ΡΕΑ PLUS. Περιβάλλον και υγεία του παιδιού ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΡΕΑ PLUS. Περιβάλλον και υγεία του παιδιού ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Περιβάλλον και υγεία του παιδιού ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής ένωσης Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

2 ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο , Κρήτη Τηλ «Ρέα Plus. Πρωτογενής Πρόληψη Παραγόντων Κινδύνου για την Αναπαραγωγική Υγεία και την Υγεία του Παιδιού, καθώς και Πρώιµης ιάγνωσης εικτών Καρκινογένεσης και Γενοτοξικών Περιβαλλοντικών και ιατροφικών Παραγόντων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» αριθµός ΟΠΣ

3 Περιβάλλον και υγεία Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε και ο τρόπος ζωής αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την υγεία μας. Σχεδόν ένα τέταρτο του συνόλου των χρόνιων νοσημάτων οφείλεται σε εκθέσεις σε περιβαλλοντικούς ρύπους που μπορούν να προληφθούν, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (http://www.who.int). Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η βιομηχανική εποχή δημιούργησε χιλιάδες ανθρωπογενείς ουσίες, που κατασκευάστηκαν για χάρη της βελτίωσης της ζωής μας, χωρίς όμως να είναι γνωστές οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και στην υγεία. Εντομοκτόνα, φυτοφάρμακα, καλλυντικά και πολλά ανεπιθύμητα παράγωγα της βιομηχανικής επεξεργασίας, όπως το χλώριο και οι διοξίνες, είναι περιβαλλοντικοί ρύποι που βρίσκονται στο νερό, στα τρόφιμα και στον αέρα, και μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία του ανθρώπου. Παλαιότερα, η έρευνα επικεντρωνόταν στην αξιολόγηση οξέων επεισοδίων έκθεσης σε ρύπους, ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες διερευνάται και η σημασία των χρόνιων, χαμηλής έντασης, περιβαλλοντικών εκθέσεων, που μπορούν να επιδράσουν με πολλαπλό τρόπο στην υγεία και που αφορούν συχνά το σύνολο του πληθυσμού. Περιβαλλοντικοί παράγοντες και συμπεριφορές που επηρεάζουν την υγεία 3

4 Περιβαλλοντικές εκθέσεις και παιδιά Οι πιθανές αρνητικές επιδράσεις των περιβαλλοντικών εκθέσεων στην υγεία, δεν σχετίζονται μόνο με την βαρύτητα της έκθεσης αλλά και με τη χρονική στιγμή που αυτή συμβαίνει. Τα παιδιά, κυρίως λόγω του γρήγορου ρυθμού ανάπτυξης και του μεγέθους του σώματός τους, είναι πιο ευάλωτα στις εκθέσεις σε περιβαλλοντικούς ρύπους από ότι οι ενήλικες. Συγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και συμπεριφορές υγείας, χωρίς εμφανείς αρνητικές επιδράσεις στους ενήλικες, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία του παιδιού. Περιβαλλοντικές εκθέσεις κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες αλλαγές στη δομή, τη φυσιολογία και τον μεταβολισμό του οργανισμού, οι οποίες συσχετίζονται με ασθένειες που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ζωής, όπως το άσθμα, οι αλλεργίες, ο καρκίνος, οι ψυχικές παθήσεις, η καθυστέρηση στη συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη (νευροανάπτυξη), οι καρδιαγγειακές παθήσεις κ.α. Χαρακτηριστικά και καλά μελετημένα παραδείγματα αποτελούν οι συσχετίσεις μεταξύ των βαρέων μετάλλων (μόλυβδος, υδράργυρος κ.α.) με διαταραχές στην νευροανάπτυξη, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του παθητικού καπνίσματος με αναπνευστικά προβλήματα (άσθμα και αλλεργίες) ενώ πρόσφατες μελέτες συνδέουν την έκθεση σε διάφορες χημικές ουσίες, που έχουν ορμονική δράση, με την παχυσαρκία και με διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δεδομένα για την ατομική έκθεση παιδιών προσχολικής ηλικίας σε περιβαλλοντικούς ρύπους και τις επιπτώσεις που έχουν στην υγεία τους. 4

5 Περιβαλλοντικές εκθέσεις και αλλαγές στο γενετικό υλικό Η έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως είναι τα φυτοφάρμακα κι άλλες βλαβερές χημικές ουσίες, μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στο γενετικό υλικό των κυττάρων (γενοτοξικότητα). Τα παιδιά, ως αναπτυσσόμενοι οργανισμοί, φαίνεται να είναι πιο επιδεκτικά στην πρόκληση μεταλλάξεων (που μπορεί να αποτελούν το πρώτο βήμα στην διαδικασία της καρκινογένεσης), σε σύγκριση με τους ενήλικες [1, 2]. Ο βαθμός ευαισθησίας σε γενοτοξικούς περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες είναι δυνατόν να εκτιμηθεί με την τεχνική του προσδιορισμού μικροπυρήνων στα κύτταρα. Αυτοί είναι επιπρόσθετοι πυρήνες, που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης. Οι μικροπυρήνες έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, σε μεγάλες μελέτες ενηλίκων [3]. Επίσης, έχουν χρησιμοποιηθεί για την διερεύνηση της ευαισθησίας των παιδιών στην έκθεση σε περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες με γενοτοξική δράση [4]. Στην Ελλάδα ανάλογες προσπάθειες είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Στα πλαίσια της μελέτης Μητέρας-Παιδιού Κρήτης (Μελέτη Ρέα) μετρήθηκε για πρώτη φορά σε νεογνά η συχνότητα μικροπυρήνων στον ομφάλιο λώρο. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων αυτών έδειξαν ότι: 1) ο αριθμός των μικροπυρήνων στον ομφάλιο λώρο είναι αυξημένος της μελέτης ΡΕΑ 2) τα νεογνά στην Κρήτη έχουν μεγαλύτερο ποσοστό μικροπυρήνων, σε σχέση με νεογνά τεσσάρων Ευρωπαϊκών χωρών (Νορβηγία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Δανία). Τα προκαταρκτικά αυτά αποτελέσματα αποτελούν μείζον θέμα δημόσιας υγείας, καθώς καταδεικνύουν τη σημασία των γενοτοξικών περιβαλλοντικών και διατροφικών εκθέσεων στην ανάπτυξη πρώιμων αλλοιώσεων του γονιδιώματος, ήδη από τη στιγμή της γέννησης, και εγείρουν το θέμα μιας μελλοντικής δυνητικής αύξησης της επίπτωσης του καρκίνου στην Κρήτη. 5

6 Οι στόχοι του Προγράμματος : Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού και των επαγγελματιών υγείας, σχετικά µε διατροφικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που σχετίζονται με την αναπαραγωγική υγεία και την υγεία του παιδιού. Μέτρηση της συχνότητας των μικροπυρήνων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στην Κρήτη. Μέτρηση των επιπέδων των περιβαλλοντικών ρύπων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στην Κρήτη. 6

7 Ο πληθυσμός του Προγράμματος Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού του Ν. Ηρακλείου, αναφέρονται στους τωρινούς και μελλοντικούς γονείς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας, που έρχονται σε επαφή µε εγκύους και παιδιά (π.χ. παιδιάτρους, νοσηλευτικό προσωπικό, διατροφολόγους κ.α.). Η μέτρηση της συχνότητας των μικροπυρήνων και των επιπέδων των περιβαλλοντικών ρύπων θα γίνει σε περίπου 500 παιδιά προσχολικής ηλικίας και στους γονείς τους, που είναι ήδη ενταγμένα στην Μελέτη ΡΕΑ. [Η Μελέτη ΡΕΑ περιλαμβάνει ζεύγη μητέρας-παιδιού, για τα οποία ο τοκετός πραγματοποιήθηκε στο νομό Ηρακλείου, στη διάρκεια ενός χρόνου (2007-8)]. Η επικοινωνία και η πρόσκληση συμμετοχής στο πρόγραμμα αυτό, θα γίνει τηλεφωνικά. Η συμπλήρωση του σχετικού ερωτηματολογίου και η λήψη των βιολογικών δειγμάτων θα πραγματοποιηθούν στα Εξωτερικά Ιατρεία της Κλινικής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Οι γονείς θα ενημερωθούν πλήρως για τους σκοπούς της µελέτης και θα συμπληρώσουν το σχετικό έντυπο συγκατάθεσης. Οι ενέργειες αυτές θα γίνουν µε τήρηση όλων των απαραίτητων κανόνων βιοηθικής και προστασίας των προσωπικών δεδομένων. 7

8 Οι δράσεις του Προγράμματος 1. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού με οµιλίες, σε Κέντρα Υγείας του νομού Ηρακλείου και στην πόλη του Ηρακλείου, σε συνεργασία µε τοπικούς φορείς, καθώς επίσης και με τη χρήση έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού. Προβλέπεται επίσης η δημιουργία διαδικτυακού τόπου ενημέρωσης γονέων, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας 2. Συλλογή δειγμάτων αίµατος από παιδιά προσχολικής ηλικίας ενταγμένα στο πρόγραμμα ΡΕΑ, για την εκτίµηση δεικτών γενοτοξικότητας και τον προσδιορισµό μικροπυρήνων. 3. Συλλογή δειγμάτων ούρων από την ίδια ομάδα παιδιών, για τη μέτρηση συγκεκριμένων περιβαλλοντικών ρύπων (φυτοφάρμακα, φθαλικοί εστέρες, δισφαινόλη Α). 4. Οι γονείς των παιδιών θα κληθούν να συμπληρ ώσουν ερωτηματολόγια, σχετικά με την έκθεση των παιδιών τους σε περιβαλλοντικούς ρύπους. Εκτίµηση δεικτών γενοτοξικότητας Ο προσδιορισμός των μικροπυρήνων θα πραγματοποιηθεί σε λεμφοκύτταρα περιφερικού αίματος των παιδιών, σύμφωνα με το πρότυποποιημένο πυρήνας μικροπυρήνας πρωτόκολλο. Με την κατάλληλη επεξεργασία του αίματος θα απομονωθούν τα λεμφοκύτταρα και θα τοποθετηθούν σε ειδικές αντικειμενοφόρες πλάκες. Στη συνέχεια θα χρωματιστούν με ειδικό διάλυμα για να εντοπιστούν οι μικροπυρήνες. Η εξέταση των πλακιδίων θα πραγματοποιηθεί από 2 διαφορετικούς εκπαιδευμένους επιστήμονες, σύμφωνα με τα κριτήρια βαθμολόγησης του HUMN (Human MicroNucleus Project) [5]. Τέλος, ο συνολικός αριθμός των μικροπυρήνων που περιέχονται στα μόνο - και διπύρηνα λεμφοκύτταρα θα καταγραφεί σε ειδικό αρχείο δεδομένων. Η όλη διαδικασία θα πραγματοποιηθεί στο Εργαστήριο Κλινικής Διατροφής και Επιδημιολογίας Νοσημάτων, του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης. 8

9 Εκτίµηση περιβαλλοντικών ρύπων Στα δείγματα ούρων των παιδιών θα μετρηθούν οι εξής περιβαλλοντικοί ρύποι: Φθαλικοί εστέρες και οι μεταβολίτες τους. Τα φθαλικά είναι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται κυρίως σαν πλαστικοποιητές σε εύκαμπτα προϊόντα χλωριούχου πολυβυνίλιου (PVC). Βρίσκονται σε πληθώρα προϊόντων, στα οποία περιλαμβάνονται παιχνίδια, απορρυπαντικά, συσκευασίες τροφίμων και ποτών, προϊόντα προσωπικής φροντίδας (σαμπουάν, λακ, βερνίκια νυχιών) και ιατρικά είδη. Η έκθεση γίνεται με την κατανάλωση τροφίμων που ήρθαν σε επαφή με προϊόντα που περιέχουν φθαλικά και, ειδικά, με το υλικό συσκευασίας τους. Ιδιαίτερα ευπαθή είναι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που μπορεί να εκτεθούν σε φθαλικούς εστέρες από τα παιχνίδια. Η έκθεση σε συγκεκριμένους φθαλικούς εστέρες έχει συσχετιστεί με προωρότητα, αναπαραγωγικές και γεννητικές βλάβες και αυξημένο κίνδυνο για συγκεκριμένα είδη καρκίνου και άσθμα [6]. Δισφαινόλη Α (BPA). Η BPA είναι μια χημική ένωση η οποία χρησιμοποιείται ευρέως στην κατασκευή πλαστικών (πολυκαρβονικών) και ρητινών. Η ΒΡΑ βρίσκεται σε πολλά προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως πλαστικά δοχεία και πλαστικά μπουκάλια ποτών, ηλεκτρονικό εξοπλισμό, αθλητικό εξοπλισμό και εξοπλισμό αυτοκινήτων. Πολλές μελέτες τα τελευταία χρόνια συνέδεσαν την ΒΡΑ με πλήθος σοβαρών προβλημάτων, όπως ο καρκίνος του μαστού, του προστάτη, των όρχεων και του θυρεοειδούς, καρδιοπάθειες, παχυσαρκία, ηπατικές βλάβες, νευρολογικές διαταραχές, καθώς και προβλήματα στον μεταβολισμό [7]. 9

10 Υπολείμματα οργανοφωσφορικών φυτοφαρμάκων. Τα φυτοφάρμακα είναι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την προστασία των φυτών από ζιζάνια, ασθένειες και έντομα. Αν και η χρήση τους συμβάλλει στην προστασία της αγροτικής παραγωγής, παράλληλα, έχει κι αρνητικές επιδράσεις, καθώς οι περισσότερες είναι τοξικές για τον άνθρωπο. Ιδιαίτερα τα παιδιά, συγκριτικά με τους ενήλικες, απορροφούν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων ανά μονάδα σωματικού βάρους μέσω της εισπνοής, της κατάποσης και της επαφής με το δέρμα. Η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την λειτουργία διαφόρων συστημάτων στο σώμα, όπως το νευρικό, το ανοσοποιητικό, το αναπαραγωγικό, το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό [8]. Αρκετές μελέτες έχουν συνδέσει τα φυτοφάρμακα με χρόνιες ασθένειες, όπως καρκίνο, Πάρκινσον, Αλτσχάιμερ, σκλήρυνση κατά πλάκας, διαβήτη, καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια. Επίσης, πολλές μελέτες εμπλέκουν τα φυτοφάρμακα ως αιτία αιματολογικών καρκίνων σε παιδιά (παιδικό λέμφωμα non-hodgkin, λευχαιμία) [9]. Οι μετρήσεις των περιβαλλοντικών ρύπων θα γίνουν στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών, του Τμήματος Χημείας, του Πανεπιστημίου Κρήτης, το οποίο είναι διεθνώς καταξιωμένο εργαστήριο περιβαλλοντικής ανάλυσης, άρτια εξοπλισμένο με όργανα τελευταίας τεχνολογίας για τον σκοπό αυτό. 10

11 Βιβλιογραφία 1. N. Weisglas-Kuperus, H. J. Vreugdenhil, P. G. Mulder, Immunological effects of environmental exposure to polychlorinated biphenyls and dioxins in Dutch school children. Toxicol Lett, (1-3): p C. Heilmann, P. Grandjean, P. Weihe, F. Nielsen, E. Budtz-Jorgensen, Reduced antibody responses to vaccinations in children exposed to polychlorinated biphenyls. PLoS Med, (8): p. e B. J. Majer, B. Laky, S. Knasmuller, F. Kassie, Use of the micronucleus assay with exfoliated epithelial cells as a biomarker for monitoring individuals at elevated risk of genetic damage and in chemoprevention trials. Mutat Res, (2-3): p M. Pedersen, T. I. Halldorsson, H. Autrup, A. Brouwer, H. Besselink, S. Loft, L. E. Knudsen, Maternal diet and dioxin-like activity, bulky DNA adducts and micronuclei in mother-newborns. Mutat Res, (1-2): p M. Fenech, W. P. Chang, M. Kirsch-Volders, N. Holland, S. Bonassi, E. Zeiger, HUMN project: detailed description of the scoring criteria for the cytokinesis-block micronucleus assay using isolated human lymphocyte cultures. Mutat Res, (1-2): p J. M. Braun, S. Sathyanarayana, R. Hauser, Phthalate exposure and children s health. Curr Opin Pediatr, (2): p B. S. Rubin, Bisphenol A: an endocrine disruptor with widespread exposure and multiple effects. J Steroid Biochem Mol Biol, (1-2): p S. Mostafalou, M. Abdollahi, Pesticides and human chronic diseases: evidences, mechanisms, and perspectives. Toxicol Appl Pharmacol, (2): p G. Van Maele-Fabry, A. C. Lantin, P. Hoet, D. Lison, Residential exposure to pesticides and childhood leukaemia: a systematic review and meta-analysis. Environ Int, (1): p Επιστημονική Ομάδα Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος Χατζή Λήδα, Επίκουρος Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Διατροφής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Επιμέλεια κειμένων Προγράμματος Βαφειάδη Μαρίνα, Βιολόγος, MSc Κούτης Αντώνης, Ιατρός Κοινωνικής Ιατρικής, Δρ. Πανεπιστημίου Κρήτης Σαβουλίδη Κατερίνα, Φυσικοθεραπεύτρια-Εκπαιδευτικός, MPH Χαλκιαδάκη Γεωργία, Βιολόγος, PhD Μελέτη Μητέρας - Παιδιού Κρήτης Επιστημονικοί Υπεύθυνοι Κογεβίνας Μανόλης, Καθηγητής, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Αθήνα και Centre for Research in Environmental Epidemiology (CREAL), Βαρκελώνη Χατζή Λήδα, Επίκουρος Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Διατροφής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Επιστημονική Ομάδα Ανουσάκη Δέσποινα, Κοινωνική Λειτουργός Κυρικλάκη Ανδριανή, Κλινική Ψυχολόγος, MSc Αποστολάκη Ιωάννα, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Λεβεντάκου Βασιλική, Χημικός, MSc, MPH Βασιλάκη Μαρία, Ιατρός, Δρ Επιδημιολογίας Μαθιανάκη Κλεοπάτρα, Παιδίατρος Βαφειάδη Μαρίνα, Βιολόγος, MSc Μαργιωρής Ανδρέας, Καθηγητής Κλινικής Χημείας Βενυχάκη Μαρία, Επίκουρος Καθηγήτρια Κλινικής Χημείας Ματαλλιωτάκη Στέλλα, Νοσηλεύτρια Ιακωβείδης Μηνάς, Τεχνολόγος Γεωπονίας, MSc Μπίτσιος Παναγιώτης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής Δαράκη Βασιλική, Ιατρός Ενδοκρινολόγος Μυριδάκης Αντώνης, Χημικός, MSc Δερμιτζάκη Ειρήνη, Χημικός, PhD Παπαδοπούλου Λίλα, Διατροφολόγος, PhD Καμπούρη Μαρίζα, Σχολική Ψυχολόγος, MSc Σαβουλίδη Κατερίνα, Φυσικοθεραπεύτρια-Εκπαιδευτικός, MPH Καρακώστα Πολυξένη, Ιατρός Βιοπαθολόγος Σαρρή Κατερίνα, Καθηγήτρια Φυσ. Αγωγής-Διατροφολόγος, MSc, PhD Καραχάλιου Μαριάννα, Ιατρός Στεφάνου Ευριπίδης, Καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας Κοϊνάκη Στέλλα, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc Τσατσάνης Χρήστος, Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Χημείας Κουβαράκης Αντώνης, Χημικός, PhD Φειδά Δανάη, Βιολόγος, MSc Κουτάντου Χριστίνα, Τεχνολόγος Ιατρικών Εργαστηρίων Φθενού Ελένη, Γενετίστρια, PhD Κούτης Αντώνης, Ιατρός Κοινωνικής Ιατρικής, Δρ. Παν.Κρήτης Φιλαλήθης Τάσος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής Κούτρα Κατερίνα, Κλινική Ψυχολόγος, MSc Χαλκιαδάκη Γεωργία, Βιολόγος, PhD Κριτσωτάκης Γεώργιος, PhD, Νοσηλευτής, Καθηγητής Εφαρμογών Στατιστική Υποστήριξη Ρουμελιωτάκη Θεανώ, Στατιστικός, MPH Γεωργίου Βαγγέλης, Βιοστατιστικός, MSc Μηχανικός Πολυμέσων Μηλολιδάκης Γιάννης, Προγραμματιστής Η/Υ, MSc Διοικητική Υποστήριξη Φασουλάκη Μαρία, Κοινωνική Ανθρωπολόγος 11

12 ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Αυτό το έντυπο έχει παραχθεί για τις ανάγκες του έργου και αντιπροσωπεύει τις απόψεις των συντακτών του. Οι απόψεις αυτές δεν έχουν υιοθετηθεί ή εγκριθεί με οποιοδήποτε τρόπο από την Ειδική Υπηρεσία του τομέα Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως θέσεις του Υπουργείου ή της Επιτροπής. Η Ειδική Υπηρεσία δεν εγγυάται την ακρίβεια των στοιχείων που περιλαμβάνονται στο παρόν έγγραφο, ούτε αποδέχεται την ευθύνη για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών αυτών. Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής ένωσης

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Με τη

Διαβάστε περισσότερα

ðáéäéêþ νευροανάπτυξη - ôá áðïôåëýóìáôá ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης ÔÅÕ ÏÓ

ðáéäéêþ νευροανάπτυξη - ôá áðïôåëýóìáôá ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης ÔÅÕ ÏÓ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό

Διαβάστε περισσότερα

"πρόγραμμα εκπαιδευτικής παρέμβασης"

πρόγραμμα εκπαιδευτικής παρέμβασης Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου

Διαβάστε περισσότερα

ðáéäéêþ νευροανάπτυξη - ôï ðñüãñáììá ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης ÔÅÕ ÏÓ

ðáéäéêþ νευροανάπτυξη - ôï ðñüãñáììá ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης ÔÅÕ ÏÓ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης ρώιµης διάγνωσης διαταραχών νευροανάπτυξης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΡΕΑ PLUS. Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο www.ygeia-pronoia.gr www.epanad.gov.gr www.espa.gr

Πρόγραμμα ΡΕΑ PLUS. Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο www.ygeia-pronoia.gr www.epanad.gov.gr www.espa.gr ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΡΕΑ PLUS Πρόγραμμα ΡΕΑ PLUS Αποτελέσματα του Προγράμματος Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Με τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης

Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη Τηλ. 2810-394603, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Πρόγραµµα πρόληψης και πρώιµης διάγνωσης παχυσαρκίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας στο νοµό Ηρακλείου Κρήτης Με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΑ PLUS. φυτοφάρµακα. οικογενειακή µέριµνα για προστασία από τα ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΡΕΑ PLUS. φυτοφάρµακα. οικογενειακή µέριµνα για προστασία από τα ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΡΕΑ PLUS ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ φυτοφάρµακα οικογενειακή µέριµνα για προστασία από τα φυτοφάρµακα Με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι Προγράμματος: Σχεδιασμός Προγράμματος

Στόχοι Προγράμματος: Σχεδιασμός Προγράμματος Το «Πρόγραμμα πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης παραγόντων κινδύνου για τις καρδιαγγειακές παθήσεις στις γυναίκες της Κρήτης» (ΟΠΣ 365462) επιδίωξε να ενημερώσει τις γυναίκες, για τις καρδιαγγειακές παθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο www.ygeia-pronoia.gr www.epanad.gov.gr www.espa.gr

Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο www.ygeia-pronoia.gr www.epanad.gov.gr www.espa.gr ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΡΥΠΟΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ Τρόποι μείωσης της έκθεσης Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΑ PLUS ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΡΥΠΟΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Τρόποι μείωσης της έκθεσης ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΡΕΑ PLUS ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΡΥΠΟΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Τρόποι μείωσης της έκθεσης ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΡΥΠΟΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Τρόποι μείωσης της έκθεσης ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αγαπητοί Σύνεδροι, Το ΑΤΗΕΝS DIABETES FORUM-Σακχαρώδης Διαβήτης & Διατροφή που διοργανώθηκε από την Palladian, υπό την αιγίδα της Π.Ο.ΣΣ.Α.Σ.ΔΙΑ, του Σ.Φ.Ε.Ε και της Π.Ε.Φ., στέφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ Τα πλαστικά πριν από εκατό χρόνια δεν υπήρχαν. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη, παράγονται κάθε χρόνο πάνω από ογδόντα κιλά πλαστικά ανά κάτοικο. Τα πλαστικά που προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πανελλήνιο Forum Επισκεπτών Υγείας «Πρόληψη & Προαγωγή Υγείας στον 21 ο αιώνα» 28-29 Σεπτεμβρίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

1 ο Πανελλήνιο Forum Επισκεπτών Υγείας «Πρόληψη & Προαγωγή Υγείας στον 21 ο αιώνα» 28-29 Σεπτεμβρίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 ο Πανελλήνιο Forum Επισκεπτών Υγείας «Πρόληψη & Προαγωγή Υγείας στον 21 ο αιώνα» 28-29 Σεπτεμβρίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 28/9/2012 8.45-9.00 Προσέλευση - Εγγραφή συνέδρων 9.00-9.30 Εισαγωγή - Χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ηράκλειο: 23-07-2014 Αριθ. Πρωτ.: 4050/Φ30.2

Ηράκλειο: 23-07-2014 Αριθ. Πρωτ.: 4050/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ Ηράκλειο: 23-07-2014 Αριθ. Πρωτ.: 4050/Φ30.2 Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Θυρίδα Πληροφορίες Τηλέφωνα Fax e-mail :Εσταυρωμένος -71004 : 1939

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα ελέγχου προσδιορισμού γενετικής δράσης φυσικών και χημικών παραγόντων του περιβάλλοντος

Συστήματα ελέγχου προσδιορισμού γενετικής δράσης φυσικών και χημικών παραγόντων του περιβάλλοντος ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΑΞΙΓΕΝΕΣΗ Συστήματα ελέγχου προσδιορισμού γενετικής δράσης φυσικών και χημικών παραγόντων του περιβάλλοντος Οι μελέτες γενοτοξικών επιδράσεων διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβάλλον και υγεία: Ορόλοςτηςβιολογικήςέρευνας στη διαμόρφωση πολιτικών προστασίας και πρόληψης

Περιβάλλον και υγεία: Ορόλοςτηςβιολογικήςέρευνας στη διαμόρφωση πολιτικών προστασίας και πρόληψης Περιβάλλον και υγεία: Ορόλοςτηςβιολογικήςέρευνας στη διαμόρφωση πολιτικών προστασίας και πρόληψης Σ. Κυρτόπουλος Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών & Βιοτεχνολογίας Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Συμβολή περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013)

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013) KENTΡΟ ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α.Ε. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης Step C, N. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών, Τ.Κ. 700 13 Ηράκλειο, Κρήτη www.toxplus.gr ToxPlus Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Χάνω Βάρος - Κερδίζω Ζωή

Χάνω Βάρος - Κερδίζω Ζωή ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Η ΑΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Θυρίδα Πληροφορίες Τηλέφωνα Fax :Εσταυρωμένος -71004 : 1939 : Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015 2016 «Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων» Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ειδικευόμενους παιδοψυχιάτρους, σε επαγγελματίες, εργαζόμενους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Ο θεσμός των Επιστημονικών Ημερίδων Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας συνεχίζεται κι εφέτος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικό Σεµινάριο. 26-30 Νοεµβρίου 2012. Χώρος ιεξαγωγής: Κλινική ΡΕΑ, 7ος όροφος (Λ. Συγγρού 383, Π. Φάληρο) Μητρικού Θηλασµού

Μετεκπαιδευτικό Σεµινάριο. 26-30 Νοεµβρίου 2012. Χώρος ιεξαγωγής: Κλινική ΡΕΑ, 7ος όροφος (Λ. Συγγρού 383, Π. Φάληρο) Μητρικού Θηλασµού Σύλλογος Επιστηµόνων Μαιών - Μαιευτών Αθηνών (ΣΕΜΜΑ) σε συνεργασία µε τη ΡΕΑ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική 26-30 Νοεµβρίου 2012 Χώρος ιεξαγωγής: Κλινική ΡΕΑ, 7ος όροφος (Λ. Συγγρού 383, Π. Φάληρο) Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Μαριέλλα Σαρρή Τα βιολογικά προϊόντα, είναι τρόφιµα τα οποία προέκυψαν µέσω της Βιολογικής ή Οργανικής Γεωργίας Σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων, το οποίο στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες,

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Εαρινό Σχολείο Γηριατρικής 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Παρασκευή 8 Μαΐου 2015 08.30 Προσέλευση - Εγγραφές 09.00-09.15 Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Παρουσίαση έκδοσης Yearbook 2014-2015 The Power of Collaboration Τρίτη 7 Ιουλίου Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Αθηνά Λινού, MD, MPH, PhD Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον τρόπο κληρονομικής μεταβίβασης της νόσου και της πιθανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Σφαιρική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Σφαιρική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Εαρινό Σχολείο Γηριατρικής 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα Εισαγωγή στη Σφαιρική Γηριατρική Εκτίµηση Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Παρασκευή 8 Μαΐου 2015 08.30 Προσέλευση - Εγγραφές 09.00-09.15 Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

4 ης Υ.Πε. Μακεδονίας & Θράκης

4 ης Υ.Πε. Μακεδονίας & Θράκης 4 ης Υ.Πε. Μακεδονίας & Θράκης Διημερίδα Αγωγής Υγείας Πρόγραμμα ΠΕΜΠΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 15 & 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 10.00-20.00, AMΦΙΘΕΑΤΡΟ Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πέμπτη 15/10/2015 9.00-10.00 Εγγραφές στην

Διαβάστε περισσότερα

OPEN DAYS 2013 - LOCAL EVENT

OPEN DAYS 2013 - LOCAL EVENT ΗΜΕΡΙΔΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική αυτοδιοίκηση» ΠΕΜΠΤΗ 21 & ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 OPEN DAYS 2013

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση και εκτίµηση της έκθεσης σε καρκινογόνες χηµικές ουσίες, και των αντιστοίχων κινδύνων, στον εργασιακό χώρο

Παρακολούθηση και εκτίµηση της έκθεσης σε καρκινογόνες χηµικές ουσίες, και των αντιστοίχων κινδύνων, στον εργασιακό χώρο Παρακολούθηση και εκτίµηση της έκθεσης σε καρκινογόνες χηµικές ουσίες, και των αντιστοίχων κινδύνων, στον εργασιακό χώρο Σ. Κυρτόπουλος, Εργαστήριο Χηµικής Καρκινογένεσης και Γενετικής Τοξικολογίας, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΒΑΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΒΑΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ» ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα,21/01/2013 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 2129/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Επιτροπή Περιβάλλον Και Υγεία Του Παιδιού H ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ: ΔΩΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ

Εθνική Επιτροπή Περιβάλλον Και Υγεία Του Παιδιού H ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ: ΔΩΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ Εθνική Επιτροπή Περιβάλλον Και Υγεία Του Παιδιού H ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ: ΔΩΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ Δρ Στέλλα Κάννα Μιχαηλίδου Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας ιευθυντής: Αναπληρωτής Καθηγητής Χ. ΧΑΤΖΗΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΟΥ Μάθημα: Ιατρική της Εργασίας Υπεύθυνος Μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΕισαγωγικήΕπιστολή. Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι,

ΕισαγωγικήΕπιστολή. Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο ΕισαγωγικήΕπιστολή Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Η Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας διοργανώνεται για 10 η φορά από τη Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

1η ανακοίνωση ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

1η ανακοίνωση ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Ελληνική Εταιρία Κοινωνικής Παιδιατρικής & Προαγωγής της Υγείας 22 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην υγεία παιδιών και εφήβων 1η ανακοίνωση Αθήνα, 26 & 27 Νοεμβρίου 2010 ΦΟΡΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα»

«Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα» 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ «Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα» Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011, Αίγλη Ζαππείου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα. 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ. Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη. Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015

Πρόγραμμα. 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ. Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη. Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο AKS Porto Heli Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη Πρόγραμμα Σάββατο 10/10/2015 Προεδρείο : Αρ. Ράπτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σελίδα1 Η ΑΝΑΓΚΗ Η αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014 Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΟΛΟΣ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου

Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου Καταγραφή των αναγκών της κοινότητας Εφαρμογή στοχευόμενων παρεμβάσεων (πρόληψη, ενημέρωση-αγωγή υγείας) Αξιολόγηση Linneaus Euro-PC «Χρήση του

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις συμμετοχής: grammateia@gmail.com locus_medicus@yahoo.gr

Δηλώσεις συμμετοχής: grammateia@gmail.com locus_medicus@yahoo.gr Δηλώσεις συμμετοχής: grammateia@gmail.com locus_medicus@yahoo.gr ΠΕΜΠΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2012 16:00-17:00 Διαδικασίες Ίδρυσης και Λειτουργίας Ιδιωτικών Εργαστηρίων Κώστας Τυροσβούτης, Βιολόγος, Ιδρυτής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι Είμαστε Από το 1976

Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Παναγία Ελεούσα Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Η Παναγία η Ελεούσα ξεκίνησε να λειτουργεί σαν στέγη ηλικιωμένων από το 1976. Δημιουργήθηκε από την κυρία Μαρούλλα Γρηγοριάδου για να καλύψει ένα ποιοτικό κενό

Διαβάστε περισσότερα

National tools Country : Greece

National tools Country : Greece National tools Country : Greece Name of tool or initiative Source Short description Link Αγωγή Υγείας. Διατροφή. Διατροφικές Συνήθειες για μαθητές ηλικίας 6-8 ετών. -Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού -Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεµινάριο

Εκπαιδευτικό Σεµινάριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ Εκπαιδευτικό Σεµινάριο Για τους Επαγγελµατίες Υγείας 16 Ιανουαρίου 2010 Αίγλη Ζαππείου Σύµφωνα µε τα κριτήρια της EACCME-UEMS θα χορηγηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14)

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14) Εθνικό Πρόγραμμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που υλοποιείται από την Α Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε συνεργασία με την Πολυκλινική Ολυμπιακού Χωριού σε απομακρυσμένα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α Π Ρ Ο Σ Ω Π Α Τ Η Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Η Σ Τ Ο Υ Μ Ε Λ Λ Ο Ν Τ Ο Σ

Τ Α Π Ρ Ο Σ Ω Π Α Τ Η Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Η Σ Τ Ο Υ Μ Ε Λ Λ Ο Ν Τ Ο Σ Δρ. Γεωργία Σαλαντή Δρ. Ελένη Μακαρώνα Δρ. Χριστίνα Πιπέρη Τ Α Π Ρ Ο Σ Ω Π Α Τ Η Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Η Σ Τ Ο Υ Μ Ε Λ Λ Ο Ν Τ Ο Σ ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Χάρη στο Διαδίκτυο, η κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012 ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/09/2008

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 20/09/2008 Ησυµβολή τηςτοπικής ΤοπικήςΑυτοδιοίκησης σεπρογράµµατα προγράµµαταπρόληψης ΜιχάληςΓαβράς ηµοτικός Σύµβουλος Πρόεδρος ηµοτικών Ιατρείων Αγίας Παρασκευής Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναγκαιότητατηςπρόληψης ΟρόλοςτηςΤοπικής

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου 27o Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες στη φροντίδα του παιδιού και του εφήβου με καρκίνο:

Ιδιαιτερότητες στη φροντίδα του παιδιού και του εφήβου με καρκίνο: Πληροφορίες: 210 686 9431, 210 686 9439 Ιδιαιτερότητες στη φροντίδα του παιδιού και του εφήβου με καρκίνο: «ας ξεκλειδώσουμε τα καλά κύτταρα» Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2015 ώρα: 08:30 Συνεδριακό Kέντρο «Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Έρευνα Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου. Αποτελέσματα από επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η οικονομική κρίση στις μέρες μας έχει επηρεάσει την πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου

στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Η Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΠΟΥ ΚΕΡΔΙΖΕΤΑΙ Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2010 στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου Π Ρ Ο Σ Κ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Θεωρία και Πράξη

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Θεωρία και Πράξη ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Θεωρία και Πράξη 11 ο Συνέδριο Μαριάννας Λόρδου 10 Μαρτίου 2012 Christiana Demetriou, MPH, PhD Candidate ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Επιδημιολογία του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Δρ. Παναγιώτης Κηπουρός Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Εισαγωγή Τα βιολογικά αποτελέσματα στο κύημα λόγω ακτινοβόλησης του εξαρτώνται από : Το στάδιο της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

EACCME-UEMS (CME-CPD)

EACCME-UEMS (CME-CPD) 16 2010 EACCME-UEMS (CME-CPD) 16 2010 08:30 09:00 ΕΓΓΡΑΦΕΣ 09:00-09:30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΑΛΕΞΗ Πρόεδρος : Αλέξης Σωτηρόπουλος Δεξιότητες επικοινωνίας & συμβουλευτικής στο χώρο της υγείας Βασιλική Κολυπέρα 09:30-11:00

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων

Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων Παιδιατρικός Τομέας Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών Ελλάδος Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων 16-17 Νοεμβρίου 2012 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα