Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ"

Transcript

1 Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη (MIO-ECSDE) Η εξέλιξη της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων, και Προστατευόμενων Περιοχών, και η σχέσης τους με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την ΕΑΑ Καθηγ. Μιχαήλ Σκούλλος Πρόεδρος MIO-ECSDE, GWP-Med, MAB/UNESCO Εισαγωγή - Στόχοι Ο κύριος στόχος του σεμιναρίου είναι η επιμόρφωση στελεχών Φορέων Διαχείρισης και Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την καλύτερη χρήση και ένταξη Προστατευόμενων Περιοχών στην διαδικασία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Τα κύρια ερωτήματα που θα μπορούσαν να τεθούν σχετικά με αυτή την ένταξη είναι τα ακόλουθα: Τι κερδίζει η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη από τις Προστατευόμενες Περιοχές; Τι κερδίζουν οι Προστατευόμενες Περιοχές από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη; Πρόσθετο ερώτημα είναι γιατί ορισμένες μορφές Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης δεν μπορεί παρά να έχουν ως ιδανικό χώρο εφαρμογής μια Προστατευόμενη Περιοχή. Με μια μεγάλη απλούστευση, στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων, η έννοια «περιβάλλον» έχει ταυτιστεί με την έννοια της «φύσης». Στην απλουστευτική αυτή προσέγγιση, επειδή Προστατευόμενη Περιοχή σημαίνει ακμαίο φυσικό περιβάλλον, απείραχτη φύση και αναβαθμισμένα οικοσυστήματα, η κοινή αντίληψη ταυτίζει το περιβάλλον και τη φύση με τις Προστατευόμενες Περιοχές. Επίσης, από τα πρώτα στάδια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης αναφέρεται ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αναφέρεται στο περιβάλλον, εξελίσσεται μέσα σε αυτό και είναι υπέρ αυτού (in, about, for the environment), είναι προφανές, ως πρώτη προσέγγιση, ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ασκείται κατά τρόπο ιδανικό σε μια Προστατευόμενη Περιοχή. Εξάλλου, και οι δύο έννοιες, της Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, είναι δυναμικές, ταχύτατα εξελισσόμενες, συνυπήρξαν και συνεξελίχθηκαν. Πρόκειται για ένα δυναμικό σύστημα σχέσεων το οποίο εξελίσσεται με προσθήκες, διευκρινήσεις, εμπλουτισμό και αναθεωρήσεις. Όπως θα φανεί και στη συνέχεια τα αμοιβαία οφέλη για την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη και τις Προστατευόμενες Περιοχές είναι πάρα πολλά. Μπορούμε συνοπτικά να πούμε ότι η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη εμπλουτίζεται και ενισχύεται με βιωματικές εμπειρίες, αντιμετώπιση αληθινών προβλημάτων και προσωπικής δέσμευσης και αντίστοιχα οι Προστατευόμενες Περιοχές αποκτούν υποστηρικτές, όχι θεωρητικούς κι από απόσταση, αλλά συνειδητοποιημένους επισκέπτες πολίτες που μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη φυσική όσο και την κοινωνικο-οικονομική τους επιβίωση και ανάπτυξη.

2 Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση Πάντοτε η φύση χρησιμοποιούνταν ως εργαλείο μάθησης. Δηλαδή, η προσέγγιση της εκπαίδευσης βασίστηκε στην παρατήρηση της φύσης και θεωρήθηκε από τους εκπαιδευτικούς ως ένα πολύτιμο εργαλείο μάθησης δύο πραγμάτων: Των μηχανισμών που λειτουργούν μέσα στη φύση Τον στοχασμό για τη φύση Η παρατήρηση της φύσης λοιπόν, αποτελεί αναπόσπαστο σημείο της εξέλιξης του νου τόσο στην εμπειρία, όσο και στην θεωρία. Ήδη από τον αρχαίο κόσμο στη σχέση ανθρώπου-φύσης έχουμε ταυτόχρονα με το φυσικό το υπερβατικό και το υπερφυσικό. Υπήρχαν διάφορες προσεγγίσεις οι οποίες αντιμετώπιζαν τη φύση ως κτίσμα και φυσιολατρία, ενώ μέσα από τη φιλολογία βλέπουμε ότι η φύση προσωποποιείται: η φύση αμείβει, μαθαίνει, διδάσκει, παρέχει αλλά και τιμωρεί. Ο άνθρωπος από τη πλευρά του επενεργώντας πάνω στη φύση κατανοεί, επιβάλλεται, τιθασεύει, μιμείται, υποτάσσει και υποτάσσεται. Από την αρχαιότητα έχουμε τα μαθήματα αυτής της επαφής από τη μανία και τις επιπτώσεις των φυσικών φαινομένων άλλοτε να θεωρούνται είτε ως «άνωθεν» τιμωρία είτε ως επιπτώσεις τις ανθρώπινης αφροσύνης και απροσεξίας ή κακής εκτίμησης των φυσικών παρατηρήσεων. Όλα αυτά έχουν προέλθει ήδη από εποχές όπου η έννοιες Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Προστατευόμενη Περιοχή δεν υπήρχαν, τουλάχιστον όχι με τη σημερινή τους υπόσταση. Η διαδικασία βέβαια της μάθησης συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα με άμεση επιρροή στην τέχνη, την επιστήμη και τον πολιτισμό. Στις ρίζες της περιβαλλοντικής συνειδητοποίησης και προστασίας, όπως την προσδιορίζουμε σήμερα, βρίσκονται, μεταξύ άλλων: Πολλές φιλοσοφικές αντιλήψεις του αρχαίου κόσμου όπως μας έφτασαν μέχρι τους νέους χρόνους. Ο βουκολισμός και η φυσιολατρία του Ζακ Ζακ Ρουσσώ, κ.λπ. Ο θαυμασμός για την «σοφία» πρακτικών των αγροτικών πληθυσμών και των ιθαγενών. Οι θεωρίες του Δαρβίνου και της εξέλιξης των ειδών. Οι καταγραφές των κοινωνικών επιπτώσεων και επιπτώσεων υγείας στις «Μαύρες Πόλεις» της ξεκομμένης από τη φύση Βιομηχανικής Επανάστασης. Οι αντιδράσεις για το «χημικό πόλεμο» (π.χ. ασφυξιογόνα αέρια, κλπ) του Α Παγκοσμίου Πολέμου Οι αντιδράσεις για τη ραδιενέργεια και τις επιπτώσεις της στους αμάχους του πυρηνικού ολοκαυτώματος στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Οι αντιδράσεις σε μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα. Προστατευόμενες Περιοχές Περιοχές προστατευόμενες από την παρουσία και τη δραστηριότητα του ανθρώπου υπήρχαν από την αρχαιότητα στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, ως «άλση ιερά», ως «ηρώα», και άλλες «άβατες» περιοχές, συνήθως αφιερωμένες στους θεούς, σε νύμφες και ήρωες, γενικά στο θείο και το υπερφυσικό. Μερικοί συγγραφείς (μεταξύ των οποίων και ο καθηγητής Αιγινίτης στις αρχές του 20 ου αιώνα) υποστηρίζουν ότι οι χώροι αυτοί

3 «καθιερώθηκαν» και για καθαρά λόγους πρακτικούς προστασίας αυτού που σήμερα αποκαλούμε βιοποικιλότητα. Οι στόχοι ίδρυσης των Προστατευόμενων Περιοχών, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα, ανάγονται στον 19 ο αιώνα με αναφερόμενο ως πρώτο Εθνικό Πάρκο αυτό του Yellowstone των ΗΠΑ, κηρυγμένο ως «δημόσιο πάρκο ή περιοχή αναψυχής προς όφελος και απόλαυση των ανθρώπων» to 1872, δηλαδή για ανθρωποκεντρική χρήση κι όχι με στόχο την ανάγκη προστασίας της φύσης. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα εμφανίζονται και οι πρώτοι Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών καθώς και Εθνικές Υπηρεσίες και φορείς συντονισμού, όπως για παράδειγμα του Καναδά το Στην Ελλάδα, παρά τα προβλήματα του μικρού, κατακερματισμένου χώρου, δημιουργήθηκαν από το 1938 οι Εθνικοί Δρυμοί του Ολύμπου και του Παρνασσού μετά από σχετικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της φύσης που εκδόθηκε το 1937 (Α.Ν. 856/1937) με πρωτοβουλία και ευθύνη της Δασικής Υπηρεσίας, σε συνεργασία με τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύλλογο. Ο νόμος, αυτός προέβλεπε την ίδρυση πέντε «Εθνικών Δρυμών» (εκτός από τα νησιά) με σκοπό: την προστασία της χλωρίδας, τη βελτίωση και αύξηση της πανίδας, τη διατήρηση των γεωμορφολογικών σχηματισμών, την προστασία των φυσικών καλλονών, την ανάπτυξη του τουρισμού, και τη διενέργεια επιστημονικών (ιδιαίτερα φυτογεωγραφικών) και δασικών ερευνών. Αν στο παραπάνω προστεθεί ο θεσμός της Δασικής Αστυνομικής Διάταξης (ΔΑΔ) και ο Νόμος «περί αρχαιοτήτων» (Νόμος 5351/1932) είναι κατανοητό ότι η έννοια της προστασίας στην Ελλάδα υπάρχει από παλιά και προϋπήρχε και του Παρόλα αυτά όμως σήμερα, μετά από παραπάνω από 70 χρόνια, η ουσιαστική εφαρμογή της έννοιας αυτής βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Οι προστατευόμενες περιοχές είναι ακόμη μάρτυρες και «δείκτες» των «ολοκληρωμένων» εξελίξεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα. Στις Προστατευόμενες Περιοχές έχουν καταγραφεί οι επιπτώσεις από την αστική, βιομηχανική και ατμοσφαιρικά μεταφερόμενη ρύπανση τόσο με τη μορφή ρυπάνσεων του εδάφους ή των νερών και κυρίως των ιζημάτων των υδάτινων συστημάτων, όσο και με τη μορφή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε χλωρίδα και πανίδα. Ως αναλυτικά παραδείγματα έχουμε: τις επιπτώσεις της αιθαλομίχλης στα περιαστικά δάση, τις επιπτώσεις της όξινης βροχής (π.χ. στα δάση και τις Προστατευόμενες Περιοχές της Σκανδιναβίας), τις επιπτώσεις των πετρελαιοκηλίδων και τα σκουπίδια στα θαλάσσια πάρκα τις εξαφανίσεις πολλών ειδών (σπανίων, απειλούμενων, κ.α.) και τη μείωση της βιοποικιλότητας σε πολλές Προστατευόμενες Περιοχές Στάσεις και Σχολές απέναντι στο Περιβάλλον

4 Ήδη από τη δεκαετία του 1960 συνειδητοποιήσαμε ότι τόσο η προσωπική στάση κατανόηση και μάθηση, όσο και η ίδια η προστασία, βασίζονται σε τρία επίπεδα ενδιαφέροντος-προσεγγίσεις: - του ατομικού ενδιαφέροντος (συμφέροντος του ατόμου και του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος) - του κοινωνικού αγαθού (ως φυσικού πόρου ή οικολογικής υπηρεσίας αλτρουιστικά για το κοινωνικό σύνολο) - της αυθύπαρκτης αξίας (μη χρηστικής, με ιδεαλιστική, οικο-κεντρική προσέγγιση). Σε πολλές περιπτώσεις ένα και το αυτό άτομο ή κοινωνική ομάδα μπορεί να διαμορφώσει στάσεις για το περιβάλλον κατά περίπτωση, με περισσότερες από μία προσεγγίσεις και αυτό είναι σημαντικό να το γνωρίζει ο εκπαιδευτικός κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Η πρώτη συλλογική προσπάθεια της προστασίας του περιβάλλοντος ιστορικά οριοθετείται με την δημοσίευση της έκθεσης «Limits to growth» του ΜΙΤ/Club of Rome και τη Διεθνή Διάσκεψη του ΟΗΕ στη Στοκχόλμη για το Ανθρώπινο Περιβάλλον, το 1972, όπου προβάλλεται ο στόχος της προστασίας του φυσικού, κυρίως, περιβάλλοντος. Το στοιχείο αυτό αξιολογείται ως αναγκαίο συστατικό της ανάπτυξης, ενώ ως βασικό εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος προβάλλεται η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αναγνωρίζονται δε, ως γενεσιουργά αίτια της υποβάθμισης ο υπερπληθυσμός, η καταναλωτική νοοτροπία, η οικονομία με λαθεμένες βάσεις και δείκτες και η έλλειψη παιδείας και ενημέρωσης. Τόσο ως προς τον κύριο σκοπό της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος υπήρξαν διάφορες τάσεις και θέσεις προερχόμενες από διαφορετική φιλοσοφική αφετηρία και διαφορετικούς κλάδους της επιστήμης, όπως των: Μελλοντολόγων (να οδηγηθεί η εξέλιξη με βάση σχεδιασμό και πρόληψη των καταστροφών). Ακραιφνών οικολόγων (κάθε είδους παραγωγική ενέργεια ή έργο δημιουργεί τελικά προϊόντα και υποπροϊόντα επιβαρυντικά για το περιβάλλον. Η τεχνολογική απλούστευση είναι η μόνη κατεύθυνση). Τεχνοκρατών (αντίθετα με τους οικολόγους η επίτευξη υψηλής, «καθαρής» τεχνολογίας είναι η μόνη λύση). Πολιτικών πολιτικής οικολογίας / σοσιαλιστών (η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να μπει ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Οι λύσεις είναι θέμα πολιτικών επιλογών). Οικονομολόγων (τα πάντα έχουν κόστος, η κινητήρια δύναμη είναι η αγορά και σκοπός είναι η οικονομική ευημερία. Οι λύσεις πρέπει να έχουν σύμμαχο την αγορά και τις επιλογές των καταναλωτών). Εκπαιδευτικών (συναίνεση των ανωτέρω και «μετά λόγου γνώσεως» ατομικές και συλλογικές επιλογές κοινά αποδεκτών κατευθύνσεων). Κάπου εδώ όμως μπαίνει και η έννοια του χρόνου, δηλαδή για ποιο χρονικό διάστημα μπορεί να εφαρμοστεί κάποια απόφαση ή πολιτική. Κάθε ενέργεια χαρακτηρίζεται από το χρόνο της εφαρμογής και τον χρόνο όπου παρουσιάζονται οι επιπτώσεις. Στο σημείο αυτό οι Προστατευόμενες Περιοχές έχουν πολλά να διδάξουν. Ο σχεδιασμός τους κάτω από οποιοδήποτε φιλοσοφικό υπόβαθρο γίνεται σήμερα αλλά με στόχο το εγγύς και απώτατο

5 μέλλον: για να αποφευχθεί άμεσα και στο μέλλον βλάβη και να διατηρηθεί μία αξία για «πάντα», όσο εξαρτάται από την κοινωνία που την καθιέρωσε αλλά και τους διαδόχους της. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση έχουμε ως «υπόδειγμα» το «διαστημόπλοιο» Γη (Σχήμα 1). Στο «διαστημόπλοιο» Γη έχουμε μόνο την ηλιακή ενέργεια ως εισρέουσα. Όλες οι άλλες ανταλλαγές ενέργειας γίνονται μέσα στο «διαστημόπλοιο», η ανταλλαγή ύλης μέσα στο διάστημα είναι πολύ μικρή και όλα τα άλλα (κοινωνία, σχέσεις ανάμεσα στα οικοσυστήματα και τους ανθρώπους, οικονομία κλπ) είναι «εποικοδομήματα». Άρα, για να μπορέσουν να συντηρηθούν τα εποικοδομήματα θα πρέπει το διαστημόπλοιο να συνεχίζει να κινείται μαζί με όλους τους μηχανισμούς που λαμβάνουν χώρα μέσα σε αυτό. Αυτή η ιδέα είναι η βάση της προστασίας του περιβάλλοντος και κατ επέκταση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, η οποία αν και μπορεί να φαίνεται ξεκομμένη από όλες τις προηγούμενες θεωρίες λειτουργεί ως ενοποιητικό στοιχείο και σημείο για αυτές. Σχήμα 1. Το μοντέλο για την ΠΕ «διαστημόπλοιο γη» Διαστημόπλοιο γη (limits to growth) «Εποικοδόμημα» ηκοινωνία και οι σχέσεις σε αυτήν (οικονομία, κ.λπ.) Η εξέλιξη της έννοιας της προστασίας του περιβάλλοντος Τα πρώτα βήματα στην προστασία του περιβάλλοντος έγιναν με τη προστασία των απειλούμενων ειδών. Σύντομα έγινε κατανοητό ότι τα απειλούμενα είδη δεν μπορούν να προστατευθούν αν δεν προστατευθούν και τα ενδιαιτήματά τους. Τα ενδιαιτήματα και οι οικότοποι ήταν αρχικά αντιληπτά ως μεμονωμένες «νησίδες προστασίας», ενώ αντίστοιχη ήταν η προσέγγιση από τους χωροτάκτες, οικονομολόγους και αρχαιολόγους για άλλες περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος. Δηλαδή η πρώτη φάση της προστασίας έβλεπε το «ενδιαίτημα» γύρω από τις άμεσα αντιληπτές κρίσιμες λειτουργίες του απειλούμενου είδους. Γρήγορα, έγινε κατανοητό ότι οι «νησίδες» προστασίας δεν ήταν εφικτό να παρέχουν την απαιτούμενη προστασία παρά μόνο σε πεπερασμένα όρια εφόσον περικλείονταν από μια θάλασσα περιβαλλοντικής αδιαφορίας ή αναρχίας. Εξελίχτηκε λοιπόν η αντίληψη προστασίας και περιέλαβε την έννοια μιας ευρύτερης «ζώνωσης» αυστηρότερα ή χαλαρότερα φυλασσόμενων ή ρυθμιζόμενων περιοχών. Με αυτή τη λογική προχωρήσαμε στη δημιουργία βιομηχανικών περιοχών, περιοχών οικιστικής ανάπτυξης, προστατευόμενων περιοχών κλπ. με βάση την επίτευξη καλύτερης λειτουργίας τους. Μια από τις πρώτες προσπάθειες για την οργάνωση των Προστατευόμενων Περιοχών ήταν αυτή της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN International Union of Conservation of Nature) η οποία δημιούργησε Προστατευόμενες Περιοχές χερσαίες ή θαλάσσιες, οι οποίες ιδρύθηκαν με σκοπό την προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας και των φυσικών και πολιτισμικών αξιών τους, των οποίων η διαχείριση επιτυγχάνεται με νομικά μέσα ή άλλους ειδικούς αποτελεσματικούς μηχανισμούς. Αρχικά προτάθηκαν δέκα κατηγορίες οικοτόπων (1978) που συνδυάστηκαν τελικά σε έξι (1994):

6 Ia: Περιοχές απολύτου προστασίας για την προώθηση της επιστημονικής έρευνας. Ib: Περιοχές άγριας ζωής, όπου η προστασία της άγριας ζωής είναι ο κύριος διαχειριστικός στόχος. II: Εθνικά Πάρκα για την προστασία και διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων. III: Φυσικά Μνημεία για την προστασία και διατήρηση συγκεκριμένων φυσικών χαρακτηριστικών. IV: Περιοχές προστασίας συγκεκριμένων ειδών, ή οικοσυστημάτων. V: Χερσαίες και θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. VI: Προστατευόμενες περιοχές για τη διαχείριση φυσικών πόρων. Πολλοί διεθνείς οργανισμοί στα πλαίσια του ΟΗΕ ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ.λπ. προχώρησαν σε αντίστοιχες και παράλληλες ταξινομήσεις. Υγρότοποι διεθνούς σημασίας ιδρύθηκαν, σύμφωνα με τη Σύμβαση Ramsar. Πρόκειται για μεγάλες υγροτοπικές εκτάσεις με μόνιμα ή εποχικά νερά που φιλοξενούν σημαντικό αριθμό υδρόβιων πουλιών και σπάνια ή απειλούμενα είδη. Η Ελλάδα έχει χαρακτηρίσει 10 υγροτόπους ως Διεθνούς Σημασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση αυτή. Η Σύμβαση για την Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά, η οποία λειτουργεί υπό την αιγίδα της UNESCO, έχει κηρύξει ως Μνημεία Διεθνούς Κληρονομιάς για το φυσικό Περιβάλλον τους τα Αντιχάσια Όρη, τα Μετέωρα και ο Άθως. Η Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου και ειδικά το πρωτόκολλο της «περί των ειδικά προστατευόμενων περιοχών της Μεσογείου» έχει χαρακτηρίσει 9 Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές. Ως Βιογενετικά Αποθέματα έχουν χαρακτηριστεί 16 περιοχές στην Ελλάδα, που ανήκουν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Βιογενετικών Αποθεμάτων το οποίο ιδρύθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης και αποσκοπεί στη διατήρηση αντιπροσωπευτικών δειγμάτων χλωρίδας, πανίδας και φυσικών περιοχών της Ευρώπης. Στα Αποθέματα Βιόσφαιρας (Biosphere Reserves) σύμφωνα με το πρόγραμμα της UNESCO «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα»- (MAB) (Man and Biospere) έχουν ενταχθεί ο Εθνικός Δρυμός Ολύμπου και ο Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς. Ως προς τη μεθοδολογία το πρόγραμμα ΜΑΒ/UNESCO άφησε το πιο σημαντικό στίγμα στο πεδίο πεδίο της διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών, που ακολουθείται σχεδόν σε όλα τα σχετικά συστήματα. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία αυτή, στοιχεία λειτουργίας μέσα στην προστατευόμενη περιοχή είναι η προστασία της βιοποικιλότητας, η αειφόρος ανάπτυξη και η υποστήριξη από αντίστοιχους φορείς. Παράλληλα, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζονται ως «ανοιχτά εργαστήρια γνώσης» και άρα οι κάθε λογής εκπαιδευτικές δραστηριότητες είναι αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργικότητάς τους Η χωροτακτική-λειτουργική προσέγγιση μιας προστατευόμενης περιοχής παρουσιάζεται στο Σχήμα 2. Στον πυρήνα πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά η παρακολούθηση της εξέλιξης και των αποτελεσμάτων της προστασίας, στη ζώνη γύρω από τον πυρήνα πραγματοποιείται η εκπαίδευση, η έρευνα και ενδεχομένως κάποιες μορφές ήπιου τουρισμού, ενώ στις περιοχές μεταβατικής προστασίας

7 μπορούν να υπάρξουν πολλές περισσότερες μορφές ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Παραδείγματα εφαρμογής αυτής της προσέγγισης παρουσιάζονται στο Σχήμα 3. Σχήμα 2. Προσέγγιση ΜΑΒ/UNESCO για Biosphere Reserves Σχήμα 3. Παραδείγματα εφαρμογής της προσέγγισης MAB/UNESCO Εξέλιξη της διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών στην Ελλάδα Εκτός από τις 5 κατηγορίες Προστατευόμενων Περιοχών σύμφωνα με τον νόμο 1650/86, (περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, περιοχές προστασίας της φύσης, Εθνικά Πάρκα, προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί, προστατευόμενα τοπία και στοιχεία του τοπίου και περιοχές οικοανάπτυξης) υπάρχουν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, άλλες 6 κατηγορίες, που είναι, αντίστοιχα, οι Εθνικοί Δρυμοί, τα Αισθητικά Δάση και τα Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης, ο χαρακτηρισμός των οποίων διέπεται από τις διατάξεις του (Ν. 996/71), καθώς και τα Εκτροφεία Θηραμάτων, τα Καταφύγια Άγριας Ζωής και οι Ελεγχόμενες κυνηγετικές περιοχές, βάσει του (Ν 177/75, όπως τροποποιήθηκε από τον Ν. 2637/98). Πρόκειται,

8 δηλαδή, για ένα αρκετά πλούσιο θεσμικό οπλοστάσιο το οποίο όμως μένει ακόμα σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο. Νεότερες Διεθνείς Συνθήκες για τις Προστατευόμενες Περιοχές Το 1992, στο πλάισιο της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυηη στο Ρίο υιοθετήθηκε η Σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα που ορίζει ότι: «προστατευόμενες περιοχές είναι καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές οι οποίες ιδρύονται και η διαχείριση τους γίνεται με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων προστασίας και διατήρησής τους». Από το Ρίο και μετά πραγματοποιείται μια σταδιακή αναθεώρηση τόσο των θεμάτων της βιοποικιλότητας όσο και των θεμάτων της εκπαίδευσης με βάση την Αειφόρο Ανάπτυξη. Ακόμα, νεότερες «προσθήκες» στην προσέγγιση της προστασίας είναι τα «Δίκτυα των Προστατευόμενων Περιοχών», οι «οικολογικοί διάδρομοι» ανάμεσα σε Προστατευόμενες Περιοχές και οι «Πολιτιστικές Διαδρομές». Το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει τα εξής: Την Οδηγία 79/409 που καλεί τα Κράτη Μέλη να διατηρήσουν και να προστατεύσουν, όχι μόνο τους πληθυσμούς αγρίων πουλιών που ζουν εκ φύσεως σε άγρια κατάσταση, αλλά και επαρκή έκταση και ποικιλία βιοτόπων για να επιτευχθεί η προστασία τους. Την Οδηγία 92/43 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας», που θεσμοθετήθηκε από το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με σκοπό να συμβάλλει στην προστασία της βιολογικής ποικιλότητας, μέσω της διατήρησης των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Δίκτυο Φύση Natura 2000, Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών. Αποτελείται από δύο κατηγορίες περιοχών: Τις «Ζώνες Ειδικής Προστασίας (Special Protection Areas - SPA) για την Ορνιθοπανίδα, όπως ορίζονται στην Οδηγία 79/409/EK, και τους «Τόπους Κοινοτικής Σημασίας» (Sites of Community Importance - SCI) όπως ορίζονται στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. Με το Νόμο 3044/02 ιδρύθηκαν στην Ελλάδα 25 Προστατευόμενες Περιοχές με Φορέα Διαχείρισης (ΦΔ), ήτοι: Δέλτα Έβρου, Δάσους Δαδιάς, Λίμνης Κερκίνης, Λιμ/σας Μεσολογγίου, Δέλτα Αξιού - Λουδία Αλιάκμονα, Λιμνών Κορώνειας Βόλβης, Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Αλοννήσου - Β. Σποράδων, Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας Ισμαρίδας, Όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού, Λίμνης Παμβώτιδος Ιωαννίνων, Υγροτόπων Αμβρακικού, Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς, Εθνικών Δρυμών Βίκου - Αώου και Πίνδου, Εθνικού Δρυμού Πρεσπών, Εθνικού Δρυμού Αίνου, Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, Εθνικού Δρυμού Παρνασού, Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, Εθνικού Δρυμού Οίτης, Στενών και εκβολών Καλαμά, Χελμού Βουραϊκού, Οροσειράς Ροδόπης, Καρπάθου - Σαρίας, Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου πού προστέθηκαν στις δύο περιοχές πού είχαν ήδη κηρυχθεί ως προστατευόμενες, με βάση τούς Ν. 1650/1986 και 2742/1999. Υφίσταντο ήδη δύο άλλοι ΦΔ, εκείνος του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ζακύνθου και του Εθνικού Πάρκου Σχοινιά.

9 Η καθιέρωση και η σωστή λειτουργία των Προστατευόμενων Περιοχών υπό τους αντίστοιχους ΦΔ αναδεικνύεται ως ένα από τα δυσκολότερα κοινωνικά προβλήματα λόγω της συνηθισμένης, αρχικής τουλάχιστον, αντίδρασης των τοπικών κοινωνιών που δεν θέλουν να βρίσκονται «υπό καθεστώς προστασίας» ενώ παράλληλα διεκδικούν ανάπτυξη όμοια με τις άλλες περιοχές, αγνοώντας συνήθως το γεγονός ότι η ίδρυση μιας Προστατευμένης Περιοχής δημιουργεί πολλές προϋποθέσεις ανάπτυξης γι αυτούς, παρόλο που ενδεχομένως άλλες κατάλληλες προϋποθέσεις ανάπτυξης συχνά δεν φαίνεται να υπάρχουν για την ίδια περιοχή. Πολλά διοικητικά προβλήματα προκύπτουν από τα ελλιπή μέσα σε οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους που τίθενται στη διάθεση των ΦΔ. Σύγχρονοι στόχοι ίδρυσης Προστατευόμενων Περιοχών Οι σύγχρονοι στόχοι ίδρυσης των Προστατευόμενων Περιοχών είναι η προστασία φυσικών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών με παράλληλη άμεση ή έμμεση στήριξη της κοινωνίας της περιοχής. Αυτό περιλαμβάνει: Προστασία των ενδιαιτημάτων Διατήρηση της γενετικής βιοποικιλότητας (γενετικά αποθέματα) Προώθηση της επιστημονικής έρευνας Διατήρηση των φυσικών, παραδοσιακών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών Προώθηση της Εκπαίδευσης σε τοπικό και ευρύτερο επίπεδο Αναψυχή και ανάπτυξη «βιώσιμου» τουρισμού και άλλων συμβατών δραστηριοτήτων για την ανάπτυξη της περιοχής Αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων Συμβολή στη διατήρηση ενός συνόλου από υπηρεσίες και αγαθά που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της ζωής πάνω στη γη, έπ ωφελεία της παρούσης και των επόμενων γενεών. Πολυεπιστημονικότητα και Διεπιστημονικότητα Η εισαγωγή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη καθώς και η γενίκευση των Προστατευόμενων Περιοχών αποτελούν «εναλλακτικές» προσεγγίσεις τόσο των μεθόδων προστασίας του περιβάλλοντος όσο και της εκπαίδευσης. Και τα δύο είναι κατά βάση «επαναστατικά» διότι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό: Σε προσωπική ευθύνη τόσο για το φυσικό όσο για το αισθητικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Σε μια εκλογίκευση των προσωπικών και συλλογικών επιλογών όσων εμπλέκονται με τις Προστατευόμενες Περιοχές, την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Στις γενικές αρχές της οικολογίας και τη γνώση και κατανόηση των βιο-γεω-χημικών κύκλων μέσα από πολυεπιστημονικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Στα πρώτα βήματα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης κατά τις διασκέψεις της Στοκχόλμης (1972), του Βελιγραδίου (1975) και της Τιφλίδας (1977) δόθηκε έμφαση στην ανάγκη για

10 μετάδοση γνώσης, για καλλιέργεια δεξιοτήτων, κατανόηση και λήψη αποφάσεων καθώς και για υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών στάσεων και αξιών. Ένα από τα πολύ βασικά στοιχεία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η «πολυεπιστημονικότητα» όπου συνεργάζονται οι βιολογικές, γεωλογικές και χημικές επιστήμες. Η εξέλιξή της βέβαια σιγά-σιγά οδηγεί στην «διεπιστημονικότητα» η οποία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της εκπαίδευσης για την αειφόρο ανάπτυξη. Πλέον δεν έχουμε απλά τη Βιολογική, Γεωλογική και Χημική διάσταση αλλά την κατανόηση του βιο-γεω-χημικού φαινομένου, κ.ο.κ. Στις Προστατευόμενες Περιοχές η διεπιστημονικότητα αφορά τη σχέση ανάμεσα στις φυσικές, τις κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες, τους θεσμούς, την τεχνολογία αλλά και την επικοινωνία μεταξύ ποικίλων ομάδων πληθυσμού ή/και ενδιαφερόντων. Ο στόχος λοιπόν της προστασίας του περιβάλλοντος αποκτά νέα βάση και είναι πολλαπλός, δηλαδή περιβαλλοντικός, οικονομικός και κοινωνικός ταυτόχρονα. Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κατά την εφαρμογή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης παρουσιάστηκαν κάποιες ατέλειες και γεγονότα. Μερικά από αυτά καταγράφονται στη συνέχεια: Ασύμμετρη ανάπτυξη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα πρώτα χρόνια στις διάφορες χώρες Ιδεολογικοί «φραγμοί» και εμπόδια στην εφαρμογή: οι βιομηχανικές χώρες είδαν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως απειλή στην ανάπτυξη και ως «Σοσιαλισμό». Οι Σοσιαλιστικές χώρες ως «αμφισβήτηση των επιλογών», ενώ ο τρίτος κόσμος ως Ιμπεριαλισμό ή πολυτέλεια. Στο Συνέδριο της Μόσχας (1987) εισήχθησαν ζητήματα φύλου, ειρήνης και υγείας και αντιμετωπίστηκε το φαινόμενο της μερικής περιθωριοποίησης της ΠΕ. Την περίοδο αυξάνεται η προσπάθεια να αντιμετωπιστούν σοβαρά τα στοιχεία για την κατάσταση του περιβάλλοντος, με βάση αξιόπιστες επιστημονικές έρευνες χωρίς ακραίες υπερβολές. Ενισχύεται η διδασκαλία αρχών π.χ. Ο ρυπαίνων πληρώνει. Εισάγονται, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, η αρχή της προφύλαξης και η αρχή της προβλεπτικότητας. Εξέλιξη των Περιβαλλοντικών Προβλημάτων Ενόψει της εισόδου στον 21 ο αιώνα παρουσιάστηκαν εκθέσεις και αναπτύχθηκαν σε βάθος μια σειρά από φαινόμενα που έγιναν ευρύτερα γνωστά λόγω του καλπασμού της ηλεκτρονικής πληροφόρησης : Παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και «πλήρης ελευθερία» των αγορών με απρόβλεπτα πολύπλοκα αποτελέσματα. «Συρρίκνωση» του πλανήτη και των συνόρων. Αύξηση των κοινωνικών προβλημάτων: οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

11 Αύξηση του ανταγωνισμού με ταυτόχρονο πολλαπλασιασμό τόσο των ευκαιριών όσο και των παγίδων. Δραματική συρρίκνωση της βιοποικιλότητας Επιτάχυνση των κλιματικών αλλαγών Καταστροφή του περιβάλλοντος εκεί που υπάρχει υπερβολική ανάπτυξη αλλά και εκεί που λείπει η ανάπτυξη! Αναφερόμενοι στις Προστατευόμενες Περιοχές και τη βιοποικιλότητα μπορούμε να εξετάσουμε συνοπτικά την σημερινή κατάσταση έναντι ατής που παραλάβαμε πριν πενήντα χρόνια. Υπολογίζεται ότι στην Ευρώπη το 42% των θηλαστικών απειλείται με εξαφάνιση, όπως και το 15% των πουλιών, το 52% των ψαριών του γλυκού νερού και το 42% των ερπετών και πεταλούδων. Μόνο ποσοστό 1 3% των δασών της δυτικής Ευρώπης μπορεί να θεωρηθεί ότι «δεν έχει διαταραχθεί από τον άνθρωπο». Από το 1950 και μέχρι σήμερα η Ευρώπη έχει απολέσει περισσότερο από το 50% των υγροτόπων και των γεωργικών εκτάσεων. H απώλεια της βιοποικιλότητας, λοιπόν, επιβάλλει την ανάγκη για αποτελεσματική προστασία, με βάση τις Προστατευόμενες Περιοχές. Το οικοδόμημα της Αειφόρου Ανάπτυξης και η μετάβαση από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης του Ρίο (1992) η έννοια της Αειφόρου Ανάπτυξης προσεγγίστηκε ως ένα οικοδόμημα στηριζόμενο σε τρεις πυλώνες: το Περιβάλλον- Οικολογία, την Οικονομία και την Κοινωνία, χωρίς να αναφέρεται πουθενά η εκπαίδευση με άμεσο τρόπο (βλ. Σχήμα 4). Βέβαια, στην Agenda 21 που υιοθετήθηκε στο Ρίο υπάρχει ένα ολόκληρο Κεφάλαιο (Κεφάλαιο 36) για την εκπαίδευση που θα προωθήσει την Αειφόρο Ανάπτυξη. Το 1995 συγκαλέσαμε στην Αθήνα τη συνάντηση για τον επαναπροσδιορισμό της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης προς την Αειφόρο Ανάπτυξη και αποφασίστηκε η σύγκλιση της Διάσκεψης της Θεσσαλονίκης του Εκεί, σε μια προσπάθεια εμβάθυνσης της παραπάνω προσέγγισης, η εκπαίδευση τοποθετήθηκε ως βάση (βλ. Σχήμα 5) και αποκλήθηκε Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Σχήμα 4. Η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης όπως προσεγγίστηκε στη Διάσκεψη του Ρίο (1992) Σχήμα 5. Η προσέγγιση της Θεσσαλονίκης (1997) Τα παραπάνω σχήματα παρουσιάζουν το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία να αναπτύσσονται ξεχωριστά, ενώ ως γνωστόν είναι αλληλένδετα και αναπτύσσονται ταυτόχρονα και σε αμοιβαία συνάρτηση-επίδραση. Επίσης, η Αειφόρος Ανάπτυξη στο

12 Σχήμα 5 φαίνεται να βασίζεται/ επικάθεται στους παραπάνω πυλώνες ανάπτυξης ενώ στην πραγματικότητα εμπεριέχεται σ αυτούς. Για το λόγο αυτό θεώρησα αναγκαία την τροποποίηση του παραπάνω σχήματος. Με βάση τα ανωτέρω πρότεινα την υιοθέτηση του σχήματος του τετραέδρου ως καλύτερης απεικόνισης της Αειφόρου Ανάπτυξης, δηλαδή μιας τριγωνική πυραμίδας με βάση την εκπαίδευση. Όπως φαίνεται στο Σχήμα 6, κάθε διάσταση εκτείνεται στο άπειρο, αλλά εκεί που τέμνονται και ο χώρος που περικλείεται είναι χώρος «αειφορίας». Ένας τέτοιος χώρος χαρακτηρίζεται από ικανοποιητικό βαθμό ισορροπίας ανάμεσα στα τρία, έστω και αν κάπου η οικονομία και η κοινωνία ευνοούνται περισσότερο από το περιβάλλον και αλλού ισχύει το περιβάλλον και η κοινωνία να είναι σε καλύτερη κατάσταση από την οικονομία. Βέβαια με το σχήμα αυτό «υπερτονίζεται» ο ρόλος της εκπαίδευσης για την επίτευξη της Αειφόρου Ανάπτυξης. Στην πράξη, δεν αρκεί η εκπαίδευση για να προσεγγίσουμε αποτελεσματικά την Αειφόρο Ανάπτυξη. Αν σκεφτούμε καλύτερα, η εκπαίδευση είναι κομμάτι της ευρύτερης έννοιας της διακυβέρνησης, η δε διακυβέρνηση εμπεριέχει επίσης τους νόμους-θεσμούς λειτουργίας και την επιστήμη-τεχνολογία (τα μέσα). Αν τώρα θελήσουμε να αναπτύξουμε το περιεχόμενο της ίδιας της «Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη» μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το εξάεδρο του Σχήματος 7. Στο άνω τμήμα του εξαέδρου είναι οι γνώσεις, η κατανόηση και η ικανότητα που πρέπει να Σχήμα 6. Η Αειφόρος Ανάπτυξη σαν πυραμίδα με έδρα την Εκπαίδευση Σχήμα 7. Το περιεχόμενο της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΑΑ) σαν «διαμάντι» Περιβάλλον Κοινωνία Οικονομία Κοινωνία Οικονομία Περιβάλλον Πολιτισμός Εκπαίδευση Θεσμοί Επιστήμη &Τεχνολογία αναπτύξουμε για τα ίδια τα συστατικά της αειφορίας, το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία. Στο κάτω μέρος εμφανίζονται οι περιοχές στις οποίες πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση για να επιτύχουμε την αναγκαία αλλαγή προς την αειφορία: Οι θεσμοί, η επιστήμη/ τεχνολογία και ο πολιτισμός. Ο λόγος για τον οποίο ο πολιτισμός θα πρέπει να εισαχθεί εδώ ως ανθρωπογενής αξία στην Αειφόρο Ανάπτυξη είναι για την κατανόηση και το σεβασμό των πολιτισμικών αξιών των άλλων ακόμη και πτυχών που ενδεχομένως δεν είναι αποδεκτές από όλους. Εδώ επιμένουμε στην ιδέα ότι η πολιτισμική ποικιλότητα είναι αξία αντίστοιχη της βιοποικιλότητας για διατήρηση της σταθερότητας των κοινωνικών συστημάτων. Η κυρίαρχη άποψη είναι ότι ο πολιτισμός είναι συνιστώσα και παράγωγο της κοινωνίας, άρα θα μπορούσε να καλυφθεί στην άνω έδρα της κοινωνίας. Ταυτοχρόνως όμως υπάρχει η άποψη ότι ο πολιτισμός δεν διαμορφώνεται αλλά και διαμορφώνει την κοινωνία όπως και η οικονομία. Η επιτροπή Delors που όρισε η UNESCO πρότεινε τον Πολιτισμό ως τέταρτο πυλώνα της αειφόρου ανάπτυξης. Η θέση αυτή δεν γίνεται γενικώς αποδεκτή (π.χ. από Η.Π.Α. και άλλους) με

13 κύρια επιχειρήματα ότι αφενός η Διάσκεψη του Ρίο αναγνώρισε τρεις πυλώνες και αφετέρου ότι ο πυλώνας αυτός είναι συχνά παράγοντας διάστασης, διαφωνίας και αντιπαραθέσεων, π.χ. σε θέματα θρησκείας πολιτισμικών παραδόσεων και συμπεριφορών. Η πρότασή μας για τον πολιτισμό στο κάτω μέρος της πυραμίδας έχει γίνει γενικά αποδεκτή από όλες τις πλευρές. Το νέο μοντέλο, της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη παίρνει πλέον τη μορφή της διπλής πυραμίδας ( εξάεδρο/διαμάντι, βλ. Σχήμα 7), με υποστηρικτικά στοιχεία τους θεσμούς, τον πολιτισμό και την επιστήμη-τεχνολογία. Είναι κατανοητό ότι το σύστημα αυτό δεν είναι στατικό. Για παράδειγμα, ο πολιτισμός εμπεριέχει στοιχεία που πρέπει να διατηρηθούν (π.χ. μνημεία υλικά και άυλα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς) και στοιχεία τα οποία πρέπει να εγκαταλειφθούν και να αλλάξουν (π.χ. φυλετικές και άλλες διακρίσεις, θέση γυναίκας, κ.λπ.). Η επιστήμη και η τεχνολογία συνεχώς εξελίσσονται, όπως επίσης και οι θεσμοί αλλάζουν. Διαφορά της ΠΕ και της ΕΑΑ Η διαφορά της παραδοσιακής προσέγγισης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με τη νεότερη προσέγγιση της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη παρουσιάζονται στο Σχήμα 8. Κατά την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση η προστασία του περιβάλλοντος είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για την ανάπτυξη: η ανάπτυξη είναι αυτόματη εφόσον δοθεί προσοχή στο περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη θεωρεί ότι η προστασία του περιβάλλοντος, καίτοι απαραίτητη, δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται δηλαδή προστασία όλο το σύστημα, αφού το περιβάλλον είναι συνιστώσα της ανάπτυξης παρόλο που αυτό μπορεί να μην είναι πάντοτε κατανοητό και δυνατό, ειδικά σε μια Προστατευόμενη Περιοχή. Για το λόγο αυτό κάθε περιοχή πρέπει να χαρακτηρίζεται από ειδικά κριτήρια και υπόκειται στις επεμβάσεις εκείνες που μπορούν να εφαρμοστούν για την προσέγγιση της αειφορίας. Δηλαδή η προστασία του περιβάλλοντος είναι πάντοτε αναγκαία αλλά όχι και ικανή συνθήκη για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης. Από το προηγούμενο μοντέλο για την ΕΑΑ προκύπτει η βασική της θεματολογία, στην οποία συμφωνούν UNESCO & UNECE περιλαμβάνει θεματικές ενότητες όπως η φτώχεια, τα δικαιώματα και τα καθήκοντα του πολίτη, η ειρήνη, η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κοινωνική και η οικονομική ανάπτυξη, η υγεία, η ισότητα των φύλων, η πολιτισμική και η βιολογική ποικιλότητα, η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων, η επισιτιστική ασφάλεια και βεβαίως τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης. Σχήμα 8. Σχηματική αναπαράσταση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη

14 Με την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη μαθαίνουμε την προσέγγιση με την οποία αντιμετωπίζουμε το μέλλον και την ανάπτυξη. Η ανάπτυξη για να είναι αειφόρος θα πρέπει: Να μη βασίζεται στην καταστροφή των φυσικών πόρων. Να προωθεί και χρησιμοποιεί φιλο-περιβαλλοντικές τεχνολογίες. Να υπολογίζει τις ανάγκες όλων των ειδών και το δικαίωμα τους να έχουν ποιοτική ζωή και μερίδιο στη χρήση των πόρων. Να είναι δίκαιη και προσβάσιμη προς όλους τους ανθρώπους ώστε όλοι να έχουν ένα επίπεδο ασφάλειας, υγείας και ποιότητας ζωής και πρόσβαση σε πόρους. Να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των επόμενων γενεών. Με βάση αυτά ειδικοί στόχοι της οργάνωσης προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη σε Προστατευόμενες Περιοχές μπορεί να είναι: Να αναδειχθούν τα ειδικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Να αναδειχθούν τα τοπικά προβλήματα και οι ευκαιρίες ανάπτυξης και προόδου. Να ενισχυθούν ηθικά και να εμψυχωθούν οι κάτοικοι της περιοχής για την καλύτερη διατήρηση και προστασία της. Να συμβάλλουν οι εκάστοτε επισκέπτες στην αειφόρο διαχείριση της περιοχής και άλλων αντίστοιχων. Να αποκομίσουν οι εκπαιδευόμενοι ωραίες εμπειρίες, ώστε να γίνουν υποστηρικτές αντιστοίχων προγραμμάτων, προστασίας και να αποκομίσουν και την αίσθηση ότι μπορούν να συμβάλλουν γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη. Να δημιουργήσουν ή ενισχύσουν την τάση για ίδρυση, επέκταση και ενδυνάμωση περιοχών προστασίας. Οι κύριες προκλήσεις στον 21 ο αιώνα και τη νέα χιλιετία Η νέα εκπαίδευση και ιδιαίτερα η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη καλείται να ξεπεράσει τις πολλαπλές εντάσεις που περιβάλλουν τους εκπαιδευόμενους, ιδιαίτερα τους νέους με τρόπο ρεαλιστικό αλλά ταυτόχρονα εποικοδομητικό και αισιόδοξο. Οφείλει να οδηγήσει σε λύσεις και να βρει ισορροπία ανάμεσα στα παγκόσμια και τα τοπικά συμφέροντα, το γενικό συμφέρον έναντι του ατομικού, στην παράδοση έναντι του νεωτερισμού, στην ανταγωνιστικότητα έναντι της ισοτιμίας των ευκαιριών και στην σχέση ανάμεσα στο πνευματικό και το υλιστικό. Για να γίνει αυτό εφικτό πρέπει όλες οι προηγούμενες προκλήσεις να βιωθούν πρώτα και πάνω απ όλα στις Προστατευόμενες Περιοχές και οι εκπαιδευτές (υπεύθυνοι, οδηγοί, ερμηνευτές κλπ.) πρέπει να είναι προετοιμασμένοι και εκπαιδευμένοι οι ίδιοι, όσο το δυνατόν καλλίτερα για να βοηθήσουν νέους και μεγαλύτερους να τις αντιμετωπίσουν με σοφία, κατανόηση, αλληλεγγύη, θάρρος και ελπίδα.

Προστατευόμενες Περιοχές (ΠΠ)

Προστατευόμενες Περιοχές (ΠΠ) Προστατευόμενες Περιοχές (ΠΠ) Ίδρυση Το πρώτο Εθνικό Πάρκο παγκοσμίως δημιουργήθηκε το 1872 στο Yellowstone των ΗΠΑ ως «δημόσιο πάρκο ή περιοχή αναψυχής προς όφελος και απόλαυση των ανθρώπων». Το 1911

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Μιχαήλ Σκούλλος Καθηγητής Παν/μιου Αθηνών, Πρόεδρος MIO-ECSDE, GWP-Med, Ελλην. Εθν. Επιτροπή MAB/UNESCO Συντονιστής MEdIES ΔΙΗΜΕΡΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν τη διδασκόμενη ύλη. ΙΙ. Θα γίνεται εκτενής χρήση του Διαδικτύου & άλλων ελληνικών και διεθνών ββλ βιβλιογραφικών πηγών. ΙΙΙ. Η παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ 28 ΦΟΡΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (Φ ) (Οκτώβριος 2009)

ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ 28 ΦΟΡΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (Φ ) (Οκτώβριος 2009) ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ 28 ΦΟΡΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (Φ ) (Οκτώβριος 2009) Α/Α Εθνικό Πάρκο έλτα Έβρου 2 Εθνικό Πάρκο άσους αδιάς Λευκίμης Σουφλίου 3 Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (. Νέστου.Βιστωνίδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ Κωδικός Πρόσκλησης 01/2011

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ Κωδικός Πρόσκλησης 01/2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ, 19.10.2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αριθ. Πρωτ. 1559 ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ Ταχ. Δ/νση: Λυκούργου 17 Τ.Κ.: 105 52 Τηλ: 210-5241903 & 210-5241919 Fax: 210-5241833

Διαβάστε περισσότερα

«Το Ανθρωπογενές Περιβάλλον στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΕΑ)»

«Το Ανθρωπογενές Περιβάλλον στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΕΑ)» Ημερίδα «Ανθρωπογενές Περιβάλλον & Αειφόρος Διαχείριση» Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2012 «Το Ανθρωπογενές Περιβάλλον στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΕΑ)» Καθ. Μιχαήλ Σκούλλος, ΕΚΠΑ Έδρα UNESCO για τη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογία Περιβάλλοντος

Διαχείριση και Τεχνολογία Περιβάλλοντος Διαχείριση και Τεχνολογία Περιβάλλοντος Ενότητα 1: Περιβαλλοντική Διαχείριση Μιχαήλ Σκούλλος, Εμμανουήλ Δασενάκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Χημείας ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Appropriate

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Εσείς Γιατί επιλέξατε το μάθημα Τι περιμένετε από τις ώρες που θα περάσετε διδασκόμενοι μαζί μας; Προτάσεις ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΒΑΝΙΚΙΩΤΗ ΦΥΣΙΚΟΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΟΣ Προϊσταµένη Τµήµατος ιαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος ιεύθυνσης Περιβαλλοντικού

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου Αρ. Απόφασης 115.5/2017

Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου Αρ. Απόφασης 115.5/2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ Ν.Π.Δ.Δ. Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου Αρ. Απόφασης 115.5/2017 Σήμερα, Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου 2017 και ώρα 16:00, συνήλθε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ: ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ Η. Μπεριάτος

ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ: ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ Η. Μπεριάτος ΦΟΡΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ: ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ 003-08 Η. Μπεριάτος Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA Ελενα Στυλιανοπούλου. Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014

ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA Ελενα Στυλιανοπούλου. Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014 ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA 2000 Ελενα Στυλιανοπούλου Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014 Το Δίκτυο Natura 2000 Είναι Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την υιοθέτηση της Οδηγίας των Οικοτόπων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 03: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Ανοικτή Εκδήλωση Ενημέρωσης με θέμα: «Προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 στην Κρήτη» Αξός Μυλοποτάμου, 29 Μαΐου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Δρ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Περιβάλλον Πολιτισμός: Πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Δήμο Αγίου Βασιλείου» Σπήλι, Κυριακή 28 Αυγούστου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 8-9 Δεκεμβρίου 2016 Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Βουλής των

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Οι διαστάσεις και οι στόχοι της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σε αδιέξοδο οδηγεί την προστασία της φύσης το Υπουργείο Περιβάλλοντος Υπόμνημα Ιούλιος 2013

Σε αδιέξοδο οδηγεί την προστασία της φύσης το Υπουργείο Περιβάλλοντος Υπόμνημα Ιούλιος 2013 Σε αδιέξοδο οδηγεί την προστασία της φύσης το Υπουργείο Περιβάλλοντος Υπόμνημα Ιούλιος 2013 Το εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών παραπαίει, ενώ οι φορείς διαχείρισης (ΦΔ) των προστατευόμενων περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 OI ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 55 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: OI ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η θέσπιση προστατευόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ I. ιεθνείς Συµβάσεις και Κοινοτικές Κανονιστικές Πράξεις Σύµβαση Ραµσάρ: Στρατηγικό Σχέδιο 1997-2002. Σύµβαση για τη βιολογική ποικιλότητα. Σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων.

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Μάνια Ε. Λάμπρου manialambr@gmail.com Ναύπλιο, Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

-------------------------------------------------

------------------------------------------------- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ /ΝΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΩΝ&.Π. ΤΜΗΜΑΤΑ : - ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ; Πίνακας 1.1. Παράδειγμα περιβαλλοντικής καταστροφής: Κορώνεια, η λίμνη-φάντασμα Πώς έγινε ένα «ρηχό πιάτο» και μάλιστα μολυσμένο από αστικά λύματα

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας:

Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας: Βιοποικιλότητα και επιχειρηματικότητα σε περιοχές Natura 2000: Προχωρώντας μπροστά Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας: Μια πρόκληση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Εθνική Νοµοθεσία Α. Νόµος 1650/1986 «Για την προστασία του περιβάλλοντος» Εθνική Νοµοθεσία Α. Νόµος 1650/1986 «Για την προστασία του περιβάλλοντος» Το 1986 η εθνικήνοµοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Δήμητρα Σπυροπούλου Επίτιμη Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. μετεξέλιξη της Π.Ε. (Ν.1892/90) προαπαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 11 Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 01: Προβληματική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ "ΤΖΙΟΝΙΑ"

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΖΙΟΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος

Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος Πώς μπορεί να καλυφθεί η απουσία του κράτους; Κρίνα Μπελεάν Δικηγόρος ΔΣ Χανίων Περιβαλλοντολόγος, MSc Στην Ελλάδα, οι κατ εξοχήν αγροτικές περιοχές καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής»

Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» Αθήνα, 15-01-2010 Αριθμ. Πρωτ. 385 Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» Εισαγωγή Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Δρ. Μαρία Κάπαρη Ειδική επιστήμονας ΕΚΠΑΑ 2 ο Διεθνές Συνέδριο AQUA 2006 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Το Πλαίσιο Αναφοράς της Εκπαίδευσης για την Αειφορία και οι Σχολικές Δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Αγωγής & Αγωγής Υγείας Θεματικό Έτος 2010

ΘΕΜΑ : Το Πλαίσιο Αναφοράς της Εκπαίδευσης για την Αειφορία και οι Σχολικές Δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Αγωγής & Αγωγής Υγείας Θεματικό Έτος 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας.. Πληροφορίες: Τηλέφωνο: Fax: E-mail: Μαρούσι, 3.07.2009 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Αριθ.Πρωτ. 78506 /Γ7 Δ/ΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημίου 37, ΤΚ Αθήνα, Νίκης 5 7, ΤΚ Αθήνα (αποστολή με

Πανεπιστημίου 37, ΤΚ Αθήνα, Νίκης 5 7, ΤΚ Αθήνα (αποστολή με ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΩΣ ΕΠΕΙΓΟΝ Αθήνα, 23 Μαρτίου 2017 Αρ. Πρ. ΑΡΧΕΛΩΝ: 28060 Προς: Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, κ Γεώργιο Χουλιαράκη Πανεπιστημίου 37, ΤΚ 10165 Αθήνα, Νίκης 5 7, ΤΚ 10180 Αθήνα (αποστολή με email:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Μ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ, Σ.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Μ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ, Σ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Μ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ, Σ. ΤΕΛΙΑΝΙΔΟΥ 1. Εισαγωγή Με τον όρο φυσική κληρονομιά, ορίζεται το σύνολο των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την προστασία οικολογικά σημαντικών περιοχών περιλαμβάνει τρία επίπεδα νομοθεσίας. Εθνική νομοθεσία Κοινοτική νομοθεσία Διεθνή νομοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Greece

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Greece ZA5223 Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 290 BIODIVERSITY Q1. Έχετε ακούσει ποτέ τον όρο βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ Κερκίνη 620 55 Κάτω Πορόια Τηλέφωνο. 23270 28004 Τηλεομ/πο: 23270 28005 Ηλ.Ταχ/μείο: info@kerkini.gr www.kerkini.gr Κερκίνη, 28 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 37 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Κίµων Χατζηµπίρος Φυσικός, Οικολόγος Επίκ. Καθηγητής ΕΜΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ύο διεθνώς παραδεκτές αρχές : η πρόληψη είναι προτιµότερη από την επανόρθωση ο ρυπαίνων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Φεστιβάλ Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Πληροφόρηση και ενημέρωση του αγροτικού πληθυσμού στο πλαίσιο της αειφορικής γεωργίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα «Προοπτικές αειφορικής ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα». ΑΕΙΦΟΡΙΑ είναι μια έννοια που ευρύτατα χρησιμοποιείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000»

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» Συμμετοχή στη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Πολιτιστικά τοπία σε περιοχές Natura 2000 Προκλήσεις και προοπτικές» 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις. Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Eαρινό 2013-2014 28/4/2015 Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ημερίδα με θέμα: «Περιοχές NATURA 2000: Ευκαιρία ή εμπόδιο για την ανάπτυξη;» Ρέθυμνο, Πέμπτη, 28 Ιουλίου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

Διαβάστε περισσότερα

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 04/29/15 ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Παρενέργειες από την ανάπτυξη του τουρισµού Νέοι χώροι για τουριστικές εγκαταστάσεις (δάση, ακτές) Ρύπανση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 06: Σκοποί και Στόχοι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Το μητρώο των προστατευόμενων περιοχών σύμφωνα με τα οριζόμενα, που περιγράφεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες (Παράρτημα IV

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα