσεις που γίνονται σε αυτήν, με ένα μαθηματικό μοντέλο μέτρησης της μορφής: ( I, ITA ) Value library = f, INT effect όπου I: το ποσό της επένδυσης σε υλικά περιουσιακά στοιχεία, ITA: το ποσό της επένδυσης σε άϋλα περιουσιακά στοιχεία και INT effect : ο συντελεστής επίδρασης των άϋλων επενδύσεων στη διαμόρφωση της αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Επιπλέον η αξίας μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, θα μπορούσε να εκφραστεί με μια συνάρτηση της μορφής: ( I; t) + b G( ITA; t) + c H[ ( I ) ( ITA) ; t] e( t) Value library = a F + όπου τα a, b είναι μη αρνητικοί παράμετροι. Το c είναι η παράμετρος του συντελεστή επίδρασης, για την οποία αν c>0, c <0, ή c=0, εκφράζει θετική, αρνητική ή μηδενική επίδραση των υλικών και άϋλων επενδύσεων στη διαμόρφωση της συνολικής αξίας της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, αντίστοιχα. Το e, εκφράζει το στατιστικό σφάλμα εκτίμησης και χρησιμοποιείται ως μέτρο καλής προσαρμογής του μοντέλου. Ο χρόνος t, είναι η παράμετρος που εκφράζει το χρονικό διάστημα (π.χ. έτη, έτος, εξάμηνο, τρίμηνο, κ.λ.π.) στο οποίο πραγματοποιήθηκαν ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε υλικά (I), και άϋλα ( ITA) περιουσιακά στοιχεία. Για παράδειγμα, αναφορικά με το ΑΠΣ «Επίπεδο εκπαίδευσης ανθρώπινου δυναμικού βιβλιοθήκης», μπορεί να διαμορφωθούν άϋλες επενδύσεις, οι οποίες μπορεί να έχουν θετικό ή αρνητικό ή ουδέτερο αποτέλεσμα στη συνολική λειτουργία της βιβλιοθήκης. Για παράδειγμα, διαφορετικά θα επιδράσουν επενδύσεις αύξησης του αποθετικού ΑΠΣ σε ανθρώπινο κεφάλαιο σε μια σύγχρονη υβριδική βιβλιοθήκη και διαφορετικά σε μια συμβατική βιβλιοθήκη. Το στατιστικό στοιχείο D27 για την Εκπαίδευση και υποστήριξη προσωπικού, για παράδειγμα, εάν δεν συνδεθεί με συγκεκριμένες διοικητικές περιβαλλοντικές παραμέτρους, αλλά και συγκεκριμένα αποτελέσματα (π.χ. συγκεκριμένοι δείκτες ΑΠΣ) δεν είναι σίγουρο ότι θα έχει την ίδια επίδραση σε όλες τις περιπτώσεις. Η αναγνώριση και μέτρηση των ΑΠΣ σε έναν οργανισμό, καθώς και η ανάληψη δράσης από τη διοίκηση για την δημιουργία αξίας, πρέπει να ακολουθείται από μια συνεπή διαδικασία αποκάλυψης της κατάστασης των ΑΠΣ στον οργανισμό, μέσω κατάλληλων

10 αναφορών, τόσο για τον έλεγχο της επίτευξης των στόχων της διοίκησης όσο και για ενίσχυση της λογοδοσίας προς του κοινωνικούς εταίρους (Roos, et al., 2005). Η αναφορά αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου του οργανισμού Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS) 4, είναι ένα μοντέλο αποτύπωσης της κατάστασης των ΑΠΣ, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το προτεινόμενο πλαίσιο διαχείρισης των ΑΠΣ στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, διότι: α. χρησιμοποιεί την ίδια κατηγοριοποίηση του διανοητικού κεφαλαίου σε ανθρώπινο κεφάλαιο, δομικό κεφάλαιο και σχεσιακό κεφάλαιο, όπως την αναπτύξαμε παραπάνω, β. βασίζεται στην χρήση κατάλληλων δεικτών για τα ΑΠΣ, όπως είναι για παράδειγμα οι δείκτες της ΜΟΠΑΒ και γ. έχει αναπτυχθεί για έναν οργανισμό του οποίου οι εκροές (μελέτες έρευνες) είναι άϋλες στη φύση, όπως συμβαίνει και με τις εκροές των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Στον Πίνακα 2, χρησιμοποιώντας την απλή μορφή της αναφοράς αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου της εταιρείας Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS) για το έτος 2000, δημιουργήσαμε ένα υπόδειγμα αποτύπωσης της διαχρονικής εξέλιξης της κατάστασης των ΑΠΣ. Το υπόδειγμα βασίστηκε στα στατιστικά, που αφορούν τμήμα του σχεσιακού κεφαλαίου της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης του Ιονίου Πανεπιστημίου, όπως προκύπτουν από τα δεδομένα των εκθέσεων στατιστικών στοιχείων της ΜΟΠΑΒ για τα έτη 2005 και 2006, με την επισήμανση ότι οι στόχοι για το 2006 και το 2007, έχουν συμπληρωθεί υποθετικά, χάριν της παρουσίασης της δομής της αναφοράς. Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου Άϋλοι Πόροι (Intangible Resources) Στατιστικά Στοιχεία και Δείκτες ΜΟΠΑΒ Τιμή Δείκτη 2005 (*) Στόχος για το 2006 (**) Τιμή Δείκτη 2006 (*) Συμπέρασμα Στόχος για το 2007 (**) Σχεσιακό Κεφάλαιο (Relational Capital) Σ1: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους χρήστες Σ2: Σχέσεις της Βιβλιοθήκης με τους Προμηθευτές D2.1: Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης. D7: Αριθμός τρεχουσών έντυπων Συνδρομών σε τίτλους περιοδικών. D8: Αριθμός τρεχουσών συνδρομών ηλεκτρονικών περιοδικών (*) στοιχεία ΜΟΠΑΒ (**) υποθετικοί στόχοι χάριν της πληρότητας των δεδομένων του πίνακα Πίνακας 2 Χρονική εξέλιξη ΑΠΣ και διαχείριση επιδράσεων Παρατηρούμε, ότι το μοντέλο αποτύπωσης, εντάσσει καθένα από τα ΑΠΣ στην αντίστοιχη Κατηγορία Διανοητικού Κεφαλαίου (π.χ. το ΑΠΣ Σ1 «Σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες» εντάσσεται στο Σχεσιακό Κεφάλαιο) και επιπλέον σε κάθε ΑΠΣ, αντιστοιχεί δείκτες που ήδη έχουν αναγνωρισθεί ότι σχετίζονται με αυτό (ενδεικτικά στο ΑΠΣ Σ1 «σχέσεις της βιβλιοθήκης με τους χρήστες» αντιστοιχίζεται ο δείκτης D2.1 «Συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων χρηστών της βιβλιοθήκης»). Στη συνέχεια καταγράφεται η τιμή κάθε δείκτη, όπως είχε διαμορφωθεί στο τέλος της προηγούμενης χρονικής περιόδου αναφοράς (π.χ. έτος). Σημειώνεται ο στόχος που είχε 4 O οργανισμός Austrian Research Centers Seibersdorf (ARCS), είναι (Roos, et al., 2005) ο μεγαλύτερος ερευνητικός οργανισμός της Αυστρίας. Έχει αναπτύξει δική του μέθοδο αποτύπωσης του Διανοητικού Κεφαλαίου, δημοσιεύοντας αντίστοιχες αναφορές από το 1999.

11 θέσει η διοίκηση για την αύξηση, μείωση ή διατήρηση της τιμής του δείκτη, με χρήση των συμβόλων,, αντίστοιχα και στην επόμενη στήλη του πίνακα, σημειώνεται η τιμή του δείκτη που επιτεύχθηκε τελικά κατά την τρέχουσα περίοδο αποτίμησης της κατάστασης. Στη στήλη «Συμπεράσματα», καταγράφεται η ικανοποίηση, η ουδέτερη στάση είτε η μη-ικανοποίηση της διοίκησης απέναντι στα αποτελέσματα με χρήση των συμβόλων,,, αντίστοιχα. Τέλος σημειώνεται και πάλι ο στόχος για αύξηση, μείωση ή διατήρηση της τιμής του δείκτη κατά την επόμενη περίοδο. 4. Συμπεράσματα Συνοψίζοντας διαπιστώνουμε ότι στη διαμορφούμενη οικονομική πραγματικότητα τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν αναπόσπαστα περιουσιακά στοιχεία και μπορούν να συνεισφέρουν στη συνολική αποτίμηση συνδυαστικά με τα απτά περιουσιακά στοιχεία, στη διοίκηση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Ιδιαίτερα, ο ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας των υπηρεσιών πληροφόρησης (γενικές ή ειδικές βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία, δημόσιου, ιδιωτικού, συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα ή συγχωνεύσεις και συνέργιες με εταιρείες άλλων οργανισμών πληροφόρησης κ.ά.) στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ΑΠΣ. Όσο νωρίτερα γίνει αντιληπτή αυτή η δυναμική, που προέρχεται από την νέα οικονομία, τόσο θα επιδράσουμε στους όρους ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών σε διεθνές επίπεδο. Στο άρθρο έγινε μια προσπάθεια προσδιορισμού και ανάδειξης της σημασίας διαχείρισης των ΑΠΣ, ειδικά για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Θεωρείται μάλλον βέβαιο ότι τις περισσότερες φορές η ύπαρξη ή η δημιουργία ΑΠΣ προσαυξάνει την αξία στην αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που εμφανίζονται στον ισολογισμό της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Δεδομένης αυτής της πραγματικότητας, η σύγχρονη κουλτούρα διοίκησης πρέπει να αποσκοπεί στη διαχείριση των ΑΠΣ ως συγκριτικό πλεονέκτημα. Γενικά, όσο μεγαλώνουν τα αποθεματικά σε ΑΠΣ σε μια ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη τόσο διαφοροποιείται το παραγόμενο προϊόν με αποτέλεσμα την θωράκιση της από τον ανταγωνισμό. Σημειώνεται ότι η αντιμετώπιση του ανταγωνισμού δια μέσου της δημιουργίας και στήριξης ΑΠΣ, δημιουργεί προστιθέμενη αξία με συνέπεια αφενός η απόδοση στους κοινωνικούς εταίρους (φοιτητές, διδάσκοντες, ερευνητές, κ.ά.) να είναι μεγαλύτερη από αυτήν του σημείου ισορροπίας (equilibrium return), και αφετέρου να προσαυξάνεται το «κοινωνικό όφελος» από την λειτουργία της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης. Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας οδηγούν στην άποψη ότι η δημιουργία και η στήριξη ΑΠΣ στο τομέα των υπηρεσιών πληροφόρησης πρέπει να αποτελεί μέρος της διοίκησης. Η παρούσα εργασία ως προς τα ΑΠΣ αποτελεί μόνο μέρος του συνολικού ερευνητικού ζητήματος, το οποίο μπορεί να συμπεριλαμβάνει ποσοτικές και ποιοτικές αναλύσεις για την αποτίμηση, της έρευνας για τον κύκλο ζωής των ΑΠΣ, τη διερεύνηση των επιδράσεων των ΑΠΣ στη διοίκηση υπηρεσιών πληροφόρησης κ.ά. Ήδη κατευθυνόμαστε στα επόμενα ερευνητικά βήματα και αντιμετωπίζονται οι πρώτες δυσκολίες.

12 Βιβλιογραφία Ασωνίτης, Σ. (2008). Διερεύνηση της σημασίας των άϋλων περιουσιακών στοιχείων στις Δημόσιες Κεντρικές Βιβλιοθήκες της Ελλάδας. Μια ιεραρχική προσέγγιση. Διπλωματική εργασία. Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Μαλινδρέτου, Β. (1998). Επενδύσεις. Αθήνα: Παπαζήση ΜΟΠΑΒ. (2001). Στατιστικά Στοιχεία και Καθιερωμένοι Δείκτες Αξιολόγησης Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. ΜΟΠΑΒ. (2005). Στατιστικά Στοιχεία Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. ΜΟΠΑΒ. (2006). Στατιστικά Στοιχεία Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Andreou, A.N., Green, A. and Stankosky, M. (2007), A framework of intangible valuation areas and antecedents, Journal of Intellectual Capital, 8(1): Edvinsson, L. and Malone, M.S. (1997). Intellectual Capital. New York: HarperCollins Publishers, Inc. Gallego, I. and Rodríguez, L. (2005). Situation of intangible assets in Spanish firms: an empirical analysis. Journal of Intellectual Capital. 6 (1), pp Grasenick, K. and Low, J. (2004). Shaken, not stirred: Defining and connecting indicators for the measurement and valuation of intangibles. Journal of Intellectual Capital. 5 (2), pp Green, A. and Ryan, J. (2005). A framework of intangible valuation areas. Journal of Intellectual Capital. 6(1), pp Kaufmann, L. and Schneider, Y. (2004). Intangibles A synthesis of current research. Journal of Intellectual Capital. 5 (3), pp Lev, B. (2001). Intangibles: Measurement, Management and Reporting. Washington D.C.: Brookings Institution Press. Mayo, A. (2000). The role of employee development in the growth of intellectual capital. Personnel Review. 29 (4), pp Peña, I. (2002). Intellectual Capital and Business start-up success. Journal of Intellectual Capital. 3 (2), pp Reilly, R.F. and Schweihs, R.P. (1998). Valuing Intangible assets. New York: McGraw- Hill. Roos, G, Pike, S. and Fernström, L. (2005). Managing Intellectual Capital in Practice. Oxford: Butterworth-Heinemann, Elsevier. Roos, J., Roos, G., Edvinsson, L. and Dragonetti, N.C. (1997). Intellectual Capital: Navigating in the New Business Landscape. London: Macmillan. Sánchez, P., et al. (2001). Measuring Intangibles to Understand and Improve Innovation Management (MERITUM). Final Report. Stewart, T. A. (1997). Intellectual Capital: The New Wealth of Organizations. New York: Doubleday Stolowy, H. and Jeny-Cazavan, A. (2001). International accounting disharmony: the case of intangibles. Accounting, Auditing & Accountability Journal. 14 (4), pp

13 Sveiby, K.E. (1997). The New Organizational Wealth: Managing and Measuring Knowledge Based Assets. San Francisco: Berret Koehler White, L.N. (2007). Unseen measures: the need to account for intangibles. The Bottom Line: Library Finances. 20 (2), pp

«ΜΟΝΑΔΑ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙOΤΗΤΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ» Διάρκεια έργου: 01/01/01 έως 31/12/2006

«ΜΟΝΑΔΑ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙOΤΗΤΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ»  Διάρκεια έργου: 01/01/01 έως 31/12/2006 «ΜΟΝΑΔΑ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙOΤΗΤΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ» http://www.mopab.gr Διάρκεια έργου: 1/1/1 έως 31/12/26 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανεπιστημιούπολη Ιωαννίνων Κτίριο Κεντρικής Βιβλιοθήκης 4511 Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Μακεδονίας: Ποιοτικές Προσεγγίσεις στη Λειτουργία μιας Ακαδημαϊκής Βιβλιοθήκης.

Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Μακεδονίας: Ποιοτικές Προσεγγίσεις στη Λειτουργία μιας Ακαδημαϊκής Βιβλιοθήκης. Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Μακεδονίας: Ποιοτικές Προσεγγίσεις στη Λειτουργία μιας Ακαδημαϊκής Βιβλιοθήκης Άννα Φράγκου Ημερίδα «Η Διάσταση της Ποιότητας στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» Σεπτέμβριος 2005 1 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΟΥ o Ανάπτυξη, προώθηση καινοτομίας, o Αξιοποίηση εμπειρίας, o Διάχυση βέλτιστων πρακτικών,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ευγενία Βασιλακάκη Αρχειονόμος/ Βιβλιοθηκονόμος- MSc Information Science DBS Εταιρεία Πληροφορικής mscevasilak@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Πέτρος Κωσταγιόλας λέκτορας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο pkostagiolas@ionio.gr (26610-87402 & 6944 456336)

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση

Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση Ιφ. Βαρδακώστα Bιβλιοθηκονόμος,Msc Υπεύθυνη Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου ifigenia@hua.gr

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟ.ΔΙ.Π.Α.Β. Κεντρική Υποδομή Επιχειρησιακής Ευφυΐας για Βιβλιοθήκες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης

ΜΟ.ΔΙ.Π.Α.Β. Κεντρική Υποδομή Επιχειρησιακής Ευφυΐας για Βιβλιοθήκες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης Κεντρική Υποδομή Επιχειρησιακής Ευφυΐας για Βιβλιοθήκες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης ΜΟ.ΔΙ.Π.Α.Β. Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης και Κέντρου

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Περιεχόμενα Μέρους Α Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Αναδιοργάνωση ιαδικασιών Οργανισμών με έμφαση στη ημόσια ιοίκηση (Public Sector BPR) - Μέρος Α - 1) Ορισμοί 2) Τα αναμενόμενα οφέλη από την αναδιοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ

Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ Ένα μοντέλο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών για πληροφόρηση Προϋπολογισμός: 2.013.363 Μερσίνη Μορελέλη-Κακούρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιάννης Κλαψόπουλος Μάριος Μπαλατζάρας Αγάπη Πολύζου Βόλος, 11 Δεκεμβρίου 2008 1 Η Χωροταξία της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Heal-link στη βιβλιογραφική στήριξη της έρευνας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα

Ο ρόλος του Heal-link στη βιβλιογραφική στήριξη της έρευνας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα Εξαμηνιαία Επιστημονική Έκδοση Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) http://healjournal.seab.gr Ο ρόλος του Heal-link στη βιβλιογραφική στήριξη της έρευνας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα

Διαβάστε περισσότερα

E-metrics στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες

E-metrics στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες E-metrics στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Δήμητρα Τσάμη Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης, Ιωάννινα Περίληψη Οι Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες στις μέρες μας παρέχουν ένα πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διεθνείς κι Ευρωπαϊκές Πολιτικές στην Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Έρευνα» Μάθημα: Εκπαίδευση, Κατάρτιση, Αγορά Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες Intellectual Capital for Communities A. Bounfour & L. Edvinsson, Elsevier, 2005 Μεταπτυχιακό Σεµινάριο ιδακτορικών 23 Νοεµβρίου 2007 ιανοητικό κεφάλαιο για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩ ΜΕΡΩΝ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΡΩΝ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙ 4 ΜΟΡΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Ενέργειας

Διαχείριση της Ενέργειας Διαχείριση της Ενέργειας Ιωάννης Ψαρράς, Καθηγητής ΕΜΠ Χρυσόστομος Δούκας, Λέκτορα ΕΜΠ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυριακή 7 Ιουλίου 2013 06 25 Ξενοδοχείο Stanley Στόχος του μαθήματος Να συνεισφέρει στη γόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Ο ΗΓΟΣ για το Ηλεκτρονικό Ερωτηµατολόγιο Ικανοποίησης Χρηστών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MARKETING

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MARKETING Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MARKETING Πέμπτο Εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Ετος 2011-2012 Παραδόσεις: Δευτέρα 12:15-14:00 (αιθ. 202) & Τετάρτη 16:15-18:00 (αιθ. 201) Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά μέρη του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ Λ. Συγγρού 310 & Σπάρτης 1, 17673 Καλλιθέα τηλ.: 210 4838714 & 706 // fax: 210 4822091 e-mail: info@excellence-lean.gr // www.excellence-lean.gr - ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό πρόγραµµα σπουδών στην Επιστήµη της Πληροφορίας Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών 2004 2005 ιάλεξη 2: Αξιολόγηση γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Τα Μαθησιακά Αποτελέσματα στον παρακάτω πίνακα έχουν σχηματιστεί με βάση τα συμπεράσματα στη Διεθνική Αναφορά Έρευνας Ο1 που περιέχει τα ευρήματα της έρευνας που διεξήχθη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό πρόγραµµα σπουδών στην Επιστήµη της Πληροφορίας Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης 2005 2006 Μελέτες χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. Στατιστικών Στοιχείων και Καθιερωµένων εικτών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. Στατιστικών Στοιχείων και Καθιερωµένων εικτών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ 1 Ο ΗΓΟΣ Στατιστικών Στοιχείων και Καθιερωµένων εικτών των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αυτό ( ES01-KA ) συγγραφέα, και η Επιτροπή δεν μπορεί να. θεωρηθεί υπεύθυνη για οποιαδήποτε χρήση. περιέχονται σε αυτήν.

Το έργο αυτό ( ES01-KA ) συγγραφέα, και η Επιτροπή δεν μπορεί να. θεωρηθεί υπεύθυνη για οποιαδήποτε χρήση. περιέχονται σε αυτήν. 2015 Δραστηριότητα 1. Έκθεση του State of the Art σχετικά με υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού και συμβουλευτικής για τους μετανάστες: ανάλυση πλαισίου, ανάγκες και συστάσεις ΠΕΡΙΛΗΨΗ / ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΜΟΠΑΒ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2001 1 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου

Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου Δια Βίου Μάθηση και Δημόσιες Βιβλιοθήκες: το Πρόγραμμα ENTITLE (Europe s New libraries Together In Transversal Learning Environments) Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου garoufallou@yahoo.co.uk, mgarou@libd.teithe.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα;

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Βασίλης Θεοχαράκης Assistant Professor of Marketing & Entrepreneurship Ποια είναι τα ερωτήµατα; Είναι η ελληνική αγορά πραγµατικά τόσο διαφορετική;

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Πέτρος Κωσταγιόλας λέκτορας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο pkostagiolas@ionio.gr (26610-87402 & 6944 456336)

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ 1.1.2 Εγχειρίδιο Διαδικασιών Αξιολόγησης ΜΟΔΙΠ ΕΚΠΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1: Οργάνωση του Συστήματος Αξιολόγησης της ΜΟΔΙΠ ΥΠΟΕΡΓΟ

Διαβάστε περισσότερα

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία

Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Crowdsourcing, Eφαρμογές για τον εμπλουτισμό δημόσιου περιεχομένου Ανοιχτά δεδομένα - Η διάσταση της ανάπτυξης μέσα από ψηφιακή καινοτομία Γιώργος Καραμανώλης, Crowdpolicy, Co-Founder & CTO Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» Ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης «Οι Καινοτομικές Δραστηριότητες στην Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ι.Π. H.Q.A.A. ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ/ΤΕΙ. Έκδοση 1.0 HELLENIC REPUBLIC ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Α. Ι.Π. H.Q.A.A. ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ/ΤΕΙ. Έκδοση 1.0 HELLENIC REPUBLIC ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α. Ι.Π. ΑΡΧΗ ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ HELLENIC REPUBLIC H.Q.A.A. HELLENIC QUALITY ASSURANCE AGENCY FOR HIGHER EDUCATION ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κινδύνων για Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις

Διαχείριση Κινδύνων για Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις Διαχείριση Κινδύνων για Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις Ιωάννης Μιχαλόπουλος Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου, Ποιότητας, Υγειάς & Ασφάλειας ΕΠΑ Θεσσαλονίκης ΕΠΑ Θεσσαλίας Ορισμοί Διαχείριση Κινδύνων: μια

Διαβάστε περισσότερα

Απολογισμός του έργου της Οριζόντιας Δράσης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών στο Γ ΚΠΣ

Απολογισμός του έργου της Οριζόντιας Δράσης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών στο Γ ΚΠΣ Απολογισμός του έργου της Οριζόντιας Δράσης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών στο Γ ΚΠΣ Βασίλης Ι. Παπάζογλου Καθηγητής Ε.Μ.Π., Πρόεδρος Σ.Ε.Α.Β. Ημερίδα με θέμα: «Οι πληροφοριακές πηγές των Βιβλιοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού Μπιτζένης Π. Αριστείδης 1 1 Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού 2 1 1) Υπάρχει ξεκάθαρος σκοπός (στόχος-οι) 2) Απαρτίζονται από ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2015/2016 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Κρίστια Κυριάκου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ,ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Της Κρίστιας Κυριάκου ii Έντυπο έγκρισης Παρουσιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Στόχος της ΜΚΕ της ΑΣΠΑΙΤΕ θα είναι η επέκταση, ενίσχυση και ποιοτική αναβάθμιση των παρεμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων

Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων Νέες Τάσεις στην Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων. Αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας Εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων Δάσκος Αντώνιος (MSc., MBA) Q-Training Ευθυγράμμιση της Επιχειρησιακής με την Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ. Ανάπτυξη Ολοκληρωµένου Συστήµατος Μέτρησης και ιαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου

ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ. Ανάπτυξη Ολοκληρωµένου Συστήµατος Μέτρησης και ιαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Ανάπτυξη Ολοκληρωµένου Συστήµατος Μέτρησης και ιαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η µέτρηση και διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου για τις Επιχειρήσεις αλλά και τα Χρηµατοπιστωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΝΟ Μέσω του σχεδιασμού και, ειδικά μέσω του επιχειρηματικού (υπό δημιουργία επιχείρηση) ή επιχειρησιακού (υφιστάμενη επιχείρηση) σχεδίου (business plan): διατυπώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΟΠΑΒ εισηγείται τους παρακάτω δείκτες της οµάδας εργασίας του ΥΠΕΠΘ, µε κάποιες διαφοροποιήσεις και κάποιες µικρές διαµορφώσεις.

Η ΜΟΠΑΒ εισηγείται τους παρακάτω δείκτες της οµάδας εργασίας του ΥΠΕΠΘ, µε κάποιες διαφοροποιήσεις και κάποιες µικρές διαµορφώσεις. Στην συνάντηση των Εκπροσώπων ΑΕΙ και ΤΕΙ για την καθιέρωση των δεικτών αξιολόγησης που πραγµατοποιήθηκε στο Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων στις 27-04- 2001, παρουσιάστηκαν οι δύο εισηγήσεις της οµάδας εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία. Ενότητα 11: Αξιολόγηση Σχεδίασης Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία. Ενότητα 11: Αξιολόγηση Σχεδίασης Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 11: Αξιολόγηση Σχεδίασης Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Μπάμπης Τσιτλακίδης Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Η ψηφιακή τεχνολογία ως: Καταλύτης για την επίλυση σύγχρονων αστικών ζητημάτων Βασικό εργαλείο για αστικό σχεδιασμό Το μέσο (και όχι αυτοσκοπός) για

Διαβάστε περισσότερα

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Δράση 07: Γιώργος Πιερράκος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης. Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής

Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης. Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής Τα Clusters ως Καταλύτης Καινοτομίας Συνεργατικοί Σχηματισμοί / Συμπλέγματα Φορέων Καινοτομίας /Cl Clusters:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα : Βραβεία Ποιότητας

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα : Βραβεία Ποιότητας Διοίκηση Ολικής Ποιότητας & Επιχειρηματική Αριστεία Ενότητα 1.10.2: Βραβεία Ποιότητας Ψωμάς Ευάγγελος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο. Τι είναι και γιατί χρειάζεται; Δρ Αντώνης Λιβιεράτος

Επιχειρηματικό Σχέδιο. Τι είναι και γιατί χρειάζεται; Δρ Αντώνης Λιβιεράτος Επιχειρηματικό Σχέδιο. Τι είναι και γιατί χρειάζεται; Δρ Αντώνης Λιβιεράτος Εισαγωγή Ο ρόλος του επιχειρηματία Στην συντριπτική πλειοψηφία των Μικρο-Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ) η διοίκηση της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων

Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων Πακέτο Εργασίας 1 (Π.Ε. 1) Τίτλος: Ποιότητα Διδακτικού Έργου Προκειμένου για την αξιολόγηση του διδακτικού έργου, προτείνουμε τη δημιουργία μιας online βάσης δεδομένων με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ZA5208. Flash Eurobarometer 267 (Innobarometer 2009) Country Specific Questionnaire Greece

ZA5208. Flash Eurobarometer 267 (Innobarometer 2009) Country Specific Questionnaire Greece ZA5208 Flash Eurobarometer 267 (Innobarometer 2009) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 267 INNOBAROMETER 2009 Company Information Επιτρέψετε μου να αρχίσω με μερικές βασικές ερωτήσεις σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015

Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015 Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015 Σκοπιμότητα-στόχοι Στο πλαίσιο της δράσης 4.4. προβλέπεται η εκπόνηση μίας Έκθεσης Προοπτικής Διερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Εργασίας ΜΟΤΕΚ

Κείμενα Εργασίας ΜΟΤΕΚ Κείμενα Εργασίας ΜΟΤΕΚ ΜΟΝΑΔΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΜΕΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΛΕΞΕΙΣ-ΦΡΑΣΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ ΣΤΟ ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΕΚ Α 1 Ιούνιος 2012 ΜΕΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ - Εισαγωγή Ο πρωταρχικός στόχος του Αποθετηρίου,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι. Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι. Β.Ι. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ Καθηγητής Ε.Μ.Π., Πρόεδρος Σ.Ε.Α.Β. Ημερίδα με θέμα: «Συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ελεγκτική Ενότητα # 2: Υπηρεσίες που προσφέρουν οι Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Νικόλαος Συκιανάκης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced Scorecard Μέρος Ι

Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced Scorecard Μέρος Ι ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced

Διαβάστε περισσότερα

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (Β Φάση)» και α/α «02» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας»

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Ομάδα Έργου: Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πέτρος Κωσταγιόλας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ & ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ & ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜΙΑΣ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & MΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ & ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Χριστίνα Μπάνου, επίκουρος καθηγήτρια cbanou@ionio.gr 1o μάθημα Α Εξάμηνο Ακαδ. Έτος: 2016-2017

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Οργάνωση/ Διαχείριση του Αθλητισμού για άτομα με αναπηρίες»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Οργάνωση/ Διαχείριση του Αθλητισμού για άτομα με αναπηρίες» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Λ. Ευσταθίου και Σταματικής Βαλιώτη & Πλαταιών, Σπάρτη Τ.Κ 23100, Τηλ: 27310-891, Φαξ 27310-8957

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία

Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία 1 Ημερίδα «Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία Αθήνα 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Αμφιθέατρο Λ. Ζερβας) Κ. Κοκκινοπλιτης Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Εισαγωγή στο Μάρκετιγκ και στην ολική ποιότητα m125 ΜΑΝΘΟΣ ΝΤΕΛΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Εισαγωγή στο Μάρκετιγκ και στην ολική ποιότητα m125 ΜΑΝΘΟΣ ΝΤΕΛΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Μάρκετιγκ και στην ολική ποιότητα m125 ΜΑΝΘΟΣ ΝΤΕΛΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 10: Κοινωνικοτεχνικά Μοντέλα και Ενδιαφερόμενα Μέρη Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Πόταρη Δέσποινα, Σακονίδης Χαράλαμπος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Η εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΧΟΡΗΓΙΩΝ Προγράμματα «RESTART 2016-2020» για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Έρευνα στις Επιχειρήσεις» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ENTERPRISES

Διαβάστε περισσότερα

H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα

H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ H Άυλη Περιουσία των Επιχειρήσεων µε Βάση τα Αµερικανικά-Βρετανικά- ιεθνή-σκανδιναβικά- Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Φοιτητής : Γκίνογλου.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 Γιώργος Χριστοδούλου Καθηγητής Εφαρμογών gchrist@libd.teithe.gr Βιβλιοθήκες σήμερα Το παραδοσιακό μοντέλο της

Διαβάστε περισσότερα