Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου"

Transcript

1 ISBN: Σχεδίαση εξωφύλλου: Βασίλης Τζομπανόπουλος Η ιστορία του Κάστρου, που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της Θάσου, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αφού η πορεία του στο χρόνο και η εξέλιξή του είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των υπολοίπων κοινοτήτων του νησιού. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται η εκπαιδευτική ζωή της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο , σε σχέση με τις οικονομικές, κοινωνικές, και πολιτικές μεταβολές, που συντελέστηκαν στους τρεις οικισμούς της (Κάστρο, Λιμενάρια, Μέση), σε μια μεταβατική ιστορική περίοδο, από την εποχή της οθωμανικής κυριαρχίας έως και την ενσωμάτωσή της στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρελαύνει ένας διαφορετικός κόσμος: απλός, φτωχικός, κουρασμένος, βασανισμένος αλλά παράλληλα αισιόδοξος και θαρραλέος. Άνθρωποι που πάλεψαν επίμονα με τη σκληρή μορφολογία του εδάφους, για να εξασφαλίσουν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους αλλά και με την αμάθεια, στην οποία τους είχε καταδικάσει η μακραίωνη στέρηση της ελευθερίας τους, προσβλέποντας πάντοτε στη βελτίωση της ζωής τους και στη μόρφωση των παιδιών τους. Ο Γεώργιος Χαλκιάς εργάζεται ως δάσκαλος στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε στα Λιμενάρια της Θάσου το έτος Αποφοίτησε, αρχικά, από την Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές του στη σχολή Οικονομικών Επιστημών και κατόπιν στη Θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στα πλαίσια της μετεκπαίδευσης και των μεταπτυχιακών του σπουδών ασχολήθηκε ερευνητικά με την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής εκπαίδευσης. Έχει συμμετάσχει ως εισηγητής σε αρκετά παιδαγωγικά και ιστορικά συνέδρια.

2 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( )

3

4 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) Συμβολή στην Iστορία της Nεοελληνικής Eκπαίδευσης

5 Συγγραφέας και τίτλος του βιβλίου: Γεώργιος. Χαλκιάς: Τα σχολεία στο Κάστρο της Θάσου ( ) Συμβολή στην Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης Aριθμός Eκτύπωσης: ISBN Eκδοτικός Oίκος Aδελφών Kυριακίδη A.E. Kων. Mελενίκου 5, T.K , Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax Web: Aθήνα: Kεντρικό Aρσάκειο Mέγαρο, Στοά του Bιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, T.K Τηλέφωνο και fax: Στοιχειοθεσία - Επεξεργασία κειμένου: Κωνσταντίνος Β. Κορδαλής H πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Πάντως, κατά το N. 2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί με το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο (ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη και του συγγραφέα.

6 Στην ιερή μνήμη του πατέρα μου ημητρίου και στην αγαπημένη μου μητέρα Κωστούλα, γέννημα- θρέμμα Καστρινοί. Με την ευγενική χορηγία της Νομαρχίας Καβάλας και του ήμου Θάσου.

7

8 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αναστασίου Μάνθου (Πρύτανη Α.Π.Θ.) ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Η ύστερη περίοδος της Τουρκοκρατίας στη Μακεδονία. Πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση Πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην Οθωμανική αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα Η εκπαιδευτική κατάσταση στη Μακεδονία και οι εθνικοί ανταγωνισμοί Ο ρόλος της ελληνικής κυβέρνησης και η προσφορά της οικονομικής και πνευματικής ελίτ του υπόδουλου ελληνισμού Η πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση της Θάσου κατά το 19 ο και στις αρχές του 20 ου αιώνα Η διαμόρφωση της ιδιότυπης πολιτικής και διοικητικής πραγματικότητας στο νησί της Θάσου από την τουρκοαιγυπτιακή συγκυριαρχία Η ανάπτυξη της Εκπαίδευσης στη Θάσο Φιλεκπαιδευτικοί Σύλλογοι Η διαμόρφωση της νέας πολιτικής και εκπαιδευτικής κατάστασης στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα, κατά την περίοδο ιοικητική και εκκλησιαστική ενσωμάτωση της Μακεδονίας στο ελληνικό κράτος Η νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα Η κοινότητα Κάστρου... 74

9 8 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ 4.1. Το Κάστρο από της κτήσεώς του έως τα τέλη του 19 ου αιώνα Οι ραγδαίες εξελίξεις στην κοινότητα Κάστρου, στις αρχές του 20 αιώνα Ο πληθυσμός της κοινότητας Κάστρου, κατά την εξηκονταετία Κοινωνική κατάσταση και οικονομική οργάνωση της κοινότητας Κάστρου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Η ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ 1. Τα σχολικά κτίρια της κοινότητας Κάστρου Το πρώτο σχολικό κτίριο του ορεινού οικισμού Τα σχολικά κτίσματα του πεδινού και παραλιακού οικισμού, στις αρχές του 20 ου αιώνα Το ενιαίο σχολικό κτίριο των τριών οικισμών, στα τέλη της δεκαετίας του Το μαθητικό δυναμικό των σχολείων ημοτικής εκπαίδευσης της κοινότητας Κάστρου Ο μαθητικός πληθυσμός μέχρι την απελευθέρωση Η ραγδαία αύξηση του μαθητικού πληθυσμού, μετά την α- πελευθέρωση Κοινωνικοοικονομική προέλευση των μαθητών Οι δάσκαλοι των ημοτικών σχολείων και των Αστικών σχολών της κοινότητας Κάστρου Το εκπαιδευτικό προσωπικό του σχολείου στον ορεινό οικισμό, κατά το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα Οι δάσκαλοι των σχολείων των τριών οικισμών της Κοινότητας, κατά τη πρώτη δεκαετία του 20 ου αιώνα Ο διορισμός των δασκάλων, μετά την ενσωμάτωση της Θάσου στο ελεύθερο ελληνικό κράτος Σχολικές Εφορείες και Επιτροπές των σχολείων της κοινότητας Κάστρου Η Γενική Σχολική Εφορεία Θάσου Ο ρόλος και η λειτουργία της σχολικής Εφορείας Κάστρου, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας

10 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) Ο νέος θεσμός της σχολικής Επιτροπής, μετά την απελευθέρωση Τα οικονομικά των σχολείων της κοινότητας Κάστρου Εκκλησιαστική επιχορήγηση Κοινοτική επιχορήγηση Ενοικίαση σχολικών κτημάτων Άλλα έσοδα Σημαντικές προσωπικότητες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στο Κάστρο της Θάσου Αναστασιάδης Αύγουστος Γεωργιάδης Κυπάρισσος ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ 1. Η Μέση εκπαίδευση στο νησί της Θάσου μέχρι το Οι προσπάθειες για την ίδρυση «Ελληνικού» σχολείου στη Θάσο, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας Η κάλυψη της ευτεροβάθμιας εκπαίδευσης των Θασίων μαθητών από τα Γυμνάσια των μεγάλων αστικών κέντρων της Μακεδονίας και την Αθωνιάδα σχολή Το Ημιγυμνάσιο Κάστρου Λιμεναρίων Ίδρυση και λειτουργία Το μαθητικό δυναμικό Το εκπαιδευτικό προσωπικό Ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα Η σχολική επίδοση των μαθητών ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ SUMMARY ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

11

12 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ A.I.M.B. Αρχείο Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου Α.Ι.Μ.Κ. Αρχείο Ιεράς Μονής Καρακάλλου Α.Ι.Μ.ΚΟ. Αρχείο Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου Α.Ι.Μ.Ξ. Αρχείο Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου Α.Ο.Π. Αρχειοφυλάκιο Οικουμενικού Πατριαρχείου αρ. εγ. αριθμός εγγράφου Α.Υ.Ε Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών Β.- Α.Σ.Κ. Βαθμολόγιο Αστικής Σχολής Κάστρου βλ. βλέπε Β.Π.- Α.Σ.Κ Βιβλίο Πρακτικών Αστικής Σχολής Κάστρου Β.Υ..Μ.- Α.Σ.Κ Βιβλίο Ύλης ιδασκομένων Μαθημάτων -Αστικής Σχολής Κάστρου Γ.Α.Κ. Γενικά Αρχεία του Κράτους εικ. εικόνα Ε.Φ.Σ.Κ. Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κων/πολης Ι.Α.Μ Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας Ι.Α.Ν.Ε Ιστορικό Αρχείο Νεοελληνικών σπουδών κεφ. κεφάλαιο Κ.Π.Α. Κώδικες Πατριαρχικής Αλληλογραφίας λ. Τ λίρες Τουρκίας ο.π. όπως παραπάνω π. περιοδικό παρ. παράγραφος Π.Κ.Ε.Ε Πατριαρχική Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή πρβλ παράβαλε σ. σελίδα σσ. σελίδες ΥΠ. ΕΞ. Υπουργείο Εξωτερικών φακ. φάκελος χ.α. χωρίς αριθμό χ.ε. χωρίς εκδότη

13

14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καθηγητή Αναστασίου Μάνθου Πρύτανη Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Τα ιστορικά γεγονότα, πέραν του επιστημονικού τους ενδιαφέροντος και αξίας, είναι στοιχεία αυτογνωσίας. Είναι βάση με την οποία μπορεί κανείς να διαπιστώσει και να ερμηνεύσει το παρόν και να σχεδιάσει το μέλλον. Ασφαλώς οι συνθήκες είναι πάντοτε διαφορετικές, ανάλογα με τη χρονική περίοδο και την περιρρέουσα κατάσταση, αλλά υπάρχει πάντα προς ανεύρεση ένας κοινός παρονομαστής, που αποτελείται από τον τύπο των ανθρωπίνων αντιδράσεων και των αντιστοίχων προσαρμογών. Σε περιφερειακό επίπεδο, η καταγραφή αυτή αποκτά σημαντική προστιθέμενη αξία, διότι εκτός από τους κοινούς παράγοντες, υπάρχουν οι τοπικές ιδιαιτερότητες, οι οποίες προσδίδουν ιδιοτυπία, αλλά και προσωποποιούν γεγονότα και λειτουργίες. Με την έννοια αυτή, η ερευνητική αναζήτηση και η ιστορική καταγραφή των σχολείων και της λειτουργίας τους, στο Κάστρο της Θάσου, αποτελεί μια ιδιαίτερα αξιέπαινη προσπάθεια, τόσο για τη θεματολογία της αλλά κυρίως για τις δυσκολίες του εγχειρήματος και της τεκμηριώσεώς του. Η καταγραφή αυτή γίνεται ακόμη σημαντικότερη, δεδομένου ότι περιλαμβάνει χρονική περίοδο Οθωμανικής κατοχής. Αυτό διευρύνει το ενδιαφέρον πολύ πέραν της εκπαιδευτικής του διάστασης, προσδίδοντας θεωρήσεις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές. Μέσα από τα «μικροϊστορικά» γεγονότα και την περιγραφόμενη καθημερινότητα, μπορεί κανείς να διαμορφώσει μια σαφή εικόνα για την ευρύτερη κατάσταση, τις αντιλήψεις και θεωρήσεις της εποχής, τις δυσκολίες και τους τρόπους υπέρβασής τους, την κοινωνική αντίληψη για τη μόρφωση και το ρόλο του σχολείου στη συλλογική μνήμη, τη συμβολή του στην αυτογνωσία και τα οράματά μας. Όλα αυτά σε επίπεδο περιφερειακό και εν πολλοίς αποκομμένο από τις κεντρικές επιδράσεις. Καλωσορίζουμε με ισχυρό αίσθημα θεσμικής ικανοποίησης την παρούσα ιστορική καταγραφή, η οποία αποτελεί μια πολύτιμη πηγή αξιόπιστων στοιχείων, καθώς και μια πολύ ενδιαφέρουσα προς ανάγνωση και τέρψη μελέτη.

15 14 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Για τους καταγόμενους από τη Θάσο, πέραν των παραπάνω, η μελέτη έχει μεγάλη συναισθηματική αξία, καθώς και ιδιαίτερο κοινωνικό ενδιαφέρον. Αξίζουν συγχαρητήρια στον ερευνητή για την άρτια ερευνητική μεθοδολογία, την εύστοχη κωδικοποίηση των στοιχείων, τη γλαφυρή παρουσίαση και ιδιαίτερα για την αντικειμενικότητα της ιστορικής καταγραφής.

16 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Η μέχρι πρότινος έρευνα στο χώρο της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης είχε ως επίκεντρο την επίσημη εκπαίδευση του νεοελληνικού κράτους και άφηνε εκτός θεματικής προσέγγισης την εκπαίδευση του ελληνισμού που βρισκόταν εκτός των αρχικών του συνόρων. Όμως οι υπόδουλοι Έλληνες προκειμένου να υπερβούν τα εμπόδια του τουρκικού και βαλκανικού εθνικισμού προσπάθησαν να βελτιώσουν την παιδεία τους, ώστε να ενισχυθεί η εθνική τους ταυτότητα και συνείδηση. Αναπτύχθηκε δηλαδή ένα εκπαιδευτικό δίκτυο που πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά, ώστε να υπάρξει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την εκπαίδευση των Ελλήνων μέχρι την οριστική διαμόρφωση των συνόρων. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των ερευνητικών εργασιών, που διαπραγματεύονται θέματα της τοπικής εκπαιδευτικής ιστορίας, ως αποτέλεσμα της στροφής του Υπουργείου Παιδείας για την α- ξιοποίηση αυτών των θεμάτων στη σύγχρονη διδακτική πράξη αλλά και ως συνέπεια της ενασχόλησης πολλών εκπαιδευτικών με την μικροϊστορία οικείων σχολικών μονάδων. Απώτερος στόχος αυτής της προσπάθειας είναι να προετοιμαστούν νέοι άνθρωποι, που θα έχουν τη θέληση και την ικανότητα να διασώσουν τα ιστορικά τεκμήρια του παρελθόντος, ώστε να τα αξιοποιήσουν στο παρόν και στη σχεδίαση του μέλλοντος. Η διερεύνηση της ιστορίας ενός τόπου αποτελεί μεγάλη πρόκληση, ιδιαίτερα γι αυτούς που κατάγονται από τη συγκεκριμένη περιοχή και θέλουν να μελετήσουν αντικειμενικά, στο βαθμό που αυτό μπορεί να ε- πιτευχθεί, την ιστορία του τόπου τους. Έτσι, η προσωπική μου ενασχόληση με τον κλάδο της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, καθώς και το ενδιαφέρον μου για θέματα ιστορίας, εκπαίδευσης και πολιτισμού των Λιμεναρίων της Θάσου, που είναι και η ιδιαίτερη πατρίδα μου, αποτέλεσαν το σημαντικότερο κίνητρο για την επιλογή του συγκεκριμένου θέματος. Επίσης, το έναυσμα για το σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτής της πρωτότυπης μελέτης, που βασίστηκε κατά κύριο λόγο σε πρωτογενείς ιστορικές μαρτυρίες, έδωσε και το μεγάλο βιβλιογραφικό κενό που υπάρχει στη συστηματική παρουσίαση της εκπαιδευτικής

17 16 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ ιστορίας του Κάστρου αλλά και της Θάσου γενικότερα. Βέβαια, η συνεργασία μου με τον κ. Ιωάννη Κογκούλη, καθηγητή Παιδαγωγικής και Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, στάθηκε καθοριστικής σημασίας, διότι διέγνωσε αμέσως τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά μου και μου πρότεινε το συγκεκριμένο θέμα. Η συμβολή του στην υλοποίηση αυτής της εργασίας, ως επιβλέπων καθηγητής, υ- πήρξε καθοριστική, αφού από τη διαμόρφωση του γενικού της σχεδιαγράμματος έως και την τοποθέτηση του τελευταίου σημείου στίξης στάθηκε ακούραστος σύμβουλος και αρωγός, όπως άλλωστε και επί σειρά ετών σε όλη τη φοιτητική μου πορεία. Αισθάνομαι λοιπόν την ανάγκη να τον ευχαριστήσω θερμά για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε και για τη βοήθεια που μου πρόσφερε κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού και συγγραφής της διπλωματικής μου εργασίας, καθώς και για όλα όσα έ- μαθα στα επτά χρόνια μαθητείας δίπλα του. Ένα μεγάλο ευχαριστώ ο- φείλω επίσης και στους άλλους καθηγητές μου στον τομέα των παιδαγωγικών στο μεταπτυχιακό τμήμα και συγκεκριμένα στον καθηγητή κ. Χρήστο Βασιλόπουλο, στον επίκουρο καθηγητή κ. ημήτριο Λάππα και στη λέκτορα κ. Βασιλική Μητροπούλου. Για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας σημαντική υπήρξε και η συμβολή ορισμένων προσώπων, που στήριξαν και διευκόλυναν την προσπάθειά μου και τους οποίους από αυτή τη θέση θέλω να τους ευχαριστήσω θερμά. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Φιλίππων-Νεαπόλεως και Θάσου, κ. Προκόπιο, για τη διευκόλυνση που μου παρείχε στην αναζήτηση εγγράφων από το αρχείο της Μητρόπολης και για τις καίριες επισημάνσεις του, τον ιστορικό, κ. Κων/νο Χιόνη, που έθεσε στη διάθεσή μου πολύτιμο αρχειακό υλικό και μου έδωσε χρήσιμες ιστορικές πληροφορίες, την καθηγήτριά μου στο Λύκειο Λιμεναρίων κ. Καρατζαφέρη Γεσθημανή, που ανέλαβε τη φιλολογική επιμέλεια της εργασίας, καθώς και το φίλο καθηγητή κ. Πέτρο Τζίμα για την καθοριστική συμβολή του στη φιλολογική επιμέλεια και γραπτή απόδοση των πρωτογενών πηγών του παραρτήματος. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Αύγουστο Αναστασιάδη, για την παραχώρηση του αρχείου του παππού του, την κ. Ευμορφία Ζαγοριανού και τον κ. Αναστάσιο Κωστή για την παραχώρηση του αρχείου του παππού τους, Κυπάρισσου Γεωργιάδη, την κ. Αδαμαντία Κρητικού και τον κ. Γεώργιο Κρητικό για την παραχώρηση του αρχείου του συζύγου και πατέρα Βασιλείου Κρητικού, τους γραμματείς του.. Λιμεναρίων, κ.

18 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 17 Ευδοξία Βερζαμάνη και.. Θεολόγου, κ. Κυριάκο Μαρκιανό για την παραχώρηση κοινοτικών αρχείων, τον κ. Ιωάννη Παπαγεωργίου, τον κ. Ευάγγελο Σταμπουλή και τον κ. ημήτριο Καραγιάννη για την παραχώρηση των προσωπικών τους αρχείων, τον ιερέα των Λιμεναρίων πατέρα Άγγελο Λιγνό για την παραχώρηση του εκκλησιαστικού κώδικα Αγίου Αθανασίου, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λιμεναρίων «Το Κάστρο» και τη Θασιακή Ένωση Καβάλας για το φωτογραφικό υλικό που μου διέθεσαν, τον υπεύθυνο του ΓΑΚ Καβάλας, κ. Κυριάκο Λυκουρίνο για τα έγγραφα του Υπουργείου Εξωτερικών που μου παραχώρησε από το προσωπικό του αρχείο, τον λέκτορα κ. Ιωάννη Μπάκα, τον πολιτικό μηχανικό κ. Κώστα Βασιλείου, που έκανε τις κατόψεις των σχολείων, τους πατέρες Νεκτάριο, Ζαχαρία, Σωκράτη και Φίλιππο των Ιερών Μονών Καρακάλλου, Ξηροποτάμου, Κουτλουμουσίου και Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους αντιστοίχως για τις διευκολύνσεις που μου παρείχαν στις βιβλιοθήκες των μοναστηριών, τον πατέρα Νικηφόρο από τη μικρά σκήτη της Αγίας Άννης του Αγίου Όρους για την παραχώρηση του αρχείου της Αθωνιάδας σχολής, την 95 χρονη θεία μου Ελισάβετ Καναρά για τις χρήσιμες πληροφορίες που μου έδωσε από προσωπικά της βιώματα, κατά την περίοδο εκείνη, τον πρώην γραμματέα της κοινότητας Λιμεναρίων κ. ημήτριο Τσιμπουκλή, τον ιερέα π. Γεώργιο Ξανθιώτη, καθώς επίσης και τους υπαλλήλους όλων των δημόσιων αρχειακών κέντρων και βιβλιοθηκών που επισκέφθηκα. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τη σύζυγο μου Ολυμπία, για την αμέριστη στήριξη που μου πρόσφερε αναλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος των οικογενειακών μας υποχρεώσεων και της ανατροφής των παιδιών μας, καθ όλη τη διάρκεια της έρευνας και της συγγραφής. Βέβαια, η έκδοση αυτής της εργασίας θα ήταν αδύνατη χωρίς την οικονομική στήριξη της Νομαρχίας Καβάλας και του ήμου Θάσου. Για το λόγο αυτό θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Νομάρχη Καβάλας κ. Θεόδωρο Καλιοτζή, τον Αντινομάρχη κ. Γεώργιο Τσαλουχίδη και το Νομαρχιακό Σύμβουλο κ. Μηνά Βλαστάρη, οι οποίοι, από την πρώτη στιγμή, εκδήλωσαν έμπρακτα την ευαισθησία τους σε ότι διαφωτίζει το πολιτισμικό παρελθόν της περιοχής, καθώς και το ήμαρχο Θάσου κ Ε- λευθέριο Μερέση και το ημοτικό Συμβούλιο, που ενέκριναν ομόφωνα τη συμμετοχή του ήμου στην έκδοση αυτής της μελέτης. Γεώργιος Χαλκιάς

19

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί διπλωματική εργασία σε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στον παιδαγωγικό τομέα της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ανήκει στο χώρο της ιστορικής έρευνας στην εκπαίδευση, καθώς προσπαθεί να εντοπίσει, να εκτιμήσει και να συνθέσει με αντικειμενικό και συστηματικό τρόπο τις γραπτές μαρτυρίες μιας εκπαιδευτικής πραγματικότητας που υπήρξε σε παρελθόντα έτη και να συναχθούν τα σχετικά συμπεράσματα 1. Η αναγκαιότητα της ιστορικής έρευνας στην εκπαίδευση είναι δεδομένη, αφού μας βοηθάει να κατανοήσουμε τη δυναμική της εκπαιδευτικής αλλαγής μέσα από την εξέλιξη των θεσμών στο χρόνο, να προσδιορίσουμε την αλληλεξάρτηση της εκπαίδευσης με την πολιτική και την κουλτούρα που παράγει και να αξιολογήσουμε τα σύγχρονα εκπαιδευτικά προβλήματα αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ιστορικές μαρτυρίες 2. Χρησιμοποιώντας δηλαδή το παρελθόν μπορούμε να αξιολογήσουμε το παρόν και να προβλέψουμε με μεγαλύτερη σιγουριά το μέλλον 3. Ο κύριος σκοπός αυτής της εργασίας είναι να αποτυπώσει με ενάργεια όλες τις πλευρές της εξελικτικής πορείας της εκπαιδευτικής ζωής της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο και ειδικότερα να περιγράψει με σαφήνεια τη δομή, την οργάνωση και τον τρόπο λειτουργίας των σχολείων της σε συνάρτηση με τις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές μεταβολές, που συντελέστηκαν σε μια μεταβατική ιστορική περίοδο, από την εποχή της οθωμανικής κυριαρχίας έως και την ενσωμάτωσή τους 1. «Είναι μια πράξη αναδόμησης που αναλαμβάνεται με ένα πνεύμα κριτικής αναζήτησης, η οποία στοχεύει να πετύχει την πιστή αναπαράσταση μιας προηγούμενης εποχής». Βλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, Αθήνα 2008, σ CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ ΤΕΡΖΗ Ν. «Η αποστολή του Ι.Α.Ν.Ε. και η εκπαίδευση στο χώρο του Βόρειου Ελληνισμού» στα πρακτικά του συμποσίου: Τα ελληνικά σχολεία στη Θεσσαλονίκη κατά το τελευταίο τέταρτο της τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 23.

21 20 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Ως αρχή της χρονικής περιόδου που αποφασίσαμε να μελετήσουμε, θέσαμε το έτος 1870, επειδή, όπως θα δούμε στο πρώτο κεφάλαιο, η δεκαετία του 70 αποτέλεσε ορόσημο για την ταχύτατη αναγέννηση της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα. Το έτος 1930 αποτέλεσε το τέρμα της προς μελέτη χρονικής περιόδου, αφού τότε πλέον άρχισε να αποκρυσταλλώνεται η εξελικτική εκπαιδευτική πορεία της κοινότητας Κάστρου της Θάσου. Είναι επίσης η εποχή κατά την ο- ποία ολοκληρώθηκαν οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που συνέβησαν στο Κάστρο, καθώς επίσης και ο χρόνος εφαρμογής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης των Υπουργών Παιδείας, Κ. Γόντικα και Γ. Παπανδρέου, της κυβέρνησης του Ελ. Βενιζέλου, που έμελλε να επηρεάσει τα σχολικά ζητήματα της εν λόγω Κοινότητας. Επειδή κατά τον Husen η εκπαίδευση δε συντελείται σε κοινωνικοοικονομικό κενό, επιδιώξαμε την κατανόηση, ανάλυση, και ερμηνεία της εκπαίδευσης στο Κάστρο κατά την προαναφερόμενη χρονική περίοδο, αναζητώντας στοιχεία τόσο στον εξωεκπαιδευτικό χώρο, δηλαδή σε μακροκοινωνικό επίπεδο, όσο και στον εσωεκπαιδευτικό (μικροκοινωνικό επίπεδο). 4 Πιστεύουμε ότι η καταλληλότερη μέθοδος ανάγνωσης και κατανόησης των ιστορικών τεκμηρίων που χρησιμοποιούνται στην εργασία μας είναι η διαλεκτική-ερμηνευτική. Μέσα από το τριμερές σχήμα «κατάσταση, κατανόηση, ερμηνεία» και τις επαναλήψεις αυτού του ερμηνευτικού κύκλου, με τη συνεχή αλληλεπίδραση και τη διαλεκτική σχέση «μέρους» και «όλου», θεωρούμε ότι οδηγούμαστε στη βαθύτερη κατανόηση των νοημάτων των κειμένων, στη συσχέτισή τους με το πνεύμα της εποχής, στη διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες έχουν γραφεί και στην αξιολόγηση των πληροφοριών που προσθέτουν στην εργασία μας 5. Η υλοποίηση μιας ιστορικής έρευνας στηρίζεται κυρίως στην «ανάλυση του υλικού τεκμηρίωσης» 6. Το υλικό αυτό μπορεί να είναι είτε 4. ΠΥΡΙΩΤΑΚΗ, Ι. Ε., ΠΑΠΑ ΑΚΗ, Ν., «Ερμηνευτική μέθοδος και έρευνα γύρω από την εκπαιδευτική πολιτική και μεταρρύθμιση», στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδας, (Ναύπακτος 1998), Ελληνική παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα. Πρακτικά, Αθήνα 1999, σ ΜΠΟΥΖΑΚΗ Σ., Εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, τομ. Α, Αθήνα 1994, σσ «Οι προσεγγίσεις στην ανάλυση περιεχομένου επιδιώκουν να εντοπίσουν, με προσεκτικό τρόπο, κατάλληλες κατηγορίες και μονάδες ανάλυσης, οι οποίες θα

22 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 21 πρωτογενείς πηγές, που δημιουργήθηκαν κατά το μελετώμενο χρονικό διάστημα ή δευτερογενείς πηγές που αφορούν αναλύσεις γεγονότων βασισμένες σε πρωτογενείς πηγές 7. Επειδή το μεγαλύτερο μέρος της ιστορικής-εκπαιδευτικής μας έρευνας είναι από τη φύση του «ποιοτικό», γι αυτό και η «κριτική και ποιοτική ανάλυση» του πρωτογενούς υλικού αποτέλεσε το κύριο μεθοδολογικό μας εργαλείο ακολουθώντας την εξής διαδικασία: συλλογή, ταξινόμηση, κατανόηση, σύνθεση, ερμηνεία και αξιολόγηση 8. Σε ορισμένα όμως σημεία χρησιμοποιήσαμε και την ποσοτική μεθοδολογία της «ανάλυσης περιεχομένου», η οποία πραγματοποιήθηκε με τα στατιστικά προγράμματα της Microsoft Excel. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε και παρουσιάστηκε η συμπεριφορά των τιμών στην εξέταση διαφόρων μεταβλητών ή των μεταξύ τους συνδυασμών (τάξη, μάθημα, διδακτικές ώρες, μαθητικός πληθυσμός, φύλο, επίδοση, διαγωγή) 9. Με βάση το σκοπό της εργασίας και τη μέθοδο που επιλέξαμε για να εργαστούμε, οδηγηθήκαμε σε δέκα βασικά ερωτήματα, τα οποία διαμόρφωσαν και τον σκελετό ανάπτυξης της εργασίας μας: 1. Ποια ήταν η πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση του ευρύτερου γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας, στην περίοδο των έ- ντονων εθνικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων και ποιοι θεσμικοί παράγοντες τη δημιούργησαν; Ποιες αλλαγές υπήρξαν μετά την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα; 2. Ποια ήταν η ιστορική πορεία της Θάσου κατά την ύστερη περίοαντικατοπτρίζουν τη φύση του αναλυμένου εγγράφου και το σκοπό της έρευνας». CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ Οι πρωτογενείς πηγές διακρίνονται σε «εκούσιες», που αφορούν εργασίες παλαιότερων ετών με σκοπό να ενημερωθούν οι μεταγενέστεροι ερευνητές και σε «ακούσιες» που περιλαμβάνουν έγγραφα από την καθημερινή πολιτική και εκπαιδευτική πρακτική από τα οποία συνάγονται χρήσιμες και αντικειμενικές πληροφορίες. Βλ. BELL J., Πως να συντάξετε μια επιστημονική εργασία. Οδηγός ερευνητικής μεθοδολογίας, Αθήνα 2007, σσ Πρβλ. ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης. Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και παραδείγματα από την ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, Θεσσαλονίκη 1991, σσ & BELL J., ο.π., σσ Πρβλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ. 276 & 281. Επίσης βλ. ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης, ο.π., σσ BELL J., ο.π., σσ Πρβλ. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ

23 22 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ δο της Τουρκοκρατίας και ποια πολιτική κατάσταση είχε διαμορφωθεί στο νησί; Τι άλλαξε μετά την απελευθέρωση του 1912; 3. Ποιο ήταν το κοινωνικοοικονομικό προφίλ της κοινότητας Κάστρου, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που εξετάζουμε και πώς αυτό επηρέασε την ανάπτυξη της εκπαίδευσης στον τόπο αυτό; 4. Ποια ήταν η κτιριακή υποδομή των σχολείων; 5. Ποια ήταν τα βασικότερα χαρακτηριστικά του μεγέθους και της σύνθεσης του μαθητικού πληθυσμού της Κοινότητας ως συνάρτηση της γενικότερης πολιτικής και οικονομικής κατάστασης που διαμορφώνονταν στο Κάστρο σε διαφορετικές χρονικές περιόδους; 6. Πώς επιλεγόταν και πώς λειτουργούσε το εκπαιδευτικό προσωπικό των σχολείων; 7. Ποια πρόσωπα και θεσμικοί παράγοντες διαμόρφωσαν την εκπαιδευτική πορεία της κοινότητας Κάστρου, κατά τη χρονική περίοδο και ποιος ο ιδιαίτερος ρόλος της τοπικής Εκκλησίας; 8. Ποια ήταν η οικονομική κατάσταση των σχολείων και πώς γινόταν η διαχείριση των σχολικών χρημάτων; 9. Πώς καλυπτόταν η ανάγκη για ευτεροβάθμια εκπαίδευση των μαθητών του Κάστρου και της Θάσου γενικότερα; 10. Πότε, πώς και για πόσο διάστημα λειτούργησε το δευτεροβάθμιο σχολείο της κοινότητας Κάστρου; 10 Η προσπάθειά μας ξεκίνησε με μια εκτενή βιβλιογραφική επισκόπηση, καθώς προσπαθήσαμε να συστηματοποιήσουμε τις υπάρχουσες αλλά διάσπαρτες πληροφορίες, ώστε να έχουμε μια πρώτη συνολική εικόνα του θέματος που θέλαμε να μελετήσουμε 11. Αρχικά, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δευτερογενείς πηγές από τις οποίες σταχυολογήσαμε όλες τις 10. Σύμφωνα με τον Borg «εάν ο μελετητής δεν στρέψει την προσοχή του στις πληροφορίες που σχετίζονται με συγκεκριμένα ερωτήματα ή που αφορούν συγκεκριμένες υποθέσεις, δεν έχει παρά μικρή πιθανότητα να αποσπάσει ένα σώμα δεδομένων από τα διαθέσιμα ντοκουμέντα, που να μπορούν να συντεθούν για να παράσχουν νέα γνώση ή νέα κατανόηση του μελετώμενου θέματος», στο CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σσ Πρβλ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας, τόμος 1ος, Αθήνα 1993, σσ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Ι., ο.π. σσ Πρβλ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Εισαγωγή στην τεχνική της επιστημονικής ιστορικής εργασίας, Θεσσαλονίκη 1993, σσ

24 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 23 πρωτογενείς τους πηγές. Σύμφωνα όμως με τους Hill και Kerber «κατά την πορεία διεξαγωγής της ιστορικής έρευνας, ο ερευνητής δε θα πρέπει ποτέ να είναι ικανοποιημένος με αντίγραφα ντοκουμέντων τα οποία μπορούν να αποκτηθούν στην πρωτότυπη μορφή» 12. Για το λόγο αυτό, προχωρήσαμε στην αναζήτηση των πηγών αυτών στην πρωτότυπη μορφή τους, ενώ παράλληλα αναζητήσαμε πρωτογενείς πηγές από ανέκδοτο αρχειακό υλικό 13. Η αναζήτησή τους έγινε σε δημόσια αρχεία (Υπουργείου Εξωτερικών, Ινστιτούτο Μελετών Χερσονήσου Αίμου, Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας, Ιστορικό Αρχείο Νεοελληνικών Σπουδών, Γενικά Αρχεία του Κράτους στην Καβάλα), σε μοναστηριακά αρχεία του Αγίου Όρους (Ξηροποτάμου, Καρακάλλου, Βατοπαιδίου και Κουτλουμουσίου), σε κοινοτικά αρχεία (Λιμεναρίων και Θεολόγου), σε αρχεία Συλλόγων (Πολιτιστικός Σύλλογος Λιμεναρίων «Κάστρο», Θασιακή Ένωση Καβάλας), σε δημοτικές και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες (εφημερίδες εποχής, ιστορικά εκπαιδευτικά περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων, πανεπιστημιακές εργασίες, σπάνιες εκδόσεις και μονογραφίες), σε εκκλησιαστικούς κώδικες από το αρχείο της Εκκλησίας των Λιμεναρίων και της Μητρόπολης Καβάλας, στα ιδιωτικά αρχεία απογόνων σημαντικών προσωπικοτήτων του νησιού (Αυγ. Αναστασιάδη, Κυπ. Γεωργιάδη, Βασ. Κρητικού, οικογένειας Σταμπουλή) καθώς και από το πλούσιο αρχείο του ιστορικού Κων/νου Χιόνη. Ο εντοπισμός και η διάσωση ανέκδοτου υλικού αποτέλεσε το κύριο μέλημά μας και θεωρήθηκε ως ιερό καθήκον στην προσπάθειά μας για τη διάσωση και καταγραφή της ιστορίας αυτού του τόπου. Ωστόσο κατά τη διάρκεια της έρευνας προέκυψαν δύο σημαντικά προβλήματα. Οι συνεχείς πόλεμοι, οι φυσικές καταστροφές και η απερισκεψία ορισμένων κατοίκων οδήγησαν στην εξαφάνιση πολύτιμων εγγράφων, που θα μπορούσαν να φωτίσουν πληρέστερα το θέμα μας. Ελλείψει αυτών των εγγράφων φροντίσαμε να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις διαθέσιμες πηγές, ώστε να καλυφθούν τα όποια ιστορικά κενά. Επίσης, η πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές ήταν εξαιρετικά δύσκολη, αφού αρχικά έπρεπε να εντοπιστούν οι κάτοικοι ή οι φορείς που τις κατείχαν και στη συνέχεια να πειστούν να τα θέσουν στη διάθεσή μας για μελέτη και δημοσίευση. Έτσι, γράψαμε την ιστορία των σχολείων του Κάστρου, 12. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Πηγές στην Ιστορία της Εκπαίδευσης, ο.π., σσ. 4-5.

25 24 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ όχι όπως θα θέλαμε, αλλά όπως οι διαθέσιμες πηγές μας επέτρεψαν. Ε- ξάλλου, η ανεπάρκεια των διαθέσιμων πηγών για την πλήρη αναδόμηση της ιστορικής και εκπαιδευτικής πραγματικότητας παλαιότερων εποχών είναι από τα κυριότερα προβλήματα των εργασιών αυτού του είδους 14. Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι διατηρήσαμε την ορθογραφία και τη στίξη στα κείμενα των πρωτογενών πηγών, που παρατίθενται είτε μέσα στην εργασία είτε στο παράρτημα, κρίνοντας ότι η ορθογραφική και συντακτική τους αλλοίωση θα οδηγούσε σε παραποίηση ιστορικών δεδομένων. Άλλωστε η αυτούσια παράθεση του αρχειακού υλικού, εκτός των άμεσων πληροφοριών που μας παρέχει, μπορεί να μας οδηγήσει σε γενικότερες εκτιμήσεις για το μορφωτικό επίπεδο των συντακτών, όπως και για το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Η εργασία χωρίστηκε σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο αποτελείται από τέσσερις ενότητες. Η πρώτη αρχίζει με την παρουσίαση της πολιτικής και εκπαιδευτικής κατάστασης στο χώρο της «Mείζονος Μακεδονίας» με σύντομη αναφορά στους παράγοντες που τη διαμόρφωσαν και στις σημαντικότερες ημερομηνίες, που αποτέλεσαν την απαρχή σημαντικών εξελίξεων. Η δεύτερη ενότητα αναφέρεται, με συντομία, στο ιδιαίτερο γεωγραφικό, οικονομικό, πολιτικό, δημογραφικό, και εκκλησιαστικό καθεστώς, που επικρατούσε στη Θάσο κατά τη διάρκεια του 19 ου και στις αρχές του 20 ου αιώνα και το οποίο διαμόρφωσε την εκπαιδευτική πραγματικότητα του νησιού. Στην τρίτη ενότητα διερευνώνται και καταγράφονται οι σημαντικότερες αλλαγές που συνέβησαν στη Μακεδονία και στη Θάσο ειδικότερα, από την απελευθέρωση του 1912 έως το Στην τελευταία ενότητα επιχειρείται σύντομη παρουσίαση της ιστορίας της κοινότητας Κάστρου, αρχής γενομένης από την ίδρυσή του κατά την Υστεροβυζαντινή περίοδο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δραματικές εξελίξεις που δρομολογήθηκαν με την έναρξη λειτουργίας της γερμανικής μεταλλευτικής εταιρείας του Fr. Speidel στα Λιμενάρια, καθώς και στο νέο κοινωνικό ιστό που διαμορφώθηκε στην Κοινότητα στις αρχές του 20 ου αιώνα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, που είναι χωρισμένο σε έξι θεματικές ενότητες, εξετάζεται ο τρόπος ίδρυσης και λειτουργίας των σχολείων της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο που εξετάζουμε. Αναλυτικότερα, γίνεται αναφορά στα σχολικά κτίρια που 14. CΟΗΕΝ L., MΑΝΙΟΝ L., MORRISON K, ο.π., σ. 271.

26 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 25 λειτούργησαν, στους μαθητές που φοίτησαν, στους δασκάλους που δίδαξαν, στα οικονομικά των σχολείων και στον τρόπο διαχείρισής τους από τη σχολική Εφορεία, καθώς και στη συμβολή σημαντικών προσωπικοτήτων του χωριού. Στο τρίτο κεφάλαιο, στην πρώτη ενότητα, παρουσιάζονται αρχικά οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την ανάπτυξη της ευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Θάσο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ενώ στη δεύτερη ενότητα γίνεται λόγος για το τριτάξιο Ημιγυμνάσιο της κοινότητας Κάστρου, που λειτούργησε κατά την περίοδο Εξετάζονται διάφοροι παράμετροι που σχετίζονται με αυτό, όπως οι μαθητές και οι δάσκαλοι, τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα, καθώς και ο τρόπος αξιολόγησης. Στο παράρτημα της εργασίας παρατίθεται σε θεματικές ενότητες το ανέκδοτο ιστορικό υλικό, στο οποίο στηρίχτηκε η επιστημονική τεκμηρίωση της παρούσας μελέτης. Η εργασία κλείνει με την αναλυτική παράθεση της βιβλιογραφίας που χρησιμοποιήθηκε. Καταγράφονται, ανά κατηγορία, όλες οι πηγές, από τις οποίες αντλήθηκε το ανέκδοτο και το δημοσιευμένο ιστορικό υλικό, που υποστήριξε την εργασία.

27

28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο γεωγραφικός χώρος της Μακεδονίας κατά τον 19 ο αιώνα υπήρξε το «μήλον της Έριδος» τόσο για τους βαλκανικούς λαούς, που ήθελαν να επεκτείνουν την επιρροή τους και τα σύνορά τους σ αυτόν το νευραλγικό χώρο όσο και των Μεγάλων υνάμεων της Ευρώπης, που θωρούσαν τη Μακεδονία ως γέφυρα προς την Ασία και την Αφρική 15. Όλοι τους με το πρόσχημα της προστασίας των Oρθόδοξων πληθυσμών είχαν αναπτύξει έναν έντονο ανταγωνισμό μεταξύ τους, προκειμένου να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα δυνατά εδαφικά ή οικονομικά οφέλη από την αναμενόμενη αποσύνθεση της καταρρέουσας Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Στην προσπάθειά τους αυτή δε δίστασαν να αλλοιώσουν την εθνική και θρησκευτική συνείδηση του πληθυσμού της Μακεδονίας, ακόμα και την ε- θνολογική του σύσταση 16. Για το λόγο αυτό, η ενίσχυση της εθνικής συνείδησης του ελληνισμού της Μακεδονίας μόνο δια μέσου της ανάπτυξης της εκπαίδευσης μπορούσε να επιτευχθεί 17. Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να δούμε εν συντομία όλα τα βασικά ιστορικά και πολιτικά γεγονότα που συνέβησαν στη Μακεδονία, στη Θάσο 15. ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ Χ. «Η διοικητική οργάνωση της Μακεδονίας μετά την απελευθέρωσή της» στο Ι ΙΟΥ, Θεσσαλονίκεια και Μακεδονικά ανάλεκτα, Θεσσαλονίκη 1999, σ Βουλγαρικά αντάρτικα σώματα είχαν αρχίσει την ένοπλη δράση τους από το 1870 και τρομοκρατούσαν τον ελληνικό πληθυσμό, ιδιαίτερα προς τα βόρεια σύνορα της Μακεδονίας. ΓΟΥΝΑΡΗ Β. «ημογραφικές εξελίξεις στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία» στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σ ΚΩΦΟΥ Ε., «Ζωή και δράση των υπόδουλων Ελλήνων Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σ. 378.

29 28 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ και στην κοινότητα Κάστρου ειδικότερα και τα οποία δρομολόγησαν τις εξελίξεις στην εκπαίδευση. Η χωρο-χρονική διασάφηση του ευρύτερου πλαισίου μέσα στο οποίο εντάσσεται η μελέτη μας και η συνολική εξέταση των γεγονότων που συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής κατάστασης της κοινότητας Κάστρου, απομακρύνει τον κίνδυνο της α- ποσπασματικότητας. Άλλωστε, η μελέτη ενός εκπαιδευτικού συστήματος αποκτά δυναμική, όταν αναλύεται με ερμηνευτικές μεθόδους που συνυφαίνουν τις εκπαιδευτικές αλλαγές με τις αλλαγές στην οικονομία, την κοινωνία και την πολιτική. 1. Η ύστερη περίοδος της Τουρκοκρατίας στη Μακεδονία. Πολιτική και εκπαιδευτική κατάσταση Η Μακεδονία, ως επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ήταν χωρισμένη σε δύο διοικητικές περιφέρειες. Η μια περιελάμβανε την Ανατολική και Κεντρική Μακεδονία με κέντρο τη Θεσσαλονίκη (βιλαέτι Θεσσαλονίκης) και η άλλη τη υτική Μακεδονία με κέντρο το Μοναστήρι (βιλαέτι Μοναστηρίου). Η επαρχία αυτή εκτεινόταν νότια έως τη συνοριακή γραμμή Αιγαίο - Καμβούνια - Χάσια - Πίνδος, στα βόρεια μέχρι τη νοητή γραμμή Νευροκόπι - Μελένικο - Αχρίδα, δυτικά έως τη συνοριακή γραμμή Πίνδος Πρέσπες Αχρίδα - ίβρα και ανατολικά μέχρι τα όρια της οροσειράς της Ροδόπης και του ποταμού Νέστου. Πρόκειται δηλαδή για τα σύνορα της «Μείζονος Μακεδονίας», που περιελάμβανε περιοχές και τμήματα των σημερινών κρατών της Βουλγαρίας (10%) και της Π.Γ..Μ. (39%) 18. Στη Μακεδονία κατοικούσαν πληθυσμοί διαφόρων εθνοτήτων (Τούρκοι, Έλληνες, Βούλγαροι, Εβραίοι, Σέρβοι, Ρουμάνοι, Αλβανοί) και θρησκειών (Μουσουλμάνοι, Ορθόδοξοι Χριστιανοί, Σχισματικοί Χριστιανοί, Ουνίτες, Ιουδαίοι). Η γεωγραφική κατανομή των υπόδουλων Ορθοδόξων της Μακεδονίας συγκροτούσε τρεις οριζόντιες ζώνες. Η νότια ζώνη, εκτεινόταν από τις ακτές της σημερινής Μακεδονίας και τη Θεσσαλία μέχρι την τεθλασμένη γραμμή που ορίζουν οι πόλεις Καστοριά Βέροια Λαγκαδάς Σέρρες ράμα. Εκεί υπερτερούσε ο ελληνόφωνος πληθυσμός με αισθητά λιγότερους τους σλαβόφωνους 19. Η βόρεια ζώνη, 18. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Κ., Ιστορία του Βόρειου Ελληνισμού. Μακεδονία, Θεσσαλονίκη:1990, σσ & ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Κ., (Επιμ) Η Άνω Μακεδονία, εκδ. Κεσόπουλος Θεσσα-

30 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 29 που άρχιζε από τα βόρεια σύνορα της «Μείζονος Μακεδονίας» και εκτεινόταν στο νότο έως τη νοητή γραμμή που σχηματίζουν οι λίμνες Αχρίδα και οϊράνη, είχε σλαβόφωνο και αλβανόφωνο πληθυσμό, με ιδιαίτερα μικρή την παρουσία του ελληνόφωνου στοιχείου. Η μεσαία ήταν μικτή ζώνη ελληνόφωνων, σλαβόφωνων και βλαχόφωνων πληθυσμών 20. Η πληθυσμιακή πυραμίδα (εθνολογική και θρησκευτική) της Μακεδονίας, είναι δύσκολο να οριστεί λόγω των αντικρουόμενων στατιστικών στοιχείων που παρουσίαζαν, για προπαγανδιστικούς λόγους, οι διάφορες εθνότητες και λόγω ανάμειξης θρησκευτικών και εθνολογικών κριτηρίων κατά τη διενέργεια των απογραφών 21. Με βάση την επίσημη απογραφή της οθωμανικής κυβέρνησης 22, που διενεργήθηκε μεταξύ των ετών 1881 και 1893, ο συνολικός πληθυσμός της Μακεδονίας ανερχόταν σε κατοίκους, εκ των οποίων οι Μουσουλμάνοι, Έλληνες και Βούλγαροι 23 (πίνακας 1) λονίκη 1998, σσ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Η Μακεδονία στο επίκεντρο εθνικών ανταγωνισμών ( ), στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σ Ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της Μακεδονίας, για παράδειγμα, αποτελούσε το 1/3 του συνολικού πληθυσμού και χαρακτηριζόταν από μεγάλη εθνική ανομοιογένεια, αφού περιελάμβανε παλαιά τουρκικά φύλλα, που είχαν εγκατασταθεί στη Μακεδονία, εποίκους από τη Μ. Ασία, βιαίως εξισλαμισθέντες Έλληνες, Σλάβους, Βλάχους και Εβραίους (Ντονμάδες) καθώς και Αλβανούς Μουσουλμάνους. ΚΩΦΟΥ Ε., «Ζωή και δράση των υπόδουλων Ελλήνων Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ Η απογραφή αυτή δεν μπορεί να δώσει σαφή εικόνα της εθνολογικής σύστασης του πληθυσμού της Μακεδονίας, αφού ως Έλληνες χαρακτηρίζονται οι Χριστιανοί που αποδέχονταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ως Βούλγαροι οι Χριστιανοί που αναγνώριζαν την σχισματική βουλγαρική Εξαρχία. Αλβανοί, Ρουμάνοι, Σέρβοι, Αρμένιοι και Εβραίοι, Αθίγγανοι και Ευρωπαίοι εντάσσονται κατά περίπτωση στις παραπάνω κατηγορίες. ΓΟΥΝΑΡΗ Β. ημογραφικές εξελίξεις στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία στο Ι. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΧΑΣΙΩΤΗ (επιμ.), Η νεώτερη και σύγχρονη Μακεδονία Ιστορία Οικονομία Κοινωνία Πολιτισμός, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1990, σσ Σε νεώτερη τουρκική απογραφή που διενεργήθηκε το έτος 1905, καταγράφηκαν Μουσουλμάνοι, Έλληνες, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, Σέρβοι, Χριστιανοί Αθίγγανοι, Εβραίοι και από διάφορες εθνότητες. ΑΝΩΝΥΜΟΥ, Μακεδονία. Εθνολογική στατιστική Βιλαετίων Θεσσαλονίκης Μοναστηρίου, Αθήνα 1912, σσ. ε & στ.

31 30 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Περιοχή Μουσουλμάνοι % Έλληνες % Βούλγαροι % Σύνολο Βιλαέτι Θεσ/νίκης % % % Βιλαέτι Μοναστηρίου % % % Σύνολο Μακεδονίας % % % Πίνακας 1. Ο θρησκευτικο-εθνολογικός πληθυσμός της Μακεδονίας κατά το έτος Πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην Οθωμανική αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα Στις αρχές του 19 ου αιώνα, η Οθωμανική αυτοκρατορία αρχίζει να κλονίζεται από τα οικονομικά προβλήματα, που προκάλεσαν οι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις και από τις αντιδράσεις των καταπιεζόμενων μη μουσουλμανικών πληθυσμών. Μετά από έντονες διπλωματικές πιέσεις των Μεγάλων υνάμεων, το έτος 1826, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β καταργεί το «σώμα των γενιτσάρων» και εγκαινιάζεται η περίοδος των μεταρρυθμίσεων (Τανζιμάτ), η οποία διήρκησε μέχρι το Πρόκειται για τις φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία με την προτροπή ιδιαίτερα της Αγγλίας, προκειμένου να εισαχθούν δυτικότροποι θεσμοί και να διευκολυνθεί η οικονομική διείσδυση των αναπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών 25. Στη συνέχεια, o Σουλτάνος Αβδούλ Μετζήτ εκδίδει το διάταγμα του Γιουλχανέ «Χάττ-ι-Σερίφ», το οποίο, εκτός των άλλων, έκανε λόγο για ισότητα των υπηκόων απέναντι στο νόμο ανεξάρτητα από το θρήσκευμά τους, παρείχε επιπλέον δικαιώματα σε όλους, αδιακρίτως, τους πολίτες της αυτοκρατορίας και παράλληλα προωθούσε φορολογικές μεταρρυθμίσεις ΒΕΡΕΜΗΣ Α., «Οι οθωμανικές μεταρρυθμίσεις Τανζιμάτ» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Κ., Κωνσταντινούπολη , η ακμή του ελληνισμού, Αθήνα 1994, σ ΜΠΕΤΣΑ Γ., Θεσμικές και λειτουργικές όψεις της εκπαίδευσης των ελληνορθοδόξων κοινοτήτων της οθωμανικής επικράτειας, Θεσσαλονίκη 2005, σσ Πρβλ ΜΠΟΝΙ Η Κ., (1996) Οι Ελληνικοί Φιλεκπαιδευτικοί Σύλλογοι ως φορείς εθνικής παιδείας και πολιτισμού στη διαφιλονικούμενη Μακεδονία ( ), Θεσσαλονίκη 1996, σ. 22.

32 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 31 Μετά το τέλος του Κριμαϊκού πολέμου και τη νικηφόρα έκβαση για την Τουρκία με τη βοήθεια των Μεγάλων υνάμεων, υπογράφεται στις 30 Μαρτίου 1856 η συνθήκη του Παρισιού, με την οποία η Τουρκία αναγνωρίζεται ως η μόνη υπεύθυνη για θέματα των μη μουσουλμάνων υπηκόων της 27. Το γεγονός αυτό υποχρέωσε το Σουλτάνο να ανανεώσει τις διακηρύξεις του προηγούμενου διατάγματος με ένα νέο διάταγμα το «Χάττ-ι- Χουμαγιούν» ( ), το οποίο παρείχε νέες εγγυήσεις για την ισότητα όλων των υπηκόων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας σε θέματα δικαιοσύνης και φορολογίας, ανεξαρτήτως φυλετικής ή θρησκευτικής διαφοράς, ενώ παράλληλα προέβλεπε ελεύθερη συμμετοχή στη δημόσια διοίκηση και την ανώτερη εκπαίδευση. Ιδιαίτερα για την εκπαίδευση, σε μέρη όπου ο πληθυσμός ανήκε αποκλειστικά σε ένα θρήσκευμα (όπως η περίπτωση της Θάσου), επέτρεπε την επισκευή ή ανέγερση νέων διδακτηρίων, αφού πρώτα υποβάλλονταν προς έγκριση τα οικοδομικά σχέδια από τους προεστούς των κοινοτήτων «άπαξ μόνον εις την Υψηλή Πύλιν», για την έκδοση της σχετικής άδειας 28. Επιπροσθέτως, η πρόσληψη του διδακτικού προσωπικού και ο τρόπος διδασκαλίας ήταν υπό την εποπτεία ενός διοικητικού οργάνου, του Μικτού Συμβουλίου ημοσίας Εκπαιδεύσεως, το οποίο διοριζόταν από την οθωμανική κυβέρνηση 29. Το έτος 1864 ψηφίζεται ο «νόμος περί βιλαετίων». Η Οθωμανική αυτοκρατορία χωρίζεται σε εκτεταμένες γεωγραφικές περιφέρειες, τα βιλαέτια (που αντικατέστησαν τον όρο πασαλίκια), με διοικητή το «βαλή». 27. Ο Κριμαϊκός πόλεμος άρχισε με τη διαμάχη Ορθοδόξων και Καθολικών για την κατοχή των Αγίων Τόπων και κηρύχτηκε όταν η Ρωσία κατέλαβε τις παραδουνάβιες ηγεμονίες με στόχο να αποτρέψει τις καταπιεστική συμπεριφορά του Σουλτάνου στους Χριστιανικούς πληθυσμούς της Αυτοκρατορίας. Το τέλος του πολέμου με τη συνθήκη των Παρισίων βρήκε ηττημένη τη Ρωσία (στο πλευρό της οποίας είχε ταχθεί και η Ελλάδα) και την Τουρκία να εξασφαλίζει την εδαφική της ακεραιότητα με την εγγύηση των Αγγλογάλλων και των Αυστριακών. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ Σ., «Ο Κριμαϊκός πόλεμος και ο Ελληνισμός» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ. 143 &166. Πρβλ ΜΠΟΝΙ Η Κ., ο.π., σ Υψηλόν Φερμάνιον απευθυνόμενον εις τον πρωθυποργόν, εκδοθέν περί των Μεταρρυθμίσεων και κεκοσμημένον άνωθεν δια του αυτοκρ. Χαττίου, (Χαττ-ι- Χουμαγιούν 1856), άρθρα Α, Β &., στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Οθωμανική ιοίκηση και η Εκπαίδευση του Γένους. Κείμενα-Πηγές: , Θεσσαλονίκη 1998, σσ Υψηλόν Φερμάνιον ο.π., άρθρο ΙΕ, στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., ο.π. σ. 74.

33 32 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ Αυτά υποδιαιρούνται σε σαντζάκια, με διοικητή το «μουτεσαρίφη» και καζάδες με διοικητή τον «καϊμακάμη». Στην κατώτερη βαθμίδα της διοικητικής διάρθρωσης βρίσκονταν οι ναχιέδες (δήμοι) με διοικητή το «μουδίρη» και οι κοινότητες με διοικητή το «μουχτάρη», οι οποίοι ήταν οι μόνοι που εκλέγονταν από το λαό. Στη διοίκηση μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι οι υπήκοοι του κράτους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Η Μακεδονία χωρίστηκε στα βιλαέτια Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου 30. Το βιλαέτι Θεσσαλονίκης περιλάμβανε τα σαντζάκια Θεσσαλονίκης, Σερρών και ράμας 31, ενώ το βιλαέτι Μοναστηρίου χωριζόταν στα σαντζάκια Μοναστηρίου, Κορυτσάς, ίβρας, Ελβασάν και Σερβίων 32. Οι μεταρρυθμιστικές ενέργειες ολοκληρώθηκαν με την ψήφιση του πρώτου συντάγματος το έτος 1876 και το οποίο ίσχυσε μέχρι το Σύμφωνα με το παραπάνω σύνταγμα η διασφάλιση των προνομίων ανατίθεται στο οθωμανικό Κοινοβούλιο, που εκλέγεται από το λαό. Τα άρθρα 15 και 16 αναφέρονται στην απρόσκοπτη εκπαίδευση των πολιτών σε σχολεία, υπό την επίβλεψη της Υψηλής Πύλης και χωρίς απαγορευτικές διατάξεις για τη θρησκευτική διδασκαλία των διαφόρων κοινοτήτων. Μάλιστα το άρθρο 114 όριζε πως «η πρωτοβάθμιος εκπαίδευσις είναι υποχρεωτική δια πάντας τους Οθωμανούς» 33. Η αντίστροφη πορεία αρχίζει το 1878, έτος κατάργησης του συντάγματος και υπογραφής της συνθήκης του Βερολίνου, με την οποία η Οθωμανική αυτοκρατορία τίθεται υπό καθεστώς οικονομικής επιτήρησης 30. Σε αντιπαράθεση με τη σημερινή διοικητική διαίρεση της Μακεδονίας το βιλαέτι Θεσσαλονίκης αντιστοιχούσε στην περιφέρεια Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, ενώ το βιλαέτι Μοναστηρίου στην περιφέρεια υτικής Μακεδονίας. Τα σαντζάκια αντιστοιχούν στις σημερινές νομαρχίες και οι καζάδες στις επαρχίες. Βέβαια οι περιοχές που περιελάμβαναν τα δύο βιλαέτια ήταν ευρύτερες από τις σημερινές, διότι αφορούσαν τα όρια της «Μείζονος Μακεδονίας». 31. Το σαντζάκι ράμας περιελάμβανε του καζάδες ράμας, Πραβίου (Ελευθερούπολης), Καβάλας, Σαρή Σαμπάν (Χρυσούπολης) και Θάσου. 32. ΠΟΥΛΙΟΥ Χ., «ιοικητική διαίρεσις της Μακεδονίας», Μακεδονικόν Ημερολόγιον Παμμακεδονικού Συλλόγου, 4 (1911), σσ Με τη διοικητική μεταβολή του 1877 καταργήθηκε το βιλαέτι Μοναστηρίου και μοιράστηκε στα βιλαέτια Θεσσαλονίκης και Κοσσόβου για να ανασυσταθεί λίγα χρόνια αργότερα, μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα. ΚΩΦΟΥ Ε., «Ο υπόδουλος Ελληνισμός από το 1833 ως το Μακεδονία» στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΓ, Αθήνα 1977, σσ Οθωμανικόν σύνταγμα, περί του δημοσίου δικαίου των Οθωμανών, (1876), άρθρο 114, στο ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., ο.π., σ. 87.

34 ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤO ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ ( ) 33 από τις Μεγάλες υνάμεις 34. Ο Αβδούλ Χαμίτ εκδίδει μια σειρά διαταγμάτων που εγκαινιάζουν μια εποχή πολιτικής παλινδρόμησης, που θα διαρκέσει 30 χρόνια (ως την επανάσταση των Νεότουρκων το έτος 1908) 35 και οδηγούν στην άσκηση αυταρχικής πολιτικής εις βάρος των υπόδουλων εθνοτήτων και την αναστολή των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των προηγουμένων ετών, δημιουργώντας έτσι το «προνομιακό ζήτημα». Ιδιαίτερα στον τομέα της Εκπαίδευσης, κατά την πρώτη φάση του προνομιακού ζητήματος ( ), ο Σουλτάνος προσπάθησε να αναιρέσει τον τρόπο διοίκησης και λειτουργίας του ελληνικού εκπαιδευτικού δικτύου ζητώντας την υποχρεωτική αποστολή αναλυτικών προγραμμάτων, διδακτικών εγχειριδίων και διδασκαλικών διπλωμάτων προς επικύρωση, ενώ, κατά τη δεύτερη φάση του προνομιακού ζητήματος ( ), προχώρησε σε ποινικές διώξεις και φυλακίσεις δασκάλων, που τους θεωρούσε προσηλυτιστικά όργανα του ελληνικού κράτους 36. Σε παρόμοιες επεμβάσεις είχε προχωρήσει η οθωμανική κυβέρνηση κατά την περίοδο , προκαλώντας τη τρίτη φάση του προνομιακού ζητήματος. Τελικά, και οι τρεις φάσεις έληξαν αισίως για τους Έλληνες με τις δυναμικές παρεμβάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου 37. Οι πολιτικές εξελίξεις και οι εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας οδήγησαν σε ραγδαίους μετασχηματισμούς των διοικητικών και ελεγκτικών μηχανισμών του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τον Αύγουστο του 1858, μετά από αίτημα της Υψηλής Πύλης, συγκαλείται στην Κωνσταντινούπολη η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση, προκειμένου να εκπονήσει νέους κανονισμούς για τη ρύθμιση εκκλησιαστικών, εκπαιδευτικών και εθνικών ζητημάτων των Ορθόδοξων 34. ΜΑΧΑΙΡΑ Ε. Σχολικά βιβλία στην εκπαίδευση των ελληνικών ορθόδοξων κοινοτήτων με βάση δημοσιευμένους καταλόγους της Πατριαρχικής Κεντρικής Εκπαιδευτικής Επιτροπής ( ), ανέκδοτη διδακτορική διατριβή στη Φιλοσοφική σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2003, σ Με την επανάσταση των Νεότουρκων στις 10 Ιουλίου 1908 καταργήθηκε το πολίτευμα της Απόλυτης Μοναρχίας και αντικαταστάθηκε με τη Συνταγματική Μοναρχία. 36. Α.Υ.Ε./Β Φακ. 1892, - Προξενεία εν Μακεδονία, αρ. 18, 07/02/1891, Επιστολή του ελληνικού Προξενείου Μοναστηρίου στον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, στο ΒΟΥΡΗ Σ., Πηγές για την ιστορία της Μακεδονίας, Πολιτική και Εκπαίδευση , Αθήνα 1994, σσ Πρβλ. ΜΠΕΤΣΑ Γ., ο.π. σσ ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο.π., σσ

35 34 ΓΕΩΡΓΙΟΣ. ΧΑΛΚΙΑΣ υπηκόων. Το Σεπτέμβριο του 1860 ψηφίζονται οι Γενικοί Κανονισμοί, οι οποίοι μαζί με το Θεμελιώδη Κανονισμό του 1902 αποτέλεσαν το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ελληνική εκπαίδευση μέχρι το Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των Γενικών Κανονισμών στην εκπαίδευση συγκροτείται το έτος 1873 η Πατριαρχική Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή (Π.Κ.Ε.Ε). Πρόκειται για μια εξαμελή επιτροπή τριών κληρικών και τριών λαϊκών, που αντιπροσώπευε τον Πατριάρχη σε θέματα που αφορούσαν την παιδεία. Κυριότερο μέλημά της ήταν ο έλεγχος της καταλληλότητας των σχολικών εγχειριδίων και της συμβατότητάς τους με την Ορθόδοξη πίστη, καθώς και η εφαρμογή ενιαίας διδακτικής μεθόδου στα σχολεία 39. Το 1894 η Π.Κ.Ε.Ε. στην προσπάθειά της να εφαρμόσει ομοιόμορφο εκπαιδευτικό σύστημα στα σχολεία της Αρχιεπισκοπής της Κωνσταντινούπολης, το οποίο αποτελούσε και το πρότυπο ανάπτυξης του εκπαιδευτικού συστήματος της σκλαβωμένης Μακεδονίας, εξέδωσε το αναλυτικό πρόγραμμα για το τετρατάξιο ημοτικό σχολείο. Για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος ήταν απαραίτητη η παρουσία δύο τουλάχιστον δασκάλων. Αν υπήρχε μόνον ένας δάσκαλος, τότε αυτός περιοριζόταν στα απολύτως «αναγκαία» μαθήματα, παραλείποντας την Ιχνογραφία, τη Φυσιογνωσία, την Πραγματογνωσία κ.α. ή περιόριζε το σχολείο σε τριτάξιο 40. Το έτος 1897 ορίστηκε το αναλυτικό πρόγραμμα των επτατάξιων Αστικών σχολών που απαιτούσε το διορισμό πέντε δασκάλων. Ω- στόσο σε περίπτωση που οι οικονομικοί πόροι των κοινοτήτων δεν επέτρεπαν την πρόσληψη πέντε δασκάλων, τότε λειτουργούσε εξατάξια Α- στική σχολή με τρεις δασκάλους ή και πεντατάξια με δύο δασκάλους ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ Χ., Οι κανονισμοί των Ορθόδοξων Ελληνικών Κοινοτήτων του Οθωμανικού κράτους και της ιασποράς, τομ. Α, Θεσσαλονίκη 1984, σσ & ΖΙΩΓΟΥ-ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Σ., Το Οικουμενικό Πατριαρχείο,ο.π., σσ , άρθρα 4, 16 & ΖΙΩΓΟΥ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ, Σ. «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο», ο.π., σ Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Αστικής σχολής Θεολόγου η οποία ελλείψει διδακτικού προσωπικού είχε λειτουργήσει το έτος με δύο δασκάλους. Η σχετική αναφορά υπάρχει στην εφημερίδα «Αγών» και έχει ως εξής: «Ο Θεολόγος έχει είδος αστικής σχολής μετά δύο διδασκάλων, εις ην φοιτώσι περί τους 150 μαθητάς και δημοτικόν σχολείον θηλέων μετά μαθητριών 50». ΑΝΩΝΥΜΟΥ, «Τα εν Θάσω», Αγών Αθηνών, Παρασκευή, /171, σ.1. Βλ. και ΖΙΩΓΟΥ

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Η ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΑΣΟΥ ΤΟ 1914 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ *** Δημητρίου Θεοχ. Κύρου *** Όπως είναι γνωστό, η Καβάλα και οι περιοχές που αποτελούν σήμερα τον ομώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΚΑΡΔΑΡΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τ.Θ.Σ. του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1962, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Βιογραφικό Ο Χρήστος Ηρ. Αντωνίου γεννήθηκε στη Ζούζουλη Καστοριάς. 1977: Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1982: Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Magister

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης ΠΑΝΤΕΙΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Έκθεσηεσωτερικήςαξιολόγησης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΚΑΙΕΦΑΡΜΟΓΕΣΣΤΗΝΚΟΙΝΩΝΙΚΗΠΟΛΙΤΙΚΗ, 2007 2009 ΛέκτοραςΜαρίαΣυμεωνάκη

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011 15.00-15.30 Εγγραφές 15.30-16.00 Χαιρετισμοί από τον Πρύτανη του Α.Π.Θ. Καθηγητή κο Γιάννη Μυλόπουλο από τον Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή κο Μιλτιάδη Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Πληροφορικής Σπουδές...... 4 Θέσεις Εργασίας για τους Αποφοίτους του Τμήματος Πληροφορικής....

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. ΛΑ ΙΑΣ

ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. ΛΑ ΙΑΣ ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. ΛΑ ΙΑΣ ISBN 978-960-02-3056-7, Σχήµα 17x24, Σελίδες 350, Τιµή: 25,00 (δεν συµπερ. 6,5% ΦΠΑ), Έκδοση Αθήνα, εκέµβριος 2014, Κωδικός στον Εύδοξο: 41986851

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ.E. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Γιάννης Καραγιαννάκης Copyright Γιάννης Καραγιαννάκης Eκδότης: Διερευνητική Μάθηση, Αθήνα 2012 Επιμέλεια: Γιάννης Καραγιαννάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ.

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Σαµπάνης, ²Π. Σαµπάνης, ³Π. Σταµάτης, ³Μ. Κόνσολας ¹ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών-Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Επισπεύδον τμήμα: Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Διαφάνειας 2013

Έκθεση Διαφάνειας 2013 Έκθεση Διαφάνειας 2013 1 Περιεχόμενα Πρόλογος 3 Δομή και Ιδιοκτησία 5 Ποιότητα 7 Ανταμοιβή εταίρων 9 Χρηματοοικονομική πληροφόρηση 10 Εταιρείες Δημοσίου Ενδιαφέροντος 11 2 Πρόλογος H KRESTON PRIME AUDIT

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΠΡΟΣ: Περ/κές

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 1. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 1-2 Περιοδικά φαινόμενα. 1-3 Απλή αρμονική ταλάντωση. 1-4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 10 / 9 / 2014 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ: 2011 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα