Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα"

Transcript

1 Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ), Α.Π.Θ. Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Τις τελευταίες δεκαετίες η διερεύνηση του φύλου και της σεξουαλικότητας αποτελεί αντικείµενο µελέτης πολλών διαφορετικών κατευθύνσεων και υπάρχει ανοικτός διεπιστηµονικός διάλογος. Επίσης, η ανάπτυξη αντισεξιστικών, αντιρατσιστικών και µη-ετεροφυλοφιλικών κοινωνικών κινηµάτων συνέβαλαν στη διαµόρφωση των νέων αυτών θεωρήσεων που αποκτούν όλο και ευρύτερο κοινωνικό ενδιαφέρον διεθνώς. Σήµερα θα διερευνήσουµε το φύλο στο πλαίσιο της σεξουαλικότητας, θα αναφερθούµε σε αυτόν τον αυστηρά ιδιωτικό τοµέα της ζωής µας, καθώς και στο δηµόσιο ή κοινωνικό νόηµα της σεξουαλικής συµπεριφοράς από την οπτική του φύλου. Για παράδειγµα, έννοιες οι οποίες συνδέονται µε τη σεξουαλικότητα, όπως η παρθενία, η πορνεία, η οµοφυλοφιλία ή οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες έχουν ένα κοινωνικό νόηµα που ποικίλλει ανάλογα µε το φύλο, το πολιτισµικό πλαίσιο και την ιστορική εποχή. Θέλω να επισηµάνω καταρχήν ότι η σεξουαλικότητα είναι ένας πολύ σύνθετος τοµέας της έµφυλης ζωής µας και στο περιορισµένο χρόνο που έχουµε στη διάθεσή µας θα θίξουµε αναγκαστικά ορισµένες µόνον όψεις της σεξουαλικής συµπεριφοράς. 1

2 Συνοπτικά, οι πολιτισµικές αντιλήψεις για τα φύλα συνυφαίνονται σε µεγάλο βαθµό µε αυτές για τη σεξουαλικότητα. Σε ένα πολύ µεγάλο βαθµό βιώνουµε τη σεξουαλικότητά µας ως µια αυστηρά ατοµική και ιδιωτική πτυχή της ζωής µας. Θεωρούµε ότι οι σεξουαλικές µας αντιλήψεις και επιλογές προκύπτουν µε φυσικό τρόπο από µέσα µας, ενώ είναι γνωστό µε βάση τα επιστηµονικά δεδοµένα ότι η σεξουαλικότητα διαµορφώνεται σε µεγάλο βαθµό από τις κυρίαρχες αντιλήψεις και την ιδεολογία για τα φύλα, την ιστορική εποχή, τις κοινωνικές νόρµες και τις σχέσεις εξουσίας, το πολιτισµικό πλαίσιο, ακόµα και από την βιοτεχνολογία. Οι αποδεκτές µορφές σεξουαλικής έκφρασης, ερωτικής ανταπόκρισης, η γονιµότητα και ο έλεγχος της αναπαραγωγής διαφέρουν αρκετά από κοινωνία σε κοινωνία και το τι θεωρείται αποδεκτό βασίζεται σε µεγάλο βαθµό στην ιδεολογία για τα φύλα που επικρατεί στη συγκεκριµένη κοινωνία. Σε κάθε κοινωνία το φύλο καθοδηγεί κατά κάποιο τρόπο και επηρεάζει τη σεξουαλική συµπεριφορά στην ιδιωτική ζωή, όπως επίσης και την αξιολόγηση αυτής της συµπεριφοράς. Ας δούµε όµως τα θέµατα αυτά πιο αναλυτικά. Ανάπτυξη της σεξουαλικότητας Οι εµπειρίες της παιδικής ηλικίας θέτουν τη βάση της ενήλικης σεξουαλικότητας. Για τα κορίτσια η εφηβεία συνοδεύεται συνήθως µε µεγαλύτερη αµφιθυµία ως προς τη θηλυκότητά τους και περισσότερους περιορισµούς στη σεξουαλικότητά τους. Αρχίζει επίσης η διαδικασία θεώρησης των κοριτσιών, κατά κάποιο τρόπο ως σεξουαλικών αντικειµένων, µε τα ζητήµατα της εξωτερικής εµφάνισης να παίζουν σηµαντικό ρόλο. Για τα αγόρια εφηβεία συνοδεύεται συνήθως µε µια πιο ορατή έκφραση του ανδρισµού τους και πιο ελεύθερη έκφραση της σεξουαλικότητάς τους. 2

3 Κατά την εφηβεία τα αγόρια και τα κορίτσια εισπράττουν διαφορετικά κοινωνικά µηνύµατα για τη σεξουαλική έκφραση. Τα κορίτσια ενθαρρύνονται κυρίως να αναστέλλουν τις σεξουαλικές τους επιθυµίες µέχρι να αφοσιωθούν σε µια σχέση και να αποφεύγουν ευκαιριακές σχέσεις για να µη χάσουν την τιµή τους, ενώ τα αγόρια να επιδεικνύουν τον ανδρισµό τους συνάπτοντας πολλές πρόσκαιρες σχέσεις. Έτσι βέβαια ενθαρρύνονται και ισχυροποιούνται αντιλήψεις για την µεγαλύτερη σεξουαλική ορµή των ανδρών. Το νόηµα και η εµπειρία της πρώτης σεξουαλικής επαφής διαφέρει ανάλογα µε το φύλο και το πολιτισµικό πλαίσιο. Η πρώτη σεξουαλική επαφή για το αγόρι σηµατοδοτεί τυπικά την µετάβαση στον ανδρισµό, περιγράφεται συνήθως µε πιο θετικούς όρους και πραγµατοποιείται συχνά µε πίεση της οµάδας των συνοµηλίκων, αλλά και των ενηλίκων, ενώ συχνά για το κορίτσι εκλαµβάνεται ως απώλεια της παρθενιάς του γεγονός που έχει ακόµη συνέπειες σε πιο παραδοσιακά τµήµατα της κοινωνίας και περιγράφεται µε θετικά και αρνητικά συναισθήµατα. Στις περισσότερες κοινωνίες οι ετεροσεξουαλικές σχέσεις έχουν αποµακρυνθεί από την έννοια της αναπαραγωγής σε µια αντίληψη που είναι πιο κοντά στην ευχαρίστηση. Σεξουαλικός προσανατολισµός Ο σεξουαλικός προσανατολισµός αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο εκφράζεται η σεξουαλική έλξη σε κάθε άτοµο. Στις δυτικές κοινωνίες παίρνει τη µορφή της ετεροσεξουαλικότητας, οµοσεξουαλικότητας και αµφισεξουαλικότητας. Ο σεξουαλικός προσανατολισµός αποτελεί ένα λιγότερο ή περισσότερο σταθερό σχήµα ερωτικής έλξης και συµπεριφοράς προς άτοµα του ίδιου ή άλλου φύλου. Άτοµα µε αµφισεξουαλικό προσανατολισµό µπορούν να σχετίζονται σεξουαλικά µε άνδρες και µε γυναίκες. 3

4 Στις περισσότερες κοινωνίες, η σεξουαλική σχέση µε ένα ενήλικα του άλλου φύλου ιδιαίτερα αν συνοδεύεται µε γάµο, δηλ η νοµιµοποιηµένη ιδιωτική σεξουαλική δραστηριότητα -αποτελεί σηµαντικό συστατικό του ανδρισµού ή της θηλυκότητας. Οι στάσεις των ατόµων για σεξουαλικές σχέσεις ανάµεσα σε άτοµα του ίδιου φύλου διαφέρουν ανάλογα µε το πολιτισµικό πλαίσιο και την εποχή. Σε ορισµένες κοινωνίες οι σεξουαλικές σχέσεις ανάµεσα σε άτοµα του ίδιου φύλου θεωρούνται ως παραβίαση των θρησκευτικών και ηθικών κανόνων και τιµωρούνται, ενώ σε άλλα κράτη υπάρχει νοµιµοποίηση των συµβιώσεων µε άτοµα του ίδιου φύλου. Στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες, άτοµα που επιλέγουν ερωτικούς συντρόφους του ίδιου φύλου έχουν κατά καιρούς κατηγορηθεί ως αµαρτωλοί, κακοί, διαταραγµένοι, εγκληµατίες ή ότι ανήκουν σε µια ενδιάµεση κατηγορία ανάµεσα στον άνδρα και τη γυναίκα. Για παράδειγµα, σύµφωνα µε παλιότερες εκδόσεις διαγνωστικής ψυχιατρικής ταξινόµησης, π.χ. στο DSM της Αµερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας, του 1952 και στην επαναθεώρηση του 1968, η οµοφυλοφιλία κατατασσόταν στις κοινωνικοπαθητικές διαταραχές της προσωπικότητας. Το 1973 αποσύρθηκε η οµοφυλοφιλία από τον κατάλογο των ψυχικών διαταραχών της Αµερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας και το 1993 αποσύρθηκε και από τον αντίστοιχο κατάλογο της Παγκόσµιας Οργάνωσης Υγείας. Τέτοιου τύπου αντιλήψεις υπάρχουν σε µικρότερη έκταση σήµερα. Κατά τον 20 ο αι. µπορεί να έγινε η οµοφυλοφιλία πιο κοινωνικά αποδεκτή συµπεριφορά ή και νοµιµοποιηµένη, αυτό όµως δεν σηµαίνει ότι δεν υπάρχουν διακρίσεις, στιγµατισµός και ενίοτε βία προς άτοµα µε οµοφυλόφιλο σεξουαλικό προσανατολισµό. Ταυτόχρονα οι πολιτισµικές αλλαγές επέτρεψαν στα άτοµα αυτά να γίνουν περισσότερο ορατά και να αποκτήσουν περισσότερη πολιτική και κοινωνική εξουσία. Σήµερα η κοινωνικά κατασκευασµένη έννοια του 4

5 σεξουαλικού προσανατολισµού αναφέρεται στην αντίληψη ότι οι άνθρωποι µπορούν να κατηγοριοποιηθούν κοινωνικά µε βάση το φύλο του ερωτικού τους συντρόφου. Ορισµένα άτοµα που αυτοπροσδιορίζονται ως ετεροσεξουαλικά µπορεί να είχαν ή να έχουν σεξουαλικές εµπειρίες και µε το ίδιο φύλο ή µπορεί να νιώθουν ερωτική έλξη µε άτοµα του ίδιου φύλου Η µεγάλη πλειοψηφία των οµοφυλόφιλων ανδρών και γυναικών δεν έχουν καµιά σύγχυση ή δεν είναι διαταραγµένοι σχετικά µε το φύλο στο οποίο ανήκουν, βλέπουν τους εαυτούς τους ως άνδρες ή γυναίκες που διαφέρουν από την πλειοψηφία των ετεροσεξουαλικών ατόµων µόνον ως προς τις ερωτικές επιλογές και ως προς συγκεκριµένες όψεις των οικογενειακών ρόλων. Η δηµόσια σηµασιοδότηση και ερµηνεία των σχέσεων µεταξύ ατόµων του ίδιου φύλου εξαρτάται από τη κοινωνία λοιπόν και την εποχή στην οποία ζει το άτοµο. Η ανάπτυξη του σεξουαλικού προσανατολισµού είναι ένα σύνθετο φαινόµενο αποτέλεσµα της συνδυασµένης επίδρασης πολλών παραγόντων. Υποθέσεις που στηρίζονται µόνον σε χρωµοσωµικές, ορµονικές ή άλλες διαφορές δεν είναι επαρκείς. Επίσης, δεν υπάρχουν δεδοµένα που να στηρίζουν την υπόθεση ότι ο προσανατολισµός σε άτοµα του ίδιου φύλου είναι σύµπτωµα µιας διαταραχής της ταυτότητας του φύλου ή µιας ψυχικής ή συναισθηµατικής δυσλειτουργίας. Ο προσανατολισµός αυτός δεν φαίνεται να είναι αποτέλεσµα µιας προβληµατικής κοινωνικοποίησης κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, ούτε αποτέλεσµα µιας συγκεκριµένης δυναµικής στην οικογένεια. Να σηµειώσουµε ότι ο σεξουαλικός προσανατολισµός στις γυναίκες είναι πιο ευέλικτος και ρευστός. Φύλο, πολιτισµικό πλαίσιο και σεξουαλική ανταπόκριση Οι εγκεφαλικές διαδικασίες και οι δοµές που δραστηριοποιούνται στη σεξουαλική ανταπόκριση είναι ίδιες για τους άνδρες και τις γυναίκες. Η σεξουαλική διέγερση αρχίζει από ένα εσωτερικό ερέθισµα, όπως µια ερωτική σκέψη ή φαντασίωση, ή 5

6 ένα εξωτερικό, όπως ένα ελκυστικό πρόσωπο. Το τι είναι σεξουαλικό ερεθιστικό και προκαλεί διέγερση φέρνει στο προσκήνιο το ζήτηµα της ανθρώπινης διαφοροποίησης, τόσο σε ατοµικό, όσο και σε πολιτισµικό επίπεδο. Αν και η φυσιολογία του σεξ είναι οικουµενική, το πολιτισµικό πλαίσιο επηρεάζει ορισµένες όψεις της σεξουαλικής ανταπόκρισης. Το φύλο και το πολιτισµικό πλαίσιο επηρεάζουν διάφορες όψεις της ερωτικής ανταπόκρισης. Σεξουαλικές αντιλήψεις και συµπεριφορά: Η επήρεια του φύλου και του πολιτισµικού πλαισίου Αν και η φυσιολογία της σεξουαλικής συµπεριφοράς, όπως αναφέραµε παραπάνω είναι οικουµενική, οι ψυχολογικές διαστάσεις της σεξουαλικότητας επηρεάζονται σε µεγάλο βαθµό από την ιδεολογία για τα φύλα και τις πολιτισµικές νόρµες. Γνωρίζουµε από τις µελέτες της κοινωνικής ανθρωπολογίας ότι διαφορετικοί πολιτισµοί έχουν διαφορετικού ρόλους για τους άνδρες και τις γυναίκες όσον αφορά στη σεξουαλικότητα. Υπάρχουν λίγα οικουµενικά στοιχεία παγκόσµιες σταθερές στη σεξουαλικότητα. Αν εξαιρέσουµε τη µορφή της συνουσίας µε τη διείσδυση του πέους στο κόλπο που οδήγησε στην ανθρώπινη αναπαραγωγή και υπάρχει σ όλους τους πολιτισµούς, υπάρχει µια µεγάλη ποικιλία εµπειριών και δραστηριοτήτων που οι άνθρωποι θεωρούν ερωτικές και το πολιτισµικό πλαίσιο καθορίζει σε µεγάλο βαθµό τη σεξουαλική έκφραση (όπως, τον αριθµό των σεξουαλικών συντρόφων, τις συνθήκες στις οποίες ένα είδος σεξουαλικής έκφρασης θεωρείται κατάλληλο ή όχι). Για παράδειγµα, το φιλί ως τρόπος ερωτικής έκφρασης δεν υπάρχει καθόλου ή θεωρείται αηδιαστικό σε ορισµένους πολιτισµούς, ενώ στις υτικές κοινωνίες είναι διαδεδοµένο και θεωρείται ιδιαίτερα απολαυστική ερωτική συµπεριφορά Οι αντιλήψεις µας καθορίζουν τις στάσεις µας και τη συµπεριφορά µας στο σεξουαλικό τοµέα. Οι σεξουαλικές αντιλήψεις εµπεριέχουν, όµως και µια 6

7 αξιολόγηση για ορισµένες όψεις της σεξουαλικότητας. Ορισµένες συµπεριφορές είναι καλύτερες ή πιο επιθυµητές ή καθόλου αποδεκτές. Υπάρχουν ορισµένες κυρίαρχες αντιλήψεις σε κάθε πολιτισµικό πλαίσιο που επηρεάζουν τις σεξουαλικές αντιλήψεις που σχετίζονται µε τα φύλα. Για παράδειγµα, µια κοινωνία µπορεί να είναι ανεκτική για ορισµένες µορφές σεξουαλικής συµπεριφοράς, όπως προγαµιαίες σχέσεις και οι σχέσεις εκτός γάµου, και αρκετά συντηρητική σε άλλες, όπως οι σχέσεις ανάµεσα σε άτοµα του ίδιου φύλου. Στις κοινωνίες όπου η ετεροσεξουαλικότητα είναι προνοµιακή «φυσική» κατηγορία, οι άλλες µορφές σεξουαλικότητας θεωρούνται ως παρέκκλιση και ανωµαλία. Ιδιαίτερα η ιδέα της διασεξουαλικότητας αποτελεί απειλή στο δίπολο σύστηµα που αποτελεί τον στυλοβάτη της ετεροσεξουαλικότητας (δηλαδή η συµπληρωµατικότητα των φύλων). Επίσης, σε κάθε πολιτισµικό πλαίσιο υπάρχουν κυρίαρχες αντιλήψεις για το τι εµπεριέχει «το κάνω σεξ». Να θυµίσω τη δηµοσιοποίηση της ερωτικής δραστηριότητας του προέδρου Κλίντον και τη διαµάχη για το αν συγκεκριµένη συµπεριφορά συνιστά ερωτική πράξη. Στις δυτικές κοινωνίες υπήρξαν σηµαντικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια στις αντιλήψεις για τη γυναικεία σεξουαλικότητα, τις προγαµιαίες σχέσεις, τις σχέσεις εκτός γάµου, το στοµατικό σεξ, τις σχέσεις ανάµεσα σε άτοµα του ίδιου φύλου. Παρατηρούµε ότι οι σεξουαλικοί κανόνες µεταβάλλονται. Για παράδειγµα, µέχρι πριν από µερικές δεκαετίες ο στοµατικός έρωτας ήταν «αφύσικος», ή αµαρτία και σε ορισµένες περιπτώσεις συνιστούσε παράνοµη πράξη. Αυτή η συµπεριφορά είχε συνδυαστεί κυρίως µε οµοφυλόφιλους άνδρες και γυναίκες, καθώς και µε την πορνεία και εθεωρείτο αποκλίνουσα. Σήµερα, οι σεξολόγοι συµφωνούν για τα 7

8 πλεονεκτήµατά της και για τα δύο φύλα και αποτελεί συχνή σεξουαλική πρακτική όχι µόνον σε οµόφυλα ζευγάρια αλλά και σε ετερόφυλα, ορισµένες φορές χρησιµοποιείται ως τεχνική για την αποφυγή εγκυµοσύνης ανάµεσα σε εφήβους. Εξακολουθεί να παραµένει µια εξαιρετικά δηµοφιλής επιλογή από τους άνδρες σε περιπτώσεις πορνείας. Ένα άλλο ζήτηµα είναι η ύπαρξη διπλών κριτηρίων για τη σεξουαλική συµπεριφορά των ανδρών και των γυναικών. Για παράδειγµα µπορούµε να καταγράψουµε πως οι κοινωνικοί ρόλοι των φύλων διαµορφώνουν την σεξουαλικότητα. Σε µια κοινωνία όπου ο κοινωνικός ρόλος του άνδρα δίνει έµφαση κυρίως στην αυτονοµία, την εξουσία, την ανεξαρτησία, αυτό θα έχει συνέπειες και στον τοµέα της σεξουαλικότητας, δηλαδή οι άνδρες θα παίρνουν κυρίως την πρωτοβουλία για σεξ, θα εξουσιάζουν, θα είναι πιο έµπειροι και καλοί γνώστες των ερωτικών. Αντίστοιχες προδιαγραφές υπάρχουν και για τη γυναικεία σεξουαλικότητα στη βάση του κοινωνικού της ρόλου. Έτσι, για πολλές κοινωνίες οι προγαµιαίες σχέσεις, οι εκτός γάµου σχέσεις αποτελούσαν ανδρικό προνόµιο. Γυναίκες που εµπλέκονται σε τέτοιες συµπεριφορές στιγµατίζονταν συχνά, τιµωρούνταν ή και φονεύονταν. Χωρίς να σηµαίνει ότι οι συµπεριφορές αυτές έχουν εκλείψει σε όλα τα πολιτισµικά πλαίσια, σήµερα υπάρχει µεγαλύτερη αποδοχή αυτών των συµπεριφορών και για τα δύο φύλα. Βέβαια, οι µη νοµιµοποιηµένες µε γάµο σχέσεις είναι περισσότερο αποδεκτές σήµερα στο πλαίσιο µιας σχέσης, ενώ οι εκτός γάµου σχέσεις δεν είναι γενικά αποδεκτές. Άν και οι προγαµιαίες σχέσεις αποτελούν σχέσεις δύο ετερόφυλων ατόµων πριν τον γάµο, όλο και πιο συχνά σήµερα οι άνθρωποι έχουν σχέση χωρίς τη πρόθεση να παντρευτούν ή έχουν σχέση µε άτοµα του ίδιου φύλου. Υπάρχουν επίσης σηµαντικές διαφορές ανάµεσα στα φύλα στον αριθµό των ερωτικών συντρόφων που αναφέρουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους, µε τους 8

9 άνδρες να υπερβάλλουν και τις γυναίκες το αντίθετο. Βέβαια, µπορεί οι άνδρες και οι γυναίκες να χρησιµοποιούν διαφορετικά κριτήρια για να καθορίσουν αν έκαναν ή όχι σεξ. Οι αλλαγές στις σεξουαλικές νόρµες σηµαίνει ότι οι νέες γυναίκες, ανεξάρτητα από τον σεξουαλικό προσανατολισµό, είναι περισσότερο πρόθυµες να έχουν περισσότερες εµπειρίες µε περισσότερους συντρόφους. Υπάρχουν διπλά κριτήρια και για την αποδοχή της οµοφυλοφιλίας των ανδρών και των γυναικών. Είµαστε περισσότερο ανεκτικοί/ές στην οµοφυλόφιλη συµπεριφορά των γυναικών ενώ όχι τόσο των ανδρών και ερµηνεύεται από το γεγονός ότι ο ανδρισµός αποτελεί αξία µε υψηλό κύρος στην κοινωνία µας, οπότε υπάρχει µεγαλύτερη προκατάληψη για τους οµοφυλόφιλους άνδρες που αποκλίνουν από το ρόλο τους. Εχει καταγραφεί σε πολλές έρευνες ότι οι οµοφυλόφιλοι άνδρες ήταν περισσότερο κοινωνικά απαξιωµένοι άνδρες σε σχέση µε τους ετερόφυλους και αυτό οφείλεται στη σύνδεση της οµοφυλοφιλίας των ανδρών µε τη θηλυκότητα. Η σύγχυση που υπάρχει µεταξύ σεξουαλικού προσανατολισµού, ταυτότητας του φύλου και κοινωνικού φύλου συµβάλλει στην απαξίωση της οµοφυλοφιλίας- στο βαθµό που επικρατεί η αντίληψη ότι «αποκλίνουν» από τις κοινωνικές προδιαγραφές για τους ρόλους των φύλων. Η γενική εικόνα που προκύπτει από την έρευνα είναι ότι τα άτοµα που δεν βλέπουν ευνοϊκά τις κοινωνικές αλλαγές στους ρόλους των φύλων και στη σεξουαλική συµπεριφορά είναι πιο πιθανόν να είναι οµοφυλόφοβοι. Η οµοφυλοφοβία στα άτοµα συνδέεται µε παραδοσιακές αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων και δεν είναι απλά µια προκατάληψη του ατόµου ενάντια στους οµοφυλόφιλους. Η οµοφυλοφοβία δεν αντανακλάται µόνο στο επίπεδο των στάσεων, αλλά, επηρεάζει την κοινωνική συµπεριφορά και,κατά συνέπεια, συµβάλλει στη συµµόρφωση στους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων. Αρα, η 9

10 σύµπραξη κατά της οµοφυλοφοβίας είναι βασική προϋπόθεση για κοινωνικές αλλαγές. Βέβαια, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συµβάλλουν στη διατήρηση των άνισων σχέσεων εξουσίας ανάµεσα στα φύλα, η µείωση όµως της οµοφυλοφοβίας αποτελεί µια από τις προϋποθέσεις για την επίτευξη κοινωνικής αλλαγής. Υπάρχουν πολλοί µύθοι που επιβιώνουν ακόµα για τη σεξουαλικότητα των ανδρών και των γυναικών. Για παράδειγµα, σε µεγάλο βαθµό κυριαρχούν ακόµη στη κοινή γνώµη οι αντιλήψεις ότι οι άνδρες έχουν ισχυρότερη σεξουαλική ορµή και γι αυτό τον λόγο η κοινωνία πρέπει να είναι πιο ανεκτική στη σεξουαλική τους δραστηριότητα. Στην πραγµατικότητα, όµως, η έρευνα αποδεικνύει ότι, σε επίπεδο φυσιολογίας, υπάρχουν µεγάλες οµοιότητες µεταξύ ανδρών και γυναικών στην ανταπόκρισή τους σε σεξουαλικά ερεθίσµατα και ότι οι γυναίκες έχουν µεγάλη ικανότητα για σεξουαλική ευχαρίστηση. Η κύρια διαφορά ανάµεσα στα φύλα είναι ότι οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα πολλαπλών οργασµών, ενώ οι άνδρες όχι. Συµπερασµατικά, Το ζήτηµα της εµφάνισης της σεξουαλικότητας, του χρόνου εµφάνισης και της σηµασίας της κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης έχει ερευνηθεί πάρα πολύ. Σύµφωνα µε τις εσσενσιαλιστικές θεωρίες η σεξουαλικότητα αποτελεί µια οντότητα, αναπόσπαστο τµήµα της ταυτότητάς µας, ενώ σύµφωνα µε τις θεωρίες του κοινωνικού κονστρουκτιβισµού η σεξουαλικότητα προκύπτει από τις σχέσεις που υπάρχουν σ ένα πολιτισµικό και ιστορικό πλαίσιο. Η σεξουαλικότητα, λοιπόν, είναι κάτι περισσότερο από ένα «φυσικό» βιολογικό φαινόµενο, είναι κοινωνικά κατασκευασµένη. Η σεξουαλικότητα λειτουργεί ως ένα µέσον κοινωνικού ελέγχου στις ζωές των γυναικών και οι άνισες σχέσεις 10

11 εξουσίας ανάµεσα στους άνδρες και στις γυναίκες αντανακλώνται και στο επίπεδο των σεξουαλικών σχέσεων. Η σεξουαλικότητα αναφέρεται σε σεξουαλικές πρακτικές αλλά επίσης και σε σεξουαλική ταυτότητα, δηλ. στον τρόπο µε τον οποίο αυτοπροσδιορίζεται το κάθε άτοµο καθώς περιγράφει την σεξουαλικότητά του, η οποία µπορεί να ποικίλλει ανάλογα µε την εποχή και το πολιτισµικό πλαίσιο. Η σεξουαλικότητα εµπεριέχει σεξουαλικές αντιλήψεις και επιθυµίες, καθώς και τους τρόπους µε τους οποίους αυτές διαπραγµατεύονται σε κοινωνικό επίπεδο και δοµούνται σε ένα πλαίσιο σχέσεων εξουσίας. Η σεξουαλικότητα είναι, κατ αυτήν την έννοια, δηµόσια και ιδιωτική, κοινωνικά κατασκευασµένη και ταυτόχρονα προϊόν ατοµικής δράσης. Η σεξουαλικότητα µπορεί να συνδέεται µε την ταυτότητα του φύλου, την αναπαραγωγή, τις στενές διαπροσωπικές σχέσεις, την φυσική ευχαρίστηση. Καµία, όµως, απ αυτές τις όψεις της σεξουαλικότητας δεν ερµηνεύει την συνθετότητα της σεξουαλικότητας και κυρίως δεν υπαγορεύει την µορφή της σεξουαλικής έκφρασης. Οι ανθρώπινες σεξουαλικές σχέσεις είναι κοινωνικές σχέσεις, διαµορφώνονται από τα κοινωνικά συµφραζόµενα και γι αυτό υπάρχουν πολιτισµικές και ιστορικές ποικιλίες στη σεξουαλικότητα. εν υπάρχει µια «φυσική», σταθερή σεξουαλικότητα. Η σεξουαλικότητα είναι ευέλικτη και ρευστή και η ετεροσεξουαλικότητα εξυπηρετεί τη ρύθµιση των έµφυλων σχέσεων. Είναι σηµαντικό, λοιπόν να δούµε τη σεξουαλικότητα στο πλαίσιο των διαπροσωπικών σχέσεων για να µπορέσουµε να κατανοήσουµε την ευέλικτη και ρευστή φύση της. Οι σεξουαλικές συµπεριφορές, η ερωτική έλξη, οι συναισθηµατικοί δεσµοί διαφέρουν ανάµεσα στους πολιτισµούς, στα φύλα και στα άτοµα. Παρά την 11

12 ποικιλία, η ευελιξία αυτή δεν είναι απεριόριστη. Η βιολογία, το πολιτισµικό πλαίσιο και οι κοινωνικοί ρόλοι των φύλων αλληλεπιδρούν και καθορίζουν την ποικιλία των εκφράσεων της σεξουαλικότητας.. 12

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα»

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» «Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» DR. ΘΑΝΟΣ Ε. ΑΣΚΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΙΚΗΣ Κ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων.

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Σε διαφορετικούς πολιτισµούς παρατηρούνται σηµαντικές διαφορές στη συµπεριφορά των δύο φύλων. Στα αγγλικά υπάρχουν δύο διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία Έρευνα 01 Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία 02 Την ισοτιµία και στον έρωτα διεκδικούν οι γυναίκες Για πρώτη φορά έρευνα αποκαλύπτει τα µυστικά της γυναικείας σεξουαλικότητας και ανατρέπει όσα ίσχυαν µέχρι σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι και αποτελέσματα συμβουλευτικής γυναικών

Μέθοδοι και αποτελέσματα συμβουλευτικής γυναικών Μέθοδοι και αποτελέσματα συμβουλευτικής γυναικών Μαρία Μαλικιώση-Λοΐζου Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Επιμόρφωση στελεχών ΓΓΙΦ Αθήνα 30 Μαρτίου 2012 Συμβουλευτική γυναικών Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικότητα Ισότητα. των δύο φύλων

Σεξουαλικότητα Ισότητα. των δύο φύλων Σεξουαλικότητα Ισότητα των δύο φύλων ΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΥΛΟ -καθορίζεται από τη βιολογία -έμφυτοέμφυτο -δεν αλλάζει (κάποιες εξαιρέσεις) -παγκόσμια ομοιόμορφο ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ Αναφέρεται στους κοινωνικά κατασκευασμένους

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Σεξ- Οργασµός και Οµοφυλοφιλία Ο οργασµός δεν µετράει ήµητρα, 32 ετών Είχα ελάχιστες σεξουαλικές επαφές µε άντρες εν βίωσα ποτέ οργασµό µε άτοµο του

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δεδοµένα από την Ελλάδα. Φερενίδου Φωτεινή

Δεδοµένα από την Ελλάδα. Φερενίδου Φωτεινή Δεδοµένα από την Ελλάδα Φερενίδου Φωτεινή Η κριτική που ασκήθηκε στα 2 προηγούμενα μοντέλα αφορούσε κυρίως στο γεγονός ότι δεν λάμβαναν υπόψη τους τις μη- βιολογικές πλευρές της γυναικείας σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ στρογγυλή τράπεζa: HPV λοίµωξη:µια νέα παράµετρος στην καθηµερινή ζωή 6η Σύνοδος

Διαβάστε περισσότερα

«Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών»

«Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών» «Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών» Με πρωτοβουλία της Σύμπραξης Κατά της Ομοφυλοφοβίας, την 26η Ιούνη 1997, διεθνή ημέρα της ομοφυλοφιλίας, διοργανώθηκε στο κτίριο ΕΔΟΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ελένη Μαραγκουδάκη Επίκ. Καθηγήτρια Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Tα κορίτσια φοιτούν σε ίσο ή και

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ 1 Οι ασθενείς θέλουν να ερωτηθούν; Nakopoulou et al. J Sex Med 2010;7:700 711. Είµαι επαρκής; εν χρειάζεται να είστε ειδικοί σεξολόγοι Είµαι

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο ως πολιτισµικό πλαίσιο κατασκευής έµφυλων ταυτοτήτων και ως ένα. προνοµιακό πεδίο για την άρση του σεξισµού

Το σχολείο ως πολιτισµικό πλαίσιο κατασκευής έµφυλων ταυτοτήτων και ως ένα. προνοµιακό πεδίο για την άρση του σεξισµού Το σχολείο ως πολιτισµικό πλαίσιο κατασκευής έµφυλων ταυτοτήτων και ως ένα προνοµιακό πεδίο για την άρση του σεξισµού (προφορική εισήγηση) ήµητρα Κογκιδου, Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο

Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο Η σεξουαλικότητα είναι ένα πολύ προσωπικό ζήτηµα για όλους µας. Η σεξουαλική συµπεριφορά και η στάση απέναντι σε αυτή διαφέρει σηµαντικά από άτοµο σε άτοµο και διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στην θεµατική ενότητα : Η ανδρική και γυναικεία εµπειρία. ραστηριότητα 3 Μεγαλώνοντας σαν αγόρι- Μεγαλώνοντας σαν κορίτσι

Εργασία στην θεµατική ενότητα : Η ανδρική και γυναικεία εµπειρία. ραστηριότητα 3 Μεγαλώνοντας σαν αγόρι- Μεγαλώνοντας σαν κορίτσι Εργασία στην θεµατική ενότητα : Η ανδρική και γυναικεία εµπειρία ραστηριότητα 3 Μεγαλώνοντας σαν αγόρι- Μεγαλώνοντας σαν κορίτσι Εύη Πάτκου 1 ο Γυµνάσιο Πυλαίας Θεσσαλονίκη Ιανουάριος 2004 1 Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΗΤΡΑ ΚΟΓΚΙ ΟΥ. Παρουσίαση βιβλίου της Βούλας Τάκη ΈΜΦΥΛΗ ΑΠΟΥΣΙΑ. Γυναίκες στη διοίκηση της εκπαίδευσης Ένα εναλλακτικό µοντέλο

ΗΜΗΤΡΑ ΚΟΓΚΙ ΟΥ. Παρουσίαση βιβλίου της Βούλας Τάκη ΈΜΦΥΛΗ ΑΠΟΥΣΙΑ. Γυναίκες στη διοίκηση της εκπαίδευσης Ένα εναλλακτικό µοντέλο ΗΜΗΤΡΑ ΚΟΓΚΙ ΟΥ Παρουσίαση βιβλίου της Βούλας Τάκη ΈΜΦΥΛΗ ΑΠΟΥΣΙΑ Γυναίκες στη διοίκηση της εκπαίδευσης Ένα εναλλακτικό µοντέλο Πλησιάζουν οι ευρωεκλογές, επίσηµα αυτές, και οι εθνικές εκλογές καθώς φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Εισαγωγή Στις αναπτυγμένες χώρες 47%-63% των αγοριών και 42%-48% των κοριτσιών έχουν σεξουαλική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά»

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα ζευγάρια και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες.

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες. ιοµαδικές Σχέσεις. Το παράδειγµα της ελάχιστης οµάδας. Και µόνο η γνώση ότι το άτοµο ανήκει σε µια οµάδα είναι ικανό να επηρεάσει τη συµπεριφορά του προς αυτήν. Η Θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας. Τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΙΑΠΑΙ ΑΓΩΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΙΑΠΑΙ ΑΓΩΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΙΑΠΑΙ ΑΓΩΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΡΑΚΩΝΑΚΗ ΜΑΓ ΑΛΗΝΗ ΣΙΑΜΟΥ ΕΛΕΝΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Η γονεϊκή αντιµετώπιση της σεξουαλικότητας των αγοριών και των κοριτσιών στην εφηβική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα Η έννοια του χώρου Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα ο τρόπος χρήσης του χώρου συνιστά ένα επικοινωνιακό μέσο Προξημική Προξημική είναι η επιστημονική μελέτη της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρετήριο πλαισίων... 23 Εισαγωγή του επιμελητή... 25 Πρόλογος... 31 Ευχαριστίες... 39

Ευρετήριο πλαισίων... 23 Εισαγωγή του επιμελητή... 25 Πρόλογος... 31 Ευχαριστίες... 39 περιεχόμενα Ευρετήριο πλαισίων............................................... 23 Εισαγωγή του επιμελητή............................................ 25 Πρόλογος.......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους»

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» Σύντοµη περιγραφή Μέσα στο τρέχον εργασιακό περιβάλλον, κάτω από συνθήκες διαρκούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΎΛΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τρέφοµαι σωστά - Ζω µε υγεία 1.1 ιατροφή και Υγεία 1.2 ιατροφή και καρδιοαγγειακά νοσήµατα 1.2.1 Υπερλιπιδαιµία Υπερχοληστερολαιµία 1.2.2 Αρτηριακή πίεση - Υπέρταση 1.3 ιατροφή

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Κοινωνικές ταυτότητες Οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, είναι ιεραρχημένες και άνισες. Τις ταυτότητες τις αποκτάει ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κογκίδου. (1998) Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση - υνατότητες και Προβλήµατα στην Ευαισθητοποίηση των Εκπαιδευτικών.

Κογκίδου. (1998) Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση - υνατότητες και Προβλήµατα στην Ευαισθητοποίηση των Εκπαιδευτικών. Κογκίδου. (1998) Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση - υνατότητες και Προβλήµατα στην Ευαισθητοποίηση των Εκπαιδευτικών. (Κείµενο αποµαγνητοφωνηµένης προφορικής εισήγησης σε σεµινάρια του Κέντρου Ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα