ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...2 Ο Αλέξης Σολομός αναβιώνει την Αττική Κωμωδία...3

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...2 Ο Αλέξης Σολομός αναβιώνει την Αττική Κωμωδία...3"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...2 Ο Αλέξης Σολομός αναβιώνει την Αττική Κωμωδία...3 Ι. Η Δεκαετία του Εκκλησιάζουσαι Λυσιστράτη Θεσμοφοριάζουσαι Βάτραχοι ΙΙ. Η Δεκαετία του Λυσιστράτη Αχαρνής Σφήκες Ειρήνη Ιππής ΙΙΙ. Η Δεκαετία του Νεφέλαι Βάτραχοι IV. Τα βασικά στοιχεία της μεθόδου του Αλέξη Σολομού για τις παραστάσεις της αριστοφανικής κωμωδίας...35 V. Επίλογος...36 Παράρτημα...37 Βιβλιογραφία-Άρθρα

2 Πρόλογος Η παρούσα εργασία έχει στόχο τη συλλογή και τη μελέτη των κριτικών των παραστάσεων της αρχαίας ελληνικής κωμωδίας που σκηνοθέτησε ο Αλέξης Σολομός για το Εθνικό Θέατρο και οι οποίες παραστάθηκαν στο θέατρο της Επιδαύρου από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1970, οπότε το Φεστιβάλ της Επιδαύρου άνοιξε τις πύλες του σε νέους θιάσους. Μέσα από τη συλλογή των κυριότερων σημείων της κριτικογραφίας η εργασία καταγράφει και συνθέτει μια γραπτή εικόνα της παράστασης. Το πρόβλημα που προκύπτει από τις κριτικές μελέτες είναι διττό: Καταρχάς εξαρτάται στην επιστημονική εγκυρότητα της κριτικής. Αρκετοί είναι αυτοί που αρκούνται σε μια κριτική αμιγώς υποκειμενική. Κάθε κριτική αξιολογείται με βάση την εγκυρότητα, (η οποία κρίνεται σύμφωνα με την αντικειμενική επιστημονική διαδικασία τεκμηρίωσης του συλλογισμού), καθώς και την ειδίκευση του κάθε μελετητή, αν για παράδειγμα είναι φιλόλογος, σκηνοθέτης, ή άλλης συναφούς ιδιότητας. Στη συνέχεια ο δεύτερος άξονας αφορά στη συχνότητα που οι ίδιοι κριτικοί ασχολούνται με τις παραστάσεις του Σολομού. Είναι άξιο παρατήρησης ότι σχεδόν για δύο δεκαετίες η πλειονότητα των κριτικών που γράφουν για τον εξεταζόμενο σκηνοθέτη παραμένει η ίδια, με συνέπεια η κριτικογραφία να μην είναι παραγωγική και να μην εγείρει δημιουργικούς προβληματισμούς. Με την πάροδο των χρόνων δε, χαρακτηρίζεται από στασιμότητα και επανάληψη. Η εργασία διαρθρώνεται ως εξής: Ακολουθείται η χρονολογική κατάταξη των Αριστοφανικών παραστάσεων, έχοντας ως αφετηρία το 1957 όπου ο Αλέξης Σολομός σκηνοθετεί τις Εκκλησιάζουσες αρχικά για το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού και ακολούθως για τα Επιδαύρια. Οι συντελεστές παρουσιάζονται μέσα από τις κριτικές που δημοσιεύτηκαν στον τύπο εκείνη την περίοδο. Επομένως, η κάθε παράσταση είναι ένα διαφορετικό υποκεφάλαιο, του οποίου η δομή προκύπτει από την παρουσίαση των συντελεστών της παραγωγής. Στην εισαγωγή των υποκεφαλαίων αναφέρονται αμιγώς γενικές συνθήκες και γεγονότα της παράστασης. 2

3 Ο Αλέξης Σολομός αναβιώνει την Αττική Κωμωδία Ο Σολομός υπήρξε μαθητής του Κάρολου Κουν στο Κολλέγιο Αθηνών. Στη συνέχεια σπούδασε σκηνοθεσία κοντά στον Δημήτρη Ροντήρη στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Επίσης, ταξίδεψε στο εξωτερικό όπου μαθήτευσε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικών Τεχνών του Λονδίνου ( ), στο Πανεπιστήμιο Γαίηλ των Η.Π.Α. και στο Δραματικό Εργαστήρι του Πισκάτορ ( ). Η μεγάλη συμβολή του Αλέξη Σολομού στη θεατρική παράδοση της Ελλάδας δεν στηρίζεται μόνο στις εκατόν έντεκα σκηνοθεσίες που επιχείρησε κατά τη διάρκεια της ενεργούς δράσης του. Πληθώρα θεωρητικών κειμένων, μεταφράσεων, διασκευών, αλλά πολύ περισσότερο θεατρικών δοκιμίων, απέδειξαν ότι η αξία του Αλέξη Σολομού έγκειται σε μια αμφίδρομη και αλληλοεξαρτούμενη σχέση μεταξύ θεωρίας και πράξης. Ο Σολομός μαθήτευσε κοντά στον Κάρολο Κουν και η πρώτη επαφή του με την αρχαία κωμωδία πραγματοποιήθηκε στο Κολλέγιο Αθηνών. Κατά την περίοδο εκείνη είχε ήδη διαμορφώσει συγκεκριμένες αντιρρήσεις για τη μεσοπολεμική οπτική του δασκάλου του ως προς τη σκηνοθεσία της κωμωδίας, θεωρώντας ότι οι πρωτοβουλίες του Κουν ήταν ανεπαρκείς προς εκμετάλλευση 1. Η προσπάθεια αναβίωσης της Αττικής κωμωδίας τόσο στο Αθηναϊκό Φεστιβάλ (Αττική κωμωδία), όσο και στο φεστιβάλ της Επιδαύρου, στο πλαίσιο πάντα του Εθνικού Θεάτρου, ξεκίνησε πιλοτικά το καλοκαίρι Τότε το ελληνικό κράτος υλοποιούσε πρόγραμμα του ΕΟΤ με στόχο την ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού και επιθυμητό αποτέλεσμα τις οικονομικές απολαβές μέσω του λυτρωτικού τουρισμού. Την απόπειρα ένταξης του Αριστοφάνη σε αυτήν τη διαδικασία για πρώτη φορά στη μεταπολεμική Ελλάδα 2, την ανέλαβε ο πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του Εθνικού Θεάτρου, ο Αιμίλιος Χουρμούζιος 3. Ο Σωκράτης Καραντινός σκηνοθέτησε αυτό το εγχείρημα, παρουσιάζοντας τις Νεφέλες, όχι όμως με επιτυχία. Εκείνη την περίοδο λόγω της εμβρυακής επαφής του ευρύτερου κοινού με το πνεύμα και τη σάτιρα του Αριστοφάνη, επικρατούσε μια αποστροφή προς το δραματουργό, θεωρώντας ότι παρουσίαζε ήρωες κατώτερης ηθικής και εκχυδαϊσμών. Αυτό ενισχύεται από τη συγκεκριμένη σκηνοθετική προσέγγιση, αφού ο σκηνοθέτης έμεινε προσκολλημένος στο αρχαίο πρότυπο. Το 1 Βλ. Σολομός,(1980), Βίος και Παίγνιον, σελ Η Αρχαία Κωμωδία είχε αποκλειστεί είκοσι χρόνια από το δραματολόγιο του Εθνικού Θεάτρου. 3 Βλ. Χουρμούζιος. Α., «Από το Θέατρον. Περί τας Νεφέλας (Ολίγα δια την Αρχαίαν Κωμωδίαν)», Καθημερινή, 13 Νοεμ

4 αστικό κοινό της εποχής δεν αποδεχόταν ευμενώς τα απαρχαιωμένα αριστοφανικά κωμικά τεχνάσματα, έτσι δεν βρέθηκε το κοινό σημείο που θα ένωνε τους δύο κόσμους, της αρχαιότητας και της σύγχρονης αστικής κοινωνίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Άλκης Θρύλος για τις Νεφέλες του 1951: «Η αφέλεια των κωμωδιών του Αριστοφάνη συχνά μας προκαλεί την κατάπληξή μας όταν την τοποθετούμε πλάι στον Παρθενώνα, πλάι στον Αισχύλο, στο Σοφοκλή, τον Ευριπίδη.» 4 Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη αναδιοργάνωση του Φεστιβάλ, πραγματώθηκε έπειτα από μια σειρά οικονομικών σκανδάλων, τα οποία έφτασαν να συζητούνται στη Βουλή. 5 Σε αυτό το κλίμα, το καλοκαίρι του 1956, ο Αλέξης Σολομός κλήθηκε να διευρύνει το ψυχαγωγικό χαρακτήρα της αριστοφανικής κωμωδίας και να προσδώσει ένα επιπλέον κίνητρο για την κινητοποίηση των αλλοδαπών τουριστών προς τον ελληνικό πολιτισμό. Όπως θα δούμε στη συνέχεια, ο Σολομός ήρθε αντιμέτωπος με μια σειρά διαδικασιών, οι οποίες θα στράτευαν τις επιλογές του, ώστε το αστικό κοινό να δεχτεί ευμενώς την αριστοφανική κωμωδία. Οι θεωρητικές απόψεις του περί θεάτρου και ειδικότερα περί κωμωδίας θα διαμορφώνονταν μέσα από αυτές τις διαδικασίες. Στόχος πλέον του Σολομού ήταν η αναβίωση του αριστοφανικού ιδεώδους σε άμεση συνάρτηση με την κοινωνία, τις αστικές της συνήθειες και αντιλήψεις. 6 Το σημείο που θα αποτελούσε τομή ανάμεσα στην κλασική Αθήνα του 5 ου αιώνα π.χ και στην Αθήνα του μεταπολέμου, θα ήταν η κινητήριος δύναμη για την πραγματική αναβίωση της κωμωδίας, αλλά και της σκηνοθετικής μεθόδου του Αλέξη Σολομού. Το γενικό ύφος το οποίο έπρεπε να ακολουθηθεί από το νέο σκηνοθέτη ήταν προδιαγεγραμμένο από τον Αιμίλιο Χουρμούζιο, τόσο στο ερμηνευτικό, όσο και στο αισθητικό επίπεδο. Οι νέοι στόχοι έπρεπε να μην απομακρύνονται από τη λογική της τουριστικής απόλαυσης. 7 Αν θεωρηθεί ότι η θεατρική πραγματικότητα εκείνης της περιόδου συμπεριλάμβανε θεάματα όπως η Επιθεώρηση 8 και η φάρσα 9, συνάγεται ότι η σύγχρονη προσληπτικότητα του κοινού ήταν κοντά στο αριστοφανικό πνεύμα. Ο Σολομός πέτυχε να πραγματώσει αυτή τη σύζευξη 4 Βλ. Θρύλος. Ά., «Μια αρχαία και μια νέα κωμωδία στο Εθνικό Θέατρο :Αριστοφάνη, Νεφέλες», Νέα Εστία 586 (1 Δεκεμ ), σ Βλ. «Τα θεατρικά Νέα», Νέα, 22 Σεπτ και 12 Οκτ Βλ. Σολομός. Α., «Από το Διεθνές Θεατρικό Συνέδριο της Αθήνας. Η ερμηνεία του δράματος. Η διάλεξη του Αλέξη Σολομού (Β )», Αυγή, 16 Ιουλ Βλ. Χουρμούζιος. Α., «Παρενθέσεις. Το Εθνικόν Θέατρον», Καθημερινή, 3-9 Μαρτ «Ψυχαγωγικό θέαμα που απαρτίζεται από έναν αριθμό σύντομων θεαμάτων, (τραγούδια, χοροί, σκετς, μονόλογοι), συνήθως άσχετοι μεταξύ τους» Βλ. Λεξικό του Θεάτρου,(2000), σελ.163, Παν/μιο της Οξφόρδης. 9 «Δημοφιλής μορφή κωμωδίας, στην οποία το γέλιο προκαλείται από το χονδροειδές, υπερβολικό και έντονο σωματικό παίξιμο σε καταστάσεις τεχνητές και άκρως απίθανες.» Βλ. ό.π., σελ

5 χάρη στις: «έξυπνες σκηνικές λύσεις» 10, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αιμίλιος Χουρμούζιος. Για τον σκηνοθέτη του Εθνικού, η Επιθεώρηση είναι «το μόνο θέατρο επικαιρότητας», αφού παρακολουθεί και σατιρίζει το δημόσιο βίο 11. Ο Αλέξης Σολομός πίστευε πως ο Αριστοφάνης ήταν αυτός που γέννησε την Επιθεώρηση 12 και ταυτόχρονα θεάματα όπως η παντομίμα, το βαριετέ και το μπουρλέσκ. 13 Θεωρούσε ότι εάν υιοθετούσε στις παραστάσεις του Αριστοφάνη την ελαφριά, καθημερινή πλοκή της Επιθεώρησης, μπορούσε να περιορίσει τις κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις της σάτιρας που πρέσβευε η αρχαία κωμωδία και να προβάλλει το εθνικό συναίσθημα το οποίο κατείχε ιδιαίτερη θέση στη συνείδηση των πολιτών. Η παρωδία λοιπόν θα μπορούσε να είναι εν δυνάμει η γέφυρα που θα έσμιγε τον Αριστοφάνη με τη σύγχρονη επιθεώρηση και ταυτόχρονα με τις προσδοκίες των αστών θεατών. Τα σχόλια του Σολομού για την επικαιρότητα δεν ήταν γνήσια πολιτικά, αλλά ένα παιχνίδι με τα κοινωνικά ταμπού. Ο Αλέξης Σολομός κατακρίνει όλους εκείνους που «.δεν τους ικανοποιεί το πηγαίο και αβίαστο γέλιο του Αριστοφάνη και το μεταβάλλουν σε πορνογραφικό καραγκιοζιλίκι δικής τους όρεξης.» 14 Στην αποφυγή της απόδοσης της σεξουαλικής κυριολεξίας των αριστοφανικών κειμένων, βοήθησαν οι μεταφράσεις του Θρασύβουλου Σταύρου 15, αλλά και η σκηνοθετική ευαισθησία του Σολομού. Όσον αφορά τη σκηνογραφία, ο Σολομός θεωρούσε ότι το μη περιγραφικό σκηνικό που αποδιδόταν στο πρωτότυπο ήταν ένα κίνητρο για δημιουργία. Επίσης έβλεπε την τεχνολογική πρόοδο ως πλεονέκτημα για την αρχαία δραματουργία 16. Ο σκηνοθέτης κατηγόρησε για «ψευτοαρχαιολογικό χαρακτήρα» τις εως τότε απόπειρες παρουσίασης του Αριστοφάνη. Θεώρησε ότι ήταν άσχετες προσπάθειες ανύπαρκτου μουσειακού δείγματος περί όψεως. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η χρησιμοποίηση του προσωπείου ή ακόμα πιο μουσειακά, της «σκευής», του «όγκου» και του «κοθόρνου» που δοκιμάσανε παλιότερα μερικοί αρχαιόπληκτοι σκηνοθέτες μας- γνώρισε εφήμερη ζωή ( )» Βλ. Χουρμούζιος. Α., «Τα προβλήματα ερμηνείας της αριστοφανικής κωμωδίας». Καθημερινή, 17 Σεπτ Βλ. Σολομός,(1990), Ο Ζωντανός Αριστοφάνης., σελ Η πρώτη παράσταση Επιθεώρησης στην Ελλάδα δόθηκε το 1890 και από τις αρχές του 20 ου αιώνα και μετά, γνώρισε μεγάλη άνθιση. 13 Βλ. Σολομός,(1990), Ο Ζωντανός Αριστοφάνης, σελ Βλ. Σολομός,(1986), Έστιν Θέατρον, σελ Πραγματοποιήθηκαν προσθαφαιρέσεις λέξεων, αλλά και ολόκληρων στίχων, με σκοπό την αποφυγή της σεξουαλικής κυριολεξίας. 16 Βλ. Σολομός,(1986), Έστιν Θέατρον, σελ Βλ. Σολομός,(1986), Έστιν Θέατρον, σελ

6 Και συνεχίζει ως εξής: «Και για μια μεγάλη και γόνιμη χρονική περίοδο οι άμασκες παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου στην Επίδαυρο χρησίμεψαν σαν ένα πραγματικό πανδιδακτήριο τραγωδίας και κωμωδίας για όλους τους αλλοδαπούς». 18 Ο Σολομός είναι πολέμιος της μάσκας την οποία θεώρησε ως «στοιχείο γραφικότητας, που πνίγει την ανθρωπιά και αποξενώνει το θεατρικό πρόσωπο από το θεατή.» Ό.π., σελ Βλ. Σολομός,(1990), Ο Ζωντανός Αριστοφάνης, σελ

7 Ι. Η Δεκαετία του 50 Από τις Εκκλησιάζουσες του 1956 και μετά, ο Αλέξης Σολομός ανέλαβε και πέτυχε την αναγέννηση της αρχαίας κωμωδίας. Όπως ήδη αναφέρθηκε, το κυριότερο μέσο για την υλοποίηση της επανένταξης του Αριστοφάνη στα θεατρικά δρώμενα της μεταπολεμικής Ελλάδας, ήταν η ανάδειξη των αστικών αξιών του αριστοφανικού έργου και η αφομοίωσή τους από τη σύγχρονη κοινωνία. Άλλωστε, ο Αιμίλιος Χουρμούζιος έβλεπε στον Αριστοφάνη έναν αστό της κλασικής Ελλάδας και αναφερόταν χαρακτηριστικά στο happy end των κωμωδιών του, λ.χ ο γάμος (αληθινός ή συμβολικός) 20. Εξάλλου, όπως αναφέρει ο ίδιος ο Σολομός: «Πέρα από κάθε φαινομενική διαφορά, η εποχή μας μπορεί να ανακαλύψει όλα τα φλέγοντα αιτήματα στη μαγική εικόνα του προαιώνιου ελληνικού θεάτρου» 21. Εκκλησιάζουσαι Η απόπειρα για την αναβίωση της αρχαίας κωμωδίας από το Εθνικό θέατρο πραγματοποιήθηκε το 1956 με τις Εκκλησιάζουσες. Η πρώτη παράσταση του έργου πραγματώθηκε σκηνικά στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού και μια χρονιά αργότερα παραστάθηκε στο θέατρο της Επιδαύρου στις 13 Ιουνίου 23. Οι Εκκλησιάζουσες εγκαινίασαν την αναβίωση και καθιέρωσαν τον Αριστοφάνη στην ελληνική παραστασιογραφία του Εθνικού Θεάτρου και των αρχαιότυπων φεστιβάλ. Ο Αλέξης Σολομός σε άρθρα και συνεντεύξεις του, είχε ήδη ξεκαθαρίσει την οπτική σύμφωνα με την οποία θα προσέγγιζε τις Εκκλησιάζουσες: «μακριά από στείρες και μάταιες αναπαραστάσεις και πιστότητα που δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν το σύγχρονο κοινό.» 24 Η «μουσειακή αναπαράσταση» δεν ήταν στους επιδιωκώμενους στόχους του σκηνοθέτη. Άλλωστε, «εκείνο που πρέπει να αναβιώσει δεν είναι η μορφή, αλλά το 20 Βλ. Χουρμούζιος.Α., «Από το Θέατρον. Η Αττική Κωμωδία (Περί τας παραστάσεις της Επιδαύρου)», Καθημερινή, 20 Ιουν Βλ. Σολομός,(1986), Έστιν Θέατρον, σελ Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός,Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό, Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις, Μαέστρος: κος Παρίδης, Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη. 23 Να σημειωθεί ότι το 1957 δόθηκαν δύο αριστοφανικές παραστάσεις στα Επιδαύρια: Οι Εκκλησιάζουσες και η Λυσιστράτη. Η πρώτη παρουσιάστηκε το Σάββατο, ενώ η δεύτερη την Κυριακή. 24 Βλ. Χριστοφίδης, Α.Δ., «Αι Εκκλησιάζουσαι του Αριστοφάνη», Έθνος Λευκωσίας, 31 Ιουλ

8 περιεχόμενο, δεν είναι το γράμμα, αλλά το πνεύμα, δεν είναι η εικόνα, αλλά ο άνθρωπος.» 25 Το σκηνοθετικό ύφος του Αλέξη Σολομού επηρεάστηκε σαφώς από τα θεατρικά είδη που άκμαζαν ή απλώς επιβίωναν στην Ελλάδα του 50. Επομένως, οι τότε σύγχρονες σκηνοθετικές παρεμβάσεις στη σκηνική απόδοση ήταν δεδομένες, αφού η σύζευξη του παρελθόντος με το παρόν ήταν ένα από τα ζητούμενα. Για τον σκηνοθέτη των Εκκλησιαζουσών, αυτό που είχε προτεραιότητα ήταν ο συνδυασμός της αρχαίας με τη σύγχρονη αντίληψη: Έτσι ζήτησε από τον Χατζιδάκι «να γράψει γνήσια Ρωμέικη μουσική» και από το Βακαλό να δημιουργήσει «σκηνικά και κοστούμια σύμφωνα με τη σύγχρονη αισθητική αντίληψη, πάνω στα χνάρια της αρχαίας ελληνικής μόδας». 26 Σύμφωνα με τις κριτικές, τα βασικά χαρακτηριστικά της σκηνοθεσίας του Σολομού για την αττική κωμωδία ήταν: α) η έντονη λαϊκότητα με έκδηλα στοιχεία Επιθεώρησης, τα οποία έτειναν αρκετές φορές να φτάνουν στα όρια του πανηγυριού και του τσίρκου 27 (εικόνα 1), β) η κοινά αποδεκτή ευφάνταστη διάθεση με την οποία απέδιδε το αριστοφανικό κείμενο 28. Την παράσταση παρακολούθησαν θεατές, οι οποίοι για πρώτη χρονιά στο φεστιβάλ τήρησαν την τάξη και την πειθαρχία, τόσο κατά τη διάρκεια των παραστάσεων, όσο και στο τέλος 29! Η μετάφραση του Θρασύβουλου Σταύρου αποτέλεσε το μήλον της έριδος τόσο για τους θεατές, όσο και για τους κριτικούς. Βασικός στόχος του μεταφραστή ήταν η πρόσθεση και αφαίρεση λέξεων ή φράσεων, 30 ώστε το αριστοφανικό κείμενο να καθαρθεί από ακραίες χυδαιολογίες. Παλαιότερες προσπάθειες πιστής απόδοσης του αρχαίου κειμένου, απέδειξαν πως το κοινό κάθε άλλο παρά ώριμο ήταν να αποδεχτεί ένα τόσο ακραίο λεξιλόγιο 31. Άλλωστε, η άποψη ότι οι κυρίαρχες αριστοφανικές αντιλήψεις έπρεπε να ανταποκρίνονται στο πνεύμα 25 Βλ. Σολομός.Αλ., «Ένας διάλογος για τις "Εκκλησιάζουσες". Η αποψινή πρώτη εις το Ωδείον του Ηρώδου», Η Καθημερινή, 14/07/ Βλ. Σολ.Αλ.,ό.π. 27 «παρεμβολή σύγχρονων σκηνοθετικών απόψεων στη ζωντάνευση των κειμένων Επιθεωρησιακός τόνος Έπρεπε να πραγματοποιηθεί κλασική και όχι σύγχρονη προσέγγιση στην ερμηνεία Η σκηνοθεσία έφτασε στα επίπεδα της πιο φτηνής Επιθεώρησης» : Μποζώνης Γ., Το Εθνικό Θέατρο, «"Εκκλησιάζουσες" του Αριστοφάνους. Ως που φθάνει το πρόβλημα», Περιοδικό Ακτίνες, 1956/ «Μεγάλη η φαντασία του Σολομού: Μετέφερε το πνεύμα και της ευθυμία της κωμωδίας, άριστα δοσμένη στο πνεύμα της εποχής»: Θρύλος.Αλ., «Μια έξοχη παράσταση. Θέατρο Ηρώδου του Αττικού», Οργανισμός Εθνικού Θεάτρου, Αριστοφάνους "Αι Εκκλησιάζουσαι", Νέα Εστία, 15/10/ Τόσο ο Κορομηλάς, όσο και ο Καγκελάρης τονίζουν στις κριτικές τους αυτό το επίτευγμα! 30 «Δεν υπάρχει καμιά ακρίβεια στη μετάφραση. Έγιναν αυθαίρετες προσθήκες και αφαιρέσεις για σκηνικούς λόγους. «Η μετάφραση ήταν μια αποτυχία». «Η τυραννία του Μεταξά επέτρεψε να τυπωθούν μεταφράσεις του Αριστοφάνη με όλες τις βωμωλοχίες, ( ). Τάχα η σημερινή απαγόρευση της ελευθερίας του λόγου να ναι πιο αυστηρή; Το φοβούμαι.»: Γιοφύλλης. Φ., «Γιατί δεν προεκρίθη η μετάφρασις Φώτη Γιοφύλλη των "Εκκλησιαζουσών";», Τα Νέα, 02/03/1956 και Γιοφύλλης. Φ., «Άλλες απόψεις για τις "Εκκλησιάζουσες" του Αριστοφάνη», Η Αυγή, 25/07/1956 (Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Φώτος Γιοφύλλης είχε γράψει τη μετάφραση των Εκκλησιαζουσών και ήλπιζε ότι θα επιλεχθεί η δική του. Η επιλογή του Θρ. Σταύρου τον εξόργισε απόλυτα). 31 Βλ. Σταύρου. Θρ., «"Αι Εκκλησιάζουσαι" του Αριστοφάνους (Η περίοδος αττικής κωμωδίας του Εθνικού Θεάτρου)», Η Καθημερινή, 12/07/

9 μιας σύγχρονης Ελλάδας κι όχι της κλασικής Αθήνας ήταν γενικά αποδεκτή και σαφώς αναμενώμενη από το σκηνοθέτη και το μεταφραστή. Επίσης, ο Σταύρου μετέφερε το ουσιώδες της μετάφρασης από τη σφαίρα του πολιτειακού, στη σφαίρα του κοινωνικού, τονίζοντας καταστάσεις όπως ιδιοκτησία ή εθνικοποίηση, μονογαμία ή ελεύθερος έρωτας, ατομικό ή συλλογικό ενδιαφέρον κλπ. 32 Ο εξευγενισμός του Αριστοφάνη πραγματοποιήθηκε σε πεζό ύφος 33. Η συμβολή του σκηνογράφου και ενδυματολόγου Βακαλό έχρηζε ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Βασική ένστασή του υπήρξε ο δήθεν λογιοτατισμός που επικρατούσε στην τέχνη, η οποία αντλούσε από αρχαία πρότυπα. Θεωρούσε ότι με αυτό τον τρόπο αντί να ζωντανέψει το αρχαίο πνεύμα, είχε νεκρώσει κι αυτό έπρεπε να αλλάξει. 34 Με αφετηρία τα αρχαία χρωματιστά αγάλματα, τις Ιωνικές κόρες τις φορτωμένες με κοσμήματα και τις αρχαίες τερακότες, οι ενδυματολογικοί του τύποι ήταν εμπνευσμένοι από αντίγραφα των αγγείων και άλλων παραστάσεων. Η ιδέα να ντύσει τους κωμικούς ηθοποιούς με παντελόνια, προέκυψε από τα αγγεία και τα ειδώλια τα οποία πρόσφατα είχαν έρθει στο φως και επέτειναν την κωμικότητα της ανδρικής αμφίεσης στις γυναίκες 35. Τα γυναικεία κοστούμια σύμφωνα με τον ίδιο τον ενδυματολόγο, αντλούσαν την έμπνευσή τους από τις Ταναγραίες (ιμάτια),και από αγγειογραφίες που εμφάνιζαν μεγάλη ποικιλία αντικειμένων όπως το σκιάδειον, ακόμα και τύπο ομπρέλας (εικόνα 2). Η επιλογή του για το άλογο, (το οποίο θα συζητηθεί από την πλειονότητα των κριτικών), στηρίχτηκε στην άποψη του ιδίου του Βακαλό, ότι ο χορός της κωμωδίας θα μπορούσε να εμφανιστεί ακόμα και πάνω σε στρουθοκαμήλους! Για τον Βακαλό δεν υπήρχε θέμα πιστότητας αλλά θέμα σκηνικών επιλογών. Θεωρούσε ότι η ελαφρότητα των καταστάσεων στις Εκκλησιάζουσες επέτρεπε μια ελευθεριότητα. 36 Με την άποψη ότι «ο σκηνογράφος δεν είναι αρχαιολόγος και έχει δικαίωμα να παραβεί», (εννοώντας την πιστότητα στο αρχαίο πρωτότυπο), ο Βακαλό δημιούργησε πολύχρωμα σκηνικά, των οποίων η αισθητική 32 Βλ. Σταύρου.Θρ., ό.π. 33 «Πεζή μετάφραση του Θρασύβουλου Σταύρου,( ), αλλαγές μεταφραστή για σκηνικούς λόγους και για ό,τι δεν είναι κατανοητό σήμερα εξοβελισμός τολμηρών εκφράσεων που δεν είναι ανεκτές σήμερα»: Χριστοφίδης. Δημ., «Περίοδος αττικής κωμωδίας. Αι "Εκκλησιάζουσαι" του Αριστοφάνη», Έθνος Λευκωσίας, 31/07/ Βλ. Βακαλό. Γιωρ., «Απάντησις εις απορίες... Τα ενδυματολογικά πρότυπα των "Εκκλησιαζουσών"», Η Καθημερινή, 08/08/ «τα σκηνικά και τα κοστούμια ήταν μια αποτυχία Θύμιζαν αμερικανική επιθεώρηση Τα στενοβράκια ήταν βαρβαρικά περσικά ενδύματα, ενώ τα πολύχρωμα σακάκια, φράγκικα- Κατακριτέα η κόκκινη σκάλα, οι σκελετοί από τις σπασμένες ομπρέλες και η γκαμήλα της Αποκριάς στο τέλος Αμερικάνικο γούστο κακού σκηνογράφου»: Γιοφύλλης. Φ., ό.π. 36 Βλ. Βακαλό. Γιωρ., ό.π. 9

10 ήταν κοινώς αποδεκτή 37. Επικράτησε η ελληνιστική γραμμή με λίγα κλασικά στοιχεία (εικόνα 3). Το πρόσωπο του Μάνου Χατζιδάκι ήταν ήδη αναγνωρισμένο την περίοδο που παίχτηκαν οι Εκκλησιάζουσες. Εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις, θεωρήθηκε ότι η μουσική του σύνθεση για την παραγωγή εξέπεμπε δροσιά, κέφι, μπρίο 38. Με τη χρήση απλών και μελωδικών μέσων έδωσε έντονο ρυθμό, άλλοτε στο ξυλόφωνο και στο πιάνο και άλλοτε στα πνευστά. 39 Ελάχιστες πληροφορίες μπορούν να αντληθούν για τα τεχνικά μέρη των χορικών. Σε γενικές γραμμές τονίστηκε η αρμονία των κινήσεων του χορού 40 με στοιχεία δανεισμένα από σύγχρονα θεάματα (είτε θεατρικά, είτε χορευτικά), όπως για παράδειγμα η επιθεώρηση 41. Από τις κριτικές της εποχής παρατηρούμε ότι η απουσία του Αριστοφάνη από το δραματολόγιο τόσο του Εθνικού, όσο και άλλων φορέων, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πρόσληψη των Εκκλησιαζουσών. Φάνηκε ότι αυτή η απουσία στάθηκε εμπόδιο στην άμεση προσληπτικότητα των θεατών και των κριτικών, αφού απουσίαζε η εμπειρία. Οι νέοι τρόποι προσέγγισης του Αριστοφάνη ξένισαν αρκετούς. Οι περισσότεροι όμως έκριναν σε γενικές γραμμές θετικά την παράσταση. Ο Σολομός πέτυχε αυτό που επεδίωκε τόσο ο ίδιος, όσο και ο Χουρμούζιος: την παράσταση αριστοφανικής κωμωδίας με έντονα αστικά στοιχεία. Το κοινό είχε πάρει μια ιδέα ενός εκσυγχρονισμένου Αριστοφάνη. Ο Σολομός έδωσε ένα διαφορετικό δραματικό τέλος τύπου αστικού Happy Εnd, (αντίθετα με το αριστοφάνικό κείμενο 42 ), και αυτό είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του εκμοντερνισμού. 37 «Λαμπρά πετυχημένα σκηνικά σαν χρωματικό συμπόσιο Τα κοστούμια συνταίριασαν με το κωμικό κοστούμι της παράδοσης και το κομψό ταναγραιικό ιμάτιο, με τερπνές αποχρώσεις»,: Πλωρίτης.Μ., «Ο χαρίεις σαρκαστής. Αριστοφάνης και "Εκκλησιάζουσαι"», Ελευθερία, 13/07/ «κέφι, δροσιά, μπρίο που υπογραμμίζει τη σκηνοθεσία. ( ), απλά μελωδικά και αρμονικά μέσα έντονος ρυθμός. ( ) Η εκτέλεση όμως ήταν απαράδεκτη: έλλειψη συντονισμού μουσικής χορού εξοργιστικό»,: Ανωγειανάκης. Φοιβ., «Η μουσική στις Εκκλησιάζουσες», Έθνος, 20/07/ Βλ. Ανωγειανάκης. Φοιβ., «Η μουσική στις Εκκλησιάζουσες», Έθνος, 20/07/ «η Βαρούτη θεωρείται άξια επαίνου, αφού επέτυχε αρμονική σύνθεση των εικόνων»,: Πλωρίτης.Μ., «Ο χαρίεις σαρκαστής. Αριστοφάνης και "Εκκλησιάζουσαι"», Ελευθερία, 13/07/ Βλ. Σκουλούδης. Μαν., «Περίοδος αττικής κωμωδίας. Αι "Εκκλησιάζουσαι" του Αριστοφάνη», Έθνος Λευκωσίας, 31/07/ Βλ. Πλωρίτης,Μ., «Το θέατρο. Εκκλησιάζουσαι του Αριστοφάνους από το Εθνικό θέατρο στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού», Ελευθερία, 17/

11 Λυσιστράτη Η Λυσιστράτη του 1957 ήταν η πρώτη κωμωδία που ανέβηκε στο θέατρο της Επιδαύρου 44 και από πολλούς χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη θριαμβευτική παρουσία του Αριστοφάνη εκεί. Για τον Αλέξη Σολομό είναι η παραγωγή που θα ανοίξει ουσιαστικά το δρόμο για την σκηνική αναβίωση του αρχαίου Έλληνα κωμικού στη σκηνή. Η πρώτη απόπειρα με τις Εκκλησιάζουσες είχε πετύχει τόσο, ώστε η αρχαία κωμωδία να συνεχίσει την πορεία της και οι συντελεστές, (οι οποίοι παρέμειναν οι ίδιοι), να είναι σε θέση να εκτιμήσουν θετικά και αρνητικά τα στοιχεία των προσεγγίσεων. Η παράσταση έλαβε χώρα τη δεύτερη μέρα του φεστιβάλ και την παρακολούθησαν θεατές, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός κ. Καραμανλής και ο υπουργός Προεδρίας κ. Τσάτσος. 45 Η παράσταση της Λυσιστράτης ήταν μια συνέχεια της προηγούμενης προσέγγισης των Εκκλησιαζουσών. Οι συντελεστές κινήθηκαν σε παρόμοια μοτίβα, αν όχι στα ίδια, κάτι το οποίο υποδήλωνε κάποια διαδικασία πειραματισμού, αλλά κυρίως μια καλλιτεχνική εγκράτεια. Μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση θα έθετε την αυτό-αναίρεση των θεατρικών γραμμών που ακολουθήθηκαν τον προηγούμενο χρόνο. Άλλωστε, η χρόνια αναβολή της σκηνικής παρουσίασης του Αριστοφανη, έδωσε το δικαίωμα σε κάθε λογής θεωρητικό, να εκθέτει διαρκώς τις δικές του αισθητικές και ιδεολογικές απαιτήσεις για τη θεατρική πρακτική που πρέπει να ακολουθηθεί. Σε γενικές γραμμές, ο Θρασύβουλος Σταύρου, παρόλο που ήταν αρκετοί οι επικριτές της μετάφρασης των Εκκλησιαζουσών, κινήθηκε ξανά στα ίδια πρότυπα για τη μεταφραστική προσέγγιση της Λυσιστράτης 46. Περίκοψε τα σεξουαλικά και κοπρολογικά στοιχεία του αρχαίου πρωτότυπου και στήριξε μια προσέγγιση περισσότερο νεοελληνική Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό, Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις, Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη 44 Πρώτα παίχτηκε στην Επίδαυρο και μετά στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. 45 «Και το παρελθόν Σαββατοκύριακο 18 χιλιάδες ερασταί της αρχαίας κωμωδίας απεθέωσαν στην Επίδαυρο τον... Αριστοφάνη», «Αι "Εκκλησιάζουσαι" και η απόδοσις της "Λυσιστράτης". Η προσαρμογή της αττικής κωμωδίας εις την σημερινήν πραγματικότητα. Η υποδειγματική τάξις.» : Καγκελάρης.Κ, Ακρόπολις, 25/06/ «οι σημερινές αποδόσεις του Αριστοφάνειου λόγου, πολύ απέχουν από το διαμαντένιο στίχο του. ( ), φράσεις και λέξεις των παρόδων που προξενούν ζημιά στον αρχαίο λόγο. Η παράσταση της Λυσιστράτης δεν απέφυγε τις ατραπούς. ( )ακολούθησαν δυστυχώς λέξεις που προσβάλλουν το πολιτισμένο επίπεδο του λαού μας)»,: Περσεύς Αθηναίος, «Λυσιστράτη», Ελληνική Ώρα, 05/08/ «ένα έργο που στη μετάφραση για να γίνει ανεκτό από το σύγχρονο θεατή, χρειάστηκε να θυσιάσει το σπίρτο και το αλάτι της κεφάτης αθυροστομίας, και να τα μεταπλάθει σε εύκολα αστεία και υπονοούμενα. ( )Η μετάφραση του κ. Σταύρου έξοχη!», : Καλκάνη. Ειρ., «Αριστοφάνους Λυσιστράτη». Θέατρον Ηρώδου του Αττικού, Απογευματινή, 17/07/

12 Η σκηνοθεσία, παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με αυτήν των Εκκλησιαζουσών και οι κριτικές ήταν γενικά θετικές. 48 Άφθονα στοιχεία επιθεώρησης και διάσπαρτα στοιχεία άλλων επίκαιρων θεατρικών ειδών, ήταν παρόντα επίσης. Κύριο μέλημα ήταν η εναρμόνιση του αριστοφανικού χιούμορ με τα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα. 49 Ο Γεώργιος Βακαλό δεν διαφοροποιήθηκε από την προσέγγιση της προηγούμενης χρονιάς. Ζωηρά, πολύχρωμα κοστούμια, μερικά από αυτά χρυσοκέντητα, λειτούργησαν σύμφωνα με τα πρότυπα που ο ίδιος είχε ορίσει στις Εκκλησιάζουσες (εικόνα 4). 50 Στη σκηνογραφία ήταν εμφανή τα ελληνιστικά στοιχεία με κλασικές γραμμές (εικόνα 5). Στη μουσική του Χατζιδάκι κυριάρχησαν έντονα λαϊκά μοτίβα 51. Ο Ι.Λ παρατηρεί την ύπαρξη κερκυραϊκών σκοπών και ήχων μπουζουκιού. 52 Χαρακτηριστική θεωρήθηκε η ύπαρξη εύθυμων και χαρούμενων σκοπών. 53 Το λαϊκό στοιχείο κυριάρχησε και στη χορογραφία της Τατιάνας Βαρούτη. 54 Οι πολέμιοι της μεθόδου της χορογράφου, διαπίστωσαν την ύπαρξη κινήσεων που παρέπεμπαν στο χασάπικο χορό 55, όμως αυτό που διαπιστώθηκε από τη μεγαλύτερη μερίδα των κριτικών ήταν η εναρμονισμένη κίνηση των χορευτών «ο δρόμος που ακολούθησε ο σκηνοθέτης κ. Αλέξης Σολομός, πέρσι με τις Εκκλησιάζουσες και φέτος με τη Λυσιστράτη, είναι ο μόνος ορθός. Η συγγένεια ή ακριβέστερα η αντιστοιχία που υπάρχει μεταξύ της αττικής κωμωδίας και της σύγχρονης σατιρικής επιθεωρήσεως, νομιμοποιούν, θεωρητικά τουλάχιστον, την ερμηνεία του σύγχρονη θεαματική υπερ-επιθεώρηση και κατά διαστήματα οπερέτα: λάθος σολομού»,: Βαρίκας. Βας., «Λυσιστράτη», Τα Νέα, 13/07/ «Οι τρόποι ερμηνείας που επέλεξε ο σκηνοθέτης του Εθνικού θεάτρου κ. Αλ. Σολομός, φαίνεται ότι ήταν οι προσφορότεροι για να εξυπηρετήσουν τους σκοπούς του, γι αυτό και το γέλιο του σύγχρονου θεατού», :Καγκελάρης ό.π και «μια σωστή μυσταγωγία στον αρχαίο εκείνο χώρο ένα όραμα ζωντανό της εκπληκτικής εκείνης δύναμης του πνεύματος των αρχαίων μας προγόνων, μετουσιωμένο σε σύγχρονη αισθητική χαρά, χωρίς σχολαστικές ακαμψίες, δίχως άγονους μουσειακούς μημου-απτισμούς»,: Ψαθάς. Δημ., «Αριστοφάνης», Τα Νέα, 17/08/ «τα σκηνικά και τα κοστούμια του κ. Βακαλό εντυπωσιακά, καλαίσθητα και με αρμονικούς ζωηρούς χρωματισμούς, βρίσκονταν απόλυτα μέσα στο πνεύμα της σκηνοθεσίας, αλλά όχι βέβαια της αττικής κωμωδίας»,: Βαρίκας. Βας., «Λυσιστράτη», Τα Νέα, 13/07/ «η μουσική του Μ. Χατζιδάκι, που στιγμές, στιγμές μετέφερε το κοινό σε ατμόσφαιρα σύγχρονων λαϊκών μοτίβων»,: Καγκελάρης. Κ., «Και το παρελθόν Σαββατοκύριακο 18 χιλιάδες ερασταί της αρχαίας κωμωδίας απεθέωσαν στην Επίδαυρο τον... Αριστοφάνη. Αι Εκκλησιάζουσαι και η απόδοσις της Λυσιστράτης. Η προσαρμογή της αττικής κωμωδίας εις την σημερινήν πραγματικότητα. Η υποδειγματική τάξις.», Ακρόπολις, 25/06/ «η μουσική με τους κερκυραϊκούς σκοπούς, τις κρητικές μαντινάδες και τα μπουζούκια της»,: Ι.Λ., «Λυσιστράτη», Εστία, 13/07/ «γεμάτη κέφι κι εμπνευσμένη μουσική Σ έκανε να χαίρεσαι τα παραπατήματα κάποιων θεών»,: Καλκάνη. Ειρ., «Αριστοφάνους Λυσιστράτη. Θέατρον Ηρώδου του Αττικού», Απογευματινή, 17/07/ «ρόλος να διακοσμήσει και να ενδυναμώσει το θέαμα με σύγχρονα λαϊκά μοτίβα»,: Παπανούτσος. Ε.Π., «Αριστοφάνους Λυσιστράτη. Εθνικό Θέατρον», Το Βήμα, 16/07/ «και ο χορός των γερόντων, οι οποίοι πότε χορεύουν χασάπικο (μετά των σχετικών τσαλιμακιών και κροταλίσματος των δαχτύλων, που ενθυμίζουν Παναμέζους μεγαλοκαρχαρίας), και πότε μεταβάλλονται εις τραγουδιστάς όπερας», :Ι.Λ., «Λυσιστράτη», Εστία, 13/07/ «τόσο ο χορός των γερόντων, όσο και των γυναικών κινήθηκε με γραφικότητα, εναρμονισμένος με τη θαυμάσια μουσική του Μ. Χατζιδάκι και με την τόσο εντυπωσιακή διδασκαλία και χορογραφία της Τατιάνας Βαρούτη», :Περσεύς Αθηναίος, «Λυσιστράτη», Ελληνική Ώρα, 05/08/

13 Σε γενικές γραμμές η παράσταση της Λυσιστράτης ικανοποίησε τους κριτικούς. Τα θέματα στα οποία εστίασαν ήταν κυρίως η μετάφραση και η ελευθεριότητα της απόδοσής της,καθώς και η σκηνοθετική άποψη του εκσυγχρονισμένου Αριστοφάνη. Όπως φαίνεται, και σε αυτήν την παράσταση δεν έλειψαν οι οξύτατες κριτικές που αντικατόπτριζαν προσωπικές προτιμήσεις και αισθητικές αρχές. Πάντως, με τις δύο πρώτες παραγωγές επετεύχθη ένας πολύ βασικός στόχος, να γεμίσει πάλι η Επίδαυρος 57. Θεσμοφοριάζουσαι Το κοινό μετά τις Εκκλησιάζουσες και τη Λυσιστράτη, περίμενε με ανυπομονησία την τρίτη παράσταση του Εθνικού θεάτρου, η οποία ήταν και αυτή γυναικεία. Οι συντελεστές του Εθνικού παρέμειναν οι ίδιοι. Η μόνη αλλαγή η οποία ανησύχησε λίγο το κοινό της Επιδαύρου, ήταν η απουσία της Μαίρης Αρώνη. Φήμες άρχισαν να διαδίδονται ότι η Αρώνη εγκατέλειψε το Εθνικό θέατρο όμως, όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά τα δημοσιεύματα, η Αρώνη δεν κλήθηκε να παίξει, λόγω του ότι δεν υπήρχε κάποιος ρόλος του δικού της βεληνεκούς. 59 Παρόλα αυτά, αξίζει να σημειωθεί ότι ύστερα από τις αριστοφανικές της επιδόσεις, η Μαίρη Αρώνη το καλοκαίρι του 1958 ίδρυσε το δικό της θίασο σε συνεργασία με τον Ντίνο Ηλιόπουλο. Ο Σολομός όφειλε να αφήσει το κοινό ικανοποιημένο. Ο Αριστοφάνης έπρεπε να κυριαρχήσει στις παραστασεις του Εθνικού και η μέθοδος προσέγγισης των έργων έπρεπε να είναι ικανή να τέρψει το κοινό της Επιδαύρου. Ο Θρασύβουλος Σταύρου δεν άλλαξε την οπτική του στη μετάφραση της κωμωδίας, όμως επενέβη πιο ουσιαστικά στο πρωτότυπο κείμενο των Θερμοφοριαζουσών. Με την επίβλεψη του σκηνοθέτη Σολομού κατέφυγε σε προσθέσεις και αφαιρέσεις στα διαλογικά μέρη, άλλαξε τα πρόσωπα, περίκοψε τα υπερβολικά χορικά. 60 Με απώτερο σκοπό να γίνει το κείμενο πιο προσιτό στους θεατές, ο Αλέξης Σολομός εισήγαγε ακόμα περισσότερα φαρσικά στοιχεία στη σκηνοθεσία των Θερμοφοριαζουσών κι έτσι 57 Βλ. Μαλούχος. Γ., «Η χθεσινή πρώτη της κωμωδίας του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο», Αθηναϊκή, 30/06/ Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό, Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις Μαέστρος: κος Παρίδης, Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη. 59 Βλ. «Ποιοι θα παίξουν στις Θερμοφοριάζουσες. Τα περί Μαίρης Αρώνη», Έθνος, 10/01/ Βλ. Θρύλος,Α., «Το φεστιβάλ της Επιδάυρου. Αριστοφάνους Θερμοφοριάζουσαι, Νέα Εστία, 15/07/

14 ολοκλήρωσε τη μέθοδο που θα ακολουθούσε στο μέλλον ως προς τις αριστοφανικές παραστάσεις 61. Ο Γεώργιος Βακαλό διατήρησε την ίδια σκηνογραφική και την ενδυματολογική προσέγγιση. Η μόνη αλλαγή που θα μπορούσε να διακρίνει κάποιος στο ενδυματολογικό επίπεδο ήταν η πολύ περιορισμένη χρήση παντελονιών από τους άντρες ηθοποιούς (εικόνα 6). 62 Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί η χρήση έντονων γραμμών και χρωμάτων, καθώς επίσης και τα ελληνιστικά στοιχεία με τις κλασικές λεπτομέρειες στα σκηνικά (εικόνα 7). Η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι κατηγορήθηκε από ορισμένους ότι είχε κατεύθυνση, επειδή υπηρέτησε τις σκηνοθετικές υπερβολές του Σολομού 63. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι πιθανόν, σε αυτήν την παραγωγή, να ενσωμάτωσε στη σύνθεσή του περισσότερα λαϊκά στοιχεία. Η χορογραφία της Βαρούτη έδωσε την εντύπωση της δραματικής επιθεώρησης. Η αρμονία που διακατείχε τις προηγούμενες χορογραφίες της δεν έλειψε αλλά διέφερε ως προς το ύφος που επιδίωκε να αποδώσει. 64 Αυτό που σε γενικές γραμμές χαρακτήρισε τους συντελεστές της συγκεκριμένης παράστασης, (αλλά και των προηγούμενων), είναι η συνεργασία ώστε να αναδειχθεί το ενιαίο ύφος. Η τελευταία παράσταση φαίνεται ότι ήταν λίγο πιο υπερβολική από τις προηγούμενες, ως προς τις εκσυγχρονιστικές σκηνές. Από τους κριτικούς έγινε λόγος για μια επιτυχημένη παράσταση, με την προϋπόθεση ότι επρόκειτο περί φάρσας ή επιθεώρησης. 65 Η πεποίθηση ότι δεν πρόκειται για Αριστοφάνη, παρά για διασκευή του, ολοένα και μεγάλωνε. 61 «Μα αυτό που μας παρουσίασαν πρόπερσι, πέρυσι και περισσότερο φέτος, μονάχα με το αρχαίο κωμικό δεν έχει σχέση. ( ). Υπάρχει βέβαια η δικαιολογία της εκλαΐκευσης ( ) Ο διασκευαστής του ποιητή των «Βατράχων», ο οποίος άλλωστε τόσο λίγη εκτίμηση δείχνει γενικώς στα ποιητικά κείμενα, δεν φαίνεται να αντιλήφτηκε τίποτα άλλο από τον Αριστοφάνη, εκτός από το στήσιμο μερικών κωμικών σκηνών.»,: Βαρίκας.Β., «"Θεσμοφοριάζουσαι" στο Θέατρο Ηρώδου του Αττικού», Τα νέα, 25/07/ «Συμφωνία γραμμών και χρωμάτων.»,: Βαρίκας.Β., «"Θεσμοφοριάζουσαι" στο Θέατρο Ηρώδου του Αττικού», Τα νέα, 25/07/ Βλ. Βαρίκας.Β., "Θεσμοφοριάζουσαι" στο Θέατρο Ηρώδου του Αττικού, Τα νέα, 25/07/ «Ο χορός της κα Βαρούτη ολοκλήρωσε την εντύπωση δραματικής επιθεωρήσεως.»,: Βαρίκας, ό.π. 65 Βλ. Βαρίκας.Β.,ό.π και Κουκούλας.Λ., «Από το φεστιβάλ αρχαίου δράματος. Οι Θεσμοφοριάζουσες στο θέατρο της Επιδαύρου».,Αθηναϊκή, 01/07/

15 Βάτραχοι Οι Βάτραχοι ανέβηκαν το καλοκαίρι του 1959 στην Επίδαυρο. Την ίδια χρονιά το Εθνικό θέατρο ανέβασε για πρώτη φορά τον Κύκλωπα του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού και τους ίδιους βασικούς συντελεστές με εξαίρεση την Τατιάννα Βαρούτη και τον Γιώργο Βακαλό. Όλοι περίμεναν ανυπόμονα την παράσταση και φαινόταν ότι το βάρος είχε μετατοπιστεί από τον Αριστοφάνη, στο σατιρικό δράμα του Ευριπίδη. Η τέταρτη παράσταση είχε μια πολύ βασική διαφορά από τις προηγούμενες : Η θεματολογία ήταν εντελώς διαφορετική, καθώς από τη σφαίρα του πολιτειακού περνούσε στη σφαίρα του καλλιτεχνικού. 67 Επιπλέον, οι μεταφράσεις του Θρασύβουλου Σταύρου παραχώρησαν τη θέση τους στη μετάφραση του Απόστολου Μελαχρινού, ο οποίος δεν βρισκόταν στη ζωή. Όσοι είχαν κατηγορήσει το Σολομό και το Σταύρου για κειμενική κακοποίηση, τώρα περίμεναν το διαφορετικό αποτέλεσμα μιας νέας συνεργασίας. Ο Αλέξης Σολομός είχε παρουσιάσει τις σκηνοθετικές επιλογές του τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Όπως έχει αναφερθεί, ο Αιμίλιος Χουρμούζιος στήριζε και εν μέρει απαιτούσε τη συγκεκριμένη σκηνοθετική γραμμή για τις αριστοφανικές κωμωδίες. Το χειμώνα του 1959 φρόντισε με δημοσίευμά του να υπενθυμίσει στους θεατές τις κατευθυντήριες αρχές του Εθνικού Θεάτρου σχετικά με την ερμηνεία της αριστοφανικής κωμωδίας: «Το επικαιρικό στοιχείο της αριστοφανικής κωμωδίας είναι να μη φοβηθούμε τη λέξη, στοιχείο επιθεωρησιακό. Η σάτιρα επίκαιρων καταστάσεων και η διακωμώδηση ζωντανών προσώπων συνήθως διοχετεύεται στην Επιθεώρηση. Γιατί η Επιθεώρηση είναι το κατεξοχήν επικαιρικό θέατρο» 68 Λίγοι κριτικοί σχολίασαν τη μετάφραση του Απόστολου Μελαχρινού. Οι δύο κριτικές που αναφέρθηκαν στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι μοιρασμένες σε θετικά και αρνητικά σχόλια. Ο Κλέων Παράσχος παρατήρησε τη ζωντάνια και την πιστότητα στο κείμενο της μετάφρασης 69,ενώ ο «Χ.Σ» θεώρησε ότι η μετάφραση διακατέχεται από επιθεωρησιακή 66 Μετάφραση: Απόστολος Μελαχρινός, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό, Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις, Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη. 67 Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι το καλοκαίρι του 1959 ο τότε υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης στην Κυβέρνηση Κ.Καραμανλή, Κ.Τσάτσος, απαγόρευσε την παράσταση των Ορνίθων του Κάρολου Κουν στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού ως ανεπίτρεπτη για τα κοινωνικά δεδομένα. Η σύγκρουση μεταξύ της εξουσίας και της τέχνης ήταν δεδομένη. 68 Βλ. Χουρμούζιος. Αιμ., «Ο Αριστοφάνης και οι σύγχρονοι Περί της ερμηνείας της αττικής κωμωδίας», Η Καθημερινή, 12/02/ «η μετάφραση του έργου καμωμένη από τον αείμνηστο Απόστολο Μελαχρινό, έχει ζωντάνια και φαίνεται να διατηρεί τη φυσιογνωμία του πρωτότυπου»,: Παράσχος. Κλ., «Εις το Φεστιβάλ της Επιδαύρου. Οι Βάτραχοι του Αριστοφάνους, ο Κύκλωψ του Ευριπίδου», Η Καθημερινή, 30/06/

16 αντίληψη 70. Θα μπορούσε να υποτεθεί πως το ότι ο Απόστολος Μελαχρινός δεν βρισκόταν στη ζωή συγκράτησε και περιόρισε το σχολιασμό του μεταφραστικού κομματιού. Ο Αλέξης Σολομός χρησιμοποίησε την ίδια ερμηνευτική μέθοδο, μόνο που στην περίπτωση των Βατράχων αρκετοί ήταν εκείνοι που τη θεώρησαν ανεπαρκή για τα νεοελληνικά δεδομένα: «εξ άλλου λείπει το θηλυκό στοιχείο, το γυναικείο σεξ-απήλ που κυριαρχεί στα προηγούμενα έργα» 71. Είναι γεγονός ότι η γυναικεία παρουσία στις προηγούμενες παραστάσεις μόνο εγκώμια αποκόμισε. Εντύπωση προκαλεί ότι οι κριτικοί, μίλησαν για χονδροκοπιές, μπουφονικούς αστεϊσμούς και φτηνά αστεία στη σκηνοθεσία του Σολομού. 72 Από την άλλη, οι υποστηρικτές της σκηνοθεσίας του τόνισαν την απόδοση του σύγχρονου στοιχείου, καθώς και τη συνέπειά του ιδίου στο σκηνοθετικό σύστημα που έχει προτείνει. 73 Ο Βακαλό δημιούργησε τα σκηνικά του με σχετική απλότητα, 74 παρόλο που η σκηνογραφική και ενδυματολογική άποψη στο σύνολό της δεν διαφοροποιήθηκε ιδιαίτερα από τις προηγούμενες παραστάσεις. Αξίζει να αναφερθεί ότι ως σκηνικά χρησιμοποιήθηκαν τα σκηνικά της Ορέστειας με κάποιες μικρές αλλαγές (εικόνα 8). 75 Η 70 Βλ. Χ.Σ., «Το δεύτερο πρόγραμμα του Φεστιβάλ. Βάτραχοι και Κύκλωψ. Η ερμηνεία και σκηνοθεσία», Εμπρός, 4/7/ Βλ. Σπηλιωτόπουλος. Στ., «Αρχαίο δράμα: Κύκλωπας και Βάτραχοι», Ακρόπολις, 23/07/ «βρεθήκαμε μπροστά σε μια παράσταση σύγχρονης θεαματικής επιθεωρήσεως. Ο σκηνοθέτης ( ) κατέφυγε σε κάθε είδους χοντροκοπιά για να προκαλέσει το ενδιαφέρον και την ευθυμία του θεατή, χωρίς όμως να το πετύχει. Τούτη τη φορά έλειψε το στοιχείο της έκπληξης.( )Ανιαρή επανάληψη του εαυτού τους», : Βαρίκας.Βας., «Βάτραχοι και Κύκλωψ στο Θέατρο Επιδαύρου», Τα Νέα, 04/07/1959 και «Περισσότερο από κάθε άλλη διδασκαλία αριστοφάνειας κωμωδίας, η παράσταση των Βατράχων ακολούθησε την επικίνδυνη τάση (φάρσας-επιθεώρησης) την ευρεία οδό που άγει στην απώλεια του αληθινού πνεύματος του ποιητή και του έργου του. Όλο το βάρος έπεσε σε κωμικά τρυκ και γελοιότητες»,: Πλωρίτης. Μαρ., «Βάτραχοι" και "Κύκλωψ" από το Εθνικό Θέατρο στο θέατρο Επιδαύρου», Ελευθερία, 30/06/1959 και «Ωστόσο τώρα στους Βατράχους το επιθεωρησιακό στυλ με το ρεμπέτικο χρώμα, τα κουδούνια, τους σαλταδορισμούς και τις άλλες γραφικότητες, αποκαλύφτηκε ακόμα πιο καθαρά πόσο ασυμβίβαστο είναι με το μόνο γνήσιο πνεύμα του ποιητή-έπαψε να εντυπωσιάζει»,: Σταύρου. Γερ., «Βάτραχοι και Κύκλωπας. Η κωμωδία του Αριστοφάνη και το σατυρικό δράμα του Ευριπίδη στο θέατρο της Επιδαύρου», Η Αυγή, 01/07/ «ουδείς ψόγος για τις ελευθερίες του Σολομού. Απεναντίας, ήταν απαραίτητες για να ζωντανέψει σκηνοθετικά τον Αριστοφάνη και να τον φέρει στα σύγχρονα κατανοητά μέτρα μας ( ) Κατέφυγε σε υπερβολές όπου η ανάγκη το απαιτούσε»,: Καραγάτσης, «Κύκλωψ και Βάτραχοι από [τον] θίασο του Βασιλικού Θεάτρου στο Ωδείο Ηρώδου», Η Βραδυνή, 21/07/1959 και «οι Βάτραχοι είναι μια λαμπρή παράσταση ( ) ο Σολομός τους ανέβασε με απόλυτη συνέπεια στο σύστημα ερμηνείας που έχει προκρίνει»,: Μαμάκης. Αχ., «Βάτραχοι και Κύκλωψ», Εικόνες, 06/07/ «Απλές, αλλά καλοστημένες οι σκηνογραφίες και σωστές οι μακέτες των κοστουμιών», : Περσεύς Αθηναίος., «Βάτραχοι του Αριστοφάνους, Θέατρον Ηρώδου Αττικού», Νεολόγος Πατρών, 12/08/1959 και «Ο Βακαλό πλαισιώνει την παράσταση με ένα σκηνικό που είναι ταυτόχρονα καλαίσθητο κι εξυπηρετικό της αλλαγής τόπου δράσεως»,: Σπηλιωτόπουλος. Στ., «Αρχαίο δράμα: Κύκλωπας και Βάτραχοι», Ακρόπολις, 23/07/ «Ο κ. Γ. Βακαλό περιορίστηκε σε διακοσμήσεις πάνω στο σκηνικό της Ορέστειας διακοσμήσεις αρκετά βολικές για την περίσταση»,: Πλωρίτης. Μαρ., «Βάτραχοι και Κύκλωψ από το Εθνικό Θέατρο στο θέατρο Επιδαύρου», Ελευθερία, 30/06/1959 και «έξοχη σκηνογραφική εργασία του Βακαλό (παρόλες τις δυσκολίες των βαριών σκηνικών του Κλώνη) και τα γεμάτα φαντασία κοστούμια», :Καλκάνη. Ειρ., «Βάτραχοι Κύκλωψ, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου», Απογευματινή, 30/06/

17 Ορέστεια ανέβαινε την ίδια χρονιά στο φεστιβάλ της Επιδαύρου σε σκηνοθεσία του Δημ. Ροντήρη και σκηνογραφία του Κλ. Κλώνη. Σε γενικές γραμμές ο Βακαλό αποκόμισε κυρίως θετικά σχόλια από τους κριτικούς, οι οποίοι τόνισαν την ευφάνταστη καλαισθησία του, καθώς και τη γνώση της ελληνικής αισθητικής 76. Τα πολύχρωμα, ευχάριστα σχέδια τόσο στη σκηνογραφία, όσο και στην ενδυματολογία των Βατράχων πρέπει να θεωρήθηκαν δεδομένα. 77 Ο Μάνος Χατζιδάκις δημιούργησε μια μουσική σύνθεση ευχάριστη, που υπογράμμισε τη σκηνοθεσία και πρόβαλε βασικά λαϊκά μοτίβα. Η συμβολή της Τατιάνας Βαρούτη ήταν καθοριστική. Έδωσε μεγάλη βαρύτητα τόσο στο χορό των βατράχων, όσο και στο χορό των μυστών, αναδεικνύοντας την ετερότητά τους μέσα από την κινησιολογία και το σύνολο της χορογραφίας (εικόνα 9). Οι κριτικοί αφιέρωσαν μεγάλο κομμάτι στην συμβολή της στην παραγωγή. Η χορογραφία των βατράχων και των μυστών ήταν μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην καριέρα της Τατιάννας Βαρούτη. Οι κριτικές αποδεικνύουν ότι κάποιοι από τους συντελεστές καθιερώθηκαν στη συνείδηση των κριτικών, αλλά και των θεατών. Για παράδειγμα η σκηνογραφία και η ενδυματολογία του Γιώργου Βακαλό κρίθηκαν συνολικά επιτυχείς. Παρόλα αυτά, έπειτα από τέσσερα χρόνια της επιτυχούς παρουσίας του αριστοφανικού δραματολογίου στη νέα ελληνική σκηνή, αρκετοί ήταν οι κριτικοί οι οποίοι δεν μπορούσαν να δεχτούν την ύπαρξη του επιθεωρησιακού ύφους στην αρχαία κωμωδία. Έτσι, αναλώθηκαν σε μια κριτική στείρα, την οποία χαρακτήριζε η επανάληψη. Άλλοι κριτικοί δεν μπορούσαν να κατανοήσουν την επιτυχία του Σολομού στο κοινό. Εντούτοις, πιστεύω ότι τους διέφευγε το γεγονός ότι η πλειοψηφία των θεατών δεν ενδιαφερόταν για τη φιλολογικά ορθή απόδοση της Αριστοφανικής σάτυρας. 76 «Ο Γιώργος Βακαλό σκηνογράφησε και έντυσε τους Βατράχους με γνώση της Ιστορίας, ξεκάθαρη αντίληψη της ελληνικής αισθητικής καθώς και με αξιοθαύμαστη εφευρετικότητα. Ιδιαίτερα θα τον συγχαρώ για την εξαιρετικά πετυχημένη αμφίεση του χορού των βατράχων»,: Καραγάτσης, «Κύκλωψ και Βάτραχοι από [τον] θίασο του Βασιλικού Θεάτρου στο Ωδείο Ηρώδου», Η Βραδυνή, 21/07/ «Τέλος το πολύχρωμο και εντυπωσιακό σκηνικό του κου Βακαλό ενδέχεται να αποτελούσε παραφωνία μέσα στο αυστηρό πλαίσιο του θεάτρου της Επιδαύρου, ήταν ωστόσο κι αυτό απόλυτα σύμφωνο με το όλο πνεύμα του έργου»,: Κουκούλας. Λ., «Από το Φεστιβάλ Επιδαύρου. Βάτραχοι Κύκλωψ», Αθηναϊκή, 30/06/

18 ΙΙ. Η Δεκαετία του 60 Η δεκαετία του 60 βρίσκει το θεσμό των Επιδαυρίων διεθνώς αναγνωρισμένο με χιλιάδες ανθρώπους να παρακολουθούν τα δρώμενα. Το γεγονός αυτό προκαλεί μια σειρά κινήσεων οι οποίες προσδίδουν στο Φεστιβάλ το ανάλογο κύρος που του αξίζει. Αξίζει να σημειωθούν ορισμένοι εξωθεατρικοί παράγοντες οι οποίοι βοήθησαν σ αυτό: Η Περιηγητική Λέσχη ανέλαβε την πρωτοβουλία της διακίνησης χιλιάδων θεατών από την Αθήνα και την επαρχία. Η εθνική Χωροφυλακή θα εξασφάλιζε την τάξη και την ασφάλεια τόσο στην περιοχή της Επιδαύρου, όσο και στις οδικές αρτηρίες που οδηγούν εκεί. 78 Λυσιστράτη (επανάληψη της παράστασης του 1957) Τρία χρόνια μετά την δεύτερη παραγωγή της Λυσιστράτης, οι συντελεστές του Εθνικού Θεάτρου αποφάσισαν την επανάληψή της. Για το Εθνικό Θέατρο ήταν η τρίτη φορά που ανέβαζε τη συγκεκριμένη κωμωδία, ενώ για το σκηνοθέτη Αλέξη Σολομό η δεύτερη. Μαζί με τη Λυσιστράτη ανέβηκε για πρώτη φορά Νέα Κωμωδία, ο Δύσκολος του Μενάνδρου, σε σκηνοθεσία του Σολομού. Σε γενικές γραμμές παρατηρείται ότι το Εθνικό Θέατρο είχε πλέον ως στόχο να φέρει το κοινό σε επαφή με διαφορετικά είδη του αρχαίου δράματος. Το γεγονός ότι ο Σολομός επέλεξε την επανάληψη της Λυσιστράτης ενδέχεται να σχετίζεται με την έμφαση που δόθηκε στη νέα σκηνοθεσία του Δύσκολου 80. Η νέα παραγωγή της κωμωδίας διέφερε από την προηγούμενη σε ορισμένες διανομές ρόλων, ενώ οι υπόλοιποι συντελεστές παρέμειναν οι ίδιοι. Επομένως, ο ρόλος της Μαίρης Αρώνη ανατέθηκε στην Άννα Συνοδινού, κάτι το οποίο κέντρισε το ενδιαφέρον των κριτικών που ασχολήθηκαν με την παράσταση. Η Τζένη Καρέζη παραχώρησε τη θέση της στην Πόπη Παπαδάκη (Μυρρίνη) και ο Χριστόφορος Νέζερ στο Θεόδωρο Σαρρή (Κινησίας). 78 Βλ.Σπηλιωτόπουλος.Στ., «Τα τελευταία έργα του Φεστιβάλ. Μενάνδρου Δύσκολος, Αριστοφάνους Λυσιστράτη, στο θέατρο της Επιδαύρου», Ακρόπολις, 12/07/ Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις, Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη 80 Όπως είναι λογικό το κυρίως ενδιαφέρον των κριτικών εστιάστηκε στην παράσταση του Δύσκολου του Μενάνδρου. Ήταν το πρώτο εγχείρημα παράστασης τρία χρόνια μετά την ανακάλυψή του από τον καθηγητή Μαρτέν. 18

19 Σε γενικές γραμμές οι κριτικές που αναφέρθηκαν στη Λυσιστράτη του 1960 κινήθηκαν σε ανάλογα επίπεδα με τη Λυσιστράτη του Ο Αλέξης Σολομός δεν διαφοροποιήθηκε από τις προηγούμενες σκηνοθετικές επιλογές και λύσεις. 81 Η φάρσα και η επιθεώρηση ήταν για ακόμα μια φορά η γέφυρα η οποία θα ένωνε την παρωχημένη θεματολογία της αρχαίας ελληνικής κωμωδίας, με την παιδεία του σύγχρονου θεατρικού κοινού. Παρόλα αυτά αρκετοί πρόβαλαν το επιτυχές αποτέλεσμα της σκηνοθεσίας του Σολομού 82 και τόνισαν τον περιορισμό του επιθεωρησιακού στοιχείου που ενοχλούσε στο παρελθόν μερίδα κριτικών 83. Ο Αλέξης Σολομός κατηγορήθηκε από ορισμένους ότι εξομοίωσε σκηνοθετικά τη Λυσιστράτη με το Δύσκολο. 84 Ο Θρασύβουλος Σταύρου επενέβη στην προηγούμενη μετάφραση της Λυσιστράτης του Αυτή τη φορά θεωρήθηκε πιο κοντά στο πνεύμα της κωμωδίας 85 και απέσπασε από την πλειονότητα των κριτικών θετικά σχόλια. Το ίδιο ίσχυσε για τη χορογραφία της Τατιάννας Βαρούτη η οποία ενέταξε πιο σωστά τα εμβόλιμα χορικά στην κωμωδία 86 και απέφυγε τις ακρότητες της προηγούμενης παράστασης. 87 Οι κριτικές αναφέρονται σε μια χορογραφία κεφάτη και σωστή στο σχηματισμό όμορφων εικόνων τόσο από το Χ των γερόντων όσο και από το Χ των γυναικών (εικόνα 10). 88 Οι ίδιες ευνοϊκές κριτικές ίσχυσαν για τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία του Γεώργιου Βακαλό, ο οποίος δεν διαφοροποιήθηκε από την απόδοση της πρώτης Λυσιστράτης που ανέβασε με το Εθνικό. Η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι θεωρήθηκε κεφάτη με στοιχεία αναζήτησης του διονυσιακού πνεύματος «Η παράσταση ήταν η ίδια με την αλλοτινή εκτός από κάποιες διανομές ρόλων»,: Θρύλος.Άλ., «Αριστοφάνη Λυσιστράτη, Μενάνδρου Ο δύσκολος», Νέα Εστία, 01/08/ «...Έχει βγάλει από την κωμωδία του ένα θέαμα τερπνό κι ευπρόσδεκτο στο σύγχρονο θεατή», :Σπηλιωτόπουλος.Στ., «Τα τελευταία έργα του Φεστιβάλ. Μενάνδρου Δύσκολος, Αριστοφάνους Λυσιστράτη, στο θέατρο της Επιδαύρου», Ακρόπολις, 12/07/1960 και Βλ.Φανουράκης.Φ., «Αριστοφάνους Λυσιστράτη, Μενάνδρου Δύσκολος. Εθνικόν Θέατρον (Επίδαυρος)», Ανεξάρτητος Τύπος, 15/7/ Βλ. Περσεύς Αθηναίος., «Λυσιστράτη του Αριστοφάνους και Δύσκολος του Μενάνδρου», Νεολόγος Πατρών, 30/07/1960 και Βλ. Βαρίκας.Β., «Ο Δύσκολος στην Επίδαυρο», Τα Νέα, 15/7/ Βλ. Βαρίκας, ό.π. 85 Βλ. Θρύλος.Άλ., ό.π. 86 Βλ. Βαρίκας, ό.π. 87 Βλ. Περσεύς Αθηναίος, ό.π. 88 «...Ο ανδρικός χορός κατακτά το θεατή από τα πρώτα βήματα της παρόδου-δείχνει ότι αγαπά την κωμωδία και της φέρνει με ενθουσιασμό τη θέρμη, την πείρα και τη φαντασία που διαθέτει. Και οι δύο χοροί μαζί αποτελούν ένα ζηλευτό όργανο ποιητικής έκφρασης»:, Διαμαντόπουλος.Αλ., «Αι παραστάσεις της Επιδαύρου. Η πρώτη διδασκαλία του Δύσκολου εμπρός στο ελληνικόν κοινόν της εποχής μας. Ένα πρόβλημα: Τι είναι ο Μένανδρος σήμερα;», Το Βήμα, 12/7/ Βλ. Σπηλιωτόπουλος, Στ., ό.π. 19

20 Ιδιαιτέρο ενδιαφέρον είχε η εμφάνιση της Άννας Συνοδινού αλλά και των υπολοίπων ηθοποιών που ανέλαβαν νέες διανομές ρόλων. Οι κριτικές κατέκριναν την αδυναμία της Συνοδινού να συλλάβει το πνεύμα της κωμωδίας, αφού οι μέχρι τότε θεατρικές εμφανίσεις της αφορούσαν την τραγωδία (εικόνα 11). Η υποκριτική της ταίριαζε περισσότερο στο τραγικό είδος που υπηρετούσε και η ίδια φάνηκε ότι δεν μπορούσε εύκολα να προσαρμοστεί στο αριστοφανικό ύφος. 90 Η Παπαδάκη και ο Σαρρής σε γενικές γραμμές απέσπασαν θετικά σχόλια για την υποκριτική τους, αν και ορισμένοι κριτικοί βρήκαν ψεγάδια στην ερμηνεία τους 91. Οι υπόλοιποι ηθοποιοί της παράστασης και κυρίως ο Παντελής Ζερβός απέσπασαν τα εύσημα των κριτικών. Με την είσοδο της νέας δεκαετίας ο Αλέξης Σολομός δεν ανανέωσε την προσέγγιση της κωμωδίας, αφού η επιλογή της Λυσιστράτης ήταν επανάληψη. Άλλωστε, και κατά τη δεκαετία του 60 ο σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου προσέγγιζε τον Αριστοφάνη με την ίδια μέθοδο. Στο επίπεδο της κριτικής παρατηρείται ότι όσοι ασχολήθηκαν με τις παραστάσεις αρχαίας κωμωδίας του Εθνικού θεάτρου παρέμειναν οι ίδιοι. Ενδιαφέρον προκαλεί ότι οι κριτικοί που έγραψαν για τη Λυσιστράτη του 1957 χρησιμοποίησαν τα ίδια κείμενα για την παράσταση του Παρόλα αυτά, το ζητούμενο παρέμενε πάντα η τέρψη των θεατών, αλλά και η προσέλευσή τους, κάτι το οποίο ο Αλέξης Σολομός είχε επιτύχει για ακόμα μία φορά. Αχαρνής Η κωμωδία Αχαρνής, μια από τις πιο δύσκολες κωμωδίες του Αριστοφάνη, ανέβηκε παρόντος του Γάλλου Πρωθυπουργού Ντεμπρέ και συγκέντρωσε θεατές. Ο Αλέξης Σολομός σκηνοθέτησε ένα από τα πιο δύσκολα αριστοφανικά έργα, κυρίως εξαιτίας της χαλαρής σύνδεσης των επεισοδίων. Η αντιπολεμική σάτιρα είναι έκδηλη καθ όλη τη διάρκειά του. Μοναδικό νέο πρόσωπο στη συντελεστική ομάδα του Εθνικού θεάτρου ήταν ο Αργύρης Κουνάδης, ο οποίος ανέλαβε τη μουσική σύνθεση της 90 Βλ. Περσεύς Αθηναίος, ό.π και Πλωρίτης,Μ., «Δύσκολος του Μενάνδρου. Εθνικό Θέατρο, θέατρον Επιδαύρου», Ελευθερία, 12/7/ «...κάποιος θα έπρεπε να του υποδείξει ότι δεν αντιγράφει φωτοτυπικά, αλλά απλώς γελοιογραφεί...»,: Κουκούλας.Λ., «Το Φεστιβάλ Επιδαύρου. Ημέρα αρχαίας και νέας αττικής κωμωδίας», Αθηναϊκή, 13/7/ Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου, Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Σκηνογραφία: Γιώργος Βακαλό, Ενδυμασία: Γιώργος Βακαλό, Μουσική σύνθεση: Αργύρης Κουνάδης,Χορογραφία: Τατιάνα Βαρούτη. 20

21 κωμωδίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά το τέλος της παράστασης πέθανε ο Τάκης Γαλανός, ο ηθοποιός ο οποίος είχε τον ρόλο του Ευριπίδη. Ο Σολομός απέδωσε τους Αχαρνής σύμφωνα με τις θεωρητικές και τις πρακτικές αρχές του, όπως είχε ήδη εφαρμόσει στις προηγούμενες σκηνοθεσίες. 93 Οι ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης κωμωδίας δεν τον άφησαν όμως αδρανή. Προσπάθησε να περιορίσει τις υπερβολές και τα μπουφονικά επιθεωρησιακά στοιχεία, όπως φαίνεται από τις κριτικές. 94 Ο Κλέων Παράσχος έγραψε χαρακτηριστικά: «Αυτή τη φορά μας παρουσίασε ο Σολομός το κείμενο του Αριστοφάνη χωρίς εκμοδερνισμούς,έστω και ελαφροτάτους και ομολογώ η απουσία τους δεν ήταν καθόλου αισθητή.» 95 Από κάποιους τονίστηκε η γενική εικόνα της παράστασης, εφόσον υπήρξε σταθερή η επιλογή του Σολομού στον εκμοντερνισμό της αρχαίας κωμωδίας προς την κατεύθυνση της σύγχρονης επιθεώρησης-κοινωνίας 96. Αυτή τη φορά όμως χωρίς να φτάνει στο σημείο της υπερβολής, όπως στις προηγούμενες κωμωδίες που είχε ανεβάσει με το Εθνικό. Ο Μάριος Πλωρίτης, παρόλο που παραδέχτηκε ότι ήταν μια παράσταση χωρίς εκπλήξεις με επιδιωκόμενο στόχο τη θεαματικότητα, διέκρινε ότι ο σκηνοθέτης απέφυγε τις απαράδεκτες υπερβολές και πως κάποια ευρήματά του ήταν διασκεδαστικά 97. Ο Φώτης Φανουράκης στο άρθρο του ανέφερε πως το κοινό είχε ενεργή συμμετοχή στα συμβάντα 98. Αντιφατικές ήταν οι κριτικές για τη μετάφραση του Θρασύβουλου Σταύρου. Ορισμένες τη θεωρούσαν φτιαγμένη με μαεστρία 99 και κάποιες άλλες όχι. Όσοι κριτικοί κατέκριναν 93 «...όμως σε γενικές γραμμές η σκηνοθεσία του, παρουσίασε την ίδια εμμονή στις θεωρητικές απόψεις και στις δογματικές αρχές του, σύμφωνα με τις οποίες ο ποιητής και το κείμενο είναι απλά προσχήματα για την αποκλειστική προβολή της σκηνοθετικής επίνοιας (...)Πάντως σε πολλά σημεία της σκηνικής ερμηνείας των «Αχαρνέων» η σκηνοθετική επίνοια του κ. Σολομού οφέλησε κι έδωσε μερικές πρακτικές λύσεις»,: Κουκούλας.Λ., «Οι Αχαρνής του Αριστοφάνους στο Φεστιβάλ της Επιδαύρου», Αθηναική, 10/7/ «...βέβαια εφέτος ο κος Σολομός, έβαλε νερό στο κρασί του. Στάθηκε λιγότερο «τολμηρός». Σφάλμα κατά τη γνώμη μας (...)Το θέαμα που παρουσίασε φέτος είχε λιγότερο από άλλοτε χρώμα, ζωηράδα, κέφι και ζωντάνια», : Βαρίκας.Β., «Οι Αχαρνής του Αριστοφάνη», Τα Νέα, 22/7/1961 και «...(η σκηνοθεσία) από τις πιο δύσκολες, επειδή ο ειρμός των επεισοδίων είναι τόσο ελεύθερος, ρυθμίστηκε από τον Αλέξη Σολομό με μια αναλογία τόλμης και μέτρου που προέρχεται από την πολύχρονη πείρα του θέματος», : Διαμαντόπουλος.Αλ., «Οι Αχαρνείς του Αριστοφάνους, εις την Επίδαυρον», Το Βήμα,11/7/ Βλ. Παράσχος.Κλ., «Αρχαία κωμωδία. Αχαρνής του Αριστοφάνους (θέατρον Επιδαύρου)», Η Καθημερινή, 11/7/ «Ο Σολομός «εκμοντερνίζει» τον Αριστοφάνη ή μάλλον προσπαθεί να αποδώσει ορισμένα στοιχεία αυτής ή εκείνης της κωμωδίας του Αθηναίου κωμωδιογράφου με σύγχρονα ανάλογα στοιχεία, πράγμα νόμιμο (...)»,: Παράσχος.Κλ., ό.π. 97 Βλ.Πλωρίτης.Μ., «Αχαρνής. Πόλεμος και ατομική ειρήνη τον Ε αιώνα», Ελευθερία,9/7/ Βλ.Φανουράκης.Φ., «Φεστιβάλ Επιδαύρου. Αριστοφάνους Αχαρνής», Εθνικόν Θέατρον, Ανεξάρτητος Τύπος,11/7/ Βλ. Παράσχος.Κλ.,ό.π. 21

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

«Ποτέ μη λες ποτέ» Βασίλης Χαραλαμπόπουλος. Αnek Lines. Χρυσος Χορηγος. ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης

«Ποτέ μη λες ποτέ» Βασίλης Χαραλαμπόπουλος. Αnek Lines. Χρυσος Χορηγος. ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης συνέντευξη Βασίλης Χαραλαμπόπουλος «Ποτέ μη λες ποτέ» Ένας από τους καλύτερους κωμικούς της γενιάς του, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, μετά την περυσινή του επιτυχία ως Λυσιστράτης, συνεργάζεται ξανά με τον

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΔΗΜΟΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013, ώρα 20:30 «Ο Καραγκιόζης Πειρατής» ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013, ώρα 21:30 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ

C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ Οι και παρουσιάζουν: CAPTIVAE ΤΡΩΑΔΕΣ Οι Τρωάδες του Ευριπίδη, τραγωδία παρουσιασμένη για πρώτη φορά το 415 π.χ., έργο πολύπλευρο και βαθειά αντιπολεμικό είναι και σήμερα (όπως

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘ

ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘΑΣΟΥ2011 ΦΕΣΤΙΒΑΛΦΙΛΙΠΠΩΝΘ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης / 1851-1911 2 «ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης 1851-1911 Το Φεστιβάλ, είναι αφιερωμένο εφέτος στη μουσική του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Στα τραγούδια του θεού, στα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ;

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; Στο φετινό PoP ταξιδεύουμε! Έτσι οι ομάδες που θα διεκδικήσουν την νίκη στον Tελικό, δεν θα μπορούσαν να στοχεύουν παρά σε ένα μεγάλο, μεγάλο «ταξίδι».

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα 9 Δεκεμβρίου 2011 γεννήθηκε ένα παραμύθι Ο Μύλος των Ξωτικών είναι η μεγαλύτερη και πιο πετυχημένη Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 άτομα) (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ 22 μόρια 1.1 Τίτλοι Ωδείων (μέγιστο 7 μόρια) Πτυχίο 1 μόριο Πτυχίο με Άριστα 2 μόρια Δίπλωμα 4 μόρια Δίπλωμα με Άριστα 6 μόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΝΑΡΞΗ 10 ου ΕΑΡΙΝΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ. «Ο ΞΕΝΟΦΩΝ» ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΤΩΝ - ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΝΑΡΞΗ 10 ου ΕΑΡΙΝΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ. «Ο ΞΕΝΟΦΩΝ» ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΤΩΝ - ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ημερομηνία : 24/03/2014 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ - ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ν.Π.Δ.Δ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «Ο ΞΕΝΟΦΩΝ» Ταχ. Δ/νση : 5 η Στάση Λ. Βραυρώνος Αρτέμιδα Αττικής Τ.Κ.:19016

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ο διάλογος είτε προέρχεται από ένα πρόσωπο είτε από περισσότερα-ασκεί την ψυχή του ακροατή έντονη παιδευτική επίδραση, όπως άλλωστε όλα τα συνταρακτικά συμβάντα. Αυτός σε αντίθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ. ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ προτείνουν στο ΣΤΑΘΜΟ»

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ. ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ προτείνουν στο ΣΤΑΘΜΟ» ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Βασ. Αλεξάνδρου 1 211 00 ΝΑΥΠΛΙΟ Τηλ.: 27520 28947 Fax: 27520 27960 e-mail education@pli.gr ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΟΔΑΣ Μόδα είναι μια συνήθως παροδική συνήθεια αναφορικά με πολλά θέματα που αφορούν τον άνθρωπο όπως είναι ο τρόπος ζωής, το ντύσιμο, η διακόσμηση του σπιτιού,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι για παιδιά-εφήβους και ενήλικες στο ΙΜΚ

Καλοκαίρι για παιδιά-εφήβους και ενήλικες στο ΙΜΚ Δελτίο Τύπου 26/5/15 Καλοκαίρι για παιδιά-εφήβους και ενήλικες στο ΙΜΚ Τέσσερεις κύκλοι εργαστηρίων-σεμιναρίων για όλες τις ηλικίες Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, με

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη 16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015 Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Συγγρού Ι07 sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Όχι αθώος πια 16 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

08.10 15.10-22.10-29.10 05.11 12.11 19.11 26.11. Τετάρτη 8, 15, 22 & 29 Οκτωβρίου, 5, 12,19 & 26 Νοεμβρίου 17:00

08.10 15.10-22.10-29.10 05.11 12.11 19.11 26.11. Τετάρτη 8, 15, 22 & 29 Οκτωβρίου, 5, 12,19 & 26 Νοεμβρίου 17:00 ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Εκπαιδευτικά προγράμματα Ελεύθερο Εργαστήρι Μουσικής Παιδείας 08.10 15.10-22.10-29.10 05.11 12.11 19.11 26.11 ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣΛΑΥΡΙΟΥ «Η ΜΙΚΡΑΣΙΑ» αναβιώνει το έθιμο του Κλήδονα και τις φωτιές του Αϊ Γιάννη. Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 - Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ξάνθη: 1/2/2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης συμμετέχει και φέτος στις Θρακικές Λαογραφικές Εορτές Ξανθιώτικο Καρναβάλι με σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-16

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-16 ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-16 1ο εξάμηνο ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Ι (ΣΤ0101) ΙΟΥΛΙΑ ΠΙΠΙΝΙΑ 10 1 Εξαδακτύλου Β1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ (ΥΣ0101) Διδακτική Ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ

Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ζωή H. Ellis ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ Η παρούσα εργασία αφορά την παρουσίαση μιας μορφής χορού,

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΟΙΞΗ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΟΙΞΗ 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ in-design SEMINARS ΑΝΟΙΞΗ 2015 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Διακόσμηση & Styling Εκδηλώσεων (γάμος, βάπτιση & πάρτυ) Περιγραφή: Το επάγγελμα του διακοσμητή εκδηλώσεων συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς τομείς

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα. Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης

Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα. Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης www.torapaizoume.gr Xαίρετε!! Είμαστε ένας νέος κοινωνικός συνεταιρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 2000 μέχρι ΣΗΜΕΡΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 2000 μέχρι ΣΗΜΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 2000 μέχρι ΣΗΜΕΡΑ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 13 & 14 Βαδίζοντας προς το 2000, κάθε γυναίκα υιοθετεί το στυλ που της ταιριάζει. Το άπιαστο όνειρο του μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RECOGNISING Issues and Opportunities in Combating Online Hate Speech Αναθεώρηση της εθνικής Ελληνικής Στρατηγικής για την Στρατηγική Διακυβέρνησης του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Funny people... Τάση. ή όταν το ελληνικό κοινό αγάπησε τη stand-up comedy

Funny people... Τάση. ή όταν το ελληνικό κοινό αγάπησε τη stand-up comedy Τάση Funny people... ή όταν το ελληνικό κοινό αγάπησε τη stand-up comedy Μέσω τακτικών και έκτακτων παραστάσεων, μέσω φεστιβάλ και βραδιών open mic, μέσω της ελληνικής TV, η «όρθια κωμωδία» βοηθάει σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 11905 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1113 11 Ιουνίου 2015 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 89884/Δ2 Αναθέσεις μαθημάτων Καλλιτεχνικών Γυμνασίων με Λυκειακές Τάξεις. Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων Ιούλιος - Αύγουστος 2013 Δήμου Ναυπακτίας

Πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων Ιούλιος - Αύγουστος 2013 Δήμου Ναυπακτίας Πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων Ιούλιος - Αύγουστος 2013 Δήμου Ναυπακτίας Δημοτικές Ενότητες: Είσοδος Ελεύθερη Ναυπάκτου, Αντιρρίου, Χάλκειας Αποδοτίας, Πλατάνου, Πυλήνης Ο Δήμος Ναυπακτίας διαθέτει

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ... ΠΑΙΔΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ!

ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ... ΠΑΙΔΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ! ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ... ΠΑΙΔΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ! 210 2580806 210 5744520 www.anakatosoures.gr info@anakatosoures.gr Η εταιρεία Ανακατωσούρες χαρίζει γέλιο, χαρά και παιχνίδι σε παιδιά όλων των ηλικιών. Διαθέτουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013)

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013) A.K. 0280 Επώνυμο Μελησσινός Όνομα Ιάσων Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τόπος γεννήσεως Ημερομηνία γεννήσεως Ημερομηνία θανάτου Βιογραφικά στοιχεία Προσωπογραφίες Μόνιμη εγκατάσταση Ημερομηνίες ενασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΤΕ Η ΒΡΟΧΗ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ

ΟΥΤΕ Η ΒΡΟΧΗ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΟΥΤΕ Η ΒΡΟΧΗ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ Το μεσημέρι της Κυριακής 22 Φεβρουαρίου 2015 κορυφώθηκαν οι 10ήμερες αποκριάτικες εκδηλώσεις στο Δήμο Ορχομενού. Ο καιρός, όπως και σε όλη την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: Ιωαννίδου Ροδόπη ΑΜ (097/07) Πεχλιβανίδης Μουράτογλου Χαράλαμπος ΑΜ (037/07) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το χιούμορ Στη Διαφήμιση ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» Οι τάσεις για το 2016/2017 είναι μοναδικές και φαίνεται να διαφοροποιούνται από τις καθαρά vintage γραμμές που μας επηρέασαν τις προηγούμενες χρονιές.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας....με τη χρήση VIDEO E-BOOK 2 Περιεχόμενα Ηλεκτρονικού Οδηγού 03 04 05 06 07 08 09 Editorial Εισαγωγή Χρησιμοποιώντας το βίντεο για εκπαίδευση Τι είδη εκπαιδεύτικων

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΙΣΧΥΛΟ ΣΤΟΝ ΜΠΡΕΧΤ. Όλος ο κόσμος μια σκηνή

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΙΣΧΥΛΟ ΣΤΟΝ ΜΠΡΕΧΤ. Όλος ο κόσμος μια σκηνή ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΙΣΧΥΛΟ ΣΤΟΝ ΜΠΡΕΧΤ Όλος ο κόσμος μια σκηνή ΤΟΠΟΣ Επιστημονικές Εκδόσεις Επιμέλεια/Διόρθωση: Μαρία Αποστολοπούλου Ηλεκτρονική επεξεργασία: Μαρία Παπαδάκη Εξώφυλλο: ΜΟΤΙΒΟ Α.Ε. 2009 Εκδόσεις Τόπος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013

Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013 Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013 Πως ξεκινήσαμε Κοινή ιδέα που μας ενθουσίασε! Την αγκαλιάσαμε, την προχωρήσαμε Την σχεδιάσαμε, την υλοποιήσαμε Φθινόπωρο 2012, focusonline Confirmit Η ανταπόκριση

Διαβάστε περισσότερα

www.cineartfestival.eu

www.cineartfestival.eu ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΕΩΝ ΤΑΛΕΝΤΩΝ Αλεξάνδρειο Συνεδριακό Κέντρο 29 Δεκεμβρίου Ωρα: 8.30 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ / SUPPORTERS ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ COMMUNICATION SPONSORS Designed by Elina Mazioti ΟΡΓΑΝΩΣΗ / ORGANIZERS ΩΔΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1) Ο συγγραφέας αναφέρεται στην απαράµιλλη οµορφιά της Ελλάδας, καθώς επίσης και στον κίνδυνο καταστροφής της εξαιτίας του τουρισµού. Επισηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΜΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΜΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΜΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ Επιλέγει το έργο λαµβάνοντας υπόψη το θεατρικό χώρο, το θίασο, το είδος της παράστασης, τα οικονοµικά. Εάν η παράσταση είναι προϊόν αυτοσχεδιασµού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ένταξη της Πράξης «Αρχαίο δράμα: επιρροές και σύγχρονες προσεγγίσεις», με κωδικό ΟΠΣ 374753, στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2007-2013»

ΘΕΜΑ: Ένταξη της Πράξης «Αρχαίο δράμα: επιρροές και σύγχρονες προσεγγίσεις», με κωδικό ΟΠΣ 374753, στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2007-2013» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α1 Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Ε. Τζιώρτζης Τηλέφωνο : 2103307645

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ κ. Θ.ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ κ. Θ.ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ κ. Θ.ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ Εξοχότατε Κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Στην Κίνηση Πολιτών για μια Ανοικτή Κοινωνία πιστεύουμε ακράδαντα ότι συμφέρον όλων των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Project 2 ου Τετραμήνου Αλέκος Σακελλάριος

Εργασία Project 2 ου Τετραμήνου Αλέκος Σακελλάριος Εργασία Project 2 ου Τετραμήνου Αλέκος Σακελλάριος Γενικά: Γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα, στην Αχαρνών. Οι νομικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών εκτοπίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα