ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά"

Transcript

1 Στό ἀφιέρωμα αὐτό περιλαμβάνονται ἄρθρα σχετικά μέ τήν ἱστορία καί τή σημερινή κατάσταση κατεχομένων μνημείων καί ναῶν τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου. Τό πρῶτο κείμενο, Ἀναμνήσεις καί Πόθοι, τοῦ πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου, ἀποτελεῖ μία περιδιάβαση στά χώματα τῆς Σαλαμῖνος και τῆς Ἀμμοχώστου, τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα καί τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου. Τό ἄρθρο τοῦ δρ Χαραλάμπους Χοτζάκογλου, Ὁδοιπορικό σέ τέσσερα λεηλατημένα μνημεῖα τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου, ἀναφέρεται στόν ἱστορικό καί ἀρχαιολογικό πλοῦτο τεσσάρων ἀρχαίων ναῶν τῆς Μητροπόλεώς μας, οἱ ὁποῖοι, ὅπως τά περισσότερα κατεχόμενα μνημεῖα μας, ἔχουν ὑποστεῖ τήν καταστροφική βεβήλωση τῶν κατακτητῶν. Ὁ δρ Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου στό ἄρθρο του μέ τίτλο Οἱ ὀρθόδοξοι ναοί τῶν Βαρωσίων κάνει σύντομη ἀναφορά στούς ναούς τῶν Βαρωσίων, ὅπως εἶναι γνωστή ἡ νέα (ἐκτός τῶν τειχῶν) πόλη τῆς Ἀμμοχώστου. Καί τά δύο ἄρθρα συνοδεύονται ἀπό σημαντικά φωτογραφικά ντοκουμέντα. Στήν ἴδια ἑνότητα ἐντάσσεται καί τό ἄρθρο τοῦ κ. Σάββα Πραστίτη, Τά βαπτιστήρια τῶν παλαιοχριστιανικῶν βασιλικῶν Ἁγίου Ἐπιφανίου καί Καμπανόπετρας στή Σαλαμίνα. Τό ἀφιέρωμα αὐτό κλείνει μέ τό ἄρθρο τοῦ πρωτοπρ. Εὐέλθοντος Χαραλάμπους, Ἀναφορά στή ζωή καί τό ἔργο τριῶν κληρικῶν τῆς Ἀμμοχώστου, τό ὁποῖο ἀποτελεῖ μία προσωπική μαρτυρία τοῦ συγγραφέα γιά τούς μακαριστούς Ἀρχιμ. Εὐστάθιο Παπαγεωργίου, Ἀρχιερατικό Ἐπίτροπο Ἀμμοχώστου, πρωτοπρ. Ἀναστάσιο Χαραλάμπους, ἐφημέριο Ἁγίου Μέμνονος καί πρωτοπρ. Ἐλευθέριο Χριστοδούλου, ἐφημέριο Ἁγίου Λουκᾶ. 32 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

2 Ἀναμνήσεις καί Πόθοι Πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου * Τοῦτες οἱ ὄμορφες μέρες τοῦ μοσχομυρισμένου Μάη 1, μέ τούς ὁλάνθιστους κήπους καί τις τόσες ὀμορφιές δίνουν στόν ἄνθρωπο τό ἔναυσμα νά ὑψωθεῖ πάνω ἀπό τήν ὕλη, μέ τή σκέψη του ν ἀναπολεῖ καί νά ταξιδεύει σέ χώρους καί τόπους ἀγαπημένους, ἐκεῖ πού βρίσκονται κομμάτια ἀπό τήν ψυχή του. Ἀναπολώντας καί περιδιαβάζοντας μέ βιασύνη αὐτές τίς μέρες σταματοῦμε στή Σαλαμίνα καί στήν Ἀμμόχωστο. Κι ἡ βιασύνη μας τούτη ἔρχεται αὐτές τίς ἡμέρες πού γιορτάζουμε τόν Ἅγιο Ἐπιφάνιο καί σέ λίγες μέρες τόν ἀπόστολο Βαρνάβα. Γιορτάζοντας τούτους τους ἁγίους πού σημάδευσαν την ἔνδοξη πορεία τῆς Κύπρου μέ τή ζωή καί τούς ἀγῶνες τους, τί νά πρωτοθυμηθοῦμε; Τή Σαλαμίνα; Τήν Κωνσταντία; Τό Βαρώσι, τό νέο καί πασίχαρο βλαστάρι πού ξεπετάκτηκε ἀπό τό γέρικο κορμό, τήν ἀρχαία Σαλαμίνα, τήν καλλιέλαιη ἐλιά τοῦ Εὐαγόρα; Ἄχ τόποι δοξασμένοι, τόποι παραδεισένιοι. Ἀτενίζοντάς σας ἀπό μακρυά ἀναστενάζω καί μέ τήν ψυχή ματωμένη καί τά μάτια βουρκωμένα λέω κι ἐγώ τοῦ Δαβίδ τήν ἱκεσία «Τίς δώσει μοι πτέρυγας, ὡσεί περιστερᾶς καί πετασθήσομαι καί καταπαύσω;» Βλέποντας τήν καταγάλανη θάλασσα τῆς Σαλαμίνας σκέφτομαι καί μονολογῶ «Δεν εἶστε σεῖς τά πεντακάθαρα καί παιχνιδιάρικα κύματα πού σπρώξατε τά καράβια πού φέραν τό Βαρνάβα καί τόν Ἐπιφάνιο; Δέν εἶστε οἱ ἴδιες οἱ δροσόλουστες αὖρες πού τυλίγατε στίς μυρωμένες πνοές σας τήν ἔνδοξη πόλη, τούς ναούς, τίς ἀγορές, τά θέατρα, τά μέγαρά της; Δέν εἶστε ἐσεῖς οἱ ἴδιες αὖρες πού ἀρωματισμένες μέ τῶν λεμονανθῶν τά μύρα κάνατε ἐπίγειο παράδεισο τή νέα πόλη τῆς Ἀμμοχώστου; Πῶς βαστᾶτε νά δροσίζετε σήμερα καί νά εὐφραίνετε βαρβάρους καί ἀλλοθρήσκους καί ξένους μέ τά χώματα τοῦτα, πού μές στά σπλάχνα τους βαστοῦν σφικτά ρίζες ἀνεπανάληπτου πολιτισμοῦ; Γιατί ὄμορφη καί καταγάλανη θάλασσα δέν σηκώνεις τά κύματά σου βουνά νά πνίξεις τούς βαρβάρους πού μολύνουν τήν ἁγιασμένη κι ἔνδοξη γῆ; Τόσο φταίξαμε, Βαρνάβα ἀπόστολέ μας, πού γιά τριάντα πέντε χρόνια ἀνέχεσαι νά μήν ἀκούονται στούς θόλους τοῦ πάνσεπτου σου ναοῦ δοξαστικά καί μεγαλυνάρια; Τόσο φανήκαμε ἀνάξιοι, μεγάλε πατέρα Ἐπιφάνιε, νά στερηθοῦμε τή θέα τῆς φημισμένης σου βασιλικῆς, ὅπου ἀναβαπτιζόμαστε στήν κολυμβήθρα τοῦ πολιτισμοῦ τῆς εὐσεβείας καί τῆς καλαισθησίας τῶν προγόνων μας; Τρισένδοξοι ἅγιοί μας, τό ὁμολογοῦμε. Πλανηθήκαμε, κάναμε λάθη καί παραστρατήματα πολλά. Ἱκετεύσατε ὅμως, ἅγιοι, τόν Παντεπόπτη Θεό μας νά μᾶς λυπηθεῖ καί νά μᾶς λυτρώσει. Καί σύντομα τό πανέμορφο καμπαναριό τῆς Ἅγιας Ζώνης καί ὅλων τῶν ἐκκλησιῶν νά ἠχήσουν τήν Ἀνάσταση τήν πολυπόθητη. Νά τρέξουμε πρῶτα στόν Ἅη Νικόλα, τό καθεδρικό μας, νά ψάλλουμε δοξολογία καί μετά... καί νύχτα νά ναι, νά ρθοῦμε στόν τάφο σου, ἀπόστολε Βαρνάβα μας, ν ἀνάψουμε κεριά καί μαζί μέ τίς ψυχές τῶν ἀξέχαστων πατέρων τῆς Μονῆς σου νά ψάλλουμε τό τροπάρι σου. Νά πᾶμε τήν ἄλλη μέρα χαράματα νά προσκυνήσουμε στά ἐρείπια σου, Σαλαμίνα καύχημά μας. Νά μαζευτοῦμε γύρω ἀπ τή βασιλική σου, ἅγιε Ἐπιφάνιε, καί μ ὅλη τή δύναμη τῆς ψυχῆς μας νά βροντοφωνάξουμε τό ψαλμικό «Ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, ὡς δυνατός κεκραιπαληκώς ἐξ οἴνου, καί ἐπάταξε τούς ἐχθρούς αὐτοῦ ὀπίσω, ὄνειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς». * Ὁ πρωτοπρ. Γεώργιος Ἰωάννου εἶναι ἱερατικῶς προϊστάμενος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σωτήρας. 1 Τό κείμενο γράφτηκε τό Μάιο τοῦ 2008 μέ ἀφορμή τήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου (12 Μαΐου). Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 33

3 Ὁδοιπορικό σέ τέσσερα λεηλατημένα μνημεῖα τῆς Μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου δρ. Χαραλάμπους Γ. Χοτζάκογλου * ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΟΣ, ΜΗΛΙΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ἡ μονὴ τῆς Παναγίας Αὐγασίδος στὴ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου ἀποτελοῦσε ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικὰ μοναστικὰ συγκροτήματα τῆς μεσαιωνικῆς περιόδου τῆς Κύπρου. Ἡ ἐντυπωσιακὴ κατασκευή του μὲ φροντισμένους κυβόλιθους, γλυπτικὸ διάκοσμο, τὸ μέγεθός του, ἡ χρήση συλλημάτων (spolia) ἀπὸ τὰ ἐρείπια τῆς ἀρχαίας Σαλαμίνος καὶ ἀπὸ παλαιοχριστιανικὰ ἐρείπια, ἡ ἐγγύτητά του πρός τὸ μεσαιωνικὸ κέντρο τῆς Ἀμμοχώστου καὶ ὁ πολυτελής του τοιχογραφικὸς διάκοσμος μαρτυροῦν κατασκευὴ ἀπαιτήσεων μὲ μεγάλη οἰκονομικὴ χορηγία. Τὸ μνημεῖο παρουσιάσθηκε στὴ μελέτη τοῦ γνωστοῦ Γάλλου Κ. Ἐνλὰρ (C. Enlart), ἀπὸ τὸ ἔργο καὶ τὸ φωτογραφικὸ ἀρχεῖο τοῦ ὁποίου προέρχονται καὶ οἱ περισσότερες πληροφορίες. Δυστυχῶς γύρω στὸ 1989 τοποθετήθηκε δυναμίτης στὸ μνημεῖο καὶ ἀνατινάχθηκε μὲ τήν ἀνοχὴ τοῦ κατοχικοῦ καθεστῶτος, ἀφανίζοντας τὸ μία γιὰ πάντα ἀπὸ τὴ λειτουργικὴ χρήση καὶ τήν ἐπιστημονικὴ μελέτη. Στὰ πλαίσια τοῦ Προγράμματος Καταγραφῆς τῶν θρησκευτικῶν μνημείων στὰ Κατεχόμενα ποῦ ἐκπονήθηκε ἀπὸ τὸ Μουσεῖον τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου πραγματοποιήθηκε αὐτοψία στὸ χῶρο τῆς μονῆς καὶ διαπιστώθηκε πῶς τὰ πάλαι ποτὲ κελλιὰ τῶν μοναχῶν, τὰ μοναδικὰ οἰκοδομικὰ στοιχεῖα τῆς μεσαιωνικῆς μονῆς ποῦ διασώζονται σήμερα, ἔχουν μετατραπεῖ σὲ στάβλους. Δέν γνωρίζουμε, τὶ ἀπέγινε ὁ πλούσιος τοιχογραφικὸς διάκοσμος τοῦ μνημείου, ἂν δηλαδὴ ἀποτοιχίσθηκε ἐκ τῶν προτέρων ἢ ἂν εἶχε τὴν τύχη τοῦ ὑπόλοιπου μνημείου. Οἱ λιγοστὲς φωτογραφίες ποῦ διεσώθησαν στὸ φωτογραφικὸ Ἀρχεῖο τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων μαρτυροῦν ζωγραφικὴ τέχνη ὑψηλῆς στάθμης, ἡ ὁποία θὰ μποροῦσε νὰ χρονολογηθεῖ στὴν παλαιολόγειο περίοδο καὶ ἀκολουθεῖ τὰ τεχνοτροπικὰ ρεύματα τῆς Κυπροαναγεννησιακῆς ζωγραφικῆς στὴν Κύπρο. Τὸ Τμῆμα Ἀρχαιοτήτων εἶχε ἀναλάβει τὸ 1968 τὴ συντήρηση καὶ ἀποκατάσταση τῶν κελλιῶν τῆς μονῆς. Τὸ μνημεῖο εἶχε τουλάχιστον δύο οἰκοδομικές φάσεις, ὅπως μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ καὶ ἀπὸ τίς φωτογραφίες. Ἀρχιτεκτονικῶς ἐπρόκειτο γιὰ δίχωρο ναό, τοῦ ὁποίου τὸ νότιο καὶ παλαιότερο κλίτος ἔφερε κυλινδρικὸ τροῦλλο, ἐνῶ τὸ βόρειο στεγαζόταν μὲ σταυροθόλια. Οἱ δύο ναοὶ ἐπικοινωνοῦσαν μεταξύ τους μὲ μεγάλα ἀνοίγματα ποὺ δημιουργοῦσαν δύο γοτθικὰ τόξα. Γιὰ τὴν καλύτερη στήριξη τοῦ μνημείου προστέθηκαν ἐπίσης ἀντηρίδες στὴ βόρεια καὶ στὴ δυτικὴ πλευρὰ τοῦ μνημείου. Πάνω ἀπὸ τὴ δυτικὴ θύρα τοῦ νοτίου κλίτους ὑπῆρχε κυκλικός, διακοσμητικὸς φεγγίτης, ἐνῶ ἀνάγλυφο διακοσμημένο περιθύρωμα διακοσμοῦσε τὴ βόρεια θύρα τοῦ ναοῦ. Ἀντίστοιχες περιπτώσεις ναῶν, ὅπου προσετέθη ἄλλο ἕνα κλίτος στὴν ἤδη ὑπάρχουσα ἐκκλησία εἶναι γνωστὲς καὶ ἀπὸ ἀλλοῦ, ὅπως π.χ. ἡ Παναγία τοῦ Τρικώμου ἢ ὁ ναὸς τῆς Παναγίας στὴ Χρυσαλινιώτισσα. Οἱ δίχωροι ναοὶ κτίζονταν εἲτε γιὰ τὴ διεύρυνση τοῦ χώρου γιὰ τὸ ἐκκλησίασμα, εἲτε κατόπιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἑνωτικῆς Συνόδου στὴ Φερράρα-Φλωρεντία, ὅπου κάθε δόγμα (Ὀρθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοὶ) εἶχε τὴ δυνατότητα νὰ μοιράζεται τὸν ἴδιο ναό, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ λειτουργεῖ στὴν ἴδια Ἁγία Τράπεζα. Τὸ ἀρχιτεκτονικὸ αὐτὸ φαινόμενο ἐντοπίζεται καὶ στὴν Κρήτη, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα Βενετοκρατούμενα μέρη τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ μεσαιωνικὴ ταφόπλακα ποὺ διασωζόταν ἐντοιχισμένη στοὺς τοίχους τοῦ μνημείου, ἐνδεχομένως νὰ ἀπεικόνιζε τὸ χορηγὸ τῆς οἰκοδομικῆς ἐπέκτασης. Ἡ ἑλληνικὴ ἐπιγραφὴ ποὺ τὴ συνόδευε ἀναγράφοντας τὸ ὄνομα Γεώργιος καὶ τὸ ἔτος 1482 ἀποτελοῦν μία ἔνδειξη γιὰ τὴ χρονολόγηση τοῦ μνημείου. Ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἀρχιμαν- * Ὁ Δρ. Χαράλαμπος Χοτζάκογλου εἶναι συνεργάτης τοῦ Μουσείου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, καί βυζαντινολόγος στό Ἑλληνικό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. 34 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

4 δρίτου Κυπριανοῦ (18ος αἰ.), πὼς τὸ μνημεῖο ἀνῆκε στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ ἐπιβεβαιώνεται καὶ ἀπὸ ἔγγραφο τοῦ 1820 τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κυπριανοῦ, ὅπου συμπεραίνεται πῶς ἡ μονὴ τῆς Αὐγασίδος μαζὶ μὲ ὅλα τὰ κτήματά της εἶχε περιέλθει στὴν Ἀρχιεπισκοπή. Στὸ ναὸ σώζονταν πολλὲς εἰκόνες χρονολογούμενες κυρίως γύρω στὰ μέσα τοῦ 18ου αἰῶνος. Τὸ ξυλόγλυπτο εἰκονοστάσιο εἶχε ἐπιχρυσωθεῖ τὸ 1781 ἀπὸ τούς ζωγράφους ἀρχιμανδρίτη Λεόντιο καὶ πρωτοσύγκελλο Φιλάρετο τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ἠρακλειδίου. Οἱ ἴδιοι ζωγράφοι εἶχαν ἱστορήσει καὶ πληθώρα φορητῶν εἰκόνων τοῦ ναοῦ, τὰ βημόθυρα, τόν Ἐσταυρωμένο καὶ τόν ἄμβωνα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ἄθ. Παπαγεωργίου, Ἡ παλαιχριστιανικὴ καὶ βυζαντινὴ ἀρχαιολογία καὶ τέχνη ἐν Κύπρῳ κατὰ τὰ ἔτη ἌπΒ 1970, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, μὲ τὴν προγενέστερη βιβλιογραφία. ΙΩ. ΗΛΙΑΔΗΣ, Ἡ κυπροαναγεννησιακὴ ζωγραφική: Τὸ λατινικὸ παρεκκλήσι τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Λαμπαδιστοῦ στὸν Καλοπαναγιώτη καὶ τὰ παρεμφερῆ μνημεῖα, (ἀνέκδοτη διδακτορικὴ διατριβὴ) Λευκωσία Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΠΡΟ ΤΟΥ 1974 Ο,ΤΙ ΑΠΕΜΕΙΝΕ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 35

5 ΑΠΟΨΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟΨΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΣΗΜΕΡΑ 36 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΣΤΑΥΛΟΣ

6 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΥΓΑΣΙΔΑΣ ΠΡΙΝ ΤΟ 1974 ΝΑΟΣ ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ, ΣΥΓΚΡΑΣΙΣ Ὁ μεγαλοπρεπὴς ναὸς τοῦ Ἁγ. Προκοπίου στὴ Σύγκραση ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα μνημεῖα στὴν Κύπρο, τόσο λόγω τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ του τύπου, ὅσο καὶ λόγω τῆς διακόσμησης στὸ ἐσωτερικό του. Ἀρχιτεκτονικὰ ἐντάσσεται στὸν τύπο τοῦ μεταβατικοῦ σταυροδειδοῦς ἐγγεγραμμένου μὲ τροῦλλο ναοῦ, ὁ ὁποῖος διακρίνεται γιὰ τὶς μεγάλες διαστάσεις του καὶ τὴν ἐπιμελημένη τοιχοδομία του. Χρονολογικὰ φαίνεται νὰ ἀνάγεται στὸ 10ο αἰώνα, στὴν περίοδο δηλαδὴ τῆς ἐπανένταξης τῆς Κύπρου ὑπὸ τὸν πλήρη βυζαντινὸ ἔλεγχο. Κατὰ τὴν περίοδο ἐκείνη διαδόθηκε ὁ τύπος αὐτὸς σὲ ὁλόκληρη τὴ νησιωτικὴ χώρα (π.χ. Κρήτη, Λέσβος, Χίος, Ἰκαρία, Ρόδος, Νάξος). Γιὰ τήν κατασκευὴ τοῦ κρηπιδώματος χρησιμοποιήθηκαν ὀγκώδη, ἀκανόνιστοι δόμοι σὲ δεύτερη χρήση, ὅπως ὁμοίως συναντοῦμε καὶ σὲ σύγχρονα μνημεῖα τῆς περιόδου (μεσοβυζαντινὴ φάση Ἁγ. Λαζάρου Λάρνακος). Ἀρχαία συλλήματα, ἐνδεχομένως ἀπὸ τὴν κοντινὴ Σαλαμίνα, βρέθηκαν στὸν περίβολο τοῦ ναοῦ (ἀράβδωτοι κίονες καὶ μαρμάρινο κιονόκρανο, τὸ ὁποῖο καταγράψαμε τὸ 2003 καὶ σήμερα ἔχει ἐξαφανισθεῖ). Ἐπίσης, στὸν ναὸ εἶχε ἐντοπισθεῖ πρὶν τὴν Τουρκικὴ εἰσβολὴ καὶ κολυμβήθρα λαξευμένη σὲ ὑστερορωμαϊκὸ ἐπιτύμβιο κιονίσκο. Τὸ μνημεῖο ἀποπνέει τὴν αἴσθηση τοῦ ὄγκου καὶ τοῦ μεγέθους καὶ θὰ πρέπει νὰ σχετίζεται ἄμεσα μὲ τὴν κωνσταντινουπολίτικη παρουσία στὴ Μεγαλόνησο. Ἡ ἀπουσία νάρθηκος, ἡ τριμερὴς διάρθρωση τοῦ Ἱεροῦ καὶ οἱ σταυροειδεῖς νευρώσεις τοῦ τρούλλου συνδέουν τὸν Ἁγ. Προκόπιο μὲ μία σειρὰ ἀντίστοιχων ναῶν, ὅπως π.χ. τόν Ἁγ. Ἱλαρίωνα καὶ Βαρνάβα στὴν Περιστερώνα, τὸν Ἁγ. Λάζαρο στὴ Λάρνακα καὶ τόν Ἀπόστολο Βαρνάβα. Σὲ ὅλα τὰ μνημεῖα αὐτὰ παρατηρεῖται ἐπίσης μέσῳ τῆς διακόσμησης τοῦ ἐσωτερικοῦ τοῦ μνημείου ἡ προσπάθεια ἀνάδειξης μεγαλοπρέπειας καὶ πλούτου. Ἔτσι καὶ στὸν Ἅγιο Προ- Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 37

7 κόπιο τὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ναοῦ ἦταν διακοσμημένο μὲ τοιχογραφίες, μαρμαροθετήματα γλυπτὸ διάκοσμο, καθὼς ἐπίσης καὶ σύνθρονο. Δίπλα στὴ δυτικὴ θύρα τοῦ ναοῦ, στὴν ἀριστερὴ πλευρὰ εἶχε ἐντοιχισθεῖ λίθινο προσκυνητάριο γιὰ τὴν τοποθέτηση τῆς ἐφέστειας εἰκόνας τοῦ ναοῦ στὶς περιόδους λιτανείας καὶ ἑορτῶν. Σημαντικότατο ἐπίσης ἱστορικὸ στοιχεῖο ἀποτελεῖ ὁ ἐντοπισμὸς μίας γραπτῆς ἐπιγραφῆς στὸν ναό, ἡ ὁποία ἕνεκα τῶν ἱστορικῶν γεγονότων ποὺ ἀναφέρει ἀνάγει τὴ χρονολόγηση τοῦ μνημείου τουλάχιστον στὸ 10ο αἰώνα. Μπροστὰ ἀπὸ τὴν ἐπιγραφὴ αὐτὴ βρισκόταν ὑπόγειο ἁγίασμα. Ὁ ναὸς ἐπισκευάσθηκε τόσο κατὰ τὴν περίοδο τῆς Λατινοκρατίας, ὅσο καὶ στὴ σύγχρονη περίοδο. Στίς περιόδους ἐπισκευῶν θὰ ἀνάγεται καὶ ἡ τοποθέτηση τῶν πινακίων στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ τρούλλου. Λίθινη ἐγχάρακτη ἐπιγραφὴ στὸ ὑπέρθυρο μνημονεύει τὴ 2α Ἰουλίου 1918, ὡς χρονολογία περάτωσης ἐργασιῶν ἀνακαίνισης. Στὸ δυτικὸ τοῖχο τοῦ ναοῦ ἐντοιχισμένη πλάκα μνημονεύει τὴν κατασκευὴ τοῦ δαπέδου δαπάναις Ἀνδρέα Χ. Λούτσιου τὸ ἔτος Ἐνδεχομένως τότε νὰ ἀνακατασκευάσθηκε καὶ τὸ σημερινὸ μαρμαροθέτημα στὸ Ἱερό. Σὲ δύο τυφλὲς κόγχες ἐν εἴδει προσκυνηταρίων ἀπεικονίσθηκαν δύο ἔφιπποι ἅγιοι, ὁ Προκόπιος καὶ ὁ Γεώργιος. Οἱ τοιχογραφίες αὐτὲς ἔχουν ὑποστεῖ βανδαλισμοὺς μετὰ τὴν τουρκικὴ εἰσβολή. Αὐτὴ τοῦ ἁγ. Προκοπίου ἀνάγεται στὰ τέλη τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ φαίνεται πὼς ἀντέγραψε ἀντίστοιχη παράσταση ὑποκείμενου τοιχογραφικοῦ στρώματος. Τοιχογραφικὰ σπαράγματα καὶ ἄλλες τοιχογραφίες (π.χ. ἅγ. Ἀνδρόνικος καὶ Ἀθανασία) σώζονται διάσπαρτες σὲ ποικίλα σημεῖα τοῦ ναοῦ παραπέμποντας σὲ πλήρη εἰκονογράφηση τῆς ἐκκλησίας καὶ χρονολογοῦνται στὴ μεσαιωνικὴ περίοδο. Τίποτε δὲν σώζεται σήμερα ἀπὸ τὸ ξυλόγλυπτο εἰκονοστάσιο τοῦ ναοῦ. Τὸ 1975 ἐντοπίσθηκε σπασμένος καὶ ριγμένος στὸ ἔδαφος ὁ Ἐσταυρωμένος τοῦ εἰκονοστασίου. Σύγχρονο ἦταν καὶ τὸ κωδωνοστάσιο ποὺ κτίσθηκε στὴ βορειοανατολικὴ γωνία τοῦ ναοῦ σὲ νεογοτθίζοντα ρυθμό. Ὁ περίβολος τοῦ ναοῦ χρησιμοποιήθηκε ὡς κοιμητήριο. Σήμερα σπασμένοι σταυροὶ καὶ ἀνεσκαμμένα μνήματα στὴ νότια πλευρὰ τοῦ ναοῦ δηλώνουν τὸ πέρασμα τοῦ Τούρκου εἰσβολέα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, «Ἀρχιτεκτονικὴ καὶ τέχνη στὴν Κύπρο», στό: Ἱστορία τῆς Κύπρου (ἔκδ. Θ. Παπαδοπούλλου), Βυζαντινὴ Κύπρος, Λευκωσία, Ἵδρυμα Ἄρχ. Μακαρίου Γ, 2005, τ. Γ, μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία. Ch. Chotzakoglou, Christian Mosaics and Mural Paintings in the Occupied Areas of Cyprus: Preliminary Report on their Condition, στό: Sweet Land..., Lectures on the History and Culture of Cyprus (ἔκδ. J. Chrysostomides, Ch. Dendrinos), Camberley 2006, καὶ ἰδίως 123, εἰκ. 50. Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, εἰκ. σελ. 83. ΣΤ. ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ, Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου στὴ Σύγκραση Ἀμμοχώστου, στό: Περιλήψεις Δ Διεθνοῦς Κυπρολογικοῦ συνεδρίου (ἐπιμ. Χ. Χοτζάκογλου), Λευκωσία 2008, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

8 ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 39

9 ΤΟ ΒΕΒΗΛΩΜΕΝΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ, ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ ΑΓ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΣΥΓΚΡΑΣΗ, ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΟ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΣΗΜΕΡΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΘΗΚΕ. 40 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

10 ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ, ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ Ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Ἐξορινοῦ ἢ «τοῦ Ξορινοῦ», (ὅπως οἱ ντόπιοι τὸν ἀποκαλοῦσαν) ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ μεσαιωνικὰ μνημεῖα τῆς Ἀμμοχώστου, τὸ ὁποῖο ἔχει διατηρηθεῖ σὲ σχετικὰ καλὴ κατάσταση. Ὁ ναὸς ἀρχικὰ κτίθηκε ὡς μονόχωρος μὲ προεξέχουσα ἁψίδα καὶ στεγάσθηκε διὰ τριῶν σταυροθολίων, ἐνῶ ἡ ἁψίδα τοῦ διὰ τεταρτοσφαιρίου. Σὲ μεταγενέστερο στάδιο διευρύνθηκε πρὸς βορρᾶν καὶ νότον μὲ τὴν προσθήκη ἑνὸς ἀκόμη κλίτους σὲ κάθε πλευρά, στεγασμένου μὲ δύο σταυροθόλια καὶ μὲ προεξέχουσες ἁψίδες. Διακοσμήθηκε στὸ ἐσωτερικό του μὲ τοιχογραφίες διαφορετικῶν περιόδων, ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἔχει διασωθεῖ σήμερα ἀποσπασματικὸς τοιχογραφικὸς διάκοσμος τουλάχιστον τεσσάρων φάσεων. Ἐντυπωσιακὸ στὴν ἀνωδομὴ του εἶναι ἡ χρήση διαφορετικοῦ χρώματος λίθων, οἱ ὁποῖοι σχηματίζουν τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ. Ὁ ναὸς θεωρήθηκε πὼς ἦταν ἡ ἐκκλησία τῶν Νεστοριανῶν, ἡ ὁποία ἀναφέρεται σὲ ἔγγραφα τῆς περιόδου τῆς Λατινοκρατίας. Παρόλα αὐτὰ πρόσφατη μελέτη Ἰταλοῦ βυζαντινολόγου ἀμφισβήτησε τὴ διαδεδομένη αὐτὴ ἄποψη, ὑποστηρίζοντας πὼς στὸ ναὸ αὐτὸ θὰ ἐγκαταστάθηκε κοινότητα Μελκιτῶν ἢ Δυτικῶν Σύρων ἀπὸ τὸ Λίβανο, μετὰ τὴν πτώση τῶν σταυροφορικῶν βασιλείων στὰ χέρια τῶν Μουσουλμάνων. Στὴν ἄποψή του αὐτὴ ὁδηγήθηκε βάσει ἱστορικῶν, ἀρχιτεκτονικῶν ἀλλὰ καὶ εἰκονογραφικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν συνάδουν μὲ τίς θρησκευτικές πεποιθήσεις τῶν Νεστοριανῶν. Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κύπρου ἀπὸ τοὺς Τούρκους τὸ 1571 ὁ ἱερὸς ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου μετετράπη σὲ στάβλο γιὰ καμῆλες. Ἐπὶ Ἀγγλοκρατίας ὁ ναὸς παραχωρήθηκε ἀπὸ τὴν ἀποικιοκρατικὴ κυβέρνηση μὲ ἐνοίκιο στοὺς Ὀρθοδόξους καὶ ἀποτέλεσε τὸν ὀρθόδοξο ναὸ τῆς Ἀμμοχώστου ἕως τὸ Τὰ περισσότερα στοιχεῖα γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ μνημείου προέρχονται ἀπὸ τὶς περιγραφὲς καὶ τὰ σχέδια τοῦ Γάλλου Κ. Ἐνλάρ τὸ Τὸ 1936 κατεγράφη στὸ ναὸ φορητὴ εἰκόνα τῆς Ἀναλήψεως, χρονολογούμενη στὸ Σύμφωνα μὲ παλαιὰ παράδοση, ἂν κάποιος ἐπιθυμοῦσε νὰ ξεφορτωθεῖ κάποιον, μάζευε σκόνη ἀπὸ τὸ ναὸ καὶ τὴν ἄφηνε ἔξω ἀπὸ τὴν οἰκία τοῦ ἐχθροῦ του καὶ ἐκεῖνος ἐντὸς ἑνός ἔτους εἴτε θὰ πέθαινε, εἴτε θὰ ἐγκατέλειπε τὴν Κύπρο. Σήμερα τὸ ναὸ διαχειρίζεται παρανόμως τὸ ἀνεπίσημο «Πανεπιστήμιο Ἀνατ. Μεσογείου» τῆς Ἀμμοχώστου καὶ τὸν ἔχει βεβηλώσει μετατρέποντάς τον σὲ θέατρο, ὅπου δίδονται καλλιτεχνικὲς παραστάσεις. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: R. Gunnis, Historic Cyprus, Nicosia (1936) =1973, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, 43, 76 μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία, εἰκ. σελ. 79. M. Bacci, Syrian, Palaiologan and Gothic Murals in the Nestorian Church of Famagusta ΔΧΑΕ ΚΖ (2006) Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 41

11 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΣΥΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΕΞΟΡΙΝΟ Ο ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ, ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΣΕ ΘΕΑΤΡΟ 42 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

12 ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΞΟΡΙΝΟΣ ΑΠΟ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΑ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΦΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΕΞΟΡΙΝΟ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 43

13 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας Τραπέζας κεῖται τρία χιλιόμετρα βορείως τῆς Ἀχερίτου. Πρόκειται γιὰ κτίσμα τῆς περιόδου τῆς Λατινοκρατίας, τὸ ὁποῖο σήμερα εἶναι διαμορφωμένο στὸν ἀρχιτεκτονικὸ τύπο τοῦ τρίκλιτου τρουλλαίου ναοῦ. Τὸ κεντρικὸ κλίτος ἀπολήγει σὲ ἐξωτερικὰ διαμορφωμένη ἁψίδα ἐν ἀντιθέσει μὲ τὰ ἑκατέρωθεν κλίτη. Φαίνεται πὼς ὁ ναὸς ἀρχικὰ ἦταν δίκλιτος τρουλλαῖος καὶ σὲ μεταγενέστερη περίοδο ἐπεκτάθηκε πρὸς δυσμᾶς καὶ πρὸς νότον. Δὲν ἀποκλεῖται καὶ στὴν περίπτωση αὐτὴ νὰ ἔχουμε συγκατοίκηση Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν στὸν ἴδιο ναό, ἀλλὰ σὲ διαφορετικὸ κλίτος. Ὁ ναὸς μετὰ τὴν τουρκικὴ εἰσβολὴ χρησιμοποιήθηκε γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα ὡς μάνδρα προβάτων, ἀφοῦ προηγουμένως κτίσθηκαν πρόχειρα οἱ εἴσοδοί του. Σὲ μία ἀπὸ τὶς ἐπισκέψεις μας στὸ ναὸ διαπιστώθηκαν ἴχνη λαθρανασκαφῆς ἀπὸ ἀρχαιοκάπηλους, ἐνῶ στὴν τελευταία ἐπίσκεψή μας ὁλόκληρο τὸ δάπεδο τοῦ ναοῦ εἶχε ἀνασκαφεῖ ἐσωτερικὰ ἀπὸ ἀρχαιοκάπηλους. Φαίνεται πὼς στὸ δάπεδο τοῦ μεσαιωνικοῦ ναοῦ ὑπῆρχαν ταφές, τὶς ὁποῖες ἐντόπισαν ἀρχαιοκάπηλοι καὶ ἀφαίρεσαν τὸ περιεχόμενο ἀφήνοντας ἐντὸς μερικὰ σπασμένα ἀγγεῖα. Ὁ Κ. Ἐνλάρ, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται καὶ στὸ μνημεῖο αὐτὸ στὴ μελέτη του περιέργως δέν κάνει λόγο γιὰ τὶς τοιχογραφίες ποῦ κοσμοῦσαν τὸ ἐσωτερικό του. Ἀπὸ τὰ σπαράγματα ποὺ σώζονται σήμερα εἶναι ἐμφανὴς ἡ δράση ἀρχαιοκαπήλων, οἱ ὁποῖοι ἀποτοίχισαν ἀρκετὲς ἀπὸ τὶς τοιχογραφίες, ἐνῶ πολλὲς ἄλλες διακρίνονται σήμερα μισοκατεστραμένες στὸν τροῦλλο, στὰ σφαιρικὰ τρίγωνα καὶ στὶς κατώτερες ἐπιφάνειες. Οἱ τοιχογραφίες ἐντάσσονται στὸ κυπροαναγεννησιακὸ ρεῦμα τῆς ζωγραφικῆς ποὺ ἀναπτύχθηκε στὴ Μεγαλήνησο ἐπὶ Ἑνετοκρατίας καὶ κοσμοῦν τὸ δυτικὸ μόνο τροῦλλο καὶ τὶς ἐπιφάνειες κάτω ἀπὸ αὐτόν. Στὸ ναὸ διασώζονται ἐπίσης ἀξιόλογα δείγματα γλυπτικοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ διακόσμου τῆς Λατινοκρατίας, ἐνῶ ὅπως καὶ στὸν Ἅγ. Γεώργιο τὸν Ἐξορινό, οἱ δόμοι τῆς ὀροφῆς σχηματίζουν σταυρό. Λίθινη ἐγχάρακτη ἀνορθόγραφη ἐπιγραφὴ στὸ νότιο, ἐξωτερικὸ τοῖχο τοῦ ναοῦ διασώζει τὴν πληροφορία τῆς ἀνακαίνισης στὸ 16ο αἰώνα. Πιστεύεται πῶς ὁ ναὸς τῆς Παναγίας Τραπέζας ἀποτελοῦσε τὸν κεντρικὸ ναὸ τοῦ μεσαιωνικοῦ οἰκισμοῦ, ὁ ὁποῖος σταδιακὰ ἐρημώθηκε, ἀφήνοντας τὴν ἐκκλησία ὡς μοναδικὸ σῆμα μνήμης τῆς ἱστορίας τοῦ τόπου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: C. Enlart, Gothic Art and the Renaissance in Cyprus (D. Hunt), London (1899) =1987, Χ. ΧΟΤΖΑΚΟΓΛΟΥ, Τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα στὴν Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Λευκωσία, Μουσεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, =2009, μὲ περαιτέρω βιβλιογραφία. ΙΩ. ΗΛΙΑΔΗ, Ἡ Κυπροαναγεννησιακὴ ζωγραφικὴ στὴ χερσόνησο τῆς Καρπασίας, στό: Πρακτικὰ Α Παγκαρπασιακοῦ Συνεδρίου, Λεμεσὸς (ὑπὸ ἔκδοσιν). 44 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

14 ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΑΠΟ ΝΟΤΙΟΔΥΤΙΚΑ ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΑΝΕΣΚΑΜΜΕΝΟ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ (2007) ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΟΥΛΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 45

15 ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΑΘΡΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ, ΑΧΕΡΙΤΟΥ 46 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

16 Οἱ Ὀρθόδοξοι Ναοί τῶν Βαρωσίων Δρ Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου * Οἱ ναοί τῆς πόλης τῶν Βαρωσίων ἐλάχιστα ἤ καθόλου ἀπασχόλησαν τούς ἐρευνητές στό παρελθόν. Αὐτό ὀφείλεται κατά κύριο λόγο στή στροφή τῆς ἔρευνας πρός τά μεσαιωνικά μνημεῖα τῆς παλιᾶς πόλης τῆς Ἀμμοχώστου. Σήμερα, ἐπειδή μεγάλο μέρος τῆς πόλης τῶν Βαρωσίων εἶναι ἀπροσπέλαστο λόγω τῆς τουρκικῆς παράνομης κατοχῆς του οἱ ναοί εἶναι ἀδύνατον νά ἐρευνηθοῦν καί ἡ κατάσταση διατήρησής τους εἶναι μᾶλλον κακή λόγω τῆς μακροχρόνιας ἐγκατάλειψής τους καί τῆς κακόβουλης λεηλασίας τους 1. Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ μία πρώτη προσέγγιση τῶν μνημείων αὐτῶν, καθώς καί ἀνθρώπων πού σχετίστηκαν μέ αὐτά, κληρικῶν καί λαϊκῶν καί πού γνωρίζουμε τά ὀνόματά τους. Ο ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Γιά τήν ἀρχιτεκτονική τοῦ ναοῦ ἐλάχιστα στοιχεῖα εἶναι γνωστά, ἐνῶ ἡ δημοσιευμένη φωτογραφία δέν μπορεῖ νά βοηθήσει 2. Ἦταν μία δρομική ξυλόστεγη βασιλική. Στή δυτική πλευρά ὑπῆρχε σκεπαστή στοά (ἡλιακός) 3. Ὁ ναός ἔχει κωδωνοστάσιο πού ἀποτελεῖται ἀπό τρεῖς στάθμες. Ὁ Ἅγιος Νικόλαος ἦταν ὁ κεντρικός ναός τῆς πόλης, στόν ὁποῖο ἐτελοῦντο οἱ ἐπίσημες δοξολογίες γιά τίς ἐθνικές ἑορτές 4. Ὁ Καθεδρικός Ναός Ἁγίου Νικολάου Βαρωσίων πρίν ἀπό τήν τουρκική εἰσβολή. * Ὁ δρ. Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου εῖναι μέλος ΣΕΠ τοῦ Ἀνοικτοῦ Πανεπιστημίου Κύπρου, Πρόεδρος τῆς Ἑταιρείας Κυπριακῶν Σπουδῶν. 1 Οἱ εἰκόνες τῶν ναῶν καταγράφηκαν ἀπό τήν Ἀρχαιολόγο Χρυσούλλα Μπαλτογιάνη, ἀλλά οἱ σημειώσεις της παραμένουν ἀδημοσίευτες. 2 Κούμα Μ., Τά παληά Βαρώσια καί ἡ παληά Ἀμμόχωστος. Προσωπικές ἀναμνήσεις καί ἐντυπώσεις, Ἀμμόχωστος 1971, Φωτογραφία τοῦ ἡλιακοῦ βλ. στό ἔνθετο Χρονικό τῆς ἐφημερίδας Πολίτης, 18 Ἰανουαρίου Κούμας, Βαρώσια, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 47

17 Ἐφημέριοι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ Παπά Νικόλας ὁ Κούντουρος, ὁ Παπά Νικόλας ὁ Δερυνιώτης καί ὁ Παπαλαμπρής, ὁ ὁποῖος εἶχε πρωτοψάλτη τόν Χαράλαμπο Γαβριηλίδη 5. Τελευταῖος ἱερέας τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἦταν ὁ π. Γεώργιος Ἀριστείδου ἀπό τό Βουνί Λεμεσοῦ, τώρα στόν προσφυγικό οἰκισμό τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος στή Λευκωσία. Ἐκκλησιαστικός ἐπίτροπος τοῦ Ἁγίου Νικολάου διετέλεσε καί ὁ Λουκᾶς Γεωργίου, δήμαρχος τῆς Ἀμμοχώστου 6. Νεωκόροι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ ΧατζηΧρῆστος Χατζηλοϊζής καί στή συνέχεια ὁ Θεοχάρης Θεοχάρους (ὡς 1974) 7. Καί οἱ δύο ἀπεβίωσαν στή Λεμεσό. Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Ὁ ναός ἦταν ἀρχικά μονόχωρος πού ἐπεκτάθηκε καί ἔγινε δίκλιτος. Ὁ ναός ἐπεκτάθηκε τό 1953 κ. ἑξ. ἀπό τόν ἀρχιτέκτονα Μίχ. Ἰ. Κοκκίνου 8. Στό κέντρο τοῦ ναοῦ, κατεβαίνοντας δύο σκαλοπάτια, βρισκόταν σέ κόγχη ἡ προσκυνηματική εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Κατά τήν Μιχαηλίδου ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας εἶχε ἐπιζωγραφιστεῖ τήν ἐποχή πού ἐπεκτάθηκε ὁ ναός 9. Τό δάπεδο ἦταν μαρμαροθετημένο 10 καί ἴσως ὑποδηλώνει ὅτι στή θέση αὐτή ὑφίστατο παλαιότερος ναός. Στό Βυζαντινό Μουσεῖο τοῦ Ἱδρύματος Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ στή Λευκωσία φυλάσσεται φορητή εἰκόνα τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου πού προέρχεται ἀπό τό ναό τῆς Ἁγίας Ζώνης 11. Ἄλλη εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Ὁδηγήτριας τοῦ 16ου αἰώνα ἀπό τόν ἴδιο Ὁ ναός τῆς Ἁγίας Ζώνης μετά τό ναό πού ἦταν στήν κατοχή τοῦ Aidin 5 Ό.π., Ό.π., Πληροφορία τοῦ ἐγγονοῦ του π. Θεοχάρη Θεοχάρους. Ὁ Χατζηχρῆστος γιά τίς πολλές ἐλεημοσύνες τοῦ κατηγορήθηκε ὅτι ἔπαιρνε χρήματα ἀπό τό παγκάρι καί ὁδηγήθηκε στόν Ἀρχιεπίσκοπο Λεόντιο γιά νά τόν δικάσει. Ἀφοῦ τόν ἐξέτασε τόν βρῆκε ἀθῶο, ἀλλά τόν παρακάλεσε νά παραιτηθεῖ γιά νά ἡσυχάσουν οἱ κατήγοροί του, ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ. 8 Κύρρης, Ἱστορία τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ἀμμοχώστου ἰδίως δέ τοῦ Ἑλληνικοῦ Γυμνασίου Ἀμμοχώστου, Λευκωσία , 240, εἴκ. 38, Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Πληροφορία Ἀνδρέα Χατζηχριστοδούλου ἐξ Ἀγγαστίνας, κατοίκου Ἁγίου Μέμνονος. 11 Ἰ. Ἠλιάδης, Ὁδηγός ἔκθεσης, Εἰκόνες τῆς Παναγίας στό Βυζαντινό Μουσεῖο. Ναοί καί ἀπεικονίσεις της στήν τέχνη τῆς Κύπρου, 31 Μαρτίου-30 Σεπτεμβρίου 2009, [Λευκωσία 2009], Κύπρος ἡ λεηλασία ἑνός πολιτισμοῦ, Ἀθήνα 2000, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

18 Dikmen κατασχέθηκε ἀπό τήν Ἀστυνομία τοῦ Μονάχου 12. Μία τρίτη εἰκόνα πού ἀπεικονίζει τήν Παναγία Γαλακτοτροφοῦσα, κυπροαναγεννησιακῆς (γνωστῆς καί ὡς ἰταλοβυζαντινῆς) τεχνοτροπίας, ἐπαναπατρίστηκε τό 2009 μέ ἐνέργειες τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου Β καί ἐκτίθεται στό Βυζαντινό Μουσεῖο τοῦ Ἱδρύματος Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ 13. Ἐφημέριοι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ Ἱερομόναχος Βαρνάβας, ὁ Παπά Γεώργιος Καντούνας καί ὁ διάκονος Ἰωσήφ, μετέπειτα οἰκονόμος τῆς Μονῆς Ἀποστόλου Ἀνδρέου. Οἱ τελευταῖοι κληρικοί τοῦ ναοῦ ἦταν ὁ παπά Κυριάκος καί ὁ διάκονος Σταῦρος Σαράντης. Ὁ π. Σταῦρος μετά τήν εἰσβολή λειτουργοῦσε στόν Ἅγιο Δομέτιο στή Λευκωσία 14. Οἱ ψάλτες τοῦ ναοῦ ἦταν οἱ Γεώργιος Παντελίδης 15, Ἀντώνιος Παπαδόπουλος, δικηγόρος, Ἀναστάσης Κονναρῆς 16 καί ὁ Κυριάκος Ψάλτης, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε στόν προσφυγικό συνοικισμό Βρυσούλλων. Ἐκκλησιαστικοί ἐπίτροποι τῆς Ἁγίας Ζώνης διετέλεσαν ὁ ΧατζηΕυαγγέλης Λοίζου, δήμαρχος καί Πρόεδρος τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας 17 καί ὁ Νικόλαος Παπαδόπουλος (Σίσκος) 18 Στή δυτική ἄκρη τῆς ἐκκλησίας ὑπῆρχαν οἱ παλιοί νοτάδες (κελιά). Στούς χώρους αὐτούς στεγάστηκε τό Σχολαρχεῖο ( ) καί ἀκολούθως οἱ πρῶτες τάξεις τοῦ Γυμνασίου στά πρῶτα χρόνια τῆς ἵδρυσής του 20. Στή συνέχεια τά κελιά χρησιμοποιήθηκαν ὡς κατοικία τοῦ ἱερέως 21. Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ 22 Καμαροσκέπαστος μονόκλιτος ναός πιθανῶς μεσαιωνικός μέ μεταγενέστερες ἐπεμβάσεις. Τά περιουσιακά στοιχεῖα καί τά ἀντικείμενα τοῦ ναοῦ σημειώνονται στόν Κώδικα 7 τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου. Ἐφημέριοί του ναοῦ διετέλεσαν ὁ παπά Μιχαήλ 23 καί ὁ π. Πιερής Ἠλία (μέχρι τό 1974) 24. Ψάλτης τοῦ ναοῦ ἦταν κάποιος Φώτης 25. Στήν αὐλή τοῦ ναοῦ ὑπῆρχε Ὁ ναός τοῦ Τιμίου Σταυροῦ μετά τό Ὅ.π., Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. 15 Κούμας, Βαρώσια, Ὅ.π., Ὅ.π., 37. Γιά φωτογραφία τοῦ Λοϊζου βλ. Κύρρης, Μέση Ἐκπαίδευση, εἰκ Ὅ.π., Βαρώσια, Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Κύρρης, Μέση Ἐκπαίδευση, 241, εἰκ Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Κούμας, Βαρώσια, Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. Μετά τό 1974 διετέλεσε ἱερέας στό ναό τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Ἐλεήμονος στή Λεμεσό. 25 Κούμας, Βαρώσια, 26. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 49

19 Ὁ ναός τοῦ Τιμίου Σταυροῦ σέ φωτογραφία τοῦ τέλους τοῦ 19ου αἰώνα (Ἀρχεῖο Πολιτιστικοῦ Ἱδρύματος Τραπέζης Κύπρου). Εἴσοδος κοιμητηρίου Τιμίου Σταυρού (πρόσφατη φωτογραφία). κοιμητήριο πού περιβαλλόταν ἀρχικά μέ περιτοίχισμα. Τό κοιμητήριο ἐγκαταλείφθηκε ὅταν δημιουργήθηκε τό νέο κοιμητήτριο 26. Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσίαζε ἡ πύλη τοῦ κοιμητηρίου στό ἀέτωμα τῆς ὁποίας ὑπῆρχε ψηφιδωτή παράσταση τῆς εἰς Ἅδου Καθόδου τοῦ Χριστοῦ (20ός αἰ.), βυζαντινῆς τεχνοτροπίας. Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Ὁ ναός κτίστηκε τό 16ο αἰώνα καί ἐπεκτάθηκε στή συνέχεια. Ἀπό τήν ἀρχική φάση σώζεται μόνο ἡ ἁψίδα τοῦ ἱεροῦ 27. Ὁ ναός εἶναι μονόκλιτος καί ξυλόστεγος, σχετικά μεγάλων διαστάσεων. Ἡ ὀροφή του σήμερα ἔχει πέσει καί ἡ κατάσταση διατήρησής του εἶναι κακή. Μέσα στό ναό ὑπῆρχε τάφος τῆς ἐποχῆς τῆς Βενετοκρατίας 28. Τά περιουσιακά στοιχεῖα καί τά ἀντικείμενα τοῦ ναοῦ σημειώνονται στόν Κώδικα 8 τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου. Ἐφημέριοί του ναοῦ διετέλεσαν ὁ Παπά Πέτρος 29, ὁ Παπά Δημήτρης Ζήσιμος καί ψάλτες ὁ δάσκαλος Μιχαήλ Γ. Ζήσιμος καί ὁ Στυλιανός 30. Ο ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΠΗΛΙΩΤΙΣΣΗΣ Ὁ μεσαιωνικός ὑπόγειος ναός καταγράφεται στόν Κώδικα 8 ὡς τῆς «σπηλιοτίσσης». Ὁ ναός ἦταν γνωστός τούς μεσαιωνικούς χρόνους ὡς Santa Maria della Cava 31. Τά περιουσιακά στοιχεῖα καί ἀντικείμενα τοῦ ναοῦ σημειώνονται στόν Κώδικα 8 τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου. Ἡ παλαιά εἰκόνα τῆς Παναγίας ἦταν καλυμμένη μέ ἀργυρεπίχρυση ἐσθήτα καί ἦταν κτυπημένη στή μία γωνιά της. Ὁ νέος ναός ἀνεγέρθηκε σύμφωνα μέ τό σχέδιο τοῦ ἀρχιτέκτονα Μ. Κοκκίνου πάνω ἀπό τήν εἴσοδο τοῦ σπηλαιώδους ναοῦ τῆς Παναγίας 32. Πάνω ἀπό τό σπήλαιο εἶχε ἀνεγερθεῖ κωδωνο- 26 Μιχαηλίδου, Βαρώσι, Yapicioglou, Kuzey Kibris,taki, Ὅ.π. 29 Κούμας, Βαρώσια, Ὅ.π., Yapicioglou, Kuzey Kibris,taki, Κύρρης, Μέση Ἐκπαίδευση, Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o

20 Ὁ ναός τῆς Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας στό Κάτω Βαρώσι μετά τό στάσιο τεσσάρων σταθμῶν, τό ὁποῖο κατεδαφίστηκε μετά τήν ἀνέγερση τοῦ ὑφιστάμενου κωδωνοστασίου 33. Τίς εἰκόνες τοῦ ναοῦ εἶχε ζωγραφίσει ὁ Σολωμός Φραγκουλίδης. Ἐφημέριοι τοῦ ναοῦ διετέλεσαν ὁ Παπά Πέτρος, ὁ Παπά Δημήτρης Ζήσιμος καί ψάλτες ὁ δάσκαλος Μιχαήλ Γ. Ζήσιμος 34 καί ὁ Στυλιανός 35. Τελευταῖος ἱερέας τῆς Χρυσο σπηλιώτισσας ἦταν ὁ π. Παναγιώτης Παναγίδης ἀπό τήν Τριμίκληνη 36. Ὁ ναός μετά τήν κατάληψη τῆς πόλης βεβηλώθηκε, λεηλατήθηκε καί μετατράπηκε σέ τέμενος μέ τήν ὀνομασία ULU CAMI 37. Μέσα στήν ὑπόγεια κρύπτη ὑπάρχουν λίγα στασίδια καί μία μεγάλου μεγέθους εἰκόνα τῆς Βάπτισης τοῦ Χριστοῦ τοῦ 16ου αἰώνα, ἡ ὁποία λόγω διαστάσεων δέν χωροῦσε νά βγεῖ ἀπό τήν χαμηλή εἴσοδο καί δέν ἐκλάπη. Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΛΟΥΚΑ Ὁ ναός τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ ἦταν καθολικό μικρῆς Μονῆς πού ἤκμασε κατά τήν περίοδο τῆς Βενετοκρατίας καί τῆς Τουρκοκρατίας. Ὡς πρός τόν ἀρχιτεκτονικό του τύπο ἦταν μονόκλιτος, καμαροσκέπαστος. Γιά το κτίσιμό του εἶχε χρησιμοποιηθεῖ πωρόλιθος. Γκρεμίστηκε λίγο πρίν τό 1974 καί στή θέση του ἄρχισε νά ἀνεγείρεται ἄλλος ναός πού ἔμεινε ἡμιτελής λόγω τῆς τουρκικῆς κατοχῆς τῆς πόλης 38. Ἐφημέριος του ναοῦ διετέλεσε ὁ Οἰκονόμος Ἠρακλείδιος, γνωστός καί ὡς ὁ Κονόμος τ ἈϊΛουκά 39. Ἀρχιερατικός ἐπίτροπος Ἀμμοχώστου διετέλεσε ὁ π. Εὐστάθιος, ὁ ὁποῖος ἦταν καί ἱεροκήρυκας 40. Μετά τήν εἰσβολή πῆγε στό Ἅγιο Ὅρος, ὅπου καί ἀπεβίωσε, ἀφήνοντας φήμη ὁσίου ἀνδρός. Τελευταῖος ἐφημέριος τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ ὑπῆρξε ὁ Πρωτοπρ. Ἐλευθέριος Χριστοδούλου ἀπό τή Δερύνεια, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε στή Λευκωσία, ὅπου διετέλεσε ἐφημέριος τοῦ Ἁγίου Δομετίου. Ὡς διάκονος ὑπηρετοῦσε στό ναό μέχρι τό 1974 ὁ Πρωτοπρ. Εὐέλθων Χαραλάμπους, νῦν προϊστάμενος τοῦ ἱ. ναοῦ Ἁγ. Δημητρίου Παραλιμνίου. 33 Γιά φωτογραφία τοῦ παλαιοῦ κωδωνοστασίου, βλ. Ό.π., 225, εικ Γιά φωτογραφία τοῦ Μιχαήλ Γ. Ζήσιμου, βλ. Κούμας, Βαρώσια, Ὅ.π., Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. Ὁ π. Παναγιώτης μετά τήν εἰσβολή τοῦ 1974 διετέλεσε ἐφημέριος τοῦ ναοῦ τῆς Καθολικῆς στή Λεμεσό. Ὁ π. Παναγιώτης ἀπεβίωσε στίς 10 Δεκεμβρίου 2007 σέ ἡλικία 86 ἐτῶν καί κηδεύθηκε στίς 12 Δεκεμβρίου 2007 ἀπό τό ναό τῆς Παναγίας Ἐλεούσας στήν Τριμίκλινη, βλ. Ἐφημερίδα Ὁ Φιλελεύθερος, 12 Δεκεμβρίου 2007 ὅπου δημοσιεύεται καί φωτογραφία τοῦ ἀποθανόντος. 37 Yapicioglou, Kuzey Kibris,taki, Yapicioglou, Kuzey Kibris,taki, Κούμας, Βαρώσια, 26, Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 5ο - 6o 51

Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου

Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου Ἅγιος Πανάρετος, ἐπίσκοπος Πάφου ὁ ἐκ Περιστερωνοπηγῆς Ἀμμοχώστσου «Τόν τῆς Πάφου ποιμένα θεῖον Πανάρετον, ὡς Χριστοῦ ἱεράρχην ἀνευφημήσωμεν» μᾶς καλεῖ ὁ ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλησίας τήν 1η Μαΐου. Γιατί ἀκριβῶς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2016 Εκκλησίες της Σωτήρας. Πρόγραμμα Μαθητικών Θρησκευτικών Περιηγήσεων «Συνοδοιπόροι στα ιερά προσκυνήματα του τόπου μας»

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2016 Εκκλησίες της Σωτήρας. Πρόγραμμα Μαθητικών Θρησκευτικών Περιηγήσεων «Συνοδοιπόροι στα ιερά προσκυνήματα του τόπου μας» ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2016 Εκκλησίες της Σωτήρας Πρόγραμμα Μαθητικών Θρησκευτικών Περιηγήσεων «Συνοδοιπόροι στα ιερά προσκυνήματα του τόπου μας» ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγία Θέκλα Βρίσκεται 7χλμ νότια από το κέντρο της Σωτήρας.

Διαβάστε περισσότερα

Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ

Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ο Μητροπολιτικός Ναός της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας - Αμμοχώστου είναι αφιερωμένος στον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Ὅ.π., 26. 14. Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. 15. Κούμας, Βαρώσια, 37. 16. Ὅ.π., 25. 17

Ὅ.π., 26. 14. Πληροφορία π. Θεοχάρη Θεοχάρους. 15. Κούμας, Βαρώσια, 37. 16. Ὅ.π., 25. 17 Dikmen κατασχέθηκε ἀπό τήν Ἀστυνομία τοῦ Μονάχου 12. Μία τρίτη εἰκόνα πού ἀπεικονίζει τήν Παναγία Γαλακτοτροφοῦσα, κυπροαναγεννησιακῆς (γνωστῆς καί ὡς ἰταλοβυζαντινῆς) τεχνοτροπίας, ἐπαναπατρίστηκε τό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, ἤτοι τοῦ Νέου Ἔτους, Συμεὼν ὁσίου τοῦ Στυλίτου, τῶν Ἁγίων 40 Γυναικῶν, Ἀμμοῦν Διακόνου Ἑσπερινός-Παράκληση 18:00-19:00 06:30-08:30 2 4 6 8 Μάμαντος Μεγαλομάρτυρος,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

01 Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ

01 Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Το περίτεχνο τέμπλο του Αγίου Γεωργίου με τα πλευρικά τμήματά του Α Ν Α Δ Ε Ι Ξ Η Τ Ω Ν Μ Ε Τ Α Β Υ Ζ Α Ν Τ Ι Ν Ω Ν Μ Ν Η Μ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Όπου και να βρεθεί κανείς τον Δεκαπενταύγουστο μοσχοβολά η χάρη Της. Αυτή θα σε οδηγήσει να ανάψεις ένα κερί και να γιορτάσεις μαζί Της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου.

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. ΠΡΙΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ 1974 ΜΕΤΑ ΣΗΜΕΡΑ Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη Δασκάλα Ελένη Μιχαήλ Το Μοναστήρι Του Απόστολου Αντρέα Το μοναστήρι του Αποστόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης Ἀθανάσιος Παπαγεωργίου Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΤΕΜΠΛΟΥ-ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης τῆς Θείας Λειτουργίας, προσαρμόζεται στὶς λειτουργικὲς ἀνάγκες. Ἔτσι διαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Ενότητα A: Παλαιοχριστιανική Τέχνη (2 ος αι. αρχές 7 ου αι.) - Παλαιοχριστιανική και Προεικονομαχική Εικονογραφία. Στουφή - Πουλημένου Ιωάννα Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη [Οδηγοί Βυζαντινών Μνημείων της Κύπρου], Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Λευ κωσία 2007,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ 10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Συντονιστής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βολιώτης, Θεολόγος Νομικός, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Φανουρίου Ιλίου 11. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ Σ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Διεύθυνση Ταχ. Κώδικας Επαρχία

Σχολείο Διεύθυνση Ταχ. Κώδικας Επαρχία ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Αριστείδη Χαραλάµπους 8 2008 Στρόβολος ΛΕΥΚΩΣΙΑ 22316439 22316445 22315562 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ Α' Κυριάκου Μάτση 26 2368 Άγιος Δοµέτιος ΛΕΥΚΩΣΙΑ 22776530

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

MΑΡΚΟΠΟΥΛΟ ΤΑ ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ

MΑΡΚΟΠΟΥΛΟ ΤΑ ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ MΑΡΚΟΠΟΥΛΟ ΤΑ ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ ΠΑΝΑΓΙΑ ΒΑΡΑΜΠΑ Βόρεια απ την πόλη του Μαρκόπουλου βρίσκεται η κομψότατη μικρή εκκλησία της Παναγίας Βαραμπά. Ο ναός ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ. Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου...

ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ. Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου... ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου... Ας ξεκινήσουμε με το Ωδείο... Το ρωμαϊκό Ωδείο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΝΟΤΙΑ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΝΟΤΙΑ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΝΟΤΙΑ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Project ΑΝΝΑ ΑΝΕΜΟΓΙΑΝΝΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΑΝΕΜΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΑ ΑΡΓΥΡΙΟΥ ΤΑΒΙΘΑ ΓΡΑΜΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ ΝΟΤΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΝΟΤΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Η νότια πλαγιά της Ακρόπολης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση μνημείου Ιερός Ναός Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα της Κύπρου

Παρουσίαση μνημείου Ιερός Ναός Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα της Κύπρου Παρουσίαση μνημείου Ιερός Ναός Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα της Κύπρου Ο Άγιος Λάζαρος καταγόταν από τη Βηθανία και ήταν φίλος του Χριστού. Γνωστό σε όλους τους χριστιανούς είναι το θαύμα της ανάστασης του

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Άγιος Θύρσος, Άγιος Φίλων, Απόστολος Ανδρέας από ναό Αγίας Τριάδας Ριζοκαρπάσου Εκκλησίες Αφέντρικας Χάρτης Leonida Attar (1542) Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι στην Καρπασία

Διαβάστε περισσότερα

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης Σύγχρονη Συνάντηση με την Παράδοση Ομαδική Εργασία Μνημειακού Χαρακτήρα Ομάδα 1 Γυμνάσιο Χρησιμοποιώντας την παραδοσιακή ξυλογλυπτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΕΝΑΝ ΕΥΓΕΝΗ ΣΚΟΠΟ

ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΕΝΑΝ ΕΥΓΕΝΗ ΣΚΟΠΟ Οικουµενικόν Πατριαρχείον Ορθόδοξος Μητρόπολις Βελγίου Εξαρχία Κάτω Χωρών και Λουξεµβούργου ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΕΝΑΝ ΕΥΓΕΝΗ ΣΚΟΠΟ ΑΓΟΡΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟY ΝΑΟY ΣΤΟ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ Η Ορθόδοξος Μητρόπολις Βελγίου και Εξαρχία Κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Ελληνικά 1 Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Δεν έχουμε πληροφορίες για το πότε κτίστηκε η Μονή, πιθανότατα όμως να τοποθετείται στα μέσα του 16 ου αιώνα. Η εκκλησία είναι το παλαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

Μοναστήρια - Εκκλησίες

Μοναστήρια - Εκκλησίες Μοναστήρια - Εκκλησίες Αρμενομονάστηρο (Μοναστήρι Σουρπ Μαγκάρ) Το μοναστήρι Σουρπ Μαγκάρ (Άγιος Μακάριος) είναι το μοναδικό αρμενικό μοναστήρι στην Κύπρο και ο πιο σημαντικός αρμενικός εκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΘΕΣΣΑΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΒΟΛΟΣ 2011 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Το αρχαίο θέατρο Φθιωτίδων Θηβών

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική Κοινότητα Περίκλειας

Τοπική Κοινότητα Περίκλειας Τοπική Κοινότητα Περίκλειας Σε υψόµετρο 580 µέτρων και µεταξύ των βουνών Τζένας και Πάικου, µόλις 7,5 χιλιόµετρα από τα ελληνοσκοπιανά σύνορα, σαν από θαύµαα κρατήθηκε ζωντανή η Περίκλεια, από τη συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακρωτήρι Το Ακρωτήρι της Θήρας είναι ο σημαντικότερος προϊστορικός οικισμός των Κυκλάδων. Διατηρήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό Θέρμη 25/10/2013 Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 35 χρόνων των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη. Τον εορτασμό των 35 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον πίνακα η χρονιά που είχε τους περισσότερους κατοίκους είναι το 2011.

Σύμφωνα με τον πίνακα η χρονιά που είχε τους περισσότερους κατοίκους είναι το 2011. Στυλιάνα Ζυμαρά Σωτήρα Αμμοχώστου Ιστορία Η Σωτήρα είναι κωμόπολη της Επαρχίας Αμμοχώστου της Κύπρου, κοντά στην πόλη της Αμμοχώστου. Η Σωτήρα είναι παραλιακό χωριό και κατέχει μια μπλε σημαία για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ταχ. Δ/νση : Τέρμα Ερυθρού Σταυρού Τρίπολη Ταχ.Κώδικας : 22100 Πληροφορίες : ΣΤΑΜΑΤΙΝΑ ΞΥΓΚΟΥ Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ιστορικό Τα Μετέωρα αποτελούν, μετά το Άγιο Ορος, το μεγαλύτερο και με συνεχή παρουσία από την εποχή της εγκατάστασης των πρώτων ασκητών μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

Ο ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ Ο ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ Α. Ιστορία. Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου κτίσθηκε στον χώρο της Μονής του Αγίου Ιωάννου του Πίπη. Η μονή αυτή ήταν αφιερωμένη στον Ευαγγελιστή

Διαβάστε περισσότερα