(Βιέννη 2008): Η τραγική ανάγνωση της ιστορίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "15-01-08 (Βιέννη 2008): Η τραγική ανάγνωση της ιστορίας"

Transcript

1 (Βιέννη 2008): Η τραγική ανάγνωση της ιστορίας Από τον Σωτήρη Μανωλόπουλο Η αίσθηση του τραγικού Η µοναδική σχέση που αναπτύσσουµε µε τις εσωτερικές µας διαδικασίες καθορίζει την ταυτότητά µας, η ιστορία της οποίας συνίσταται από τις ασυνείδητες επιλογές που έχουµε κάνει για να γίνουµε τα πρόσωπα που είµαστε και από τα κοµβικά σηµεία της ανάπτυξης της ειδικής σκέψης που διέπει την λειτουργία µας. Οι δεσµοί µας µε σηµαντικά συµβάντα και πρόσωπα της συλλογικής µας ιστορίας ορίζουν την θεσµική µας ταυτότητα η οποία ενισχύει την ειδική λειτουργία µας αλλά επίσης είναι πρόξενος ναρκισσιστικών προβληµάτων που την υπονοµεύουν (Grinberg 1990, σελ.118, Parsons 2000, σελ.70). Όταν αναλαµβάνουµε να υπηρετήσουµε µια δηµόσια λειτουργία (π.χ. να επιτελέσουµε µια εκπαιδευτική ή διοικητική δραστηριότητα) εισερχόµαστε σε µια διεργασίαπεριβάλλον (µια περιβάλλουσα διαδικασία), µια ιστορία που έχει αρχίσει πριν από µας. Πρόκειται για µια προ-ϋπάρχουσα τάξη πολιτισµού, ένα σύστηµα ερµηνείας του κόσµου. Μας θυµίζει την διαδικασία των νοηµάτων στην οποία το βρέφος εµβαπτίζεται από τη µητέρα του δια µέσου των ήχων της φωνής της (Aulagnier 1975). Οι ψυχαναλυτικές εταιρείες είναι θεσµοί που δίνουν νοήµατα- κοινές αφηγήσεις- που περιβάλλουν (περιέχουν και συγκρατούν) τις λειτουργίες που τα µέλη τους υπηρετούν. Έτσι, λοιπόν, οι δηµόσιες λειτουργίες είναι πολιτικές, κληρονόµοι των µεταβατικών αντικειµένων, µε την έννοια ότι µεσολαβούν µεταξύ εσωτερικών ατοµικών δυναµικών και οµαδικών διεργασιών: θέτουν τα µνηµονικά ίχνη επί σκηνής- στις σχέσεις, µέσα στον χρόνο- για να τα ιστορικοποιήσουµε. Η εξέλιξη του πολιτισµού, σύµφωνα µε τον Φρόιντ (1930) παρουσιάζει τον αγώνα µεταξύ των ενορµήσεων της ζωής και της καταστροφής. Η εξέλιξη ενός θεσµού παρουσιάζει επαναλήψεις συγκρούσεων και τραυµάτων που έχουν αναπαρασταθεί και συνιστούν την ιστορία µας. Παρουσιάζει, επίσης, την καταστροφή της ιστορικής αλήθειας, Στην πρώτη περίπτωση δίνουµε νοήµατα και κάνουµε ένα παρελθόν από τις επαναλήψεις. Στη δεύτερη εκκενώνουµε τα νοήµατα µε έναν παντοδύναµο τρόπο. Η ιστορία λειτουργεί σαν µια επίµονη διάσταση των θεσµών µας, υποστήριξε ο Arlow (1972, σελ ), συνοψίζοντας την εργασία του ως µέλος της επιτροπής για την ψυχαναλυτική εκπαίδευση της ιεθνούς Ψυχαναλυτικής Ενώσεως, ως εξής: Οι οργανωµένες 1

2 οµάδες που πασχίζουν να µεταδώσουν ένα σώµα γνώσης στις επόµενες γενιές δηµιουργούν ένα ψυχολογικό κλίµα που θα αναπτύξει στους εκπαιδευόµενους τα ιδεώδη, τις στάσεις και τις προσωπικές ιδιότητες που είναι ουσιώδεις για το επάγγελµα. Οι στόχοι αυτοί δεν µπορούν να επιτευχθούν µε την αντικειµενική µετάδοση πληροφοριών. Το µέσον είναι η ταύτιση µε ηγετικές φυσιογνωµίες που µπορούν να ανταποκριθούν στο συλλογικό ιδεώδες του εγώ. Είναι επόµενο ότι οι οµαδικές µυθολογίες διαποτίζουν τους θεσµούς µας. Μεταφράζονται σε θεσµοποιηµένες πρακτικές και αναγνωρίζονται ως τελετουργίες. Ο κίνδυνος, λοιπόν, είναι οι θεσµοί να εκτρώσουν τις λειτουργίες τους και να τις µειώσουν σε µηχανικές τελετουργίες. Ο Arlow µελέτησε τυπικές φαντασιώσεις ως πηγές της µυθολογίας της µετάδοσης της γνώσης σε λόγια επαγγέλµατα όπου η παντογνωσία είναι το εργαλείο που µεσολαβεί για την απόκτηση της δύναµης: οι µυθολογικές εκφράσεις µπορούν να τυποποιηθούν στις φιγούρες του Μωϋσή και του Προµηθέα, όπου και οι δύο συµβολίζουν την πανίσχυρη γνώση. Ο Μωϋσής τη λαµβάνει ως δώρο µε προϋπόθεση την υποταγή και την υπακοή. Ο Προµηθέας την κλέβει. Είναι ο τραγικός επαναστάτης που τιµωρείται. Στην περίπτωση του Προµηθέα αντιστοιχούν οι τελετουργίες της τοτεµικής γιορτής. Στην περίπτωση του Μωυσή αντιστοιχούν οι τελετές µύησης. Οι δαίµονες αυτοί µεταφέρουν οιδιπόδειες αφηγήσεις αρχαϊκών απαρχών (Φρόιντ ). Μεταφέρουν, επίσης, σκιές της κληρονοµιάς: αφηγήσεις επαναλήψεων που συνδέονται µε πρωτόγονες εµπειρίες, τραύµατα, αποποιήσεις της θηλυκότητας, ταυτίσεις, στοιχεία του χαρακτήρα και εξιδανικεύσεις. Πώς µπορούµε να επεξεργαστούµε αυτές τις σκιές για να γίνουν µέρος της ιστορίας; (Bodin 2004) Ο ιστορικός και ο ψυχαναλυτής έχουν κοινό κάτι το θεµελιώδες: την εργασία µε τις συνδέσεις της µνήµης που κάνουν το νόηµα. Για το αναπτυσσόµενο βρέφος η µητέρα είναι η πρώτη του ιστορικός που βιώνει και νοεί τα στοιχεία της εµπειρίας του στο δικό της ψυχισµό. Στου θεσµούς ένα µέλος αναλαµβάνει την κληρονοµιά του ενώ αναδύεται ως υποκείµενο που κάνει την ιστορία του: υποκειµενοποιεί αυτά που ζει από κοινού µε τους άλλους, παίρνει τις εµπειρίες του στην δικαιοδοσία του. Υπηρετώντας µια δηµόσια λειτουργία είναι ένας τρόπος να εισέλθουµε σε διαδικασίες επεξεργασίας, υποκειµενοποίησης και µετάδοσης της κληρονοµιάς µας. Οι δηµόσιες λειτουργίες µας είναι πολιτικές µε την αρχαία αίσθηση που γεννήθηκε στην Αθήνα όταν οι πολίτες της ανέλαβαν το δικαίωµα της ενεργητικής συµµετοχής και του ελέγχου των συνθηκών της ζωής τους. Η αδυναµία της θρησκείας τους, τους ανάγκασε να πάρουν τα πράγµατα στα χέρια τους. Οι Έλληνες πίστευαν ότι ο κόσµος (η τάξη που µας περιβάλλει) προέρχεται από το χάος (κενό). Απέναντι στον εξωτερικό κόσµο αντέταξαν την δηµιουργικότητά τους και την αλήθεια. Έτσι ανέπτυξαν την αίσθηση του τραγικού. Ανέλαβαν 2

3 να αντιπαραθέσουν στο τίποτα του χάους την αλήθεια, σκεπτόµενοι τις αναγκαίες σχέσεις τους εγγενείς νόµους- που ενυπάρχουν και διέπουν το εσωτερικό των αντικειµένων της φύσης. Από αυτήν την αναζήτηση άρχισαν τις πολιτικές τους δραστηριότητες µε σκοπό να σκεφτούν τους εγγενείς νόµους που πίστευαν ότι διέπουν το εσωτερικό των κοινωνιών τους. Έτσι, οι κοινωνίες θεσµίζουν τους εαυτούς τους µε τη µεσολάβηση της δηµιουργικής φαντασίας και του ανα-στοχασµού, της σκέψης που επιστρέφει επί του εαυτού (Καστοριάδης ). Εάν συµφωνούµε ότι ο άνθρωπος είναι εκ φύσεως πολιτικό ζώο (Αριστοτέλης 125β 30,1253 α 2-3) τότε οφείλουµε να αναζητήσουµε τη φύση του κοινωνικού δεσµού στην έµφυτη ικανότητα του βρέφους να αναγνωρίζει τη στέρηση µιας ανάγκης και να απαντά δηµιουργώντας ένα νόηµα µε τη βοήθεια της µητέρας που κρατά τις ανάγκες του εγώ του. (Winnicott 1956, Bion 1965). Από το νόηµα του χειρισµού των αναγκών της πραγµατικότητας µεταβαίνουµε στον χειρισµό του νοήµατος, στην πολιτική. Μέσα από τους χειρισµούς του νοήµατος δηµιουργούµε έναν δηµόσιο χώρο. Αυτός, ελπίζουµε, να είναι ένας ηθικός χώρος που επιτρέπει την αναγνώριση των διαφορών. Ελπίζουµε, δηλαδή, να είναι ένας ανοικτός δηµοκρατικός χώρος. Οργανώνεται και λειτουργεί µε διαδικασίες που κρατούν µέσα στον χρόνο µετασχηµατίζοντας- το νόηµα. Εντούτοις, εκτός από τις συναρπαστικές όψεις του παιχνιδιού από τις οποίες οι επιλογές ωριµάζουν και η ταυτότητα εξελίσσεται, η ανάπτυξη απαιτεί να ζήσει κανείς βιώµατα χωρισµού και πένθους καθώς και τον δεσµό που ενυπάρχει µεταξύ του παιχνιδιού και της απώλειας. Αυτός ο δεσµός είναι συνυφασµένος µε τις τραγικές και ειρωνικές όψεις της ψυχανάλυσης (Parsons 2000,σελ.5). Η αίσθηση του τραγικού είναι µια κατάκτηση της ανάπτυξης του ατόµου και των κοινωνιών του. Συνδέεται µε την αναγνώριση του χωρισµού και των διαφορών. Με την ανάδυση της αίσθησης ταυτότητας, του υποκειµένου που γεννιέται από το χάσµα του ρήγµατος της πρωταρχικής συγχώνευσης. Η αίσθηση του τραγικού αναδύεται µε την ικανότητα να βιώσει κανείς ενοχή και να αναλάβει την ευθύνη των προθέσεων των οποίων γίνεται υποκείµενο. (Winnicott 1956,1965). Η αίσθηση του τραγικού βασίζεται στην εσωτερίκευση της ικανότητας της µητέρας να κρατά τις διεργασίες συµβολισµού µέσα στον χρόνο. Έχουµε µάθει από την αρχαία τραγωδία ότι οι Ερινύες (ως διχοτοµηµένα τραυµατικά προψυχικά -αισθητηριακά, κινητικά, αντιληπτικά- ίχνη της µνήµης επιστρέφουν στο συνειδητό προξενώντας µια απειλή καταδίωξης) γίνονται Ευµενίδες (αναπαραστάσεις) όταν ο νόµος του θεού (παντοδυναµία) γίνεται νόµος της τάξης ενός ανθρώπινου δικαστηρίου (υπερεγώ) µε την αποδοχή του συµβολικού ευνουχισµού (Murray 1940, Potamianou 1980). Εξετάζουµε εδώ τις σκιές της κληρονοµιάς ως ανεπεξέργαστα στοιχεία που επιστρέφουν και απειλούν τις πρακτικές των θεσµών µας καθώς και µε ποιο τρόπο θα τις 3

4 µετασχηµατίσουµε χρησιµοποιώντας την µεταφορά της τραγικής ανάγνωσης (αναγνώρισης) της ιστορίας. Πώς τα ίχνη των επαναλήψεων παρουσιάζονται σε έναν θεσµό και η ιστορική του αλήθεια ανα-συστήνεται. Η τραγική ανάγνωση της ιστορίας ενός θεσµού είναι ένας τρόπος για να κρατήσουµε τη συνέχεια του πολιτισµού µας. Θα πάρω τρία παραδείγµατααπό το πεδίο της τέχνης- για να σκεφτώ τις συνέπειες που έχει η αίσθηση του τραγικού όσον αφορά στους τρόπους µε τους οποίους µετασχηµατίζουµε τις σκιές της κληρονοµιάς τους. Τα παραδείγµατα που χρησιµοποιώ στοχεύουν να δείξουν τρόπους µε τους οποίου οργανώνουµε τις διαστάσεις του θεσµού µε τις οποίες κάνουµε µια ιστορία από τις επαναλήψεις στην πορεία της σύστασης και της διαρκούς ανασύστασης της ατοµικής και της θεσµικής µας ταυτότητας. Λαµβάνοντας ως µέτρο την ικανότητα των µελών να έχουν εντός του θεσµού µια τραγική αίσθηση της ζωής τους θα προσπαθήσω να εξετάσω (1) την εσωτερίκευση της παντοδυναµίας, (2) την καταστροφή των συνδέσεων του νοήµατος και (3) την εργασία του πένθους. Παράδειγµα 1: Ο Προµηθέας Ο Προµηθέας έκλεψε σπίθες φωτιάς από τον τροχό του ήλιου και τις χάρισε στη γη κρυµµένες µέσα σε ένα νάρθηκα. Ο ίας για να τον τιµωρήσει, τον αλυσόδεσε µε ατσαλένια δεσµά επάνω στον Καύκασο και έστειλε έναν αετό να του τρώει το συκώτι, το οποίο συνέχεια αναγεννιόταν. Ακόµη, ορκίστηκε στη Στύγα να µη λύσει ποτέ από το βράχο τον Προµηθέα. Ωστόσο, όταν ο Ηρακλής πέρασε από την περιοχή του Καυκάσου, σκότωσε µε ένα βέλος τον αετό του Προµηθέα και ελευθέρωσε τον ίδιο. Ο ίας χάρηκε µε το κατόρθωµα, που µεγάλωνε τη δόξα του γιου του, και δεν διαµαρτυρήθηκε. Για να κρατήσει, όµως, τον όρκο του, παράγγειλε στον Προµηθέα να φοράει ένα δακτυλίδι καµωµένο από το ατσάλι των αλυσίδων του και από το κοµµάτι του βράχου επάνω στον οποίο ήταν δεµένος. Έτσι ατσάλινος πάλι δεσµός συνέχιζε να δένει τον Τιτάνα µε το βράχο του. Τον καιρό εκείνο ο Κένταυρος Χείρωνας υπέφερε χωρίς σταµατηµό από τραύµα που του είχε προκαλέσει ένα βέλος του Ηρακλή και γι αυτό ζήτησε να πεθάνει. Ως αθάνατος που ήταν έπρεπε να βρει κάποιον να δεχτεί την αθανασία του. Ο Προµηθέας του έκανε τη χάρη αυτή, πήρε τη θέση του και έγινε αθάνατος.(grimal 1991, σελ.592) Στην ψυχική ζωή, οι αλυσίδες της πραγµατικότητας γίνονται οι κρίκοι της επεξεργασίας που κρατούν- και κρατιούνται πάνω σε ένα βράχο ανάγκης. Σε κάθε ψυχικό σχηµατισµό υπάρχει ένας χωρίς νόηµα κόκκος τραυµατικής υλικότητας αισθητηριακής, κινητικής, αντιληπτικής- που δεν έχει υποστεί επεξεργασία. Στην καρδιά κάθε ψυχικού 4

5 σχηµατισµού βρίσκουµε µια υλικότητα που δεν έχει πάρει µορφές αναγνώσιµες από τον ψυχισµό.. Συνιστά, το καίραιον της υφής, την ενεστώσα πηγή της ζωτικότητας κάθε µεταβατικού αντικειµένου που κρατά κάτι από τις αισθήσεις που το ανακάλυψαν, την πρώτη ποίησι της ζωής µας, κατά τον Καβάφη. Συνιστά την επιτακτικότητα της µεταβίβασης. Την πειστικότητα ενός θεσµού που κρατά µια υλικότητα έξω και πέραν αυτών που συµβολικά εκπροσωπεί. Στο τέλος της ζωής του, ο Φρόιντ συνέδεσε τη θεωρία της σαγήνης µε αυτήν του αφανισµού της τραυµατικής αποδιοργάνωσης του εγώ: Η αλήθεια ισχύει και είναι πειστική διότι περιέχει ένα ψήγµατα υλική αλήθειας. Από την επανάληψη ενός τραύµατος στο παρόν µετακινούµεθα σε µια σεξουαλική σκηνή µέσα από την ψευδαισθητοποίηση των στοιχείων του. Αλήθεια είναι αυτό που µια κοινότητα ανθρώπων πιστεύει ότι έχει αποκατασταθεί. Είναι µια ιστορική αλήθεια. Πλάθοντας την ιστορική αλήθεια σηµαίνει ότι γνέθουµε και υφαίνουµε τους δεσµούς, τα νήµατα, µε τα οποία αποκαθιστούµε αφανισµένα γεγονότα µέσα στην εποχή τους. Το άγνωστο και το µη αναγνώσιµο κείνται στον πυρήνα της ύπαρξής µας, ως η Ανάγκη που εξαναγκάζει τον ψυχισµό µας να κάνει νόηµα. (Φρόιντ 1920,1937,1939, Winnicott 1963). Ο Προµηθεύς του Αισχύλου δεν µιλά για τη φωτιά καθ εαυτή αλλά για το παντέχνου πυρός σέλας : την ουσία του δηµιουργικού φωτός που βρίσκεται στον πυρήνα της γλώσσας και σε όλα τα εργαλεία µε τα οποία φτάνουµε στη γνώση. Τα ίδια εργαλεία, όµως, µπορούν να γίνουν όπλα καταστροφής. Η τραγωδία του Αισχύλου Προµηθεύς εσµώτης αναπαριστά την κλοπή και την ιδιοποίηση της γνώσης, την ενοχή και το δώρο της επανόρθωσης το οποίο, όµως, µπορεί να γίνει µια µανιακή απάρνηση της πραγµατικότητας. Ο τραγικός µετασχηµατισµός του Προµηθέα συνεπάγεται την οδύνη της διεργασίας εσωτερίκευσης της παντοδυναµίας. (Ποταµιάνου 1980) Οι θεσµοί µας περιλαµβάνουν τις πρακτικές, τις τεχνικές, τις δεξιότητες και τις χρήσεις των εργαλείων. Με τη βοήθεια της δύναµης του Έρωτα και µε την ώθηση που δίνει η Ανάγκη, οι άνθρωποι φτιάχνουν εργαλεία για να τελειοποιήσουν τα όργανα του σώµατός τους. Ο χειρισµός των εργαλείων µας δίνει ευχαρίστηση στη λειτουργία, στην ολοκλήρωση µιας εµπειρίας, στο ότι έγινε καλά µια δουλειά και είχαµε µια έκβαση. Εµείς, µια κοινότητα ανθρώπων, ενσωµατώνουµε νέα εργαλεία, περιβάλλοντάς τα µε συµβολικό νόηµα, µαγική σκέψη και τελετουργικά. Αποτελούν, τότε, µέρος του τρόπου µε τον οποίο βρίσκουµεδηµιουργούµε τον κόσµο. Ωστόσο, µπορεί να χρησιµοποιηθούν για µηχανικές, καταπραϋντικές για τον εαυτό µας δραστηριότητες. Μπορεί, επίσης, να χρησιµοποιηθούν κατά έναν συγκεκριµένο ψυχωτικό τρόπο που καταστρέφει τη σκέψη και καταλήγουν σε µια φαντασίωση παντοδυναµίας (Segal 1957, σελ. 340) Παράδειγµα 2: Η Πτώση 5

6 Η ολοκληρωτική αποτυχία της ικανότητας για αίσθηση του τραγικού µε την καταστροφή των δεσµών του νοήµατος- εικονοποιείται στο φιλµ του Oliver Hirschbiegel, Η Πτώση που παρουσιάζει τις τελευταίες µέρες πριν αυτοκτονήσει ο Χίτλερ και τελειώσει ο Β Παγκόσµιος Πόλεµος. Η εποχή που αναπαριστά το έργο είναι µόνο ένα θραύσµα που συµπυκνώνει τη φριχτή εκείνη ιστορία που έφερε απίστευτες καταστροφές, φαινόµενα αποκάλυψης µε κοσµογονικές διαστάσεις. Ξετυλίγοντας νοητά τις γραµµές που συνιστούν τον ιστό του θραύσµατος ανασυνθέτουµε την ιστορία. Μια γραµµή ξετυλίγεται όταν µαθαίνουµε ότι ο Χίτλερ ήταν 56 ετών το Αντιλαµβανόµαστε ξαφνικά ότι δεν τον είχαµε ποτέ σκεφτεί ως άνθρωπο µε ηλικία, να ζει µέσα στον πραγµατικό χρόνο. Στην Πτώση αναπαρίσταται µια αγωνία: πότε θα τελειώσει αυτό που γίνεται; Θα συνεχίζεται για πάντα, χωρίς έκβαση; Έχει κανείς την αίσθηση ότι εκατοµµύρια άνθρωποι σκοτώθηκαν για να µπορέσει να πεθάνει ο Χίτλερ. Για να πάψει µύθος του, για να γίνει θνητός. Μια εκτός χρόνου αποδιοργάνωση εκπράττεται. Κάτω από τη facade (προσωπείο) της τάξης υπάρχει η τροµακτική σύγχυση, ο τρόµος, το ασύλληπτο. Ο Χίτλερ διαρκώς διατάζει τη συνέχιση του πολέµου. Ο γερµανικός λαός δεν έχει καµιά αξία, µόνο ο Ένας µετρά. ιατάζει τη δολοφονία του άντρα της αδελφής της Εύας, τον πατέρα ενός µελλοντικού παιδιού. ιότι έτσι λέει ο Φύρερ. εν εκπροσωπεί το νόµο, είναι ο νόµος. Πεθαίνει όταν δεν µπορεί πια να πείσει κανέναν. εν φανταζόµαστε έναν Χίτλερ ικανό να ποιήσει µια τραγωδία. Στη Σφίγγα δε θα ήξερε να απαντήσει µε µια δια βίου διαδικασία επεξεργασίας των οιδιπόδειων συγκρούσεων. Αυτό που βλέπουµε στην Πτώση είναι µια φτωχή πλοκή µε ωµή βία και µίσος, χωρίς σεξουαλικότητα, µε ακραίες διχοτοµήσεις. εν βλέπουµε έναν ερωτευµένο άντρα που ζηλεύει τη γυναίκα του. Βλέπουµε ζωή που ανά πάσα στιγµή κινδυνεύει. Η σκληρότητα στην «Πτώση» απεικονίζει την ψυχρή απόρριψη, την ολοκληρωτική αποεπένδυση επιθυµιών και αντικειµένων. εν είναι η τραχύτητα των µεταβατικών αντικειµένων, ο πατρικός νόµος, το υπερεγώ και η απώθηση τα όρια που ρυθµίζουν την κυκλοφορία των αναπαραστάσεων και των επενδύσεων που δίνουν περιεχόµενο και έκβαση στις εµπειρίες. Αυτό που πάνω απ όλα δε χωρά στο νου µας είναι το Ολοκαύτωµα των Εβραίων. Σε µια γενοκτονία ένας λαός καταστρέφεται επειδή ανήκει σε ένα γένος, µια φυλή. Πρέπει να εξαλειφθούν τα ίχνη του, κανείς να µην τους θυµάται ποτέ. Σε µια γενοκτονία πρέπει το άτοµο να απαρνηθεί την ταυτότητα και την ιστορία του που είναι συνυφασµένη µε την ύπαρξή του, ή να χαθεί. Ο Φρόυντ ( ) µελέτησε τους θεσµούς που δοµεί ο ψυχισµός του πρωτόγονου ανθρώπου για να κατανοήσει πώς διατάσσει τα στοιχεία της εµπειρίας µέσα του. 6

7 Η Arendt (1973) κατανόησε την ασύλληπτη φρίκη των Ναζί ως την δυνατότητα του ανθρώπου να φτάνει στην κοινοτοπία εξαλείφοντας τις συνδέσεις της σκέψης. Οι Ναζί εκτέλεσαν µια φαντασίωση παντοδυναµίας χρησιµοποιώντας τα εργαλεία και την τεχνολογία για να κτίσουν µια µηχανή αφανισµού. Μια εσωτερική χαρακτηριολογική µηχανή αφανισµού κάθε αυτοκαθορισµού, ατοµικής ταυτότητας και επιλογών της ανάπτυξης ήταν το τροµακτικό ισοδύναµο της εξωτερικής φρίκης. Η δίκην µηχανής υπακοή τους ήταν συνεπής µε τη χρήση των µηχανών προς αφανισµό των ανθρώπων. Ο κάθε ένας αποδέχονταν εντολές, ασκούσε τα καθήκοντά του επιτυχώς. Κανείς δεν σταµάτησε για λίγο να αναρωτηθεί: Τί γίνεται εδώ; Οι Ναζί επιδίωξαν, µε έναν ψυχωτικό τρόπο, να ελέγχουν τις µηχανές που χρησιµοποιούσαν. Εκείνη την εποχή, πολλές µηχανές, όπως τα τρένα, είχαν ήδη αλλοιώσει την αίσθηση του χρόνου και του χώρου που είχαν παλιά οι άνθρωποι. Η ακρίβεια των χρονοδιαγραµµάτων έδωσε στους Ναζί την παραληρητική ιδέα του ελέγχου πάνω στον χρόνο και τη γεωγραφία. Τέτοια χρονοδιαγράµµατα ταιριάζουν σε µια ψυχρή γραφειοκρατική χορογραφία πάνω σε αρνητικά ίχνη τραύµατος, που διαστρέφει την ευχαρίστηση που απορρέει από τη λειτουργία. Τα τρένα δεν ικανοποιούν επειδή λειτουργούν καλά. Τα τρένα δεν έχουν ένα αποτέλεσµα επειδή λειτουργούν. Για τους Ναζί, τα τρένα λειτουργούν επειδή µεταφέρουν Εβραίους! Οι µηχανές καίνε ανθρώπους. Έτσι κινούνται. Ο χρόνος σταµατά.! Υπάρχει έκβαση, ένα αποτέλεσµα. Πρόκειται για ένα µηχανοποιηµένο Εγώ, που διαποτίζεται µε καταστροφικότητα, αρνητικοποιεί τον εαυτό και τον κόσµο, ζει µυριάδες θανάτους, ακρωτηριάζεται για να απογυµνώσει τα πράγµατα από σύνθετα νοήµατα µέσω της διχοτόµησης και των φαντασιώσεων παντοδυναµίας. Σε θεσµούς όπου καταστρέφονται οι δεσµοί της σκέψης, η ιστορία και η ταυτότητα επίσης αφανίζονται µέσα σε γραφειοκρατικές αντι-διαδικασίες. Παράδειγµα 3: Η Τρικυµία Στον αντίποδα του Χίτλερ, ο Σαίξπηρ, στο τέλος της ζωής του άφησε κληρονοµιά ένα αριστούργηµα, όπου ονοµάζει ωραίο το γένος των ανθρώπων. Και εδώ ο άνθρωπος αντιµετωπίζει δυνάµεις κοσµογονικών διαστάσεων αλλά επικρατεί η δηµοκρατία των πραγµάτων του δηµόσιου χώρου, δηλαδή η χρήση τους για το ψυχικό έργο. Στην «Τρικυµία» αναπαρίσταται πώς, µετά το ναυάγιο, ο καθένας µας που διαφοροποιείται - σαν ένα βρέφος που γεννιέται και παλεύει µε κάθε σταγόνα του νερού όπου χάσκει ορθάνοιχτο για να τον καταπιει το κάθε κύµα... βρίσκεται στον αέρα, χωρίς περίβληµα και χωρίς αναπνοή. Εντούτοις, όλοι είµαστε φτιαγµένοι από υλικά ονείρων και η ασήµαντη ζωή µας περιβάλλεται 7

8 από ύπνο. Στην «Τρικυµία», οι πρωταγωνιστές διαπραγµατεύονται την αποδοχή της απώλειας της παντοδυναµίας. Το νερό της ενδοµήτριας χώρας, µε το ωκεάνιο αίσθηµα, τη λαµπρότητα του οποίου διατηρούν τα ρούχα των ναυαγών και ο αέρας στον οποίο βγαίνει το βρέφος µόλις γεννιέται, αναπαρίσταται µε τα κύµατα ναυαγίου και τον Άριελ, το αερικό του Πρόσπερο, του ούκα του Μιλάνου, που εξόρισε ο σφετεριστής αδελφός του. Το βρέφος γεννιέται από έναν υγρό κόσµο, περιβεβληµένο µε στέρεα αλλά ενδοτικά τοιχώµατα πλαισίου στον αέρα, απαρατήρητο, χωρίς περίβληµα, αναγκασµένο να αναπνέυσει µόνο του, σε έναν κόσµο χωρίς στηρίγµατα, µε σκληρές επιφάνειες και αιχµηρές γωνίες. ε γνωρίζουµε στην πραγµατικότητα πώς το τραύµα της γέννησης που µας χώρισε, µας έστειλε στην εξορία σε ένα νησί, µακρυά από το σώµα της µητέρας µας. Αλλά κάποιος που επαναλαµβάνοντας τα ίδια ψέµατα φτάνει να τα νοµίζει αλήθεια και ο ίδιος...φτιάχνει µια ιστορία για εκείνη την εποχή. Η πλοκή του έργου αποτελείται από αφορµές για να κατασκευάσουν οι πρωταγωνιστές την ιστορία τους από ψήγµατα εµπειρίας. Μια περιβάλλουσα ιστορία. Το έργο της Τρικυµίας είναι γεµάτο ψιθύρους, µουσικές, πνοές αέρα που φυσάει διακριτικά, γέλιο-αµοιβή ενός στοιχήµατος, λέξεις µε µια ελαφράδα, µια ανάλαφρη φρεσκάδα, και διαφάνεια σε αντίθεση µε το βάρος του συµπαγούς µιας απώλειας. Ο Πρόσπερο θύµισε στον Άριελ ότι επειδή ήσουν πνεύµα πολύ αιθέριο για να εκτελεί εκείνες τις χυδαίες διαταγές της (καταραµένης µάγισσας Συκόρακας, που κυριαρχούσε στο νησί πριν έλθει ο Πρόσπερο) εκείνη σ έκλεισε µέσα σε µια σχισµάδα πεύκου κι εκεί έµεινες να βασανίζεσαι φυλακισµένος δώδεκα χρόνια. Οι χυδαίες διαταγές της Συκόρακας αναπαριστούν ωµές ενορµήσεις, τον εγκλωβισµό τους κοντά στο σώµα και την δυσκολία τους να απαιτήσουν από τον ψυχισµό να τις µορφοποιήσει και να τις αναπαραστήσει. Ο Πρόσπερο, από τη µεριά του, µε τις απαγορεύσεις του, συµβάλλει στο να καλλιεργηθεί η επιθυµία της κόρης του. Στο τέλος, αφήνει την εκδίκηση, συγχωρεί, αφήνει την κόρη του να παντρευτεί, τη χάνει στην τελευταία Τρικυµία του, ελευθερώνει τον Άριελ και βγάζει το µανδύα της µαγείας του. Τώρα που όλα τα µάγια µου σκόρπισαν και µόνο τη δική µου δύναµη µ άφησαν...να µου χαρίσετε και µένα λευτεριά. Ο Ποιητής είναι ψυχαγωγός διότι έχει την µοναδική τέχνη να αναγνωρίζει τις ψυχικές κινήσεις, να ακολουθεί τις διαδροµές τους και να τις κρατά αρκετά ώστε να τις αναπαραστήσει. Το κεντρικό θέµα σε αυτήν την τραγωδία είναι η υπηρεσία που αναλαµβάνει το άτοµο (Sachs 1923). Αφήνοντας µε την εργασία του πένθους τη νεότητά του, το νησί του, τη µαγική του τέχνη, τον Άριελ και την κόρη του ο Πρόσπερο ζητά να απαλλαγεί από τη θητεία, το χρέος να υπηρετεί τα κοινά πράγµατα. Κατά το τέλος της ζωής του, ο Σαίξπηρ βλέπει γύρω του 8

9 να ξαστερώνει ο κόσµος µετά από τις καταιγίδες. Βλέπει τον κόσµο όµορφο µε µια ξάστερη µατιά αφού έχει κάνει την εργασία του πένθους. Σκέφτεται ότι είναι ένας κόσµος που θα υπάρχει και όταν αυτός θα έχει φύγει. Ένας κόσµος που υπάρχει και ας έχουν φύγει ο αγαπηµένος του γιος και οι γονείς του. Ζει την αίσθηση του προσωρινού. What is past is prologue. Ζει το παρελθόν ως παράδειγµα σκέψης, για να καταλαβαίνει αυτό που δε γνωρίζει. Η Τρικυµία του Σαίξπηρ δείχνει ότι η αίσθηση της απελευθέρωσης έρχεται µε την εργασία του πένθους, την εσωτερίκευση της παντοδυναµίας, την αναπαράσταση της απώλειας και τη σύνδεση του τραύµατος της απώλειας µε την σεξουαλικότητα. Το υποκείµενο αναδύεται ως αυτόνοµο άτοµο- δηµιουργεί/ευρίσκει το αντικείµενο εκτός της παντοδυναµίας, εντός των σχέσεων,-όταν θυσιάζει ένα µέρος από τη θάλασσα της συγχώνευσης µε το πρωταρχικό αντικείµενο. Οι πρώτες εµπειρίες χωρισµού και οι κινήσεις των ενορµήσεων µεταγράφονται πάνω σε µια ιστορία µε τραγική πλοκή. Η ιστορικότητά τους ως εκ τούτου διασώζεται, διατηρείται. Κάνοντας τα πράγµατα κοινά Ο πολιτισµός µεταδίδεται µέσα από το γονεϊκό υπερεγώ που σχηµατίζει τον πυρήνα του υπερεγώ του παιδιού (Freud 1930). Οι γονείς, επίσης, µεταδίδουν την µη απαρτιωµένη ενοχή τους που µε παλινδροµήσεις αναβιώνουν ως ανάγκη για τιµωρία- την οποία το παιδί απορροφά ταυτιζόµενο µαζί τους. (Freud 1923, Levy 1982). Καταστάσεις µε ενοχή τις οποίες το ίδιο το παιδί ζει κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του συνιστούν ψυχικές σκηνές, που δίνουν το σενάριο, την πλοκή, την αφήγηση για να τεθούν προς επεξεργασία τα µη απαρτιωµένα, ανεπεξέργαστα τραυµατικά βιώµατα προηγούµενων γενεών. Ο Green τονίζει ότι (1999, σελ ), ενώ η ενόρµηση κατευθύνεται προς το αντικείµενο για να ικανοποιηθεί, ποιείται ως ικανή µορφή, µορφοποιείται, µαζεύοντας στην πορεία σηµασίες µια πνοή- από την ύλη του σώµατος. Αυτή η συγκοµιδή νοηµάτων- µια αφήγηση ή ένα σχόλιο της πορείας της επιθυµίας- συνιστά µια πλοκή, µε την οποία κρατάµε µια θετική κατάσταση δυνητικότητας. Η κατάσταση αυτή αλλάζει, λόγω µιας απογοήτευσης, που κάνει απαραίτητη την εκβολή βίαιων συναισθηµάτων, συνυφασµένων µε το αντικείµενο προς το οποίο κατευθύνονται. Από τη διάσταση της δυνητικότητας πάµε τότε σε αυτή του δαιµονικού. Ένα µέρος του εαυτού ταυτίζεται µε ένα µη-εγώ που εισβάλλει να εποικίσει το εγώ. Μια κατάρα στη µοίρα του επαναλαµβάνει καταναγκαστικά. Η ανικανότητα ενός ατόµου να αφήσει την παντοδυναµία και να ζήσει εντός της ιστορίας το οδηγεί στην ανικανότητα να βιώσει την ενοχή (Freud 1896): Ζει µια αίσθηση 9

10 αποξένωσης, που προκαλείται από την αφαίρεση της πίστης της πεποίθησης της ιστορικής αλήθειας- στη δική του ενοχή µέσα από διχοτοµήσεις, προβολές και εξιδανικεύσεις που διαιωνίζουν απένθητα τραύµατα. Χωρίς την ικανότητα να βασίζεται κανείς στις εσωτερικές ψυχικές διαδικασίες, τις δικές του και των άλλων, για να πιστοποιεί την αλήθεια, κατεχόµαστε στους θεσµούς µας από κατάρες, συγκατοικούµε µε βαρείς δαίµονες που δεν λησµονούν (δαίµων Αλάστωρ) (Αισχύλος: Murray 1940). Τότε οι πρακτικές µας κινδυνεύουν να γίνουν µηχανικές που λειτουργούν σε βάρος µιας αυθεντικής δηµιουργικής ατοµικής και θεσµικής ζωής. Τότε οι θεσµοί µας γίνονται καταφύγια για ναρκισσιστικές αποφυγές- των οδυνηρών διεργασιών-της εύρεσης-δηµιουργίας και της χρήσης ενός χωριστού αντικειµένου. Εξαναγκαζόµαστε από τις ανάγκες του εγώ για νόηµα να στρεφόµαστε εντός µας για να συνδέσουµε τις άγνωστες σκιές της κληρονοµιάς µας µε τα αινίγµατα της σεξουαλικότητας του αρχαϊκού και του ώριµου οιδιπόδειου δράµατος. Αναλαµβάνουµε υποκειµενικά τις λειτουργίες των θεσµών µας ενώ γινόµαστε υποκείµενα των ενορµήσεών µας: τις εσωτερικεύουµε και αναλαµβάνουµε την ευθύνη τους. Κατερχόµενοι στην καρδιά του σκότους χρειαζόµαστε το νόηµα µιας ιστορίας που ωστόσο δεν ήταν στον πυρήνα της αλλά απ έξω, θαρρείς και το νόηµα περιέβαλε την ιστορία. (Conrad 1902, σελ.18). Χρειαζόµαστε συλλογικές αφηγήσεις που κρατούν το ψυχικό µας έργο. Οι δηµόσες λειτουργίες µας κινητοποιούν την επιστροφή των µνηµονικών ιχνών. Ο χρόνος ξεκινά να κινείται και πάλι. Έτσι, δυνητικοποιούµε συγκρούσεις και τραύµατα του παρελθόντος. Τα καθιστούµε νοητά. Αποδεχόµαστε ένα τέλος στα πράγµατα που ζούµε και µε αυτόν τον τρόπο αυτά που ζούµε αποκτούν νόηµα. Εντούτοις, στις πρακτικές µας µπορεί να επαναλαµβάνουµε και να διαιωνίζουµε συγκρούσεις και τραύµατα χωρίς καµιά επεξεργασία. Η διαχείριση του νοήµατος στην πολιτική µας ξεκινά από το νόηµα που δίνουµε στη διαχείριση των υλικών πραγµάτων (Latour and Weibel 2005). Κάνοντας τα πράγµατα δηµόσια (res-public), τα κάνουµε κοινά: έτσι πραγµατοποιούµε την κοινότητα µε άλλους ανθρώπους και την κοινότητα αναφορών. Τα υλικά πράγµατα γίνονται θέµατα (issues) γύρω από τα οποία µαζευόµαστε για να συζητήσουµε τη φύση τους, για να δοµήσουµε γεγονότα ώστε να τα σκεφτούµε. Γύρω από τα αδιανόητα βιώµατα δοµούµε θέµατα. Τα γνωρίζουµε όταν συναντιόµαστε µε άλλους µε τους οποίους βρίσκουµε τον εαυτό µας στη µέση µιας ιστορίας. Η επαφή µε την εξωτερική πραγµατικότητα είναι τραυµατική χωρίς τη διαµεσολάβηση µιας οικογένειας και µιας κοινότητας που κατασκευάζει ένα παράδειγµα σκέψης µε το οποίο µετασχηµατίζουµε τα στοιχεία της εµπειρίας µας. Η λειτουργία των µεταβατικών φαινοµένων, 10

11 τα πατρικά όρια, η απώθηση και το υπερεγώ δηµιουργούν έναν χώρο για την επιθυµία να κρατήσουµε το αντικείµενο µε µια αίσθηση του τραγικού (Green 1999, σελ.96). Χρειαζόµαστε έναν χώρο να συναντιόµαστε µε τους άλλους. Βγαίνουµε έξω στον κόσµο (we go public) για να βρούµε-δηµιουργήσουµε ένα περιβάλλον που θα κρατά οργανώνοντας πολλά διαφορετικά στοιχεία, δικά µας και του θεσµού. Ο µεταβατικός χώρος µοιάζει µε την αρχαία αγορά των δηµόσιων συναλλαγών όπου κάνουµε και µοιραζόµαστε εµπειρίες. Είναι ένας χώρος για συναντήσεις, για κυκλοφορία και για ανταλλαγές. Η αγορά κατορθώνεται όταν θεσµίζεται. Ο πολιτισµός σηµαίνει τάξη (Freud 1930). Το ατοµικό και το πολιτισµικό µας υπερεγώ και οι συνάδελφοί µας συνοδεύουν τις προσπάθειές µας να απαρτιώσουµε τις ασυνέχειες της δηµόσιας ζωής, να κάνουµε χώρο όπου θα µπορούµε να είµαστε πολιτικοί : δηλαδή, θα ζούµε µε τους άλλους. Ένας τοίχος δεν ενώνει µια Πόλη η οποία συνίσταται από πολλά πρόσωπα και πρακτικές (Αριστοτέλης 126Ια 18). Χρειάζονται δίκτυα κοινώ δεσµών σε επαφή µε εσωτερικές ασυνείδητες διεργασίες. Από την εποχή των συναντήσεων της Τετάρτης του Φρόυντ, στις Εταιρείες µας θεσµοθετούµε κανόνες: δηµιουργούµε δηλαδή πεδία αντιπαραθέσεων µεταξύ κινήσεων παλινδρόµησης που φέρνουν φαντασιώσεις συγχώνευσης και πλαισίων (που εκπ[ροσωπούν την πατρική λειτουργία) που θέτουν όρια στην αυταπάτη της ένωσης µε την πρωταρχική µητέρα. Η πρωταρχική µητέρα, δεν µπορεί να υποκατασταθεί. Είναι ανάγκη κάποιος να αναλάβει το ρόλο της, κάποιος να επωµιστεί το καθήκον να υπηρετήσει τα κοινά. Αυτός υποδύεται την αθανασία, δηλαδή την ένωση µε την πρωταρχική µητέρα, «κρατώντας» (holding) το αµετάβλητο της «συνέχειας της ύπαρξης», ενώ αναπαριστά το «κράτηµα» του γραµµικού χρόνου των διαδικασιών της αλλαγής -της συµβολοποίησης- των σκιών της κληρονοµιάς οι οποίες καθίστανται παρούσες στις θεσµοθετηµένες πρακτικές µας. Χρειάζεται µια τραγική ανάγνωση της ιστορίας, κατά τον Σεφέρη. Η ιστορία επαναλαµβάνει ένα πανάρχαιο δράµα, που προσπαθούσε ο ποιητής να µετασχηµατίσει: στις Μυκήνες (1935) συναντάµε αυτόν τον κύκλο αίµατος, την ανάληψη της ευθήνης της ερµηνείας της ιστορίας, την επώδυνη εσωτερίκευση των τραυµατικών ιχνών: Βουλιάζει όποιος σηκώνει τις µεγάλες πέτρες, τούτες τις πέτρες τις εσήκωσα όσο βάσταξα, τούτες τις πέτρες τις αγάπησα όσο βάσταξα, τούτες τις πέτρες, τη µοίρα µου. Λαµβάνοντας την ικανότητα της αίσθησης του τραγικού ως κριτήριο σε τρία παραδείγµατα από τον χώρο της τέχνης, προσπάθησα να απεικονίσω τους τρόπους µε τους οποίους εργαζόµαστε µε τις σκιές που επαναλαµβάνονται στους θεσµούς µας αναζητώντας το σενάριο ενός δράµατος να ιστορικοποιηθούν. Η τραγωδία του Προµηθέα εικονοποιεί τα κεντρικά θέµατα της κλοπής της γνώσης, την ενοχή, το δώρο της επανόρθωσης και τις 11

12 διαδικασίες εσωτερίκευσης. Η Πτώση του Χίτλερ δείχνει την καταστροφή των δεσµών του νοήµατος, της ταυτότητας και της ιστορίας, που έχει ως αποτέλεσµα το χάος και τις µηχανοποιηµένες γραφειοκρατικές θεσµικές και εκπαιδευτικές πρακτικές. Τέλος, Η Τρικυµία δείχνει την ανάληψη να υπηρετήσουµε τα κοινά που κινητοποιούν την εργασία του πένθους και τις διαδικασίες συµβολοποίησης. Βιβλιογραφικές αναφορές Anzieu, D. (1984) The Group and the Unconscious, London, Routledge & Kegan Paul. Arendt, H. (1958) Η Ανθρώπινη Κατάσταση, 1986, Μετάφραση: Στ. Ροζάνης, Γ. Λυκιαρδόπουλος, Αθήνα, Γνώση Arendt, H. (1973), The Origins of Totalitarianism, San Diego, Harvest Books, Hoarcourt Brace & Co. Αριστοτέλους Ηθικά Νικοµάχεια, 2002, Εισαγωγή, µετάφραση, σχόλια,. Λυπούρδης, Εκδόσεις Ζήτρος, Αθήνα Αριστοτέλους Πολιτικά Ι-VΙΙΙ. Εισαγωγή, Μετάφραση, Σχόλια: Π. Λεκατσάς, Αθήνα, Ζαχαρόπουλος. Αριστοτέλους Περί Ποιητικής, Εισαγωγή Ι. Συκουτρή. Μετάφραση: Σ. Μέναρδος, Εστία, Αθήνα. Arlow, J. (1972), Some dilemmas in psychoanalytis education, Journal of the American Psychoanalytic Association, 20: Aulagnier, P. (1975), La Violence de l Interprétation, Paris, PUF. Begoin, J. Le traumatism de la naissance: De Freud et Rank au concept de périnatalitè, Revista Portuguesa de Psicanálise, 2004, 25, Bion W.R. (1959) Attacks on Linking. In: Second Thoughts. Karnac Books, London. Bion, W.R. (1962b) The Psycho-Analytic Study of Thinking, International Journal of Psycho-Anaysis, 43: Bion, W. R. (1965), Transformations, London, Heinemann. Βλάχος,. (2005) Ιστορία και Ποίηση: Η συνάντησή τους στο ποιητικό έργο του Γ. Σεφέρη. Ίνδικτος, 19,

13 Bleger, J. Psyco-Analysis of the psycho-analytic frame, International Journal of Psycho_Analysis, 1967, 48, Bodin, G. (2004), This is not psychoanalysis. On the stony way of the Danish Psychoanalytical Society, The International Journal of Psychoanalysis, 85 (5): Bollas, C. (1979) The Transformational Object, International Journal of Psychoanalysis, 60: Bourdieu, P. (1980) Le sens pratique, Paris, Les Editions de Minuit, Η Αίσθηση της Πρακτικής, Μετάφραση στα Ελληνικά και επιστηµονική θεώρηση: Θεόδωρος Λελεδάκης, 2006, Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Castoriades, C. ( ), Ce qui la fait la Grèce, D Homère à Héraclite. Séminaires , Editions du Seuil, Paris. Μετάφραση στα Ελληνικά: Ξ. Γιαταγάνας, 2004, Αθήνα, Εκδόσεις Κριτική. Castoriades, C. (2004) Παράθυρο στο Χάος, Μετάφραση στα Ελληνικά: Ευγενία Τσελέντη, 2007, Αθήνα, Ύψιλον/Βιβλία. Chasseguet-Smirgel, J. (1990) Reflections of a Psychoanalyst Upon the Nazi Biocracy and Genocide, International Review of Psychoanalysis, 17: Conrad Joseph (1902) Heart of Darkness, London, Penguin Books, Μετάφραση στα Ελληνικά: Γιώργος-Ίκαρος Μπασµπασκάκης, 1990, Αθήνα, Εκδόσεις Ερατώ. De Alvarez de Toledo (1953 [1996]) The analysis of associating interpreting and words : Use of this analysis to bring unconscious fantasies into the present and to achieve greater ego integration, International Journal of Psychoanalysis, 77: De Romilly J. (2006) Η Αφήγηση της Ορέστειας του Αισχύλου, 2007, Αθήνα, Ωκεανίδα, 2008, Μετάφραση Ανθή Ξενάκη (Racontre l Orestie d Eschyle, Paris, Bayard Editions). Elliot, T. S. (1919) Hamlet, In: Selected Essays, 1932, pp , London, Faber and Faber. Freud, S. (1894) The neuropsychoses of defence, SE 1. Freud, S. (1896), Draft K., The Neuroses of Defence (A Christmas Fairy Tale), SE. 1. Freud, S. ( ), Totem and Taboo, SE

14 Freud, S. (1913) The disposition to obsessional neurosis, SE 12. Freud, S. ( ) Introductory Lectures on Psychoanalysis, SE 16 και17. Freud, S. (1932) New Introductory Lectures on psychoanalysis, SE 22. Freud, S. (1920) Beyond the Pleasure Principle, SE 18. Freud, S. (1921) Group Psychology and The Analysis of the Ego, SE. 18. Freud, S. (1923) The Ego and the Id, SE 19 Freud, S. (1930) Civilization and Its Discontents, SE 21 Freud, S. (1937) Constructions in analysis, SE 23. Freud, S. (1939) Moses and Monotheism, SE. 23. Freud, S. (1940) Splitting of the Ego in the process of defence, SE. 23. Goffman, E. (1959) The Presentation of Self in Everyday Life, Μετλαφραση: Μ. Γκόφρα, Επιµέλεια: Κ. Λιβιεράτος, Εισαγωγή:. Μακρυνιώτη, 2006, Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Green, A. (1999) The work of the negative, Translated by Andrew Weller, London and New York, Free Association Books. Grimal, P. (1991), Dictionary of Greek and Roman Mythology, Thessaloniki, University Studio Press (Greek edition ed. Vassilis Atsalos). Grubrich-Simitis, I. (1984) From Concretism to Metaphor Thoughts on Some Theoretical and Technical Aspects of the Psychoanalytic Work with Children of Holocaust Survivors, Psychoanalytic Study of the Child, 39: Hanly C. (1993) Ideology and Psychoanalysis, Canadian Journal of Psychoanalysis,1 (2): Kaës R. (2007) Linking, Alliances, and Shared Space. Groups and the Psychoanalyst, Translated by Andrew Weller, London, International Psychoanalysis Library. Kahn, L. (2008) Effects posthumes, EPF Annual meeting, Vienna Kristeva, J. (1999) Χάννα Άρεντ. Η Γυναικεία Ευφυία, Mετάφραση: Τ. Μπέτζελος, 2008, Κέδρος, Αθήνα Laplanche J. (1990) New Foundations for Psychoanalysis, Translated by David Macey, Oxford, Basil Blackwell. 14

15 Latour, Β., Weibel, P. (2005), Curators of the Show Making Things Public. Atmospheres of Democracy, Karlsruhe, Center for Art and Media: htpp://makingthingspublic.zkm. Levy, J. (1982), A particular kind of negative therapeutic reaction based on Freud s borrowed guilt, International Journal of Psychoanalysis, 63: Manolopoulos, S. (1999) Euripides Hippolytus: the familiar things, Psychoanalytic Studies, 1(2): Manolopoulos, S. (2003) The sense of transience in transferential and transitional phenomena, Israel Psychoanalytic Journal, 1(2) Μπαµπινιώτη, Γ (1998) Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα, Κέντρο Λεξικολογίας. Murray, G. (1940), Aeschylus. The creator of a Tragedy, translated into Greek by B. G. Mandilaras, Kardamitsas Publications, Athens. Parsons, M. (2000), The Dove that Returns, The Dove that Vanishes. Paradox and Creativity in Psychoanalysis, London and Philadelphia, Routledge. Potamianou, Α. (1980), Psychoanalytic thoughts on Aeschylus Prometheus (relationships between omnipotence and depression), in Psychoanalysis and Greek Culture (in Greek), 1983, Αthens, Rappas Publications. Potamianou, A. (2001) Le Traumatique. Repetition et Elaboration, Dunod, Paris Press, J. (1997), Caractère(s), traumatisme(s), somatisation(s). In: Du Charactère, Revue Française de Psychosomatique, 11: Ράµφος, Σ. (1990) Μίµησις Εναντίον Μορφής, Αθήνα, Αρµός. Rauschning, H. (1939) Hitler m'a dit, Paris, Coopération. Rees, L. (2005) Auschwitz: The Nazis and the Final Solution, Μετάφραση: Κ. Κρίτσης, 2006, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα. Rolland, J-C. (2007) The multiplicity of psychic time, Bulletin of the European psychoanalytic Federation, 61: Σεφέρης, Γ. (1972) Ποιήµατα. Αθήνα, Ίκαρος. Segal, H. (1957), Notes on symbol formation, International Journal of Psychoanalysis, 37:

16 Sachs, H. (1923), The Tempest, International Journal of Psychoanalysis, 4: Shakespeare, William, The Tempest, Μετάφραση στα Ελληνικά: Ερίκος Μπελιές, Η Τρικυµία, 2000, Αθήνα, Κέδρος. Steiner, G. (1971), In Bluebeard's Castle. Some Notes towards the Redefinition of Culture, London, Faber and Faber. Vitti, M (1980), «Επιφάνεια» και «Νεκροµαντεία» στην ποίηση του Σεφέρη, Εις: Κύκλος Σεφέρη, Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών. Widlöcher, D. (1973) On communication withi the psychoanalytic community, Bulletin of the European Psychoanalytic Federation, September 2, 1973, 3: 1-7. Widlöcher, D. (2004) The third in the mind, Psychoanalytic Quarterly, 73: Winer, A. J., Anderson, W. J., Danze A. E. (2005), Psychoanalysis and Architecture,The Annual of Psychoanalysis, Volume XXXIII, Catskill, New York, Mental Health Resources. Winnicott, D. W. (1945) Primitive Emotional Development. Pp Through Pediatrics to Psychoanalysis New York. Basic Books. Winnicott, D.W. (1956), Primary maternal preoccupation, In: Through Paediatrics to Psycho-Analysis, 1958, London, Tavistock. Winnicott, D. W. (1960) The Theory of the Parent-Infant Relationship. Pp The Maturational Processes and the Facilitating Environment: Studies in the Theory of Emotional Development. London. Hogarth Press. Winnicott, D.W. (1963), The fear of breakdown, In: C. Winnicott, P. Shepherd, M. Davis (eds.), D.W. Winnicott, Psychoanalytic Explorations, London, 1989, Karnac Books, pp Winncicott, D.W. (1965), The development of the capacity for concern, In: The Maturational Processes and the Facilitating Environment, London, Hogarth Press. Winnicott, D.W. (1971), Playing and Reality, London, Tavistock. Χειµωνάς, Γ. (1989) Η Μήδεια του Ευριπίδη, Μετάφραση, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα Μετάφραση: Αγγελική Παρασκευοπούλου 16

17 17

18 18

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Από τον Οκτώβριο του 2005, στo πλαίσιo της Ε.Ψ.Ε., µια οµάδα συναδέλφων, αποτελούµενη αυτή την περίοδο από τις κυρίες Aσσέρ, Ζέη, Κατσαρού, Τατέου, Παπανδρέου και τους

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΥ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα

Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα Τα παραμύθια μας γοητεύουν. Ξετυλίγονται σαγηνευτικά μπροστά στα εσωτερικά μας μάτια σαν σκηνές μιας ιστορίας μυστηριωδώς οικείας. Μας αναγκάζουν σε μια άνευ όρων παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1) Ο συγγραφέας αναφέρεται στην απαράµιλλη οµορφιά της Ελλάδας, καθώς επίσης και στον κίνδυνο καταστροφής της εξαιτίας του τουρισµού. Επισηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Για τους ευνόητους λόγους της διαφύλαξης του προσωπικού απορρήτου, η κλινική περίπτωση που παρουσιάστηκε στο συνέδριο σχετικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ.

ΤΙΤΛΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΤΙΤΛΟΣ Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΡΙΑΣ ΜΕ ΣΥΝΑ ΕΛΦΟΥΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ: ΤΟΥΣ ΣΥΝΑ ΕΛΦΟΥΣ ΤΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Μερόπη Μιχαλέλη, Ph.D Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching Εισαγωγή Το πρόγραμμα Diploma in Coaching AC Accredited, έχει σαν στόχο την προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία 1 Αδάµ Χαρβάτης, Ψυχολόγος, MSc, Phd Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία Επεξεργασία των σχετικών ιδεών και πρακτικών της Αφηγηµατικής Θεραπείας, στηριγµένη και εµπνευσµένη από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Σαράντης Θανόπουλος 1

Σαράντης Θανόπουλος 1 Σαράντης Θανόπουλος 1 Η σαγήνη και η προσέγγιση του αντικειµένου Συνέντευξη στην Αριστέα Σκούλικα και τον Αθανάσιο Αλεξανδρίδη Α.Σ.: Eυχαριστούµε πολύ που δέχτηκες να συζητήσουµε για την σαγήνη και την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία

Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Σας καλωσορίζω στη σημερινή εκδήλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. Ε.Λ.Π. 31 «ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ» ΘΕΜΑ 2 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2007-2008 «Αφού μελετήσετε προσεκτικά τις ενότητες 3.2. και 3.3 του διδακτικού εγχειριδίου σας Ο Δραματικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Μια σύντομη παρουσίαση. της ζωής και του έργου του Masud Khan

Μια σύντομη παρουσίαση. της ζωής και του έργου του Masud Khan Μια σύντομη παρουσίαση της ζωής και του έργου του Masud Khan Κώστας Ταλφανίδης Ψυχαναλυτής-Ψυχοθεραπευτής Μέλος της ΕΕΨΨ και της Επιτροπής Βιβλιοθήκης Εισαγωγή Ο Masud Khan (MK) συγκαταλέγεται ανάμεσα

Διαβάστε περισσότερα

Greek Finance Forum* Global Technical Analysis Institute 17/04/13. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές

Greek Finance Forum* Global Technical Analysis Institute 17/04/13. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Global Technical Analysis Institute 17/04/13 Greek Finance Forum Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Greek Finance Forum* Τα όσα αναγράφονται σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ W. R. BION ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΜΑ ΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ W. R. BION ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΜΑ ΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η εργασία αυτή έγινε στα πλαίσια του µαθήµατος «Ιστορία της Ψυχολογίας» που παρακολούθησα κατά τη φοίτησή µου στο τµήµα Ψυχολογίας. Εποπτεύων καθηγητής ήταν ο κ. Μ. αφέρµος. Κατατέθηκε τον Ιανουάριο του

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ BALINT KAI H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ 1 Οι ομάδες Balint δημιουργήθηκαν από τον γιατρό και ψυχαναλυτή Michael Balint (1896-1970) και την σύζυγό του Enid στη Μεγάλη Βρετανία στη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ Greek ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ The Greek translation of The right of the deaf child to grow up bilingual by François Grosjean University of Neuchâtel, Switzerland Translated

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

GROOMING. help. Γραµµή Βοηθείας. www.help-line.gr. saferinternet. η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου PRIVACY

GROOMING. help. Γραµµή Βοηθείας. www.help-line.gr. saferinternet. η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου PRIVACY www.help-line.gr I need HELP I really need A FRIEND Who can I TRUST? PRIVACY GROOMING η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου Γραµµή Βοηθείας 210 6007686 (Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Γραµµή Βοηθείας) Με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Στου χωροχρόνου τη ροή, όλα τα γεγονότα είναι σημαντικά. Μερικά δε από αυτά είναι και ευχάριστα όταν συμβαίνουν γιατί δηλώνουν αποδοχή και καταξίωση.

Στου χωροχρόνου τη ροή, όλα τα γεγονότα είναι σημαντικά. Μερικά δε από αυτά είναι και ευχάριστα όταν συμβαίνουν γιατί δηλώνουν αποδοχή και καταξίωση. Στου χωροχρόνου τη ροή, όλα τα γεγονότα είναι σημαντικά. Μερικά δε από αυτά είναι και ευχάριστα όταν συμβαίνουν γιατί δηλώνουν αποδοχή και καταξίωση. Τον Απρίλιο το βιβλίο «ΣΤΟΥ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΥ ΤΗ ΡΟΗ» φιλοξενήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου O θάνατος αγαπημένου προσώπου από μια εσκεμμένη πράξη βίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΙΓΡΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΑΚΟΣ

Ο ΤΙΓΡΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΑΚΟΣ Ο ΤΙΓΡΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΑΚΟΣ Σωτήρης Μανωλόπουλος Το 2000 ο Ang Lee σκηνοθέτησε μια όμορφη ιστορία βασισμένη στο τέταρτο μυθιστόρημα της Πενταλογίας του Σιδηρού Γερανού του Wang Dulu. Ο χορογράφος των εκπληκτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Παραμυθοχωριό είναι ένας νέος χώρος στο κέντρο του Χαλανδρίου που μαμά του έχει το παραμύθι και μπαμπά του την αγάπη μας για τα παιδιά.

Το Παραμυθοχωριό είναι ένας νέος χώρος στο κέντρο του Χαλανδρίου που μαμά του έχει το παραμύθι και μπαμπά του την αγάπη μας για τα παιδιά. Σόλωνος 33, Χαλάνδρι 2114006902 & 6930977706 www.paramythohorio.gr Το Παραμυθοχωριό είναι ένας νέος χώρος στο κέντρο του Χαλανδρίου που μαμά του έχει το παραμύθι και μπαμπά του την αγάπη μας για τα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Αλίκη Κατσαρού Ιατρική Ψυχολόγος, M.Sc., Ψυχοθεραπεύτρια, υπ. Μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Ο Φρόυντ, στο βιβλίο του «Η Ερμηνεία των ονείρων» γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη

ποτάµι της Γιώτας Γουβέλη "Το µαγεµένο ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη Written by Μαρία Τσαγγάρη font size decrease font size increase font size Print Email Η Γιώτα Γουβέλη στο νέο της βιβλίο µε τίτλο "Το µαγεµένο ποτάµι" που κυκλοφορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

«Το παραμέρισμα του φαλλού»

«Το παραμέρισμα του φαλλού» Ο φαλλός και η έλλειψή του, από ψυχαναλυτική σκοπιά «Το παραμέρισμα του φαλλού» Anne-Marie Collard Η Ντιάνα όταν ήρθε να με δει ξεπερνά, παραμερίζει τον φαλλό. Τουλάχιστον αυτό θέλει να με κάνει να πιστέψω.

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα