«ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟΛΜΗ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΛΕΧΘΟΥΝ ΟΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΜΒΡΥΩΝ Δεν φταίει η Τύχη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟΛΜΗ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΛΕΧΘΟΥΝ ΟΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΜΒΡΥΩΝ Δεν φταίει η Τύχη"

Transcript

1 «ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟΛΜΗ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΛΕΧΘΟΥΝ ΟΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΜΒΡΥΩΝ Δεν φταίει η Τύχη Xάρης Μαντούβαλος Ευρεία Εκλαϊκευμένη Ανασκόπηση των 2 από τους 5 πολύ Γνωστούς Ανοσολογικούς Παράγοντες που Συμβάλλουν στις Αποτυχίες Η αναμονή μιας νέας ζωής είναι ένα από τα ωραιότερα συναισθήματα του ζευγαριού και ιδιαίτερα της μητέρας, που τη φιλοξενεί. Όταν όμως αυτή αργεί, όλο και περισσότερα ζευγάρια, τα τελευταία χρόνια, ζητούν βοήθεια και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα προηγμένα Τεχνολογικά Προγράμματα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Τα προγράμματα αυτά περιλαμβάνουν την εξωσωματική γονιμοποίηση (οιασδήποτε μορφής και παραλλαγής) και την εμβρυομεταφορά στη μήτρα της υποψήφιας μητέρας (ΙVF-ΕΤ). Σε πολλές όμως περιπτώσεις, όταν η επιλογή της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής επανεξετάσθηκε προσεκτικότερα, αποδείχτηκε ότι ήταν ένα είδος «υπερθεραπείας» της υποτιθεμένης υπογονιμότητας και μία απόφαση βεβιασμένη και επηρεασμένη από το συρμό της εποχής. Τελικά, όποιος και αν ήταν ο πραγματικός ή φανταστικός λόγος που επιλέχτηκε η Εξωσωματική Γονιμοποίηση ως λύση της υπογονιμότητας ενός ζευγαριού, στην πορεία των προσπαθειών του, πολλά από αυτά τα ζευγάρια βιώνουν την αποτυχία. Διαπιστώνουν δηλαδή ότι, ενώ δημιουργούνται στο εργαστήριο φυσιολογικά έμβρυα (μετά την καλλιέργεια των γαμετών τους, με την ανάμειξη των σπερματοζωαρίων με τα ωάρια) όταν αυτά τα έμβρυα μεταφερθούν και εμφυτευτούν στη μήτρα της υποψήφιας μητέρας, είτε επιζούν παροδικά (επιτυγχάνεται μόνο χημική κύηση) είτε δεν επιζούν καθόλου και πεθαίνουν αμέσως μετά την εμφύτευση. Τέτοια απογοητευτικά γεγονότα, όπως τα παραπάνω, είναι πολύ συχνά στον γυναικείο πληθυσμό που υποβάλλεται στη δοκιμασία της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης (IVF) τελείως αβασάνιστα, απροβλημάτιστα και χωρίς να έχουν ελεγχθεί κατά βάθος τα αίτια της υπογονιμότητά τους και τα συνοδά προβλήματα. Το μόνο βέβαιο και πολλές φορές παρατηρημένο είναι ότι, όλες ή σχεδόν όλες οι υποψήφιες μητέρες που εντάσσονται σε πρόγραμμα IVF, εφαρμόζουν συλλήβδην και ανεξαιρέτως το ίδιο ή σχεδόν το ίδιο φαρμακευτικό «πρωτόκολλο». Εφαρμόζουν δηλαδή, ένα από τα επωνομαζόμενα «Μακρύ» ή «Βραχύ» ή «Τροποποιημένο» πρωτόκολλο. Αυτά τα «πρωτόκολλα» αποτελούνται αποκλειστικά από κάποιο φάρμακο ή συνδυασμό φαρμάκων ως διεγερτικό των ωοθηκών και έναν ανταγωνιστή ή ένα συναγωνιστή. Σε κάθε περίπτωση, όπως προαναφέραμε, δεν διερευνώνται κατά βάθος και σχολαστικά τα πιθανά και διαφορετικά επιμέρους προβλήματα που μπορεί να υποκρύπτει η κάθε μία υποψήφια μητέρα και όταν ακόμη αναφέρονται δύο ή τρεις ή και περισσότερες «ανεξήγητες», «ασχολίαστες» και «κατ' επανάληψη» αποτυχημένες εμβρυομεταφορές, στις οποίες έχουν υποβληθεί κατά το παρελθόν. Αποτέλεσμα αυτής της απαράδεκτης τακτικής και μεθόδευσης είναι ότι, το μαιευτικό ιστορικό πολλών γυναικών αυτής της κατηγορίας επιβαρύνεται ιδιαίτερα. Μετά δε από 3 ή 5 ή και 10 τέτοιες ανεξέλεγκτες, αποτυχημένες και επίμονες προσπάθειες IVF, δίνεται η αίσθηση, ότι οι γυναίκες αυτής της κατηγορίας αφήνονται αβοήθητες στην βούληση... της «θεάς τύχης». Όπως είναι γνωστό, από την Ανοσολογία των Μεταμοσχεύσεων, η κύηση θεωρείται ένα μοντέλο μεταμόσχευσης και το έμβρυο ένα ιδιόμορφο μόσχευμα. Κατά συνέπεια οι αποτυχημένες εμβρυομεταφορές (εμφύτευσης = μεταμόσχευσης, έμβρυο = ιδιόμορφο μόσχευμα) συνεπάγονται και ισάριθμο κατακερματισμό ξένων ιστών μέσα στη μήτρα της γυναίκας από τα έμβρυα που καταστρέφονται. Αυτό συμβαίνει όταν ο οργανισμός της μητέρας θεωρήσει το εμφύτευμα (συγκεκριμένα το πατρικό τμήμα του εμβρύου) ως ξένο προς αυτήν ιστό και τον καταστρέψει, με ότι το «αρνητικό» συνεπάγεται αυτό το φαινόμενο για την επόμενη προσπάθεια. Δηλαδή, τη δημιουργία αντισωμάτων εναντίον του πυρηνικού υλικού και των άλλων ξένων στοιχείων, για την υποψήφια μητέρα, που περιέχουν τα πατρικά κύτταρα που καταστρέφονται, όπως και την δημιουργία αντισωμάτων εναντίον της πατρικής προέλευσης συγκολλη- 239

2 τικών μορίων (φωσφολιπιδίων) που συγκρατούν μεταξύ τους τα κύτταρα του εμβρύου. Ο αντίλογος της «άλλης πλευράς», που φαίνεται να πιστεύει στη «θεά τύχη», είναι οι πανομοιότυπες και αδιακρίτως χορηγούμενες προκατασκευασμένες έντυπες φαρμακευτικές συνταγές και μιμητικές οδηγίες (?) που περιλαμβάνουν: Ασπιρίνη, Κορτιζόνη, Ηπαρίνη ή/και Πολυδύναμη γ-σφαιρίνη. Αυτά τα φάρμακα όταν χορηγούνται (μετά από έλεγχο) στόχο έχουν να εξουδετερώσουν τα προμνημονευόμενα αντισώματα ή να προλάβουν τις επιπλοκές που, η παρουσία τους, προκαλούν. Όμως, όλα αυτά τα φάρμακα (ή κατά το ορθότερο φαρμάκια) με τον ανεξέλεγκτο τρόπο που συνήθως χορηγούνται, χωρίς να έχει διαπιστωθεί κάποιος συγκεκριμένος λόγος, σε λανθασμένες δόσεις στην πλειονότητα τους και σε βλαβερές μορφές και τύπους δραστικής ουσίας, μετατρέπονται από ωφέλιμα σε επικίνδυνα και διαβλητά «βοηθήματα» για την υγιή υποψήφια μητέρα και για το έμβρυο που επιδιώκει να κυοφορήσει. Κορυφαίο δε «έγκλημα» σε όλη αυτήν την (αλόγιστη και τεκμηρίωτη) προσπάθεια να δοθεί «βοήθεια» -αλλά και φρούδες ελπίδες- ώστε να αντιμετωπισθεί η αιτία «φάντασμα» στην οποία αποδίδονται οι κατ' επανάληψη αποτυχημένες εμφυτεύσεις εμβρύων, είναι και τα προτεινόμενα «Εμβόλια». Κατά βάση τα «Εμβόλια» -που προτείνονται σωρηδόν και εκτελούνται επί δικαίων και αδίκων γυναικών - είναι ενδοδερμικά εμφυτεύματα ζώντων λεμφοκυττάρων που απομονώνονται από το αίμα του υποψήφιου πατέρα ή από τρίτο, κατάλληλα επιλεγμένο, άτομο. Γεγονός είναι ότι από την χορήγηση «Εμβολίων» με λεμφοκύτταρα θα ωφεληθούν μόνον εκείνες οι γυναίκες στις οποίες έχει εντοπισθεί και αναγνωρισθεί η απόλυτη ένδειξη τους, δηλαδή, η έλλειψη ή η ανεπάρκεια «δεσμευτικών παραγόντων» και με την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί «παλίνδρομη» κύηση, ήτοι αναπαραγωγική αποτυχία στο παρελθόν. Όμως, στην καθημερινή πρακτική, με την «ένδειξη» που έχει επιλεγεί να χορηγούνται στις γυναίκες τα «Εμβόλια» (δηλαδή, την έλλειψη Αντιπατρικών αντισωμάτων) χωρίς δόκιμο επιστημονικό και παθογνωμονικό κριτήριο ότι πράγματι τα έχουν ανάγκη, με την τεχνική που παρασκευάζονται και με τον τρόπο που εκτελούνται (από πρόσωπα που στην πλειονότητα τους έχουν βαθιά επιστημονική άγνοια του αντικειμένου) οι μόνες πιθανότητες που υπάρχουν είναι να επιφέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα από τον στόχο του εμπνευστού τους ή έστω να λειτουργήσουν, μαγικά, σαν «φυλακτά» για να φέρουν μόνο «τύχη» στην γυναίκα που υποβάλλεται σε μια ακόμη άστοχη και ανώφελη ταλαιπωρία, με πρόθεση να τελεσφορήσει η τρέχουσα ή έστω η επόμενη προσπάθεια εμβρυομεταφοράς από την «δυναμική» τους. Τέλος, οι γυναίκες που υποβάλλονται σε αμφιλεγόμενους «Εμβολιασμούς» είναι εν δυνάμει υποψήφιες να υποστούν πολλές παρενέργειες και ποικίλης μορφής επιπλοκές καθώς και να θέσουν σε μικρό ή μεγάλο κίνδυνο την μελλοντική τους καλή υγεία, όπως και να διακινδυνεύσουν την ακεραιότητα και ομοιόσταση του ανοσολογικού τους συστήματος. Το όλο δε θέμα των «Εμβολίων», έξω από την σοβαρή του πλευρά και τα προβλήματα που θα μπορούσε να δημιουργήσει, έχει και την κωμική του πλευρά. Κάποιοι - γνωστοί μας άγνωστοι - θιασώτες του κέρδους μόνον (αποδίδουν οικονομικά τα «Εμβόλια») τα αποκαλούν λανθασμένα και αυθαίρετα «Αντιπατρικά Εμβόλια». Αυτή η ορολογία («Αντιπατρικά Εμβόλια») είναι δική τους επινόηση. Έτσι λοιπόν, αν και λογοπλάστες της επιστήμης, ομολογούν συγχρόνως από μόνοι τους και πικρές αλήθειες. Δηλαδή, αφ' ενός το πόσο λίγο έχουν διατρίψει στο γνωστικό αντικείμενο της Ανοσολογίας της Αναπαραγωγής, ως επιστήμης και αφ' ετέρου φωτογραφίζουν το είδος της βλάβης που προκαλούν, με αυτή τους την αντίληψη, στις γυναίκες. Διότι, ως «Αντιπατρικά Εμβόλια», ετυμολογικά και αιτιολογικά, μπορούν να θεωρηθούν εκείνα τα «Εμβόλια» που επιτυγχάνουν την δημιουργία αντισωμάτων, εναντίον του πατέρα (αντι-πατρικά). Δηλαδή, αντισωμάτων που δρουν ενάντια στα πατρικά στοιχεία που συμβάλλουν στη δημιουργία του εμβρύου. Αυτό είναι βέβαιο ότι θα συμβεί, αν και είναι μη επιθυμητό, εάν δεν παρασκευασθούν ή δεν εκτελεστούν με την ορθή μεθοδολογία, με σεβασμό στους βασικούς κανόνες της επιστήμης και της τέχνης που αναφέρονται στη βιωσιμότητα των λεμφοκυττάρων και τέλος όταν δεν τηρηθούν ευλαβικά όλες οι λεπτομέρειες που απαιτούνται. Δυστυχώς όμως αυτό που συνήθως συμβαίνει στην πλειονότητα της ελληνικής αγοράς είναι να δημιουργούνται τέτοια ανεπιθύμητα Μητρικά (στην κυκλοφορία της γυναίκας) Αντιπατρικά (εναντίον του πατέρα) Κυτταροτοξικά Αντισώματα (με σκοπό να θανατώνουν τα προϊόντα που προέρχονται από τον πατέρα), ενώ ο στόχος και ο σκοπός των «Εμβολίων» έχουν ακριβώς την αντίθετη φιλοσοφία, δηλαδή, δημιουργία αντισωμάτων μη κυτταροτοξικών αλλά Προστατευτικών. Έτσι λοιπόν, αν και αυθαίρετη, «ορθή» φαίνεται να είναι στη πράξη η δοθείσα νεόπλαστη επωνυμία στα εμβόλια από λεμφοκύτταρα: «Αντι-πατρικά Εμβόλια», διότι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, εκφράζουν περιφραστικά το λάθος και το «έγκλημα» που συντελείται, από την λανθασμένη παρασκευή και εκτέλεση τους, που έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία αντι-πατρικών κυτταροτοξικών (εχθρικών για τα πατρικά μόρια) αντισωμάτων. Στην πραγματικότητα, τα «Εμβόλια με Λεμφοκύτταρα» (ΛΤ LIT=(L) με Λεμφοκύτταρα (Ι) Άνοσος (Τ) Θεραπεία) εφόσον παρασκευαστούν από εξειδικευμένο άτομο και εκτελεστούν από ειδικό γιατρό, σε περιστατικά μόνον που έχουν την απόλυτη παθογνωμονική ένδειξη, τότε, προκαλούν τη δημιουργία «προστατευτικών αντισωμάτων», που περιβάλλουν τα πατρικά μόρια του εμβρύου και τα προστατεύουν από τα κυτταροτοξικά κύτταρα, τα κυτταροτοξικά αντισώματα και τις κυτταροτοξικές αντιδράσεις που τα απειλούν. Σύμφωνα με άλλη δόκιμο επωνυμία, τα αντισώματα αυτά, καλούνται και «δεσμευτικοί παράγοντες», διότι μπλοκάρουν τις κυτταροτοξικές αντιδράσεις ενάντια στα 240

3 πατρικά μόρια του εμβρύου (Βlocking Factors). Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, εδώ και τρία χρόνια, έχει απαγορευθεί (για τους ίδιους λόγους) όχι μόνον η χρήση των «Εμβολίων» (LΙΤ) από μη ειδικούς Μαιευτήρες - Γυναικολόγους (που δεν έχουν επάρκεια στην Ανοσολογία) αλλά και η απλή υπόδειξη τους στα ζευγάρια. Είναι βέβαιο ότι, εάν ο εφευρέτης των LΙΤs καθηγητής Αlan Beer (1975) είχε πεθάνει - ευτυχώς που ζει - θα έτριζαν τα κόκαλα του, με τα όσα λανθασμένα γίνονται, όσα φοβερά λέγονται και όσα τραγικά ακούγονται γύρω από αυτήν την θεραπεία. Αυτές και μόνον οι λιγοστές αλήθειες που καταμαρτυρήθηκαν, δηλαδή η αυθαίρετη χορήγηση Ασπιρίνης (που από μόνη της δεν ωφελεί, έστω και στην επιτρεπόμενη δόση), Ηπαρίνης (της οποίας κάθε ένα από τα κυκλοφορούντα ιδιοσκευάσματα είναι - στη θεωρία και πράξη - και ένα διαφορετικό φάρμακο), Κορτιζόνης (με μεγάλο εύρος κινδύνων από κατηγορία σε κατηγορία, για το έμβρυο ή την γυναίκα) και η ανεξέλεγκτη χορήγηση «Εμβολίων», έχουν σαν αποτέλεσμα να απαξιώνεται και να δυσφημίζεται η ίδια η Ανοσολογία της Αναπαραγωγής, από τους αυτόκλητους, επικίνδυνους και αυτοεπονομαζόμενους «Ανοσιολόγους»... Στην πραγματικότητα η Ανοσολογία θεωρείται και είναι η Επιστήμη των Επιστημών και των Επιστημόνων. Ανήκει στις βασικές επιστήμες και έχει σαν γνωστικό της αντικείμενο την μελέτη των «μηχανισμών ομοιόστασης» με τους οποίους ο κάθε έμβιος οργανισμός επιτυγχάνει να επιβιώνει από τις εξωτερικές και εσωτερικές απειλές. Μεταξύ των πλέον γοητευτικών Υποειδικοτήτων της Ανοσολογίας, που συνδέονται άρρηκτα με την Ειδικότητα της Μαιευτικής- Γυναικολογίας είναι η Αναπαραγωγική Ανοσολογία. Η «Αναπαραγωγική Ανοσολογία», ως επιστήμη, έχει στόχο να διαγνώσει, να αιτιολογήσει, να ερμηνεύσει και να θεραπεύσει μαιευτικά και γυναικολογικά προβλήματα, που έχουν σχέση με την αναπαραγωγική λειτουργία και τα οποία η κλασσική ειδικότητα της Μαιευτικής-Γυναικολογίας, τα έχει εντάξει στο κεφάλαιο των «αγνώστου αιτιολογίας» θεμάτων. Τελικά, με βάση τους κανόνες συνεργασίας των δύο αυτών βιολογικών επιστημών (Ανοσολογία - Μαιευτική/Γυναικολογία) μπορούμε να θεωρήσουμε την «Αναπαραγωγική Ανοσολογία» ως την «αιχμή του δόρατος», στην οποία είναι κρυμμένο το «μυστικό», για το «μεγάλο θέμα» (Μagna Mater). Αυτό το «μυστικό» όταν το αποκαλύψουμε (με τον ορθό ανοσολογικό εργαστηριακό έλεγχο) θα βοηθήσει (μετά τη θεραπεία, των παθολογικών ευρημάτων, που θα ακολουθήσει) τα ζευγάρια που αναφέρουν στο ιστορικό τους «Επαναλαμβανόμενες Αποτυχίες εξελίξεως των Εμφυτευμένων Εμβρύων» τους, να επιτύχουν «Κλινικές Κυήσεις» και «Τοκετούς Φυσιολογικών Νεογνών». Η «Αναπαραγωγική Ανοσολογία» προαναγγέλλει λοιπόν το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι, -εφόσον χρησιμοποιηθεί σωστά σαν «εργαλείο» - θα εντοπίσει και στη συνέχεια θα θεραπεύσει το πραγματικό αίτιο της αποτυχίας των εμφυτεύσεων να εξελιχθούν σε κυήσεις, σε ποσοστό περίπου 85% των περιστατικών. Αυτό το «πραγματικό» και δήθεν «άγνωστο αίτιο» των αποτυχιών, κατ' ουσία, δεν είναι ούτε άγνωστο, ούτε άλυτο, απλά δεν διερευνήθηκε σε όλες του τις πτυχές και με όλα τα μέσα. Συμπερασματικά λοιπόν, με την βοήθεια της «Αναπαραγωγικής Ανοσολογίας», θα δοθεί η δυνατότητα και σε αυτήν την κατηγορία υπογονίμων ή στείρων ζευγαριών να πάρουν γρήγορα, με λίγες σε αριθμό προσπάθειες ΙVΤ-ΕΤ, ένα χαρούμενο παιδί στην αγκαλιά τους. Στα κλασσικά συγγράμματα Μαιευτικής - Γυναικολογίας ως αιτίες, των Επαναλαμβανόμενων (συστηματικών) Αποτυχημένων Εμβρυορεταφορών, αναφέρονται οι παρακάτω λόγοι: 1. Οι συγγενείς ή επίκτητες μορφολογικές ανωμαλίες της μήτρας (ήτοι διαφράγματα, μονόκερως μήτρα, δίκερως μήτρα, έντονα καρδιόσχημος μήτρα, παιδόμορφος μήτρα, πολύποδες, συμφύσεις κλπ). 2. Το μη υποδεκτικό ενδομήτριο (που αναφέρεται στο πάχος του ενδομητρίου συνολικά και ειδικότερα στη διαστρωμάτωση του σε 5 στιβάδες, στο βάθος αγγείωσης του ενδομητρίου, στις αυξημένες ή ελαττωμένες ροές των μητριαίων αγγείων και τις αντιστάσεις αυτών). 3. Χρωμοσωμικές ανωμαλίες του ζευγαριού (που άλλοτε τις γνωρίζει και άλλοτε όχι) ή των εμβρύων του (κληρονομικά μεταφερόμενες ή de nοvο, δηλαδή αυτόματα δημιουργούμενες, αμέσως μετά την γονιμοποίηση, από φυσιολογικούς χρωμοσωμικά γονείς). 4. Βακτηριακές ή ιογενείς λοιμώξεις, του ενδομητρίου, εν ενεργεία. 5. Ορμονικές διαταραχές που δεν υποστηρίζουν την περαιτέρω (μετά την εμβρυομεταφορά) εξέλιξη των εμβρύων σε κλινική εγκυμοσύνη. Τα πιο πάνω αίτια, αναγνωρίζονται και διαπιστώνονται, εύκολα ως υπαρκτή πραγματικότητα, σε ένα ποσοστό 60% των περιστατικών. Η θεραπευτική αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών -εφόσον εντοπισθεί, κάποια από τις παραπάνω αιτίες- πρέπει να επιδιώκεται να αποκατασταθεί έγκαιρα, εάν είναι δυνατό πριν από την 1ην προσπάθεια (εάν εντοπισθεί η ένοχος βλάβη ή διαταραχή πριν από τον 1ον γεννητικό κύκλο προσπάθειας) ή μετά την 1ην ή την 2α ή έστω την 3η αποτυχία εμβρυομεταφοράς. Άξια προσοχής είναι η παρατήρηση ότι, τις περισσότερες φορές, ζευγάρια αυτής της κατηγορίας (του 60%) συνεχίζουν να αποτυγχάνουν, παρά τον εντοπισμό κάποιου (ή κάποιων) από υποτιθέμενα υπεύθυνα αίτια (που αναφέρθηκαν παραπάνω)και την αποκατάσταση τους, δηλαδή την θεραπεία τους. 241

4 Το ενδιαφέρον αυτό ιατρικό θέμα (η πιο πάνω παρατήρηση) βρήκε τελικά και αυτό, αφ' ενός την αιτιολογία του (με τον εντοπισμό των παθογνωμονικών - των πραγματικών - και όχι των υποθετικών αιτίων) και αφ' ετέρου την λύση του (με τον καθορισμό των τρόπων αντιμετώπισης τους). Πρόσφατες ιατρικές μελέτες (ανοσολογικές και ανοσο-ιστοχυμικές) άνοιξαν την πόρτα σε νέους ορίζοντες και τοποθέτησαν τα αίτια των «αποτυχιών της εμφύτευσης» σε άλλη, σε νέα διάσταση. Αποδείχθηκε λοιπόν ότι, στα περισσότερα ζευγάρια που παρά την διόρθωση του (υποτιθέμενου) διαπιστωθέντος «ελαττώματος», που είχε ενοχοποιηθεί ως αιτία των επαναλαμβανόμενων αποτυχιών του (δηλαδή μέρος του 60%), όπως επίσης και στα ζευγάρια που ανήκαν στο υπόλοιπο 40% (των αγνώστου αιτιολογίας αποτυχιών) υπήρχε πράγματι ένα υπαρκτό υπεύθυνο - παθογνωμονικό αίτιο, αλλά άλλης αιτιολογίας (από τις προαναφερόμενες κλασσικές αιτίες), μη άμεσα ορατής, καθόλου λογικής, αλλά απολύτως γνωστικής που οφείλει ο γιατρός να το γνωρίζει θεωρητικά ότι υφίσταται, για να το διερευνήσει, αναγνωρίσει και εντοπίσει. Διαπιστώθηκε δηλαδή ότι, η υπεύθυνη αιτία των αποτυχημένων εμφυτεύσεων συνδέονταν με διαταραχές στην λειτουργία και την αντιδραστικότητα του Ανοσολογικού Συστήματος της υποψήφιας μητέρας έναντι του εμβρύου της, η οποία υποψήφια μητέρα κατά τα άλλα, ήταν απόλυτα υγιές άτομο χωρίς ποτέ να έχει αρρωστήσει (αλλά ούτε πιθανολογείται ότι θα αρρωστήσει στο μέλλον) από την αιτία που ευθύνεται για την αποτυχία της μητρότητας της. Όπως προαναφέραμε το Ανοσολογικό Σύστημα εποπτεύει και ελέγχει -εκτός των άλλων συστημάτων- και τις λεπτές λειτουργίες ισορροπίας και ομοιόστασης του αναπαραγωγικού και γεννητικού συστήματος. Συνέπεια αυτής της πρόδηλης σχέσης και αλληλεξάρτησης του Ανοσολογικού και Αναπαραγωγικού Συστήματος είναι και οι εμφανιζόμενες επιπτώσεις που παρατηρούμε (σε αυτά τα Συστήματα) ως αποτέλεσμα επιμέρους διαταραχών της λειτουργίας του καθενός από αυτά χωριστά. Αντιδράσεις του Τοπικού Ανοσολονικού Συστήματος της Μήτρας: Ένα απλό παράδειγμα για την πιο πάνω σχέση και αλληλεξάρτηση, είναι το εξής: μια διαταραχή της λειτουργίας του Ανοσολογικού Συστήματος που προκλήθηκε από κάποιο ανεξάρτητο αίτιο, που δεν έχει σχέση με την λειτουργία της Αναπαραγωγής, όπως είναι λ.χ. η παρουσία των ιών των κονδυλωμάτων στο τράχηλο της μήτρας, έχει σαν αποτέλεσμα διέγερση του Τοπικού Ανοσολογικού Συστήματος της μήτρας (για την προστασία της γυναίκας από τους ιούς) που εκδηλώνεται με την αύξηση του αριθμού των Φυσικών Κυτταροκτόνων Κυττάρων (ΝΚ -Natural Killers- κύτταρα/cd57) στο ενδομήτριο. Αυτός όμως ο αυξημένος επιπολασμός του ενδομητρίου από τα ΝΚ-κύτταρα CD57 έχει και την δυσμενή του επίπτωση στην Αναπαραγωγική λειτουργία του Γεννητικού Συστήματος (διότι συμβάλλει στην δημιουργία ενός «κακού» - μη υποδεκτικού ενδομητρίου). Κατά συνέπεια, αυτή η Εποπτεία του Γεννητικού Συσττήματος από το Ανοσολογικό Σύστημα (για να προστατευτεί η υγεία της γυναίκας από τους ιούς) έχει και την Αρνητική της Επίπτωση στην Αναπαραγωγική Λειτουργία. Το αυτό θα συμβεί και κατά την μόλυνση-λοίμωξη του γεννητικού σωλήνα μιας γυναίκας από χλαμύδια ή μυκοπλάσματα και άλλα βακτηρίδια ή ιούς. Ένα άλλο παράδειγμα, με περαιτέρω επέκταση της πιο πάνω σχέσης, είναι και το εξής: με βάση την παθοφυσιολογία των ΝΚ-κύτταρα και των κυτταροκινών τους, τα αυξημένα ΝΚ-κυτταρα/CD57 (λόγω της παρουσίας των ιών) ελευθερώνουν, στη συνέχεια, στο ενδομήτριο την επιβλαβή για την αναπαραγωγή κυτταροκίνη τους, τον ΤΝF, (tissue necrosis factor, παράγοντας νέκρωσης των ιστών) η οποία με την σειρά της αφ' ενός προκαλεί «τραυματισμό» και νέκρωση τυχών εμφυτευθέντων εμβρύων, αφ' ετέρου είναι δυνατόν να προκαλέσει και «τραυματισμό» του ενδομητρίου και την δημιουργία ενδομητρικών συμφύσεων (μετά την απορρόφηση ή την απόρριψη του νεκρού εμβρύου ή τέλος μετά τη μηχανική απομάκρυνση των υπολειμμάτων αυτού από τη μήτρα). Ενώ όλα αυτά λαμβάνουν χώρα, η γυναίκα ως οργανικό σύνολο είναι απόλυτα υγιής, σχεδόν ασυμπτωματική και ανυποψίαστη για ότι μπορεί να συνέβη, απολύτως «σιωπηλά» και «αθόρυβα», στο περιβάλλον της μήτρας της. Αντιδράσεις του Περιφερικού Ανοσολογικού Συστήματος (Άλλο παράδειγμα): Σε κανονικές συνθήκες (δηλαδή, σε συνθήκες ηρεμίας) του Ανοσολογικού και (φυσιολογικές) του Αναπαραγωγικού Συστήματος, η αλληλοεξαρτώμενη σχέση τους έναντι του εμβρύου, έχει διαπιστωθεί ότι λειτουργεί ως εξής: όταν μία γυναίκα, με Φυσιολογικό Αναπαραγωγικό Σύστημα και Μη Ενεργοποιημένο Περιφερικό Ανοσολονικό Σύστημα, υποβληθεί σε εμβρυομεταφορά στην μήτρα της, τότε αυτόματα το Ανοσολογικό της Σύστημα εισπράττει το αντίστοιχο μήνυμα: <σωστά:> και αναγνωρίζει ότι έχει εμφυτευτεί έμβρυο. Σε αυτή την περίπτωση «πομπός» του μηνύματος είναι το έμβρυο με ένα ειδικό αντιγόνο που φέρει στην επιφάνεια των κυττάρων του, το HLA-G του πατέρα (= ανοσο-γενετική πληροφορία που εντοπίζεται μόνο στον όρχη) και «δέκτης» του μηνύματος είναι ειδικά κύτταρα του Περιφερικού Ανοσολογικού Συστήματος της μητέρας. Ένα δε από αυτά τα ειδικά κύτταρα, είναι τα Β-κύτταρα CD19+/CD 5+ Όταν τα κύτταρα αυτά (τα Β-κύτταρα CD19+/CD5+) κυκλοφορούν στο αίμα σε φυσιολογικές ποσότητες, δεν δημιουργούνται και δεν κυκλοφορούν αντισώματα έναντι του μηνύματος που εκπέμπεται από το έμβρυο (δηλαδή έναντι των ορμονών της κύησης και των νευροδιαβιβαστών). Κατά συνέπεια υποστηρίζεται η κύηση και δεν ανακόπτεται η πληροφορία από αυτήν. Συγχρόνως, δίνεται και ο απαραίτητος χρόνος για να κινητοποιηθούν και άλλοι ευεργετικοί μηχανισμοί του Περιφερικού Ανοσολογικού Συστήματος που «προστατεύουν» το έμβρυο - μόσχευμα (εμφύτευμα). Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η αύξηση των «δεσμευτικών παραγόντων» (ή προστατευτικά αντισώματα) και η πτώση της 242

5 «φονικότητας» (ιδιότητα - όχι ποσοστό επί της %) των ΝΚ-κυττάρων (φυσικών κυτταροκτόνων κυττάρων - Natural Killers activated). Όλη αυτή η κινητοποίηση είναι ένα μέρος μόνο της φυσιολογικής ανταπόκρισης του Περιφερικού Ανοσολογικού Συστήματος στην αναγνώριση ενός φυσιολογικού (ανοσογενετικά και μοριακά) εμβρύου. Αντίθετα: 1. Εάν, για διάφορους λόγους, το «μήνυμα - σήμα», από το εμφυτευμένο έμβρυο παρερμηνευθεί από το Περιφερικό Ανοσολογικό Σύστημα της γυναίκας, τότε δεν κινητοποιούνται μηχανισμοί που το υποστηρίζουν να επιβιώσει. Δηλαδή, δεν δημιουργούνται οι «δεσμευτικοί παράγοντες» (ή «προστατευτικά» αντισώματα) που εξουδετερώνουν τα κυτταροτοξικά κύτταρα, τα κυτταροτοξικά αντισώματα (αντίσωμα εναντίον αντισώματος = αντί ιδιοτυπικά αντισώματα) και τις κυτταροτοξικές αντιδράσεις εναντίον του εμβρύου, οι οποίοι (δεσμευτικοί παράγοντες) λειτουργούν συγχρόνως και σαν αναπτυξιακά μόρια για το έμβρυο (δηλαδή, που το βοηθούν να μεγαλώσει). 2. Εάν τα κυκλοφορούντα Β-κύτταρα CD19+/CD5 (που «αναγνωρίζουν» το «μήνυμα-σήμα» του εμβρύου) είναι σε αυξημένο ποσοστό στον ορό του αίματος της υποψήφιας μητέρας τότε, δημιουργούνται και κυκλοφορούν στο αίμα της γυναίκας (εχθρικά για το έμβρυο) ειδικά αντισώματα εναντίον των «μηνυμάτων - σημάτων» (νευροδιαβιβαστών - >15%) ή και εναντίον των ορμονών της κύησης (>5%). Αυτό το καθεστώς δεν συμβάλλει καθόλου στην ορθή αναγνώριση του εμβρύου από μέρους του Ανοσολογικού Συστήματος και δεν βοηθάει την εξέλιξη του, από μέρους του Ενδοκρινολογικού Συστήματος. 3. Εάν η υποψήφια μητέρα έχει τροποποιημένη την Ανοσολογική Συμπεριφορά της απέναντι στο εμφυτευμένο έμβρυο, είτε γιατί το Περιφερικό Ανοσολογικό της Σύστημα έχει αυξημένη την «φονικότητα» των ΝΚ-κυττάρων του (CD56+/16), (λειτουργικό χαρακτηριστικό των κυττάρων, ανεξάρτητο του αριθμού τους) είτε γιατί το Τοπικό Ανοσολογικό Σύστημα έχει αυξημένο τον αριθμό των ΝΚ-κυττάρων του (CD57) στην μήτρα, τότε το εμφυτευμένο έμβρυο αντιμετωπίζεται σαν «ξένο σώμα» ή σαν «ξένο μόσχευμα» και δέχεται επίθεση, από το «Περιφερικό» και το «Τοπικό» Ανοσολογικό Σύστημα. Δηλαδή, κινητοποιούνται μηχανισμοί όχι για να υποβοηθήσουν την εξέλιξη του εμφυτευμένου εμβρύου, αλλά αντίθετα, για να μεθοδεύσουν τον θάνατο του, ακόμη και στις περιπτώσεις που τα ΝΚ-κύτταρα δεν είναι προετοιμασμένα να έρθουν αντιμέτωπα με κύτταρα εμβρύου (δηλαδή χωρίς προηγούμενη αναγνώριση του - λόγω προγενέστερης επαφής μαζί του). Όλη αυτή η κινητοποίηση του Ανοσολογικού Συστήματος εναντίον του «εμφυτεύματος εμβρύου» μετά την εμβρυομεταφορά είναι ένα μόνο μέρος της «αρνητικής απόκρισης» του. Σε αυτή την περίπτωση το σύστημα δεν λειτούργησε κατάλληλα, ήταν ενεργοποιημένο και δεν είχε τις (θετικές) προϋποθέσεις να «δει» το εμφύτευμα σαν έμβρυο. Βεβαίως, υπάρχει και η αντίθετη κινητοποίηση του Ανοσολογικού Συστήματος, που αποκαλείται «θετική ανταπόκριση» και η οποία προστατεύει «το εμφύτευμα έμβρυο». Μετά τα όσα, προκαταρκτικά, αναγράφηκαν για το ρόλο του Ανοσολογικού Συστήματος και την συνεργασία του με τις Αναπαραγωγικές Λειτουργίες, θα ολοκληρώσω την παρούσα ανασκόπηση εστιάζοντας το ενδιαφέρον στην περιγραφή και ανάπτυξη των παραγόντων που ενοχοποιούνται - από την πλευρά της Ανοσολογίας- ως αιτίες που συμβάλλουν στην αποτυχία της περαιτέρω εξέλιξης του εμφυτεύματος σε κλινική κύηση, ενός φυσιολογικού εμβρύου, το οποίον δημιουργήθηκε με την μέθοδο της ΙVF και μεταφέρθηκε και εμφυτεύτηκε (ΕΤ) σε μία καθ όλα φυσιολογική μήτρα. Τα Ανοσολογικά αίτια της αποτυχίας μιας εμβρυομεταφοράς (ΕΤ) διαχωρίζονται σε 5 μεγάλες κατηγορίες (όπως 5 είναι και τα αίτια που αναφέρονται στην κλασσική Μαιευτική - Γυναικολογία). Στη παρούσα ανασκόπηση, θα αναφερθώ σε όλες τις κατηγορίες, αλλά θα αναπτύξω λεπτομερέστερα, πάντα απλοϊκά, τις δύο πρώτες. Σε μελλοντικές ανασκοπήσεις θα αναλυθούν και οι άλλες κατηγορίες (δηλαδή, οι απομείναντες 3 ανοσολογικοί λόγοι) για την ενημέρωση των αναγνωστριών και αναγνωστών του Σωματείου Υποστήριξης Γονιμότητας, Μagna Mater. 1. Η δημιουργία και ο εντοπισμός φυσικών κυτταροκτόνων κυττάρων, υποπληθυσμού ΝΚ-κυττάρων/CD57: λαμβάνει χώρα σε μεγάλο ποσοστό και κατά σωρούς, στο χόριο και τους αδένες του ενδομητρίου. Φυσιολογικά αυτός ο υποπληθυσμός των ΝΚ-κυττάρων δεν απαντάται στο ενδομήτριο ή απαντάται σε πολύ μικρό ποσοστό και είναι διάσπαρτα κατανεμημένος. 2. Ενερνοποίηση της ειδικής λειτουργίας των φυσικών κυτταροκτόνων κυττάρων, υποπληθυσμού ΝΚ-κυττάρων/ CD56/16 : δηλαδή, αύξηση της εξειδικευμένης και προσανατολισμένης φονικότητας αυτών των κυττάρων έναντι των εμβρυϊκών στοιχείων. Αυτά τα κύτταρα ανευρίσκονται στο κυκλοφορικό σύστημα της γυναίκας και εκ κατασκευής έχουν επιπλέον την ιδιότητα και την δυνατότητα να μεταναστεύουν και να εγκαθίστανται στο ενδομήτριο. Φυσιολογικά, τα κύτταρα αυτά του Ανοσολογικού Συστήματος που κυκλοφορούν, στο σώμα της με το αίμα, είναι σε καταστολή και δεν διαθέτουν «ενεργή φονικότητα» έναντι των εμβρυϊκών στοιχείων (non active). Ο απόλυτος αριθμός αυτών των ΝΚ-κυττάρων (CD56/16-) δεν σημαίνει κάτι το ιδιαίτερο και δεν αποτελεί αξιόλογο και ενδιαφέροντα δείκτη, από μόνος του, για την επιτυχία της αναπαραγωγικής διαδικασίας. Σε ειδικές μόνον περιπτώσεις αποτυχιών της εμφύτευσης, ο απόλυτος αριθμός των ΝΚ-κυττάρων CD56/16 έχει κάποια δευτερεύουσα σημασία, όταν αξιολογείται σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους. 243

6 3. Τα αλληλλόμορφα γονίδια (επιμέρους γενετικές πληροφορίες) του DΝΑ των γονέων (σπερματοζωαρίου- ωαρίου) των δύο υποψηφίων γονέων: σε κάποιες αρχικές φάσεις της διαδικασίας της γονιμοποίησης, διαχωρίζονται και επανασυντίθεται, δημιουργώντας κάθε φορά 4 νέες αυτοτελείς και διαφορετικές (από τους γονείς και μεταξύ τους) βιολογικές οντότητες (έμβρυα). Έχει διαπιστωθεί, λοιπόν ότι, μερικοί γενετικοί συνδυασμοί των εμβρύων, δεν είναι βιώσιμοι. Οι συνδυασμοί αυτοί φέρουν συγκεκριμένα αλληλλόμορφα γονίδια της DQ-α περιοχής του ΗLΑ συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι, τα έμβρυα αυτά (ορισμένων συνδυασμών αλληλίων) δεν εξελίσσονται και δεν δημιουργούν κλινικές κυήσεις. Αυτοί οι νέοι «μεταλλαξιογόνοι θνησιγενείς» συνδυασμοί αλληλόμορφων που εδράζονται σε ορισμένη περιοχή του συστήματος που τους ελέγχει (DQ-α του ΗLΑ) ανιχνεύονται με σύγχρονες μοριακές τεχνικές, μετά από εξέταση δείγματος αίματος των υποψηφίων γονέων. Στους ασχολούμενους με το αντικείμενο της Αναπαραγωγικής Ανοσολογίας, οι «μεταλλαξιογόνοι θνησιγενείς» συνδυασμοί αλληλόμορφων -άρα και τα «θνησιγενή έμβρυα»- είναι απόλυτα γνωστοί και αντιμετωπίσημοι με διάφορες προτάσεις. Οι αναφερόμενοι δε ως θνησιγενείς συνδυασμοί είναι, άρρην 4.1 / θήλυς 4.1 και ένας άλλος συνδιασμός για τους οποίους πιο αναλυτικά και εκλαϊκευμένα, θα αναφερθώ σε επόμενη ανασκόπηση. 4. Η αδυναμία επαγωγής, από το Ανοσολογικό Σύστημα της γυναίκας, ειδικών «προστατευτικών» αντισωμάτων ή «δεσμευτικών» παραγόντων. Αυτή η ανεπάρκεια του Ανοσολογικού Συστήματος, αποτελεί μια από τις πλέον βασικές αιτίες που αποτυγχάνει η εξέλιξη των καθ όλα φυσιολογικών εμφυτευμένων εμβρύων. Η δημιουργία τέτοιων «προστατευτικών» αντισωμάτων (όχι των αντιπατρικών κυτταροτοξικών) είναι το αποτέλεσμα του ότι αναγνωρίζονται ορθά, τα μεταφερόμενα και εμφυτευμένα έμβρυα, από την πλευρά του Ανοσολογικού Συστήματος της γυναίκας. Επιπλέον αυτά τα αντισώματα «καμουφλάρουν» τα έμβρυα για να τα προστατεύσουν από τα θανατηφόρα «αντιπατρικά κυτταροτοξικά» αντισώματα και τέλος προωθούν την περαιτέρω εξέλιξη των εμφυτευμένων εμβρύων, καθόσον αποτελούν συγχρόνως και αναπτυξιακά μόρια. 5. Η παρουσία στο αίμα αντισωμάτων είτε προϋπαρχόντων της ευβρυομεταφοράς είτε δημιουργούμενα με την αναγνώριση του εμβρυου αμέσως μετά την εμφύτευση που προκαλούν: θρόμβωση στο σημείο της εμφύτευσης ή αποδιοργάνωση της συνοχής των κυττάρων που, συνθέτουν την νεοσχηματισθείσα τροφοβλάστη ή φλεγμονή ή απορρόφηση ή νέκρωση και κυτταρόλυση των εμβρύων ή και όλα μαζί. Σε φυσιολογικές συνθήκες στο ενδομήτριο μιας γυναίκας, μεταξύ 11ης και 13ης ημέρας κάθε γεννητικού της κύκλου, είναι παρόντα τα εξής κυτταρικά στοιχεία: 1ον Μακροφάγα κύτταρα. 2ον Ιστιοκύτταρα. 3ον Μη ενεργά (ανενεργά) ΝΚ-κύτταρα (τύπου CD bright 56/16). Τα κύτταρα αυτά είναι φαινοτυπικά οι υποπληθυσμοί των ΝΚ-κυττάρων CD56/16 του περιφερικού αίματος που μεταναστεύουν από τα αιμοφόρα αγγεία και εντοπίζονται στο φθαρτό της μήτρας (μετασχηματισμένο ενδομήτριο για να δεχθεί το έμβρυο) την ώρα του «παραθύρου της εμφύτευσης». 4ον Τα ΝΚ-κύτταρα/CD57, που εμφανίζονται περίπου από την 26η ημέρα του γεννητικού κύκλου. Τα κύτταρα αυτά σε συνθήκες ηρεμίας του Τοπικού Ανοσολογικού Συστήματος της μήτρας ανευρίσκονται σε χαμηλές συγκεντρώσεις, είναι διάσπαρτα κατανεμημένα, όχι κατά σωρούς και δεν διηθούν το στρώμα ή τους αδένες του ενδομητρίου. Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις «ηρεμίας» τα ΝΚ-κύτταρα/CD57 δεν διαθέτουν εμβρυοτοξικές ή εμβρυοφονικές ιδιότητες, αλλά αντίθετα, σε περίπτωση του θα ακολουθήσει κύηση, στόχο έχουν να ελέγχουν την υπέρμετρη διείσδυση του φθαρτού (πλακούντα) στο τοίχωμα της μήτρας. Εκτός από αυτή την ειδική λειτουργία τους αυτά τα γηγενή κύτταρα του ενδομητρίου (ΝΚ-κύτταρα/CD57) μαζί με το «μεταναστευτικό» υποπληθυσμό (ΝΚ-κύτταρα/CD 56+/16) από το αίμα (τα ΝΚ-κύτταρα CD 56 bright/16) ελέγχουν και τις τοπικές λοιμώξεις. Επιπλέον, μπορούν να εκκρίνουν αφενός ΤΗ2 κυτταροκίνες (χημικές ουσίες που ελευθερώνουν τα κύτταρα) όπως, ΙL-4, ΙL-6 και ΙL-10 και αφετέρου ΤΗ3 κυτταροκίνες όπως, ΤGF-β, που συμβάλλουν στην σωστή ανάπτυξη της τροφοβλάστης. (Ο συμβολισμός ΤΗ2 και ΤΗ3, χαρακτηρίζει ιδιότητες των κυττάρων ή των κυτταροκινών που έχουν θετική επίδραση στην εμφύτευση, ενώ ο ΤΗ1 αρνητική). Αντίθετα όμως, όταν τα «γηγενή» ΝΚ-κύτταρα του ενδομητρίου (ΝΚ-κύτταρα/CD57) βρίσκονται σε μεγάλη συγκέντρωση στον φθαρτό ή όταν τα «μεταναστευτικά» ΝΚ-κύτταρα του Περιφερικού Ανοσολογικού Συστήματος (ΝΚ-κύτταρα CD56+/16) είναι ενεργοποιημένα επιφέρουν καταστροφικό αποτέλεσμα, που είναι ο άμεσος θάνατος των κυττάρων της τροφοβλάστης (εμβρύου και νεοσχηματισθέντος πλακούντα). Αυτό συμβαίνει χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως (τα ΝΚ-κύτταρα) να μπουν στη διαδικασία αναγνώρισης του στόχου - εμβρύου από τυχόν επαφή μαζί του σε προγενέστερο χρόνο, γεγονός που συνήθως συμβαίνει με τα άλλα κύτταρα του ανοσολογικού συστήματος που ασκούν και αυτά κυτταροτοξική ή εμβρυοτοξική δράση. Συμπτώματα από την εμφύτευση: - Όταν τα ΝΚ-κύτταρα CD 56+/16 (που μεταναστεύουν από το περιφερικό αίμα στο ενδομήτριο) είναι ενεργοποιημένα, για λόγους που θα αναφερθώ στην συνέχεια, τότε ελευθερώνουν μία ουσία (κυτταροκίνη τύπου ΤΗ1) που είναι 244

7 θανατηφόρος για το εμφυτευμένο έμβρυο. Η ουσία αυτή καλείται «Παράγοντας Νέκρωσης των Ιστών» (ΤΝF). - Την ίδια εχθρική συμπεριφορά εισπράττει το έμβρυο εάν ο αριθμός των γηγενών ΝΚ-κύτταρα/CD57 του ενδομητρίου είναι πληθυσμιακά αυξημένος. Τότε και η ποσότητα της παραγόμενης, εχθρικής για το έμβρυο, ουσίας (ΤΝF -κυτταροκίνη τύπου ΤΗ1) είναι δραματικά αυξημένη. Αποτέλεσμα, άλλος ένας υπαρκτός λόγος «τραυματισμού» και θανάτου του νεοεφυτέυθέντος εμβρύου και της νεοσχηματισθείσης τροφοβλάστης. - Όπως αναφέρθηκε, το ενδομήτριο κατακλύζεται (κατά την περίοδο, του γεννητικού κύκλου, που πραγματοποιείται η εμφύτευση) και από άλλα δύο είδη κυττάρων, τα Ιστιοκύτταρα και τα Μακροφάγα. Και αυτά τα κύτταρα μπορούν να ενεργοποιηθούν για κάποιους λόγους. Τα ενεργοποιημένα, πλέον, Ιστιοκύτταρα εκκρίνουν επίσης την εχθρική για το έμβρυο ουσία ΤΝF, η οποία αθροιστικά με προϋπάρχοντα ΤΝF (που έχει απελευθερωθεί από άλλα κύτταρα) ή μόνον ο εκλυόμενος ΤΝF από τα Ιστιοκύτταρα, συμβάλλει στον θάνατο του εμβρύου. - Σε ότι αφορά τα Μακροφάγα κύτταρα του ενδομητρίου, όταν αυτά ενεργοποιηθούν, εκκρίνουν δύο διαφορετικές ουσίες (κυτταροκίνες - τύπου ΤΗ1) εχθρικές και αυτές για το έμβρυο. Η μία είναι ο ήδη γνωστός μας παράγοντας νέκρωσης των Ιστών (ΤΝF) και η άλλη εχθρική κυτταροκίνη ονομάζεται Ιντερλευκίνη-1 (ΙL-1). Η ουσία αυτή είναι εξαιρετικά θανατηφόρος για το έμβρυο, ιδίως για τις πρώτες ώρες και ημέρες της ζωής του. Οι γυναίκες λοιπόν, που έχουν ελευθερώσει (για κάποιους λόγους που θα αναφερθούμε) στο ενδομήτριο τους τις εχθρικές, για το προς εμφύτευση έμβρυο, κυτταροκίνες (ΤΝF και 1L-1), αναφέρουν στην πλειονότητα τους ότι, μετά την εμβρυομεταφορά εμφανίζουν κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα : 1) Κακουχία ή συμπτώματα γρίπης. 2) Οξύ άλγος ή συσπάσεις στη μήτρα (κράμπες). 3) Αιμωδίες κάτω άκρων και δέρματος. 4) Τρόμο. 5) Δυσμηνόρροια, όταν έλθει η έμμηνος ρύση της αποτυχίας. 6) Περιοδικά άλγη. 7) Δερματικά εξανθήματα, τα αλλεργικά άτομα. Το σύνολο ή μέρος των παραπάνω συμπτωμάτων, που μπορεί να εμφανίζει μια γυναίκα, είναι προμήνυμα αποτυχίας της Ε.Τ. και συνιστούν την κλινική εικόνα της εμβρυοτοξικότητας ή εμβρυοφονικότητας που πιθανότατα επικρατεί στο ενδομήτριο της, από τα ενεργοποιημένα ΝΚ-κύτταρα CD 56 bright/1- ή/και τον μεγάλο αριθμό των ΝΚ-κύτταρα CD57. Παράγοντες που επηρεάζουν την ΝΚ δραστηριότητα: 1) Η ενδομητρίωση. Τα Μακροφάγα κύτταρα που είναι εγκλωβισμένα στις εστίες της ενδομητρίωσης, «ζητούν βοήθεια» από τα ΝΚ-κύτταρα για να επιτελέσουν το «καταστροφικό» τους έργο και τα ΝΚ-κύτταρα ανταποκρίνονται με την ενεργοποίηση τους. 2) Διάφορες μονοπυρηνώσεις όπως: Λοιμώδης Μονοπυρήνωσις (ΕΒV), Μεγαλοκυτταροϊός (CΜV), Ιός Απλού Ερπη (ΗSV) και η Τοξοπλάσμωση. Όλοι οι παραπάνω λοιμογόνοι παράγοντες προκαλούν μετανάστευση ΝΚ-κυττάρων στους γεννητικούς ιστούς και σε δεύτερο χρόνο, τα ΝΚ-κύτταρα, ενεργοποιούνται και παραμένουν ενεργά για πολύ χρονικό διάστημα παρά την αντιμετώπιση ή αποδρομή της μόλυνσης - λοίμωξης. 3) Οι ιοί των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (ΗΡV) και τα Μυκοπλάσματα. Προκαλούν συγκέντρωση όλων των υποπληθυσμών των ΝΚ- κυττάρων στους γεννητικούς ιστούς. Το εκπληκτικό με τους ιούς ΗΡV είναι ότι, είναι φορείς πεπτιδίων που διεγείρουν (χωρίς άλλη ενδιάμεση διαδικασία) τον δείκτη CD69 των ΝΚ-κυττάρων. Ο δείκτης CD69 είναι ένας υποδοχέας στην επιφάνεια των κυττάρων αυτών, ο οποίος όταν εκφρασθεί σε ένα κύτταρο, σηματοδοτεί και το «ΟΝ», δηλαδή την έναρξη της κυτταροτοξικότητας που σημαίνει ότι, το κύτταρο έχει «ενεργοποιηθεί». Το «ΟFF» της κυτταροτοξικότητας είναι ένας άλλος υποδοχέας στην επιφάνεια των κυττάρων αυτών, που καλείται δείκτης CD94. Το κύτταρο που φέρει τον δείκτη CD94 είναι «απενεργοποιημένο». Το «ΟΝ» και το «ΟFF», έχουν κορυφαία πρακτική σημασία. Όταν ένα «φονικό» κύτταρο (ΝΚ-κύτταρο) που φέρει και τους δύο υποδοχείς (επιφανειακούς δείκτες ήτοι, τον CD69 που είναι το «ΟΝ» της φονικότητας και τον CD94 που είναι το «ΟFF» της φονικότητας) προσκολληθεί σε έναν ιστό που τον έχει βάλει σαν «στόχο» να τον καταστρέψει π.χ. το έμβρυο, τότε χάνεται ο υποδοχέας CD94 που είναι το ΟFF της φονικότητας του ΝΚ-κυττάρου και παραμένει το ΝΚ-κύτταρο μόνον με τον υποδοχέα CD69, που είναι το «ΟΝ» της φονικότητας (ενεργοποίηση του ΝΚ κυττάρου). Από την στιγμή δε που ένα φονικό κύτταρο είναι ήδη ενεργοποιημένο (φέρει μόνο το ΟΝ) και επιτεθεί σε έναν ιστό ή επιτεθεί σε έναν ιστό και στη συνέχεια ενεργοποιηθεί, τότε παραμένει πάντα ενεργοποιημένο. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται ειδική επιμέλεια, γνώση και φροντίδα (θεραπευτική αγωγή) για την απενεργοποίηση του. Το ενεργοποιημένο ΝΚ -κύτταρο δεν υπακούει (δυστυχώς ή ευτυχώς) σε εμπειρικές και μη ειδικές θεραπείες για να επανέλθει σε κατάσταση «φιλικής ηρεμίας» (απενεργοποίησης) προς τους ιστούς της γυναίκας (ενδομήτριο, ωοθήκες) και το έμβρυο. 245

8 Ποιές γυναίκες κινδυνεύουν να έχουν ΝΚ-κύτταρα στο ενδομήτριο τους ενεργοποιημένα (ΝΚ-act/CD56+/16- /CD94) ή/και σε μεγάλες ποσότητες (ΝΚ-CD57): 1) Γυναίκες με γνωστή Αυτοάνοση Νόσο, όπως: Ινομυαλγία, Ν. Grown, Θυρεοειδίτιδα, Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης, Ν. Raynaud, Ελκώδη Κολίτιδα, Μικτή Νόσο Κολλαγόνου κλπ. 2) Γυναίκες με ιστορικό: Δυσπλασίας Τραχήλου, ΗΡV Λοίμωξη, ΕΒV, Ca in situ, Μυκοπλάσμωση. 3) Υπογόνιμες γυναίκες με: Δευτεροπαθή Στείρωση, Ενδομητρίωση, Επαναλαμβανόμενες αποβολές αγνώστου αιτιολογίας, που γίνονται όλο και σε μικρότερη εβδομάδα της κύησης, γυναίκες με δύο χημικές κυήσεις και αυτές με επαναλαμβανόμενες αποτυχίες μετά Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά. 4) Γυναίκες που εμφανίζουν μετά από εμβρυομεταφορά: Συμπτώματα Γρίπης, Οξύ Άλγος ή Συσπάσεις (κράμπες) στη Μήτρα, Αιμωδίες Κάτω Άκρων, Τρόμο, Αιμωδίες Δέρματος. Η απάντησις εις το ερώτημα: Υπάργουν άλλες επιπτώσεις, από την ενεργοποίηση των ΝΚ - κυττάρων που να επηρεάζουν την πορεία μιας εμβρυομεταφοράς; Η σύντομη απάντηση είναι ότι, εφόσον ενεργοποιηθούν τα ΝΚ-κύτταρα και ελευθερώσουν την επιβλαβή κυτταροκίνη τους, δηλαδή τον «παράγοντα νέκρωσης των ιστών» (ΤΝΡ), εκτός του ενδομητρίου που το μετατρέπει σε μη υποδεκτικό για το έμβρυο, ένας επόμενος σταθμός δράσης του ΤΝF είναι οι ωοθήκες της γυναίκας. Σε αυτές μεταφέρεται (μέσω του ΤΝF) το μήνυμα της «απόπτωσης», δηλαδή του προγραμματισμένου θανάτου των μορίων των ωοθηκών. Αποτέλεσμα του φαινομένου της «απόπτωσης» είναι να δημιουργηθούν συνθήκες που αντιγράφουν την κλιμακτηρική κατάσταση της γυναίκας. Τα αντικειμενικά στοιχεία που μπορούν τότε να εντοπισθούν είναι μια αλυσίδα δυσμενών ευρημάτων, όπως: πτωχή ανταπόκριση των ωοθηκών στην ενδογενή FSΗ και στην εξωγενώς χορηγούμενη FSΗ (στα προγράμματα ΙVF), πτώση των επιπέδων των ορμονών στο μέσον του κύκλου (που έχει ως επακόλουθο «πτωχή» ανταπόκριση στη διέγερση) και «πτωχό» (κακό) ωοθυλάκιο και ωοκύτταρο, ως επακόλουθο της «λάθους» πλασμικής ωρίμανσης τους. Κατά συνέπεια και τα έμβρυα που δημιουργούνται από τέτοιας ποιότητας ωάρια (με λάθος πλασμική ωρίμανση) έχουν «χαμηλή βαθμολογία», άρα και μικρές προϋποθέσεις για εξέλιξη. Τα έμβρυα αυτά παρουσιάζουν προβλήματα από πολυπαραγοντικές αιτίες, με αθροιστική μάλιστα την αρνητική τους δράση. Τοιουτοτρόπως, συνιστούν δυσπραγικά έμβρυα από την δράση του ΤΝF στην ωοθήκη (κακό ωάριο), εμφυτεύονται σε μη υποδεκτικό ενδομήτριο από την ύπαρξη ενεργοποιημένων (ΝΚ-α/CD56/16) και σε μεγάλες ποσότητες ΝΚ- κυττάρων (ΝΚ-κύτταρα/CD57) και τέλος «τραυματίζονται» (τα έμβρυα) και καταστρέφονται από την φονικότητα των ιδίων των ΝΚ-κυττάρων και των κυτταροκινών που εκκρίνουν. Ενδεικνυόμενες εργαστηοιακές εξετάσεις 1) Έλεγχος της ενεργοποίησης των ΝΚ-κυττάρων: Με αυτή την εξέταση διαπιστώνεται το δυναμικό που διαθέτουν τα ΝΚ-κύτταρα να φονεύουν (στον δοκιμαστικό σωλήνα) ειδικά κύτταρα-στόχους, που μοιάζουν με τα κύτταρα της τροφοβλάστης. Δηλαδή γίνεται αναπαράσταση των γεγονότων που συμβαίνουν στην μήτρα μετά την εμβρυομεταφορά. Το αποτέλεσμα δίδεται ως ποσοστό (%) της ΝΚ κυτταροτοξικότητας (εμβρυοφονικότητας) έναντι των κυττάρων-στόχων που υποδύονται το έμβρυο. Με περαιτέρω επέκταση αυτής της εξέτασης μπορούμε να προσδιορίσουμε επιπλέον και την ποσότητα της θεραπευτικής ουσίας που χρειάζεται για να ελαττωθεί η ΝΚ-κυτταροτοξικότητα σε φυσιολογικά επίπεδα. Ένας άλλος τρόπος, για να ελεγχθεί η ενεργοποίηση των ΝΚ-κυττάρων, είναι η αναζήτηση των επιφανειακών υποδοχέων CD69, που είναι το «ΟΝ» της φονικότητας 2) Ανοσοϊστοχημική εξέταση του ενδομητρίου: Με αυτή την εξέταση -εφόσον γίνει την κατάλληλη ημέρα του γεννητικού κύκλου- διαπιστώνεται η ικανότητα (υποδεκτικότητα)του ενδομητρίου να δεχθεί το μελλοντικό έμβρυο. Η καλή ή κακή υποδεκτικότητα του ενδομητρίου, βασίζεται στο είδος και την συγκέντρωση των ανοσοκυττάρων που εντοπίζονται στο χόριο και τους αδένες του ενδομητρίου (Μακροφάγα - ιστιοκύτταρα - ΝΚ/CD57). 3) Ενδοκυτταρικός ποοσδιορισμός κυτταροκινών: Προσδιορίζονται οι ποσότητες των δραστικών ουσιών (εχθρικών για τις ωοθήκες, το ενδομήτριο και το έμβρυο) που απελευθερώνουν τα «επιβλαβή» για το έμβρυο κύτταρα, όταν αυτά ενεργοποιηθούν. Θεραπείες - Αποτελέσματα: Η σωστή και αποτελεσματική θεραπεία προϋποθέτει προηγουμένως έναν αυστηρό και ειδικό έλεγχο, με εξειδικευμένες εξετάσεις. Ο έλεγχος εξαρτάται από το «βάθος» των γνώσεων του γιατρού που τον σχεδιάζει και τις δυνατότητες του εργαστηρίου που τον εκτελεί. Ανάλογα δε με το είδος της ανοσολογικής διαταραχής που προκαλεί την αποτυχία της εμφύτευσης (ενεργοποιημένα ΝΚ-CD56/16, αυξημένη ποσότητα στο ενδομήτριο ΝΚ-CD57 κ.λπ.) έχουν περιγραφεί δόκιμες θεραπείες, οι οποίες απενεργοποιούν τα ΝΚ-κύτταρα και καταγράφουν πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχίας, που ξεπερνά το 85% των περιστατικών με προβλήματα. 246

9 Θα πρέπει να τονίσουμε ότι, η θεραπεία η οποία διαρκεί από 8-12 εβδομάδες (ανάλογα με το είδος του κυττάρου που θέλουμε να «χαλιναγωγήσουμε») πρέπει να γίνεται πριν από την έναρξη ενός νέου κύκλου προσπάθειας για σύλληψη, για να μη «φυτεύουμε» έμβρυα σε μία μήτρα που έχει ήδη μετατραπεί σε «λάκκο λεόντων», που είναι «έτοιμοι» να κατασπαράξουν τα μεταφερόμενα έμβρυα. Τελειώνοντας, θα τονίσω για μια ακόμα φορά ότι, κατά την άποψη μου, μετά από 2-3 αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης, που έγιναν με ιδανικές συνθήκες, η γυναίκα πρέπει να ελέγχεται εξειδικευμένα και εάν υπάρχει πρόβλημα να αντιμετωπίζεται, για να μη ξεκινήσει ένα νέο κύκλο αποτυχίας, αλλά να οδηγηθεί με επιτυχία στην ευτυχισμένη περίοδο της κύησης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Fillip D, Alizadeh-Khiavi K, Richardson C, Raima A, Paredes N, Takeuchi O, Akira S, Julius M: Soluble CD14 enriched in colostrums and milk induces B cell growth and differentiation. Proc Natl Acad Sci U.S.A. 2001; 98: Koppelman GH, Reijmerink NE, Colin Stine O, Howard TD, Whittaker PA, Meyers DA, Postma DS, Sleeker ER: Association of a promoter polymorphism of the CD14 gene and atopy. Am J Respir Grit Care Med 2001; Clayton D: Population association. In Handbook of Statistical Genetics, DJ Balding, M Bishop, C Cannings (eds). Chichester, UK, John Wiley & Sons, Ltd, 2001, pp Baldini M, Lohman 1C, Halonen M, Erickson RP, Holt PG, Martinez FD: A polymorphism in the 5 flanking region of the CD14 gene is associated with circulating soluble CD14 levels and with total serum immunoglobulin E. Am J Respir Cell Mol Biol 1999; 20: Bazil V, Strominger JL,: Shedding as a mechanism of down-modulation of CD14 on stimulated human monocytes. J Immunol 1991; 147: Bornstein SR, Rutkowski H, Vrezas I. Cytokines and steroidogenesis. Mol Cell Endocrinol 2004;215: Zeineh K, Kawano Y, Fukuda J. Possible modulators of IL-8 and GRO a production by granulose cells. Am J Reprod Immunol 2003; 50: Gerard N, Gaillaud M, Martoriati A, Goudet G, Lalmanach A-C. The interleukin-1 system and female reproduction. J Endocronol 2004; 180: Naz RK, Chaudhry A, Witkin SS: Lymphocyte prolyferative response to fertilization antigen in patients with antisperm antibodies. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: Ayvaliotis B, Bronson R, Rosenfeld D, Cooper G : Conception rates in couples where autoimmunity to sperm is detected. Fertil Steril 1985; 43: Harada T, Iwabe T, Terakawa N: Role of cytokines in endometriosis. Fertil Steril 2001; 76:1-10. Χάρης Μαντούβαλος, Mαιευτήρ - Γυναικολόγος, Καθηγητής Αναπαραγωγικής Ανοσολογίας Rosalind Franklin University of Health Sciences, The Chicago Medical School 247

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Ποιες είναι οι διαφορές μιας πρωτογενούς από μια δευτερογενή χυμική ανοσολογική απόκριση; Περιγράψετε τους μηχανισμούς ενεργοποίησης στις δυο περιπτώσεις. ΘΕΜΑ 2 (1 μονάδα) Περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΘΕΜΑ Α (Μονάδες 25) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α1. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το ανοσιακό σύστημα στην υπογονιμότητα. Α. Καλπατσανίδης

Το ανοσιακό σύστημα στην υπογονιμότητα. Α. Καλπατσανίδης Το ανοσιακό σύστημα στην υπογονιμότητα Α. Καλπατσανίδης Υπογονιμότητα Ένα σημαντικό ποσοστό των ζευγαριών που επιθυμούν να επιτύχουν αυθόρμητα μια εγκυμοσύνη, περίπου το 15%, θα χρειαστεί ιατρική βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ.

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. ΣΑΒΒΑΤΟ 5-12-2015 Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. Αντωνάκης 09:30-09:50 Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια 09:50-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Εισαγωγή στην Ανοσολογία ρ. Γιώργος Κρασιάς Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Τµήµα Μοριακής Ιολογίας Τι είναι το Ανοσοποιητικό Σύστηµα (ΑΣ)? Το ΑΣ (Immune System) είναι ένα σύστηµα άµυνας του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975)

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Κω- Αιτίες θανάτων Σύνολο Ηλικία του θανόντος ε δικός δηλώθηκε Κάτω του 1 1-4 5-9

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙ ΑΣ Τ Μ Η Μ Α Ι ΑΤ Ρ Ι ΚΗΣ Π Ρ Ο Γ Ρ ΑΜ Μ Α Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι ΑΚ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν «Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Τ Η Σ Α Ν Α Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Σ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail: messinis@med.uth.gr Τηλ. 2413502795, 2413502796 Fax.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

NATURAL FERTILITY PROJECT

NATURAL FERTILITY PROJECT NATURAL FERTILITY PROJECT Το Natural Fertility Project είναι ένα πρόγραμμα που προσεγγίζει το θέμα της γονιμότητας με φυσικές μεθόδους. Απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες που θέλουν να συλλάβουν, φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 ΘΕΜΑ 1ο 1. δ, ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 2. β, 3. β, 4. γ, 5. δ. ΘΕΜΑ2ο 1. Σχολικό βιβλίο, σελίδα 31: «Υπάρχουν τέσσερα είδη μορίων RNA και το μεταφέρει στη θέση της πρωτεϊνοσύνθεσης».

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών μορίων Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα