ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΘΕΜΑ:«ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ- ΤΕΚΝΩΝ»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΘΕΜΑ:«ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ- ΤΕΚΝΩΝ»"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΘΕΜΑ:«ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ- ΤΕΚΝΩΝ» Επιβλέπων καθηγητής: ΑΝ ΡΕΑΣ Γ. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Επιµέλεια: ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ Α.Μ.: ΑΘΗΝΑ,

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) ΤΟ ΘΕΜΑ 3 2) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ α)προστατευτικεσ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ... 4 β) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ) ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ α)επεξηγηση β) ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ) ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ α) ΟΡΙΣΜΟΣ-ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ β) ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ) ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΟΛΟΓΙΑ α)μεταβολη ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΕΚ ΤΩΝ ΥΟ ΓΟΝΕΩΝ-ΙΣΧΥΡΟΣ ΚΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ..14 β) ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΚΑΙ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΟΥ ΤΕΚΝΟΥ. ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑΣ ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ α) ΛΗΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ 17 8) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ β) ΛΗΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ 18 9) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.Το θέµα Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείµενο το ζήτηµα του προσηλυτισµού στις σχέσεις γονέων τέκνων. Εξετάζεται δηλαδή, κατά πόσον η µετάδοση των θρησκευτικών πεποιθήσεων των γονέων στα τέκνα τους συνιστά προσηλυτιστική συµπεριφορά. Το ζήτηµα αυτό, σχετίζεται τόσο µε το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας το οποίο είναι κατοχυρωµένο στο άρθρο 13 του Συντάγµατος και αποτελεί ατοµικό δικαίωµα που θεµελιώνει αξίωση απέναντι στην κρατική εξουσία να µην επεµβαίνει παρεµποδίζοντας, ή επιβάλλοντας, είτε τη διαµόρφωση, είτε την εκδήλωση σχετικών µε τη θρησκεία θετικών ή αρνητικών πεποιθήσεων, όσο και µε το θεσµό της οικογένειας, όπως αυτός ο θεσµός οριοθετείται στο ισχύον Σύνταγµα µε το άρθρο 21 παρ. 1 όπου : " Η οικογένεια, ως θεµέλιο της συντήρησης και προαγωγής του Έθνους, καθώς και ο γάµος, η µητρότητα και η παιδική ηλικία τελούν υπό την προστασία του Κράτους ". 3

4 1.ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Α) Προστατευτικές Συνταγµατικές διατάξεις στην οικογένεια Ο συντακτικός νοµοθέτης προστατεύει την οικογένεια ως θεµελιώδη θεσµό της συντήρησης και προαγωγής του Έθνους και αναγνωρίζει το δικαίωµα δηµιουργίας και συµµετοχής στην οικογένεια. Με τον όρο οικογένεια, δεν προστατεύεται µόνον η " νόµιµη " από την αναφερόµενη στον γάµο ρύθµιση οικογένεια, αλλά και η συµβίωση και η φυσική οικογένεια. Το ισχύον Σύνταγµα περιλαµβάνει διατάξεις που άµεσα η έµµεσα επικεντρώνονται στο θεσµό της οικογένειας και καθορίζουν τη φυσιογνωµία του. Ενδεικτικά αναφέρονται η ισότητα των φύλων (άρθρο 4 παρ. 2 ) η προστασία της οικογένειας, του γάµου, της µητρότητας και της παιδικής ηλικίας (άρθρο 21 παρ. 1 ), η προστασία της προσωπικότητας ( άρθρο 5 παρ. 1 ) και τέλος η ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης ( 13 παρ. 1 ). Οι διατάξεις αυτές σκοπό έχουν αφενός, να περιορίσουν την επιβολή καταπιεστικών µε την ελευθερία επιλογών και αφετέρου αποβλέπουν στο σεβασµό της προσωπικότητας των µελών της οικογένειας κατά την λειτουργία της οικογένειας. Β)Λειτουργίες της οικογένειας Στη ροή του χρόνου οι λειτουργίες της οικογένειας έχουν υποστεί σοβαρές µεταβολές. Η οικογένεια εκπληρώνει πλέον 4

5 οικονοµικές, πολιτικές ή κοινωνικές λειτουργίες, όπου έχουµε την διαµόρφωση ενός ιδιωτικού χώρου που σκοπό έχει την ανάπτυξη των διαπροσωπικών σχέσεων, για να οδηγήσουν στην ολοκλήρωση της ανθρώπινης προσωπικότητας για τα ενήλικα µέλη της, όσο και την σταδιακή κοινωνικοποίηση των παιδιών-ανήλικων µελών της. Η οικογένεια όµως εκπληρώνει και θρησκευτικές λειτουργίες που αφορούν την ανάπτυξη θρησκευτικού συναισθήµατος και πίστης σε κάποια θρησκεία. Από την εκπλήρωση της παραπάνω λειτουργίας αρχίζουν να αναπτύσσονται και οι δυσκολίες που συναντώνται στις λεπτές ισορροπίες που υπάρχουν ανάµεσα στο ζήτηµα της θρησκευτικής ελευθερίας από την µία, όπου αναφέρονται και σχετικά διατάξεις της κοινής νοµοθεσίας, αλλά και διεθνείς συµβάσεις και από την άλλη του καθορισµού των «άκρων ορίων» της γονικής µέριµνας όσον αφορά τις σχέσεις των γονέων µε τα τέκνα τους. 2)Γονική µέριµνα Α) Επεξήγηση Το άρθρο 1510 του αστικού κώδικα αναφέρει ότι η γονική µέριµνα ανήκει στους γονείς που την ασκούν από κοινού. Ο κάθε γονέας ασκεί σύµφωνα µε το νόµο τη γονική µέριµνα ως καθήκον και δικαίωµα (1510 ΑΚ) πάντοτε προς το συµφέρον του τέκνου. Η γονική µέριµνα περιλαµβάνει την επιµέλεια των βιοτικών αναγκών του τέκνου, ώστε να καταστεί ολοκληρωµένη προσωπικότητα. Το άρθρο 5

6 1518 ΑΚ αναφέρει ενδεικτικά τα θέµατα που εντάσσονται στην επιµέλεια: ανατροφή, επίβλεψη, εκπαίδευση, προσδιορισµός τόπου διαµονής, αλλά και τη «µόρφωση» µε την έννοια της πνευµατικής και ψυχικής καλλιέργειας του ανηλίκου 1. Το ερώτηµα εδώ είναι αν σ αυτά περιλαµβάνεται και η επιλογή του θρησκεύµατος. Β) Προβληµατισµοί Μια σύγχρονη άποψη που στην πράξη όµως δεν ισχύει, υποστηρίζει ότι το παιδί πρέπει να παραµείνει ανεπηρέαστο σε µία κατάσταση θρησκευτικής ουδετερότητας µέχρις ότου ενηλικιωθεί, οπότε και θα αποφασίσει µόνο του ποια θρησκεία θα ασπασθεί ή αν θα παραµείνει άθεο ή άθρησκο. Υποστηρίζεται επίσης ότι µε την υιοθέτηση των θρησκευτικών πεποιθήσεων των γονέων του, περιορίζεται η ελευθερία και η προσωπικότητα του ανηλίκου. 'Όµως από την άλλη πλευρά υπάρχει η αντικρουόµενη άποψη, ότι ο ίδιος ο ανήλικος δε διαθέτει φύσει και θέσει και πλήρως Η επιµέλεια του προσώπου του τέκνου, ή τις διατάξεις του ΑΚ ανήκει εις τον πατέρα, περιλαµβάνει και την ανατροφή, η οποία δεν αναφέρεται µόνο εις την εν τω πατρικω οίκω πρέπουσαν δίαιταν, αλλά και εις την ηθικήν και κοινωνικήν αγωγήν και εν γένει την σωµατική και πνευµατικήν ευεξία του τέκνου. Την άποψη αυτή υποστηρίζει πάγια η νοµολογία αναγνωρίζουσα «εις τον πατέρα, ως ασκούντα την πατρικήν εξουσίαν να καθορίζει θρησκείαν, εις ην δέον το τέκνον του να κατηχηθεί»(απ 655/1954 ΝοΒ , Βουλ. Πληµ. Πειραιώς 69/58 ΝοΒ 6, 70, Πληµ. Αθ. 1996/1959 ΠοινΧρον 1 102) 6

7 συγκροτηµένη προσωπικότητα, ώστε να είναι δυνατόν να υποστηριχθεί περιορισµός της, εφόσον ο ίδιος είναι σε αδυναµία να επιλέξει ανάµεσα στα πιο απλά βιοτικά θέµατα. Επιπλέον πώς θα µπορέσει και δεν µπορεί τελικά να στοιχειοθετηθεί περιορισµός της ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης όταν είναι όχι µόνο ανύπαρκτη αλλά και ακατανόητη έννοια για τον ανήλικο. Στο ερώτηµα λοιπόν αν στο δικαίωµα της γονικής µέριµνας περιλαµβάνεται η επιλογή του θρησκεύµατος από τον γονέα (π.χ. βάπτιση κ.τ.λ.) θα πρέπει να απαντήσουµε θετικά. Οι γονείς έχουν θεσµοθετηµένο καθήκον αλλά και δικαίωµα στην θρησκευτική καθοδήγηση των τέκνων τους 2. Η ελευθερία των γονέων να αποφασίζουν αν και ποια θρησκευτική εκπαίδευση θα δώσουν στο παιδί τους, ενισχύεται και από τη ρητή κατοχύρωση του δικαιώµατος των γονέων, που περιέχεται στις διεθνείς διακηρύξεις των δικαιωµάτων του ανθρώπου. Ιδιαίτερα η Ευρωπαϊκή Σύµβαση των δικαιωµάτων του ανθρώπου είχε υπογραφεί και επικυρωθεί από την Ελλάδα χωρίς εν προκειµένω επιφύλαξη, πολύ πριν την ψήφιση του ισχύοντος Συντάγµατος και είναι εύλογο να δεχθεί κανείς ότι ο συντακτικός νοµοθέτης δεν ήθελε να έλθει σε σύγκρουση µε τη διακήρυξη αυτή των ανθρώπινων δικαιωµάτων και να παραβιάσει τις διεθνείς συµβατικές υποχρεώσεις της χώρας µας Πλ Αθ 958/1987 Ποιν Χρον , Πρ θεσ 1080/1995 Αρµ

8 Σχετικά, το άρθρο 2 του πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣ Α ορίζει ό,τι «ουδείς δύναται να στερηθεί του δικαιώµατος όπως εκπαιδευθεί. Παν κράτος εν τη ασκήσει των αναλαµβανοµένων επ αυτού καθηκόντων επί του πεδίου της µορφώσεως και της εκπαιδεύσεως, θα σέβεται το δικαίωµα των γονέων όπως εξασφαλίζωσι την µόρφωσιν και εκπαίδευσιν ταύτην συµφώνως προς τας ιδίας αυτών θρησκευτικάς και φιλοσοφικάς πεποιθήσεις». Μέσα στα πλαίσια της ενάσκησης του δικαιώµατος αυτού οι γονείς µπορούν να προσέρχονται σε θρησκευτικές συναθροίσεις ή συγκεντρώσεις της αιρέσεως ή του δόγµατος τους συνοδεύοντας και τα παιδιά τους 3. Το παραπάνω δικαίωµα των γονέων που αφορά στην επιλογή θρησκεύµατος, στηρίζεται όχι µόνο στην άσκηση της γονικής µέριµνας, αλλά και στο δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας. Στο ατοµικό δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας περιέχεται λοιπόν και το ειδικότερο δικαίωµα του γονέα να προσδιορίζει τη θρησκευτική αγωγή του τέκνου σύµφωνα µε τις δικές του θρησκευτικές πεποιθήσεις. Από τη στιγµή που αναγνωρισθεί αυτό το δικαίωµα στο γονέα πρέπει να αναγνωρισθεί σ αυτόν και το δικαίωµα να καταβάλλει προσπάθειες για την υλοποίησή. Αυτό σηµαίνει ότι οι γονείς έχουν το δικαίωµα να επιχειρήσουν τις αναγκαίες πράξεις για την τυπική είσοδο του παιδιού σε ορισµένη θρησκευτική κοινότητα (π.χ. το βάπτισµα, προκειµένου για τη χριστιανική θρησκεία) και να Γνωµοδότηση Εισ. Καλ. Αριθ. 28 (Καλαµάτα ) Προς ιοίκησιν Χωροφυλακής Μεσσηνίας. Ποιν.Χρον ,381. 8

9 του µεταδώσουν τις οποιεσδήποτε θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, ακόµα και αθεϊστικές, µε την προϋπόθεση όµως ότι οι πεποιθήσεις αυτές θα βρίσκονται σε αρµονία µε το Σύνταγµα, ζήτηµα που θα το εξετάσουµε παρακάτω. Ακόµη πλέον και στην περίπτωση που τα τέκνα τους προσέρχονται στις συναθροίσεις χωρίς τη θέληση τους ή αποκρούουν τις συγκεκριµένες θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι γονείς ενδεχοµένως θα θεωρηθεί ότι καταχρηστικά ασκούν το δικαίωµα της επιµέλειας των τέκνων. Καταχρηστικά ασκεί το δικαίωµα ο γονέας ιδίως όταν µετέρχεται µέτρα υπέρµετρα σκληρά, ή απειλεί, ή υποβάλλει το τέκνο του σε στερήσεις πέραν των λογικών. Ακριβώς όµως εδώ γεννάται το ζήτηµα της λεπτής ισορροπίας της άσκησης της γονικής µέριµνας και του αδικήµατος του προσηλυτισµού. Σύµφωνα µε το 1511 ΑΚ, πρέπει να λαµβάνεται υπ όψιν η γνώµη του ανηλίκου πριν από τη λήψη κάθε σχετικής αποφάσεως εφόσον έχει δηµιουργηθεί θρησκευτική συνείδηση. Ό λόγος είναι ότι γίνεται δεκτό τόσο από τη θεωρία όσο και από τη νοµολογία, ότι θα πρέπει να διακρίνονται περιπτώσεις που το τέκνο έχει συµπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας του και περιπτώσεις που δεν πληρούται η ως άνω προϋπόθεση. Αν το τέκνο δεν έχει συµπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας του 4, δεν έχει κατά τεκµήριο διαµορφώσει θρησκευτική συνείδηση βάση του ορισµού που δίνει ο νόµος και δε νοείται άσκηση προσηλυτισµού εις βάρος του, για το λόγο ότι δεν υπάρχει θρησκευτική συνείδηση ώστε να µεταβληθεί ΑΠ 728/1983 Ποιν Χρον 33(1983) 937 κ ΑΠ 480/1992 Ελλ ικ

10 Σ αυτήν την περίπτωση επειδή ελλείπει το αντικείµενο του εγκλήµατος ο γονέας θα διωχθεί για άλλο τυχόν έγκληµα που ενδεχοµένως διέπραξε, π.χ. σωµατικές βλάβες. Ο γονέας εποµένως θα τιµωρηθεί µόνο για το τυχόν αδίκηµα που προκάλεσε η σκληρότητα της συµπεριφοράς του. Στην περίπτωση όµως που το τέκνο έχει συµπληρώσει το 12ο έτος ο νοµοθέτης αναγνωρίζει και εµπιστεύεται στο τέκνο την ωριµότητα της κρίσεώς του. Έχοντας λοιπόν υπερβεί το κατά νόµον όριο της ηλικίας, κατά τεκµήριο υφίσταται στην περίπτωση αυτή διαµορφωµένη θρησκευτική συνείδηση που δύναται να αποτελέσει αντικείµενο επηρεασµού 5. Συνεπώς, αν ο γονέας υπερβεί τα παραπάνω όρια της άσκησης επιµελείας στην προσπάθεια του να επιβάλει ή να µεταβάλει τη θρησκευτική συνείδηση του τέκνου και προκαλέσει σε αυτό πχ σωµατικές βλάβες, τότε θα διωχθεί για το αδίκηµα του προσηλυτισµού σε αληθή και όχι απλώς σε φαινόµενη συρροή προς το αδίκηµα της σωµατικής βλάβης Αντίθετη άποψη εκφράζει Το Βουλ. Συµβ. Πληµµ. Περιαιώς 69/ Εισ ΑΠ 20/1969 (Αντεισ. Χ. Μουστάκης) Προς το Αρχηγείον Χωροφυλακής : Νοβ 17/ Πληµ Αθ. 958/1987 Ποιν Χρον 37 (1987) 934επ. ΑΠ 480/1992 Ελλ. ικ 33(1992)

11 3) Προσηλυτισµός Τη θεωρία και τη νοµολογία έχει απασχολήσει κατ' επανάληψη το ζήτηµα εάν είναι δυνατόν να στοιχειοθετηθεί το αδίκηµα του προσηλυτισµού µεταξύ γονέων και τέκνου. Α) Ορισµός-Νοµοθετική προσέγγιση Προσηλυτισµός όπως ορίζεται από το άρθρο 4 του νόµου 1363/1938 είναι η δια πάσης φύσεως παροχών ή δι' υπoσχέσεως τοιούτων ή άλλης ηθικής ή υλικής περιθάλψεως, διά µέσων απατηλών, διά καταχρήσεως της απειρίας ή εµπιστοσύνης ή δι' εκµεταλλεύσεως της ανάγκης, της πνευµατικής αδυναµίας ή κουφότητας, άµεσος ή έµµεσος προσπάθεια προς διείσδυσιν εις την θρησκευτική συνείδηση ετεροδόξων επί σκοπώ µεταβολής του περιεχοµένου αυτής". Ο όρος συνείδηση σε µια προσπάθεια ερµηνείας του φιλοσοφικά, σηµαίνει ό,τι είναι προσιτό στη συνείδηση. Στο κείµενο του νόµου ο όρος συνείδηση µε την αναφορά της στον πρoσηλυτιστικό λόγο, οριοθετεί το στίγµα του αδίκου όταν αρχίζει να διαφαίνεται όχι στο στάδιο που ο δράστης εκθέτει τις θρησκευτικές του απόψεις, αναπτύσσει δηλαδή την προσηλυτιστική του δράση µε λόγια µε το να καθιστά προσιτό στη γνώση του ετέρου προσώπου την εκάστοτε θρησκευτική του αντίληψη, αλλά από την στιγµή που η συνείδηση του ετέρου προσώπου αρχίζει και κρίνει θετικά αυτό το 11

12 οποίo άκουσε, µε αναστόχαση της γνώσης που είναι πλέον αντικείµενο της συνείδησης του προσηλητιζόµενου. Β) Συνταγµατική απαγόρευση Επιπλέον εκτός από τον Νόµο που αναφέρθηκε παραπάνω και το ίδιο το Σύνταγµα άρθρο 13 παρ 2 εδ. 3 απαγορεύει ρητά τον προσηλυτισµό ο οποίος όπως ορίζεται από το άρθρο 4 του νόµου 1363/1938 είναι η µε αθέµιτα µέσα προσπάθεια διείσδυσης στη θρησκευτική συνείδηση κάποιου. Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει µόνο υπέρ της επικρατούσας θρησκείας, αλλά ο προσηλυτισµός εις βάρος οποιασδήποτε θρησκείας σύµφωνα µε το Σύνταγµα απαγορεύεται. Ο προσηλυτισµός διαπιστώνουµε ότι συνιστά ειδικά απαγορευµένη, µορφή θρησκευτικής δράσης. Η απαγόρευση του προσηλυτισµού δεν συρρικνώνει αλλά ρυθµίζει τη συµπεριφορά που βρίσκεται πέρα από το γενικό περιεχόµενο της θρησκευτικής ελευθερίας. εν συνιστά, εποµένως, περιορισµό, αλλά οιονεί περιορισµό τυπικό παράδειγµα, απαγόρευσης άσκησης συνταγµατικού δικαιώµατος µε ρητή αναφορά σε απαγορευµένη συµπεριφορά. Η µε κάθε µορφή άσκηση των θρησκευτικών δικαιωµάτων είναι ελεύθερη, όµως στην ελευθερία αυτή, δεν εµπεριέχεται ο προσηλυτισµός. Η απαγόρευσης του προσηλυτισµού βρίσκεται σε απόλυτη συµφωνία και εµπεριέχεται στο περιεχόµενο των γενικών ρητρών αλλά αυτονοµήθηκε λεκτικά και ρυθµίζεται µε ειδική διάταξη. 12

13 Πρόκειται, δηλαδή για περίπτωση ρυθµιστικής συµφωνίας, ρυθµιστικής σύµπτωσης γενικής και ειδικής ρύθµισης. Η ειδική ρύθµιση επιβεβαιώνει το περιεχόµενο της γενικής. Με την έννοια αυτή η γενική ρήτρα εφαρµόζεται δηλαδή το περιεχόµενό της υλοποιείται εξειδικευµένο µέσα από την ειδική ρύθµιση. Το ότι συνάγεται από τη γενική ρήτρα σηµαίνει ότι η απαγόρευση προσηλυτισµού θα ίσχυε ανεξάρτητα από την ειδική πρόβλεψή της καθόσον εµπεριέχεται στις γενικές ρήτρες και ότι θα ήταν επίσης δυνατή η απαγόρευση του προσηλυτισµού µε απλό νόµο έστω και αν δεν προβλεπόταν από το Σύνταγµα, ακριβώς διότι δεν περιορίζει τη θρησκευτική ελευθερία. Αν λοιπόν, οι πεποιθήσεις αυτές συγκρούονται µε το Σύνταγµα (λ.χ. µύηση σε θρησκεία αντίθετη µε τα χρηστά ήθη ή µε τη δηµόσια τάξη), τότε το δικαίωµα ατονεί και το δικαστήριο θα διατάξει κάθε πρόσφορο µέσο φθάνοντας και µέχρι την αφαίρεση της γονικής µέριµνας από τον έναν ή και τους δύο γονείς (άρθρο 1532 ΑΚ). Το ίδιο θα συµβεί και αν το περιεχόµενο της διδασκαλίας είναι µεν σύµφωνο µε το Σύνταγµα αλλά η ακολουθούµενη µέθοδος θρησκευτικής εκπαιδεύσεως είτε αποτελεί παράβαση νόµου µε την έννοια της παρ. 4 του άρθρου 13 (π.χ. άρνηση των γονέων να επιτρέψουν εµβολιασµό του παιδιού επειδή αυτό απαγορεύεται από το θρησκευτικό δόγµα το οποίο πρεσβεύουν) είτε συνιστά κατάχρηση δικαιώµατος κατά το άρθρο 281 του αστικού κώδικα (π.χ. υποβολή του ανηλίκου σε υπερβολικές και επικίνδυνες για την υγεία του νηστείες). 13

14 Περιπτωσιολογία Μεταβολή θρησκευτικών πεποιθήσεων του ενός εκ των δυο γονέων-ισχυρός κλονισµός του γάµου. Συνήθως προβλήµατα παρουσιάζονται στη διαµόρφωση της θρησκευτικής συνείδησης του τέκνου και όταν ένας εκ των γονέων προσχωρήσει σε άλλο θρήσκευµα, δόγµα ή αίρεση. Τα ελληνικά δικαστήρια έχουν αποδεχθεί ότι το γεγονός αυτό είναι δυνατόν να κλονίσει την έγγαµο συµβίωση και να αποτελέσει λόγο διαζυγίου υπό ορισµένες προϋποθέσεις, εφόσον ο γάµος δεν αποτελεί απλά νοµική αλλά και ηθική σχέση. Η φύση αυτής της έννοµης σχέσης αν συνεκτιµηθούν οι πνευµατικές, ηθικές και κοινωνικές επιδράσεις που επιφέρει η αλλαγή θρησκείας τόσο στο ίδιο το πρόσωπο, όσο και στο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο διαβιώνουν, έχει ως αποτέλεσµα τον ισχυρό κλονισµό του γάµου 7. Γονική µέριµνα και συµφέρον του τέκνου. Κριτήριο για την ανάθεση της επιµέλειας Στην περίπτωση διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισµού του γάµου, που επήλθε από την µεταβολή των θρησκευτικών πεποιθήσεων του ενός εκ των γονέων ανακύπτει εντονότερο το πρόβληµα της άσκησης της γονικής µέριµνας. Η γενική αρχή που διαπνέει το νόµο (1511 παρ 1 εδ. Α ΑΚ), όπως διαµορφώθηκε µετά την εισαγωγή του νόµου 1329/1983, είναι το συµφέρον του τέκνου, ανεξάρτητα και από ΑΠ 612/1974 ΝοΒ , Πρ Β 174/1972 ΝοΒ επ., Εφ θεσ 950/1975 Αρµ , Πρ Πειρ 334/1973 Μον(Ασφ) ΝοΒ

15 θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονέων που θα αναλάβουν την γονική µέριµνα. Όµως τελικά σε αρκετές των περιπτώσεων το συµφέρον του τέκνου συνδέεται άµεσα µε τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του ασκούντος τη γονική µέριµνα, όπως φαίνεται και σε δικαστικές αποφάσεις, όπου σταθµίζοντας τους κινδύνους υγείας που εγκυµονεί τυχόν ανάθεση της γονικής µέριµνας στη µητέρα µάρτυρα του Ιεχωβά, αφού οι τελευταίοι αρνούνται να υποστούν µετάγγιση αίµατος, ανέθεσε την γονική µέριµνα στον πατέρα των τέκνων 8 ή έκρινε περιορισµό της επικοινωνίας πατέρα µε τα τέκνα διότι υπάρχει κίνδυνος προσηλυτισµού από την πλευρά του χιλιαστή πατέρα 9 επειδή πρόκειται για δόγµα που αντίκειται στα χρηστά ήθη και στην έννοµη τάξη αφού υβρίζει εθνικές σηµαίες και αρνείται την στράτευση. Συµπέρασµα Κατά το άρθρο του Συντάγµατος 13 παρ 2 εδ. 3 ο προσηλυτισµός απαγορεύεται. Ο προσηλυτισµός αποτελεί µορφή θρησκευτικής δράσης που κατατείνει συνήθως στον προσεταιρισµό του προσηλυτιζοµένου σε άλλο θρησκευτικό δόγµα. Ο προσηλυτισµός είναι εποµένως δράση µε θρησκευτικό προσανατολισµό, ανθρώπινη δράση µε θρησκευτικούς σκoπoύς και επιδιώξεις Πρ Ηρ 245/1986 ΑρχΝ , 9 Πρ Καστ 12/1988 ΑρχΝ

16 Για να χαρακτηρισθεί η ανθρώπινη συµπεριφορά ως προσηλυτισµός, θα πρέπει να χρησιµοποιεί όπως είδαµε από τις διατάξεις του νόµου 1363/1938 αθέµιτα µέσα. Το στοιχείο αυτό ακριβώς διακρίνει τον προσηλυτισµό ως παράνοµη συµπεριφορά, από την νόµιµη θρησκευτική πρoσέγγιση, η οποία αποτελεί προσπάθεια, µε νόµιµα µέσα, µεταβολής του δόγµατος των άλλων. Στο Σύνταγµα είναι σαφές ότι δεν απαγορεύεται η µεταβολή του θρησκευτικού πιστεύω εφόσον γίνεται µέσα στο πλαίσιο της ελεύθερης ανταλλαγής γνωµών και επιχειρηµάτων. Η εξωτερίκευση των θρησκευτικών πεποιθήσεων και η χρησιµοποίηση του θρησκευτικού λόγου, όχι µόνο για να διακηρυχθεί η θρησκευτική ταυτότητα του δηλούντος αλλά και για θρησκευτικούς σκοπούς, για να µεταπεισθούν δηλαδή αλλόθρησκοι, αλλόδοξοι ή αλλόθρησκοι, δεν απαγορεύεται. Αθέµιτη είναι η προσέγγιση, εφόσον για την µεταβολή της θρησκευτικής συνείδησης χρησιµοποιούνται διάφορες παρoχές ή υποσχέσεις για παροχές υλικές ή ηθικές. Αθέµιτη είναι επίσης η κατάχρηση της απειρίας ή της εµπιστοσύνης ή η εκµετάλλευση της ανάγκης, της πνευµατικής αδυναµίας ή της κουφότητας του άλλου. Όπως προκύπτει από την συνταγµατική διάταξη, ο προσηλυτισµός απαγορεύεται γενικά υπέρ οποιασδήποτε θρησκείας, εποµένως και υπέρ της επικρατούσας θρησκείας. Έχουµε λοιπόν επέµβαση του δικαστηρίου που µπορεί να δικαιολογηθεί για την προστασία της ακόµη αδιαµόρφωτης θρησκευτικής συνείδησης του ανηλίκου. Κατά συνέπεια, οι διατάξεις του προσηλυτισµού στις σχέσεις γονέων και τέκνων δεν έχουν εφαρµογή παρά µόνο σε εξαιρετικές 16

17 περιπτώσεις και σε συγκεκριµένες συνθήκες. Με άλλα λόγια, αυτός που έχει την επιµέλεια του τέκνου προκειµένου να ασκήσει το δικαίωµά του να πείσει το τέκνο του ως προς ορισµένο ζήτηµα µπορεί να χρησιµοποιήσει µέσα τα οποία ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση δεν θα ήταν παράνοµα, στην περίπτωση της θρησκευτικής συνείδησης µετά την συµπλήρωση των 12 ετών, θεωρούνται αθέµιτα. Σε περίπτωση λοιπόν διαζυγίου, κρίσιµο γεγονός αποτελεί η στάθµιση από το δικαστή του συµφέροντος του τέκνου ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις του γονέα. Όµως η νοµολογία σε αρκετές περιπτώσεις µεροληπτεί εµφανώς υπέρ της επικρατούσας στην Ελλάδα θρησκείας, επικαλούµενη έννοιες όπως η δηµόσια τάξη και τα χρηστά ήθη. 7) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Το ζήτηµα του προσηλυτισµού στην οικογένεια σχετίζεται µε το συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας. Κατά τη θεωρία, δεν νοείται προσηλυτισµός στις σχέσεις γονέων και τέκνων µε την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνονται τα όρια που θέτει το Σύνταγµα και ο κοινός νοµοθέτης. Παρόλα ταύτα, η νοµολογία εµφανίζεται ταυτισµένη µε την επικρατούσα στην Ελλάδα θρησκεία και δεν αναγνωρίζει εύκολα το δικαίωµα των µη ορθόδοξων γονέων να διαπαιδαγωγούν τα τέκνα τους σύµφωνα µε τις θρησκευτικές αντιλήψεις που πρεσβεύουν. α) Λήµµατα στην Ελληνική προσηλυτισµός, οικογένεια, θρησκεία, εκπαίδευση, θρησκευτική ελευθερία, δικαίωµα, νοµολογία, γονέας, τέκνο. 17

18 8) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ The issue of proselytism in family has to do with the constitutionally protected right of religious freedom. According to theorists, proselytism should not mainly exist in the relationships between the parents and their children with the condition that the limits posed by the legislator and the constitution will not be infringed. However proselytism exists in the relationships between parents and their children. The contrast, the Greek legal precedent is in line with the opinions of the Greek Orthodox religion. Greek courts usually do not give custody to parents who do not believe in Orthodox religion, so they cannot be able to educate their children according to their own religious beliefs. α) Λήµµατα στην Αγγλική proselytism, family, religion, education, religious freedom, right, legal precedent, parent, child. 9) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Βαβούσκου, Εγχειρίδιο Εκκλησιαστικού ικαίου, 1978, σελ αγτόγλου Π., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, τ.α, ηµητρόπουλου Ανδρ., Η Συνταγµατική προστασία του ανθρώπου από την Ιδιωτική Εξουσία, σελ 276επ 4 ηµητρόπουλου Ανδρ., Κοινωνικός Ανθρωπισµός και Ανθρώπινα ικαιώµατα, ΝοΒ 28, 8επ 5 Καρανίκα, Τα εγκλήµατα κατά της θρησκείας, 1955 σελ 24 18

19 6 Κατσαντώνη, Ελευθερία και Νοµικό Καθήκον εις «θέµατα φιλοσοφίας του ικαίου», 1969 σελ Λοβέρδου Ανδρ., Προσηλυτισµός, 1986 σελ 21 8 Μάνεση Αριστοβ., Ατοµικές Ελευθερίες, 1978 σελ Μανιτάκη Αντ., Η Συνταγµατική προστασία των πολιτιστικών αγαθών και η ελευθερία της λατρείας, Αρµ Μανωλεδάκη Ι., Η παιδική ηλικία ως αυτοτελές έννοµο αγαθό στο Ποινικό ίκαιο, ΝοΒ επ 11 Μαρίνου Α.Ν., Η έννοια του θρησκευτικού προσηλυτισµού κατά το νέο Σύνταγµα, Ελλ ικ 25, 4 12 Μπαλή Α., Η επιµέλεια του προσώπου του ανηλίκου, 1966 σελ 293επ 13 Πουλή Γ., Το έννοµο αγαθό που προστατεύεται από το έγκληµα του προσηλυτισµού, Ποιν Χρον ΛΓ' 1983 σελ 222επ 14 Σωτηρέλλη Γ., Η «ανάπτυξη» της θρησκευτικής συνείδησης στην προκρούστεια της «επικρατούσας θρησκείας», ΝοΒ ) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 1 ΑΠ 655/1954 ΝοΒ Β' ( η γονική µέριµνα περιλαµβάνει και την θρησκευτική παιδεία ) 2 Εισ ΑΠ (Αντεισ. Χ. Μουστάκης) Προς το Αρχηγείον της Χωροφυλακής :ΝοΒ17(1969)1163επ ( δίωξη γονέα για σωµατικές βλάβες σε αληθινή συρροή µε το αδίκηµα του προσηλυτισµού εις βάρος τέκνου ) 3 Πληµµ. Περιαιώς 69/1958 ( Βουλ) ( το τέκνο και µετά τα 12 χρόνια δεν θεωρείται ότι έχει θρησκευτική συνείδηση ) 19

20 4 Γνωµοδότηση Εισαγγελέα Καλαµάτας Αριθ. 28 Καλαµάτα ( ) Προς ιοίκησιν Χωροφυλακής Μεσσηνίας Ποιν Χρον Ιθ ( δικαίωµα γονέων να παρευρίσκονται σε θρησκευτικές συναθροίσεις µαζί µε τα τέκνα τους ) 5 Πρ Β 174/1972 ΝοΒ 20 (1972) 1203 ( αλλαγή θρησκευτικών πεποιθήσεων ενός εκ των συζύγων οδηγεί σε κλονισµό του γάµου ) 6 ΠρΠειρ 334/1973 {^ 22 (1974) 697( αλλαγή θρησκευτικών πεποιθήσεων ενός εκ των συζύγων οδηγεί σε κλονισµό του γάµου ) 7 ΑΠ 612/1974 ΝοΒ 23( αλλαγή θρησκευτικών πεποιθήσεων ενός εκ των συζύγων οδηγεί σε κλονισµό του γάµου ) 8 ΑΠ 728/1983 Ποιν Χρον 33 (1983) 937 ( τέκνο που δεν έχει συµπληρώσει τα 12 χρόνια δεν θεωρείται ότι έχει θρησκευτική συνείδηση ) 9 Πλ. ΑΘ 958/1987 Ποιν Χρον 37 (1987) 934 ( δικαίωµα γονέων στην θρησκευτική καθοδήγηση των τέκνων τους ) 10 Πρ θεσ 1080/1995 Αρµ 49 (1995) ( δικαίωµα γονέων στην θρησκευτική καθοδήγηση των τέκνων τους ) 11 Πρ. Κασ. 12/1988 ΑρχΝ 39 (1988) 327 ( περίπτωση Χιλιαστή πατέρα ) 12 ΠρΗρ 245/1986 ΑρχΝ. 37 (1986) 125 (περίπτωση µητέρας που ήταν µάρτυρας του Ιεχωβά ) 13 ΑΠ 480/1992 Ελλ ικ 33 (1992) 1573( δίωξη γονέα για σωµατικές βλάβες σε αληθινή συρροή µε το αδίκηµα του προσηλυτισµού εις βάρος τέκνου ) 20

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΜΑ" Ο ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ - ΤΕΚΝΩΝ " ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΜΑ Ο ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ - ΤΕΚΝΩΝ  ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΜΑ" Ο ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ - ΤΕΚΝΩΝ " ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ υπεύθυνος καθηγητής:ανδρ. ηµητρόπουλος Ελπινίκη Κωστάκι (Α.Μ. 4845) ΑΘΗΝΑ1998

Διαβάστε περισσότερα

11 Αυγούστου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: ******/*****/2010 Ειδ. Επιστήµονας: Μαρία Μπλιάτη

11 Αυγούστου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: ******/*****/2010 Ειδ. Επιστήµονας: Μαρία Μπλιάτη 11 Αυγούστου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: ******/*****/2010 Ειδ. Επιστήµονας: Μαρία Μπλιάτη Κύριο Μιχάλη Κοντογιάννη Ειδικό Γραµµατέα ΠΕ και Ε Εκπαίδευσης Υπουργείο Παιδείας, ια βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων Ανδρέα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή: 1 Σύνταγµα άρθρο 14:

1. Εισαγωγή: 1 Σύνταγµα άρθρο 14: 1. Εισαγωγή: Στις σύγχρονες δηµοκρατικές κοινωνίες αναγνωρίζεται µέσα από το Σύνταγµα κάθε κράτους το δικαίωµα της ελευθερίας του τύπου. Το ελληνικό Σύνταγµα κατοχυρώνει συνταγµατικά την ελευθερία του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΠΕ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ Ονοµατεπώνυµο: Χρυσαυγή Ε. Κολιού Αριθµός Μητρώου:1340200800159 Εξάµηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Ολ ΑΠ 21/2001. Αναγκαστική εκτέλεση κατά του Δημοσίου

Ολ ΑΠ 21/2001. Αναγκαστική εκτέλεση κατά του Δημοσίου Ολ ΑΠ 21/2001 Αναγκαστική εκτέλεση κατά του Δημοσίου Ιστορικό: Στην απόφαση 21/2001, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, επιλαμβανόμενη της υπόθεσης κατόπιν παραπομπής του Ζ Πολιτικού Τμήματος, αναιρεί απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΝΟΜΑ: ΓΡΗΓΟΡΙΑ EΠΩΝΥΜΟ: KOMHNOY ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 6972427022 Α.Μ.: 1340200300196 Ι ΡΥΜΑ Ε.Κ.Π.Α. ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: K.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ»

«ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ», 2003-2004 Ι ΑΣΚΩΝ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΛΛΙ Η ΑΜ 329 «ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ» 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγικές σκέψεις Α Ορολογία

Διαβάστε περισσότερα

Το δικαίωμα πρόσβασης στα διοικητικά έγγραφα και η προστασία των προσωπικών δεδομένων

Το δικαίωμα πρόσβασης στα διοικητικά έγγραφα και η προστασία των προσωπικών δεδομένων Το δικαίωμα πρόσβασης στα διοικητικά έγγραφα και η προστασία των προσωπικών δεδομένων Εργασία στις εφαρμογές του Δημοσίου Δικαίου 8ο εξάμηνο/έτος 2008 Κοροβέση Σαβίνα 1340200400194 Τηλ.6938924667 ΕΘΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προϋποθέσεις χορήγησης της σύνταξης ανασφάλιστου υπερήλικα βάσει του ν. 4093/2012

Θέµα: Προϋποθέσεις χορήγησης της σύνταξης ανασφάλιστου υπερήλικα βάσει του ν. 4093/2012 30 Απριλίου 2013 Αριθµ. Πρωτ.: 163203/17875/2013 Ειδ. Επιστήµονας: Π. Κοντογεωργοπούλου Γενική Γραµµατεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων Γενική ιεύθυνση Κοινωνικής Ασφάλισης Σταδίου 29 101 10 Αθήνα Θέµα: Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµός 5(ΙΙΙ) του 2000

Αριθµός 5(ΙΙΙ) του 2000 Ο περί της Σύµβασης περί των ικαιωµάτων του Παιδιού (Κυρωτικός) (Τροποποιητικός) Νόµος του 2000, εκδίδεται µε δηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Κυπριακής ηµοκρατίας σύµφωνα µε το Άρθρο 52 του Συντάγµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΟΥ ΥΠΑΤΟΥ ΑΡΜΟΣΤΗ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

2005-2006. Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Νομικής Τομέας Δημοσίου Δικαίου

2005-2006. Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Νομικής Τομέας Δημοσίου Δικαίου Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Νομικής Τομέας Δημοσίου Δικαίου Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα Καθηγητής: Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος 2005-2006 Αλέξανδρος Κ. Βαρνάβας Α.Μ.: 1340200100655

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές Διαδικασίες. Επιλεκτικές Σηµειώσεις- Φροντιστηριακό υλικό-πρακτικά ζητήµατα

Ειδικές Διαδικασίες. Επιλεκτικές Σηµειώσεις- Φροντιστηριακό υλικό-πρακτικά ζητήµατα Ειδικές Διαδικασίες Επιλεκτικές Σηµειώσεις- Φροντιστηριακό υλικό-πρακτικά ζητήµατα 2 1. Εισαγωγή Ευρετήριο Ι. Νοµική φύση των ειδικών διαδικασιών ΙΙ. Εσφαλµένη Διαδικασία 2. Ειδικές Διαδικασίες Ι. Γαµικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΦΤΗ KAI Ο ΙΕΡΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΦΤΗ KAI Ο ΙΕΡΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ Επιβλέπων καθηγητής: Συµεών Μηναΐδης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΦΤΗ KAI

Διαβάστε περισσότερα

Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη

Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Σύμβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των αµοιβών µεταξύ γυναικών και ανδρών στις συλλογικές διαπραγµατεύσεις

Ισότητα των αµοιβών µεταξύ γυναικών και ανδρών στις συλλογικές διαπραγµατεύσεις Ισότητα των αµοιβών µεταξύ γυναικών και ανδρών στις συλλογικές διαπραγµατεύσεις Ματίνα Γιαννακούρου ικηγόρος, ρ. Εργατικού ικαίου (Παν/µιο Paris X-Nanterre), & Ευαγγελία Σουµέλη Επιστ. Συνεργάτις ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-Α

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα Υιοθετήθηκε και άνοιξε για υπογραφή, επικύρωση και προσχώρηση με την από 16.12.1966 υπ αριθμ. 2200 Α (ΧΧΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΒ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Θέμα Εργασίας: ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΩ- ΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Σπουδάστρια: ΛΟΥΚΙΑ ΣΑΝΔΑΛΗ Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ti ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ενηλικίωση - Γάμος, σελ. 8 2. Σχέσεις των συζύγων που προκύπτουν απ' το γάμο, σελ. 14 3. Περιουσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά κείµενα. Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού. κοινοτικού δικαίου. του Dr Klaus-Dieter Borchardt. Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ευρωπαϊκά κείµενα. Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού. κοινοτικού δικαίου. του Dr Klaus-Dieter Borchardt. Ευρωπαϊκή Επιτροπή Το αλφάβητο του κοινοτικού δικαίου Ευρωπαϊκά κείµενα Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού Το αλφάβητο του κοινοτικού δικαίου του Dr Klaus-Dieter Borchardt Ευρωπαϊκή Επιτροπή Το έντυπο αυτό εκδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ: 2008 2009 ΜΑΘΗΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Θ Ε Μ Α Ο ΟΡΚΟΣ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κος ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ: 2008 2009 ΜΑΘΗΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Θ Ε Μ Α Ο ΟΡΚΟΣ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κος ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ: 2008 2009 ΜΑΘΗΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Θ Ε Μ Α Ο ΟΡΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κος ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΖΑΦΕΙΡΗ ΣΟΦΙΑ Α.Μ.: 1340200700604 ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υιοθετήθηκε στις 25.10.2007 Έναρξη ισχύος: σύμφωνα με το άρθρο 45 της Σύμβασης, 1.7.2010 Κείμενο: European Treaty Series No. 201

Υιοθετήθηκε στις 25.10.2007 Έναρξη ισχύος: σύμφωνα με το άρθρο 45 της Σύμβασης, 1.7.2010 Κείμενο: European Treaty Series No. 201 Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης και κακοποίησης Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ 1. Του Δήμου Ελληνικού Αργυρούπολης, νομίμως εκπροσωπούμενου. 2. Του Δήμου Αλίμου, νομίμως εκπροσωπούμενου. ΚΑΤΑ 1) Του «Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μορφές απασχόλησης πέραν της εξαρτημένης εργασίας και διάκρισή τους από αυτή... 2 1.1 Σύμβαση εξαρτημένης εργασίας... 3 1.2 Πότε μια σύμβαση εξαρτημένης εργασίας δεν είναι έγκυρη... 3 1.3 Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ MONOPROSWPI COMPANY OF LIMITED RESPONSIBILITY 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Α. Γενικά 1. Το εταιρικό µόρφωµα της µονοπρόσωπης εταιρίας δεν συµβιβάζεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ

Ο ΗΓΟΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ Κοινοτική Πρωτοβουλία EQUAL Αναπτυξιακή Σύµπραξη ΕΛΑΝΗ Έργο «Ανοικτές Πόρτες» Επιστηµονική Υπεύθυνη Έργου: Μαρία Γκασούκα Ο ΗΓΟΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ Φορέας Επίβλεψης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΡΙΝΟΜΕΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ»

«ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΡΙΝΟΜΕΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΡΙΝΟΜΕΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο παρακολούθησης του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τομέα Ποινικών Επιστημών του Τμήματος Νομικής

Διαβάστε περισσότερα

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις ΧΤΙΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις Χτίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση του καταναλωτή για τα τραπεζικά δάνεια

Ενημέρωση του καταναλωτή για τα τραπεζικά δάνεια Ενημέρωση του καταναλωτή για τα τραπεζικά δάνεια Συνήγορος του Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 3 1. Γενικά... 5 2. Τί πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές προτού επιλέξουν την τράπεζα από την οποία θα

Διαβάστε περισσότερα