Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου"

Transcript

1 ISBN: Σχεδίαση εξωφύλλου: Βασίλης Τζομπανόπουλος Η ιστορία του Κάστρου, που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της Θάσου, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αφού η πορεία του στο χρόνο και η εξέλιξή του είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των υπολοίπων κοινοτήτων του νησιού. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται η εκπαιδευτική ζωή της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο , σε σχέση με τις οικονομικές, κοινωνικές, και πολιτικές μεταβολές, που συντελέστηκαν στους τρεις οικισμούς της (Κάστρο, Λιμενάρια, Μέση), σε μια μεταβατική ιστορική περίοδο, από την εποχή της οθωμανικής κυριαρχίας έως και την ενσωμάτωσή της στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρελαύνει ένας διαφορετικός κόσμος: απλός, φτωχικός, κουρασμένος, βασανισμένος αλλά παράλληλα αισιόδοξος και θαρραλέος. Άνθρωποι που πάλεψαν επίμονα με τη σκληρή μορφολογία του εδάφους, για να εξασφαλίσουν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους αλλά και με την αμάθεια, στην οποία τους είχε καταδικάσει η μακραίωνη στέρηση της ελευθερίας τους, προσβλέποντας πάντοτε στη βελτίωση της ζωής τους και στη μόρφωση των παιδιών τους. Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου το έτος Αποφοίτησε, αρχικά, από την Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές του στη σχολή Οικονομικών Επιστημών και κατόπιν στη Θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στα πλαίσια της μετεκπαίδευσης και των μεταπτυχιακών του σπουδών ασχολήθηκε ερευνητικά με την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής εκπαίδευσης. Έχει συμμετάσχει ως εισηγητής σε αρκετά παιδαγωγικά και ιστορικά συνέδρια.

2 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( )

3

4 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) Συμβολή στην Iστορία της Nεοελληνικής Eκπαίδευσης

5 Συγγραφέας και τίτλος του βιβλίου: Γεώργιος. Χαλκιάς: Τα σχολεία στο Κάστρο της Θάσου ( ) Συμβολή στην Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης Aριθμός Eκτύπωσης: ISBN Eκδοτικός Oίκος Aδελφών Kυριακίδη A.E. Kων. Mελενίκου 5, T.K , Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax Web: Aθήνα: Kεντρικό Aρσάκειο Mέγαρο, Στοά του Bιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, T.K Τηλέφωνο και fax: Στοιχειοθεσία - Επεξεργασία κειμένου: Κωνσταντίνος Β. Κορδαλής H πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Πάντως, κατά το N. 2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί με το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο (ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη και του συγγραφέα.

6 Στην ιερή μνήμη του πατέρα μου ημητρίου και στην αγαπημένη μου μητέρα Κωστούλα, γέννημα- θρέμμα Καστρινοί. Με την ευγενική χορηγία της Νομαρχίας Καβάλας και του ήμου Θάσου.

7

8 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αναστασίου Μάνθου (Πρύτανη Α.Π.Θ.) ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Η ύστερη περίοδος της Τουρκοκρατίας στη Μακεδονία. Πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση Πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην Οθωμανική αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα Η εκπαιδευτική κατάσταση στη Μακεδονία και οι εθνικοί ανταγωνισμοί Ο ρόλος της ελληνικής κυβέρνησης και η προσφορά της οικονομικής και πνευματικής ελίτ του υπόδουλου ελληνισμού Η πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση της Θάσου κατά το 19 ο και στις αρχές του 20 ου αιώνα Η διαμόρφωση της ιδιότυπης πολιτικής και διοικητικής πραγματικότητας στο νησί της Θάσου από την τουρκοαιγυπτιακή συγκυριαρχία Η ανάπτυξη της Εκπαίδευσης στη Θάσο Φιλεκπαιδευτικοί Σύλλογοι Η διαμόρφωση της νέας πολιτικής και εκπαιδευτικής κατάστασης στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα, κατά την περίοδο ιοικητική και εκκλησιαστική ενσωμάτωση της Μακεδονίας στο ελληνικό κράτος Η νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα Η κοινότητα Κάστρου... 74

9 8 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ 4.1. Το Κάστρο από της κτήσεώς του έως τα τέλη του 19 ου αιώνα Οι ραγδαίες εξελίξεις στην κοινότητα Κάστρου, στις αρχές του 20 αιώνα Ο πληθυσμός της κοινότητας Κάστρου, κατά την εξηκονταετία Κοινωνική κατάσταση και οικονομική οργάνωση της κοινότητας Κάστρου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Η ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ 1. Τα σχολικά κτίρια της κοινότητας Κάστρου Το πρώτο σχολικό κτίριο του ορεινού οικισμού Τα σχολικά κτίσματα του πεδινού και παραλιακού οικισμού, στις αρχές του 20 ου αιώνα Το ενιαίο σχολικό κτίριο των τριών οικισμών, στα τέλη της δεκαετίας του Το μαθητικό δυναμικό των σχολείων ημοτικής εκπαίδευσης της κοινότητας Κάστρου Ο μαθητικός πληθυσμός μέχρι την απελευθέρωση Η ραγδαία αύξηση του μαθητικού πληθυσμού, μετά την α- πελευθέρωση Κοινωνικοοικονομική προέλευση των μαθητών Οι δάσκαλοι των ημοτικών σχολείων και των Αστικών σχολών της κοινότητας Κάστρου Το εκπαιδευτικό προσωπικό του σχολείου στον ορεινό οικισμό, κατά το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα Οι δάσκαλοι των σχολείων των τριών οικισμών της Κοινότητας, κατά τη πρώτη δεκαετία του 20 ου αιώνα Ο διορισμός των δασκάλων, μετά την ενσωμάτωση της Θάσου στο ελεύθερο ελληνικό κράτος Σχολικές Εφορείες και Επιτροπές των σχολείων της κοινότητας Κάστρου Η Γενική Σχολική Εφορεία Θάσου Ο ρόλος και η λειτουργία της σχολικής Εφορείας Κάστρου, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας

10 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) Ο νέος θεσμός της σχολικής Επιτροπής, μετά την απελευθέρωση Τα οικονομικά των σχολείων της κοινότητας Κάστρου Εκκλησιαστική επιχορήγηση Κοινοτική επιχορήγηση Ενοικίαση σχολικών κτημάτων Άλλα έσοδα Σημαντικές προσωπικότητες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στο Κάστρο της Θάσου Αναστασιάδης Αύγουστος Γεωργιάδης Κυπάρισσος ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ 1. Η Μέση εκπαίδευση στο νησί της Θάσου μέχρι το Οι προσπάθειες για την ίδρυση «Ελληνικού» σχολείου στη Θάσο, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας Η κάλυψη της ευτεροβάθμιας εκπαίδευσης των Θασίων μαθητών από τα Γυμνάσια των μεγάλων αστικών κέντρων της Μακεδονίας και την Αθωνιάδα σχολή Το Ημιγυμνάσιο Κάστρου Λιμεναρίων Ίδρυση και λειτουργία Το μαθητικό δυναμικό Το εκπαιδευτικό προσωπικό Ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα Η σχολική επίδοση των μαθητών ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ SUMMARY ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

11

12 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ A.I.M.B. Αρχείο Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου Α.Ι.Μ.Κ. Αρχείο Ιεράς Μονής Καρακάλλου Α.Ι.Μ.ΚΟ. Αρχείο Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου Α.Ι.Μ.Ξ. Αρχείο Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου Α.Ο.Π. Αρχειοφυλάκιο Οικουμενικού Πατριαρχείου αρ. εγ. αριθμός εγγράφου Α.Υ.Ε Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών Β.- Α.Σ.Κ. Βαθμολόγιο Αστικής Σχολής Κάστρου βλ. βλέπε Β.Π.- Α.Σ.Κ Βιβλίο Πρακτικών Αστικής Σχολής Κάστρου Β.Υ..Μ.- Α.Σ.Κ Βιβλίο Ύλης ιδασκομένων Μαθημάτων -Αστικής Σχολής Κάστρου Γ.Α.Κ. Γενικά Αρχεία του Κράτους εικ. εικόνα Ε.Φ.Σ.Κ. Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κων/πολης Ι.Α.Μ Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας Ι.Α.Ν.Ε Ιστορικό Αρχείο Νεοελληνικών σπουδών κεφ. κεφάλαιο Κ.Π.Α. Κώδικες Πατριαρχικής Αλληλογραφίας λ. Τ λίρες Τουρκίας ο.π. όπως παραπάνω π. περιοδικό παρ. παράγραφος Π.Κ.Ε.Ε Πατριαρχική Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή πρβλ παράβαλε σ. σελίδα σσ. σελίδες ΥΠ. ΕΞ. Υπουργείο Εξωτερικών φακ. φάκελος χ.α. χωρίς αριθμό χ.ε. χωρίς εκδότη

13

14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καθηγητή Αναστασίου Μάνθου Πρύτανη Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Τα ιστορικά γεγονότα, πέραν του επιστημονικού τους ενδιαφέροντος και αξίας, είναι στοιχεία αυτογνωσίας. Είναι βάση με την οποία μπορεί κανείς να διαπιστώσει και να ερμηνεύσει το παρόν και να σχεδιάσει το μέλλον. Ασφαλώς οι συνθήκες είναι πάντοτε διαφορετικές, ανάλογα με τη χρονική περίοδο και την περιρρέουσα κατάσταση, αλλά υπάρχει πάντα προς ανεύρεση ένας κοινός παρονομαστής, που αποτελείται από τον τύπο των ανθρωπίνων αντιδράσεων και των αντιστοίχων προσαρμογών. Σε περιφερειακό επίπεδο, η καταγραφή αυτή αποκτά σημαντική προστιθέμενη αξία, διότι εκτός από τους κοινούς παράγοντες, υπάρχουν οι τοπικές ιδιαιτερότητες, οι οποίες προσδίδουν ιδιοτυπία, αλλά και προσωποποιούν γεγονότα και λειτουργίες. Με την έννοια αυτή, η ερευνητική αναζήτηση και η ιστορική καταγραφή των σχολείων και της λειτουργίας τους, στο Κάστρο της Θάσου, αποτελεί μια ιδιαίτερα αξιέπαινη προσπάθεια, τόσο για τη θεματολογία της αλλά κυρίως για τις δυσκολίες του εγχειρήματος και της τεκμηριώσεώς του. Η καταγραφή αυτή γίνεται ακόμη σημαντικότερη, δεδομένου ότι περιλαμβάνει χρονική περίοδο Οθωμανικής κατοχής. Αυτό διευρύνει το ενδιαφέρον πολύ πέραν της εκπαιδευτικής του διάστασης, προσδίδοντας θεωρήσεις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές. Μέσα από τα «μικροϊστορικά» γεγονότα και την περιγραφόμενη καθημερινότητα, μπορεί κανείς να διαμορφώσει μια σαφή εικόνα για την ευρύτερη κατάσταση, τις αντιλήψεις και θεωρήσεις της εποχής, τις δυσκολίες και τους τρόπους υπέρβασής τους, την κοινωνική αντίληψη για τη μόρφωση και το ρόλο του σχολείου στη συλλογική μνήμη, τη συμβολή του στην αυτογνωσία και τα οράματά μας. Όλα αυτά σε επίπεδο περιφερειακό και εν πολλοίς αποκομμένο από τις κεντρικές επιδράσεις. Καλωσορίζουμε με ισχυρό αίσθημα θεσμικής ικανοποίησης την παρούσα ιστορική καταγραφή, η οποία αποτελεί μια πολύτιμη πηγή αξιόπιστων στοιχείων, καθώς και μια πολύ ενδιαφέρουσα προς ανάγνωση και τέρψη μελέτη.

15 14 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Για τους καταγόμενους από τη Θάσο, πέραν των παραπάνω, η μελέτη έχει μεγάλη συναισθηματική αξία, καθώς και ιδιαίτερο κοινωνικό ενδιαφέρον. Αξίζουν συγχαρητήρια στον ερευνητή για την άρτια ερευνητική μεθοδολογία, την εύστοχη κωδικοποίηση των στοιχείων, τη γλαφυρή παρουσίαση και ιδιαίτερα για την αντικειμενικότητα της ιστορικής καταγραφής.

16 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Η μέχρι πρότινος έρευνα στο χώρο της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης είχε ως επίκεντρο την επίσημη εκπαίδευση του νεοελληνικού κράτους και άφηνε εκτός θεματικής προσέγγισης την εκπαίδευση του ελληνισμού που βρισκόταν εκτός των αρχικών του συνόρων. Όμως οι υπόδουλοι Έλληνες προκειμένου να υπερβούν τα εμπόδια του τουρκικού και βαλκανικού εθνικισμού προσπάθησαν να βελτιώσουν την παιδεία τους, ώστε να ενισχυθεί η εθνική τους ταυτότητα και συνείδηση. Αναπτύχθηκε δηλαδή ένα εκπαιδευτικό δίκτυο που πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά, ώστε να υπάρξει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την εκπαίδευση των Ελλήνων μέχρι την οριστική διαμόρφωση των συνόρων. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των ερευνητικών εργασιών, που διαπραγματεύονται θέματα της τοπικής εκπαιδευτικής ιστορίας, ως αποτέλεσμα της στροφής του Υπουργείου Παιδείας για την α- ξιοποίηση αυτών των θεμάτων στη σύγχρονη διδακτική πράξη αλλά και ως συνέπεια της ενασχόλησης πολλών εκπαιδευτικών με την μικροϊστορία οικείων σχολικών μονάδων. Απώτερος στόχος αυτής της προσπάθειας είναι να προετοιμαστούν νέοι άνθρωποι, που θα έχουν τη θέληση και την ικανότητα να διασώσουν τα ιστορικά τεκμήρια του παρελθόντος, ώστε να τα αξιοποιήσουν στο παρόν και στη σχεδίαση του μέλλοντος. Η διερεύνηση της ιστορίας ενός τόπου αποτελεί μεγάλη πρόκληση, ιδιαίτερα γι αυτούς που κατάγονται από τη συγκεκριμένη περιοχή και θέλουν να μελετήσουν αντικειμενικά, στο βαθμό που αυτό μπορεί να ε- πιτευχθεί, την ιστορία του τόπου τους. Έτσι, η προσωπική μου ενασχόληση με τον κλάδο της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, καθώς και το ενδιαφέρον μου για θέματα ιστορίας, εκπαίδευσης και πολιτισμού των Λιμεναρίων της Θάσου, που είναι και η ιδιαίτερη πατρίδα μου, αποτέλεσαν το σημαντικότερο κίνητρο για την επιλογή του συγκεκριμένου θέματος. Επίσης, το έναυσμα για το σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτής της πρωτότυπης μελέτης, που βασίστηκε κατά κύριο λόγο σε πρωτογενείς ιστορικές μαρτυρίες, έδωσε και το μεγάλο βιβλιογραφικό κενό που υπάρχει στη συστηματική παρουσίαση της εκπαιδευτικής

17 16 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ ιστορίας του Κάστρου αλλά και της Θάσου γενικότερα. Βέβαια, η συνεργασία μου με τον κ. Ιωάννη Κογκούλη, καθηγητή Παιδαγωγικής και Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, στάθηκε καθοριστικής σημασίας, διότι διέγνωσε αμέσως τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά μου και μου πρότεινε το συγκεκριμένο θέμα. Η συμβολή του στην υλοποίηση αυτής της εργασίας, ως επιβλέπων καθηγητής, υ- πήρξε καθοριστική, αφού από τη διαμόρφωση του γενικού της σχεδιαγράμματος έως και την τοποθέτηση του τελευταίου σημείου στίξης στάθηκε ακούραστος σύμβουλος και αρωγός, όπως άλλωστε και επί σειρά ετών σε όλη τη φοιτητική μου πορεία. Αισθάνομαι λοιπόν την ανάγκη να τον ευχαριστήσω θερμά για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε και για τη βοήθεια που μου πρόσφερε κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού και συγγραφής της διπλωματικής μου εργασίας, καθώς και για όλα όσα έ- μαθα στα επτά χρόνια μαθητείας δίπλα του. Ένα μεγάλο ευχαριστώ ο- φείλω επίσης και στους άλλους καθηγητές μου στον τομέα των παιδαγωγικών στο μεταπτυχιακό τμήμα και συγκεκριμένα στον καθηγητή κ. Χρήστο Βασιλόπουλο, στον επίκουρο καθηγητή κ. ημήτριο Λάππα και στη λέκτορα κ. Βασιλική Μητροπούλου. Για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας σημαντική υπήρξε και η συμβολή ορισμένων προσώπων, που στήριξαν και διευκόλυναν την προσπάθειά μου και τους οποίους από αυτή τη θέση θέλω να τους ευχαριστήσω θερμά. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Φιλίππων-Νεαπόλεως και Θάσου, κ. Προκόπιο, για τη διευκόλυνση που μου παρείχε στην αναζήτηση εγγράφων από το αρχείο της Μητρόπολης και για τις καίριες επισημάνσεις του, τον ιστορικό, κ. Κων/νο Χιόνη, που έθεσε στη διάθεσή μου πολύτιμο αρχειακό υλικό και μου έδωσε χρήσιμες ιστορικές πληροφορίες, την καθηγήτριά μου στο Λύκειο Λιμεναρίων κ. Καρατζαφέρη Γεσθημανή, που ανέλαβε τη φιλολογική επιμέλεια της εργασίας, καθώς και το φίλο καθηγητή κ. Πέτρο Τζίμα για την καθοριστική συμβολή του στη φιλολογική επιμέλεια και γραπτή απόδοση των πρωτογενών πηγών του παραρτήματος. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Αύγουστο Αναστασιάδη, για την παραχώρηση του αρχείου του παππού του, την κ. Ευμορφία Ζαγοριανού και τον κ. Αναστάσιο Κωστή για την παραχώρηση του αρχείου του παππού τους, Κυπάρισσου Γεωργιάδη, την κ. Αδαμαντία Κρητικού και τον κ. Γεώργιο Κρητικό για την παραχώρηση του αρχείου του συζύγου και πατέρα Βασιλείου Κρητικού, τους γραμματείς του.. Λιμεναρίων, κ.

18 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 17 Ευδοξία Βερζαμάνη και.. Θεολόγου, κ. Κυριάκο Μαρκιανό για την παραχώρηση κοινοτικών αρχείων, τον κ. Ιωάννη Παπαγεωργίου, τον κ. Ευάγγελο Σταμπουλή και τον κ. ημήτριο Καραγιάννη για την παραχώρηση των προσωπικών τους αρχείων, τον ιερέα των Λιμεναρίων πατέρα Άγγελο Λιγνό για την παραχώρηση του εκκλησιαστικού κώδικα Αγίου Αθανασίου, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λιμεναρίων «Το Κάστρο» και τη Θασιακή Ένωση Καβάλας για το φωτογραφικό υλικό που μου διέθεσαν, τον υπεύθυνο του ΓΑΚ Καβάλας, κ. Κυριάκο Λυκουρίνο για τα έγγραφα του Υπουργείου Εξωτερικών που μου παραχώρησε από το προσωπικό του αρχείο, τον λέκτορα κ. Ιωάννη Μπάκα, τον πολιτικό μηχανικό κ. Κώστα Βασιλείου, που έκανε τις κατόψεις των σχολείων, τους πατέρες Νεκτάριο, Ζαχαρία, Σωκράτη και Φίλιππο των Ιερών Μονών Καρακάλλου, Ξηροποτάμου, Κουτλουμουσίου και Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους αντιστοίχως για τις διευκολύνσεις που μου παρείχαν στις βιβλιοθήκες των μοναστηριών, τον πατέρα Νικηφόρο από τη μικρά σκήτη της Αγίας Άννης του Αγίου Όρους για την παραχώρηση του αρχείου της Αθωνιάδας σχολής, την 95 χρονη θεία μου Ελισάβετ Καναρά για τις χρήσιμες πληροφορίες που μου έδωσε από προσωπικά της βιώματα, κατά την περίοδο εκείνη, τον πρώην γραμματέα της κοινότητας Λιμεναρίων κ. ημήτριο Τσιμπουκλή, τον ιερέα π. Γεώργιο Ξανθιώτη, καθώς επίσης και τους υπαλλήλους όλων των δημόσιων αρχειακών κέντρων και βιβλιοθηκών που επισκέφθηκα. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τη σύζυγο μου Ολυμπία, για την αμέριστη στήριξη που μου πρόσφερε αναλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος των οικογενειακών μας υποχρεώσεων και της ανατροφής των παιδιών μας, καθ όλη τη διάρκεια της έρευνας και της συγγραφής. Βέβαια, η έκδοση αυτής της εργασίας θα ήταν αδύνατη χωρίς την οικονομική στήριξη της Νομαρχίας Καβάλας και του ήμου Θάσου. Για το λόγο αυτό θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Νομάρχη Καβάλας κ. Θεόδωρο Καλιοτζή, τον Αντινομάρχη κ. Γεώργιο Τσαλουχίδη και το Νομαρχιακό Σύμβουλο κ. Μηνά Βλαστάρη, οι οποίοι, από την πρώτη στιγμή, εκδήλωσαν έμπρακτα την ευαισθησία τους σε ότι διαφωτίζει το πολιτισμικό παρελθόν της περιοχής, καθώς και το ήμαρχο Θάσου κ Ε- λευθέριο Μερέση και το ημοτικό Συμβούλιο, που ενέκριναν ομόφωνα τη συμμετοχή του ήμου στην έκδοση αυτής της μελέτης. Γεώργιος Χαλκιάς

19

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί διπλωματική εργασία σε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στον παιδαγωγικό τομέα της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ανήκει στο χώρο της ιστορικής έρευνας στην εκπαίδευση, καθώς προσπαθεί να εντοπίσει, να εκτιμήσει και να συνθέσει με αντικειμενικό και συστηματικό τρόπο τις γραπτές μαρτυρίες μιας εκπαιδευτικής πραγματικότητας που υπήρξε σε παρελθόντα έτη και να συναχθούν τα σχετικά συμπεράσματα 1. Η αναγκαιότητα της ιστορικής έρευνας στην εκπαίδευση είναι δεδομένη, αφού μας βοηθάει να κατανοήσουμε τη δυναμική της εκπαιδευτικής αλλαγής μέσα από την εξέλιξη των θεσμών στο χρόνο, να προσδιορίσουμε την αλληλεξάρτηση της εκπαίδευσης με την πολιτική και την κουλτούρα που παράγει και να αξιολογήσουμε τα σύγχρονα εκπαιδευτικά προβλήματα αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ιστορικές μαρτυρίες 2. Χρησιμοποιώντας δηλαδή το παρελθόν μπορούμε να αξιολογήσουμε το παρόν και να προβλέψουμε με μεγαλύτερη σιγουριά το μέλλον 3. Ο κύριος σκοπός αυτής της εργασίας είναι να αποτυπώσει με ενάργεια όλες τις πλευρές της εξελικτικής πορείας της εκπαιδευτικής ζωής της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο και ειδικότερα να περιγράψει με σαφήνεια τη δομή, την οργάνωση και τον τρόπο λειτουργίας των σχολείων της σε συνάρτηση με τις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές μεταβολές, που συντελέστηκαν σε μια μεταβατική ιστορική περίοδο, από την εποχή της οθωμανικής κυριαρχίας έως και την ενσωμάτωσή τους 1. «Είναι μια πράξη αναδόμησης που αναλαμβάνεται με ένα πνεύμα κριτικής αναζήτησης, η οποία στοχεύει να πετύχει την πιστή αναπαράσταση μιας προηγούμενης εποχής». Βλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, Αθήνα 2008, σ CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ ΤΕΡΖΗ Ν. «Η αποστολή του Ι.Α.Ν.Ε. και η εκπαίδευση στο χώρο του Βόρειου Ελληνισμού» στα πρακτικά του συμποσίου: Τα ελληνικά σχολεία στη Θεσσαλονίκη κατά το τελευταίο τέταρτο της τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 23.

21 20 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Ως αρχή της χρονικής περιόδου που αποφασίσαμε να μελετήσουμε, θέσαμε το έτος 1870, επειδή, όπως θα δούμε στο πρώτο κεφάλαιο, η δεκαετία του 70 αποτέλεσε ορόσημο για την ταχύτατη αναγέννηση της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα. Το έτος 1930 αποτέλεσε το τέρμα της προς μελέτη χρονικής περιόδου, αφού τότε πλέον άρχισε να αποκρυσταλλώνεται η εξελικτική εκπαιδευτική πορεία της κοινότητας Κάστρου της Θάσου. Είναι επίσης η εποχή κατά την ο- ποία ολοκληρώθηκαν οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που συνέβησαν στο Κάστρο, καθώς επίσης και ο χρόνος εφαρμογής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης των Υπουργών Παιδείας, Κ. Γόντικα και Γ. Παπανδρέου, της κυβέρνησης του Ελ. Βενιζέλου, που έμελλε να επηρεάσει τα σχολικά ζητήματα της εν λόγω Κοινότητας. Επειδή κατά τον Husen η εκπαίδευση δε συντελείται σε κοινωνικοοικονομικό κενό, επιδιώξαμε την κατανόηση, ανάλυση, και ερμηνεία της εκπαίδευσης στο Κάστρο κατά την προαναφερόμενη χρονική περίοδο, αναζητώντας στοιχεία τόσο στον εξωεκπαιδευτικό χώρο, δηλαδή σε μακροκοινωνικό επίπεδο, όσο και στον εσωεκπαιδευτικό (μικροκοινωνικό επίπεδο). 4 Πιστεύουμε ότι η καταλληλότερη μέθοδος ανάγνωσης και κατανόησης των ιστορικών τεκμηρίων που χρησιμοποιούνται στην εργασία μας είναι η διαλεκτική-ερμηνευτική. Μέσα από το τριμερές σχήμα «κατάσταση, κατανόηση, ερμηνεία» και τις επαναλήψεις αυτού του ερμηνευτικού κύκλου, με τη συνεχή αλληλεπίδραση και τη διαλεκτική σχέση «μέρους» και «όλου», θεωρούμε ότι οδηγούμαστε στη βαθύτερη κατανόηση των νοημάτων των κειμένων, στη συσχέτισή τους με το πνεύμα της εποχής, στη διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες έχουν γραφεί και στην αξιολόγηση των πληροφοριών που προσθέτουν στην εργασία μας 5. Η υλοποίηση μιας ιστορικής έρευνας στηρίζεται κυρίως στην «ανάλυση του υλικού τεκμηρίωσης» 6. Το υλικό αυτό μπορεί να είναι είτε 4. ΠΥΡΙΩΤΑΚΗ, Ι. Ε., ΠΑΠΑ ΑΚΗ, Ν., «Ερμηνευτική μέθοδος και έρευνα γύρω από την εκπαιδευτική πολιτική και μεταρρύθμιση», στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδας, (Ναύπακτος 1998), Ελληνική παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα. Πρακτικά, Αθήνα 1999, σ ΜΠΟΥΖΑΚΗ Σ., Εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, τομ. Α, Αθήνα 1994, σσ «Οι προσεγγίσεις στην ανάλυση περιεχομένου επιδιώκουν να εντοπίσουν, με προσεκτικό τρόπο, κατάλληλες κατηγορίες και μονάδες ανάλυσης, οι οποίες θα

22 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 21 πρωτογενείς πηγές, που δημιουργήθηκαν κατά το μελετώμενο χρονικό διάστημα ή δευτερογενείς πηγές που αφορούν αναλύσεις γεγονότων βασισμένες σε πρωτογενείς πηγές 7. Επειδή το μεγαλύτερο μέρος της ιστορικής-εκπαιδευτικής μας έρευνας είναι από τη φύση του «ποιοτικό», γι αυτό και η «κριτική και ποιοτική ανάλυση» του πρωτογενούς υλικού αποτέλεσε το κύριο μεθοδολογικό μας εργαλείο ακολουθώντας την εξής διαδικασία: συλλογή, ταξινόμηση, κατανόηση, σύνθεση, ερμηνεία και αξιολόγηση 8. Σε ορισμένα όμως σημεία χρησιμοποιήσαμε και την ποσοτική μεθοδολογία της «ανάλυσης περιεχομένου», η οποία πραγματοποιήθηκε με τα στατιστικά προγράμματα της Microsoft Excel. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε και παρουσιάστηκε η συμπεριφορά των τιμών στην εξέταση διαφόρων μεταβλητών ή των μεταξύ τους συνδυασμών (τάξη, μάθημα, διδακτικές ώρες, μαθητικός πληθυσμός, φύλο, επίδοση, διαγωγή) 9. Με βάση το σκοπό της εργασίας και τη μέθοδο που επιλέξαμε για να εργαστούμε, οδηγηθήκαμε σε δέκα βασικά ερωτήματα, τα οποία διαμόρφωσαν και τον σκελετό ανάπτυξης της εργασίας μας: 1. Ποια ήταν η πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση του ευρύτερου γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας, στην περίοδο των έ- ντονων εθνικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων και ποιοι θεσμικοί παράγοντες τη δημιούργησαν; Ποιες αλλαγές υπήρξαν μετά την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα; 2. Ποια ήταν η ιστορική πορεία της Θάσου κατά την ύστερη περίοαντικατοπτρίζουν τη φύση του αναλυμένου εγγράφου και το σκοπό της έρευνας». CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ Οι πρωτογενείς πηγές διακρίνονται σε «εκούσιες», που αφορούν εργασίες παλαιότερων ετών με σκοπό να ενημερωθούν οι μεταγενέστεροι ερευνητές και σε «ακούσιες» που περιλαμβάνουν έγγραφα από την καθημερινή πολιτική και εκπαιδευτική πρακτική από τα οποία συνάγονται χρήσιμες και αντικειμενικές πληροφορίες. Βλ. BELL J., Πως να συντάξετε μια επιστημονική εργασία. Οδηγός ερευνητικής μεθοδολογίας, Αθήνα 2007, σσ Πρβλ. ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης. Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και παραδείγματα από την ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, Θεσσαλονίκη 1991, σσ & BELL J., ο.π., σσ Πρβλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ. 276 & 281. Επίσης βλ. ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης, ο.π., σσ BELL J., ο.π., σσ Πρβλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ

23 22 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ δο της Τουρκοκρατίας και ποια πολιτική κατάσταση είχε διαμορφωθεί στο νησί; Τι άλλαξε μετά την απελευθέρωση του 1912; 3. Ποιο ήταν το κοινωνικοοικονομικό προφίλ της κοινότητας Κάστρου, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που εξετάζουμε και πώς αυτό επηρέασε την ανάπτυξη της εκπαίδευσης στον τόπο αυτό; 4. Ποια ήταν η κτιριακή υποδομή των σχολείων; 5. Ποια ήταν τα βασικότερα χαρακτηριστικά του μεγέθους και της σύνθεσης του μαθητικού πληθυσμού της Κοινότητας ως συνάρτηση της γενικότερης πολιτικής και οικονομικής κατάστασης που διαμορφώνονταν στο Κάστρο σε διαφορετικές χρονικές περιόδους; 6. Πώς επιλεγόταν και πώς λειτουργούσε το εκπαιδευτικό προσωπικό των σχολείων; 7. Ποια πρόσωπα και θεσμικοί παράγοντες διαμόρφωσαν την εκπαιδευτική πορεία της κοινότητας Κάστρου, κατά τη χρονική περίοδο και ποιος ο ιδιαίτερος ρόλος της τοπικής Εκκλησίας; 8. Ποια ήταν η οικονομική κατάσταση των σχολείων και πώς γινόταν η διαχείριση των σχολικών χρημάτων; 9. Πώς καλυπτόταν η ανάγκη για ευτεροβάθμια εκπαίδευση των μαθητών του Κάστρου και της Θάσου γενικότερα; 10. Πότε, πώς και για πόσο διάστημα λειτούργησε το δευτεροβάθμιο σχολείο της κοινότητας Κάστρου; 10 Η προσπάθειά μας ξεκίνησε με μια εκτενή βιβλιογραφική επισκόπηση, καθώς προσπαθήσαμε να συστηματοποιήσουμε τις υπάρχουσες αλλά διάσπαρτες πληροφορίες, ώστε να έχουμε μια πρώτη συνολική εικόνα του θέματος που θέλαμε να μελετήσουμε 11. Αρχικά, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δευτερογενείς πηγές από τις οποίες σταχυολογήσαμε όλες τις 10. Σύμφωνα με τον Borg «εάν ο μελετητής δεν στρέψει την προσοχή του στις πληροφορίες που σχετίζονται με συγκεκριμένα ερωτήματα ή που αφορούν συγκεκριμένες υποθέσεις, δεν έχει παρά μικρή πιθανότητα να αποσπάσει ένα σώμα δεδομένων από τα διαθέσιμα ντοκουμέντα, που να μπορούν να συντεθούν για να παράσχουν νέα γνώση ή νέα κατανόηση του μελετώμενου θέματος», στο CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ Πρβλ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας, τόμος 1ος, Αθήνα 1993, σσ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Ι., ο.π. σσ Πρβλ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Εισαγωγή στην τεχνική της επιστημονικής ιστορικής εργασίας, Θεσσαλονίκη 1993, σσ

24 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 23 πρωτογενείς τους πηγές. Σύμφωνα όμως με τους Hill και Kerber «κατά την πορεία διεξαγωγής της ιστορικής έρευνας, ο ερευνητής δε θα πρέπει ποτέ να είναι ικανοποιημένος με αντίγραφα ντοκουμέντων τα οποία μπορούν να αποκτηθούν στην πρωτότυπη μορφή» 12. Για το λόγο αυτό, προχωρήσαμε στην αναζήτηση των πηγών αυτών στην πρωτότυπη μορφή τους, ενώ παράλληλα αναζητήσαμε πρωτογενείς πηγές από ανέκδοτο αρχειακό υλικό 13. Η αναζήτησή τους έγινε σε δημόσια αρχεία (Υπουργείου Εξωτερικών, Ινστιτούτο Μελετών Χερσονήσου Αίμου, Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας, Ιστορικό Αρχείο Νεοελληνικών Σπουδών, Γενικά Αρχεία του Κράτους στην Καβάλα), σε μοναστηριακά αρχεία του Αγίου Όρους (Ξηροποτάμου, Καρακάλλου, Βατοπαιδίου και Κουτλουμουσίου), σε κοινοτικά αρχεία (Λιμεναρίων και Θεολόγου), σε αρχεία Συλλόγων (Πολιτιστικός Σύλλογος Λιμεναρίων «Κάστρο», Θασιακή Ένωση Καβάλας), σε δημοτικές και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες (εφημερίδες εποχής, ιστορικά εκπαιδευτικά περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων, πανεπιστημιακές εργασίες, σπάνιες εκδόσεις και μονογραφίες), σε εκκλησιαστικούς κώδικες από το αρχείο της Εκκλησίας των Λιμεναρίων και της Μητρόπολης Καβάλας, στα ιδιωτικά αρχεία απογόνων σημαντικών προσωπικοτήτων του νησιού (Αυγ. Αναστασιάδη, Κυπ. Γεωργιάδη, Βασ. Κρητικού, οικογένειας Σταμπουλή) καθώς και από το πλούσιο αρχείο του ιστορικού Κων/νου Χιόνη. Ο εντοπισμός και η διάσωση ανέκδοτου υλικού αποτέλεσε το κύριο μέλημά μας και θεωρήθηκε ως ιερό καθήκον στην προσπάθειά μας για τη διάσωση και καταγραφή της ιστορίας αυτού του τόπου. Ωστόσο κατά τη διάρκεια της έρευνας προέκυψαν δύο σημαντικά προβλήματα. Οι συνεχείς πόλεμοι, οι φυσικές καταστροφές και η απερισκεψία ορισμένων κατοίκων οδήγησαν στην εξαφάνιση πολύτιμων εγγράφων, που θα μπορούσαν να φωτίσουν πληρέστερα το θέμα μας. Ελλείψει αυτών των εγγράφων φροντίσαμε να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις διαθέσιμες πηγές, ώστε να καλυφθούν τα όποια ιστορικά κενά. Επίσης, η πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές ήταν εξαιρετικά δύσκολη, αφού αρχικά έπρεπε να εντοπιστούν οι κάτοικοι ή οι φορείς που τις κατείχαν και στη συνέχεια να πειστούν να τα θέσουν στη διάθεσή μας για μελέτη και δημοσίευση. Έτσι, γράψαμε την ιστορία των σχολείων του Κάστρου, 12. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης, ο.π., σσ. 4-5.

25 24 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ όχι όπως θα θέλαμε, αλλά όπως οι διαθέσιμες πηγές μας επέτρεψαν. Ε- ξάλλου, η ανεπάρκεια των διαθέσιμων πηγών για την πλήρη αναδόμηση της ιστορικής και εκπαιδευτικής πραγματικότητας παλαιότερων εποχών είναι από τα κυριότερα προβλήματα των εργασιών αυτού του είδους 14. Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι διατηρήσαμε την ορθογραφία και τη στίξη στα κείμενα των πρωτογενών πηγών, που παρατίθενται είτε μέσα στην εργασία είτε στο παράρτημα, κρίνοντας ότι η ορθογραφική και συντακτική τους αλλοίωση θα οδηγούσε σε παραποίηση ιστορικών δεδομένων. Άλλωστε η αυτούσια παράθεση του αρχειακού υλικού, εκτός των άμεσων πληροφοριών που μας παρέχει, μπορεί να μας οδηγήσει σε γενικότερες εκτιμήσεις για το μορφωτικό επίπεδο των συντακτών, όπως και για το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Η εργασία χωρίστηκε σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο αποτελείται από τέσσερις ενότητες. Η πρώτη αρχίζει με την παρουσίαση της πολιτικής και εκπαιδευτικής κατάστασης στο χώρο της «Mείζονος Μακεδονίας» με σύντομη αναφορά στους παράγοντες που τη διαμόρφωσαν και στις σημαντικότερες ημερομηνίες, που αποτέλεσαν την απαρχή σημαντικών εξελίξεων. Η δεύτερη ενότητα αναφέρεται, με συντομία, στο ιδιαίτερο γεωγραφικό, οικονομικό, πολιτικό, δημογραφικό, και εκκλησιαστικό καθεστώς, που επικρατούσε στη Θάσο κατά τη διάρκεια του 19 ου και στις αρχές του 20 ου αιώνα και το οποίο διαμόρφωσε την εκπαιδευτική πραγματικότητα του νησιού. Στην τρίτη ενότητα διερευνώνται και καταγράφονται οι σημαντικότερες αλλαγές που συνέβησαν στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα, από την απελευθέρωση του 1912 έως το Στην τελευταία ενότητα επιχειρείται σύντομη παρουσίαση της ιστορίας της κοινότητας Κάστρου, αρχής γενομένης από την ίδρυσή του κατά την Υστεροβυζαντινή περίοδο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δραματικές εξελίξεις που δρομολογήθηκαν με την έναρξη λειτουργίας της γερμανικής μεταλλευτικής εταιρείας του Fr. Speidel στα Λιμενάρια, καθώς και στο νέο κοινωνικό ιστό που διαμορφώθηκε στην Κοινότητα στις αρχές του 20 ου αιώνα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, που είναι χωρισμένο σε έξι θεματικές ενότητες, εξετάζεται ο τρόπος ίδρυσης και λειτουργίας των σχολείων της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο που εξετάζουμε. Αναλυτικότερα, γίνεται αναφορά στα σχολικά κτίρια που 14. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ. 271.

26 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 25 λειτούργησαν, στους μαθητές που φοίτησαν, στους δασκάλους που δίδαξαν, στα οικονομικά των σχολείων και στον τρόπο διαχείρισής τους από τη σχολική Εφορεία, καθώς και στη συμβολή σημαντικών προσωπικοτήτων του χωριού. Στο τρίτο κεφάλαιο, στην πρώτη ενότητα, παρουσιάζονται αρχικά οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την ανάπτυξη της ευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Θάσο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ενώ στη δεύτερη ενότητα γίνεται λόγος για το τριτάξιο Ημιγυμνάσιο της κοινότητας Κάστρου, που λειτούργησε κατά την περίοδο Εξετάζονται διάφοροι παράμετροι που σχετίζονται με αυτό, όπως οι μαθητές και οι δάσκαλοι, τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα, καθώς και ο τρόπος αξιολόγησης. Στο παράρτημα της εργασίας παρατίθεται σε θεματικές ενότητες το ανέκδοτο ιστορικό υλικό, στο οποίο στηρίχτηκε η επιστημονική τεκμηρίωση της παρούσας μελέτης. Η εργασία κλείνει με την αναλυτική παράθεση της βιβλιογραφίας που χρησιμοποιήθηκε. Καταγράφονται, ανά κατηγορία, όλες οι πηγές, από τις οποίες αντλήθηκε το ανέκδοτο και το δημοσιευμένο ιστορικό υλικό, που υποστήριξε την εργασία.

27

28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο γεωγραφικός χώρος της Μακεδονίας κατά τον 19 ο αιώνα υπήρξε το «μήλον της Έριδος» τόσο για τους βαλκανικούς λαούς, που ήθελαν να επεκτείνουν την επιρροή τους και τα σύνορά τους σ αυτόν το νευραλγικό χώρο όσο και των Μεγάλων υνάμεων της Ευρώπης, που θωρούσαν τη Μακεδονία ως γέφυρα προς την Ασία και την Αφρική 15. Όλοι τους με το πρόσχημα της προστασίας των Oρθόδοξων πληθυσμών είχαν αναπτύξει έναν έντονο ανταγωνισμό μεταξύ τους, προκειμένου να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα δυνατά εδαφικά ή οικονομικά οφέλη από την αναμενόμενη αποσύνθεση της καταρρέουσας Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Στην προσπάθειά τους αυτή δε δίστασαν να αλλοιώσουν την εθνική και θρησκευτική συνείδηση του πληθυσμού της Μακεδονίας, ακόμα και την ε- θνολογική του σύσταση 16. Για το λόγο αυτό, η ενίσχυση της εθνικής συνείδησης του ελληνισμού της Μακεδονίας μόνο δια μέσου της ανάπτυξης της εκπαίδευσης μπορούσε να επιτευχθεί 17. Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να δούμε εν συντομία όλα τα βασικά ιστορικά και πολιτικά γεγονότα που συνέβησαν στη Μακεδονία, στη Θάσο 15. ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ Χ. «Η διοικητική οργάνωση της Μακεδονίας μετά την απελευθέρωσή της» στο Ι ΙΟΥ, Θεσσαλονίκεια και Μακεδονικά ανάλεκτα, Θεσσαλονίκη 1999, σ Βουλγαρικά αντάρτικα σώματα είχαν αρχίσει την ένοπλη δράση τους από το 1870 και τρομοκρατούσαν τον ελληνικό πληθυσμό, ιδιαίτερα προς τα βόρεια σύνορα της Μακεδονίας. ΓΟΥΝΑΡΗ Β. «ημογραφικές εξελίξεις στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία» στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σ ΚΩΦΟΥ Ε., «Ζωή και δράση των υπόδουλων Ελλήνων Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σ. 378.

29 28 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ και στην κοινότητα Κάστρου ειδικότερα και τα οποία δρομολόγησαν τις εξελίξεις στην εκπαίδευση. Η χωρο-χρονική διασάφηση του ευρύτερου πλαισίου μέσα στο οποίο εντάσσεται η μελέτη μας και η συνολική εξέταση των γεγονότων που συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής κατάστασης της κοινότητας Κάστρου, απομακρύνει τον κίνδυνο της α- ποσπασματικότητας. Άλλωστε, η μελέτη ενός εκπαιδευτικού συστήματος αποκτά δυναμική, όταν αναλύεται με ερμηνευτικές μεθόδους που συνυφαίνουν τις εκπαιδευτικές αλλαγές με τις αλλαγές στην οικονομία, την κοινωνία και την πολιτική. 1. Η ύστερη περίοδος της Τουρκοκρατίας στη Μακεδονία. Πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση Η Μακεδονία, ως επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ήταν χωρισμένη σε δύο διοικητικές περιφέρειες. Η μια περιελάμβανε την Ανατολική και Κεντρική Μακεδονία με κέντρο τη Θεσσαλονίκη (βιλαέτι Θεσσαλονίκης) και η άλλη τη υτική Μακεδονία με κέντρο το Μοναστήρι (βιλαέτι Μοναστηρίου). Η επαρχία αυτή εκτεινόταν νότια έως τη συνοριακή γραμμή Αιγαίο - Καμβούνια - Χάσια - Πίνδος, στα βόρεια μέχρι τη νοητή γραμμή Νευροκόπι - Μελένικο - Αχρίδα, δυτικά έως τη συνοριακή γραμμή Πίνδος Πρέσπες Αχρίδα - ίβρα και ανατολικά μέχρι τα όρια της οροσειράς της Ροδόπης και του ποταμού Νέστου. Πρόκειται δηλαδή για τα σύνορα της «Μείζονος Μακεδονίας», που περιελάμβανε περιοχές και τμήματα των σημερινών κρατών της Βουλγαρίας (10%) και της Π.Γ..Μ. (39%) 18. Στη Μακεδονία κατοικούσαν πληθυσμοί διαφόρων εθνοτήτων (Τούρκοι, Έλληνες, Βούλγαροι, Εβραίοι, Σέρβοι, Ρουμάνοι, Αλβανοί) και θρησκειών (Μουσουλμάνοι, Ορθόδοξοι Χριστιανοί, Σχισματικοί Χριστιανοί, Ουνίτες, Ιουδαίοι). Η γεωγραφική κατανομή των υπόδουλων Ορθοδόξων της Μακεδονίας συγκροτούσε τρεις οριζόντιες ζώνες. Η νότια ζώνη, εκτεινόταν από τις ακτές της σημερινής Μακεδονίας και τη Θεσσαλία μέχρι την τεθλασμένη γραμμή που ορίζουν οι πόλεις Καστοριά Βέροια Λαγκαδάς Σέρρες ράμα. Εκεί υπερτερούσε ο ελληνόφωνος πληθυσμός με αισθητά λιγότερους τους σλαβόφωνους 19. Η βόρεια ζώνη, 18. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Κ., Ιστορία του Βόρειου Ελληνισμού. Μακεδονία, Θεσσαλονίκη:1990, σσ & ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Κ., (Επιμ) Η Άνω Μακεδονία, εκδ. Κεσόπουλος Θεσσα-

30 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 29 που άρχιζε από τα βόρεια σύνορα της «Μείζονος Μακεδονίας» και εκτεινόταν στο νότο έως τη νοητή γραμμή που σχηματίζουν οι λίμνες Αχρίδα και οϊράνη, είχε σλαβόφωνο και αλβανόφωνο πληθυσμό, με ιδιαίτερα μικρή την παρουσία του ελληνόφωνου στοιχείου. Η μεσαία ήταν μικτή ζώνη ελληνόφωνων, σλαβόφωνων και βλαχόφωνων πληθυσμών 20. Η πληθυσμιακή πυραμίδα (εθνολογική και θρησκευτική) της Μακεδονίας, είναι δύσκολο να οριστεί λόγω των αντικρουόμενων στατιστικών στοιχείων που παρουσίαζαν, για προπαγανδιστικούς λόγους, οι διάφορες εθνότητες και λόγω ανάμειξης θρησκευτικών και εθνολογικών κριτηρίων κατά τη διενέργεια των απογραφών 21. Με βάση την επίσημη απογραφή της οθωμανικής κυβέρνησης 22, που διενεργήθηκε μεταξύ των ετών 1881 και 1893, ο συνολικός πληθυσμός της Μακεδονίας ανερχόταν σε κατοίκους, εκ των οποίων οι Μουσουλμάνοι, Έλληνες και Βούλγαροι 23 (πίνακας 1) λονίκη 1998, σσ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Η Μακεδονία στο επίκεντρο εθνικών ανταγωνισμών ( ), στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σ Ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της Μακεδονίας, για παράδειγμα, αποτελούσε το 1/3 του συνολικού πληθυσμού και χαρακτηριζόταν από μεγάλη εθνική ανομοιογένεια, αφού περιελάμβανε παλαιά τουρκικά φύλλα, που είχαν εγκατασταθεί στη Μακεδονία, εποίκους από τη Μ. Ασία, βιαίως εξισλαμισθέντες Έλληνες, Σλάβους, Βλάχους και Εβραίους (Ντονμάδες) καθώς και Αλβανούς Μουσουλμάνους. ΚΩΦΟΥ Ε., «Ζωή και δράση των υπόδουλων Ελλήνων Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ Η απογραφή αυτή δεν μπορεί να δώσει σαφή εικόνα της εθνολογικής σύστασης του πληθυσμού της Μακεδονίας, αφού ως Έλληνες χαρακτηρίζονται οι Χριστιανοί που αποδέχονταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ως Βούλγαροι οι Χριστιανοί που αναγνώριζαν την σχισματική βουλγαρική Εξαρχία. Αλβανοί, Ρουμάνοι, Σέρβοι, Αρμένιοι και Εβραίοι, Αθίγγανοι και Ευρωπαίοι εντάσσονται κατά περίπτωση στις παραπάνω κατηγορίες. ΓΟΥΝΑΡΗ Β. ημογραφικές εξελίξεις στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σσ Σε νεώτερη τουρκική απογραφή που διενεργήθηκε το έτος 1905, καταγράφηκαν Μουσουλμάνοι, Έλληνες, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, Σέρβοι, Χριστιανοί Αθίγγανοι, Εβραίοι και από διάφορες εθνότητες. ΑΝΩΝΥΜΟΥ, Μακεδονία. Εθνολογική στατιστική Βιλαετίων Θεσσαλονίκης Μοναστηρίου, Αθήνα 1912, σσ. ε & στ.

31 30 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Περιοχή Μουσουλμάνοι % Έλληνες % Βούλγαροι % Σύνολο Βιλαέτι Θεσ/νίκης % % % Βιλαέτι Μοναστηρίου % % % Σύνολο Μακεδονίας % % % Πίνακας 1. Ο θρησκευτικο-εθνολογικός πληθυσμός της Μακεδονίας κατά το έτος Πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην Οθωμανική αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα Στις αρχές του 19 ου αιώνα, η Οθωμανική αυτοκρατορία αρχίζει να κλονίζεται από τα οικονομικά προβλήματα, που προκάλεσαν οι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις και από τις αντιδράσεις των καταπιεζόμενων μη μουσουλμανικών πληθυσμών. Μετά από έντονες διπλωματικές πιέσεις των Μεγάλων υνάμεων, το έτος 1826, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β καταργεί το «σώμα των γενιτσάρων» και εγκαινιάζεται η περίοδος των μεταρρυθμίσεων (Τανζιμάτ), η οποία διήρκησε μέχρι το Πρόκειται για τις φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία με την προτροπή ιδιαίτερα της Αγγλίας, προκειμένου να εισαχθούν δυτικότροποι θεσμοί και να διευκολυνθεί η οικονομική διείσδυση των αναπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών 25. Στη συνέχεια, o Σουλτάνος Αβδούλ Μετζήτ εκδίδει το διάταγμα του Γιουλχανέ «Χάττ-ι-Σερίφ», το οποίο, εκτός των άλλων, έκανε λόγο για ισότητα των υπηκόων απέναντι στο νόμο ανεξάρτητα από το θρήσκευμά τους, παρείχε επιπλέον δικαιώματα σε όλους, αδιακρίτως, τους πολίτες της αυτοκρατορίας και παράλληλα προωθούσε φορολογικές μεταρρυθμίσεις ΒΕΡΕΜΗΣ Α., «Οι οθωμανικές μεταρρυθμίσεις Τανζιμάτ» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Κ., Κωνσταντινούπολη , η ακμή του ελληνισμού, Αθήνα 1994, σ ΜΠΕΤΣΑ Γ., Θεσμικές και λειτουργικές όψεις της εκπαίδευσης των ελληνορθοδόξων κοινοτήτων της οθωμανικής επικράτειας, Θεσσαλονίκη 2005, σσ Πρβλ ΜΠΟΝΙ Η Κ., (1996) Οι Ελληνικοί Φιλεκπαιδευτικοί Σύλλογοι ως φορείς εθνικής παιδείας και πολιτισμού στη διαφιλονικούμενη Μακεδονία ( ), Θεσσαλονίκη 1996, σ. 22.

32 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 31 Μετά το τέλος του Κριμαϊκού πολέμου και τη νικηφόρα έκβαση για την Τουρκία με τη βοήθεια των Μεγάλων υνάμεων, υπογράφεται στις 30 Μαρτίου 1856 η συνθήκη του Παρισιού, με την οποία η Τουρκία αναγνωρίζεται ως η μόνη υπεύθυνη για θέματα των μη μουσουλμάνων υπηκόων της 27. Το γεγονός αυτό υποχρέωσε το Σουλτάνο να ανανεώσει τις διακηρύξεις του προηγούμενου διατάγματος με ένα νέο διάταγμα το «Χάττ-ι- Χουμαγιούν» ( ), το οποίο παρείχε νέες εγγυήσεις για την ισότητα όλων των υπηκόων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας σε θέματα δικαιοσύνης και φορολογίας, ανεξαρτήτως φυλετικής ή θρησκευτικής διαφοράς, ενώ παράλληλα προέβλεπε ελεύθερη συμμετοχή στη δημόσια διοίκηση και την ανώτερη εκπαίδευση. Ιδιαίτερα για την εκπαίδευση, σε μέρη όπου ο πληθυσμός ανήκε αποκλειστικά σε ένα θρήσκευμα (όπως η περίπτωση της Θάσου), επέτρεπε την επισκευή ή ανέγερση νέων διδακτηρίων, αφού πρώτα υποβάλλονταν προς έγκριση τα οικοδομικά σχέδια από τους προεστούς των κοινοτήτων «άπαξ μόνον εις την Υψηλή Πύλιν», για την έκδοση της σχετικής άδειας 28. Επιπροσθέτως, η πρόσληψη του διδακτικού προσωπικού και ο τρόπος διδασκαλίας ήταν υπό την εποπτεία ενός διοικητικού οργάνου, του Μικτού Συμβουλίου ημοσίας Εκπαιδεύσεως, το οποίο διοριζόταν από την οθωμανική κυβέρνηση 29. Το έτος 1864 ψηφίζεται ο «νόμος περί βιλαετίων». Η Οθωμανική αυτοκρατορία χωρίζεται σε εκτεταμένες γεωγραφικές περιφέρειες, τα βιλαέτια (που αντικατέστησαν τον όρο πασαλίκια), με διοικητή το «βαλή». 27. Ο Κριμαϊκός πόλεμος άρχισε με τη διαμάχη Ορθοδόξων και Καθολικών για την κατοχή των Αγίων Τόπων και κηρύχτηκε όταν η Ρωσία κατέλαβε τις παραδουνάβιες ηγεμονίες με στόχο να αποτρέψει τις καταπιεστική συμπεριφορά του Σουλτάνου στους Χριστιανικούς πληθυσμούς της Αυτοκρατορίας. Το τέλος του πολέμου με τη συνθήκη των Παρισίων βρήκε ηττημένη τη Ρωσία (στο πλευρό της οποίας είχε ταχθεί και η Ελλάδα) και την Τουρκία να εξασφαλίζει την εδαφική της ακεραιότητα με την εγγύηση των Αγγλογάλλων και των Αυστριακών. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ Σ., «Ο Κριμαϊκός πόλεμος και ο Ελληνισμός» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ. 143 &166. Πρβλ ΜΠΟΝΙ Η Κ., ο.π., σ Υψηλόν Φερμάνιον απευθυνόμενον εις τον πρωθυποργόν, εκδοθέν περί των Μεταρρυθμίσεων και κεκοσμημένον άνωθεν δια του αυτοκρ. Χαττίου, (Χαττ-ι- Χουμαγιούν 1856), άρθρα Α, Β &., στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Οθωμανική ιοίκηση και η Εκπαίδευση του Γένους. Κείμενα-Πηγές: , Θεσσαλονίκη 1998, σσ Υψηλόν Φερμάνιον ο.π., άρθρο ΙΕ, στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., ο.π. σ. 74.

33 32 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Αυτά υποδιαιρούνται σε σαντζάκια, με διοικητή το «μουτεσαρίφη» και καζάδες με διοικητή τον «καϊμακάμη». Στην κατώτερη βαθμίδα της διοικητικής διάρθρωσης βρίσκονταν οι ναχιέδες (δήμοι) με διοικητή το «μουδίρη» και οι κοινότητες με διοικητή το «μουχτάρη», οι οποίοι ήταν οι μόνοι που εκλέγονταν από το λαό. Στη διοίκηση μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι οι υπήκοοι του κράτους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Η Μακεδονία χωρίστηκε στα βιλαέτια Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου 30. Το βιλαέτι Θεσσαλονίκης περιλάμβανε τα σαντζάκια Θεσσαλονίκης, Σερρών και ράμας 31, ενώ το βιλαέτι Μοναστηρίου χωριζόταν στα σαντζάκια Μοναστηρίου, Κορυτσάς, ίβρας, Ελβασάν και Σερβίων 32. Οι μεταρρυθμιστικές ενέργειες ολοκληρώθηκαν με την ψήφιση του πρώτου συντάγματος το έτος 1876 και το οποίο ίσχυσε μέχρι το Σύμφωνα με το παραπάνω σύνταγμα η διασφάλιση των προνομίων ανατίθεται στο οθωμανικό Κοινοβούλιο, που εκλέγεται από το λαό. Τα άρθρα 15 και 16 αναφέρονται στην απρόσκοπτη εκπαίδευση των πολιτών σε σχολεία, υπό την επίβλεψη της Υψηλής Πύλης και χωρίς απαγορευτικές διατάξεις για τη θρησκευτική διδασκαλία των διαφόρων κοινοτήτων. Μάλιστα το άρθρο 114 όριζε πως «η πρωτοβάθμιος εκπαίδευσις είναι υποχρεωτική δια πάντας τους Οθωμανούς» 33. Η αντίστροφη πορεία αρχίζει το 1878, έτος κατάργησης του συντάγματος και υπογραφής της συνθήκης του Βερολίνου, με την οποία η Οθωμανική αυτοκρατορία τίθεται υπό καθεστώς οικονομικής επιτήρησης 30. Σε αντιπαράθεση με τη σημερινή διοικητική διαίρεση της Μακεδονίας το βιλαέτι Θεσσαλονίκης αντιστοιχούσε στην περιφέρεια Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, ενώ το βιλαέτι Μοναστηρίου στην περιφέρεια υτικής Μακεδονίας. Τα σαντζάκια αντιστοιχούν στις σημερινές νομαρχίες και οι καζάδες στις επαρχίες. Βέβαια οι περιοχές που περιελάμβαναν τα δύο βιλαέτια ήταν ευρύτερες από τις σημερινές, διότι αφορούσαν τα όρια της «Μείζονος Μακεδονίας». 31. Το σαντζάκι ράμας περιελάμβανε του καζάδες ράμας, Πραβίου (Ελευθερούπολης), Καβάλας, Σαρή Σαμπάν (Χρυσούπολης) και Θάσου. 32. ΠΟΥΛΙΟΥ Χ., «ιοικητική διαίρεσις της Μακεδονίας», Μακεδονικόν Ημερολόγιον Παμμακεδονικού Συλλόγου, 4 (1911), σσ Με τη διοικητική μεταβολή του 1877 καταργήθηκε το βιλαέτι Μοναστηρίου και μοιράστηκε στα βιλαέτια Θεσσαλονίκης και Κοσσόβου για να ανασυσταθεί λίγα χρόνια αργότερα, μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα. ΚΩΦΟΥ Ε., «Ο υπόδουλος Ελληνισμός από το 1833 ως το Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ Οθωμανικόν σύνταγμα, περί του δημοσίου δικαίου των Οθωμανών, (1876), άρθρο 114, στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., ο.π., σ. 87.

34 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 33 από τις Μεγάλες υνάμεις 34. Ο Αβδούλ Χαμίτ εκδίδει μια σειρά διαταγμάτων που εγκαινιάζουν μια εποχή πολιτικής παλινδρόμησης, που θα διαρκέσει 30 χρόνια (ως την επανάσταση των Νεότουρκων το έτος 1908) 35 και οδηγούν στην άσκηση αυταρχικής πολιτικής εις βάρος των υπόδουλων εθνοτήτων και την αναστολή των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των προηγουμένων ετών, δημιουργώντας έτσι το «προνομιακό ζήτημα». Ιδιαίτερα στον τομέα της Εκπαίδευσης, κατά την πρώτη φάση του προνομιακού ζητήματος ( ), ο Σουλτάνος προσπάθησε να αναιρέσει τον τρόπο διοίκησης και λειτουργίας του ελληνικού εκπαιδευτικού δικτύου ζητώντας την υποχρεωτική αποστολή αναλυτικών προγραμμάτων, διδακτικών εγχειριδίων και διδασκαλικών διπλωμάτων προς επικύρωση, ενώ, κατά τη δεύτερη φάση του προνομιακού ζητήματος ( ), προχώρησε σε ποινικές διώξεις και φυλακίσεις δασκάλων, που τους θεωρούσε προσηλυτιστικά όργανα του ελληνικού κράτους 36. Σε παρόμοιες επεμβάσεις είχε προχωρήσει η οθωμανική κυβέρνηση κατά την περίοδο , προκαλώντας τη τρίτη φάση του προνομιακού ζητήματος. Τελικά, και οι τρεις φάσεις έληξαν αισίως για τους Έλληνες με τις δυναμικές παρεμβάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου 37. Οι πολιτικές εξελίξεις και οι εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας οδήγησαν σε ραγδαίους μετασχηματισμούς των διοικητικών και ελεγκτικών μηχανισμών του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τον Αύγουστο του 1858, μετά από αίτημα της Υψηλής Πύλης, συγκαλείται στην Κωνσταντινούπολη η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση, προκειμένου να εκπονήσει νέους κανονισμούς για τη ρύθμιση εκκλησιαστικών, εκπαιδευτικών και εθνικών ζητημάτων των Ορθόδοξων 34. ΜΑΧΑΙΡΑ Ε. Σχολικά βιβλία στην εκπαίδευση των ελληνικών ορθόδοξων κοινοτήτων με βάση δημοσιευμένους καταλόγους της Πατριαρχικής Κεντρικής Εκπαιδευτικής Επιτροπής ( ), ανέκδοτη διδακτορική διατριβή στη Φιλοσοφική σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2003, σ Με την επανάσταση των Νεότουρκων στις 10 Ιουλίου 1908 καταργήθηκε το πολίτευμα της Απόλυτης Μοναρχίας και αντικαταστάθηκε με τη Συνταγματική Μοναρχία. 36. Α.Υ.Ε./Β Φακ. 1892, - Προξενεία εν Μακεδονία, αρ. 18, 07/02/1891, Επιστολή του ελληνικού Προξενείου Μοναστηρίου στον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, στο ΒΟΥΡΗ Σ., Πηγές για την ιστορία της Μακεδονίας, Πολιτική και Εκπαίδευση , Αθήνα 1994, σσ Πρβλ. ΜΠΕΤΣΑ Γ., ο.π. σσ ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο.π., σσ

35 34 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ υπηκόων. Το Σεπτέμβριο του 1860 ψηφίζονται οι Γενικοί Κανονισμοί, οι οποίοι μαζί με το Θεμελιώδη Κανονισμό του 1902 αποτέλεσαν το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ελληνική εκπαίδευση μέχρι το Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των Γενικών Κανονισμών στην εκπαίδευση συγκροτείται το έτος 1873 η Πατριαρχική Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή (Π.Κ.Ε.Ε). Πρόκειται για μια εξαμελή επιτροπή τριών κληρικών και τριών λαϊκών, που αντιπροσώπευε τον Πατριάρχη σε θέματα που αφορούσαν την παιδεία. Κυριότερο μέλημά της ήταν ο έλεγχος της καταλληλότητας των σχολικών εγχειριδίων και της συμβατότητάς τους με την Ορθόδοξη πίστη, καθώς και η εφαρμογή ενιαίας διδακτικής μεθόδου στα σχολεία 39. Το 1894 η Π.Κ.Ε.Ε. στην προσπάθειά της να εφαρμόσει ομοιόμορφο εκπαιδευτικό σύστημα στα σχολεία της Αρχιεπισκοπής της Κωνσταντινούπολης, το οποίο αποτελούσε και το πρότυπο ανάπτυξης του εκπαιδευτικού συστήματος της σκλαβωμένης Μακεδονίας, εξέδωσε το αναλυτικό πρόγραμμα για το τετρατάξιο ημοτικό σχολείο. Για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος ήταν απαραίτητη η παρουσία δύο τουλάχιστον δασκάλων. Αν υπήρχε μόνον ένας δάσκαλος, τότε αυτός περιοριζόταν στα απολύτως «αναγκαία» μαθήματα, παραλείποντας την Ιχνογραφία, τη Φυσιογνωσία, την Πραγματογνωσία κ.α. ή περιόριζε το σχολείο σε τριτάξιο 40. Το έτος 1897 ορίστηκε το αναλυτικό πρόγραμμα των επτατάξιων Αστικών σχολών που απαιτούσε το διορισμό πέντε δασκάλων. Ω- στόσο σε περίπτωση που οι οικονομικοί πόροι των κοινοτήτων δεν επέτρεπαν την πρόσληψη πέντε δασκάλων, τότε λειτουργούσε εξατάξια Α- στική σχολή με τρεις δασκάλους ή και πεντατάξια με δύο δασκάλους ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ Χ., Οι κανονισμοί των Ορθόδοξων Ελληνικών Κοινοτήτων του Οθωμανικού κράτους και της ιασποράς, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1984, σσ & ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο,ο.π., σσ , άρθρα 4, 16 & ΖΙΩΓΟΥ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ, Σ. «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο», ο.π., σ Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Αστικής σχολής Θεολόγου η οποία ελλείψει διδακτικού προσωπικού είχε λειτουργήσει το έτος με δύο δασκάλους. Η σχετική αναφορά υπάρχει στην εφημερίδα «Αγών» και έχει ως εξής: «Ο Θεολόγος έχει είδος αστικής σχολής μετά δύο διδασκάλων, εις ην φοιτώσι περί τους 150 μαθητάς και δημοτικόν σχολείον θηλέων μετά μαθητριών 50». ΑΝΩΝΥΜΟΥ, «Τα εν Θάσω», Αγών Αθηνών, Παρασκευή, /171, σ.1. Βλ. και ΖΙΩΓΟΥ

Γεώργιος. Χαλκιάς. ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο Μέσα από τις ιστορικές πηγές

Γεώργιος. Χαλκιάς. ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο Μέσα από τις ιστορικές πηγές Γεώργιος. Χαλκιάς ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1870-1930 Μέσα από τις ιστορικές πηγές Συµβολή στην ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης Θεσσαλονίκη 2010 Στην ιερή µνήµη του πατέρα µου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ - ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΡ. 36 ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π. ΑΝΔΡΙΩΤΗ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Aριθμός Eκτύπωσης: 1320 ISBN 978-960-467-073-4 Α ΕΚΔΟΣΗ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1974 Β ΕΚΔΟΣΗ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 1 η : Εισαγωγικά

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 1 η : Εισαγωγικά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1 η : Εισαγωγικά Βασίλης Α. Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 9η: Το Μακεδονικό Ζήτημα Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 Περιεχόµενα Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κοινωνικός αποκλεισµός και εκπαίδευση Θεωρητικές προσεγγίσεις 30 1.1 Κοινωνικός αποκλεισµός 30 1.1.1 Η εκπαίδευση ως παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο διδασκαλίας με χρήση ΝΤ. Θέμα: Ελληνιστική περίοδος Πολιτική, Οικονομική, Κοινωνική ζωή, Πολιτισμός.

Σχέδιο διδασκαλίας με χρήση ΝΤ. Θέμα: Ελληνιστική περίοδος Πολιτική, Οικονομική, Κοινωνική ζωή, Πολιτισμός. Σχέδιο διδασκαλίας με χρήση ΝΤ Θέμα: Ελληνιστική περίοδος Πολιτική, Οικονομική, Κοινωνική ζωή, Πολιτισμός. Εισαγωγή: Για μια ενδιαφέρουσα ιστορική προσέγγιση κάθε εποχής απαραίτητο είναι βέβαια το έγκυρο

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Ιστορία Γ Γυμνασίου Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Χρονολόγιο Τα Βαλκάνια υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Εθνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης. Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος)

Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης. Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος) Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος) 1. Εισαγωγή Σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι: να αναδείξει τη σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. Φύλλου 3 17 Μαρτίου 2015 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 11 Για την ρύθμιση του

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ονοματεπώνυμο Γεώργιος Γαϊτάνος Μάθημα Μεθοδολογία έρευνας και συγγραφής επιστημονικής μελέτης Κωδικός 1799 Περίοδος Διδασκαλίας Χειμερινό Εξάμηνο Α. Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Γιατί να επιλέξω το Τμήμα Θεολογίας; Τι σπουδές θα κάνω; Θα βρω μετά δουλειά; Προβληματική Προοπτικές Το Τμήμα Θεολογίας αποτελεί, μαζί με το Τμήμα Κοινωνικής και Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πρόγραµµα Πρόγραµµα Διά Βίου Μάθησης Μάθησης Ποίηση και Θέατρο στην Ποίηση και Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ελλάδα + Στόχος του προγράμματος Το πρόγραμμα επιμόρφωσης Ποίηση και Θέατρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Ταξίδι στον Κόσμο με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού

Λογισμικό: Ταξίδι στον Κόσμο με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού Λογισμικό: Ταξίδι Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Μαριάννα Χατζοπούλου Προμηθευτής: Hyper Systems Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ Α1 Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας 2-5-2017 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: ΘΕΜΑ Α2 Α) «Συλλογική ασφάλεια» Β) Δίκη της Νυρεμβέργης Γ) Ψυχρός πόλεμος Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 9 η : Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 9 η : Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Ενότητα 9 η : Διδασκαλείο Θηλέων Βασίλης Α. Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΟΣ Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ( οδηγίες για τους μαθητές) Φεβρουάριος 2012 1. Τι είναι η «Σύνοδος των Εφήβων»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. sep4u.gr

ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. sep4u.gr ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. Π.Τ.Δ.Ε. Ιστορική Αναδρομή Π.Τ.Δ.Ε. Μερικά ιστορικά στοιχεία Μέχρι το Ακαδημαϊκό έτος 1986-87 λειτουργούσαν μόνο οι Παιδαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΑ Ν. 4009/

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΑ Ν. 4009/ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΑ Ν. 4009/6.9.2011 Άρθρο 39/6.9.2011 Διδακτορική διατριβή - Προγράμματα διδακτορικών σπουδών ΜΕΡΟΣ Γ ΤΡΙΤΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2. Με απόφαση της κοσμητείας της σχολής μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μαΐου 2008 ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. (Μέρος Β ) Μαΐου 2007

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μαΐου 2008 ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. (Μέρος Β ) Μαΐου 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 16-18 Μαΐου 2008 & ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ (Μέρος Β ) 25-27 Μαΐου 2007 Π ρ α κ τ ι κ ά ς) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 Ο ΤΟΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΘ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Εισαγωγικά «Η ιστορία είναι η συστηματική μελέτη των ανθρώπων στο παρελθόν»

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2008

Aθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2008 EΛΛHNIKH ΔHMOKPATIA YΠOYPΓEIO EΘNIKHΣ ΠAIΔEIAΣ & ΘPHΣKEYMATΩN ΠEPIΦEPEIAKH ΔIEYΘYNΣH A /ΘMIAΣ & B ΘMIAΣ EKΠAIΔEYΣHΣ ATTIKHΣ ΓPAΦEIO ΣXOΛIKΩN ΣYMBOYΛΩN B ΔIEYΘYNΣHΣ Δ.E. AΘHNAΣ Γούναρη 60 15343 Aγ. Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων

Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων ΒΙΟΛΕΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Προϊστάμενος τμήματος Β Διεύθυνσης Σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 1 Ηµερίδα για τα υποστηρικτικά µαθήµατα του µεταβατικού προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 11: Παραπομπές Υποσημειώσεις (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Σπύρου Ν. Πνευµατικού Καθηγητή Μαθηµατικών Πανεπιστηµίου Πατρών ΕΚ ΟΣΕΙΣ Γ. Α. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ 2005 Σ. Ν. Πνευµατικός Η αναπαραγωγή ολικά ή µερικά ή περιληπτικά, ή η αντιγραφή του

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΓΩΝ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό ένα από τα γράµµατα της Στήλης Β, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση ΣΤΗΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Η Ανάπτυξη του κειμένου Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ TΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ TΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ TΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ: η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ορισμένης εδαφικής περιοχής εκ μέρους οργάνων που εκλέγονται ελεύθερα από τους πολίτες της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Προβληματική Την τελευταία εικοσαετία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα Ονοματεπώνυμο ΡΟΖΑ ΤΡΕΣΣΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα Η διδασκαλία θα πραγματοποιηθεί σε τμήμα 25 μαθητών και μαθητριών της Α Γυμνασίου. Η διδασκαλία θα διαρκεί δύο διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1969 : Γέννηση στη Φλώρινα. 1987-1992: Σπουδές στο Νομικό Τμήμα της Σχολής Ν.Ο.Ε. του Α.Π.Θ. 1995: Δικηγόρος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Γιατί να επιλέξω το Τμήμα Θεολογίας; Τι σπουδές θα κάνω; Θα βρω μετά δουλειά; Προβληματική Προοπτικές Το Τμήμα Θεολογίας αποτελεί, μαζί με το Τμήμα Κοινωνικής και Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ *** Δημητρίου Θεοχ. Κύρου *** Όπως είναι γνωστό, η Καβάλα και οι περιοχές που αποτελούν σήμερα τον ομώνυμο

Διαβάστε περισσότερα