Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου"

Transcript

1 Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου «Τόν τῆς Πάφου ποιμένα θεῖον Πανάρετον, ὡς Χριστοῦ ἱεράρχην ἀνευφημήσωμεν» μᾶς καλεῖ ὁ ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλησίας τήν 1η Μαΐου. Γιατί ἀκριβῶς τή μέρα τούτη γιορτάζει καί τιμᾶ ἡ Εκκλησία Κύπρου τόν ἅγιό της ἱεράρχη, Πανάρετο. Ο ἅγιος Πανάρετος θεωρεῖται ὁ διαπρεπέστερος ἱεράρχης τῆς Πάφου σ ὅλη τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας. Πέρα ὅμως ἀπό τήν πολυμερή ἐκκλησιαστική καί ἐθνική δράση του, ἡ ἐνάρετη καί ἀσκητική ζωή του τόν ἀνάδειξε γνήσιο τέκνο τῆς Εκκλησίας, «μυρίπνοον ἄνθος τοῦ Παραδείσου», Αγιο. «Εκ τῶν ἔργων εἶχε καί τήν κλῆσιν καί ἐκ τῆς κλήσεως τά ἔργα καθότι πᾶσαν ἀρετήν ἐξασκήσας, εἰκότως καί παρά Θεοῦ ἐδοξάσθη». Ο Αγιος Πανάρετος γεννήθηκε στήν Περιστερωνοπηγή Ἀμμοχώστου. Στήν ἐκεῖ Μονή τοῦ Αγίου Αναστασίου διασώζονταν μέχρι καί τό 1974 εἰκόνες τίς ὁποῖες ὁ ἴδιος ὁ Αγιος ἐδώρησε. Επίσης ἔγινε μέ φροντίδα καί συνεισφορά δική του ἡ ἀνοικοδόμηση τοῦ ναοῦ τοῦ Μοναστηριοῦ τό Ο Αγιος Πανάρετος μᾶλλον διετέλεσε στά νεανικά του χρόνια μοναχός στήν ἴδια αὐτή Μονή. (Tό κατεχόμενο χωριό Περιστερονοπηγή Ἀμμοχώστου καί ὁ ναός τοῦ Ἁγίου Ἀναστασίου ὑπάγονται τώρα στήν Ἱερά Μητρόπολη Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου). Ο χρόνος τῆς γεννήσεώς του τοποθετεῖται στά 1710 περίπου. Στό ἔργο Exeptra Cypria ὁ Dr Sibthorp πού ἐπισκέφτηκε στήν Πάφο τόν Ἅγιο, στίς 8 Μαΐου 1787, ἀναφέρει ὅτι ἦταν «γέρων καί αἱ δυνάμεις του ἦσαν ἐξαντλημέναι». Μορφώθηκε στό τότε Ἑλληνικόν Ὀρθόδοξον Σχολεῖον στή Λευκωσία, ἀφοῦ εἶχε ἤδη προσληφθεῖ στήν Ἀρχιεπισκοπή ἀπό τόν Ἀρχιεπίσκοπο Φιλόθεο. Τό 1757 ἐξελέγη Ηγούμενος τῆς Μονῆς τῆς Θεοτόκου στήν Παλλουριώτισσα, πού ὑπαγόταν στήν πνευματική δικαιοδοσία τῆς Αρχιεπισκοπῆς. Τό 1767 (14 Ιανουαρίου) χειροτονεῖται ὡς Μητροπολίτης Πάφου. Μέ πολύ ζῆλο, πρῶτο του μέλημα, ὅταν ἀνέβηκε στόν ἐπισκοπικό θρόνο τῆς Πάφου, ἦταν νά ἀνοικοδομήσει καί νά εὐπρεπίσει τά μοναστήρια, τούς ναούς, καί τά ἐκκλησιαστικά ἱδρύματα τῆς περιφέρειάς του. Οἱ ἱστορικές μαρτυρίες εἶναι πάμπολλες γιά τόν τομέα αὐτό. Ἀναφέρουμε χαρακτηριστικά ὅτι ὁ ἴδιος ἀνοικοδόμησε τόν μεγαλόπρεπο ναό τῆς Μονῆς Χρυσορρογιάτισσας. Ο Ἀρχιμανδρίτης Κυπριανός στό ἔργο του «Χρονολογική ἱστορία τῆς νήσου Κύπρου» (1788) γράφει: «Η ἱερά ἐκεῖ ἐκκλησία, καί τό Μοναστήριο (τῆς Χρυσορρογιάτισσας) ἀνεκαινίσθη κατά τό 1770 ἐκ θεμελίων ἐπί τῶν ἡμερῶν τοῦ νῦν ἀξιοπρεπῶς τήν ἱεράν Εκκλησίαν τῆς Πάφου ἰθύνοντος Πανιερωτάτου κυρίου Παναρέτου Μητροπολίτου, διά συνδρομῆς αὐτοῦ, τῶν πατέρων τῆς Μονῆς καί τῶν χριστιανῶν τῆς νήσου». Επίσης προσπάθησε νά τοποθετήσει τό μοναχισμό πάνω σέ καλύτερες καί ἀσκητικότερες βάσεις. Αλλά καί γιά τό ὅλο ποίμνιό του ἐνδιαφερόταν, γιά τήν πνευματική καί ψυχική του καλλιέργεια. Γιά τή μόρφωση τῶν σκλαβωμένων Κυπρίων φρόντισε μαζί μέ τόν τότε Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρύσανθο, γιά νά ἐκδοθοῦν βιβλία ἀνάμεσα στά ὁποῖα καί ἡ Ἱστορία τοῦ Ἀρχιμ. Κυπριανοῦ πού ἀναφέραμε. Ἐπίσης μέ δικά του ἔξοδα «πρός φωτισμόν τοῦ Γένους» ἐκδόθηκε τό ἔργο τοῦ Θεοφίλου Κορυδαλλέως «Περί γενέσεως καί φθορᾶς κατ Ἀριστοτέλην» χάριν τῶν «φιλεπιστημόνων» μέ σκοπό βέβαια νά ὁδηγηθοῦν περισσότερο κοντά στό Θεό. Ἡ ἐθνική δράση τοῦ Ἁγίου Παναρέτου τά μαρτυρικά ἐκεῖνα χρόνια τῆς τουρκοκρατίας εἶναι σημαντική καί ἀξιόλογη. Βοηθοῦσε ἠθικά καί ὑλικά τό σκλαβωμένο ποίμνιό του. Τό 1783, ὕστερα ἀπό ἑπτάχρονη κακοδιοίκηση τῆς Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 29

2 Κύπρου ἀπό τό Μουχασίλη Χατζη-Μπακκή, πού κυριολεκτικά ἀφαίμαξε καί γύμνωσε τό νησί καί τούς κατοίκους του, ὁ Ἅγιος Πανάρετος μαζί μέ ἄλλους ἱεράρχες τοῦ τόπου, ὕστερα ἀπό πολλές ταλαιπωρίες καί κινδύνους πῆγαν στήν Κωνσταντινούπολη. Εκεῖ διαμαρτυρήθηκαν στό Μεγάλο Βεζύρη καί πέτυχαν ἔτσι τήν παύση τοῦ τυράννου καί τήν ἐπιστροφή τῶν φόρων πού εἰσπράχθηκαν ἀπό αὐτόν ἄδικα καί παράνομα. Αὐτά ὡς πρός τήν ἐκκλησιαστική καί ἐθνική ζωή καί δράση τοῦ ἐπισκόπου Πάφου Παναρέτου, τό δημόσιο του βίου. Πάνω ἀπ ὅλα ὅμως ὁ βίος τοῦ ἐπισκόπου Παναρέτου ἦταν ὑποδειγματικά ἅγιος καί πανάρετος. Μιά ἱστορική μαρτυρία ἀπό τό σύγχρονο τοῦ Ἁγίου ἐκκλησιαστικό συγγραφέα Καισάριο Δαπόντε, πού ἀναφέρεται στό ἔργο του «ἱστορικός κατάλογος ἀνδρῶν ἐπισήμων» ( ) λέει ὅτι «Πρός τοῖς ἄλλοις δέ, (τούς διαπρεπέστερους κληρικούς τῆς Ὀρθοδοξίας) εἶναι ὁ νῦν Πάφου τῆς ἐν Κύπρῳ, Πανάρετος, Κύπριος ἐπίσημος ὄχι, ἀλλ ἐπισημότατος, εἰς τά γράμματα ὄχι, ἀλλ εἰς τάς ἀρετάς, εἰς τά πράγματα καί εἶναι οὗτος πανάρετος, ζωντανή ἀρετή. Ο Θεός νά τόν πολυετῆ». Ἀπό το Βίο καί Πολιτεία καί τήν Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου γνωρίζουμε τόν Ἅγιο καί τόν ἀσκητικό του βίο πού ἐπιμελῶς ὁ ἴδιος διατηροῦσε ἀφανῆ. [Παναρέτου ἱερομονάχου Ιβηρίτου, (ἐξ Αλεξανδρουπόλεως), Βίος καί Πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Παναρέτου ἐπισκόπου Πάφου τῆς Κύπρου, Χφ 1722 Ι.Μ. Ιβήρων, Ἅγ. Ὄρος, ἔτος Οἱ πρῶτες γραπτές πληροφορίες γιά τό βίο καί τό ἔργο τοῦ Αγίου Παναρέτου εἶναι τοῦ 1805]. Ἄν ὅμως τήν ἁγιότητά του τήν ἔκρυβε, φανερωνόταν ἡ πραότητά του καί ἡ ταπεινότητα, ἡ ἀκριβής ἐπιμέλεια γιά τό ποίμνιό του καί ἡ συμπάθεια καί ἡ διδαχή. Η τροφή του ἦταν πάντα λιτή, «ἅπαξ τῆς ἡμέρας μετά τόν ἑσπερινόν σιτιζόμενος» καί λέγοντας ὅτι δέν μποροῦσε νά τρώγει «διά τήν τοῦ στομάχου ἀσθένειαν». Μετά πήγαινε στόν κοιτῶνα του ὅπου προσποιόταν ὅτι κοιμᾶται «ὅθεν παρατηρήσαντες αὐτόν... ἔβλεπον αὐτόν ἱστάμενον ὄρθιον εἰς προσευχήν δι ὅλης τῆς νυκτός». Τό κρεββάτι του ἐπιμελῶς τό ἔκρυβε ἀπό τούς γνωστούς του γιά νά μήν τό δοῦν, ἀφοῦ αὐτό δέν εἶχε οὔτε στρῶμα οὔτε προσκέφαλο. Οταν λειτουργοῦσε ἦταν πάντοτε «σύννους καί σκεπτικός καί περίδακρυς ἐκ τῆς πολλῆς εὐλαβείας». Ο βιογράφος του ἀναφέρει θαύματα τοῦ Ἁγίου καθώς καί τό θαυμαστό θάνατό του. Ἀναφέρεται πώς κάποιος ἱερέας τῆς ἐπισκοπῆς του, φιλάργυρος, ἐκμεταλλευόταν τούς κατοίκους τοῦ χωριοῦ. Ἀφοῦ πολλές φορές τόν συμβούλεψε καί τόν παρατήρησε μέ ἀγάπη ὁ Ἅγιος γιά νά διορθωθεῖ, αὐτός ἐπέμενε στόν σφαλερό του δρόμο. Ὅταν γιά τρίτη φορά βρέθηκε μπροστά στόν Ἅγιο ἄρχισε νά ψευδορκεῖται, προφέροντας μάλιστα τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. «Τότε καί ὁ ἅγιος ὡς ἤκουσε ταῦτα, μεγάλως ἐταράχθη, καί ἔφριξεν εἰς τήν ἀφοβίαν τοῦ ἱερέως καί ἐκ τῆς πολλῆς ταραχῆς καί τοῦ θείου φόβου ἀποκριθείς λέγει αὐτῷ Ἐμφραγήτω τό στόμα σου, ἵνα μή ὀμνύῃ ψευδῶς». Καί ὁ ἱερέας βουβάθηκε. Οταν ἀργότερα στίς παραμονές τοῦ θανάτου του ὁ ἱερέας αὐτός μετανόησε εἰλικρινά, κάλεσε τόν Ἅγιο νά τόν συγχωρέσει. Ο Ἅγιος πῆγε τόν βρῆκε καί τόν συγχώρεσε. Ἀμέσως ξανάρθε ἡ λαλιά του καί ἀφοῦ ἐξομολογήθηκε στόν Ἅγιο, πέθανε. Τό θαῦμα τοῦτο ἐπιβεβαιώθηκε καί ἀπό τόν τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γεράσιμο πού βρέθηκε τίς μέρες ἐκεῖνες στήν Κύπρο. Ο Ἅγιος Πανάρετος προεῖδε τόν θάνατό του καί ἔτσι ὁ ἴδιος ἑτοίμασε τά ἐντάφιά του καί ἔσκαψε τόν τάφο του. Τίς παραμονές τοῦ θανάτου του ἐνῶ βρισκόταν ἐξαντλημένος στό κρεββάτι εἶπε στόν πρωτοσύγκελο τῆς Μητροπόλεώς του νά πάει τήν ἑπομένη κάτω στήν παραλία γιά νά βρεῖ ἕνα καράβι μέσα στό ὁποῖο θἄτανε ὁ πρώην ἅγιος Καρπάθου Παρθένιος καί νά τόν προσκαλέσει νά ρθει νά 30 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

3 τόν ἐξομολογήσει. Ο Πρωτοσύγκελλος νόμισε πώς ὁ Γέροντάς του παραληροῦσε καί ἀμέλησε τήν ἐντολή του. Οταν ὅμως κατόπιν τοῦ τό ξαναθύμισε ὁ Ἅγιος Πανάρετος, ὑπάκουσε καί κατέβηκε στό λιμάνι. Πραγματικά σέ λίγο ἄραξε ἕνα καράβι πού ἀναγκάστηκε ἀπό τόν καιρό νά προσαράξει ἐκεῖ. Στό καράβι βρισκόταν καί ὁ Καρπάθου Παρθένιος. Ἀφοῦ πήγαν μαζί στή Μητρόπολη, ὁ Πανάρετος ἐξομολογήθηκε καί παρακάλεσε τόν Παρθένιο νά μείνει γιά νά λειτουργήσει τήν ἄλλη μέρα. Στή Θεία Λειτουργία ὁ Αγιος Πανάρετος μετάλαβε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καί εὐλόγησε γιά τελευταία φορά τό ποίμνιό του. Υστερα παρακάλεσε καί πάλιν τόν ἅγιο Καρπάθου νά μείνει καί τήν ἄλλη μέρα γιά νά τόν κηδεύσει. Τοῦ ὅρισε ὅμως νά τόν ἐνταφιάσουνε μέ τά ροῦχα πού φοροῦσε. Ὅταν λοιπόν παρέδωσε τήν ψυχή του στόν Κύριο (1790) καί θά γινόταν ἡ ταφή, ὁ Πρωτοσύγκελλος πού κατάλαβε πώς ἀπό ταπεινοφροσύνη ἔδωσε τήν τελευταία του παράκληση εἶπε πώς δέν ταίριαζε στόν Ἀρχιερέα του νά ἐνταφιαστεῖ ἔτσι. Οταν ἄρχισαν νά ἀλλάζουν τά ροῦχα τοῦ Ἁγίου Ἀρχιερέα τότε μέ θαυμασμό καί ἔκπληξη βρῆκαν μιά ἅλυσσο τυλιγμένη στό σῶμα του σταυροειδῶς, ἡ ὁποία ἀπό τήν πολυκαιρία ἦταν βυθισμένη σ αὐτό. Τήν ἁλυσίδα τούτη τήν ἀφαίρεσαν καί τήν παρέδωσαν στόν Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρύσανθο πού ἐπισκέφτηκε τήν Πάφο μετά τό θαυμαστό θάνατο τοῦ Ἁγίου καί ὁ ὁποῖος τήν μετέφερε στήν Ἀρχιεπισκοπή. «Εκεῖ πλήθη ἀσθενῶν συναθροιζόμενα, μετ εὐλαβείας ταύτην ἀσπαζόμενα τάς ἰάσεις πάντοτε λαμβάνωσιν ἀπό πᾶσαν ἀσθένειαν». Σήμερα ἡ ἅλυσσος αὐτή τοῦ Ἁγίου βρίσκεται στήν Ἱερά Μονή Σταυροβουνίου, ὅπου δωρήθηκε ἀπό συγγενεῖς του. Ἀναφέρεται ἐπίσης πώς τήν ἡμέρα τῆς ταφῆς, ἐνῶ ἔπαιρναν τό λείψανο γιά ἐνταφιασμό στό Μητροπολιτικό ναό τοῦ Ἁγ. Θεοδώρου, κάποιος φτωχός παράλυτος πού τρεφόταν ἀπό τόν Ἅγιο καί βρισκόταν στό προαύλιο σύρθηκε νά ἀγγίξει τό ἅγιο λείψανο. Καί τότε γιατρεύτηκε ἀπό τήν παραλυσία του. Ἡ φήμη τοῦ Ἁγίου καί τά θαύματά του ἔγιναν ἀμέσως γνωστά. Καί ἡ φήμη του ξεπέρασε τά ὅρια τῆς μικρῆς Κύπρου. Ετσι πρώτη, ἡ Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Εκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀφοῦ ἐξέτασε καλῶς τά πράγματα, διά τοῦ Πατριάρχου της Γερασίμου (1794) ὅρισε νά τιμᾶται ὡς Ἅγιος τῆς Εκκλησίας καί νά γιορτάζεται μέ πλήρη ἀκολουθία καί ὕμνους τήν 1η Μαΐου. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 31

4 Στό ἀφιέρωμα αὐτό περιλαμβάνονται ἄρθρα σχετικά μέ τήν ἱστορία καί τή σημερινή κατάσταση κατεχομένων μνημείων καί ναῶν τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου. Τό πρῶτο κείμενο, Ἀναμνήσεις καί Πόθοι, τοῦ πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου, ἀποτελεῖ μία περιδιάβαση στά χώματα τῆς Σαλαμῖνος και τῆς Ἀμμοχώστου, τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα καί τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου. Τό ἄρθρο τοῦ δρ Χαραλάμπους Χοτζάκογλου, Ὁδοιπορικό σέ τέσσερα λεηλατημένα μνημεῖα τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου, ἀναφέρεται στόν ἱστορικό καί ἀρχαιολογικό πλοῦτο τεσσάρων ἀρχαίων ναῶν τῆς Μητροπόλεώς μας, οἱ ὁποῖοι, ὅπως τά περισσότερα κατεχόμενα μνημεῖα μας, ἔχουν ὑποστεῖ τήν καταστροφική βεβήλωση τῶν κατακτητῶν. Ὁ δρ Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου στό ἄρθρο του μέ τίτλο Οἱ ὀρθόδοξοι ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά στούς ναούς τῶν Βαρωσίων, ὅπως εἶναι γνωστή ἡ νέα (ἐκτός τῶν τειχῶν) πόλη τῆς Ἀμμοχώστου. Καί τά δύο ἄρθρα συνοδεύονται ἀπό σημαντικά φωτογραφικά ντοκουμέντα. Στήν ἴδια ἑνότητα ἐντάσσεται καί τό ἄρθρο τοῦ κ. Σάββα Πραστίτη, Τά βαπτιστήρια τῶν παλαιοχριστιανικῶν βασιλικῶν Ἁγίου Ἐπιφανίου καί Καμπανόπετρας στή Σαλαμίνα. Τό ἀφιέρωμα αὐτό κλείνει μέ τό ἄρθρο τοῦ πρωτοπρ. Εὐέλθοντος Χαραλάμπους, Ἀναφορά στή ζωή καί τό ἔργο τριῶν κληρικῶν τῆς Ἀμμοχώστου, τό ὁποῖο ἀποτελεῖ μία προσωπική μαρτυρία τοῦ συγγραφέα γιά τούς μακαριστούς Ἀρχιμ. Εὐστάθιο Παπαγεωργίου, Ἀρχιερατικό Ἐπίτροπο Ἀμμοχώστου, πρωτοπρ. Ἀναστάσιο Χαραλάμπους, ἐφημέριο Ἁγίου Μέμνονος καί πρωτοπρ. Ἐλευθέριο Χριστοδούλου, ἐφημέριο Ἁγίου Λουκᾶ. 32 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

5 Ἀναμνήσεις καί Πόθοι Πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου * Τοῦτες οἱ ὄμορφες μέρες τοῦ μοσχομυρισμένου Μάη 1, μέ τούς ὁλάνθιστους κήπους καί τις τόσες ὀμορφιές δίνουν στόν ἄνθρωπο τό ἔναυσμα νά ὑψωθεῖ πάνω ἀπό τήν ὕλη, μέ τή σκέψη του ν ἀναπολεῖ καί νά ταξιδεύει σέ χώρους καί τόπους ἀγαπημένους, ἐκεῖ πού βρίσκονται κομμάτια ἀπό τήν ψυχή του. Ἀναπολώντας καί περιδιαβάζοντας μέ βιασύνη αὐτές τίς μέρες σταματοῦμε στή Σαλαμίνα καί στήν Ἀμμόχωστο. Κι ἡ βιασύνη μας τούτη ἔρχεται αὐτές τίς ἡμέρες πού γιορτάζουμε τόν Ἅγιο Ἐπιφάνιο καί σέ λίγες μέρες τόν ἀπόστολο Βαρνάβα. Γιορτάζοντας τούτους τους ἁγίους πού σημάδευσαν την ἔνδοξη πορεία τῆς Κύπρου μέ τή ζωή καί τούς ἀγῶνες τους, τί νά πρωτοθυμηθοῦμε; Τή Σαλαμίνα; Τήν Κωνσταντία; Τό Βαρώσι, τό νέο καί πασίχαρο βλαστάρι πού ξεπετάκτηκε ἀπό τό γέρικο κορμό, τήν ἀρχαία Σαλαμίνα, τήν καλλιέλαιη ἐλιά τοῦ Εὐαγόρα; Ἄχ τόποι δοξασμένοι, τόποι παραδεισένιοι. Ἀτενίζοντάς σας ἀπό μακρυά ἀναστενάζω καί μέ τήν ψυχή ματωμένη καί τά μάτια βουρκωμένα λέω κι ἐγώ τοῦ Δαβίδ τήν ἱκεσία «Τίς δώσει μοι πτέρυγας, ὡσεί περιστερᾶς καί πετασθήσομαι καί καταπαύσω;» Βλέποντας τήν καταγάλανη θάλασσα τῆς Σαλαμίνας σκέφτομαι καί μονολογῶ «Δεν εἶστε σεῖς τά πεντακάθαρα καί παιχνιδιάρικα κύματα πού σπρώξατε τά καράβια πού φέραν τό Βαρνάβα καί τόν Ἐπιφάνιο; Δέν εἶστε οἱ ἴδιες οἱ δροσόλουστες αὖρες πού τυλίγατε στίς μυρωμένες πνοές σας τήν ἔνδοξη πόλη, τούς ναούς, τίς ἀγορές, τά θέατρα, τά μέγαρά της; Δέν εἶστε ἐσεῖς οἱ ἴδιες αὖρες πού ἀρωματισμένες μέ τῶν λεμονανθῶν τά μύρα κάνατε ἐπίγειο παράδεισο τή νέα πόλη τῆς Ἀμμοχώστου; Πῶς βαστᾶτε νά δροσίζετε σήμερα καί νά εὐφραίνετε βαρβάρους καί ἀλλοθρήσκους καί ξένους μέ τά χώματα τοῦτα, πού μές στά σπλάχνα τους βαστοῦν σφικτά ρίζες ἀνεπανάληπτου πολιτισμοῦ; Γιατί ὄμορφη καί καταγάλανη θάλασσα δέν σηκώνεις τά κύματά σου βουνά νά πνίξεις τούς βαρβάρους πού μολύνουν τήν ἁγιασμένη κι ἔνδοξη γῆ; Τόσο φταίξαμε, Βαρνάβα ἀπόστολέ μας, πού γιά τριάντα πέντε χρόνια ἀνέχεσαι νά μήν ἀκούονται στούς θόλους τοῦ πάνσεπτου σου ναοῦ δοξαστικά καί μεγαλυνάρια; Τόσο φανήκαμε ἀνάξιοι, μεγάλε πατέρα Ἐπιφάνιε, νά στερηθοῦμε τή θέα τῆς φημισμένης σου βασιλικῆς, ὅπου ἀναβαπτιζόμαστε στήν κολυμβήθρα τοῦ πολιτισμοῦ τῆς εὐσεβείας καί τῆς καλαισθησίας τῶν προγόνων μας; Τρισένδοξοι ἅγιοί μας, τό ὁμολογοῦμε. Πλανηθήκαμε, κάναμε λάθη καί παραστρατήματα πολλά. Ἱκετεύσατε ὅμως, ἅγιοι, τόν Παντεπόπτη Θεό μας νά μᾶς λυπηθεῖ καί νά μᾶς λυτρώσει. Καί σύντομα τό πανέμορφο καμπαναριό τῆς Ἅγιας Ζώνης καί ὅλων τῶν ἐκκλησιῶν νά ἠχήσουν τήν Ἀνάσταση τήν πολυπόθητη. Νά τρέξουμε πρῶτα στόν Ἅη Νικόλα, τό καθεδρικό μας, νά ψάλλουμε δοξολογία καί μετά... καί νύχτα νά ναι, νά ρθοῦμε στόν τάφο σου, ἀπόστολε Βαρνάβα μας, ν ἀνάψουμε κεριά καί μαζί μέ τίς ψυχές τῶν ἀξέχαστων πατέρων τῆς Μονῆς σου νά ψάλλουμε τό τροπάρι σου. Νά πᾶμε τήν ἄλλη μέρα χαράματα νά προσκυνήσουμε στά ἐρείπια σου, Σαλαμίνα καύχημά μας. Νά μαζευτοῦμε γύρω ἀπ τή βασιλική σου, ἅγιε Ἐπιφάνιε, καί μ ὅλη τή δύναμη τῆς ψυχῆς μας νά βροντοφωνάξουμε τό ψαλμικό «Ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, ὡς δυνατός κεκραιπαληκώς ἐξ οἴνου, καί ἐπάταξε τούς ἐχθρούς αὐτοῦ ὀπίσω, ὄνειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς». * Ὁ πρωτοπρ. Γεώργιος Ἰωάννου εἶναι ἱερατικῶς προϊστάμενος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σωτήρας. 1 Τό κείμενο γράφτηκε τό Μάιο τοῦ 2008 μέ ἀφορμή τήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου (12 Μαΐου). Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 33

6 Ὁδοιπορικό σέ τέσσερα λεηλατημένα μνημεῖα τῆς Μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου δρ. Χαραλάμπους Γ. Χοτζάκογλου * ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΟΣ, ΜΗΛΙΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ἡ μονὴ τῆς Παναγίας Αὐγασίδος στὴ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου ἀποτελοῦσε ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικὰ μοναστικὰ συγκροτήματα τῆς μεσαιωνικῆς περιόδου τῆς Κύπρου. Ἡ ἐντυπωσιακὴ κατασκευή του μὲ φροντισμένους κυβόλιθους, γλυπτικὸ διάκοσμο, τὸ μέγεθός του, ἡ χρήση συλλημάτων (spolia) ἀπὸ τὰ ἐρείπια τῆς ἀρχαίας Σαλαμίνος καὶ ἀπὸ παλαιοχριστιανικὰ ἐρείπια, ἡ ἐγγύτητά του πρός τὸ μεσαιωνικὸ κέντρο τῆς Ἀμμοχώστου καὶ ὁ πολυτελής του τοιχογραφικὸς διάκοσμος μαρτυροῦν κατασκευὴ ἀπαιτήσεων μὲ μεγάλη οἰκονομικὴ χορηγία. Τὸ μνημεῖο παρουσιάσθηκε στὴ μελέτη τοῦ γνωστοῦ Γάλλου Κ. Ἐνλὰρ (C. Enlart), ἀπὸ τὸ ἔργο καὶ τὸ φωτογραφικὸ ἀρχεῖο τοῦ ὁποίου προέρχονται καὶ οἱ περισσότερες πληροφορίες. Δυστυχῶς γύρω στὸ 1989 τοποθετήθηκε δυναμίτης στὸ μνημεῖο καὶ ἀνατινάχθηκε μὲ τήν ἀνοχὴ τοῦ κατοχικοῦ καθεστῶτος, ἀφανίζοντας τὸ μία γιὰ πάντα ἀπὸ τὴ λειτουργικὴ χρήση καὶ τήν ἐπιστημονικὴ μελέτη. Στὰ πλαίσια τοῦ Προγράμματος Καταγραφῆς τῶν θρησκευτικῶν μνημείων στὰ Κατεχόμενα ποῦ ἐκπονήθηκε ἀπὸ τὸ Μουσεῖον τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου πραγματοποιήθηκε αὐτοψία στὸ χῶρο τῆς μονῆς καὶ διαπιστώθηκε πῶς τὰ πάλαι ποτὲ κελλιὰ τῶν μοναχῶν, τὰ μοναδικὰ οἰκοδομικὰ στοιχεῖα τῆς μεσαιωνικῆς μονῆς ποῦ διασώζονται σήμερα, ἔχουν μετατραπεῖ σὲ στάβλους. Δέν γνωρίζουμε, τὶ ἀπέγινε ὁ πλούσιος τοιχογραφικὸς διάκοσμος τοῦ μνημείου, ἂν δηλαδὴ ἀποτοιχίσθηκε ἐκ τῶν προτέρων ἢ ἂν εἶχε τὴν τύχη τοῦ ὑπόλοιπου μνημείου. Οἱ λιγοστὲς φωτογραφίες ποῦ διεσώθησαν στὸ φωτογραφικὸ Ἀρχεῖο τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων μαρτυροῦν ζωγραφικὴ τέχνη ὑψηλῆς στάθμης, ἡ ὁποία θὰ μποροῦσε νὰ χρονολογηθεῖ στὴν παλαιολόγειο περίοδο καὶ ἀκολουθεῖ τὰ τεχνοτροπικὰ ρεύματα τῆς Κυπροαναγεννησιακῆς ζωγραφικῆς στὴν Κύπρο. Τὸ Τμῆμα Ἀρχαιοτήτων εἶχε ἀναλάβει τὸ 1968 τὴ συντήρηση καὶ ἀποκατάσταση τῶν κελλιῶν τῆς μονῆς. Τὸ μνημεῖο εἶχε τουλάχιστον δύο οἰκοδομικές φάσεις, ὅπως μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ καὶ ἀπὸ τίς φωτογραφίες. Ἀρχιτεκτονικῶς ἐπρόκειτο γιὰ δίχωρο ναό, τοῦ ὁποίου τὸ νότιο καὶ παλαιότερο κλίτος ἔφερε κυλινδρικὸ τροῦλλο, ἐνῶ τὸ βόρειο στεγαζόταν μὲ σταυροθόλια. Οἱ δύο ναοὶ ἐπικοινωνοῦσαν μεταξύ τους μὲ μεγάλα ἀνοίγματα ποὺ δημιουργοῦσαν δύο γοτθικὰ τόξα. Γιὰ τὴν καλύτερη στήριξη τοῦ μνημείου προστέθηκαν ἐπίσης ἀντηρίδες στὴ βόρεια καὶ στὴ δυτικὴ πλευρὰ τοῦ μνημείου. Πάνω ἀπὸ τὴ δυτικὴ θύρα τοῦ νοτίου κλίτους ὑπῆρχε κυκλικός, διακοσμητικὸς φεγγίτης, ἐνῶ ἀνάγλυφο διακοσμημένο περιθύρωμα διακοσμοῦσε τὴ βόρεια θύρα τοῦ ναοῦ. Ἀντίστοιχες περιπτώσεις ναῶν, ὅπου προσετέθη ἄλλο ἕνα κλίτος στὴν ἤδη ὑπάρχουσα ἐκκλησία εἶναι γνωστὲς καὶ ἀπὸ ἀλλοῦ, ὅπως π.χ. ἡ Παναγία τοῦ Τρικώμου ἢ ὁ ναὸς τῆς Παναγίας στὴ Χρυσαλινιώτισσα. Οἱ δίχωροι ναοὶ κτίζονταν εἲτε γιὰ τὴ διεύρυνση τοῦ χώρου γιὰ τὸ ἐκκλησίασμα, εἲτε κατόπιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἑνωτικῆς Συνόδου στὴ Φερράρα-Φλωρεντία, ὅπου κάθε δόγμα (Ὀρθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοὶ) εἶχε τὴ δυνατότητα νὰ μοιράζεται τὸν ἴδιο ναό, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ λειτουργεῖ στὴν ἴδια Ἁγία Τράπεζα. Τὸ ἀρχιτεκτονικὸ αὐτὸ φαινόμενο ἐντοπίζεται καὶ στὴν Κρήτη, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα Βενετοκρατούμενα μέρη τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ μεσαιωνικὴ ταφόπλακα ποὺ διασωζόταν ἐντοιχισμένη στοὺς τοίχους τοῦ μνημείου, ἐνδεχομένως νὰ ἀπεικόνιζε τὸ χορηγὸ τῆς οἰκοδομικῆς ἐπέκτασης. Ἡ ἑλληνικὴ ἐπιγραφὴ ποὺ τὴ συνόδευε ἀναγράφοντας τὸ ὄνομα Γεώργιος καὶ τὸ ἔτος 1482 ἀποτελοῦν μία ἔνδειξη γιὰ τὴ χρονολόγηση τοῦ μνημείου. Ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἀρχιμαν- * Ὁ Δρ. Χαράλαμπος Χοτζάκογλου εἶναι συνεργάτης τοῦ Μουσείου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, καί βυζαντινολόγος στό Ἑλληνικό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. 34 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

7 δρίτου Κυπριανοῦ (18ος αἰ.), πὼς τὸ μνημεῖο ἀνῆκε στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ ἐπιβεβαιώνεται καὶ ἀπὸ ἔγγραφο τοῦ 1820 τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κυπριανοῦ, ὅπου συμπεραίνεται πῶς ἡ μονὴ τῆς Αὐγασίδος μαζὶ μὲ ὅλα τὰ κτήματά της εἶχε περιέλθει στὴν Ἀρχιεπισκοπή. Στὸ ναὸ σώζονταν πολλὲς εἰκόνες χρονολογούμενες κυρίως γύρω στὰ μέσα τοῦ 18ου αἰῶνος. Τὸ ξυλόγλυπτο εἰκονοστάσιο εἶχε ἐπιχρυσωθεῖ τὸ 1781 ἀπὸ τούς ζωγράφους ἀρχιμανδρίτη Λεόντιο καὶ πρωτοσύγκελλο Φιλάρετο τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ἠρακλειδίου. Οἱ ἴδιοι ζωγράφοι εἶχαν ἱστορήσει καὶ πληθώρα φορητῶν εἰκόνων τοῦ ναοῦ, τὰ βημόθυρα, τόν Ἐσταυρωμένο καὶ τόν ἄμβωνα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ἄθ. Παπαγεωργίου, Ἡ παλαιχριστιανικὴ καὶ βυζαντινὴ ἀρχαιολογία καὶ τέχνη ἐν Κύπρῳ κατὰ τὰ ἔτη ἌπΒ 1970, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, μὲ τὴν προγενέστερη βιβλιογραφία. ΙΩ. ΗΛΙΑΔΗΣ, Ἡ κυπροαναγεννησιακὴ ζωγραφική: Τὸ λατινικὸ παρεκκλήσι τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Λαμπαδιστοῦ στὸν Καλοπαναγιώτη καὶ τὰ παρεμφερῆ μνημεῖα, (ἀνέκδοτη διδακτορικὴ διατριβὴ) Λευκωσία Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΠΡΟ ΤΟΥ 1974 Ο,ΤΙ ΑΠΕΜΕΙΝΕ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 35

8 ΑΠΟΨΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟΨΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΣΗΜΕΡΑ 36 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΣΤΑΥΛΟΣ

9 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΠΡΙΝ ΤΟ 1974 ΝΑΟΣ ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ, ΣΥΓΚΡΑΣΙΣ Ὁ μεγαλοπρεπὴς ναὸς τοῦ Ἁγ. Προκοπίου στὴ Σύγκραση ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα μνημεῖα στὴν Κύπρο, τόσο λόγω τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ του τύπου, ὅσο καὶ λόγω τῆς διακόσμησης στὸ ἐσωτερικό του. Ἀρχιτεκτονικὰ ἐντάσσεται στὸν τύπο τοῦ μεταβατικοῦ σταυροδειδοῦς ἐγγεγραμμένου μὲ τροῦλλο ναοῦ, ὁ ὁποῖος διακρίνεται γιὰ τὶς μεγάλες διαστάσεις του καὶ τὴν ἐπιμελημένη τοιχοδομία του. Χρονολογικὰ φαίνεται νὰ ἀνάγεται στὸ 10ο αἰώνα, στὴν περίοδο δηλαδὴ τῆς ἐπανένταξης τῆς Κύπρου ὑπὸ τὸν πλήρη βυζαντινὸ ἔλεγχο. Κατὰ τὴν περίοδο ἐκείνη διαδόθηκε ὁ τύπος αὐτὸς σὲ ὁλόκληρη τὴ νησιωτικὴ χώρα (π.χ. Κρήτη, Λέσβος, Χίος, Ἰκαρία, Ρόδος, Νάξος). Γιὰ τήν κατασκευὴ τοῦ κρηπιδώματος χρησιμοποιήθηκαν ὀγκώδη, ἀκανόνιστοι δόμοι σὲ δεύτερη χρήση, ὅπως ὁμοίως συναντοῦμε καὶ σὲ σύγχρονα μνημεῖα τῆς περιόδου (μεσοβυζαντινὴ φάση Ἁγ. Λαζάρου Λάρνακος). Ἀρχαία συλλήματα, ἐνδεχομένως ἀπὸ τὴν κοντινὴ Σαλαμίνα, βρέθηκαν στὸν περίβολο τοῦ ναοῦ (ἀράβδωτοι κίονες καὶ μαρμάρινο κιονόκρανο, τὸ ὁποῖο καταγράψαμε τὸ 2003 καὶ σήμερα ἔχει ἐξαφανισθεῖ). Ἐπίσης, στὸν ναὸ εἶχε ἐντοπισθεῖ πρὶν τὴν Τουρκικὴ εἰσβολὴ καὶ κολυμβήθρα λαξευμένη σὲ ὑστερορωμαϊκὸ ἐπιτύμβιο κιονίσκο. Τὸ μνημεῖο ἀποπνέει τὴν αἴσθηση τοῦ ὄγκου καὶ τοῦ μεγέθους καὶ θὰ πρέπει νὰ σχετίζεται ἄμεσα μὲ τὴν κωνσταντινουπολίτικη παρουσία στὴ Μεγαλόνησο. Ἡ ἀπουσία νάρθηκος, ἡ τριμερὴς διάρθρωση τοῦ Ἱεροῦ καὶ οἱ σταυροειδεῖς νευρώσεις τοῦ τρούλλου συνδέουν τὸν Ἁγ. Προκόπιο μὲ μία σειρὰ ἀντίστοιχων ναῶν, ὅπως π.χ. τόν Ἁγ. Ἱλαρίωνα καὶ Βαρνάβα στὴν Περιστερώνα, τὸν Ἁγ. Λάζαρο στὴ Λάρνακα καὶ τόν Ἀπόστολο Βαρνάβα. Σὲ ὅλα τὰ μνημεῖα αὐτὰ παρατηρεῖται ἐπίσης μέσῳ τῆς διακόσμησης τοῦ ἐσωτερικοῦ τοῦ μνημείου ἡ προσπάθεια ἀνάδειξης μεγαλοπρέπειας καὶ πλούτου. Ἔτσι καὶ στὸν Ἅγιο Προ- Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 37

10 κόπιο τὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ναοῦ ἦταν διακοσμημένο μὲ τοιχογραφίες, μαρμαροθετήματα γλυπτὸ διάκοσμο, καθὼς ἐπίσης καὶ σύνθρονο. Δίπλα στὴ δυτικὴ θύρα τοῦ ναοῦ, στὴν ἀριστερὴ πλευρὰ εἶχε ἐντοιχισθεῖ λίθινο προσκυνητάριο γιὰ τὴν τοποθέτηση τῆς ἐφέστειας εἰκόνας τοῦ ναοῦ στὶς περιόδους λιτανείας καὶ ἑορτῶν. Σημαντικότατο ἐπίσης ἱστορικὸ στοιχεῖο ἀποτελεῖ ὁ ἐντοπισμὸς μίας γραπτῆς ἐπιγραφῆς στὸν ναό, ἡ ὁποία ἕνεκα τῶν ἱστορικῶν γεγονότων ποὺ ἀναφέρει ἀνάγει τὴ χρονολόγηση τοῦ μνημείου τουλάχιστον στὸ 10ο αἰώνα. Μπροστὰ ἀπὸ τὴν ἐπιγραφὴ αὐτὴ βρισκόταν ὑπόγειο ἁγίασμα. Ὁ ναὸς ἐπισκευάσθηκε τόσο κατὰ τὴν περίοδο τῆς Λατινοκρατίας, ὅσο καὶ στὴ σύγχρονη περίοδο. Στίς περιόδους ἐπισκευῶν θὰ ἀνάγεται καὶ ἡ τοποθέτηση τῶν πινακίων στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ τρούλλου. Λίθινη ἐγχάρακτη ἐπιγραφὴ στὸ ὑπέρθυρο μνημονεύει τὴ 2α Ἰουλίου 1918, ὡς χρονολογία περάτωσης ἐργασιῶν ἀνακαίνισης. Στὸ δυτικὸ τοῖχο τοῦ ναοῦ ἐντοιχισμένη πλάκα μνημονεύει τὴν κατασκευὴ τοῦ δαπέδου δαπάναις Ἀνδρέα Χ. Λούτσιου τὸ ἔτος Ἐνδεχομένως τότε νὰ ἀνακατασκευάσθηκε καὶ τὸ σημερινὸ μαρμαροθέτημα στὸ Ἱερό. Σὲ δύο τυφλὲς κόγχες ἐν εἴδει προσκυνηταρίων ἀπεικονίσθηκαν δύο ἔφιπποι ἅγιοι, ὁ Προκόπιος καὶ ὁ Γεώργιος. Οἱ τοιχογραφίες αὐτὲς ἔχουν ὑποστεῖ βανδαλισμοὺς μετὰ τὴν τουρκικὴ εἰσβολή. Αὐτὴ τοῦ ἁγ. Προκοπίου ἀνάγεται στὰ τέλη τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ φαίνεται πὼς ἀντέγραψε ἀντίστοιχη παράσταση ὑποκείμενου τοιχογραφικοῦ στρώματος. Τοιχογραφικὰ σπαράγματα καὶ ἄλλες τοιχογραφίες (π.χ. ἅγ. Ἀνδρόνικος καὶ Ἀθανασία) σώζονται διάσπαρτες σὲ ποικίλα σημεῖα τοῦ ναοῦ παραπέμποντας σὲ πλήρη εἰκονογράφηση τῆς ἐκκλησίας καὶ χρονολογοῦνται στὴ μεσαιωνικὴ περίοδο. Τίποτε δὲν σώζεται σήμερα ἀπὸ τὸ ξυλόγλυπτο εἰκονοστάσιο τοῦ ναοῦ. Τὸ 1975 ἐντοπίσθηκε σπασμένος καὶ ριγμένος στὸ ἔδαφος ὁ Ἐσταυρωμένος τοῦ εἰκονοστασίου. Σύγχρονο ἦταν καὶ τὸ κωδωνοστάσιο ποὺ κτίσθηκε στὴ βορειοανατολικὴ γωνία τοῦ ναοῦ σὲ νεογοτθίζοντα ρυθμό. Ὁ περίβολος τοῦ ναοῦ χρησιμοποιήθηκε ὡς κοιμητήριο. Σήμερα σπασμένοι σταυροὶ καὶ ἀνεσκαμμένα μνήματα στὴ νότια πλευρὰ τοῦ ναοῦ δηλώνουν τὸ πέρασμα τοῦ Τούρκου εἰσβολέα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, «Ἀρχιτεκτονικὴ καὶ τέχνη στὴν Κύπρο», στό: Ἱστορία τῆς Κύπρου (ἔκδ. Θ. Παπαδοπούλλου), Βυζαντινὴ Κύπρος, Λευκωσία, Ἵδρυμα Ἄρχ. Μακαρίου Γ, 2005, τ. Γ, μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία. Ch. Chotzakoglou, Christian Mosaics and Mural Paintings in the Occupied Areas of Cyprus: Preliminary Report on their Condition, στό: Sweet Land..., Lectures on the History and Culture of Cyprus (ἔκδ. J. Chrysostomides, Ch. Dendrinos), Camberley 2006, καὶ ἰδίως 123, εἰκ. 50. Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, εἰκ. σελ. 83. ΣΤ. ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ, Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου στὴ Σύγκραση Ἀμμοχώστου, στό: Περιλήψεις Δ Διεθνοῦς Κυπρολογικοῦ συνεδρίου (ἐπιμ. Χ. Χοτζάκογλου), Λευκωσία 2008, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

11 ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 39

12 ΤΟ ΒΕΒΗΛΩΜΕΝΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ, ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΟ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΣΗΜΕΡΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΘΗΚΕ. 40 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

13 ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ, ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ Ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Ἐξορινοῦ ἢ «τοῦ Ξορινοῦ», (ὅπως οἱ ντόπιοι τὸν ἀποκαλοῦσαν) ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ μεσαιωνικὰ μνημεῖα τῆς Ἀμμοχώστου, τὸ ὁποῖο ἔχει διατηρηθεῖ σὲ σχετικὰ καλὴ κατάσταση. Ὁ ναὸς ἀρχικὰ κτίθηκε ὡς μονόχωρος μὲ προεξέχουσα ἁψίδα καὶ στεγάσθηκε διὰ τριῶν σταυροθολίων, ἐνῶ ἡ ἁψίδα τοῦ διὰ τεταρτοσφαιρίου. Σὲ μεταγενέστερο στάδιο διευρύνθηκε πρὸς βορρᾶν καὶ νότον μὲ τὴν προσθήκη ἑνὸς ἀκόμη κλίτους σὲ κάθε πλευρά, στεγασμένου μὲ δύο σταυροθόλια καὶ μὲ προεξέχουσες ἁψίδες. Διακοσμήθηκε στὸ ἐσωτερικό του μὲ τοιχογραφίες διαφορετικῶν περιόδων, ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἔχει διασωθεῖ σήμερα ἀποσπασματικὸς τοιχογραφικὸς διάκοσμος τουλάχιστον τεσσάρων φάσεων. Ἐντυπωσιακὸ στὴν ἀνωδομὴ του εἶναι ἡ χρήση διαφορετικοῦ χρώματος λίθων, οἱ ὁποῖοι σχηματίζουν τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ. Ὁ ναὸς θεωρήθηκε πὼς ἦταν ἡ ἐκκλησία τῶν Νεστοριανῶν, ἡ ὁποία ἀναφέρεται σὲ ἔγγραφα τῆς περιόδου τῆς Λατινοκρατίας. Παρόλα αὐτὰ πρόσφατη μελέτη Ἰταλοῦ βυζαντινολόγου ἀμφισβήτησε τὴ διαδεδομένη αὐτὴ ἄποψη, ὑποστηρίζοντας πὼς στὸ ναὸ αὐτὸ θὰ ἐγκαταστάθηκε κοινότητα Μελκιτῶν ἢ Δυτικῶν Σύρων ἀπὸ τὸ Λίβανο, μετὰ τὴν πτώση τῶν σταυροφορικῶν βασιλείων στὰ χέρια τῶν Μουσουλμάνων. Στὴν ἄποψή του αὐτὴ ὁδηγήθηκε βάσει ἱστορικῶν, ἀρχιτεκτονικῶν ἀλλὰ καὶ εἰκονογραφικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν συνάδουν μὲ τίς θρησκευτικές πεποιθήσεις τῶν Νεστοριανῶν. Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κύπρου ἀπὸ τοὺς Τούρκους τὸ 1571 ὁ ἱερὸς ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου μετετράπη σὲ στάβλο γιὰ καμῆλες. Ἐπὶ Ἀγγλοκρατίας ὁ ναὸς παραχωρήθηκε ἀπὸ τὴν ἀποικιοκρατικὴ κυβέρνηση μὲ ἐνοίκιο στοὺς Ὀρθοδόξους καὶ ἀποτέλεσε τὸν ὀρθόδοξο ναὸ τῆς Ἀμμοχώστου ἕως τὸ Τὰ περισσότερα στοιχεῖα γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ μνημείου προέρχονται ἀπὸ τὶς περιγραφὲς καὶ τὰ σχέδια τοῦ Γάλλου Κ. Ἐνλάρ τὸ Τὸ 1936 κατεγράφη στὸ ναὸ φορητὴ εἰκόνα τῆς Ἀναλήψεως, χρονολογούμενη στὸ Σύμφωνα μὲ παλαιὰ παράδοση, ἂν κάποιος ἐπιθυμοῦσε νὰ ξεφορτωθεῖ κάποιον, μάζευε σκόνη ἀπὸ τὸ ναὸ καὶ τὴν ἄφηνε ἔξω ἀπὸ τὴν οἰκία τοῦ ἐχθροῦ του καὶ ἐκεῖνος ἐντὸς ἑνός ἔτους εἴτε θὰ πέθαινε, εἴτε θὰ ἐγκατέλειπε τὴν Κύπρο. Σήμερα τὸ ναὸ διαχειρίζεται παρανόμως τὸ ἀνεπίσημο «Πανεπιστήμιο Ἀνατ. Μεσογείου» τῆς Ἀμμοχώστου καὶ τὸν ἔχει βεβηλώσει μετατρέποντάς τον σὲ θέατρο, ὅπου δίδονται καλλιτεχνικὲς παραστάσεις. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: R. Gunnis, Historic Cyprus, Nicosia (1936) =1973, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, 43, 76 μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία, εἰκ. σελ. 79. M. Bacci, Syrian, Palaiologan and Gothic Murals in the Nestorian Church of Famagusta ΔΧΑΕ ΚΖ (2006) Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 41

14 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΣΥΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΕΞΟΡΙΝΟ Ο ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ, ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΣΕ ΘΕΑΤΡΟ 42 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

15 ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ ΑΠΟ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΑ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΦΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΕΞΟΡΙΝΟ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 43

16 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας Τραπέζας κεῖται τρία χιλιόμετρα βορείως τῆς Ἀχερίτου. Πρόκειται γιὰ κτίσμα τῆς περιόδου τῆς Λατινοκρατίας, τὸ ὁποῖο σήμερα εἶναι διαμορφωμένο στὸν ἀρχιτεκτονικὸ τύπο τοῦ τρίκλιτου τρουλλαίου ναοῦ. Τὸ κεντρικὸ κλίτος ἀπολήγει σὲ ἐξωτερικὰ διαμορφωμένη ἁψίδα ἐν ἀντιθέσει μὲ τὰ ἑκατέρωθεν κλίτη. Φαίνεται πὼς ὁ ναὸς ἀρχικὰ ἦταν δίκλιτος τρουλλαῖος καὶ σὲ μεταγενέστερη περίοδο ἐπεκτάθηκε πρὸς δυσμᾶς καὶ πρὸς νότον. Δὲν ἀποκλεῖται καὶ στὴν περίπτωση αὐτὴ νὰ ἔχουμε συγκατοίκηση Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν στὸν ἴδιο ναό, ἀλλὰ σὲ διαφορετικὸ κλίτος. Ὁ ναὸς μετὰ τὴν τουρκικὴ εἰσβολὴ χρησιμοποιήθηκε γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα ὡς μάνδρα προβάτων, ἀφοῦ προηγουμένως κτίσθηκαν πρόχειρα οἱ εἴσοδοί του. Σὲ μία ἀπὸ τὶς ἐπισκέψεις μας στὸ ναὸ διαπιστώθηκαν ἴχνη λαθρανασκαφῆς ἀπὸ ἀρχαιοκάπηλους, ἐνῶ στὴν τελευταία ἐπίσκεψή μας ὁλόκληρο τὸ δάπεδο τοῦ ναοῦ εἶχε ἀνασκαφεῖ ἐσωτερικὰ ἀπὸ ἀρχαιοκάπηλους. Φαίνεται πὼς στὸ δάπεδο τοῦ μεσαιωνικοῦ ναοῦ ὑπῆρχαν ταφές, τὶς ὁποῖες ἐντόπισαν ἀρχαιοκάπηλοι καὶ ἀφαίρεσαν τὸ περιεχόμενο ἀφήνοντας ἐντὸς μερικὰ σπασμένα ἀγγεῖα. Ὁ Κ. Ἐνλάρ, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται καὶ στὸ μνημεῖο αὐτὸ στὴ μελέτη του περιέργως δέν κάνει λόγο γιὰ τὶς τοιχογραφίες ποῦ κοσμοῦσαν τὸ ἐσωτερικό του. Ἀπὸ τὰ σπαράγματα ποὺ σώζονται σήμερα εἶναι ἐμφανὴς ἡ δράση ἀρχαιοκαπήλων, οἱ ὁποῖοι ἀποτοίχισαν ἀρκετὲς ἀπὸ τὶς τοιχογραφίες, ἐνῶ πολλὲς ἄλλες διακρίνονται σήμερα μισοκατεστραμένες στὸν τροῦλλο, στὰ σφαιρικὰ τρίγωνα καὶ στὶς κατώτερες ἐπιφάνειες. Οἱ τοιχογραφίες ἐντάσσονται στὸ κυπροαναγεννησιακὸ ρεῦμα τῆς ζωγραφικῆς ποὺ ἀναπτύχθηκε στὴ Μεγαλήνησο ἐπὶ Ἑνετοκρατίας καὶ κοσμοῦν τὸ δυτικὸ μόνο τροῦλλο καὶ τὶς ἐπιφάνειες κάτω ἀπὸ αὐτόν. Στὸ ναὸ διασώζονται ἐπίσης ἀξιόλογα δείγματα γλυπτικοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ διακόσμου τῆς Λατινοκρατίας, ἐνῶ ὅπως καὶ στὸν Ἅγ. Γεώργιο τὸν Ἐξορινό, οἱ δόμοι τῆς ὀροφῆς σχηματίζουν σταυρό. Λίθινη ἐγχάρακτη ἀνορθόγραφη ἐπιγραφὴ στὸ νότιο, ἐξωτερικὸ τοῖχο τοῦ ναοῦ διασώζει τὴν πληροφορία τῆς ἀνακαίνισης στὸ 16ο αἰώνα. Πιστεύεται πῶς ὁ ναὸς τῆς Παναγίας Τραπέζας ἀποτελοῦσε τὸν κεντρικὸ ναὸ τοῦ μεσαιωνικοῦ οἰκισμοῦ, ὁ ὁποῖος σταδιακὰ ἐρημώθηκε, ἀφήνοντας τὴν ἐκκλησία ὡς μοναδικὸ σῆμα μνήμης τῆς ἱστορίας τοῦ τόπου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: C. Enlart, Gothic Art and the Renaissance in Cyprus (D. Hunt), London (1899) =1987, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία. ΙΩ. ΗΛΙΑΔΗ, Ἡ Κυπροαναγεννησιακὴ ζωγραφικὴ στὴ χερσόνησο τῆς Καρπασίας, στό: Πρακτικὰ Α Παγκαρπασιακοῦ Συνεδρίου, Λεμεσὸς (ὑπὸ ἔκδοσιν). 44 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

17 ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΑΠΟ ΝΟΤΙΟΔΥΤΙΚΑ ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΑΝΕΣΚΑΜΜΕΝΟ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ (2007) ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΟΥΛΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 45

18 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΑΘΡΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ 46 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

19 Οἱ Ὀρθόδοξοι Ναοί τῶν Βαρωσίων Δρ Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου * Οἱ ναοί τῆς πόλης τῶν Βαρωσίων ἐλάχιστα ἤ καθόλου ἀπασχόλησαν τούς ἐρευνητές στό παρελθόν. Αὐτό ὀφείλεται κατά κύριο λόγο στή στροφή τῆς ἔρευνας πρός τά μεσαιωνικά μνημεῖα τῆς παλιᾶς πόλης τῆς Ἀμμοχώστου. Σήμερα, ἐπειδή μεγάλο μέρος τῆς πόλης τῶν Βαρωσίων εἶναι ἀπροσπέλαστο λόγω τῆς τουρκικῆς παράνομης κατοχῆς του οἱ ναοί εἶναι ἀδύνατον νά ἐρευνηθοῦν καί ἡ κατάσταση διατήρησής τους εἶναι μᾶλλον κακή λόγω τῆς μακροχρόνιας ἐγκατάλειψής τους καί τῆς κακόβουλης λεηλασίας τους 1. Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ μία πρώτη προσέγγιση τῶν μνημείων αὐτῶν, καθώς καί ἀνθρώπων πού σχετίστηκαν μέ αὐτά, κληρικῶν καί λαϊκῶν καί πού γνωρίζουμε τά ὀνόματά τους. Ο ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Γιά τήν ἀρχιτεκτονική τοῦ ναοῦ ἐλάχιστα στοιχεῖα εἶναι γνωστά, ἐνῶ ἡ δημοσιευμένη φωτογραφία δέν μπορεῖ νά βοηθήσει 2. Ἦταν μία δρομική ξυλόστεγη βασιλική. Στή δυτική πλευρά ὑπῆρχε σκεπαστή στοά (ἡλιακός) 3. Ὁ ναός ἔχει κωδωνοστάσιο πού ἀποτελεῖται ἀπό τρεῖς στάθμες. Ὁ Ἅγιος Νικόλαος ἦταν ὁ κεντρικός ναός τῆς πόλης, στόν ὁποῖο ἐτελοῦντο οἱ ἐπίσημες δοξολογίες γιά τίς ἐθνικές ἑορτές 4. Ὁ Καθεδρικός Ναός Ἁγίου Νικολάου Βαρωσίων πρίν ἀπό τήν τουρκική εἰσβολή. * Ὁ δρ. Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου εῖναι μέλος ΣΕΠ τοῦ Ἀνοικτοῦ Πανεπιστημίου Κύπρου, Πρόεδρος τῆς Ἑταιρείας Κυπριακῶν Σπουδῶν. 1 Οἱ εἰκόνες τῶν ναῶν καταγράφηκαν ἀπό τήν Ἀρχαιολόγο Χρυσούλλα Μπαλτογιάνη, ἀλλά οἱ σημειώσεις της παραμένουν ἀδημοσίευτες. 2 Κούμα Μ., Τά παληά Βαρώσια καί ἡ παληά Ἀμμόχωστος. Προσωπικές ἀναμνήσεις καί ἐντυπώσεις, Ἀμμόχωστος 1971, Φωτογραφία τοῦ ἡλιακοῦ βλ. στό ἔνθετο Χρονικό τῆς ἐφημερίδας Πολίτης, 18 Ἰανουαρίου Κούμας, Βαρώσια, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 47

20 Ἐφημέριοι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ Παπά Νικόλας ὁ Κούντουρος, ὁ Παπά Νικόλας ὁ Δερυνιώτης καί ὁ Παπαλαμπρής, ὁ ὁποῖος εἶχε πρωτοψάλτη τόν Χαράλαμπο Γαβριηλίδη 5. Τελευταῖος ἱερέας τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἦταν ὁ π. Γεώργιος Ἀριστείδου ἀπό τό Βουνί Λεμεσοῦ, τώρα στόν προσφυγικό οἰκισμό τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος στή Λευκωσία. Ἐκκλησιαστικός ἐπίτροπος τοῦ Ἁγίου Νικολάου διετέλεσε καί ὁ Λουκᾶς Γεωργίου, δήμαρχος τῆς Ἀμμοχώστου 6. Νεωκόροι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ ΧατζηΧρῆστος Χατζηλοϊζής καί στή συνέχεια ὁ Θεοχάρης Θεοχάρους (ὡς 1974) 7. Καί οἱ δύο ἀπεβίωσαν στή Λεμεσό. Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Ὁ ναός ἦταν ἀρχικά μονόχωρος πού ἐπεκτάθηκε καί ἔγινε δίκλιτος. Ὁ ναός ἐπεκτάθηκε τό 1953 κ. ἑξ. ἀπό τόν ἀρχιτέκτονα Μίχ. Ἰ. Κοκκίνου 8. Στό κέντρο τοῦ ναοῦ, κατεβαίνοντας δύο σκαλοπάτια, βρισκόταν σέ κόγχη ἡ προσκυνηματική εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Κατά τήν Μιχαηλίδου ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας εἶχε ἐπιζωγραφιστεῖ τήν ἐποχή πού ἐπεκτάθηκε ὁ ναός 9. Τό δάπεδο ἦταν μαρμαροθετημένο 10 καί ἴσως ὑποδηλώνει ὅτι στή θέση αὐτή ὑφίστατο παλαιότερος ναός. Στό Βυζαντινό Μουσεῖο τοῦ Ἱδρύματος Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ στή Λευκωσία φυλάσσεται φορητή εἰκόνα τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου πού προέρχεται ἀπό τό ναό τῆς Ἁγίας Ζώνης 11. Ἄλλη εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Ὁδηγήτριας τοῦ 16ου αἰώνα ἀπό τόν ἴδιο Ὁ ναός τῆς Ἁγίας Ζώνης μετά τό ναό πού ἦταν στήν κατοχή τοῦ Aidin 5 Ό.π., Ό.π., Πληροφορία τοῦ ἐγγονοῦ του π. Θεοχάρη Θεοχάρους. Ὁ Χατζηχρῆστος γιά τίς πολλές ἐλεημοσύνες τοῦ κατηγορήθηκε ὅτι ἔπαιρνε χρήματα ἀπό τό παγκάρι καί ὁδηγήθηκε στόν Ἀρχιεπίσκοπο Λεόντιο γιά νά τόν δικάσει. Ἀφοῦ τόν ἐξέτασε τόν βρῆκε ἀθῶο, ἀλλά τόν παρακάλεσε νά παραιτηθεῖ γιά νά ἡσυχάσουν οἱ κατήγοροί του, ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ. 8 Κύρρης, Ἱστορία τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ἀμμοχώστου ἰδίως δέ τοῦ Ἑλληνικοῦ Γυμνασίου Ἀμμοχώστου, Λευκωσία , 240, εἴκ. 38, Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Πληροφορία Ἀνδρέα Χατζηχριστοδούλου ἐξ Ἀγγαστίνας, κατοίκου Ἁγίου Μέμνονος. 11 Ἰ. Ἠλιάδης, Ὁδηγός ἔκθεσης, Εἰκόνες τῆς Παναγίας στό Βυζαντινό Μουσεῖο. Ναοί καί ἀπεικονίσεις της στήν τέχνη τῆς Κύπρου, 31 Μαρτίου-30 Σεπτεμβρίου 2009, [Λευκωσία 2009], Κύπρος ἡ λεηλασία ἑνός πολιτισμοῦ, Ἀθήνα 2000, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά

ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά Στό ἀφιέρωμα αὐτό περιλαμβάνονται ἄρθρα σχετικά μέ τήν ἱστορία καί τή σημερινή κατάσταση κατεχομένων μνημείων καί ναῶν τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου. Τό πρῶτο κείμενο, Ἀναμνήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης Ἀθανάσιος Παπαγεωργίου Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΤΕΜΠΛΟΥ-ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης τῆς Θείας Λειτουργίας, προσαρμόζεται στὶς λειτουργικὲς ἀνάγκες. Ἔτσι διαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Κ. Κ. ΙΩΑΝΝΟΥ Ι'

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Κ. Κ. ΙΩΑΝΝΟΥ Ι' ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΡΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΣ ΕΙΣ ΚΥΠΡΟΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΜΕΓΑΛΗΣ ΘΕΟΥΠΟΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ, ΣΥΡΙΑΣ, ΑΡΑΒΙΑΣ, ΚΙΛΙΚΙΑΣ, ΙΒΗΡΙΑΣ ΤΕ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ Κ. Κ. ΙΩΑΝΝΟΥ Ι' 8-13 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου.

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. ΠΡΙΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ 1974 ΜΕΤΑ ΣΗΜΕΡΑ Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη Δασκάλα Ελένη Μιχαήλ Το Μοναστήρι Του Απόστολου Αντρέα Το μοναστήρι του Αποστόλου

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη [Οδηγοί Βυζαντινών Μνημείων της Κύπρου], Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Λευ κωσία 2007,

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στὴ Μεγαλόνησο πραγματοποίησε

Επίσκεψη στὴ Μεγαλόνησο πραγματοποίησε Ἡ Μονὴ τοῦ Κύκκου ἐνημερώνει Εὐρωβουλευτὲς γιὰ τὴ θρησκευτικὴ κατάσταση στὰ Κατεχόμενα l Τοῦ Δρος Χαράλαμπου Γ. Χοτζάκογλου Διευθυντοῦ τοῦ Παγκοσμίου Βήματος Θρησκειῶν καὶ Πολιτισμῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Ελληνικά 1 Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Δεν έχουμε πληροφορίες για το πότε κτίστηκε η Μονή, πιθανότατα όμως να τοποθετείται στα μέσα του 16 ου αιώνα. Η εκκλησία είναι το παλαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

πανηγυρικοι εορτασμοι επι τη μνημη του αγιου επιφανιου αρχιεπισκοπου κωνσταντιασ

πανηγυρικοι εορτασμοι επι τη μνημη του αγιου επιφανιου αρχιεπισκοπου κωνσταντιασ πανηγυρικοι εορτασμοι επι τη μνημη του αγιου επιφανιου αρχιεπισκοπου κωνσταντιασ Στὶς 12 Μαΐου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντίας τῆς Κύπρου τοῦ Μεγάλου, ὁ ὁποῖος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΠΡΩΤ. 6002/2014 ΑΡΙΘΜ. ΑΘΗΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ 10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Συντονιστής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βολιώτης, Θεολόγος Νομικός, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Φανουρίου Ιλίου 11. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ Σ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα