Το κείμενο αυτό αποτελεί μέρος των ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ πάνω στο Δίκαιο του Περιβάλλοντος του καθηγητή του ΤΕΙ Μεσολογγίου Τάκη Νικολόπουλου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το κείμενο αυτό αποτελεί μέρος των ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ πάνω στο Δίκαιο του Περιβάλλοντος του καθηγητή του ΤΕΙ Μεσολογγίου Τάκη Νικολόπουλου"

Transcript

1 1 Το κείμενο αυτό αποτελεί μέρος των ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ πάνω στο Δίκαιο του Περιβάλλοντος του καθηγητή του ΤΕΙ Μεσολογγίου Τάκη Νικολόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α. ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΑ Το γραπτό θετικό δίκαιο είναι σύστημα υποχρεωτικών, βασικά 1, κανόνων που ρυθμίζουν είτε τις εντός μιας επικράτειας σχέσεις (σχέσεις μεταξύ Πολιτείας πολιτών και μεταξύ πολιτών) είτε τις σχέσεις μεταξύ χωρών. Η πρώτη, δηλαδή, βασική διάκριση του δικαίου είναι εκείνη σε εθνικό και διεθνές. α. Το (εθνικό) δίκαιο της εσωτερικής κοινωνίας. Εθνικό δίκαιο είναι το δίκαιο κάθε κράτους της διεθνούς Κοινότητας. Υπάρχουν δηλαδή τόσα εθνικά δίκαια όσα και κράτη. Παραδοσιακά, η πρώτη βασική και σημαντική, λόγω των πρακτικών συνεπειών της, διάκριση ενός εθνικού δικαίου είναι αυτή ανάμεσα σε ιδιωτικό και δημόσιο δίκαιο η οποία όμως δεν πρέπει να θεωρείται απόλυτη. Πάντως γενικά και από παιδαγωγική-συστηματική άποψη, το δημόσιο δίκαιο περιλαμβάνει κανόνες που ρυθμίζουν αφενός την οργάνωση και λειτουργία του κράτους, και αφετέρου σχέσεις στις οποίες το κράτος συμμετέχει ως φορέας δημόσιας εξουσίας για την υλοποίηση ενός δημόσιου συμφέροντος (π.χ. η προστασία του περιβάλλοντος), και σ αυτό ανήκουν το συνταγματικό δίκαιο, το διοικητικό δίκαιο, το δημοσιονομικό δίκαιο, το δικονομικό δίκαιο αλλά και το δημόσιο διεθνές δίκαιο. Το ιδιωτικό δίκαιο ρυθμίζει τις σχέσεις των πολιτών οι οποίοι βρίσκονται 1 Πρόκειται για το τυπικό ή σκληρό δίκαιο (hard law). Εκτός όμως από αυτή την κατηγορία των (δεσμευτικών) κανόνων υπάρχουν, ως ιδιαίτερη κατηγορία στην διεθνή έννομη τάξη (διεθνές και Κοινοτικό δίκαιο), κανόνες (ορθότερα άτυπες πράξεις ) χαλαρού δικαίου (soft law). Πρόκειται για ψηφίσματα, κώδικες συμπεριφοράς, κατευθυντήριες οδηγίες, δηλώσεις, διακηρύξεις κ.λ.π. Οι πράξεις αυτές, σύμφωνα με την θεωρία λειτουργούν ως υπό διάπλαση δίκαιο ή ως ερμηνευτική κατεύθυνση ή και συμπλήρωμα του hard law. Σε κάθε περίπτωση, υποστηρίζεται ότι η έλλειψη τυπικής δεσμευτικότητας των πράξεων αυτών δεν συνεπάγεται κατ ανάγκη ότι στερούνται πλήρως εννόμων αποτελεσμάτων.

2 2 σε κατάσταση ισοτιμίας μεταξύ τους, και σ αυτό ανήκουν το αστικό δίκαιο, το εμπορικό δίκαιο, το εργατικό δίκαιο. Τέλος υπάρχουν και μικτοί κλάδοι, όπως το οικονομικό δίκαιο, αλλά και το περιβαλλοντικό δίκαιο. Το τελευταίο πράγματι τείνει να διεισδύει και σε άλλους κλάδους δικαίου στους οποίους βρίσκουμε πλέον διάσπαρτους κανόνες με περιβαλλοντικό ενδιαφέρον. Βασικά όμως οι προστατευτικές διατάξεις του εντάσσονται, εξ αντικειμένου όπως προελέχθη, κυρίως στο δημόσιο δίκαιο, είτε στο εθνικό (άρθρο 24 του Συντάγματος) είτε στο ενωσιακό (άρθρο 191 ΣΛΕΕ 2 ) είτε στο διεθνές (διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις) δίκαιο. Ιδίως το (ουσιαστικό) διοικητικό δίκαιο είναι το κατ εξοχήν τμήμα του δημοσίου δικαίου στο οποίο βασίζεται η προληπτική προστασία του περιβάλλοντος και η αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών. Παράλληλα, το διοικητικό δικονομικό δίκαιο προβλέπει τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην διοικητική δικαιοσύνη αλλά και την προσωρινή δικαστική προστασία. Στο δημόσιο δίκαιο εντάσσεται επίσης παραδοσιακά και η ποινική προστασία του περιβάλλοντος. Τέλος, όμως, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται και η ιδιωτική διάσταση του περιβαλλοντικού δικαίου, αφού δίδεται η δυνατότητα δικαστικά στους ιδιώτες να προφυλάξουν ατομικά αλλά και συλλογικά τον ζωτικό τους χώρο, και να αποτρέψουν ή και να αποκαταστήσουν, με την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων που θα δούμε στην συνέχεια, μια περιβαλλοντική βλάβη ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Το εθνικό (ελληνικό) δίκαιο περιέχεται κατ αρχήν στο Σύνταγμα (του 1975, όπως τροποποιήθηκε το 1986 και το 2001), το οποίο ευρίσκεται στην κορυφή της ιεραρχικής τυπολογίας των κανόνων (πηγών του δικαίου). Κατά κύριο λόγο όμως το εθνικό δίκαιο βασίζεται στους νόμους υπό τυπική (με βάση δηλαδή την προβλεπόμενη διαδικασία ψήφισης, έκδοσης και δημοσίευσης αυτών στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως) και ουσιαστική (με βάση το κανονιστικό περιεχόμενο) έννοια, και οι οποίοι πρέπει να είναι σύμφωνοι προς το Σύνταγμα, διαφορετικά μπορούν να κριθούν από οποιοδήποτε δικαστήριο ως αντισυνταγματικοί. Στη συνέχεια, αυξανόμενο ρόλο ως πηγή του εθνικού δικαίου ιδίως στον τομέα του περιβάλλοντος, παίζουν οι κανονιστικές πράξεις της διοίκησης (προεδρικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις, πράξεις υπουργικού συμβουλίου, κ.λπ. Τέλος δευτερεύουσες πηγές δικαίου αποτελούν τα έθιμα τα οποία επίσης περιλαμβάνουν κανόνες 2 Συνθήκη Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 83/

3 3 δικαίου 3, και η νομολογία, δηλαδή οι δικαστικές αποφάσεις, η οποία αν και παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην διάπλαση του δικαίου, ιδίως του περιβάλλοντος, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, δεν θεωρείται, παραδοσιακά ως ( τουλάχιστον άμεση) πηγή δικαίου (σε αντίθεση με το αγγλοσαξονικό δίκαιο, αλλά και το κοινοτικό δίκαιο). β. Το (διεθνές) δίκαιο της διεθνούς κοινωνίας. Το διεθνές δίκαιο, το οποίο, όπως προαναφέραμε, βασίζεται κυρίως στις διεθνείς Συνθήκες και συμβάσεις, διέπει τις σχέσεις μεταξύ κρατών και τις σχέσεις μεταξύ κρατών και διεθνών οργανισμών που έχουν διεθνή νομική προσωπικότητα. Διεθνής οργανισμός είναι η ένωση υποκειμένων του διεθνούς δικαίου η οποία δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, και, σύμφωνα με το καταστατικό της, έχει δική της βούληση και σταθερή οργάνωση, και αποσκοπεί στην επιδίωξη ενός ορισμένου σκοπού (π.χ. περιβαλλοντικού). Οι διεθνείς οργανισμοί γνώρισαν μεγάλη αύξηση μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ιδίως στον οικονομικό τομέα, όχι όμως, δυστυχώς, και στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Βέβαια η προαναφερθείσα άνθηση των διεθνών οργανισμών αλλά και η ολοένα αυξανόμενη σημασία τους και ισχύς τους, δεν θα πρέπει να υποτιμά την σημασία και τον πρωτεύοντα ακόμα ρόλο των κρατών στο διεθνές δίκαιο. Τέλος δεν θα πρέπει να παραβλέπεται και ένας ακόμα παράγοντας στη διαμόρφωση σήμερα του διεθνούς δικαίου, ιδίως στον οικονομικό και περιβαλλοντικό τομέα, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις. Είναι δυνατό, πάντως, σήμερα να ειπωθεί ότι το διεθνές δίκαιο, από δίκαιο της απλής συνύπαρξης (coexistence) των κρατών, εξελίχθηκε σε δίκαιο της συνεργασίας (cooperation), ένεκα της παγκοσμιότητας, πολυπλοκότητας και αλληλεξάρτησης των προβλημάτων, όπως π.χ. το οικολογικό πρόβλημα. Τέλος, το παράδειγμα (μοναδικό) του διεθνούς οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί μια περαιτέρω προσπάθεια εξέλιξης του διεθνούς δικαίου και των διεθνών οργανισμών σε μια ανώτερη, εγγύτερη συνεργασία ενοποίηση των κρατών μελών, την ενσωμάτωση ολοκλήρωση (integration) αυτών σ ένα νέο νομικό μόρφωμα. Β. ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΘΕΣΜΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 3 Έθιμο είναι το δίκαιο το οποίο δημιουργείται δια μακροχρονίου ασκήσεως με κοινή συνείδηση ότι τούτο αποτελεί δίκαιο (υποχρεωτικό).

4 4 α. Περιβαλλοντική πολιτική και δίκαιο. Η περιβαλλοντική πολιτική εκφράζεται και υλοποιείται βασικά μέσω του δικαίου του περιβάλλοντος, ήτοι των γραπτών κανόνων (εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών) και της νομολογίας (δηλ. δικαστικών αποφάσεων), το οποίο τυποποιεί την περιβαλλοντική κρίση (τοπική, περιφερειακή παγκόσμια), που είναι το αποτέλεσμα, ενός συγκεκριμένου κοινωνικοοικονομικού, πολιτισμικού και αξιακού προτύπου. Στο πλαίσιο αυτό θεσπίζονται εργαλεία (ακόμα και οικονομικά) τα οποία θα εξασφαλίσουν τη σχετική διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος αλλά και άλλων δημόσιων κοινών ή συλλογικών αγαθών προς το συμφέρον και την ικανοποίηση των αναγκών όλων στο διηνεκές (και για τις μελλοντικές γενεές). Το δίκαιο αυτό «διεκδίκησε» και επέτυχε τα τελευταία χρόνια μια σχετική αυτονομία ως νομικός κλάδος, που οφείλεται όχι μόνο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, αλλά και στην ιδιαιτερότητα του αντικειμένου του: ρύθμιση ανθρώπινων δραστηριοτήτων σ ένα δεδομένο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο, που επηρεάζουν ή μπορεί να επηρεάσουν, άμεσα ή στο μέλλον, το φυσικό περιβάλλον και την ποιότητα ζωής. Το δίκαιο του περιβάλλοντος αποσκοπεί έτσι, με προληπτικά και κατασταλτικά μέσα, στην «προστασία» του εννόμου αγαθού «περιβάλλον». Σημειώνεται ότι η προστασία του περιβάλλοντος ορίστηκε από το νομοθέτη (άρθρο 2 παρ. 5 ν. 1650/1986) ως «το σύνολο των ενεργειών, μέτρων και έργων που έχουν στόχο την πρόληψη της υποβάθμισης του περιβάλλοντος ή την αποκατάσταση, διατήρηση ή βελτίωσή του». Το δίκαιο του περιβάλλοντος στα λεγόμενα αναπτυγμένα κράτη του βορρά, περιλαμβάνει συνδυαστικά εργαλεία για την αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού προβλήματος. Έτσι περιλαμβάνει τα κλασσικά κανονιστικά εργαλεία «εντολών επιταγών και ελέγχου» (command and control) αλλά και, συμπληρωματικά, εργαλεία ανάλογα με τη διαμορφούμενη συγκυρία και το γενικότερο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο. Στη δεύτερη περίπτωση εντάσσονται τα νέα ευέλικτα και παρακινητικά εργαλεία, που βασίζονται στους μηχανισμούς της αγοράς, στις αυτοδεσμεύσεις των ενδεχόμενων ρυπαντών και στην περιβαλλοντική ευθύνη. Βέβαια στην πράξη πολλές νομοθετικές ρυθμίσεις δεν εφαρμόζονται ή εφαρμόζονται πλημμελώς (κατά το δοκούν και κατά το τοπικό και εθνικό οικονομικό και πολιτικό συμφέρον). Από την άλλη η αποτελεσματικότητα ενός περιβαλλοντικού δικαιικού κανόνα εξαρτάται από τις αρνητικές και θετικές, ηθελημένες και αθέλητες συνέπειές του στο πέρασμα του χρόνου.

5 5 Με άλλα λόγια, το δίκαιο ανήκει στα θεσμικά εργαλεία τα οποία υλοποιούν και εκφράζουν μια συγκεκριμένη (δημόσια) περιβαλλοντική πολιτική. Η τελευταία παραπέμπει στην κρατική εξουσία, η οποία μέσω του δικαίου προσδίδει δεσμευτικό-υποχρεωτικό χαρακτήρα στις κρατικές αποφάσεις, υπό την απειλή κυρώσεων 4. Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί σημαντικό πεδίο του σύγχρονου κρατικού παρεμβατισμού μέσω του δικαίου (του περιβάλλοντος) αλλά και της δημόσιας διοίκησης και των ελεγκτικών μηχανισμών. Από την άλλη το δίκαιο αυτό «διαπλέκεται», αλληλοδρά και «συνομιλεί» διαρκώς με την επιστήμη και ιδίως με την επιστήμη της οικολογίας και άλλες θετικές επιστήμες και νομιμοποιούν (δίκαιο και επιστήμη) τη δημόσια (πολιτική) απόφαση αλλά και αίρουν σ ένα βαθμό και για μια χρονική στιγμή την ενδεχόμενη αβεβαιότητα. Είναι προφανές ότι η όποια πολιτική απόφαση προσδιορίζεται από την επιστήμη και το δίκαιο, με τους δύο τελευταίους αυτούς κοινωνικούς θεσμούς να παρακρατούν ωστόσο την αυτονομία τους και να δρουν με τις δικές τους αρχές και τους δικούς του στόχους. Η διαπλοκή και αλληλόδραση των τριών αυτών πεδίων (δίκαιο, επιστήμη, πολιτική) αποτυπώνεται κυρίως σήμερα στο πρόβλημα της αντιμετώπισης τω περιβαλλοντικών κινδύνων. Κρίσιμη εδώ και για τα τρία πεδία είναι η έννοια της αρχής της προφύλαξης (integration principle). Θα πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι η υπόθεση (της προστασίας) του περιβάλλοντος δεν είναι αποκλειστικά ζήτημα νομικών κανόνων, του δικαίου δηλαδή. Η καταστροφή ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος, η οποία οφείλεται πρωτίστως και κυρίως στην αλόγιστη αλλά αναπόφευκτη οικονομική ανάπτυξη-μεγέθυνση που επιβάλλει η (διεθνοποιημένη σήμερα) οικονομία της αγοράς ( και ο συνδεδεμένος μ αυτήν τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης), αποτελεί αντικείμενο διεπιστημονικής πλέον σήμερα αντιμετώπισης. β. Δίκαιο (προστασίας) του περιβάλλοντος και οικονομική ανάπτυξη. Βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη Στο δίλημμα προστασία του περιβάλλοντος (σε βάρος της οικονομικής ανάπτυξης) ή οικονομική ανάπτυξη (σε βάρος του περιβάλλοντος), το δίκαιο του περιβάλλοντος φαίνεται σήμερα να απαντά με την έννοια της βιώσιμης ή αειφόρου (ή διατηρήσιμης) ανάπτυξης (sustainable 4 Βέβαια υπάρχουν και δημόσιες περιβαλλοντικές πολιτικές, οι οποίες μάλιστα τείνουν να γίνουν και κυρίαρχες, και οι οποίες έχουν προτρεπτικό - παρακινητικό χαρακτήρα, όπως αναφέρθηκε (κυρίως μέσω οικονομικών κινήτρων - εργαλείων). Όμως και αυτές προβλέπονται από δικαϊικούς κανόνες.

6 6 development). Η έννοια αυτή, χωρίς να έχει ακριβές νομικό (αλλά και επιστημονικό) περιεχόμενο «δικαιοποιήθηκε» τόσο σε εθνικό (νέο άρθρο 24 παρ. 1 του Σ), όσο και σε ενωσιακό (άρθρο 11 ΣΛΕΕ και διεθνές επίπεδο (κυρίως Αρχές 3, 4, 8, 11 και 12 της Διακήρυξης του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη και Ατζέντα 21 του 1992, και πολλές άλλες διεθνείς συμβάσεις). Σε μια πρώτη προσέγγιση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έννοια της αειφόρου ή βιώσιμης ανάπτυξης εκφράζει μια αντίδραση σε μια γενικότερη πολιτισμική και αξιακή κρίση η οποία προέρχεται από ένα μοντέλο ορθολογικότητας, το δυτικό, που σκόπευε στην μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους στο πλαίσιο της οικονομίας της αγοράς ανάπτυξης που εγκαθιδρύθηκε πριν διακόσια περίπου χρόνια εις βάρος της φύσης. Είναι αλήθεια ότι η έννοια της αειφόρου 5 ή βιώσιμης ανάπτυξης, εκτός του ότι θεωρείται από πολλούς αντιφατική, είναι δύσκολο να ορισθεί αλλά και να εφαρμοσθεί πρακτικά. Σύμφωνα μ ένα πρώτο, αλλά όχι τόσο πλήρη και σαφή, ορισμό που συναντάμε στην έκθεση Brundland του 1987, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΟΗΕ από την Παγκόσμια Επιτροπή περιβάλλοντος («Tο κοινό μας μέλλον») «αειφόρος είναι η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες». Πρόκειται, πράγματι, για ένα απλό, συνοπτικό, εκλαϊκευμένο και αρκούντως ή επιδέξια ασαφή ορισμό-στόχο καθόλου δεσμευτικό. Για την περαιτέρω αποσαφήνιση της έννοιας αυτής, έχουν καταγραφεί πάνω από 60 προσπάθειες οι οποίες μπορούν να συνοψισθούν στους εξής δύο (εξ ίσου γενικούς) ορισμούς: σύμφωνα με τον πρώτο, ο οποίος είναι συνδεδεμένος με την «μηδενική ανάπτυξη» και τη λεγόμενη «βαθιά» οικολογία, 6 βιώσιμη ανάπτυξη είναι εκείνη στην οποία το μέγεθος του φυσικού κεφαλαίου (το σύνολο των πάσης φύσεως οικοσυστημάτων) διατηρείται ακέραιο, και απαγορεύεται συνεπώς απόλυτα κάθε περαιτέρω μείωση ή υποβάθμισή του. Σύμφωνα με τον δεύτερο, ο οποίος παρουσιά- 5 Ο όρος ιστορικο-ετυμολογικά προέρχεται από την επιστήμη της δασοπονίας (αειφορία των καρπώσεων, σύμφωνα με την οποία τα δάση πρέπει να διαχειρίζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι δυνατή η απόληψη της ίδιας ποσότητας ξύλου (βιομάζας) κάθε χρόνο και στο διηνεκές, χωρίς κίνδυνο υποβάθμισης του οικοσυστήματος του δάσους). 6 Σύμφωνα μ αυτή την άποψη, η φύση ως προϋπάρχουσα του ανθρώπου, ο οποίος αποτελεί μέρος της, έχει αυτοτελή αξία (αυταξία) και (υποκειμενικά) δικαιώματα. Η άποψη αυτή, η οποία έχει κατακριθεί για τον ολοκληρωτισμό της και τον ανορθολογισμό της, δεν δέχεται ότι πηγή των (ηθικών) αξιών και κατηγοριών και συνεπώς των (προστατευτικών) κανόνων είναι ο άνθρωπος και η ελευθερία του.

7 7 ζεται ως πιο ρεαλιστικός, και αποτυπώνει την ανθρωποκεντρική οικολογία 7, βιώσιμη ανάπτυξη είναι εκείνη στην οποία η αύξηση του τεχνητού κεφαλαίου δεν είναι μεγαλύτερη από την μείωση του φυσικού κεφαλαίου. Ωστόσο η βιωσιμότητα είναι έννοια ευρύτερη της προστασίας του περιβάλλοντος. Δεν ταυτίζεται δηλαδή με την διατήρηση των οικοσυστημάτων ως πηγής των φυσικών πόρων και δεν καθορίζεται από το μέγεθος του φυσικού κεφαλαίου, αλλά αποσκοπεί στη διασφάλιση της αλληλεξάρτησης ανθρωπογενών συστημάτων και οικοσυστημάτων. Έτσι γίνεται δεκτό ότι η αειφόρος ανάπτυξη έχει περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις. Με άλλα λόγια αποσκοπεί (θεωρητικά) και στην περιβαλλοντική προστασία και στην οικονομική ανάπτυξη και στην κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, σήμερα, και ενώ η συζήτηση συνεχίζεται για ένα επιθυμητό τύπο ανάπτυξης, η νέα αυτή μορφή ανάπτυξης αποτελεί την κυρίαρχη (τουλάχιστον στον αναπτυγμένο βορρά) θεωρητική, αν και μερικώς ανεπεξέργαστη ακόμη 8, θέση-ιδεολογία, η οποία αποσκοπεί, ως «γενικός οικολογικός, οικονομικός αλλά και κοινωνικός κανόνας» (ή κυριολεκτικά ως «οικο-νομικός») στον συγκερασμό των δύο παραπάνω ανταγωνιστικών απαιτήσεων αλλά όχι αντιφατικών. Και τούτο διότι, όπως υποστηρίζεται, και γίνεται δεκτό και από την νομολογία, η προστασία του περιβάλλοντος θεωρείται πλέον προϋπόθεση και όρος όριο της οικονομικής ανάπτυξης και όχι αντίπαλός της, αφού μέσω εκείνης εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των φυσικών πόρων. γ. Η νομική έννοια του περιβάλλοντος. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα ένας ικανοποιητικός ορισμός του περιβάλλοντος και μάλιστα νομικός, δηλαδή ακριβής και οριοθετημένος, και τούτο ένεκα της πολυσημίας του όρου και της εγγενούς εννοιολογικής ευρύτητάς του. 7 Σύμφωνα μ αυτή την άποψη, η οποία απορρέει από τον διαφωτισμό και τη νεωτερικότητα, πρέπει να προστατεύεται η φύση χάριν του ανθρώπου με βάση τις αξιακές ηθικές προδιαγραφές που θέτει ο ίδιος στο πλαίσιο της δράσης του. Η προστασία αυτή είναι μέρος του ορθολογικού κοινωνικού συμβολαίου και δεν απορρέει από κάποιο φυσικό συμβόλαιο. Η προστασία του περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων δεν απαιτούν μεταφυσικές θεμελιώσεις. 8 Αφού ελλείπουν σήμερα κάποιοι δείκτες γενικά αποδεκτοί που να χαρακτηρίζουν την ανάπτυξη ως βιώσιμη, ιδίως σε σχέση με τις δύο έννοιες κλειδιά του ορισμού της («ανάγκες» και «όρια»). Χωρίς τους δείκτες οι έννοιες αυτές αφήνουν περιθώρια για υποκειμενικές ερμηνείες (π.χ. ποιες είναι οι ανάγκες, με ποίο τρόπο θα ικανοποιηθούν και μέχρι ποίου βαθμού, κ.λ.π.). Από την άλλη οι δείκτες, η αξία των οποίων δεν πρέπει να υπερεκτιμάται, πρέπει να ενσωματώνουν τόσο ποιοτικά στοιχεία όσο και μη οικονομικές παραμέτρους ( κοινωνικές, ποιότητα ζωής, περιβάλλοντος).

8 8 Κατ αρχήν και σύμφωνα μ ένα θετικο-επιστημονικό ορισμό (R. Lewontin), περιβάλλον είναι «κάτι που περιστοιχίζει ή περιζώνει, αλλά για να υπάρχει περιβάλλον πρέπει να υπάρχει κάτι στο κέντρο το οποίο περιβάλλεται. Το περιβάλλον ενός οργανισμού είναι η πληθώρα των εξωτερικών συνθηκών που σχετίζονται μαζί του επειδή έχει ενεργές αλληλεπιδράσεις με αυτά τα στοιχεία του εξωτερικού κόσμου». Ως ρυθμιστικό αντικείμενο του δικαίου το περιβάλλον περιλαμβάνει, υπό μία στενή έννοια, ό,τι περιβάλλει τον άνθρωπο και έχει δημιουργηθεί χωρίς την παρέμβασή του, και ειδικότερα το φυσικό περιβάλλον (το νερό, τον αέρα, την θάλασσα, την χλωρίδα, την πανίδα), και υπό μία ευρεία έννοια, και το τεχνητό ανθρωπογενές περιβάλλον (ήτοι το οικιστικό και το πολιτιστικό). Με άλλα λόγια, υπ αυτήν την τελευταία έννοια, το περιβάλλον είναι το σύνολο των παραγόντων που επιδρούν στο χώρο (στο κέντρο), στον οποίο ζει ο άνθρωπος. Οι διακρίσεις αυτές δεν είναι άσχετες με την οικοκεντρική ή «βαθιά» οικολογία και την ανθρωποκεντρική οικολογία, των δύο οικοφιλοσοφικών σχολών προστασίας της φύσης που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Η τελευταία (υπό ευρεία) έννοια του περιβάλλοντος, είναι η κρατούσα στο ελληνικό θετικό δίκαιο, οι διατάξεις του οποίου προστατεύουν κάθε αγαθό που επηρεάζει γενικά την ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Έτσι το άρθρο 24 παρ. 1 του Συντάγματος δημιουργεί υποχρέωση του κράτους για προληπτική και κατασταλτική προστασία τόσο του φυσικού όσο και του πολιτιστικού (ανθρωπογενούς) περιβάλλοντος. Επίσης στο άρθρο 2 παρ. 1 του προαναφερθέντος νόμου 1650/1986 ορίζεται ότι το περιβάλλον αποτελείται από «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». Τέλος σ αυτήν την έννοια κινείται και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι α) ο γενικός όρος περιβάλλον συγκεκριμενοποιείται και συμπληρώνεται με άλλες παραπλήσιες έννοιες που συχνά χρησιμοποιούνται (οικολογία, φύση, ποιότητα ζωής, πλαίσιο ζωής, κληρονομιά), και β) ένας νομικός ορισμός του περιβάλλοντος, ο οποίος θα είναι και πρακτικός χρηστικός, δεν μπορεί παρά να αναφέρεται στην ανθρωποκεντρική έννοια του περιβάλλοντος και να οριοθετείται σε σχέση μ αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι το περιβάλλον, ως αντικείμενο ρύθμισης - προστασίας με δικαιικούς κανόνες, δεν νοείται αυτοτελώς, σε σχέση δηλαδή με τον εαυτό του (οπότε ενδέχεται να

9 9 ταυτίζεται με την προστασία της φύσης), αλλά σε σχέση με τον άνθρωπο, δηλαδή ως προϋπόθεση της απόλαυσης άλλων αγαθών του (ζωή, υγεία ιδιοκτησία), και όχι μόνο υλικών, αφού αυτός, ως λογικό ον, είναι και ο αποδέκτης των κανόνων. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια από την άλλη ότι θα πρέπει να παραβλέπεται ή υποβαθμίζεται η οικολογική έννοια του περιβάλλοντος, ιδίως του φυσικού, ως αυτοτελούς εννόμου αγαθού, με αυτοτελή αξία.. Συνεπώς και οι δύο προσεγγίσεις μάλλον αλληλοσυμπληρώνονται παρά συγκρούονται. δ. Τα χαρακτηριστικά των προσβολών του περιβάλλοντος. Οι προσβολές στο έννομο αγαθό περιβάλλον, και συγκεκριμένα ο τρόπος εμφάνισής των και οι συνέπειες των, παρουσιάζουν ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία τις διαφοροποιούν από τις αντίστοιχες σε άλλα μη περιβαλλοντικά αγαθά. Κατ αρχήν οι περιβαλλοντικές προσβολές είναι συλλογικές υπό την έννοια ότι τα άμεσα ή έμμεσα ζημιογόνα αποτελέσματά τους δεν αφορούν πάντα σε συγκεκριμένο αριθμό ατόμων (μιας περιοχής), αλλά και σε μεγάλο και συχνά σε απροσδιόριστο αριθμό ανθρώπων. Παράλληλα οι προσβολές έχουν διάσπαρτο (γεωγραφικά) χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι διαχέονται σε απεριόριστη έκταση και δεν περιορίζονται στην αρχική χωρική εστία της εκδήλωσής τους ή της γένεσής τους. Βέβαια η χωρική (γεωγραφική) εξάπλωση κάθε περιβαλλοντικού προβλήματος ποικίλλει. Όμως, μια ρύπανση ή μια μόλυνση για παράδειγμα από διάφορα απόβλητα μπορεί να διασπείρεται σε περισσότερες περιοχές ενός κράτους ή και σε περισσότερα κράτη. Για τον τελευταίο λόγο τα κράτη έχουν τα τελευταία χρόνια αναπτύξει έντονη (διακρατική) συνεργασία, με διεθνείς συμβάσεις, για την αντιμετώπισή τους. Μια περιβαλλοντική προσβολή δεν διαχέεται μόνο χωρικά αλλά και χρονικά. Οι επιπτώσεις της πράγματι έχουν διαχρονικό χαρακτήρα και επηρεάζουν όχι μόνο τις παρούσες αλλά και τις μέλλουσες γενεές. Η έννοια της αειφόρου ή βιώσιμης ανάπτυξης απαντά σ αυτήν ακριβώς την διαπίστωση. Ταυτόχρονα επίσης μια περιβαλλοντική προσβολή επενεργεί με ποικίλους τρόπους (έχει διάφορες συνέπειες), και δεν αφορά σ ένα μόνο έννομο αγαθό ή σ ένα μόνο στοιχείο ενός συγκεκριμένου οικοσυστήματος. Έτσι το συνολικό αποτέλεσμα είναι δύσκολο να προβλεφθεί και δύσκολο να αποτιμηθεί εκ των υστέρων. Η περιβαλλοντική δηλαδή

10 10 προσβολή είναι συχνά πλουραλιστική, και οι ζημιογόνες συνέπειές της αλληλεξαρτώμενες και απρόβλεπτες ή δυσδιάκριτες ( τόσο ως προς το είδος όσο και ως προς την ύπαρξη της βλάβης), πράγμα που κάνει δύσκολη από νομική άποψη την απόδειξή τους. Το ίδιο απρόβλεπτη και δυσδιάκριτη, και με τα ίδια νομικο-αποδεικτικά προβλήματα, είναι και η χρονική διάσταση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, αφού από την γένεσή τους μέχρι την εμφάνισή τους μεσολαβεί ένα απρόβλεπτο και απροσδιόριστο χρονικό διάστημα. Τέλος, τα περιβαλλοντικά προβλήματα χαρακτηρίζονται ολοένα και συχνότερα από επιστημονική αβεβαιότητα. Δεν υπάρχουν για πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα, ιδίως για εκείνα που συνδέονται με νέες τεχνολογίες, οριστικές και επιβεβαιωμένες απαντήσεις ούτε ως προς την έκταση των επιπτώσεών τους ούτε ως προς την αντιμετώπισή τους. Η νομική αρχή της προφύλαξης (precaution principle) απαντά ακριβώς σ αυτήν την αβεβαιότητα. ε. Τα (ιδιαίτερα) χαρακτηριστικά του περιβαλλοντικού δικαίου. Δεν είναι μόνο τα προηγούμενα χαρακτηριστικά των περιβαλλοντικών προσβολών αυτά που προσδίδουν τα ιδιαίτερα (τεχνικά) χαρακτηριστικά στο δίκαιο του περιβάλλοντος, αλλά και οι στόχοι του, έτσι όπως αυτοί καλούνται να υλοποιηθούν κάθε φορά στο γενικότερο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο. Πρωτίστως το δίκαιο του περιβάλλοντος είναι σε μεγάλο βαθμό «οικολογικοποιημένο». Τούτο μεταφράζεται σε νομικές επιλογές - λύσεις που να προσαρμόζονται καλύτερα στην ιδιαιτερότητα (πολυπλοκότητα, δυναμική) των περιβαλλοντικών καταστάσεων. Βέβαια αυτή η «οικολογικοποίηση» δημιουργεί αστάθεια, υπερτεχνικότητα, και τελικά αναποτελεσματικότητα (μη ουσιαστική εφαρμογή) του περιβαλλοντικού κανόνα. Από την άλλη όμως το δίκαιο του περιβάλλοντος, ιδίως μέσω των (γενικών) αρχών του οι οποίες εμπεδώνουν και προωθούν αξίες και εγγυήσεις, «δικαιοποιεί», κατά κάποιο τρόπο και ως ένα βαθμό, την οικολογία, ιδίως κατά την παρέμβαση των επιστημόνων εμπειρογνωμώνων. Το περιβαλλοντικό δίκαιο, ως κοινωνικός θεσμός, είναι λοιπόν όπως ήδη έχει αναφερθεί έντονα εξαρτημένο από (και αλληλο-διαπλεκόμενο με) τις επιστήμες του περιβάλλοντος και ιδιαίτερα από την επιστήμη της οικολογίας, όπως επίσης και από τις άλλες θετικές επιστήμες, και

11 11 ιδιαίτερα την τεχνολογία. Πράγματι, στις περισσότερες περιπτώσεις ο επιστήμονας - τεχνικός εμπειρογνώμονας καθορίζει τον κανόνα δικαίου αλλά και πιστοποιεί την πλήρωση των στοιχείων του, με βάση «τα υφιστάμενα κάθε φορά επιστημονικά δεδομένα». Ο δικαστής έτσι αποφαίνεται με βάση μη νομικά κριτήρια, δηλαδή την «κατάσταση των επιστημονικών γνώσεων», νομική κατηγορία την οποία λαμβάνει υπόψη του το δίκαιο του περιβάλλοντος. Ο νομοθέτης και ο δικαστής όμως δεν θα πρέπει να βασίζονται μόνο στα (και να αξιοποιούν μόνο τα) επιστημονικά-τεχνολογικά δεδομένα, αλλά και να παρεμβαίνουν ποιοτικά αξιολογικά στο επίπεδο της κοινωνικής συνείδησης. Γι αυτό, υποστηρίζεται ότι ίσως η περιβαλλοντική νομοθεσία θα πρέπει να είναι εύκαμπτη και προσαρμοστική. Το περιβαλλοντικό δίκαιο, ένεκα του ορισμού του αντικειμένου του, ως έκφραση δηλαδή των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων των ζωντανών οργανισμών μεταξύ των και με τον χώρο τους, είναι ένα οριζόντιο δίκαιο, το οποίο, όπως ήδη αναφέρθηκε, διαπερνά τις διάφορες κλασσικές διακρίσεις του δικαίου (ιδιωτικό, δημόσιο, διεθνές), αλλά και ένα διαδραστικό δίκαιο που τείνει να εισχωρεί (να ενσωματώνεται) σ όλους τους κλάδους του δικαίου, εμπλουτίζοντας το μέχρι τώρα περιεχόμενο νομικών εννοιών και κατηγοριών. Επίσης, σε αντίθεση με άλλα θεωρητικά δίκαια (π.χ. ποινικό), το δίκαιο του περιβάλλοντος έχει εμπειρικό και πραγματολογικό χαρακτήρα, στοιχεία που το καθιστούν αποσπασματικό και περιπτωσιολογικό (case law), αλλά και διαρκώς εξελισσόμενο. Από τα χαρακτηριστικά αυτά προκύπτουν, όπως ήδη αναφέρθηκε (α), αφενός η έντονη και διάσπαρτη περιβαλλοντική πολυνομία (ορθά γίνεται λόγος για «νομοθετική ζούγκλα» και «κανονιστική ρύπανση»), με αλληλοσυγκρουόμενες και αλληλοεπικαλυπτόμενες, και τελικά αναποτελεσματικές ρυθμίσεις, ως επί το πλείστον τεχνικές και πολύπλοκες, και (β) αφετέρου η νομολογιακή εξάρτηση του περιβαλλοντικού δικαίου. Πράγματι ο δικαστής καλείται να διαδραματίσει σημαντικό διαπλαστικόδημιουργικό του δικαίου του περιβάλλοντος ρόλο, συμπληρωματικά με τον κλασσικό εγγυητικό του ρόλο, ιδίως ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας τις νομικές περιβαλλοντικές αρχές (πρόληψης, προφύλαξης, ο «ρυπαίνων πληρώνει», περιβαλλοντικής πληροφόρησης και συμμετοχής των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων από τη διοίκηση) που προβλέπουν οι διάφοροι κανόνες δικαίου. Οι αρχές αυτές είναι συνυφασμένες με την επιδίωξη των στόχων του περιβαλλοντικού δικαίου, αφού αυτοί υλοποιούνται, κυρίως, μέσα από την επίκληση εκείνων. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται επίσης λόγος για ένα «νέο δίκαιο περιβάλλοντος» το οποίο

12 12 χαρακτηρίζεται όχι μόνον από νομικές δεσμεύσεις, αλλά και από πολιτικές, αξιακές και ηθικές. Στο νέο αυτό δίκαιο του περιβάλλοντος, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι δικαστές, οι οποίοι καλούνται να ερμηνεύσουν και να εφαρμόσουν τις νέες αυτές αόριστες και μη νομικές έννοιες. Από τα προηγούμενα προκύπτει η αναγκαιότητα ενός περιβαλλοντικού δικαίου το οποίο να διέπεται από μια συνολική προσέγγιση και να υιοθετεί τη συστημική 9 προσέγγιση. Τότε ίσως θα μπορούμε να μιλάμε όχι απλώς για ένα νέο αυτόνομο δίκαιο, αλλά για ένα δίκαιο που μπορεί να οδηγήσει και στην κωδικοποίηση του, ως αναγκαία και φυσική απόληξη της ραγδαίας εξέλιξής του τα τελευταία χρόνια. Τάκης Νικολόπουλος Δρ. Νομικής Καθηγητής ΤΕΙ Μεσολλογίου 9 Η συστημική προσέγγιση και σκέψη έρχεται σε ρήξη με την αναγωγιστική και γραμμική αντίληψη που βασίζεται και περιορίζεται στην ανάλυση και άθροιση των ιδιοτήτων των (αυτόνομων) μερών ενός (συνολικού) φαινομένου. Πρόκειται για ένα νέο συστημικό και δυκτιακό τρόπο σκέψης. Ένα σύστημα χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο στοιχείων που συνιστούν ένα οργανωμένο δικτυακό σύνολο σχέσεων (και όχι απλώς πραγμάτων) τα οποία βρίσκονται σε διαρκή αλληλόδραση και αλληλεξάρτηση: τα πάντα υπάρχουν όχι αθροιστικά αλλά σε κάποια σχέση με το «άλλο», δημιουργώντας ένα νέο ποιοτικά διαφορετικό επίπεδο όλου. Έτσι, το περιβάλλον είναι ένα σύστημα το οποίο αποτελείται από φυσικά (οικοσυστήματα) και ανθρωπογενή συστήματα τα οποία βρίσκονται σε πολύπλοκες σχέσεις δυναμικής αλληλόδρασης και αλληλεπίδρασης. Με την συστημική αυτή μέθοδο, η οποία συνιστά μια ολιστική μέθοδο κατ επιρροή από την επιστήμη της οικολογίας, η περιβαλλοντική διάσταση ενσωματώνεται καλύτερα στο συνολικό νομικό σύστημα, αποφεύγονται οι επικαλύψεις και οι αντιφάσεις των ανταγωνιστικών κανόνων, επιτρέπονται οριζόντιες προσεγγίσεις αντί για κάθετες (τομεακές) (χώρων, ειδών κ.λπ.), συναρθρώνονται καλύτερα τα διάφορα επίπεδα οργάνωσης και προστασίας ( εθνικό, κοινοτικό, διεθνές), αναδεικνύονται νέες έννοιες και στην συνέχεια νέες νομικές κατηγορίες (π.χ. φυσικοί πόροι, φυσική-κοινή κληρονομιά, ζώνες διατήρησης, κ.λπ.).

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» «Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» (ΟΔΗΓΙΑ 2000/60/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων»

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Προς Κύριο Γεώργιο Παπανδρέου Πρωθυπουργό Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Οι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ενότητα 7: Στρατηγική ΜΠΕ Καθηγητής Α. Κούγκολος Δρ Στ. Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ 1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση FRANCHISING Γενικά Ως franchising νοείται το σύνολο των δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν εμπορικά σήματα και επωνυμίες, πινακίδες καταστημάτων, πρότυπα χρήσεως, σχέδια, δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων.

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων. 1 Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Θέμα ημερίδας: Χρόνος ημερίδας: Σπάνια νοσήματα και Ε.Σ.Υ. 21-6-09, ώρα 09:30 π.μ. 13:30 μ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Περιεχόμενα Αειφόρος Ανάπτυξη Περιφερειακή Πολιτική ΕΕ Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 Ε.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία και την κοινωνία. Διοικητικές διαστάσεις των οικονομικών λειτουργιών της Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Λίνα Παπαδοπούλου Επ Καθ Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΑΠΘ [Σύνδεση με τα προηγούμενα] Η τυπική υπεροχή του Σ ως θεμέλιο του ελέγχου της συνταγματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ Των 1. Δήμου Ικαρίας, όπως εκπροσωπείται από το Δήμαρχο Ικαρίας Χριστόδουλο Σταυρινάδη 2. 3. ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων βασίζεται στην αντίληψη ότι το νερό είναι ταυτόχρονα: Αναπόσπαστο τμήμα του οικοσυστήματος Φυσικός πόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 Γενικά Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΠΡΟΣΕΧΕ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙΣ ΡΩΤΑ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ ΜΑΘΕ ΠΩΣ ΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ Τα προσωπικά δεδομένα στη ζωή μας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Ενότητα 1: Γενικά Εισαγωγικά Θέματα Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1 Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων 1 Θεσμικό Πλαίσιο Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Πολυνομία, αντιφατικότητα, αποσπασματικότητα 1900-1985: 300 νόμοι, νομοθετικά, βασιλικά, προεδρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων Διάγραμμα ύλης 11 Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων 13 Βασικές συντομογραφίες 25 Πρόλογος Αριστόβουλου Μάνεση 27 Προλεγόμενα 37 Εισαγωγικό Κεφάλαιο Ιστορικές και πολιτειολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων LIBE_OJ(2011)1208_1 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου

Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου Περιβαλλοντικές μελέτες Πιστοποιητικά πυρασφάλειας Υπηρεσίες Τεχνικού Ασφαλείας Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου Συμβουλευτικές υπηρεσίες Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ 1 Ποιότητας ISO 9001 Ασφάλειας τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

JESSICA. Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των. χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις

JESSICA. Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των. χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις JESSICA Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις αστικές περιοχές Τι είναι το JESSICA; JESSICA είναι το αγγλικό ακρωνύμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ Γιώργος Παυλικάκης Δρ Διαχείρισης Οικοσυστημάτων Υπεύθυνος ΠΕ Δ Δ/νσηςνσης Δ.Ε. Αθήνας E-mail: pavlikak@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα