Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ"

Transcript

1 Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη (MIO-ECSDE) Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ Καθηγ. Μιχαήλ Σκούλλος Πρόεδρος MIO-ECSDE, GWP-Med, MAB/UNESCO Εισαγωγή - Στόχοι Ο κύριος στόχος του σεμιναρίου είναι η επιμόρφωση στελεχών Φορέων Διαχείρισης και Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την καλύτερη χρήση και ένταξη Προστατευόμενων Περιοχών στην διαδικασία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Τα κύρια ερωτήματα που θα μπορούσαν να τεθούν σχετικά με αυτή την ένταξη είναι τα ακόλουθα: Τι κερδίζει η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη από τις Προστατευόμενες Περιοχές; Τι κερδίζουν οι Προστατευόμενες Περιοχές από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη; Πρόσθετο ερώτημα είναι γιατί ορισμένες μορφές Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης δεν μπορεί παρά να έχουν ως ιδανικό χώρο εφαρμογής μια Προστατευόμενη Περιοχή. Με μια μεγάλη απλούστευση, στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων, η έννοια «περιβάλλον» έχει ταυτιστεί με την έννοια της «φύσης». Στην απλουστευτική αυτή προσέγγιση, επειδή Προστατευόμενη Περιοχή σημαίνει ακμαίο φυσικό περιβάλλον, απείραχτη φύση και αναβαθμισμένα οικοσυστήματα, η κοινή αντίληψη ταυτίζει το περιβάλλον και τη φύση με τις Προστατευόμενες Περιοχές. Επίσης, από τα πρώτα στάδια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης αναφέρεται ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αναφέρεται στο περιβάλλον, εξελίσσεται μέσα σε αυτό και είναι υπέρ αυτού (in, about, for the environment), είναι προφανές, ως πρώτη προσέγγιση, ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ασκείται κατά τρόπο ιδανικό σε μια Προστατευόμενη Περιοχή. Εξάλλου, και οι δύο έννοιες, της Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, είναι δυναμικές, ταχύτατα εξελισσόμενες, συνυπήρξαν και συνεξελίχθηκαν. Πρόκειται για ένα δυναμικό σύστημα σχέσεων το οποίο εξελίσσεται με προσθήκες, διευκρινήσεις, εμπλουτισμό και αναθεωρήσεις. Όπως θα φανεί και στη συνέχεια τα αμοιβαία οφέλη για την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη και τις Προστατευόμενες Περιοχές είναι πάρα πολλά. Μπορούμε συνοπτικά να πούμε ότι η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη εμπλουτίζεται και ενισχύεται με βιωματικές εμπειρίες, αντιμετώπιση αληθινών προβλημάτων και προσωπικής δέσμευσης και αντίστοιχα οι Προστατευόμενες Περιοχές αποκτούν υποστηρικτές, όχι θεωρητικούς κι από απόσταση, αλλά συνειδητοποιημένους επισκέπτες πολίτες που μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη φυσική όσο και την κοινωνικο-οικονομική τους επιβίωση και ανάπτυξη.

2 Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση Πάντοτε η φύση χρησιμοποιούνταν ως εργαλείο μάθησης. Δηλαδή, η προσέγγιση της εκπαίδευσης βασίστηκε στην παρατήρηση της φύσης και θεωρήθηκε από τους εκπαιδευτικούς ως ένα πολύτιμο εργαλείο μάθησης δύο πραγμάτων: Των μηχανισμών που λειτουργούν μέσα στη φύση Τον στοχασμό για τη φύση Η παρατήρηση της φύσης λοιπόν, αποτελεί αναπόσπαστο σημείο της εξέλιξης του νου τόσο στην εμπειρία, όσο και στην θεωρία. Ήδη από τον αρχαίο κόσμο στη σχέση ανθρώπου-φύσης έχουμε ταυτόχρονα με το φυσικό το υπερβατικό και το υπερφυσικό. Υπήρχαν διάφορες προσεγγίσεις οι οποίες αντιμετώπιζαν τη φύση ως κτίσμα και φυσιολατρία, ενώ μέσα από τη φιλολογία βλέπουμε ότι η φύση προσωποποιείται: η φύση αμείβει, μαθαίνει, διδάσκει, παρέχει αλλά και τιμωρεί. Ο άνθρωπος από τη πλευρά του επενεργώντας πάνω στη φύση κατανοεί, επιβάλλεται, τιθασεύει, μιμείται, υποτάσσει και υποτάσσεται. Από την αρχαιότητα έχουμε τα μαθήματα αυτής της επαφής από τη μανία και τις επιπτώσεις των φυσικών φαινομένων άλλοτε να θεωρούνται είτε ως «άνωθεν» τιμωρία είτε ως επιπτώσεις τις ανθρώπινης αφροσύνης και απροσεξίας ή κακής εκτίμησης των φυσικών παρατηρήσεων. Όλα αυτά έχουν προέλθει ήδη από εποχές όπου η έννοιες Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Προστατευόμενη Περιοχή δεν υπήρχαν, τουλάχιστον όχι με τη σημερινή τους υπόσταση. Η διαδικασία βέβαια της μάθησης συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα με άμεση επιρροή στην τέχνη, την επιστήμη και τον πολιτισμό. Στις ρίζες της περιβαλλοντικής συνειδητοποίησης και προστασίας, όπως την προσδιορίζουμε σήμερα, βρίσκονται, μεταξύ άλλων: Πολλές φιλοσοφικές αντιλήψεις του αρχαίου κόσμου όπως μας έφτασαν μέχρι τους νέους χρόνους. Ο βουκολισμός και η φυσιολατρία του Ζακ Ζακ Ρουσσώ, κ.λπ. Ο θαυμασμός για την «σοφία» πρακτικών των αγροτικών πληθυσμών και των ιθαγενών. Οι θεωρίες του Δαρβίνου και της εξέλιξης των ειδών. Οι καταγραφές των κοινωνικών επιπτώσεων και επιπτώσεων υγείας στις «Μαύρες Πόλεις» της ξεκομμένης από τη φύση Βιομηχανικής Επανάστασης. Οι αντιδράσεις για το «χημικό πόλεμο» (π.χ. ασφυξιογόνα αέρια, κλπ) του Α Παγκοσμίου Πολέμου Οι αντιδράσεις για τη ραδιενέργεια και τις επιπτώσεις της στους αμάχους του πυρηνικού ολοκαυτώματος στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Οι αντιδράσεις σε μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα. Προστατευόμενες Περιοχές Περιοχές προστατευόμενες από την παρουσία και τη δραστηριότητα του ανθρώπου υπήρχαν από την αρχαιότητα στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, ως «άλση ιερά», ως «ηρώα», και άλλες «άβατες» περιοχές, συνήθως αφιερωμένες στους θεούς, σε νύμφες και ήρωες, γενικά στο θείο και το υπερφυσικό. Μερικοί συγγραφείς (μεταξύ των οποίων και ο καθηγητής Αιγινίτης στις αρχές του 20 ου αιώνα) υποστηρίζουν ότι οι χώροι αυτοί

3 «καθιερώθηκαν» και για καθαρά λόγους πρακτικούς προστασίας αυτού που σήμερα αποκαλούμε βιοποικιλότητα. Οι στόχοι ίδρυσης των Προστατευόμενων Περιοχών, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα, ανάγονται στον 19 ο αιώνα με αναφερόμενο ως πρώτο Εθνικό Πάρκο αυτό του Yellowstone των ΗΠΑ, κηρυγμένο ως «δημόσιο πάρκο ή περιοχή αναψυχής προς όφελος και απόλαυση των ανθρώπων» to 1872, δηλαδή για ανθρωποκεντρική χρήση κι όχι με στόχο την ανάγκη προστασίας της φύσης. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα εμφανίζονται και οι πρώτοι Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών καθώς και Εθνικές Υπηρεσίες και φορείς συντονισμού, όπως για παράδειγμα του Καναδά το Στην Ελλάδα, παρά τα προβλήματα του μικρού, κατακερματισμένου χώρου, δημιουργήθηκαν από το 1938 οι Εθνικοί Δρυμοί του Ολύμπου και του Παρνασσού μετά από σχετικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της φύσης που εκδόθηκε το 1937 (Α.Ν. 856/1937) με πρωτοβουλία και ευθύνη της Δασικής Υπηρεσίας, σε συνεργασία με τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύλλογο. Ο νόμος, αυτός προέβλεπε την ίδρυση πέντε «Εθνικών Δρυμών» (εκτός από τα νησιά) με σκοπό: την προστασία της χλωρίδας, τη βελτίωση και αύξηση της πανίδας, τη διατήρηση των γεωμορφολογικών σχηματισμών, την προστασία των φυσικών καλλονών, την ανάπτυξη του τουρισμού, και τη διενέργεια επιστημονικών (ιδιαίτερα φυτογεωγραφικών) και δασικών ερευνών. Αν στο παραπάνω προστεθεί ο θεσμός της Δασικής Αστυνομικής Διάταξης (ΔΑΔ) και ο Νόμος «περί αρχαιοτήτων» (Νόμος 5351/1932) είναι κατανοητό ότι η έννοια της προστασίας στην Ελλάδα υπάρχει από παλιά και προϋπήρχε και του Παρόλα αυτά όμως σήμερα, μετά από παραπάνω από 70 χρόνια, η ουσιαστική εφαρμογή της έννοιας αυτής βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Οι προστατευόμενες περιοχές είναι ακόμη μάρτυρες και «δείκτες» των «ολοκληρωμένων» εξελίξεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα. Στις Προστατευόμενες Περιοχές έχουν καταγραφεί οι επιπτώσεις από την αστική, βιομηχανική και ατμοσφαιρικά μεταφερόμενη ρύπανση τόσο με τη μορφή ρυπάνσεων του εδάφους ή των νερών και κυρίως των ιζημάτων των υδάτινων συστημάτων, όσο και με τη μορφή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε χλωρίδα και πανίδα. Ως αναλυτικά παραδείγματα έχουμε: τις επιπτώσεις της αιθαλομίχλης στα περιαστικά δάση, τις επιπτώσεις της όξινης βροχής (π.χ. στα δάση και τις Προστατευόμενες Περιοχές της Σκανδιναβίας), τις επιπτώσεις των πετρελαιοκηλίδων και τα σκουπίδια στα θαλάσσια πάρκα τις εξαφανίσεις πολλών ειδών (σπανίων, απειλούμενων, κ.α.) και τη μείωση της βιοποικιλότητας σε πολλές Προστατευόμενες Περιοχές Στάσεις και Σχολές απέναντι στο Περιβάλλον

4 Ήδη από τη δεκαετία του 1960 συνειδητοποιήσαμε ότι τόσο η προσωπική στάση κατανόηση και μάθηση, όσο και η ίδια η προστασία, βασίζονται σε τρία επίπεδα ενδιαφέροντος-προσεγγίσεις: - του ατομικού ενδιαφέροντος (συμφέροντος του ατόμου και του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος) - του κοινωνικού αγαθού (ως φυσικού πόρου ή οικολογικής υπηρεσίας αλτρουιστικά για το κοινωνικό σύνολο) - της αυθύπαρκτης αξίας (μη χρηστικής, με ιδεαλιστική, οικο-κεντρική προσέγγιση). Σε πολλές περιπτώσεις ένα και το αυτό άτομο ή κοινωνική ομάδα μπορεί να διαμορφώσει στάσεις για το περιβάλλον κατά περίπτωση, με περισσότερες από μία προσεγγίσεις και αυτό είναι σημαντικό να το γνωρίζει ο εκπαιδευτικός κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Η πρώτη συλλογική προσπάθεια της προστασίας του περιβάλλοντος ιστορικά οριοθετείται με την δημοσίευση της έκθεσης «Limits to growth» του ΜΙΤ/Club of Rome και τη Διεθνή Διάσκεψη του ΟΗΕ στη Στοκχόλμη για το Ανθρώπινο Περιβάλλον, το 1972, όπου προβάλλεται ο στόχος της προστασίας του φυσικού, κυρίως, περιβάλλοντος. Το στοιχείο αυτό αξιολογείται ως αναγκαίο συστατικό της ανάπτυξης, ενώ ως βασικό εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος προβάλλεται η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αναγνωρίζονται δε, ως γενεσιουργά αίτια της υποβάθμισης ο υπερπληθυσμός, η καταναλωτική νοοτροπία, η οικονομία με λαθεμένες βάσεις και δείκτες και η έλλειψη παιδείας και ενημέρωσης. Τόσο ως προς τον κύριο σκοπό της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος υπήρξαν διάφορες τάσεις και θέσεις προερχόμενες από διαφορετική φιλοσοφική αφετηρία και διαφορετικούς κλάδους της επιστήμης, όπως των: Μελλοντολόγων (να οδηγηθεί η εξέλιξη με βάση σχεδιασμό και πρόληψη των καταστροφών). Ακραιφνών οικολόγων (κάθε είδους παραγωγική ενέργεια ή έργο δημιουργεί τελικά προϊόντα και υποπροϊόντα επιβαρυντικά για το περιβάλλον. Η τεχνολογική απλούστευση είναι η μόνη κατεύθυνση). Τεχνοκρατών (αντίθετα με τους οικολόγους η επίτευξη υψηλής, «καθαρής» τεχνολογίας είναι η μόνη λύση). Πολιτικών πολιτικής οικολογίας / σοσιαλιστών (η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να μπει ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Οι λύσεις είναι θέμα πολιτικών επιλογών). Οικονομολόγων (τα πάντα έχουν κόστος, η κινητήρια δύναμη είναι η αγορά και σκοπός είναι η οικονομική ευημερία. Οι λύσεις πρέπει να έχουν σύμμαχο την αγορά και τις επιλογές των καταναλωτών). Εκπαιδευτικών (συναίνεση των ανωτέρω και «μετά λόγου γνώσεως» ατομικές και συλλογικές επιλογές κοινά αποδεκτών κατευθύνσεων). Κάπου εδώ όμως μπαίνει και η έννοια του χρόνου, δηλαδή για ποιο χρονικό διάστημα μπορεί να εφαρμοστεί κάποια απόφαση ή πολιτική. Κάθε ενέργεια χαρακτηρίζεται από το χρόνο της εφαρμογής και τον χρόνο όπου παρουσιάζονται οι επιπτώσεις. Στο σημείο αυτό οι Προστατευόμενες Περιοχές έχουν πολλά να διδάξουν. Ο σχεδιασμός τους κάτω από οποιοδήποτε φιλοσοφικό υπόβαθρο γίνεται σήμερα αλλά με στόχο το εγγύς και απώτατο

5 μέλλον: για να αποφευχθεί άμεσα και στο μέλλον βλάβη και να διατηρηθεί μία αξία για «πάντα», όσο εξαρτάται από την κοινωνία που την καθιέρωσε αλλά και τους διαδόχους της. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση έχουμε ως «υπόδειγμα» το «διαστημόπλοιο» Γη (Σχήμα 1). Στο «διαστημόπλοιο» Γη έχουμε μόνο την ηλιακή ενέργεια ως εισρέουσα. Όλες οι άλλες ανταλλαγές ενέργειας γίνονται μέσα στο «διαστημόπλοιο», η ανταλλαγή ύλης μέσα στο διάστημα είναι πολύ μικρή και όλα τα άλλα (κοινωνία, σχέσεις ανάμεσα στα οικοσυστήματα και τους ανθρώπους, οικονομία κλπ) είναι «εποικοδομήματα». Άρα, για να μπορέσουν να συντηρηθούν τα εποικοδομήματα θα πρέπει το διαστημόπλοιο να συνεχίζει να κινείται μαζί με όλους τους μηχανισμούς που λαμβάνουν χώρα μέσα σε αυτό. Αυτή η ιδέα είναι η βάση της προστασίας του περιβάλλοντος και κατ επέκταση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, η οποία αν και μπορεί να φαίνεται ξεκομμένη από όλες τις προηγούμενες θεωρίες λειτουργεί ως ενοποιητικό στοιχείο και σημείο για αυτές. Σχήμα 1. Το μοντέλο για την ΠΕ «διαστημόπλοιο γη» Διαστημόπλοιο γη (limits to growth) «Εποικοδόμημα» ηκοινωνία και οι σχέσεις σε αυτήν (οικονομία, κ.λπ.) Η εξέλιξη της έννοιας της προστασίας του περιβάλλοντος Τα πρώτα βήματα στην προστασία του περιβάλλοντος έγιναν με τη προστασία των απειλούμενων ειδών. Σύντομα έγινε κατανοητό ότι τα απειλούμενα είδη δεν μπορούν να προστατευθούν αν δεν προστατευθούν και τα ενδιαιτήματά τους. Τα ενδιαιτήματα και οι οικότοποι ήταν αρχικά αντιληπτά ως μεμονωμένες «νησίδες προστασίας», ενώ αντίστοιχη ήταν η προσέγγιση από τους χωροτάκτες, οικονομολόγους και αρχαιολόγους για άλλες περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος. Δηλαδή η πρώτη φάση της προστασίας έβλεπε το «ενδιαίτημα» γύρω από τις άμεσα αντιληπτές κρίσιμες λειτουργίες του απειλούμενου είδους. Γρήγορα, έγινε κατανοητό ότι οι «νησίδες» προστασίας δεν ήταν εφικτό να παρέχουν την απαιτούμενη προστασία παρά μόνο σε πεπερασμένα όρια εφόσον περικλείονταν από μια θάλασσα περιβαλλοντικής αδιαφορίας ή αναρχίας. Εξελίχτηκε λοιπόν η αντίληψη προστασίας και περιέλαβε την έννοια μιας ευρύτερης «ζώνωσης» αυστηρότερα ή χαλαρότερα φυλασσόμενων ή ρυθμιζόμενων περιοχών. Με αυτή τη λογική προχωρήσαμε στη δημιουργία βιομηχανικών περιοχών, περιοχών οικιστικής ανάπτυξης, προστατευόμενων περιοχών κλπ. με βάση την επίτευξη καλύτερης λειτουργίας τους. Μια από τις πρώτες προσπάθειες για την οργάνωση των Προστατευόμενων Περιοχών ήταν αυτή της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN International Union of Conservation of Nature) η οποία δημιούργησε Προστατευόμενες Περιοχές χερσαίες ή θαλάσσιες, οι οποίες ιδρύθηκαν με σκοπό την προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας και των φυσικών και πολιτισμικών αξιών τους, των οποίων η διαχείριση επιτυγχάνεται με νομικά μέσα ή άλλους ειδικούς αποτελεσματικούς μηχανισμούς. Αρχικά προτάθηκαν δέκα κατηγορίες οικοτόπων (1978) που συνδυάστηκαν τελικά σε έξι (1994):

6 Ia: Περιοχές απολύτου προστασίας για την προώθηση της επιστημονικής έρευνας. Ib: Περιοχές άγριας ζωής, όπου η προστασία της άγριας ζωής είναι ο κύριος διαχειριστικός στόχος. II: Εθνικά Πάρκα για την προστασία και διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων. III: Φυσικά Μνημεία για την προστασία και διατήρηση συγκεκριμένων φυσικών χαρακτηριστικών. IV: Περιοχές προστασίας συγκεκριμένων ειδών, ή οικοσυστημάτων. V: Χερσαίες και θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. VI: Προστατευόμενες περιοχές για τη διαχείριση φυσικών πόρων. Πολλοί διεθνείς οργανισμοί στα πλαίσια του ΟΗΕ ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ.λπ. προχώρησαν σε αντίστοιχες και παράλληλες ταξινομήσεις. Υγρότοποι διεθνούς σημασίας ιδρύθηκαν, σύμφωνα με τη Σύμβαση Ramsar. Πρόκειται για μεγάλες υγροτοπικές εκτάσεις με μόνιμα ή εποχικά νερά που φιλοξενούν σημαντικό αριθμό υδρόβιων πουλιών και σπάνια ή απειλούμενα είδη. Η Ελλάδα έχει χαρακτηρίσει 10 υγροτόπους ως Διεθνούς Σημασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση αυτή. Η Σύμβαση για την Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά, η οποία λειτουργεί υπό την αιγίδα της UNESCO, έχει κηρύξει ως Μνημεία Διεθνούς Κληρονομιάς για το φυσικό Περιβάλλον τους τα Αντιχάσια Όρη, τα Μετέωρα και ο Άθως. Η Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου και ειδικά το πρωτόκολλο της «περί των ειδικά προστατευόμενων περιοχών της Μεσογείου» έχει χαρακτηρίσει 9 Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές. Ως Βιογενετικά Αποθέματα έχουν χαρακτηριστεί 16 περιοχές στην Ελλάδα, που ανήκουν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Βιογενετικών Αποθεμάτων το οποίο ιδρύθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης και αποσκοπεί στη διατήρηση αντιπροσωπευτικών δειγμάτων χλωρίδας, πανίδας και φυσικών περιοχών της Ευρώπης. Στα Αποθέματα Βιόσφαιρας (Biosphere Reserves) σύμφωνα με το πρόγραμμα της UNESCO «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα»- (MAB) (Man and Biospere) έχουν ενταχθεί ο Εθνικός Δρυμός Ολύμπου και ο Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς. Ως προς τη μεθοδολογία το πρόγραμμα ΜΑΒ/UNESCO άφησε το πιο σημαντικό στίγμα στο πεδίο πεδίο της διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών, που ακολουθείται σχεδόν σε όλα τα σχετικά συστήματα. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία αυτή, στοιχεία λειτουργίας μέσα στην προστατευόμενη περιοχή είναι η προστασία της βιοποικιλότητας, η αειφόρος ανάπτυξη και η υποστήριξη από αντίστοιχους φορείς. Παράλληλα, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζονται ως «ανοιχτά εργαστήρια γνώσης» και άρα οι κάθε λογής εκπαιδευτικές δραστηριότητες είναι αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργικότητάς τους Η χωροτακτική-λειτουργική προσέγγιση μιας προστατευόμενης περιοχής παρουσιάζεται στο Σχήμα 2. Στον πυρήνα πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά η παρακολούθηση της εξέλιξης και των αποτελεσμάτων της προστασίας, στη ζώνη γύρω από τον πυρήνα πραγματοποιείται η εκπαίδευση, η έρευνα και ενδεχομένως κάποιες μορφές ήπιου τουρισμού, ενώ στις περιοχές μεταβατικής προστασίας

7 μπορούν να υπάρξουν πολλές περισσότερες μορφές ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Παραδείγματα εφαρμογής αυτής της προσέγγισης παρουσιάζονται στο Σχήμα 3. Σχήμα 2. Προσέγγιση ΜΑΒ/UNESCO για Biosphere Reserves Σχήμα 3. Παραδείγματα εφαρμογής της προσέγγισης MAB/UNESCO Εξέλιξη της διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών στην Ελλάδα Εκτός από τις 5 κατηγορίες Προστατευόμενων Περιοχών σύμφωνα με τον νόμο 1650/86, (περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, περιοχές προστασίας της φύσης, Εθνικά Πάρκα, προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί, προστατευόμενα τοπία και στοιχεία του τοπίου και περιοχές οικοανάπτυξης) υπάρχουν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, άλλες 6 κατηγορίες, που είναι, αντίστοιχα, οι Εθνικοί Δρυμοί, τα Αισθητικά Δάση και τα Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης, ο χαρακτηρισμός των οποίων διέπεται από τις διατάξεις του (Ν. 996/71), καθώς και τα Εκτροφεία Θηραμάτων, τα Καταφύγια Άγριας Ζωής και οι Ελεγχόμενες κυνηγετικές περιοχές, βάσει του (Ν 177/75, όπως τροποποιήθηκε από τον Ν. 2637/98). Πρόκειται,

8 δηλαδή, για ένα αρκετά πλούσιο θεσμικό οπλοστάσιο το οποίο όμως μένει ακόμα σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο. Νεότερες Διεθνείς Συνθήκες για τις Προστατευόμενες Περιοχές Το 1992, στο πλάισιο της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυηη στο Ρίο υιοθετήθηκε η Σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα που ορίζει ότι: «προστατευόμενες περιοχές είναι καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές οι οποίες ιδρύονται και η διαχείριση τους γίνεται με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων προστασίας και διατήρησής τους». Από το Ρίο και μετά πραγματοποιείται μια σταδιακή αναθεώρηση τόσο των θεμάτων της βιοποικιλότητας όσο και των θεμάτων της εκπαίδευσης με βάση την Αειφόρο Ανάπτυξη. Ακόμα, νεότερες «προσθήκες» στην προσέγγιση της προστασίας είναι τα «Δίκτυα των Προστατευόμενων Περιοχών», οι «οικολογικοί διάδρομοι» ανάμεσα σε Προστατευόμενες Περιοχές και οι «Πολιτιστικές Διαδρομές». Το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει τα εξής: Την Οδηγία 79/409 που καλεί τα Κράτη Μέλη να διατηρήσουν και να προστατεύσουν, όχι μόνο τους πληθυσμούς αγρίων πουλιών που ζουν εκ φύσεως σε άγρια κατάσταση, αλλά και επαρκή έκταση και ποικιλία βιοτόπων για να επιτευχθεί η προστασία τους. Την Οδηγία 92/43 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας», που θεσμοθετήθηκε από το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με σκοπό να συμβάλλει στην προστασία της βιολογικής ποικιλότητας, μέσω της διατήρησης των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Δίκτυο Φύση Natura 2000, Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών. Αποτελείται από δύο κατηγορίες περιοχών: Τις «Ζώνες Ειδικής Προστασίας (Special Protection Areas - SPA) για την Ορνιθοπανίδα, όπως ορίζονται στην Οδηγία 79/409/EK, και τους «Τόπους Κοινοτικής Σημασίας» (Sites of Community Importance - SCI) όπως ορίζονται στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. Με το Νόμο 3044/02 ιδρύθηκαν στην Ελλάδα 25 Προστατευόμενες Περιοχές με Φορέα Διαχείρισης (ΦΔ), ήτοι: Δέλτα Έβρου, Δάσους Δαδιάς, Λίμνης Κερκίνης, Λιμ/σας Μεσολογγίου, Δέλτα Αξιού - Λουδία Αλιάκμονα, Λιμνών Κορώνειας Βόλβης, Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Αλοννήσου - Β. Σποράδων, Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας Ισμαρίδας, Όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού, Λίμνης Παμβώτιδος Ιωαννίνων, Υγροτόπων Αμβρακικού, Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς, Εθνικών Δρυμών Βίκου - Αώου και Πίνδου, Εθνικού Δρυμού Πρεσπών, Εθνικού Δρυμού Αίνου, Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, Εθνικού Δρυμού Παρνασού, Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, Εθνικού Δρυμού Οίτης, Στενών και εκβολών Καλαμά, Χελμού Βουραϊκού, Οροσειράς Ροδόπης, Καρπάθου - Σαρίας, Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου πού προστέθηκαν στις δύο περιοχές πού είχαν ήδη κηρυχθεί ως προστατευόμενες, με βάση τούς Ν. 1650/1986 και 2742/1999. Υφίσταντο ήδη δύο άλλοι ΦΔ, εκείνος του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ζακύνθου και του Εθνικού Πάρκου Σχοινιά.

9 Η καθιέρωση και η σωστή λειτουργία των Προστατευόμενων Περιοχών υπό τους αντίστοιχους ΦΔ αναδεικνύεται ως ένα από τα δυσκολότερα κοινωνικά προβλήματα λόγω της συνηθισμένης, αρχικής τουλάχιστον, αντίδρασης των τοπικών κοινωνιών που δεν θέλουν να βρίσκονται «υπό καθεστώς προστασίας» ενώ παράλληλα διεκδικούν ανάπτυξη όμοια με τις άλλες περιοχές, αγνοώντας συνήθως το γεγονός ότι η ίδρυση μιας Προστατευμένης Περιοχής δημιουργεί πολλές προϋποθέσεις ανάπτυξης γι αυτούς, παρόλο που ενδεχομένως άλλες κατάλληλες προϋποθέσεις ανάπτυξης συχνά δεν φαίνεται να υπάρχουν για την ίδια περιοχή. Πολλά διοικητικά προβλήματα προκύπτουν από τα ελλιπή μέσα σε οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους που τίθενται στη διάθεση των ΦΔ. Σύγχρονοι στόχοι ίδρυσης Προστατευόμενων Περιοχών Οι σύγχρονοι στόχοι ίδρυσης των Προστατευόμενων Περιοχών είναι η προστασία φυσικών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών με παράλληλη άμεση ή έμμεση στήριξη της κοινωνίας της περιοχής. Αυτό περιλαμβάνει: Προστασία των ενδιαιτημάτων Διατήρηση της γενετικής βιοποικιλότητας (γενετικά αποθέματα) Προώθηση της επιστημονικής έρευνας Διατήρηση των φυσικών, παραδοσιακών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών Προώθηση της Εκπαίδευσης σε τοπικό και ευρύτερο επίπεδο Αναψυχή και ανάπτυξη «βιώσιμου» τουρισμού και άλλων συμβατών δραστηριοτήτων για την ανάπτυξη της περιοχής Αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων Συμβολή στη διατήρηση ενός συνόλου από υπηρεσίες και αγαθά που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της ζωής πάνω στη γη, έπ ωφελεία της παρούσης και των επόμενων γενεών. Πολυεπιστημονικότητα και Διεπιστημονικότητα Η εισαγωγή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη καθώς και η γενίκευση των Προστατευόμενων Περιοχών αποτελούν «εναλλακτικές» προσεγγίσεις τόσο των μεθόδων προστασίας του περιβάλλοντος όσο και της εκπαίδευσης. Και τα δύο είναι κατά βάση «επαναστατικά» διότι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό: Σε προσωπική ευθύνη τόσο για το φυσικό όσο για το αισθητικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Σε μια εκλογίκευση των προσωπικών και συλλογικών επιλογών όσων εμπλέκονται με τις Προστατευόμενες Περιοχές, την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Στις γενικές αρχές της οικολογίας και τη γνώση και κατανόηση των βιο-γεω-χημικών κύκλων μέσα από πολυεπιστημονικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Στα πρώτα βήματα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης κατά τις διασκέψεις της Στοκχόλμης (1972), του Βελιγραδίου (1975) και της Τιφλίδας (1977) δόθηκε έμφαση στην ανάγκη για

10 μετάδοση γνώσης, για καλλιέργεια δεξιοτήτων, κατανόηση και λήψη αποφάσεων καθώς και για υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών στάσεων και αξιών. Ένα από τα πολύ βασικά στοιχεία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η «πολυεπιστημονικότητα» όπου συνεργάζονται οι βιολογικές, γεωλογικές και χημικές επιστήμες. Η εξέλιξή της βέβαια σιγά-σιγά οδηγεί στην «διεπιστημονικότητα» η οποία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της εκπαίδευσης για την αειφόρο ανάπτυξη. Πλέον δεν έχουμε απλά τη Βιολογική, Γεωλογική και Χημική διάσταση αλλά την κατανόηση του βιο-γεω-χημικού φαινομένου, κ.ο.κ. Στις Προστατευόμενες Περιοχές η διεπιστημονικότητα αφορά τη σχέση ανάμεσα στις φυσικές, τις κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες, τους θεσμούς, την τεχνολογία αλλά και την επικοινωνία μεταξύ ποικίλων ομάδων πληθυσμού ή/και ενδιαφερόντων. Ο στόχος λοιπόν της προστασίας του περιβάλλοντος αποκτά νέα βάση και είναι πολλαπλός, δηλαδή περιβαλλοντικός, οικονομικός και κοινωνικός ταυτόχρονα. Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κατά την εφαρμογή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης παρουσιάστηκαν κάποιες ατέλειες και γεγονότα. Μερικά από αυτά καταγράφονται στη συνέχεια: Ασύμμετρη ανάπτυξη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα πρώτα χρόνια στις διάφορες χώρες Ιδεολογικοί «φραγμοί» και εμπόδια στην εφαρμογή: οι βιομηχανικές χώρες είδαν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως απειλή στην ανάπτυξη και ως «Σοσιαλισμό». Οι Σοσιαλιστικές χώρες ως «αμφισβήτηση των επιλογών», ενώ ο τρίτος κόσμος ως Ιμπεριαλισμό ή πολυτέλεια. Στο Συνέδριο της Μόσχας (1987) εισήχθησαν ζητήματα φύλου, ειρήνης και υγείας και αντιμετωπίστηκε το φαινόμενο της μερικής περιθωριοποίησης της ΠΕ. Την περίοδο αυξάνεται η προσπάθεια να αντιμετωπιστούν σοβαρά τα στοιχεία για την κατάσταση του περιβάλλοντος, με βάση αξιόπιστες επιστημονικές έρευνες χωρίς ακραίες υπερβολές. Ενισχύεται η διδασκαλία αρχών π.χ. Ο ρυπαίνων πληρώνει. Εισάγονται, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, η αρχή της προφύλαξης και η αρχή της προβλεπτικότητας. Εξέλιξη των Περιβαλλοντικών Προβλημάτων Ενόψει της εισόδου στον 21 ο αιώνα παρουσιάστηκαν εκθέσεις και αναπτύχθηκαν σε βάθος μια σειρά από φαινόμενα που έγιναν ευρύτερα γνωστά λόγω του καλπασμού της ηλεκτρονικής πληροφόρησης : Παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και «πλήρης ελευθερία» των αγορών με απρόβλεπτα πολύπλοκα αποτελέσματα. «Συρρίκνωση» του πλανήτη και των συνόρων. Αύξηση των κοινωνικών προβλημάτων: οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

11 Αύξηση του ανταγωνισμού με ταυτόχρονο πολλαπλασιασμό τόσο των ευκαιριών όσο και των παγίδων. Δραματική συρρίκνωση της βιοποικιλότητας Επιτάχυνση των κλιματικών αλλαγών Καταστροφή του περιβάλλοντος εκεί που υπάρχει υπερβολική ανάπτυξη αλλά και εκεί που λείπει η ανάπτυξη! Αναφερόμενοι στις Προστατευόμενες Περιοχές και τη βιοποικιλότητα μπορούμε να εξετάσουμε συνοπτικά την σημερινή κατάσταση έναντι ατής που παραλάβαμε πριν πενήντα χρόνια. Υπολογίζεται ότι στην Ευρώπη το 42% των θηλαστικών απειλείται με εξαφάνιση, όπως και το 15% των πουλιών, το 52% των ψαριών του γλυκού νερού και το 42% των ερπετών και πεταλούδων. Μόνο ποσοστό 1 3% των δασών της δυτικής Ευρώπης μπορεί να θεωρηθεί ότι «δεν έχει διαταραχθεί από τον άνθρωπο». Από το 1950 και μέχρι σήμερα η Ευρώπη έχει απολέσει περισσότερο από το 50% των υγροτόπων και των γεωργικών εκτάσεων. H απώλεια της βιοποικιλότητας, λοιπόν, επιβάλλει την ανάγκη για αποτελεσματική προστασία, με βάση τις Προστατευόμενες Περιοχές. Το οικοδόμημα της Αειφόρου Ανάπτυξης και η μετάβαση από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης του Ρίο (1992) η έννοια της Αειφόρου Ανάπτυξης προσεγγίστηκε ως ένα οικοδόμημα στηριζόμενο σε τρεις πυλώνες: το Περιβάλλον- Οικολογία, την Οικονομία και την Κοινωνία, χωρίς να αναφέρεται πουθενά η εκπαίδευση με άμεσο τρόπο (βλ. Σχήμα 4). Βέβαια, στην Agenda 21 που υιοθετήθηκε στο Ρίο υπάρχει ένα ολόκληρο Κεφάλαιο (Κεφάλαιο 36) για την εκπαίδευση που θα προωθήσει την Αειφόρο Ανάπτυξη. Το 1995 συγκαλέσαμε στην Αθήνα τη συνάντηση για τον επαναπροσδιορισμό της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης προς την Αειφόρο Ανάπτυξη και αποφασίστηκε η σύγκλιση της Διάσκεψης της Θεσσαλονίκης του Εκεί, σε μια προσπάθεια εμβάθυνσης της παραπάνω προσέγγισης, η εκπαίδευση τοποθετήθηκε ως βάση (βλ. Σχήμα 5) και αποκλήθηκε Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Σχήμα 4. Η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης όπως προσεγγίστηκε στη Διάσκεψη του Ρίο (1992) Σχήμα 5. Η προσέγγιση της Θεσσαλονίκης (1997) Τα παραπάνω σχήματα παρουσιάζουν το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία να αναπτύσσονται ξεχωριστά, ενώ ως γνωστόν είναι αλληλένδετα και αναπτύσσονται ταυτόχρονα και σε αμοιβαία συνάρτηση-επίδραση. Επίσης, η Αειφόρος Ανάπτυξη στο

12 Σχήμα 5 φαίνεται να βασίζεται/ επικάθεται στους παραπάνω πυλώνες ανάπτυξης ενώ στην πραγματικότητα εμπεριέχεται σ αυτούς. Για το λόγο αυτό θεώρησα αναγκαία την τροποποίηση του παραπάνω σχήματος. Με βάση τα ανωτέρω πρότεινα την υιοθέτηση του σχήματος του τετραέδρου ως καλύτερης απεικόνισης της Αειφόρου Ανάπτυξης, δηλαδή μιας τριγωνική πυραμίδας με βάση την εκπαίδευση. Όπως φαίνεται στο Σχήμα 6, κάθε διάσταση εκτείνεται στο άπειρο, αλλά εκεί που τέμνονται και ο χώρος που περικλείεται είναι χώρος «αειφορίας». Ένας τέτοιος χώρος χαρακτηρίζεται από ικανοποιητικό βαθμό ισορροπίας ανάμεσα στα τρία, έστω και αν κάπου η οικονομία και η κοινωνία ευνοούνται περισσότερο από το περιβάλλον και αλλού ισχύει το περιβάλλον και η κοινωνία να είναι σε καλύτερη κατάσταση από την οικονομία. Βέβαια με το σχήμα αυτό «υπερτονίζεται» ο ρόλος της εκπαίδευσης για την επίτευξη της Αειφόρου Ανάπτυξης. Στην πράξη, δεν αρκεί η εκπαίδευση για να προσεγγίσουμε αποτελεσματικά την Αειφόρο Ανάπτυξη. Αν σκεφτούμε καλύτερα, η εκπαίδευση είναι κομμάτι της ευρύτερης έννοιας της διακυβέρνησης, η δε διακυβέρνηση εμπεριέχει επίσης τους νόμους-θεσμούς λειτουργίας και την επιστήμη-τεχνολογία (τα μέσα). Αν τώρα θελήσουμε να αναπτύξουμε το περιεχόμενο της ίδιας της «Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη» μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το εξάεδρο του Σχήματος 7. Στο άνω τμήμα του εξαέδρου είναι οι γνώσεις, η κατανόηση και η ικανότητα που πρέπει να Σχήμα 6. Η Αειφόρος Ανάπτυξη σαν πυραμίδα με έδρα την Εκπαίδευση Σχήμα 7. Το περιεχόμενο της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΑΑ) σαν «διαμάντι» Περιβάλλον Κοινωνία Οικονομία Κοινωνία Οικονομία Περιβάλλον Πολιτισμός Εκπαίδευση Θεσμοί Επιστήμη &Τεχνολογία αναπτύξουμε για τα ίδια τα συστατικά της αειφορίας, το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία. Στο κάτω μέρος εμφανίζονται οι περιοχές στις οποίες πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση για να επιτύχουμε την αναγκαία αλλαγή προς την αειφορία: Οι θεσμοί, η επιστήμη/ τεχνολογία και ο πολιτισμός. Ο λόγος για τον οποίο ο πολιτισμός θα πρέπει να εισαχθεί εδώ ως ανθρωπογενής αξία στην Αειφόρο Ανάπτυξη είναι για την κατανόηση και το σεβασμό των πολιτισμικών αξιών των άλλων ακόμη και πτυχών που ενδεχομένως δεν είναι αποδεκτές από όλους. Εδώ επιμένουμε στην ιδέα ότι η πολιτισμική ποικιλότητα είναι αξία αντίστοιχη της βιοποικιλότητας για διατήρηση της σταθερότητας των κοινωνικών συστημάτων. Η κυρίαρχη άποψη είναι ότι ο πολιτισμός είναι συνιστώσα και παράγωγο της κοινωνίας, άρα θα μπορούσε να καλυφθεί στην άνω έδρα της κοινωνίας. Ταυτοχρόνως όμως υπάρχει η άποψη ότι ο πολιτισμός δεν διαμορφώνεται αλλά και διαμορφώνει την κοινωνία όπως και η οικονομία. Η επιτροπή Delors που όρισε η UNESCO πρότεινε τον Πολιτισμό ως τέταρτο πυλώνα της αειφόρου ανάπτυξης. Η θέση αυτή δεν γίνεται γενικώς αποδεκτή (π.χ. από Η.Π.Α. και άλλους) με

13 κύρια επιχειρήματα ότι αφενός η Διάσκεψη του Ρίο αναγνώρισε τρεις πυλώνες και αφετέρου ότι ο πυλώνας αυτός είναι συχνά παράγοντας διάστασης, διαφωνίας και αντιπαραθέσεων, π.χ. σε θέματα θρησκείας πολιτισμικών παραδόσεων και συμπεριφορών. Η πρότασή μας για τον πολιτισμό στο κάτω μέρος της πυραμίδας έχει γίνει γενικά αποδεκτή από όλες τις πλευρές. Το νέο μοντέλο, της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη παίρνει πλέον τη μορφή της διπλής πυραμίδας ( εξάεδρο/διαμάντι, βλ. Σχήμα 7), με υποστηρικτικά στοιχεία τους θεσμούς, τον πολιτισμό και την επιστήμη-τεχνολογία. Είναι κατανοητό ότι το σύστημα αυτό δεν είναι στατικό. Για παράδειγμα, ο πολιτισμός εμπεριέχει στοιχεία που πρέπει να διατηρηθούν (π.χ. μνημεία υλικά και άυλα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς) και στοιχεία τα οποία πρέπει να εγκαταλειφθούν και να αλλάξουν (π.χ. φυλετικές και άλλες διακρίσεις, θέση γυναίκας, κ.λπ.). Η επιστήμη και η τεχνολογία συνεχώς εξελίσσονται, όπως επίσης και οι θεσμοί αλλάζουν. Διαφορά της ΠΕ και της ΕΑΑ Η διαφορά της παραδοσιακής προσέγγισης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με τη νεότερη προσέγγιση της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη παρουσιάζονται στο Σχήμα 8. Κατά την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση η προστασία του περιβάλλοντος είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για την ανάπτυξη: η ανάπτυξη είναι αυτόματη εφόσον δοθεί προσοχή στο περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη θεωρεί ότι η προστασία του περιβάλλοντος, καίτοι απαραίτητη, δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται δηλαδή προστασία όλο το σύστημα, αφού το περιβάλλον είναι συνιστώσα της ανάπτυξης παρόλο που αυτό μπορεί να μην είναι πάντοτε κατανοητό και δυνατό, ειδικά σε μια Προστατευόμενη Περιοχή. Για το λόγο αυτό κάθε περιοχή πρέπει να χαρακτηρίζεται από ειδικά κριτήρια και υπόκειται στις επεμβάσεις εκείνες που μπορούν να εφαρμοστούν για την προσέγγιση της αειφορίας. Δηλαδή η προστασία του περιβάλλοντος είναι πάντοτε αναγκαία αλλά όχι και ικανή συνθήκη για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης. Από το προηγούμενο μοντέλο για την ΕΑΑ προκύπτει η βασική της θεματολογία, στην οποία συμφωνούν UNESCO & UNECE περιλαμβάνει θεματικές ενότητες όπως η φτώχεια, τα δικαιώματα και τα καθήκοντα του πολίτη, η ειρήνη, η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κοινωνική και η οικονομική ανάπτυξη, η υγεία, η ισότητα των φύλων, η πολιτισμική και η βιολογική ποικιλότητα, η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων, η επισιτιστική ασφάλεια και βεβαίως τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης. Σχήμα 8. Σχηματική αναπαράσταση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη

14 Με την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη μαθαίνουμε την προσέγγιση με την οποία αντιμετωπίζουμε το μέλλον και την ανάπτυξη. Η ανάπτυξη για να είναι αειφόρος θα πρέπει: Να μη βασίζεται στην καταστροφή των φυσικών πόρων. Να προωθεί και χρησιμοποιεί φιλο-περιβαλλοντικές τεχνολογίες. Να υπολογίζει τις ανάγκες όλων των ειδών και το δικαίωμα τους να έχουν ποιοτική ζωή και μερίδιο στη χρήση των πόρων. Να είναι δίκαιη και προσβάσιμη προς όλους τους ανθρώπους ώστε όλοι να έχουν ένα επίπεδο ασφάλειας, υγείας και ποιότητας ζωής και πρόσβαση σε πόρους. Να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των επόμενων γενεών. Με βάση αυτά ειδικοί στόχοι της οργάνωσης προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη σε Προστατευόμενες Περιοχές μπορεί να είναι: Να αναδειχθούν τα ειδικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Να αναδειχθούν τα τοπικά προβλήματα και οι ευκαιρίες ανάπτυξης και προόδου. Να ενισχυθούν ηθικά και να εμψυχωθούν οι κάτοικοι της περιοχής για την καλύτερη διατήρηση και προστασία της. Να συμβάλλουν οι εκάστοτε επισκέπτες στην αειφόρο διαχείριση της περιοχής και άλλων αντίστοιχων. Να αποκομίσουν οι εκπαιδευόμενοι ωραίες εμπειρίες, ώστε να γίνουν υποστηρικτές αντιστοίχων προγραμμάτων, προστασίας και να αποκομίσουν και την αίσθηση ότι μπορούν να συμβάλλουν γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη. Να δημιουργήσουν ή ενισχύσουν την τάση για ίδρυση, επέκταση και ενδυνάμωση περιοχών προστασίας. Οι κύριες προκλήσεις στον 21 ο αιώνα και τη νέα χιλιετία Η νέα εκπαίδευση και ιδιαίτερα η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη καλείται να ξεπεράσει τις πολλαπλές εντάσεις που περιβάλλουν τους εκπαιδευόμενους, ιδιαίτερα τους νέους με τρόπο ρεαλιστικό αλλά ταυτόχρονα εποικοδομητικό και αισιόδοξο. Οφείλει να οδηγήσει σε λύσεις και να βρει ισορροπία ανάμεσα στα παγκόσμια και τα τοπικά συμφέροντα, το γενικό συμφέρον έναντι του ατομικού, στην παράδοση έναντι του νεωτερισμού, στην ανταγωνιστικότητα έναντι της ισοτιμίας των ευκαιριών και στην σχέση ανάμεσα στο πνευματικό και το υλιστικό. Για να γίνει αυτό εφικτό πρέπει όλες οι προηγούμενες προκλήσεις να βιωθούν πρώτα και πάνω απ όλα στις Προστατευόμενες Περιοχές και οι εκπαιδευτές (υπεύθυνοι, οδηγοί, ερμηνευτές κλπ.) πρέπει να είναι προετοιμασμένοι και εκπαιδευμένοι οι ίδιοι, όσο το δυνατόν καλλίτερα για να βοηθήσουν νέους και μεγαλύτερους να τις αντιμετωπίσουν με σοφία, κατανόηση, αλληλεγγύη, θάρρος και ελπίδα.

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 OI ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 55 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: OI ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η θέσπιση προστατευόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ I. ιεθνείς Συµβάσεις και Κοινοτικές Κανονιστικές Πράξεις Σύµβαση Ραµσάρ: Στρατηγικό Σχέδιο 1997-2002. Σύµβαση για τη βιολογική ποικιλότητα. Σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

-------------------------------------------------

------------------------------------------------- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ /ΝΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΩΝ&.Π. ΤΜΗΜΑΤΑ : - ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 37 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Κίµων Χατζηµπίρος Φυσικός, Οικολόγος Επίκ. Καθηγητής ΕΜΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ύο διεθνώς παραδεκτές αρχές : η πρόληψη είναι προτιµότερη από την επανόρθωση ο ρυπαίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ Κερκίνη 620 55 Κάτω Πορόια Τηλέφωνο. 23270 28004 Τηλεομ/πο: 23270 28005 Ηλ.Ταχ/μείο: info@kerkini.gr www.kerkini.gr Κερκίνη, 28 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ "ΤΖΙΟΝΙΑ"

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΖΙΟΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Δρ. Μαρία Κάπαρη Ειδική επιστήμονας ΕΚΠΑΑ 2 ο Διεθνές Συνέδριο AQUA 2006 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥ- ΞΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΧΕΛΜΟΥ- ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ

ΤΙΤΛΟΣ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥ- ΞΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΧΕΛΜΟΥ- ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥ-

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Δράσεις για την υλοποίηση του στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού

Πίνακας 1: Δράσεις για την υλοποίηση του στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού Πίνακας 1: Δράσεις για την υλοποίηση του στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού (Α) ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΕΣΟΔΩΝ (περιγραφή) A/A 1 2 3 ΔΡΑΣΗ (Β) ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟ ΚΟΣΤΟΥΣ (περιγραφή) A/A 1 2 3

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία Δήµητρα Σπυροπούλου Επίτιµη Σύµβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. µετεξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός 2015

Προγραμματισμός 2015 Προγραμματισμός 2015 Το 2015 προβλέπεται να παραμείνει μια χρονιά εξαιρετικά δύσκολη και με ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις για την Ορνιθολογική. Το συνολικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí. ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç. âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé. åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò. ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò

Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí. ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç. âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé. åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò. ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò 2 Ïé Üíèñùðïé êáé ïé ëßìíåò Ý ïõí ó Ýóç áëëçëåîüñôçóçò. Ç âéùóéìüôçôü ôïõò åíéó ýåôáé åãêáèéäñýïíôáò êáé äéáôçñþíôáò ó Ýóåéò ðïõ åíþíïõí ôéò áíèñþðéíåò áíüãêåò ìå ôá ëéìíáßá ïéêïóõóôþìáôá ìå Ýíáí áñìïíéêü

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους 1. Εισαγωγή Για την επίτευξη των εθνικών στόχων για μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας 13% μέχρι το 2020, αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Λάππα, 9 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ο Φορέας Διαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς (Φ.Δ.Y.Κ.Σ.), πραγματοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης Κατευθυντήριοι άξονες του έργου «Ανάπτυξη του τουρισμού και διαχείριση επισκεπτών στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε,

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, Θεωρώντας ότι ο στόχος του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι η επίτευξη µεγαλύτερης ενότητας ανάµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Εισηγητική έκθεση για την πρόταση ...3 Η πρόταση των περιβαλλοντικών οργανώσεων ... 23

Περιεχόμενα Εισηγητική έκθεση για την πρόταση ...3 Η πρόταση των περιβαλλοντικών οργανώσεων ... 23 Περιεχόμενα Εισηγητική έκθεση για την πρόταση...3 Η πρόταση των περιβαλλοντικών οργανώσεων...23 Λαμβάνοντας υπόψη,... 23 Κεφάλαιο 1 Σκοπός... 24 Κεφάλαιο 2 Ορισμοί... 24 Κεφάλαιο 3 Προστατευόμενες περιοχές...

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις Εισηγητής : Γιώργος Αμανατίδης Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου LEADER Γενικός Δ/ντής Αναπτυξιακής Δυτικής Μακεδονίας Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Πρόταση του WWF Ελλάς για ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Πρόταση του WWF Ελλάς για ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος Οκτώβριος 2011 ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Πρόταση του WWF Ελλάς για ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος 0 2011 WWF Ελλάς Προτεινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΧΑΡΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΧΑΡΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Καθηγητής Μιχαήλ Σκούλλος Η ΑΑ σαν πυραμίδα/τετράεδρο με μία έδρα την

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΠΙΔ ΓΕΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΝΠΙΔ ΓΕΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΝΠΙΔ ΓΕΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 1. ΑΘΗΝΑΪΚΟ - ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ Α.Ε ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & Γ.ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ 2. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ -ΔΗΜΗΤΡΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ». Επιβλέπουσα: Διδασκάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για την οικολογική κρίση και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο πλανήτης µας. Το περιβάλλον ζωτικός χώρος ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Του Γρηγόρη Κωνσταντόπουλου, 11/4/2015 Α. ΚΡΙΤΙΚΗ - ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΑΘΕΝΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Στις βασικές αδυναμίες όλων των προηγούμενων συστημάτων πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 Διάρκεια: 01/01/10-30/06/13 Συνεργαζόμενοι φορείς: Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Frederick

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ):

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Η Πολιτική της Ε.Ε. για τη ασοπροστασία Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Πρώτα από όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της ηµερίδας και ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΙΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΒΙΟ-ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 13 Βιο-τουρισμός νέα προοπτική για το μέλλον Ο βιο-τουρισμός προστατεύει το περιβάλλον και τον πολιτισμό Βιο-τουρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Northern Aegean Dolphin Project

Northern Aegean Dolphin Project Northern Aegean Dolphin Project Corporate Traveling Πρόταση Συνεργασίας MOm / Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής φώκιας Γενική Περίληψη του Προγράμματος: Το Northern Aegean Dolphin Project

Διαβάστε περισσότερα

προστατευόμενες περιοχές

προστατευόμενες περιοχές ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ προστατευόμενες περιοχές Φύλλα Εργασίας ΔΗΜΟΤΙΚΟ Έργο: Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για τις προστατευόμενες περιοχές Το Εκπαιδευτικό Υλικό «Προστατευόμενες περιοχές» εκπονήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων βασίζεται στην αντίληψη ότι το νερό είναι ταυτόχρονα: Αναπόσπαστο τμήμα του οικοσυστήματος Φυσικός πόρος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας

Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ: Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας - Ομάδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου - Ομάδα εργασίας για προώθηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον.

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον. ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ορισμοί Περιβάλλον φυσικό τεχνητό πολιτιστικό Τα στοιχεία που Τα παραγωγικά στοι- Τα δημιουργήματα της μας δίνει η φύση, χεία που δημιουργεί πνευματικής εργασίας όπως ο αέρας, ο άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2.1 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ...62 2.2 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ...63 2.3 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ...64 2.4 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ...64 2.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...64

Διαβάστε περισσότερα