ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗ ΧΩΡΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΩΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ: ΤΑ «ΓΑΛΑΤΙΚΑ ΧΩΡΙΑ» ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗ ΧΩΡΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΩΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ: ΤΑ «ΓΑΛΑΤΙΚΑ ΧΩΡΙΑ» ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ*"

Transcript

1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗ ΧΩΡΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΩΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ: ΤΑ «ΓΑΛΑΤΙΚΑ ΧΩΡΙΑ» ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ* Ειρήνη Μίχα 1 Περίληψη Με έναυσμα πολλαπλές πρόσφατες αναφορές στον ελληνικό έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο στο γαλατικό χωριό του Astérix, στην εργασία επισημαίνεται η όλο και πιο έντονη μετατόπιση του δημόσιου λόγου από την πολιτική στην ηθική, με συνέπεια τη χωροκοινωνική πόλωση και την ανακύκλωση του φόβου και της ανασφάλειας. Η απόδοση συγκεκριμένων μορφών συλλογικής δράσης με την εικόνα περιτειχισμένων ανυπότακτων χωριών εξυπηρετεί είτε την απαξίωση και καταστολή κάθε μορφής διαμαρτυρίας, είτε αντίθετα την ανάδειξη της θωράκισης και του ηρωισμού σε πρότυπο αντίστασης. Τα νοητά τείχη των γαλατικών χωριών περιχαρακώνουν κοινωνίες ιδανικές, στατικές και «αμόλυντες», απαξιώνοντας όσους και όσες δεν μπορούν να ενταχθούν στο εσωτερικό τους. Στόχος της εργασίας είναι, ανιχνεύοντας το ιδεολογικό υπόβαθρο αυτών των αναπαραστάσεων, να αναδειχθεί η σημασία των (αθέατων) ενδιάμεσων χώρων, εκεί όπου καθημερινές διεκδικήσεις, ποικίλα και συχνά συγκρουσιακά αιτήματα, σιωπηρές και επίμονες «παραβιάσεις» κανόνων αποσταθεροποιούν τη θεωρία της μοναδικής και αναπόφευκτης προοπτικής για την εξέλιξη του χώρου. Tracing the socio-spatial polarization through the connotations of the gaulish village s representations Irini Micha Abstract Focusing on the multiple recent references in the Greek media to the symbolic meaning of Asterix s Gaulish village, this paper argues that, in public discourse, a constant reference to morality is suggested to substitute political critique, thus resulting in a socio-spatial polarization, recycling insecurity and fear. The repeated representation of specific forms of collective action as rebellious enclosed villages, serves either in devaluating and suppressing actions of protest, or in turning gated protection and heroism to a resistance model. Whether mental or moral, the walls of Gaulish villages entrench ideal, static and unspoiled communities, excluding those who differ. Investigating the ideological support of this representation, the paper aims to reveal the importance of the less examined intermediary spaces, where everyday multiple and often conflicting claims, silent but persistent trespasses of dominant rules, questioning the representation of clear and legible socio-spatial divisions, and the relevant no alternative perspective theory as well. Εισαγωγή Διανύοντας στην Ελλάδα μια παρατεταμένη περίοδο ραγδαίων οικονομικών και κοινωνικών μεταλλαγών, που οδήγησε στην αποσάθρωση του παραγωγικού ιστού και των κοινωνικών παροχών, στην ανεργία, σε συνθήκες αυξανόμενης φτώχειας, θυμού και εξαθλίωσης, γίνεται πια επίπονα ορατό ότι η κρίση δεν αφορά μόνο οικονομικά μεγέθη και θεσμούς, είναι εξίσου κρίση κοινωνικοπολιτική και ακόμα πιο έντονα ιδεολογική. Συνεπώς αφορά επίσης νοήματα, χω- 1. Λέκτορας, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ και

2 68 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, ρικές σημασίες και κοινωνικές αξίες. Αφορά πρωταρχικά την ιδέα και τη λειτουργία της δημοκρατίας. Έναυσμα στην εργασία ήταν οι πολλαπλές αναφορές τα τελευταία χρόνια τόσο στα ΜΜΕ όσο και στον πολιτικό λόγο στη συμβολική σημασία του «γαλατικού χωριού», σε ένα μύθο ή μια «επινοημένη παράδοση», όπως ίσως θα χαρακτήριζε ο Eric Hobsbawm τις συνδηλώσεις αντίστασης, ανυπακοής, ηρωισμού και θωράκισης που η συγκεκριμένη αναπαράσταση (στις εγχώριες μεταλλάξεις της) συνήθως ενσωματώνει. Ανιχνεύοντας τις συνδηλώσεις αυτές και το ιδεολογικό τους υπόβαθρο, στην εργασία γίνεται μια προσπάθεια να αναδειχθούν κάποια από τα εμπόδια που δυσχεραίνουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε συλλογικά την κρίση και το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που τη συντηρεί και την εδραιώνει. Ειδικότερα, με βάση έναν θεωρητικό προβληματισμό που επισημαίνει τη σημασία των, απαξιωμένων από τις κυρίαρχες αφηγήσεις, ενδιάμεσων χώρων των χώρων όπου καθημερινά διεκδικούνται ποικίλα και συχνά συγκρουσιακά αιτήματα, βιώνεται η ετερότητα, αναπτύσσονται σχέσεις και μέσα από αυτές, όχι απαραίτητα συνειδητά, μετατοπίζονται όρια, αμφισβητούνται «κανονικότητες» και παγιωμένες ιεραρχίες, στόχος είναι να διατυπωθούν ορισμένες σκέψεις για τον απεγκλωβισμό από το ερμηνευτικό εκείνο πλαίσιο που εγκαθιδρύει διπολικά σχήματα και χωρο-κοινωνικούς διαχωρισμούς εντείνοντας έτσι τα όρια ανάμεσα σε κάποιο «εμείς» και κάποιους «άλλους». Το 2001, στο φόρουμ «Απραγματοποίητη Δημοκρατία» που εξελίχθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης σύγχρονης τέχνης Ντοκουμέντα 11, στο Κάσελ της Γερμανίας, η Chantal Mouffe υποστήριξε ότι η υπέρβαση της αριστεράς και της δεξιάς προς όφελος μιας συναινετικής πολιτικής του κέντρου έχει οδηγήσει σε μια συνεχώς αυξανόμενη τάση αναγωγής της πολιτικής στην ηθική και το δίκαιο. Στην εισήγησή της εξηγούσε: «όταν μια κοινωνία στερείται δυναμικής δημοκρατικής ζωής στην οποία αντιπαρατίθενται πολλές και ποικίλες δημοκρατικές πολιτικές ταυτότητες, τότε στρώνεται το έδαφος για την αντικατάσταση των πολιτικών ταυτοτήτων από άλλες ταυτίσεις, ταυτίσεις εθνοτικής, θρησκευτικής, ή εθνικιστικής φύσης, γεννώντας ανταγωνισμούς τους οποίους δεν μπορεί να διαχειριστεί η δημοκρατική διαδικασία» (στο: Hall κ.ά 2010:65-66). Δώδεκα χρόνια μετά, ο προβληματισμός αυτός αποκτάει ιδιαίτερη επικαιρότητα, καθώς βρισκόμαστε αντιμέτωποι και αντιμέτωπες με έναν πρωτοφανή κυβερνητικό αυταρχισμό. Η απώλεια ιδεολογικών ορίων ευνόησε και στη χώρα μας την ανάπτυξη ενός λαϊκίστικου επικοινωνιακού λόγου, που οδήγησε τελικά στη φθορά των θεσμών και στην άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα. Η οικονομική κρίση συνοδεύεται σήμερα και από μια βαθύτερη πολιτική κρίση που κλονίζει το ίδιο το σύστημα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ενώ η ελληνική κοινωνία μοιάζει σταδιακά να εγκλωβίζεται σε έναν «εθνικισμό παραδοσιακό, ανεπίκαιρο, φανατικό και ξενοφοβικό» (Φραγκουδάκη 2013:11-13). Σημαντικό διακύβευμα της σημερινής συγκυρίας είναι ότι τα «επικίνδυνα αυτά παραπροϊόντα» της, όπως τα αποκαλεί ο Arundhati Roy (στο: Bauman 2008:25), διαμορφώνουν έναν ηθικοπλαστικό (και έντονα ανιστόρητο) λόγο, ο οποίος εμφανίζεται ως όχημα για την αποκατάσταση της διαταραγμένης φυσικής τάξης των πραγμάτων. Ο λόγος αυτός εδραιώνει την πεποίθηση ότι υπάρχει μία και αδιαπραγμάτευτη αλήθεια, μια μοναδική λύση την οποία δε δικαιούμαστε να συζητήσουμε, να αμφισβητήσουμε ή ακόμα και να ερμηνεύσουμε. Ρίχνοντας νοσταλγικές ματιές στο παρελθόν (ή πιο σωστά σε μια εξιδανικευμένη εκδοχή του), κατασκευάζει ευανάγνωστους, καθαρούς διαχωρισμούς (ασφάλεια/εγκληματικότητα, ταυτότητα/ετερότητα, τακτοποίηση/αναρχία, ιδιωτικό/δημόσιο, συναίνεση/ασυμφωνία, ηρωισμός/δειλία, ουτοπία/δυστοπία κ.ά), που θωρακίζουν κοινωνικές ταυτότητες και χώρους. Το υλικό της εργασίας «Βρισκόμαστε γύρω στο 50 π.χ. Όλη η Γαλατία είναι υπό ρωμαϊκή κατοχή Όλη; Όχι! Ένα χωριό ανυπότακτων Γαλατών αντιστέκεται ακόμη και θα αντιστέκεται για πάντα στους εισβολείς. Και η ζωή δεν είναι εύκολη για τους ρωμαίους λεγεωνάριους που φρουρούν τα οχυρά στρατόπεδα Babaorum, Aquarium, Laudanum και Petibonum» (εικόνα 1). Έτσι ξεκινούν όλα τα άλμπουμ του Astérix, τόσο τα 24 πρώτα με κείμενα του René Goscinny όσο και τα 10 που εκδόθηκαν μετά το θάνατό του από το συνεργάτη του Alberto Uderzo, και ακολουθεί ένα λίγο πολύ σταθερό αφηγηματικό μοτίβο: ορισμένες εισαγωγικές σελίδες αφιερωμένες στην καθημερινότητα στο γαλατικό χωριό, η κατεξοχήν περιπέτεια που οδηγεί τους ήρωες (με μοναδικό όπλο το μαγικό φίλτρο του δρουίδη Panoramix) σε χώρες μακρινές, από το Βέλγιο έως την Αμερική, και τέλος η επιστροφή που συνοδεύεται από το καθιερωμένο

3 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 69 Το γαλατικό χωριό του Astérix στη Βρετάνη δεν υπήρξε. Έχει τεκμηριωθεί πια και επιστημονικά από τη διεξοδική μελέτη των Ολλανδών καθηγητών κλασικής φιλολογίας και αρχαίας ιστορίας αντίστοιχα René Van Royen & Sunnyva Van Der Vegt (2002). Όμως αυτό ίσως να μην έχει και τόση σημασία, ούτε, όπως εξήγησε ο E. Hobsbawm (2013:281,287) σε μια πρόσφατα δημοσιευμένη διάλεξη για το μύθο του αμερικάνικου καουμπόη, τα προφανή κοινά στοιχεία που παρουσιάζουν ανάλογες «επινοημένες παραδόσεις» όπως η γενναιότητα, η απειθαρχία, μια δόση βαρβαρότητας κ.ά. Το πιο σημαντικό είναι «η ιδεολογική και πολιτική τους ευελιξία». Η επινοημένη καουμπόικη παράδοση σχετίζεται με την άνοδο του φυλετικού διαχωρισμού και τον αντιμεταναστευτικό ρατσισμό, και για αυτό είναι επικίνδυνη κληρονομιά. Ο μύθος του γαλατικού χωριού δεν είναι βέβαια τόσο δημοφιλής. Αποδεικνύεται όμως χρήσιμο εργαλείο για να εντοπίσουμε τις αγκυλώσεις μιας ιδεολογίας σε παγιωμένες χωρο-κοινωνικές περιχαρακώσεις, μιας ιδεολογίας που μοιάζει στις μέρες μας, όπως ελίσσεται και θολώνει τα πολιτικά όρια, να βρίσκει ευρύτατη συναίνεση. Εικόνα 1. Πηγή: Goscinny & Uderzo 1966:3 νικητήριο φαγοπότι. Με σατιρικούς υπαινιγμούς για πολιτικά πρόσωπα και πρακτικές, με έξυπνους αναχρονισμούς και πλήθος ευρηματικών χιουμοριστικών στοιχείων που διακωμωδούν τον εκσυγχρονισμό της γαλλικής κοινωνίας, οι περιπέτειες του Astérix αποτελούν αξεπέραστο εκδοτικό φαινόμενο στη μεταπολεμική Γαλλία. Το υλικό της εργασίας αποτελούν άρθρα σε εφημερίδες, περιοδικά και ιστοσελίδες, στα οποία ο χώρος που παρουσιάζουν παραπέμπει στις ιστορίες του Astérix και ιδιαίτερα στο αρχικό σκίτσο του γαλατικού χωριού που αντιστέκεται στη ρωμαϊκή κατοχή. Εξετάστηκαν 10 μεταλλάξεις του σκίτσου (από το 2002 μέχρι σήμερα), τα κείμενα που τις συνοδεύουν και 12 ακόμα αναφορές (χωρίς σκίτσο) 2. Η προσέγγιση των κειμένων στηρίζεται στην υπόθεση εργασίας ότι οι συγγραφείς (δημοσιογράφοι, επώνυμοι ή ανώνυμοι αρθρογράφοι και πολιτικά πρόσωπα) υιοθετούν μια συγκεκριμένη ερμηνεία για το χώρο. Η νοηματοδότηση αυτή, αλλά και οι οικείοι συμβολισμοί του ίδιου του σκίτσου, τους επιτρέπουν να συνομιλούν μέσω μιας παγιωμένης αντίληψης διπολισμού που στις μέρες μας θέτει τη βάση του κυρίαρχου πολιτικού λόγου. 1. «Eμείς» και οι «άλλοι»: χωρο-κοινωνικοί διαχωρισμοί Η πρώτη μετάλλαξη του αρχικού σκίτσου στις ιστορίες του Astérix είναι έργο της Μίκας Καραγιάννη, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Τα εν Δήμω Φιλοθέης το 2002 και εικονογραφούσε το εξώφυλλο και άρθρο της δημοσιογράφου Ντόριας Βαλληνδρά-Νικούδη που περιγράφει την εικόνα της Αττικής από ψηλά, με τον «επίγειο παράδεισο» του ομώνυμου Δήμου να ξεχωρίζει στη «μεγαλο-τσιμεντούπολη» της Αθήνας (εικόνα 2). Το κείμενο δεν είναι σατιρικό. Θυμίζει έντονα διαφημιστικά φυλλάδια οχυρωμένων κοινοτήτων, όπως, για παράδειγμα, της ημι-ιδιωτικής πόλης Celebration City στη Φλόριντα, που έχει οικοδομηθεί με βάση τις αρχές σχεδιασμού της Νέας Πολεοδομίας αρχές που βρήκαν ιδιαίτερη απήχηση στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη στα τέλη του 20ού αιώνα, βασιζόμενες ρητά στην πεποίθηση ότι υπάρχει ένα ιδανικό, διαχρονικό πρότυπο πόλης. Η συγγραφέας με νοσταλγικό και συγκινησιακό λόγο περιγράφει «μια συνοικία όνειρο», «αποθησαύριση ομορφιάς που μόνο ένας ζωγράφος μπορεί να κλέψει τη στιγμή και να τη φυλάξει για πάντα». Δέκα χρόνια αργότερα, στο Έθνος, η Ελίνα Γιαννουλοπούλου (2012) σκιαγραφεί με αντί-

4 70 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Εικόνα 2 (πηγή: Βαλληνδρά-Νικούδη 2002:24) στοιχο τρόπο μια αρκετά διαφορετική συνοικία της Αθήνας, την «πόλη της ΑΕΚ»: «Μια γειτονιά original σε όλα της! Η Νέα Φιλαδέλφεια», εξηγεί, «είναι ιδιάζουσα περίπτωση. Διαθέτει τη δική της θρησκεία (την ΑΕΚ), το δικό της έμβλημα (τον Βυζαντινό Δικέφαλο), μοναδικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και μια ιδιαίτερη κουλτούρα, που είναι απόρροια της κληρονομιάς των μικρασιατικών της ριζών. Δεν είναι τυχαίο που οι κάτοικοί της την προσομοιάζουν με γαλατικό χωριό. Αν μη τι άλλο, δεν μοιάζει ούτε με τους γείτονές της, αλλά ούτε και με την υπόλοιπη Αθήνα. Εξάλλου, όπως τεκμηριώνει η αρθρογράφος, ο αντιδήμαρχος Παύλος Κότσαρας ισχυρίζεται πως «μετά την Πλάκα, δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στην Αθήνα». Το γαλατικό χωριό παίρνει εδώ τη μορφή καταφυγίου από τον απειλητικό «έξω» κόσμο. Η θωράκιση της απλουστευτικής και λίγο μυθοποιημένης ταυτότητάς του προτείνεται ως λύση για τη διατήρηση της ιδανικότητάς του. Από τη μια πλευρά λοιπόν ο κόσμος των «άλλων», εγκληματικότητα, ρύπανση, τσιμέντο, οχλούσες χρήσεις. Από την άλλη ασφάλεια, πράσινο, κατοικία και χρήσεις γειτονιάς, ένα «εμείς» που διατηρεί, μέσα στον αποστειρωμένο χώρο του, τις ιεραρχημένες κοινωνικές δομές, τα ήθη, τα έθιμα και τις παγιωμένες αξίες. Στους σύγχρονους ωστόσο «ρευστούς καιρούς», όπως επισημαίνει ο Zygmunt Bauman, οι επιλογές ενός τόπου έχουν επιπτώσεις στο πώς ζουν, τι ελπίζουν και τι προσδοκίες έχουν και αυτοί οι «άλλοι» των γειτονικών ή άλλων περιοχών. Και αυτό δε σημαίνει μόνο κοινωνική ανισότητα, σημαίνει επίσης μια ρεαλιστική διαπίστωση: ότι στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας «η ασφάλεια δεν μπορεί να αποκτηθεί ούτε να περιχαρακωθεί μέσα σε μία χώρα ή σε μία επιλεγμένη ομάδα χωρών: δεν επαρκούν τα μέσα που διαθέτουν από μόνες τους ούτε μπορεί να επιτευχθεί ανεξάρτητα απ ό,τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο» με τα λόγια του Milan Kundera (Bauman 2008:22,24-25) σημαίνει απλά ότι δεν υπάρχει τόπος όπου μπορεί κανείς να δραπετεύσει. Η δεύτερη παραποίηση στο σκίτσο του René Goscinny εμφανίστηκε σε blog το 2011 και αναπαράχτηκε σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες (εικόνα 3). Το γαλατικό χωριό εδώ έχει αρνητική χροιά. Οι «ιδανικές» κοινότητες των «ανυπότακτων πλουσίων» (Εκάλη, Φιλοθέη και Ψυχικό) στοχοποιούνται ως ανέγγιχτες από «τις περικοπές, τη φτώχεια, την ακρίβεια, την ανεργία, την απελπισία και όλα όσα επέβαλε στους υπόλοιπους η Κυβέρνηση» (Π.Μ. 2011). Είναι σαφές ότι η οικονομική κρίση στη χώρα μας πλήττει το μεγαλύτερο τμήμα του κοινωνικού φάσματος, αφήνοντας στο απυρόβλητο μόνο εκείνους που μπορούν να στηριχθούν σε συσσωρευμένο πλούτο (βλ. Μαλούτας 2011:68). Το σκίτσο ειρωνεύεται αυτή την ελίτ της πόλης και κυρίως την επιδεικτική πολυτέλεια και την αλαζονική αδιαφορία, που συχνά επιδεικνύει. Ίσως να σχολιάζει και τη χωρική απομόνωσή της σε «εθελοντικά γκέτο», όπως τα αποκαλεί ο Z. Bauman (2008:131), με στόχο την υπεράσπιση (ή την πρόφαση ασφάλειας) ενάντια σε εκείνους που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως αντίπαλοι όχι μόνο κοινωνικά, αλλά και από την ίδια την πράξη της χωρικής θωράκισης. Η αναπαράσταση σκιαγραφεί μια πραγματικότητα που αναμφίβολα βρίσκει ευρεία απήχηση στην πλειοψηφία όσων ζουν έξω από τα νοητά τείχη και αγανακτούν με την πρόκληση του πλούτου. Δε λέει ωστόσο όλη την αλήθεια και ορισμένα συμφραζόμενα της (που θα τα δούμε να επαναλαμβάνονται και σε άλλες αναφορές σε γαλατικά χωριά) δεν είναι καθόλου αυτονόητα. Στο χώρο υπάρχουν πάντα άκρα που δε συναντιούνται. Δεν έχουν όμως όρια τόσο ευδιάκριτα και τακτοποιημένα. Οι κοινότητες των άκρων δεν αντανακλούν «μια στατική οντο-

5 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 71 Εικόνα 3 (πηγή: Π.Μ. 2011) λογία», αντίθετα πρόκειται για δυναμικές δομές υπό κατασκευή (βλ. Smith στο: Bauman 2008:135). Στα όριά τους αλληλεπιδρούν, διασταυρώνονται και συμπλέκονται από παγκόσμιες πιέσεις μέχρι στενά τοπικές αντιπαραθέσεις (Massey 2001:34) οι οποίες, σε κάθε περίπτωση αφορούν τον πολύ ευρύτερο ενδιάμεσο χώρο. Οι κοινότητες των άκρων δε διαθέτουν επίσης μονολιθική κοινωνική ταυτότητα. Τα οικονομικά συμφέροντα αποτελούν τον βασικό παράγοντα κοινωνικού διαχωρισμού, δεν είναι ωστόσο ο μόνος (Hall, Massey & Rustin 2013:16). Λιγότερο ή περισσότερο ορατοί αποκλεισμοί και ανισότητες προκύπτουν στο χώρο της πόλης και από το φύλο, τη φυλετική καταγωγή, το έθνος, την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση, τη σεξουαλικότητα (και τις ακόμα πιο σύνθετες διασταυρώσεις τους). Όπως επισημαίνεται σε σχετικές μελέτες για τις χωρικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης στην Αθήνα, πράγματι οι κοινωνικά ακραίες περιοχές (όπως η Εκάλη, το Ψυχικό και από την άλλη τα Άνω Λιόσια και ο Ασπρόπυργος) εμφάνισαν τα τελευταία χρόνια αύξηση της κοινωνικής τους ομοιογένειας και, με την έννοια αυτή, συνέβαλαν στην ένταση του κοινωνικού διαχωρισμού. Όμως τόσο η κατασκευή περίκλειστων κοινοτήτων και η συγκρότηση μεγαλοαστικών «κάστρων», όσο και οι διαδικασίες «εξευγενισμού» κεντρικών περιοχών τάσεις που εμφανίζουν έντονη εντατικοποίηση σε μεγάλες πόλεις του δυτικού και, ιδιαίτερα του αγγλόφωνου, κόσμου στην Αθήνα είναι εμβρυακές, σημειακές και αδύναμες. Αντίθετα στις πολυπληθέστερες μεσοαστικές περιοχές η κοινωνική ανάμιξη αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα με τη μεταναστευτική εισροή, και είναι ακριβώς αυτές οι κοινωνικές ομάδες που στην Αθήνα βιώνουν πιο έντονα την κοινωνική ανισότητα, παρά τη χωρική εγγύτητα με τα γηγενή μεσαία στρώματα. Ζουν σε υποδεέστερες συνθήκες κατοικίας, αποκλεισμένες από σημαντικές κοινωνικές υπηρεσίες, σε άθλιες συνθήκες εργασίας (Μαλούτας 2011:58-9 και Χατζημιχάλης 2012), εκτεθειμένες στην εγκληματικότητα και ταυτόχρονα στιγματισμένες για αυτήν. Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο σύνθετη αν σκεφτούμε, για παράδειγμα, τις μετανάστριες που εργάζονται (συχνά και εσωτερικές, σε ορισμένες περιπτώσεις μαζί με την οικογένειά τους) σε περιοχές όπως η Εκάλη, αναλαμβάνοντας τη φροντίδα του σπιτιού, παιδιών και ηλικιωμένων. Η απροβλημάτιστη διαίρεση του χώρου σε αναπαραστάσεις εξαρτημένες από εικόνες τομής, ρήξης και ασυνάφειας, αναφέρεται περισσότερο σε οικείους συμβολισμούς που σκιαγραφούν ηθικές και όχι πραγματικές τοποθεσίες. Κατασκευάζει όμως ένα σκληρό δίπολο μεταξύ κάποιου «εμείς» και κάποιων «άλλων» δίπολο με πολυσήμαντη χωρική υπόσταση. 2. H περιχαράκωση του τοπικού Οι πιο γνωστές ίσως αναφορές σε γαλατικά χωριά αφορούν πρακτικές διαμαρτυρίας και διεκδίκησης σε περιοχές, όπως στην Κερατέα (για την αποτροπή δημιουργίας του ΧΥΤΑ στο Οβριόκαστρο) και πιο πρόσφατα στην Ιερισσό για την οποία χρησιμοποίησε τον όρο πρώτος ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης, Νίκος Δένδιας. Η δήλωσή του ότι «αν οποιαδήποτε κοινότητα, χωριό ή κωμόπολη στην Ελλάδα έχει την εντύπωση ότι μπορεί να μετατραπεί σε γαλατικό χωριό και να εφαρμόσει δικό της Σύνταγμα και δίκαιο, να γνωρίζει ότι αυτό δεν πρόκειται να περάσει» (Φωτόπουλος 2013), προκάλεσε εύλογα έντονες αντιδράσεις καθώς δεν απευθυνόταν μόνο στους κατοί-

6 72 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Εικόνα 4 (πηγή: Δρόσου 2011) κους που διαμαρτύρονταν για την εκμετάλλευση των μεταλλίων χρυσού στη Χαλκιδική. Ταυτίζοντας τη διαμαρτυρία με την ανυπακοή και την παρανομία, ο Υπουργός υπογράμμιζε την πολιτική καταστολής, που εφαρμόζεται όλο και πιο έντονα στη χώρα μας. Η χρήση ενός οικείου συμβολισμού εξυπηρέτησε την ευαναγνωσιμότητα του μηνύματος και οριοθέτησε σε ένα βαθμό το πλαίσιο στο οποίο εξελίχθηκε στη συνέχεια η αρθρογραφία. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι αναφορές σε ανυπότακτες στο σύστημα κοινότητες πληθαίνουν ενώ διαφοροποιούνται αρκετά ιδεολογικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τρεις αναφορές στο γαλατικό χωριό της Κερατέας. Η πρώτη σε άρθρο στην Καθημερινή είναι έμμεσα ειρωνική. «Το έργο στην Κερατέα θα προχωρήσει και η τοπική κοινωνία πρέπει να το πάρει απόφαση», ισχυρίζεται η Έλενα Καρανάτση (2011) σημειώνοντας ότι ο αγώνας είναι μάταιος αφού δεν υφίστανται νομικά εμπόδια. Αντίθετα λίγες εβδομάδες αργότερα στην Εποχή, κάτω από το μεταποιημένο σκίτσο (εικόνα 4), διαβάζουμε ότι «τέσσερις μήνες κράτησαν οι μάχες στο γαλατικό χωριό της Κερατέας και σήμερα φαίνεται να φτάνουν στο τέλος τους με την Κερατέα να έχει αποτρέψει την επέλαση του ΧΥΤΑ» (Δρόσου 2011). Η αντίθεση στα δύο άρθρα εντείνεται με την περιγραφή της καθημερινότητας στο «γαλατικό χωριό». Στο πρώτο ενημερωνόμαστε ότι «κινείται στο γνωστό επεισοδιακό μοτίβο»: «μόλις προχτές, κάτοικοι της περιοχής επιτέθηκαν κατά των ΜΑΤ με βροχή από πέτρες, κροτίδες και βόμβες μολότοφ». Στο δεύτερο την περιγραφή αναλαμβάνει ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων Χρήστος Βογιατζόγλου: «Στην Κερατέα δόθηκε ένας αγώνας σώμα με σώμα τεσσάρων μηνών από τον οποίο δεν ήθελε να λείψει κανείς. Στην πρώτη γραμμή ήταν οι νέοι που έπρεπε να κρατήσουν την άμυνα. Στη δεύτερη γραμμή ήταν οι γονείς και οι πιο μεγάλοι που τροφοδοτούσαν και εμψύχωναν τα παιδιά και στην τελευταία γραμμή ήταν οι γιαγιάδες και οι παππούδες. Ήταν πολύ όμορφο θέαμα και θα παραμείνουμε ενωμένοι μέχρι να νικήσουμε». Ενάμιση χρόνο αργότερα, αναπαράγοντας τον ίδιο ευανάγνωστο συμβολισμό, ο Στέφανος Τζανάκης (2012), σε άρθρο στα Νέα, εκφράζει μια εξόφθαλμα απλουστευτική επιχειρηματολογία: «Περίεργη που είναι η ζωή. Όταν το γαλατικό χωριό της Κερατέας είχε ξεσηκωθεί για να μη γίνει ΧΥΤΑ στην περιοχή του, ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα ήταν σύμμαχός του [ ] Τώρα οι Γαλάτες της Κορίνθου που δεν θέλουν εκεί Κέντρο φιλοξενίας, κράτησης όπως θέλετε πείτε το, η ουσία δεν αλλάζει (sic) έχουν τον ΣΥΡΙΖΑ απέναντι, αλλά βρήκαν συμμάχους στη Χρυσή Αυγή». Οι κάτοικοι των δύο περιοχών χαρακτηρίζονται «εκλογική πελατεία», ομάδες που «δημιουργούν τηλεοπτικά γεγονότα» για να φορτώνουν το πρόβλημα στους διπλανούς τους. Ο Στ. Τζανάκης διερωτάται στο τέλος «τι θα συμβεί όταν όλη η Ελλάδα ανακαλύψει ότι μπορεί άνετα να γίνει Γαλατία. Όταν συνειδητοποιήσουν οι πάντες ότι φωνάζοντας τη γλυτώνεις. Ποιοι θα παίζουν τους Ρωμαίους;». Πρόκειται για ερώτημα το οποίο προκύπτει γραμμικά από εύπεπτες νοηματοδοτήσεις του χώρου ως κοινωνικά πολωμένου και ομογενοποιημένου, που αποσκοπούν στην ακύρωση (ή τη ματαιότητα) κάθε μορφής συλλογικής διεργασίας και αντίδρασης. Μήπως όμως στην ίδια παγίδα εγκλωβίζονται οι πρακτικές διαμαρτυρίας όταν στην περιγραφή τους αντί να αναπτύσσονται πολιτικά επιχειρήματα και να καταδεικνύονται οι βιαιότητες της αστυνομικής καταστολής, τονίζεται ο ηρωισμός των κατοίκων και η γοητεία της μάχης; Μήπως με άλλα λόγια η προβολή του ήρωα μαχητή (και πατριώτη) στη θέση του πολίτη με δικαιώματα, εδραιώνει ακόμη περισσότερο τη μορφή του κράτους ως μεγάλου αστυνομικού τμήματος; Την πρωτοχρονιά του 2012 σε blog αναρτήθηκε άλλη μια παραλλαγή του ανυπότακτου γαλατικού χωριού (εικόνα 5). Πρόκειται για την Ανθήλη στη Φθιώτιδα, όπου σε λαϊκή συνέλευση στην πλατεία του χωριού «οι μι-

7 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 73 Εικόνα 5 (πηγή: ανώνυμο 2012) Εικόνα 6 (πηγή: Σερβετάς 2011) κροί Αστερίξ έδειξαν έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις ανάδελφες αποφάσεις των κυβερνώντων» αρνούμενοι να η υποκριτικά απούσα μεταναστευτική πολιτική, το φο- να είναι, π.χ., η κατάργηση της δημόσιας διαβούλευσης, πληρώσουν το χαράτσι στη ΔΕΗ και αποφασισμένοι να ρολογικό σύστημα της λιτότητας ή τα οικονομικά «παιχνίδια» της ελεύθερης αγοράς (ούτε βέβαια η κατανόηση μην αφήσουν κανένα συνεργείο να πλησιάσει σπίτι στην περιοχή για να κόψει την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. του χωρο-κοινωνικού τους πλαισίου), αλλά η ανυπακοή, Το κείμενο κλείνει με το πατριωτικό σύνθημα «Το γαλατικό χωριό στην καρδιά της Ρούμελης αντιστέκεται!» βαίνουν τον (ούτως ή άλλως απαξιωμένο) πολιτικό λόγο. η αντίσταση και ο ηρωισμός ως ηθικές αξίες που υπερ- (ανώνυμο 2012). Δυο μέρες νωρίτερα άρθρο στη στήλη Εξετάζοντας την κατάσταση της δημοκρατικής πολιτικής σε χώρες όπου ο λαϊκισμός της δεξιάς έχει σημει- Οικονομία του Βήματος ενημέρωνε για την ύπαρξη γαλατικού χωριού και εκτός της ελληνικής επικράτειας. Η ώσει σοβαρές επιτυχίες, η Ch. Μouffe (2010:81) διαπιστώνει ότι η ανάπτυξή του οφείλεται πάντα στην απου- αναφορά ήταν για τη Σαλβατέρα ντε Μίνιο, ένα μικρό οικισμό στα βόρεια σύνορα της Ισπανίας με την Πορτογαλία, που, σύμφωνα με τη δημοσίευση, «αντιστέκεται αντικατάσταση του πολιτικού λόγου με ηθικοπλαστικές σία πολιτικών επιχειρημάτων 3. Ο ρόλος των ΜΜΕ στην στο ευρώ» (ανώνυμο 2011). Η είδηση αφορούσε την επιχειρηματική κίνηση 50 εμπόρων στην περιοχή, οι οποίοι, λευταία χρόνια μοιάζει να συμβαδίζει με την εντατικο- αφηγήσεις είναι καταλυτικός, και στη χώρα μας τα τε- εκμεταλλευόμενοι τη δυνατότητα εξαργύρωσης της παλιάς πεσέτας στην κεντρική Τράπεζα (χωρίς χρονικό πετικά επιχειρήματα και αναλύσεις, συνήθως είτε αποσιωποίηση της κρίσης. Ακόμα και όταν αρθρώνονται πολιριορισμό μετά την είσοδο της χώρας στη ζώνη του πούνται είτε χάνονται μέσα σε «έξυπνους» και εύκολους ευρώ), αναζωπύρωσαν την αγορά του οικισμού προσελκύοντας πλήθος καταναλωτών που είχαν φυλαγμένα σημειωθεί ότι η είδηση στο Βήμα για τη Σαλβατέρα ντε συμβολικούς εντυπωσιασμούς. Έχει ίσως ενδιαφέρον να παλιά χαρτονομίσματα. Λίγες μέρες πριν τη δημοσίευση Μίνιο αποτελεί αναδημοσίευση άρθρου από τη γαλλική του σκίτσου της Κερατέας, στην Εποχή, βρίσκουμε άλλη εφημερίδα Le Monde 4, στο οποίο ωστόσο δεν υπάρχει μια παραποίηση που αφορά ολόκληρη χώρα. Πρόκειται καμία αναφορά σε γαλατικό χωριό. για την Ισλανδία (εικόνα 6). Στην επεξήγηση του σκίτσου μέσα από τα «τείχη» τοποθετούνται «οι ψαράδες Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, από την Ιερισσό σε όλη την Ελ- «Από την Αλεξανδρούπολη στο Ηράκλειο, από την που δε μασάνε», οι οποίοι αρνούμενοι, ως φορολογούμενοι, να σώσουν τις ιδιωτικές τράπεζες, αντιστάθηκαν ανυπότακτο γαλατικό χωριό. Ανυπότακτο ενάντια στους λάδα: Αύριο, Σάββατο, η χώρα μας γίνεται ένα μεγάλο, στο μηχανισμό των κερδοσκόπων (Σερβετάς 2011). Τα κατακτητές: την Eldorado, το μπομπολιστάν, την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Καίσαρα» (Δάφνη Σφέ- πολιτικά διακυβεύματα στην Κερατέα, την Κόρινθο, την Ανθήλη, τη Σαλβατέρα ντε Μίνιο και την Ισλανδία δεν τσα, Η Αυγή 12/4/2013) (εικόνα 7) είναι κοινά. Ωστόσο ζητούμενο στα κείμενα δε μοιάζει

8 74 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Εικόνα 7 (πηγή: Σφέτσα 2013) Για την Ιερισσό υπάρχει σήμερα πλούσιο υλικό. Έχουν γραφτεί επιστημονικά άρθρα, ενώ οι κάτοικοι έχουν οργανωθεί και δημοσιεύουν δικά τους κείμενα μέσα από τα οποία αποκαλύπτεται ότι ο αγώνας που δίνουν έχει αλλάξει την καθημερινότητά τους, έχει ανατρέψει θεσμούς, ιεραρχίες και έχει αναδείξει τη σημασία του χώρου στο να διαμορφωθούν κοινωνικά κινήματα που εισάγουν στρατηγικές επιβίωσης, πρακτικές αλληλεγγύης και νέες μορφές διεκδίκησης. Ωστόσο, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες, ορισμένα άρθρα στον Τύπο, αναπαράγοντας το συμβολισμό του γαλατικού χωριού, μοιάζει όχι μόνο να εγκλωβίστηκαν στην επιθυμία του Υπουργού Δημόσιας Τάξης η συζήτηση να μη διεξαχθεί σε πολιτικό επίπεδο, αλλά να υιοθέτησαν και την αντίληψη της περιχαρακωμένης ιδανικότητας. Δυο δημοσιεύματα στην Αυγή (28 Μαΐου και 2 Ιουνίου 2013) είναι χαρακτηριστικά. «Οι Γαλάτες στην κοινωνία του ύπνου», όπως αναφέρεται στον τίτλο της πρώτης, είναι νέοι χαμογελαστοί, οι οποίοι «αν και ζουν με το φόβο», «δεν ξεχνούν», «έκαναν τον πόνο τους δύναμη αντίστασης» για να μην καταστραφεί η «γενέθλια γη». «Κέρδισαν μόνοι τη ζωή τους, είτε παλεύοντας με τη θάλασσα είτε με τη γη, είτε τα τελευταία χρόνια με τον τουρισμό» και σήμερα βιώνοντας τη βία και τη στέρηση ελευθεριών «κατανόησαν ενστικτωδώς την ουσία της ριζοσπαστικότητας και της αλληλεγγύης». «Παραμέρισαν τους εγωισμούς και τις μικροαστικές συνήθειες και ενώθηκαν σε μια γροθιά ισχυρή». Μας καλούν λοιπόν «να ξυπνήσουμε» για να αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί το «τέρας του καπιταλισμού» (οι υπογραμμίσεις δικές μου). Στο δεύτερο δημοσίευμα ο ηρωισμός των κατοίκων συνδέεται με την ομορφιά της φύσης και, σε αντιπαραβολή με την αστυνομία, διαμορφώνουν ένα ισχυρό δίπολο: «Μέσα από τα πυκνά φυλλώματα ενός πανέμορφου δάσους, δίπλα σε τρεχούμενα νερά, ξεπροβάλλει ένας πάνοπλος άνδρας των ΜΑΤ με πλήρη εξάρτυση». Το φουτουριστικό αυτό σκηνικό, όπως χαρακτηρίζεται στο κείμενο, συμπληρώνουν σειρά από συναισθηματικές λεπτομέρειες που παραπέμπουν μάλλον σε μια εδραιωμένη κανονικότητα: «Μόλις κάνουν την εμφάνισή τους οι κλούβες των ΜΑΤ, ένα τηλεφώνημα αρκεί στον παπά του χωριού και οι ηλεκτρικές καμπάνες της εκκλησίας θα ηχήσουν αναστάσιμα. [ ] Τα φαγητά στα μπλόκα τα φέρνουν οι γυναίκες του χωριού, που είναι ομολογουμένως η ψυχή του αγώνα. Ό,τι τραβά η ψυχή σου. Ανάλογα με τα ήθη και τα έθιμα. Νηστεία τη Μεγάλη Εβδομάδα, κατσικάκι την Κυριακή του Πάσχα και ούτω καθ εξής» (Χατζηνικόλας 2013) περιγραφή που μοιάζει να συνομιλεί περισσότερο με τα «γαλατικά χωριά» της Φιλοθέης και της Νέας Φιλαδέλφειας παρά να μεταφέρει ένα κλίμα ανατροπής και ριζοσπαστικότητας 5. Η ψευδαίσθηση της χωρικά απομονωμένης και περιτειχισμένης ελευθερίας, όπως έχει επισημάνει ο Σταύρος Σταυρίδης (2011), τείνει να κατασκευάζει τη γεωγραφία της χειραφέτησης με τη μορφή ενός χάρτη όπου σημαδεύονται ξεκάθαρα ελεύθερες περιοχές, περιτριγυρισμένες από εχθρούς, εύκολα προσδιορίσιμες και ανιχνεύσιμες. Και επισημαίνει ότι αυτή «η έμφαση σε χωρικά εντοπισμένες μοριακές ετερότητες τείνει να ορίζει το χώρο ως διεσπαρμένο και διαφοροποιητικό». Απαξιώνοντας το σύνθετο πλέγμα των χωρο-κοινωνικών σχέσεων, η εικόνα αυτή υιοθετεί «ένα συγκεκριμένο τύπο ηθικής που χωροποιεί: αυτό που βρίσκεται μακριά από το υπάρχον κακό είναι, εξ ορισμού, αμόλυντο, απόλυτα άλλο». Η αντίληψη αυτή παρακινεί όχι μόνο την υλική περιχαράκωση του τοπικού, αλλά και αμυντικές στρατηγικές υπεράσπισης και θωράκισης, οι οποίες, όπως έχει υποστηρίξει ο Ernesto Laclau (στο: Hall κ.ά 2010:29), μάλλον επιβεβαιώνουν τη μόνιμη περιθωριοποίησή του. Η νέα παγκόσμια ιεραρχία εξουσίας και δύναμης εμφανίζεται ακλόνητη, ακριβώς επειδή ο χώρος εμφανίζεται κερματισμένος και τοπικοποιημένος. Ο Manuel Castells (στο: Bauman 2008:143) ισχυρίζεται ότι με αυτόν τον τρόπο αποδυναμώνεται το τοπικό και η μόνη ευκαιρία αντίστασης που διαθέτει είναι να αρνηθεί την προσεδάφιση των ακατανίκητων παγκόσμιων ροών. Ωστόσο «ακόμα και τότε, το μόνο που καταφέρνει είναι να τις δει να προσεδαφίζονται στη διπλανή τοπικότητα, προκαλώντας έτσι τον παραμερισμό και την περι-

9 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 75 θωριοποίηση των εξεγερμένων κοινοτήτων» και την απαξίωσή τους σε δημοσιεύματα όπως αυτό για την Κερατέα και την Κόρινθο στο οποίο εξισώνονται με «εκλογική πελατεία» που επιδιώκει να τη γλυτώσει. Την ενότητα αυτή συμπληρώνουν τρεις ακόμα αναφορές σε γαλατικά χωριά ανυπακοής και διεκδίκησης. Η πρώτη αφορά άρθρο για την Ιερισσό, δημοσιευμένο στην Αυγή, με τίτλο «Δενδίξ» (Ανανδρανιστάκης 2013). Στο κείμενο η κριτική στον Υπουργό Δημόσιας Τάξης αναπτύσσεται με ηθικούς όρους. Ο αρθρογράφος διερωτάται στην εισαγωγή: «Πόσο ηλίθιος μπορεί να είναι κανείς για να χαρακτηρίσει την Ιερισσό Γαλατικό Χωριό; Για να ταυτίσει ένα μέρος υποτίθεται παραβατικό και αποτρόπαιο με ένα παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης, καλοσύνης και χαβαλέ; Κι ο ίδιος να δίνει στον εαυτό του τον ρόλο του Ρωμαίου Εκατόνταρχου, που τρώει φάπες από τον Οβελίξ και δαγκωνιές από τον Ιντεφίξ; Αν δεν είναι ηλιθιότητα, είναι αμορφωσιά». Στη συνέχεια, υποδεικνύοντας τρία ακόμα γαλατικά χωριά (των εφοπλιστών, των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας και της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ όσον αφορά τα δάνειά τους), εγκλωβίζεται στην επικοινωνιακή στρατηγική του κατακερματισμού σε χωρικά και κοινωνικά ομαδοποιημένους ενόχους και θύματα. Τα δυο επόμενα κείμενα είναι παλιότερες δημοσιεύσεις στον Τύπο τον προσκείμενο και πάλι στην Αριστερά. Το πρώτο από την Εποχή έχει τίτλο «Ήταν κάποτε ένα γαλατικό χωριό που λεγόταν ελληνικό πανεπιστήμιο» (Βελισσαρίου 2011). Στο άρθρο γίνεται μια εμπεριστατωμένη κριτική στον νέο νόμο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η συμβολική ωστόσο αναφορά σε «ανυπότακτους Γαλάτες» αναπαράγει την εικόνα των αμόλυντων χειραφετημένων κοινοτήτων, η οποία ενισχύεται στο κείμενο και με την αντιστοιχία του αγώνα των καθηγητών με εκείνο των ανθρακωρύχων στην Αγγλία της Θάτσερ. Η τελευταία δημοσίευση αφορά συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου (Εφημερίδα Δρόμος) στο πλαίσιο της προεκλογικής καμπάνιας της «Ελεύθερης Αττικής» τον Οκτώβρη του Περιγράφοντας το όραμα μιας «ανυπότακτης» περιφέρειας, ο γνωστός πολιτικός ομολογεί: «Γαλατικό χωριό λοιπόν. Αστερίξ και Οβελίξ. Δε σας κρύβω την αμαρτία μου. Μου αρέσουν πολύ. Μου αρέσει που περιφρονούν, γελοιοποιούν και συντρίβουν τους Ρωμαίους. Θα ήθελα να μένω σε ένα τέτοιο χωριό» σε ένα χωριό που, να θυμηθούμε, σχεδιάστηκε για να σατιρίσει την ψευδαίσθηση της χωρικά απομονωμένης και περιτειχισμένης ελευθερίας. 3. H ιδεολογία της υποταγμένης προστασίας Το σκίτσο του γαλατικού χωριού, έχει χρησιμοποιηθεί και για κεντρικές περιοχές της Αθήνας. Οι αναπαραστάσεις αυτές είναι λιγότερο διαδεδομένες, παρουσιάζουν όμως ξεχωριστό ενδιαφέρον γιατί εικονογραφούν πολιτικές δηλώσεις και πρακτικές με έντονες επιπτώσεις στο χώρο της πόλης. Το πρώτο σκίτσο δημοσιεύτηκε σε blog το 2009, τρεις μέρες πριν την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου (εικόνα 8). Γαλατικό χωριό αυτή τη φορά τα Εξάρχεια, στις αράδες που συνοδεύουν το σκίτσο επισημαίνεται η έντονη παρουσία της αστυνομίας στην περιοχή, καταλήγοντας: «Μολοτοφιές και δακρυγόνα πηγαινοέρχονται στον αέρα ενώ το μόνο ανυπότακτο μέρος της Αθήνας πολιορκείται ξανά» (ανώνυμο 2009γ). Ένα μήνα νωρίτερα σε άρθρο στο Βήμα, με θέμα την επιστροφή του «εθνικού αστυνόμου» Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξης, η περιοχή των Εξαρχείων χαρακτηρίζεται «ανεξάρτητο γαλατικό χωριό», «γνωστή ευαίσθητη περιοχή», στην οποία σημειώνονται κατ επανάληψη επεισόδια (ανώνυμο 2009α). Μια ακόμα μετάπλαση του γνωστού σκίτσου αναρτήθηκε σε blog της Χρυσής Αυγής την ίδια χρονιά (εικόνα 9). Ως γαλατικό χωριό αναφέρεται ο Άγιος Παντελεήμονας και το επεξηγηματικό κείμενο αναπαράγει το ύφος γραφής της ναζιστικής ιδεολογίας: «Η δράση τοποθετείται στο 2009 μ.χ. Όλη η χώρα του Ελλαδιστάν έχει πέσει στα χέρια των λαθρομεταναστών και των επαγγελματιών αντιρατσιστών. Όλη; Όχι! Οι κάτοικοι μιας μικρής περιοχής της πρωτεύουσας, χάρη στο μαγικό φίλτρο που παρασκευάζει ο δρυΐδης φιλοτιμίξ, που τους δίνει υπερφυσική δύναμη, συνεχίζουν να αντιστέκονται στους νεοταξίτες. Οι προσπάθειες να υποταχτεί η περιοχή, πάντα με αποτυχημένη κατάληξη, είναι το κύριο θέμα του κόμιξ. Οι δαιμόνιοι κάτοικοι, πάντα καταφέρνουν, με τη βοήθεια του μαγικού φίλτρου, του θάρρους αλλά και της γενναίας τους ψυχής, να χαλάσουν τα σχέδια των διακτινιζόμενων μισθοφόρων της νέας Ρώμης [ ]» (ανώνυμο 2009β). Τα τελευταία χρόνια η περιχαράκωση των συνοικιών του κέντρου της Αθήνας κατασκευάζεται στον πολιτικό λόγο με σαφείς και συχνά αρνητικούς χαρακτηρισμούς. Για παράδειγμα, πρόσφατα ο Δήμαρχος της Αθήνας, Γιώργος Καμίνης, σε ημερίδα για την εγκληματικότητα και τη βία στην πόλη, στοχοποίησε τις συγκεκριμένες περιοχές ως «σημαδιακά άβατα με εκ διαμέτρου αντίθετη πολιτική ταυτότητα, με κοινό χαρακτηριστικό όμως

10 76 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Εικόνα 8 (πηγή: ανώνυμο 2009γ) εικόνα 9 (πηγή: ανώνυμο 2009β) μια ατμόσφαιρα διάχυτης απειλής». Η απειλή, όπως εξήγησε, οφείλεται στην απουσία επαγγελματισμού στο πεδίο της δημόσιας τάξης, καθώς οι πολιτικές ηγεσίες των αρμόδιων υπουργείων διοχέτευσαν συνειδητά παράνομους μετανάστες στο κέντρο της Αθήνας (www.cityofathens.gr 2013) 6. Το ζήτημα της ασφάλειας στις πόλεις κυριαρχεί τις τελευταίες δεκαετίες τόσο στις πολιτικές πρακτικές σε διεθνές, εθνικό και πιο τοπικό επίπεδο δήμου, γειτονιάς, όσο και στις θεωρητικές διατυπώσεις από ποικίλους επιστημονικούς κλάδους. Είναι σαφές ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης απαιτεί ένα αυστηρότερα ελεγχόμενο αστικό περιβάλλον που να εγγυάται χώρους ελκυστικούς, «καθαρούς και τακτοποιημένους», ικανούς να προσελκύσουν επενδυτές και επισκέπτες. Επίσης έχει γίνει πια έντονα αντιληπτό ότι η ιδεολογία, που προτάσσει στο κοινωνικό κράτος, ένα κράτος ποινικού δικαίου, ελέγχου και καταστολής, καλλιεργείται από (και στηρίζεται σε) όλο και πιο αυταρχικές πρακτικές διακυβέρνησης. Είναι ενδεικτική η επισήμανση του Hugues Lagrange (στο: Bauman 2008:38-39) ότι οι πιο θεαματικοί «πανικοί ασφάλειας» και οι δυνατότεροι συναγερμοί για την άνοδο της εγκληματικότητας έχουν λάβει χώρα, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, σε χώρες όπου οι κοινωνικές παροχές περιορίστηκαν δραματικά (όπως οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία), αλλά και σε χώρες με τις λιγότερο ανεπτυγμένες κοινωνικές υπηρεσίες (όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα). Οι πρώτοι «συναγερμοί» στη χώρα μας εμφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 από τον τότε Υπουργό Δημοσίας Τάξης Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος εισήγαγε και τη ρητορεία της πολιτικής της «μηδενικής ανοχής». Η θεαματική επέκταση του ποινικού δικαίου ταυτόχρονα με τη μετάβαση σε μια αστυνομοκρατούμενη καθημερινότητα επιτεύχθηκε σταδιακά όλα αυτά τα χρόνια βρίσκοντας ευρύτερη αποδοχή και συναίνεση. Καταλυτικό ρόλο σε αυτό είχαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το επιτακτικό (εθνικό) καθήκον να διεξαχθούν με ασφάλεια, αφού είχε μεσολαβήσει το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ προκαλώντας έναν από τους ηχηρότερους συναγερμούς στην ιστορία της Δύσης. Ισχυρό ρόλο όμως είχαν και εγχώριες παράμετροι όπως η πολιτική για την ασφάλεια που χαράζεται παράλληλα αυτό το διάστημα από τη δημοτική αρχή της πρωτεύουσας και την κεντρική εξουσία, και, πιο σημαντική ίσως ακόμα, η απουσία ιδεολογικής αντίστασης από όλες τις πολιτικές παρατάξεις 7. Άμεσα συνυφασμένες με τη χωρο-κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς διαμορφώνουν συγκεκριμένες γεωγραφίες από το τοπικό επίπεδο της πόλης μέχρι τον παγκόσμιο χώρο, οι αυταρχικές πρακτικές καταστολής ενισχύουν την περιχαράκωση εδραιώνοντας ταυτόχρονα και το ιδεολογικό δίπολο που την υπηρετεί. Τρία αλληλένδετα μηνύματα μπορούν να επισημανθούν, τα οποία εκφράζονται ρητά τόσο στις δηλώσεις του Δημάρχου της Αθήνας όσο και στις αναπαραστάσεις των «ανυπότακτων» γειτονιών της. Το πρώτο αφορά την ταύτιση της ασφά-

11 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 77 λειας με την ποινική δίωξη των συνεπειών της κοινωνικής υποβάθμισης, σε αντίθεση με την κοινωνική ασφάλεια που αποσκοπεί στην πρόληψη της. Το δεύτερο μήνυμα αφορά στην ταύτιση του εγκλήματος με ορισμένες μόνο μορφές εγκληματικότητας που λαμβάνουν χώρα στον δημόσιο χώρο της πόλης (όπως διαρρήξεις αυτοκινήτων, ληστείες, καταστροφές αστικού εξοπλισμού) 8 και συνακόλουθα την ενοχοποίηση συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων και χώρων. Το τρίτο και πιο σημαντικό αφορά την έννοια της δημοκρατίας. Οι εκστρατείες για την ασφάλεια μοιάζουν να ικανοποιούν το διάχυτο συναίσθημα ανασφάλειας (που προκαλείται κυρίως από τις πολιτικές συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους) με την κινητοποίησή του ενάντια σε καθετί που παρεκκλίνει ή διαφέρει (βλ. Λουίτζι Φεραγιόλι στο: Γιαλκέτσης 2010). Εξομοιώνοντας μετανάστες, αστέγους, άτομα τοξικοεξαρτημένα, εκδιδόμενες γυναίκες, μικροεμπόρους, διαδηλωτές με εγκληματίες, κατασκευάζουν ηθικά ένα «εμείς» απέναντι σε κάποιους «άλλους», ένα γιγάντιο απειλητικό πρόσωπο το οποίο πρέπει να αποκλείσουμε «έξω» από τον «αμόλυντο» χώρο μας. Το ιδεολογικό αυτό δίπολο αντιτάσσει μεταξύ τους χώρες, πόλεις (ο πιο καθαρός, ο πιο ασφαλής προορισμός), γειτονιές και συνοικίες. Αντιτάσσει επίσης τους «κατάλληλους» κατοίκους και επισκέπτες, που καλούνται να επιστρέψουν στο «υποβαθμισμένο» κέντρο της πόλης, σε εκείνους που σήμερα το κατοικούν, στις παραγωγικές δυνάμεις που διατηρούν επίπονα την αγορά του ή στον υπόκοσμο, που συνήθως βρίσκεται εκεί ως αποτέλεσμα κρατικών επιλογών και της ιδιωτικής κερδοσκοπίας. H ιδεολογία της υποταγμένης προστασίας, ενισχυμένη καθημερινά και από τα ΜΜΕ, διαμορφώνει πολύ πιο σκληρά όρια από εκείνα του τοίχου σε μια οχυρωμένη κοινότητα, ανακυκλώνει το φόβο, εδραιώνει τη μεικτοφοβία και το πιο ίσως σημαντικό μετατοπίζει τις κοινωνικές αντιθέσεις και συγκρούσεις από την πολιτική στην ηθική αντιπαράθεση ανοίγοντας έτσι το δρόμο στην εθνικιστική και ρατσιστική ιδεολογία και βία. Λίγες μέρες μετά τα γεγονότα στη Μανωλάδα, με τον πυροβολισμό μεταναστών (θυμάτων απάνθρωπης εκμετάλλευσης στην παραγωγή φράουλας) σε blog δημοσιεύθηκε η παρακάτω περιγραφή από περιστατικό που έλαβε χώρα στη λαϊκή των Εξαρχείων μετά από σχετικό κάλεσμα για παρέμβαση. «Όταν ο κόσμος της παρέμβασης έφτασε στο πρώτο πάγκο με φράουλες Μανωλάδας αφήσαμε κάποια αυτοκόλλητα και δώσαμε κείμενα σε περαστικούς. Ο σχετικά σφίχτης τύπος με το ψιλοξυρισμένο μαλλάκι τσαμπουκαλεύτηκε προσπαθώντας να ανοίξει συζήτηση. Είπε φωναχτά πως καλά έκαναν και τους πυροβόλησαν γιατί πήγαν 40 σε 3. Αμέσως άρχισαν να κράζουν οι πάντες, από το κόσμο της παρέμβασης μέχρι κυρίες που περνούσαν με τα καρότσια και άκουσαν τι έγινε και άρχισαν και αυτές να διαμαρτύρονται. Αφού το ζώον είχε φάει ήδη τις πρώτες φράουλες στη μάπα, φαίνεται ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει τα μεγάλα μέσα : Φύγετε ρε από εδώ εγώ είμαι Χρυσή Αυγή Τι είπες ρε ότι είσαι ; Χρυσή Αυγή είμαι ρε και φύγετε από εδώ, καλά τους κάνανε και τους πυροβόλησαν Δεν πέρασαν ούτε 5 δευτερόλεπτα και ο ναζί έμπορας έφαγε καπέλο ΟΛΟ το πάγκο με καμιά 20ρια κιλά φράουλες σε κεσεδάκια. Αφού είδε ότι αυτές οι μαλακίες στα Εξάρχεια δεν περνάνε και αφού όλοι ήταν εκτός εαυτού, κυνηγήθηκε και κρύφτηκε σε παρακείμενη έξοδο υπόγειου γκαράζ σαν καλό σκουλήκι που είναι. Προφανώς πίστευε ότι θα ψαρώναμε αλλά αντί για αυτό, πήρε το πρώτο του μάθημα κοινωνικής ιστορίας» (ανώνυμο 2013γ). Η βία είναι αυτο-αναπαραγόμενη. Έτσι αντικρούει και παρεμποδίζει κάθε προσπάθεια να αναπτυχθεί μια μη βίαιη κοινωνία (Springer 2011:550). Είναι σαφές ότι μια δημοκρατική κοινωνία δεν μπορεί να μεταχειρίζεται όσους αμφισβητούν τους βασικούς της θεσμούς ως νόμιμους αντιπάλους. Για να αντιμετωπιστεί ο «άλλος» ως ισότιμος συνομιλητής είναι απαραίτητο να υπάρχει ένας κοινός συμβολικός χώρος, χώρος ωστόσο πολιτικός και όχι συναισθηματικός και ηθικοπλαστικός (Mouffe 2010:147). Η δημοκρατία απαιτεί συγκρουσιακό διάλογο και αυτός δε γίνεται, όπως εύστοχα παρατηρεί η Δώρα Κοτσακά-Καλαϊτζιδάκη (2012), με ελιτισμό και θωράκιση σε ένα «εμείς» με δήθεν κοινά πολιτισμικά και ιδεολογικά σημαινόμενα, ούτε με ειρωνεία και απέχθεια, ούτε βέβαια αθετώντας τους κώδικες που έχουμε θεσπίσει στο πλαίσιο του συμβολικού αυτού χώρου, δηλαδή, βρίζοντας, απειλώντας και πετώντας φράουλες ας θυμηθούμε τα λόγια του Α. Αλαβάνου για τη γοητεία του γαλατικού χωριού: «περιφρόνηση, γελοιοποίηση και συντριβή». Αντίθετα η συγκρουσιακή συναίνεση προκύπτει από την άρνηση συνομιλίας με όσους παραβιάζουν τις αρχές αυτού του διαλόγου, αρχές διαπραγματεύσιμες ως προς την ερμηνεία τους, όχι όμως ως προς την ύπαρξή τους. Η συγκρουσιακή συναίνεση προκύπτει επίσης καθημερινά μέσα από τη βραδυκίνητη αλλά ζωντανή αλλη-

12 78 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, λεπίδραση στον πραγματικό χώρο της πόλης, μακριά δηλαδή από τα συμβολικά τείχη των γαλατικών χωριών. Συμπερασματικά: «Αν γίνουμε γαλατικό χωριό, θα μας πέσει ο ουρανός στο κεφάλι» 9 Στην ιστοσελίδα όπου αναρτήθηκε πρόπερσι η είδηση για την αντίσταση του γαλατικού χωριού της Ανθήλης, τον Απρίλιο του 2013 ένα μεγαλύτερο κείμενο συνοδεύει το σκίτσο με τη «Διαπλανητική Ομοσπονδία Γαλατικών Χωριών» (εικόνα 10). Το έναυσμα έχει δώσει η δήλωση του «εκατόνταρχου» Δένδια, η οποία, σύμφωνα με τη δημοσίευση, αποκαλύπτει ότι η «Νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία», με τη μορφή «Γερμανικού Δ Ράιχ» είναι «Κατοχική Δύναμη σε όλη την Ευρώπη», ενώ η ελληνική κυβέρνηση λειτουργεί ως «δοσίλογο καθεστώς ντόπιων τοποτηρητών». Ο αρθρογράφος προτείνει την εξάπλωση των γαλατικών χωριών από την Κερατέα μέχρι τη Χαλκιδική, σε «ένα ενιαίο μέτωπο αντίστασης, με γαλατικά χωριά να ξεφυτρώνουν από άκρη σε άκρη της χώρας και στη συνέχεια της Ευρώπης». Στη νέα αυτή πραγματικότητα «το αίτημα μιας Γενικής Πολιτικής Απεργίας Διαρκείας θα γίνεται πράξη de facto, γεγονός το οποίο θα έδινε τη δυνατότητα στο Λαό να προσχωρήσει στα επόμενα βήματα για την εγκαθίδρυση ουσιαστικής δημοκρατίας με την οργάνωση Συντακτικής Εθνοσυνέλευσης και την ανακήρυξη από τον ίδιο το Λαό της Λαϊκής και Εθνικής Κυριαρχίας της πατρίδας μας Ας φτιάξουμε λοιπόν Γαλατικά Χωριά παντού» (ανώνυμο 2013β), μας παρακινεί εικόνα και κείμενο αφήνοντας πολλά αναπάντητα ερωτήματα για το ποια από τα παραπάνω γαλατικά χωριά θα συμμετέχουν στη Συντακτική Εθνοσυνέλευση και πότε θα ρίξουν τα μεταξύ τους τείχη. Εξετάζοντας την καουμπόικη παράδοση, ο Ε. Hobsbawm (2013:289-93) επισημαίνει την επανάκαμψή της ως εδραιωμένου μύθου της Αμερικής του Ρίγκαν του πρώτου προέδρου μετά τον Τέντι Ρούσβελτ του οποίου η εικόνα ήταν εσκεμμένα γουέστερν και καβάλα σε άλογο. Πρόκειται για μύθο που εκφράζει τον ατομικιστικό αναρχισμό που είναι ενσωματωμένος στον αμερικανικό καπιταλισμό: τον αναρχισμό της αγοράς (της υπεροχής του κέρδους απέναντι στο νόμο και το κράτος), αλλά και «το ιδανικό ενός ατόμου ανεξέλεγκτου από κάθε περιορισμό της κρατικής αρχής». Κάτι αντίστοιχο εκφράζουν και τα γαλατικά χωριά στην Ελλάδα της κρίσης μολονότι συχνά ο επινοημένος μύθος τους θεωρείται όχημα για να εκθειαστεί η αρετή της κοινωνικής αλληλεγγύης και της συλλογικής διεκδίκησης. Η πεποίθηση ότι η δημοκρατία και η ελευθερία μπορούν να περιχαρακωθούν σε ένα χωριό, μια πόλη ή μια χώρα, υπονοεί την ύπαρξη ενός προϋπάρχοντος ιδεατού συστήματος. Η δημόσια επίδειξη δύναμης και ρητορικών παλικαρισμών απέναντι στον «ξένο εχθρό» και τους «εσωτερικούς του πράκτορες», που απειλούν το έθνος, υπονοεί μια ιδεατή κοινωνία με στατική, «αμόλυντη» ταυτότητα, ομογενοποιημένη και ανδροκρατούμενη. Κοινωνία «καουμπόηδων» που υπερασπίζονται τα παραδοσιακά ιδανικά της κοινότητάς τους. Χαράσσοντας μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ του αφηρημένου «κάπου στο πουθενά» χώρου των παγκόσμιων χειριστών (ή άλλοτε της ομογενοποιημένης γερμανικής επικράτειας) και του συγκεκριμένου «χωριού», εγκαθιδρύουν μια ηθική αντιπαράθεση που αναλώνεται σε στοχευμένες προκαταλήψεις, ανταγωνισμούς ομάδων και υποβόσκουσες εχθρότητες. Η συνθήκη της κρίσης θυμίζει αυτό που ο Z. Bauman (2008:29) περιγράφει σαν «ένα είδος αδυσώπητου και αδιάκοπου παιχνιδιού μουσικών καρεκλών, για το οποίο μια στιγμιαία απροσεξία συνεπάγεται την ανεπίστρεπτη ήττα και τον αμετάκλητο αποκλεισμό». Η ήττα με το τέλος της μουσικής, γίνεται σήμερα δυνητική προοπτική (όχι βέβαια ισότιμα) για καθένα και καθεμιά, χωρίς να έχει προηγηθεί υποχρεωτικά κάποια «απροσεξία», απλά με την εντατικοποίηση του ρυθμού με τον οποίο αποσύρονται οι καρέκλες. Από την άλλη οι τοπικοί αγώνες μοιάζουν «θανάσιμα ταλαιπωρημένοι» (Bauman 2008:139) και ίσως αδιέξοδοι όταν τα άτομα καλούνται να ενταχθούν σε ένα «γαλατικό χωριό» δύσκολα αναγνωρίσιμο στο μι- Εικόνα 10 (πηγή: ανώνυμο 2013β)

13 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 79 κρόκοσμό τους. Καθημερινά συναντούν σχέσεις αλληλεγγύης αλλά και συγκρούσεις, ποικίλες ταυτότητες σε περισσότερο ή λιγότερο έκδηλες αντιπαραθέσεις. Έτσι η πρόσκληση κατάταξης σε επαναστατημένες κοινότητες, χωρικά προσδιορισμένες, προκαλεί μια ενοχοποιητική σύγχυση, αν όχι έναν νοητό αποκλεισμό: ανήκουν στην «κοινωνία του ύπνου» ή μήπως δεν είναι «κατάλληλοι» (αρκετά ηρωικοί) για μια ιδεατή κοινότητα; Εξάλλου η γειτονιά τους δε μοιάζει να έχει την «ενστικτώδη» ριζοσπαστικότητα άλλων γειτονιών. Στο ίδιο πλαίσιο, ο αυταρχικός αντίλογος για τις επικείμενες καταστροφές εάν η γειτονιά μετατραπεί σε «ανυπότακτη κοινότητα» γίνεται πιο πειστικός γιατί δεν ενοχοποιεί το φόβο και την ανασφάλεια, αντίθετα τα ενδυναμώνει. Η ανακύκλωση του φόβου βαθαίνει το διχασμό και ενισχύει το συναίσθημα της ανημποριάς. Η ανάγκη απεγκλωβισμού από τις διπολικές διατυπώσεις που κατασκευάζουν αυτή την αόρατη παγίδα και τις πολύ πιο ορατές της χωρικές συνέπειες, μας οδηγούν σε δυο ακόμα επισημάνσεις. Η πρώτη αφορά την απομυθοποίηση της αντίληψης που εμφανίζει τις συνδέσεις λαών και τόπων ως σταθερές, υποκείμενες στην απλουστευτική λογική της ομοιογένειας. Για να αναδειχθεί η αστάθεια και η ρευστότητα των συνδέσεων αυτών, χρειάζεται μια διαφορετική ανάγνωση της ενότητας του «εμείς» και της ετερότητας του «άλλου», όχι όμως για να εγκατασταθεί μια διαλογική σχέση ανάμεσα σε γεωγραφικά διακριτές κοινωνίες, αλλά για να γίνουν ορατές (και διαπραγματεύσιμες) οι διαδικασίες παραγωγής της διαφοράς και των προνομίων σε έναν κόσμο, πολιτισμικά, κοινωνικά και οικονομικά, αλληλένδετο (βλ. Gupta & Ferguson 2005:82,87). Πρόκληση προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν, για παράδειγμα, να αναδειχθεί η παρανόηση που διέπει την κυρίαρχη στην Ελλάδα αφήγηση για το ρατσισμό. Όπως επισημαίνει η Άννα Φραγκουδάκη (2013:171), το μεγαλύτερο ποσοστό των ελλήνων πολιτών κατανοεί το ρατσισμό σαν τη δημόσια και ρητή αναγνώριση μιας κατωτερότητας που είναι αντικειμενικά δεδομένη. Αναλογικά αντιρατσιστική συμπεριφορά εκλαμβάνεται η φιλανθρωπική συμπάθεια προς συνανθρώπους με κατώτερα χαρακτηριστικά. Αποδυνάμωση αυτής της αντίληψης δε σημαίνει μόνο κατάδειξη και απομόνωση όσων δε σέβονται τη διαφορετικότητα, αλλά και παραδοχή αυτού που η D. Massey (2001:28) αποκαλεί «ταυτοχρονία της διαφοράς»: ότι δηλαδή «οι πραγματικά υπαρκτοί άλλοι ίσως να μη μας ακολουθούν απλώς, αλλά να έχουν να πουν τις δικές τους ιστορίες». Για να μπορέσουμε να αμφισβητήσουμε την αντίληψη που ορίζει την πόλη σαν συνάθροιση ταυτοποιημένων περιοχών, οφείλουμε να είμαστε ανοικτοί σε μετασχηματισμούς της δικής μας ταυτότητας δημιουργώντας γέφυρες για να αναδειχθούν οι ενδιάμεσοι εκείνοι χώροι που παρέχουν τη δυνατότητα συνάντησης, ανταλλαγής και αμοιβαίας αναγνώρισης (βλ. Σταυρίδης 2011). Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε τις μυριάδες στάσεις και πρακτικές που καθημερινά αναπροσδιορίζουν σημασίες και μετατοπίζουν όρια. Σημαίνει πρωταρχικά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε το χώρο και κυρίως στον τρόπο με τον οποίο συνθέτουμε τις μικρές τοπικές ιστορίες με τη μεγάλη «παγκόσμια εικόνα». Η αποδέσμευση από τη χωρική αντιπαράθεση μεταξύ ενός (αυθεντικού) μέσα και ενός έξω, απαιτεί επίσης την αλλαγή στάσης απέναντι στον αναγνωρισμένο εχθρό της ελίτ τάξης των παγκόσμιων χειριστών. Τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα καθορίζουν σήμερα τις παγκόσμιες ροές και τη «χωρο-χρονική συμπίεση» που αυτές διαμορφώνουν, δεν παύουν ωστόσο να αποτελούν μέρος της πόλης που κατοικούν, ενός φυσικού τοπικού χώρου ο οποίος αναδιαμορφώνεται καθημερινά μέσα από την προσπάθεια διαχείρισης του κοινού βίου, μέσα από αγώνες και συγκρούσεις που συχνά καταπνίγονται από τις σχέσεις εξουσίας, αλλά που εξίσου συχνά καταφέρνουν να επαναδιαπραγματεύονται τα κυρίαρχα νοήματα και να κλονίζουν τις υπάρχουσες ιεραρχίες. Η αντιμετώπιση του κυρίαρχου άλλου ως δεδομένου εχθρού εδραιώνει την εξουσία του αντί να την απογυμνώνει. Και αντίστοιχα, η αβίαστη αποδοχή μιας κατεστημένης χωρικής τάξης υποτιμά τις διαδικασίες κατασκευής της, αλλά και την ικανότητα των ανθρώπων να την ανατρέπουν, τόσο μέσα από τη φυσική κινητικότητα και τις κοινωνικές σχέσεις, όσο και μέσα από την αντιληπτική και πολιτική πράξη. Η δεύτερη επισήμανση αφορά τον παραγκωνισμό του ηθικού λόγου. Για να αλλάξουν οι όροι με τους οποίους διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος, χρειάζεται να αναπτυχθεί ένας πολιτικός λόγος που δεν απαιτεί την απόλυτη συναίνεση. Αντίθετα, αναγνωρίζοντας ότι ο χώρος είναι ένα συγκρουσιακό πεδίο που έχει ανάγκη την πολλαπλότητα, να χαράζει όρια όχι με εργαλεία που υποβαθμίζουν τους ανθρώπους σε οριοθετημένες και πάγιες ταυτότητες, αλλά με επιχειρήματα που αναδεικνύουν τον πολιτικό «άλλο». Χρειάζεται να αναγνωρίζει ακόμα το δικαίωμα όλων να συμμετέχουν στην κοινότητά τους και στις αποφάσεις για το μέλλον της, αλλά επίσης να κατανοεί και να επισημαίνει κάθε φορά ότι οι δυνατότητες

14 80 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, και οι τρόποι συμμετοχής καθεμιάς και καθενός διαφέρουν, όπως πιθανά διαφέρουν και οι αντιλήψεις, τα αιτήματα και οι διεκδικήσεις. Ιστορικά δεν υπήρχαν γαλατικά χωριά ούτε ιδεατή δημοκρατία, αλλά και η ερμηνεία τους, όπως είδαμε, δεν είναι «κοινός τόπος». Η δημοκρατική κοινωνία κτίζεται καθημερινά σε πολλαπλούς χώρους μέσα από μικρές ή μεγαλύτερες αποκλίσεις από μια ηθικά κατασκευασμένη κανονικότητα. Για να αποσταθεροποιηθεί αυτή η κανονικότητα, χρειάζεται μια πολιτική που να επιδιώκει να δώσει διάρκεια και χώρο σε αυτές ακριβώς τις αποκλίσεις. Το μεγάλο στοίχημα της εποχής μας είναι να καταλαγιάσει ο στρόβιλος που ανακυκλώνει το φόβο. Και αυτό δε γίνεται με την επινόηση μύθων και παραδόσεων, ούτε με εθνοσωτήριες ρητορείες, αλλά με την κοπιαστική και επίμονη καθημερινή οικοδόμηση εναλλακτικών επιλογών. Σημειώσεις * Μέρος της εργασίας παρουσιάστηκε στο συνέδριο «Μεταβολές κι ανασημασιοδοτήσεις του χώρου στην Ελλάδα της κρίσης», Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, 1-3 Νοεμβρίου 2013, Βόλος. 2. Τα 24 συνολικά άρθρα, που χρησιμοποιηθήκαν, αναφέρονται στο τέλος της βιβλιογραφίας. 3. Για παράδειγμα, η δραστική άνοδος του Αυστριακού Κόμματος Ελευθέρων (FPΟ), στα τέλη της δεκαετίας του 1990, δεν οφείλεται τόσο στη νοσταλγία για τους ναζί που απηχούσαν οι διατυπώσεις του Κόμματος, όσο στην ικανότητα του Γιοργκ Χάιντερ, εκμεταλλευόμενου την απουσία πολιτικού πλουραλισμού, να κατασκευάσει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε έναν ισχυρό πόλο συλλογικής ταυτότητας, το «λαό», που μάχεται τον άλλο πόλο των «ελίτ της συναίνεσης». Σε ανάλογα επιχειρήματα στηρίχθηκε και η άνοδος του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία από τη δεκαετία του 1980 μέχρι σήμερα. Σε μια περίοδο που τα πολιτικά όρια γίνονται σταδιακά όλο και πιο δυσδιάκριτα, ο Ζαν-Μαρί Λεπέν ισχυριζόταν ότι είναι ο μόνος που αμφισβητούσε την κυρίαρχη συναίνεση (Mouffe 2008:82-84). 4. Το άρθρο είναι της Claire Gatinois έχει τίτλο «A Salvaterra de Mino, petite ville de Galice, les Espagnols renovent avec la peseta» και δημοσιεύτηκε στις 29/12/ Μια φράση ακόμα από το ίδιο άρθρο θα ζήλευαν ίσως και αρκετά λαϊκίστικα blog: «Κυριαρχούμε στη φύση όταν υποτασσόμαστε σ αυτήν» έλεγε ο Βάκων, που σήμερα θα στεκόταν στο πλευρό των κατοίκων της πατρίδας του Αριστοτέλη. 6. Ο Γ. Καμίνης στην ίδια ομιλία αναφέρθηκε επίσης στο πανεπιστημιακό άσυλο θίγοντας άμεσα το ζήτημα της ανομίας (στο υπονοούμενο ως «άβατο» και «ανυπότακτο γαλατικό χωριό») του πανεπιστημίου και προμηνύοντας την έφοδο της αστυνομίας στις 21 Αυγούστου στο ιστορικό συγκρότημα του ΕΜΠ στην Πατησίων. 7. Το διάστημα αυτό ενισχύεται διαρκώς ο ρόλος του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με πρωταρχικό λόγο ακόμα και σε ζητήματα αστικού σχεδιασμού. Από τις αρχές του 2000 «η ασφάλεια των πολιτών» πρωταγωνιστεί σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, εθνικές και δημοτικές, ενώ το 2010 η εγκληματικότητα στο κέντρο της Αθήνας χαρτογραφείται με πρωτοβουλία του Νικήτα Κακλαμάνη στο πλαίσιο του προγράμματος ΑΘΗΝΑΙ, δηλαδή Ασφάλεια, Θαλπωρή, Ημέρα με την Ημέρα, Ναρκωτικά, Αναζωογόνηση-Αναπλάσεις, Ιστορία έξι προτεραιότητες για την πόλη με βαρυσήμαντες ηθικές και εθνικιστικές σημασιοδοτήσεις. 8. Τα στατιστικά στοιχεία για την αύξηση της εγκληματικότητας προκύπτουν συνυπολογίζοντας τα μικρο-εγκλήματα του δρόμου με τις ανθρωποκτονίες. Δεν προσμετρούνται για παράδειγμα τα οικονομικά σκάνδαλα ή οι αυθαιρεσίες και η βιαιότητα της αστυνομίας. Είναι επίσης ενδεικτικό ότι στο δελτίο της «εγκληματικότητας» σπάνια αν αφέρονται τα (πολυπληθή) θύματα των τροχαίων ατυχημάτων (βλ. Morelle & Tardié 2011). 9. Η φράση παραπέμπει σε άρθρο του Θεόδωρου Πάγκαλου στο Βήμα (2013), με τίτλο «Δεν υπάρχει μαγικό φίλτρο εισαγωγής» και βασικό επιχείρημα την επιτακτική και απαραίτητη μη αλλαγή πορείας στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Βιβλιογραφία Bauman, Zygmunt (2007), Ρευστός Φόβος, Αθήνα: Πολύτροπον. Bauman, Zygmunt (2008), Ρευστοί καιροί. Η ζωή την εποχή της αβεβαιότητας, Αθήνα: Μεταίχμιο. Gupta, Akhil & Ferguson, James (2005), «Πέρα από την κουλτούρα: Χώρος, ταυτότητα και η πολιτική της διαφοράς», στο Κυριακάκης, Γ. & Μιχαηλίδου, Μ., Η Προσέγγιση του Άλλου. Ιδεολογία, μεθοδολογία και ερευνητική πρακτική, Αθήνα: Μεταίχμιο. Hall, Stuart κ.ά (2010), Η απραγματοποίητη δημοκρατία, Αθήνα: Futura. Hall, Stuart, Massey, Doreen & Rustin, Michael (2013), After neoliberalism: analyzing the present, Available from l [Accessed 12 September 2013]. Hobsbawm, Eric (2004), «Εισαγωγή: επινοώντας παραδόσεις», στο Hobsbawm, E. & Ranger, T. (επιμ.), Η επινόηση της παράδοσης, Αθήνα: Θεμέλιο, σ Hobsbawm, Eric (2013), Θρυμματισμένοι καιροί. Κουλτούρα και κοινωνία στον 20ό αιώνα, Αθήνα: Θεμέλιο. Marcuse, Peter (1993), What s So New About Divided Cities?, International Journal of Urban and Regional Research, 17(3): Massey, Doreen (2001), Φιλοσοφία και πολιτικές της χωρικότητας, Αθήνα: Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ Παπασωτηρίου. Massey, Doreen (2008), Γιατοχώρο, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Morelle, Marie & Tardié, Jérôme (2011), «Pratiques de sécurité en ville», Justice Spatiale, 4, En ligne [consulté le 3 février 2012]. Mouffe, Chantal (2010), Επί του πολιτικού, Αθήνα: Εκκρεμές. Royen, René Van & Der Vegt, Sunnyva Van, (2002), Astérix και ιστορία, Αθήνα: ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ. Smith, Neil (2002), New Globalism, New Urbanism: Gentrification as Global Urban Strategy, Antipode, 34(3): Springer, Simon (2011), Public Space as Emancipation: Meditations on Anarchism, Radical Democracy, Neoliberalism and Violence, Antipode, 43(2): Αθανασίου, Αθηνά (2013), «Διανοητική και έμπρακτη κινητοποίηση κριτικής στην κρίση (και πέρα από αυτήν )», Η Αυγή: Ενθέματα, 27 Ιανουαρίου, Διαθέσιμο και στο

15 ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΑ 81 mata.wordpress.com/2013/01/27/athina-2/ [τελευταία επίσκεψη 7 Νοεμβρίου 2013] Βαΐου, Ντίνα & Καλαντίδης, Άρης (2009), «Πόλεις των άλλων. Καθημερινές πρακτικές και συγκρότηση του δημόσιου χώρου», στο Σπυριδάκης, Μ. (επιμ.), Χωρικοί μετασχηματισμοί και κοινωνική έρευνα, Αθήνα: Νήσος, σ Γιαλκέτσης, Θανάσης (2010), «Ο τρόμος ως πολιτικό εργαλείο», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία: & 7 Η τέχνη της ζωής, 14 Νοεμβρίου, σ. 22. Μαλούτας, Θωμάς (2011), «Χωρικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης στην Αθήνα. Από τις ρυθμίσεις του πελατειακού κράτους στην κρίση των ελλειμμάτων», Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, : Σταυρίδης, Σταύρος (2011), «Χειραφετημένες χωρικότητες και η πόλη των κατωφλιών, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 19 Ιουλίου 2013]. Χατζημιχάλης, Κωστής (2012), «Οι τόποι του ρατσισμού», Η Αυγή: Ενθέματα, 11 Νοεμβρίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 12 Σεπτεμβρίου 2013] Φραγκουδάκη, Άννα (2013), Ο εθνικισμός και η άνοδος της ακροδεξιάς, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Το υλικό της εργασίας Gatinois, Claire (2011), «A Salvaterra de Mino, petite ville de Galice, les Espagnols renovent avec la peseta», Le Monde, 29 décembre, [dernière visite le 22 février 2014]. Goscinny, René & Uderzo, Alberto (1966), Astérix chez les Bretons, Paris: Hachette. Αλαβάνος, Αλέκος (συνέντευξη στο Μιχάλη Σιάχο) (2010), «Για να βρούνε δουλειά οι νέοι είμαστε έτοιμοι να πάμε και φυλακή», Δρόμος, 11 Οκτωβρίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. Ανανδρανιστάκης, Γιώργος (2013), «Δενδιίξ», Η Αυγή, 12 Απριλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. ανώνυμο (2009α), «Η επιστροφή του «εθνικού αστυνόμου». Οι πέντε επείγοντες στόχοι του επικεφαλής του διευρυμένου υπουργείου Προστασίας του Πολίτη», Το Βήμα, 18 Οκτωβρίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. ανώνυμο (2009β), «Κυκλοφόρησε Το γαλατικό χωριό που λεγόταν Άγιος Παντελεήμονας», Διαθέσιμο στο eglimatikotita.blogspot.com/ [τελευταία επίσκεψη 8 Σεπτεμβρίου 2013]. ανώνυμο (2009γ), «Το άβατο», 14 Νοεμβρίου, Διαθέσιμο στο [τελευταία επίσκεψη 8 Σεπτεμβρίου 2013]. ανώνυμο (2011), «Ισπανία: Το χωριό που επέστρεψε στην πεσέτα», Το Βήμα, 29 Δεκεμβρίου, Διαθέσιμο και στο tovima.gr/ [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. ανώνυμο (2012), «Ένα ολόκληρο χωριό αντιστέκεται στο χαράτσι της ΔΕΗ!», Νέμεσις Ραμνουσία, 1 Ιανουαρίου, Διαθέσιμο στο [τελευταία επίσκεψη 8 Σεπτεμβρίου 2013]. ανώνυμο (2013α), «Γαλατικά χωριά παντού», Νέμεσις Ραμνουσία, 13 Απριλίου, Διαθέσιμο στο [τελευταία επίσκεψη 8 Σεπτεμβρίου 2013]. ανώνυμο, 2013β, «Ιερισσός: Οι Γαλάτες στην κοινωνία του ύπνου», Η Αυγή, 28 Μαΐου, Διαθέσιμο και στο: [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013] ανώνυμο (2013γ), «Φασίστας στη Λαϊκή Εξαρχείων; Όχι ευχαριστούμε!!!», 20 Απριλίου, Διαθέσιμο στο [τελευταία επίσκεψη 8 Σεπτεμβρίου 2013]. Βαλληνδρά-Νικούδη, Ντόρια (2002), «Όταν κοιτάς από ψηλά», Τα Εν Δήμω Φιλοθέης, 28: 24. Βελισσαρίου, Σίσσυ (2011), «Ήταν κάποτε ένα γαλατικό χωριό, που λεγόταν ελληνικό πανεπιστήμιο», Η Εποχή, 17 Ιουλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 11 Ιουλίου 2013]. Γιαννουλοπούλου, Ελίνα (2012), «Η πόλη της ΑΕΚ», Το Έθνος, 5 Μαρτίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. Δρόσου, Ιωάννα (2011), «Ανακωχή στην Κερατέα για τις μέρες του Πάσχα», Η Εποχή, 24 Απριλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 11 Ιουλίου 2013]. Καρανάτση, Έλενα (2011), «Έκκληση για διάλογο στην Κερατέα», Η Καθημερινή, 25 Φεβρουαρίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 6 Σεπτεμβρίου 2013]. Λάμπρου, Πάνος (2012), «Στο δρόμο για τη Ρώμη», Η Εποχή, 26 Ιουνίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 11 Ιουλίου 2013]. «Ομιλία δημάρχου Αθηναίων σε ημερίδα για την εγκληματικότητα και τη βία στην πόλη» (2013), 30 Ιανουαρίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 31 Ιανουαρίου 2013]. Π.Μ. (2011), «Χωριά ανυπότακτων πλουσίων», Η Νέα Ερυθραία on line, 22 Ιουλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 18 Μαΐου 2013]. Πάγκαλος, Θεόδωρος (2013), «Δεν υπάρχει μαγικό φίλτρο εισαγωγής», Το Βήμα, 2 Ιουνίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. Πετρόπουλος, Δημήτρης (2013), «Τους έπεσε ο ουρανός στο κεφάλι», Ο διαδικτυακός MEDIA οργανισμός της Νέας Σμύρνης, 17 Μαρτίου, Διαθέσιμο στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. Σερβετάς, Νίκος (2011), «Αντιστέκονται οι Ισλανδοί», Η Εποχή, 18 Απριλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 19 Ιουλίου 2013]. Σφέτσα, Δάφνη (2013), «Σάββατο 13/4: Όλη η Ελλάδα ένα μεγάλο γαλατικό χωριό», Η Αυγή, 12 Απριλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013]. Τζανάκης, Στέφανος (2012), «Γαλατικά χωριά», Τα Νέα, 25 Αυγούστου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 11 Ιουλίου 2013]. Φωτόπουλος, Νίκος (2013), «Κράτος τρομοκράτης εναντίον γαλατικού χωριού», Η Εφημερίδα των Συντακτών, 11 Απριλίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 29 Σεπτεμβρίου 2013]. Χατζηνικόλας, Δημήτρης (2013), «Τέρμα οι αυταπάτες με τους Ρωμαίους ή με τους Γαλάτες», Η Αυγή, 2 Ιουνίου, Διαθέσιμο και στο [τελευταία επίσκεψη 15 Ιουλίου 2013].

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω εικονοκλαστικά αμφισβητώντας λίγο τον ελληνικό τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 6: Ρατσισμός Αναστασία Κεσίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής.

Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής. ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Φυλετικός Ρατσισμός Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής.αιτία του ρατσισμού είναι συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός]

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός] ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΕΠΑΛ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός] Με την παραδοσιακή σημασία του όρου, ρατσισμός είναι το δόγμα

Διαβάστε περισσότερα

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεπαίσθητη πτώση της ΝΔ, νέες απώλειες για το ΠαΣοΚ το 80% ζητεί παραμονή στην ευρωζώνη ενώ μόνο το 13% θέλει επιστροφή στη δραχμή

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς Security Project Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς «Η εικόνα της πρωτεύουσας έχει υποβαθμιστεί την τελευταία πενταετία λόγω της ανύπαρκτης οικοδόμησης», σχολιάζει ο αρχιτέκτονας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΟΥ Ε.Ε.Α. ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑ

ΨΗΦΙΣΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΟΥ Ε.Ε.Α. ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑ «Το μετέωρο βήμα των Επιμελητηρίων» Προς: 1.Γραφείο Πρωθυπουργού 2.Υπουργού Ανάπτυξης κου Δένδια 3.Υφυπουργού Ανάπτυξης κου Μηταράκη Υπόψιν: 1.Κ.Ε.Ε.Ε 2.Των κοινοβουλευτικών κομμάτων: ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ,

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Κοινωνικές ταυτότητες Οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, είναι ιεραρχημένες και άνισες. Τις ταυτότητες τις αποκτάει ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου ΣΧΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΤΩΝ ΡΟΜΑ ΖΕΦΥΡΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ, ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Με αφορμή το περιστατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δελτίο Τύπου. Αθήνα,

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δελτίο Τύπου. Αθήνα, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 17 2-2015 Ομιλία του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Πάνου Σκουρλέτη στην ημερίδα του Σώματος Επιθεωρητών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας. 7 9 Ιουνίου 2016

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας. 7 9 Ιουνίου 2016 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής στοιχείων Μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση».

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση». Καλησπερίζω το εκλεκτό κοινό. Καταρχάς, προτού ξεκινήσω, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές της ημερίδας, καθώς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα να βρίσκομαι εδώ, ενώπιον όλων εσάς τη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY AT THE WORLD IN 2017 GALA DINNER ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 1 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση»

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση» Ημερίδα: Ισορροπία εργασίας, οικογένειας και προσωπικής ζωής σε κρίση; Συνεδρία 4 η : Η Οικογενειακή και Επαγγελματική ζωή των γυναικών σε πίεση: Πολιτικές, Μαθήματα και Προκλήσεις Αθήνα, 29 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Το 1991 εισήχθη στο Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΛΕΤΙΔΗΣ ΠΑΤΡΑ : Απαιτούμε δραστική αύξηση των κρατικών δαπανών από τον Προϋπολογισμό για κοινωνική πολιτική,

ΠΕΛΕΤΙΔΗΣ ΠΑΤΡΑ : Απαιτούμε δραστική αύξηση των κρατικών δαπανών από τον Προϋπολογισμό για κοινωνική πολιτική, ΠΕΛΕΤΙΔΗΣ ΠΑΤΡΑ : Απαιτούμε δραστική αύξηση των κρατικών δαπανών από τον Προϋπολογισμό για κοινωνική πολιτική, Πάτρα 15-3-2017 Τη θέση της Δημοτικής Αρχής για τις αλλαγές που προτίθεται να κάνει η κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! 11 βασικές θέσεις του Νίκου Δένδια, για τους πολίτες της Β Αθήνας Έχουμε ένα μεγάλο πατριωτικό καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ (ΛΙΣΑΒΟΝΑ, 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013)

ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ (ΛΙΣΑΒΟΝΑ, 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013) ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ (ΛΙΣΑΒΟΝΑ, 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013) (Ανεπίσημη μετάφραση) Πίστευα και πιστεύω, ότι υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO 2013-15 ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ Διευθυντής Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας Αθανάσιος Φαλούκας Συντονίστρια του Προγράμματος Comenius Regio Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Νοεμβρίου 2015

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Νοεμβρίου 2015 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα ΤΟ ΒΗΜΑ Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 9 ΜΑΪΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 17-21 Οκτωβρίου 2014

ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 17-21 Οκτωβρίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.222 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 17-21 Οκτωβρίου 2014 As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research Practice 2 από 16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

για να γίνει η ελπίδα πράξη...

για να γίνει η ελπίδα πράξη... για να γίνει η ελπίδα πράξη... Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται ύστερα από την συντριβή των μνημονιακών κομμάτων στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Ο λαός μας ελπίζει και αισιοδοξεί για τη δικαίωση

Διαβάστε περισσότερα

Στη σύλληψη του διευθυντή του ομίλου Παραπολιτικά προχώρησαν 15 αστυνομικοί με πολιτικά, σύμφωνα με πληροφορίες, συνοδευόμενοι από εισαγγελέα.

Στη σύλληψη του διευθυντή του ομίλου Παραπολιτικά προχώρησαν 15 αστυνομικοί με πολιτικά, σύμφωνα με πληροφορίες, συνοδευόμενοι από εισαγγελέα. Στο Αυτόφωρο Μονομελές θα παρουσιαστούν σήμερα για να δικαστούν για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης ο εκδότης των "Παραπολιτικών" Γιάννης Κουρτάκης και ο Διευθυντής του Ομίλου Παναγιώτης Τζένος.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο : Μ.Μ.Ε. και ρατσισμός

Κείμενο : Μ.Μ.Ε. και ρατσισμός ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ- ΕΚΦΡΑΣΗ 21 Β Λυκείου Γεν. Παιδείας Ον\ μο :. 18\01\2015 Κείμενο : Μ.Μ.Ε. και ρατσισμός Υπάρχουν ήδη ορισμένες αξιόλογες μελέτες και εμπειρικές έρευνες που ασχολούνται με το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η τελευταία πενταετία (2009-2014)υπήρξε δύσκολη για την Ελλάδα. Η οικονομική κρίση οδήγησε σε ραγδαία αύξηση ορισμένων κοινωνικών προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»;

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; Μάιος 2014 τάξη Γ Γυμνασίου Η εργασία με τίτλο «ευ αγωνίζεσθαι: δεδομένο ή ζητούμενο»; αποτελεί μία απόπειρα προσέγγισης των αρχών του Ολυμπισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 Βασικές προϋποθέσεις συγχωνεύσεων: Η μη αλλοίωση της μετοχικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ,

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ, EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ Γνωμοδότηση 08/56 της ΚΕΑ σχετικά με την αναθεωρημένη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ της Ευρωπόλ και της Eurojust Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα