protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 1 Έφηβοι και Ναρκωτικά Πρόλογος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 1 Έφηβοι και Ναρκωτικά Πρόλογος"

Transcript

1 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 1 Πρόλογος Έφηβοι και Ναρκωτικά Το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου ασχολήθηκε από τη σύστασή του με το θέμα των ναρκωτικών. Μια ομάδα νέων εξέδωσε το 2005 το πόρισμα της έρευνας «Νέοι και Ναρκωτικά: Η Προοπτική της Μερικής Αποποινικοποίησης στην Ελλάδα». Από το 2004 το Ίδρυμα συνεργάζεται με το Transnational Institute στο Άμστερνταμ σε μια κοινή πρωτοβουλία, διοργανώνοντας κάθε χρόνο έναν άτυπο διεθνή διάλογο για την πολιτική περί ναρκωτικών. Είναι μια πρωτοβουλία στην οποία συνα - ντώνται ανώτατα στελέχη υπουργείων που ασχολούνται με τη χάραξη πολιτικής για τα ναρκωτικά, επιστήμονες /ερευνητές που παρακολουθούν τόσο τις εξελίξεις στην παραγωγή, διακίνηση και εμπορία των ναρκωτικών, όσο και τις εξελίξεις στον τομέα της θεραπείας, υποστήριξης και επανένταξης των εξαρτημένων από ναρκωτικά ατόμων, καθώς και εξειδικευμένα στο θέμα μέλη Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Στις διεθνείς αυτές συναντήσεις αναζητούνται αποτελεσματικότεροι τρόποι αντιμετώπισης του θέματος και ανταλλάσσονται εμπειρίες και απόψεις σχετικά με την εισαγωγή καινοτόμων πρωτοβουλιών. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας εκδίδεται το παρόν φυλλάδιο Έφηβοι και Ναρκωτικά. Πρώτα η Ασφάλεια Μια Ρεαλιστική Προσέγγιση. Με ιδιαίτερη ικανοποίηση χαιρετίζω την έκδοση αυτή. Στη χώρα μας, στην Ευρώπη, όπως και στις άλλες περιοχές του κόσμου, ο αλκοολισμός, το κάπνισμα και η χρήση απαγορευμένων ναρκωτικών ουσιών αποτελούν μια πραγματικότητα με σοβαρές συνέπειες για την υγεία των πολιτών και την κοινωνική συνοχή. Είναι ευθύνη όλων μας, των νέων, των γονέων, των εκπαιδευτικών και των πολιτικών να προστατεύσουμε τη νεολαία από τις βλαβερές συνέπειες της χρήσης. Τα φανταχτερά συνθήματα «για μια κοινωνία χωρίς ναρκωτικά» αποδεικνύονται ανεπαρκή. Χρειάζεται σωστή πληροφόρηση, τεκμηριωμένη γνώση και ειλικρινής συμπαράσταση και υποστήριξη των νέων για να μπορούν οι ίδιοι να κάνουν σωστές επιλογές και συνειδητά να απο- 1

2 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 2 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση φεύγουν καταστάσεις που βλάπτουν την υγεία τους, δημιουργούν προβλήματα στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία και αποτελούν εμπόδιο στην ανάπτυξή τους ως υπεύθυνων πολιτών της κοινωνίας. Η συγγραφέας αυτού του πονήματος μας προσφέρει την ε - μπειρία της ως μητέρα και ως επιστήμονας. Συνιστώ στους νέους, στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς να κάνουν χρήση του φυλλαδίου και να αναπτύξουν ένα δημιουργικό διάλογο για την πρόληψη και την αποφυγή επικίνδυνων πειραματισμών με εξαρτησιογόνες ουσίες. Νίκος Α. Παπανδρέου Γραμματέας Δ.Σ. Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου

3 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 3 Προλογικό σημείωμα Έφηβοι και Ναρκωτικά Είναι γνωστές οι δυσκολίες στην επικοινωνία των γονέων και των διδασκάλων με τους εφήβους για θέματα που σχετίζονται με τον εφηβικό πειραματισμό. Τα ναρκωτικά είναι ένα από τα θέματα με τα οποία οι νέοι βρίσκονται αντιμέτωποι και για τα οποία καλούνται να πάρουν θέση. Πρόκειται για μια δύσκολη υπόθεση, γιατί εκτός της προσωπικής επιλογής που θα πρέπει να κάνουν, αντιμετωπίζουν τις παρεμβάσεις των γονέων και του κοινωνικού τους περίγυρου. Το φυλλάδιο Έφηβοι και Ναρκωτικά. Πρώτα η Ασφάλεια... Μια Ρεαλιστική Προσέγγιση της Δρς Ροζενμπάουμ αποτελεί ένα χρήσιμο βοήθημα για νέους, γονείς, εκπαιδευτικούς και γενικά για όσους ασχολούνται με τη διαπαιδαγώγηση των νέων στην προσπάθειά τους να πληροφορήσουν, να συμβουλεύσουν και να κάνουν έναν ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο για το θέμα. Παρά το γεγονός ότι το φυλλάδιο βασίζεται σε δεδομένα που αφορούν τον τρόπο ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, οι πληροφορίες και παρατηρήσεις που περιέχει για το θέμα της πρόληψης ισχύουν και για την ελληνική πραγματικότητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μακρόχρονη εμπειρία στο θέμα της αντιμετώπισης των ναρκωτικών. Οι απόψεις που έχουν κατά διαστήματα υιοθετηθεί από την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα και τους εργαζόμενους σε προγράμματα θεραπείας και επανένταξης χαρακτηρίζονται από έντονες αντιθέσεις και διαφωνίες. Η Δρ Ροζενμπάουμ επικρίνει τις πολυδάπανες και αναποτελεσματικές εκστρατείες των προγραμμάτων πρόληψης που χρηματοδότησε η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση των ΗΠΑ κατά την περίοδο Στόχος της είναι να καταδείξει ότι είναι προτιμότερη μια ισορροπημένη προσέγγιση, ελεύθερη από στοιχεία εκφοβισμού και παραπληροφόρησης. Οι παραπομπές της σε μελέτες ερευνητών/επιστημόνων αξίζουν την προσοχή του αναγνώστη και κεντρίζουν το ενδιαφέρον του να σταθμίσει μόνος του τα πράγματα και να καταλήξει σε 3

4 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 4 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση δική του προσωπική κρίση. Οι λέξεις «αξιοπιστία», «ειλικρίνεια» και «εμπιστοσύνη» είναι κεντρικές έννοιες στην επιχειρηματολογία της. Τα προγράμματα πρόληψης που λαμβάνουν υπόψη αυτές τις κεντρικές έννοιες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Ελπίζουμε οι πληροφορίες, οι κριτικές παρατηρήσεις, οι προτροπές προς γονείς και εκπαιδευτικούς, οι νύξεις για ανάπτυξη πρωτοβουλιών και δράσης που περιέχει το φυλλάδιο να δώσουν κίνητρα για ανοιχτό και υπεύθυνο διάλογο και στην Ελλάδα. Θανάσης Αποστόλου Συντονιστής Διαλόγου Πολιτικής για τα Ναρκωτικά, Πρώην Βουλευτής του Ολλανδικού Κοινοβουλίου 4

5 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 5 Εισαγωγή Έφηβοι και Ναρκωτικά Όπως πολλοί γονείς, όταν τα παιδιά μου ξεκίνησαν τις σπουδές τους στο λύκειο, επιθυμούσα «το θέμα των ναρκωτικών» να εξαφανιστεί ως διά μαγείας και τα παιδιά μου απλά να μην έρθουν σε επαφή με αυτά. Όμως ως ερευνήτρια, επί σειρά ετών, στο Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Ναρκωτικών και ως ρεαλίστρια μητέρα, γνώριζα ότι αυτή μου η επιθυμία αναγόταν στη σφαίρα της φαντασίας. Οι σημερινοί έφηβοι, ήδη από την εποχή του δημοτικού σχολείου, έχουν γνωρίσει την πλέον εντατική και πολυδάπανη αντιναρκωτική εκστρατεία στην ιστορία. Mέσω σχολικών προγραμμάτων, όπως το «Πρόγραμμα Εκπαίδευση Αντίστασης στη Χρήση Ναρκωτικών», και μέσω τηλεοπτικών αντιναρκωτικών εκστρατειών (θυμάστε την εκστρατεία με τη διαφήμιση «Να πώς καταντάει το μυαλό σου με τα ναρκωτικά»*), οι ιθύνοντες παρότρυναν επανειλημμένα τους νέους να «πουν απλά όχι» και συμβούλευσαν τους γονείς, κυριολεκτικά τους βομβάρδισαν, με τοιχοκολλημένες διαφημίσεις, με μηνύματα στις εφημερίδες και τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, προτρέποντάς τους να γίνουν αυτοί οι «αντιναρκωτικοί», να μιλήσουν στα παιδιά τους που διέρχονταν την εφηβεία και να καθορίσουν * «This is your brain on drugs»: Η διαφήμιση αυτή αποτέλεσε μέρος της ευρείας κλίμακας αντιναρκωτικής εκστρατείας που ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 1987 από την οργάνωση «Για μια Αμερική Ελεύθερη από Ναρκωτικά» και χρηματοδοτήθηκε από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση. Στην εν λόγω εκστρατεία χρησιμοποιήθηκαν όλα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, και στο πλαίσιο αυτό προβλήθηκε και το φιλμ που έδειχνε έναν άντρα να κρατά στο χέρι του ένα αβγό και να λέει «Αυτό είναι το μυαλό σου», στη συνέχεια να παίρνει το τηγάνι όπου θα τηγάνιζε το αβγό και να λέει «Αυτό είναι τα ναρκωτικά» και μετά, σπάζοντας και τηγανίζοντας το αβγό, να λέει «Να πώς καταντάει το μυαλό σου με τα ναρκωτικά». Τέλος, κοιτούσε το φακό και έλεγε: «Υπάρχει ερώτηση;» Μια παραλλαγή του φιλμ παρουσιάστηκε το 1998 από την ηθοποιό Ρέιτσελ Λι Κουκ, η οποία μετά τη φράση «Αυτό είναι το μυαλό σου», δείχνει το τηγάνι λέγοντας «Αυτό είναι ηρωίνη». Στη συνέχεια, ακουμπά το αβγό στον πάγκο της κουζίνας, το σπάζει με το τηγάνι και λέει: «Να πώς γίνεται το μυαλό σου μετά τη χρήση ηρωίνης». Κατόπιν ξαναδείχνει το τηγάνι, με τα υπολείμματα του αβγού να στάζουν, και λέει: «Κι έτσι καταντά το σώμα σου». Και συνεχίζει: «Δεν τελειώσαμε ακόμα», και αφού με το τηγάνι κάνει γυαλιά καρφιά τα πάντα στην κουζίνα, προσθέτει: «Κι αυτά τραβάει η οικογένειά σας, αυτά τραβούν οι φίλοι σας». Στο τέλος, αφού πετάει το τηγάνι στον πάγκο της κατεστραμμένης κουζίνας, λέει: «Καμιά ερώτηση;» (Σ.τ.Μ.) 5

6 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 6 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση σαφείς περιορισμούς και συνέπειες για την αθέτηση των κανόνων. Και όμως, παρά τις δαπάνες της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης για τα προγράμματα πρόληψης, που στο σύνολό τους ξεπέρασαν τα δύο δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο 1, παρά τα σχολικά προγράμματα κατά των ναρκωτικών, τα οποία ενέπλεξαν ουσιαστικά σχεδόν όλους τους μαθητές, και τέλος παρά την εκστρατεία των μέσων, που επίσης κόστισε αρκετά εκατομμύρια, πολλοί έφηβοι, συμπεριλαμβανομένων των προέδρων των μαθητικών συλλόγων και των αρχηγών των αθλητικών ομίλων, απέρριψαν το σύνθημα «Πες Απλά Όχι» και έκαναν χρήση αλκοόλ και/ή άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών ενώ φοιτούσαν στη μέση εκπαίδευση. Η χρήση ναρκωτικών στη νεανική ηλικία είναι ως επί το πλείστον πειραματική ή περιπτωσιακή και η μεγάλη πλειονότητα των νέων ευτυχώς περνάει την εφηβεία χωρίς σωματικές ή ψυχικές βλάβες. Ανησυχώ όμως γι αυτούς που ο πειραματισμός τους ξεφεύγει από τα όρια, γι αυτούς που υποκύπτουν σε πρότυπα κατάχρησης αλκοόλ και/ή άλλων ναρκωτικών και βάζουν τους εαυτούς τους και άλλους σε δρόμους που βλάπτουν την υγεία και την ποιότητα της ζωής τους. Για να εξηγούμαι από την αρχή, ως μητέρα, δε δικαιολογώ, δεν ενθαρρύνω και δεν αγνοώ τη χρήση ναρκωτικών από εφήβους, πιστεύω δε ότι η αποχή είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Τα πιο βαθιά μου αισθήματα τα εκφράζω στο γράμμα που έγραψα στο γιο μου όταν ξεκίνησε το λύκειο και το οποίο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα San Francisco Chronicle στις 7 Σεπτεμβρίου Ναρκωτικό, με την ευρεία έννοια, είναι κάθε ουσία νόμιμη ή παράνομη που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σκέφτεται, αισθάνεται και αντιλαμβάνεται τον κόσμο. 6

7 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 7 Αγαπητέ Τζόνι, Έφηβοι και Ναρκωτικά Αυτό το φθινόπωρο θα πας στο λύκειο και, όπως οι περισσότεροι Αμερικανοί έφηβοι, θα πρέπει να καθορίσεις την πορεία σου ως προς τα ναρκωτικά. Όπως οι περισσότεροι γονείς, θα προτιμούσα να μην κάνεις χρήση ναρκωτικών. Ωστόσο, συνειδητοποιώ ότι, παρά την επιθυμία μου, μπορεί να πειραματιστείς. Δε θα χρησιμοποιήσω τακτικές εκφοβισμού για να σε αποτρέψω. Αντίθετα, έχοντας ασχοληθεί τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια με την έρευνα γύρω από τη χρήση ναρκωτικών, την κατάχρηση και την πολιτική για τα ναρκωτικά, θα σου πω μερικά πράγματα για το τι έμαθα, ελπίζοντας ότι αυτό θα σε οδηγήσει να κάνεις σωστές επιλογές. Η μόνη μου έγνοια είναι η υγεία και η ασφάλειά σου. Όταν οι άνθρωποι μιλούν για τα «ναρκωτικά», συνήθως αναφέρονται σε παράνομες ουσίες, όπως η μαριχουάνα, η κοκαΐνη, η μεθαμφεταμίνη (speed), οι παραισθησιογόνες ουσίες (LSD, έκσταση, «μανιτάρια») και η ηρωίνη. Αυτά δεν είναι τα μόνα ναρκωτικά που σου δημιουργούν αίσθημα ευφορίας. Το αλκοόλ, τα τσιγάρα και πολλές άλλες ουσίες (όπως η κόλλα) προκαλούν κάποιας μορφής διέγερση. Το γεγονός ότι κάποια ναρκωτικά είναι παράνομα και άλλα όχι δε σημαίνει ότι κάποια σε βλάπτουν και άλλα όχι. Όλα τα ναρκωτικά μεταβάλλουν πρόσκαιρα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι τα πράγματα και τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι. Μερικοί θα σου πουν ότι με τα ναρκωτικά αισθάνεσαι καλά και για το λόγο αυτό τα χρησιμοποιούν. Όμως τα ναρκωτικά δεν είναι πάντοτε ευχάριστα. Η κοκαΐνη και η μεθαμφεταμίνη επιταχύνουν τους παλμούς της καρδιάς, το LSD σου δημιουργεί αίσθημα αποπροσανατολισμού, η δηλητηρίαση με αλκοόλ (μέθη) εξασθενεί την ικανότητα οδήγησης, το τσιγάρο οδηγεί στην εξάρτηση και μερικές φορές προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα, ενώ ενίοτε κάποιοι πεθαίνουν ξαφνικά από τη χρήση ηρωίνης. Η μαριχουάνα συνήθως δεν οδηγεί σε φυσική εξάρτηση και υπερβολικές δόσεις, αλλά μεταβάλλει τον τρόπο που σκέφτεσαι, τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις σου. Προσπάθησα να σου περιγράψω με συντομία τα ναρκωτικά με τα οποία μπορεί να έρθεις αντιμέτωπος. Προτιμώ να μην προσπαθήσω να σε τρομάξω με παραποιημένες πληροφορίες, γιατί θέλω να έχεις εμπιστοσύνη σε αυτά που σου λέω. Δε θα σου πω ψέματα για τις συνέπειές τους, είναι αλήθεια ότι ένα άτομο της ηλικίας σου έχει πολλούς λόγους για να μην κάνει χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ. Πρώτα 7

8 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 8 8 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση πρώτα, η ευφορία που σου προκαλεί η μαριχουάνα ή οποιοδήποτε άλλο ναρκωτικό συχνά παρεμβαίνει στην κανονική σου ζωή. Είναι δύσκολο να συγκρατείς πληροφορίες όταν είσαι υπό την επήρειά της, οπότε, κάνοντας χρήση μαριχουάνας, ειδικά καθημερινά, μειώνεται η ικανότητά σου για μάθηση. Δεύτερον, αν θεωρείς ότι πρέπει να δοκιμάσεις μαριχουάνα, σε παρακαλώ περίμενε μέχρι να μεγαλώσεις. Οι ενήλικοι που έχουν πρόβλημα με τα ναρκωτικά συνήθως έχουν αρχίσει τη χρήση από πολύ μικρή ηλικία. Τέλος, ο πατέρας σου κι εγώ δε θέλουμε να μπλέξεις σε φασαρίες. Η χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών είναι παράνομη για σένα, και οι συνέπειες, αν συλληφθείς, τεράστιες. Εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ο αριθμός των συλλήψεων για κατοχή μαριχουάνας έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία έξι χρόνια. Οι ενήλικοι παίρνουν στα σοβαρά τη «μηδενική ανοχή». Αν σε πιάσουν, μπορεί να σε θέσουν υπό κράτηση, να σε αποβάλουν απ το σχολείο, να σε αποκλείσουν από τα αθλητικά παιχνίδια, να χάσεις την άδεια οδήγησης, να αρνηθούν να σου δώσουν δάνειο για το κολέγιο και/ή να σε απορρίψουν από το κολέγιο. Παρά τη συμβουλή μου να απέχεις, μπορεί μια μέρα να επιλέξεις να πειραματιστείς. Θα σου ξαναπώ ότι δεν είναι καλή αυτή η ιδέα, αλλά αν το κάνεις, θα σε προτρέψω να μάθεις όσο το δυνατόν περισσότερα και να χρησιμοποιήσεις την κοινή λογική. Υπάρχουν πολλά καλά βιβλία και πηγές, συμπεριλαμβανομένου και του διαδικτύου, που θα σου δώσουν αξιόπιστες πληροφορίες για τα ναρκωτικά. Φυσικά, μπορείς πάντα να μιλήσεις μαζί μου. Αν δεν ξέρεις τις απαντήσεις στα ερωτήματά σου, θα προσπαθήσω να σε βοηθήσω να τις βρεις. Αν σου προσφερθούν ναρκωτικά, πρόσεξε. Δες πώς συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, αλλά έχε υπόψη σου ότι το κάθε άτομο αντιδρά διαφορετικά ακόμα και στην ίδια ουσία. Εάν αποφασίσεις να πειραματιστείς, σιγουρέψου ότι περιβάλλεσαι από άτομα στα οποία μπορείς να υπολογίζεις. Κανόνισε το θέμα της μεταφοράς σου και σε καμία περίπτωση μην οδηγήσεις ή μπεις σε αυτοκίνητο με κάποιον που έχει πιει αλκοόλ ή έχει πάρει άλλα ναρκωτικά. Πάρε τηλέφωνο εμάς ή κάποιον από τους στενούς σου φίλους οποιαδήποτε στιγμή, μέρα ή νύχτα, και θα έρθουμε να σε πάρουμε, χωρίς να σε υποβάλουμε σε ερωτήσεις ή να μιλήσουμε για συνέπειες. Και, Τζόνι, θα σε παρακαλούσα να είσαι συγκρατημένος. Είναι αδύνατο να ξέρεις τι περιέχουν τα παράνομα ναρκωτικά εφόσον δεν είναι ελεγμένα.

9 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 9 Τα περισσότερα μοιραία περιστατικά με υπερβολικές δόσεις οφείλονται στο γεγονός ότι τα παιδιά νεαρής ηλικίας δε γνωρίζουν πόσο δυνατά είναι τα ναρκωτικά που παίρνουν ή ότι τα συνδυάζουν με άλλα ναρκωτικά. Σε παρακαλώ μη συμμετέχεις σε διαγωνισμούς ποτού, που έχουν σκοτώσει πάρα πολλά νεαρά άτομα. Αν και η χρήση μαριχουάνας δεν είναι μοιραία, η πολλή χρήση μπορεί να σου δημιουργήσει αισθήματα αποπροσανατολισμού και μερικές φορές να σε οδηγήσει σε παράνοια. Και φυσικά το κάπνισμα μπορεί να βλάψει τους πνεύμονές σου, στο μέλλον ή και τώρα. Τζόνι, όπως πάντοτε σου λέγαμε ο πατέρας σου κι εγώ για μια σειρά πραγμάτων (συμπεριλαμβανομένου και του σεξ), αναλογίσου τις συνέπειες των πράξεών σου πριν κάνεις κάτι. Το ίδιο ισχύει και για τα ναρκωτικά. Έχε το νου σου και, προπάντων, να είσαι προσεκτικός. Με αγάπη, η μητέρα σου Έφηβοι και Ναρκωτικά 9

10 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 10 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση Αμέσως μετά τη δημοσίευση της επιστολής «Αγαπητέ Τζόνι», έλαβα μια σειρά από τηλεφωνήματα, και γράμματα από γονείς, δασκάλους και άλλους ενδιαφερόμενους ενηλίκους, που ήθελαν να μάθουν περισσότερα γύρω από τους λόγους για τους οποίους τόσο πολλοί έφηβοι δε δέχονται τις προειδοποιήσεις μας για αποχή. Τι θα μπορούσαν, αν μπορεί να γίνει κάτι, να κάνουν γι αυτό; Πώς θα μπορούσαν να εκπαιδευτούν, έτσι ώστε να είναι σε θέση να συμβουλεύσουν αποτελεσματικότερα τους εφήβους; Υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να εγγυηθεί για την ασφάλεια των εφήβων, αν επέμεναν στον πειραματισμό με το αλκοόλ και/ή τα ναρκωτικά; Για να διερευνήσω αυτές τις ερωτήσεις, συμβουλεύτηκα ειδικούς, συμπεριλαμβανομένων άλλων γονέων, δασκάλων, ερευνητών, αλλά και των ίδιων των εφήβων. Εξέτασα τα σχολικά εκπαιδευτικά προγράμματα, την ιστορία τους, το πρόγραμμα μαθημάτων και τις υπάρχουσες αξιολογήσεις. Το αποτέλεσμα ήταν η πρώτη έκδοση (1999) του φυλλαδίου Πρώτα η Ασφάλεια: Έφηβοι, Ναρκωτικά και Εκπαίδευση για τα Ναρκωτικά, μια Ρεαλιστική Προσέγγιση, το οποίο αναθεωρήθηκε και συμπληρώθηκε το 2002 και το Πρέπει να άγγιξα κάποιο ευαίσθητο σημείο. Από το 1999, περισσότερα από αντίτυπα του Πρώτα η Ασφάλεια ζητήθηκαν και διανεμήθηκαν σε άτομα και εκπαιδευτικά ιδρύματα, φορείς υγείας, κυβερνητικούς φορείς και υπηρεσίες και στις πενήντα πολιτείες των ΗΠΑ, στο Πουέρτο Ρίκο, στην Περιφέρεια της Κολούμπια και σε τριάντα πέντε χώρες ανά τον κόσμο. Το φυλλάδιο μεταφράστηκε στα ισπανικά, τα κινεζικά, τα ρωσικά, τα ουκρανικά, τα ρουμανικά, τα τσεχικά, τα εβραϊκά και τα πορτογαλικά, η δε επιστολή «Αγαπητέ Τζόνι» δημοσιεύτηκε σε έντεκα γλώσσες. Έδωσα αμέτρητες διαλέξεις, έγραψα άρθρα σε εφημερίδες, μίλησα με εκατοντάδες γονείς, εκπαιδευτικούς και μαθητές και εμφανίστηκα σε πολυάριθμες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Μάλιστα δύο φορές επέζησα από την αναμέτρησή μου με τον Μπιλ Ο Ρέιλι*. * Ο Μπιλ Ο Ρέιλι (Bill O Reilly), παρουσιαστής ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων, είναι διάσημος για τον κριτικό, επιθετικό και εκλαϊκευμένο χαρακτήρα των συνεντεύξεών του. (Σ.τ.Μ.)

11 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 11 Έφηβοι και Ναρκωτικά Αυτό το νέο φυλλάδιο είναι ο καρπός της εμπειρίας που αποκόμισα τα τελευταία οχτώ χρόνια, αποτελεί πηγή από την οποία μπορούν να αντλήσουν γνώσεις τόσο οι γονείς όσο και άλλοι ενήλικοι που νοιάζονται για την υγεία και την ασφάλεια των εφήβων και είναι πρόθυμοι να ψάξουν πέρα από τα καθιερωμένα, αναζητώντας ρεαλιστικές στρατηγικές. Συνεχώς βομβαρδιζόμαστε με μηνύματα που μας ενθαρρύνουν να πίνουμε και να χρησιμοποιούμε σαν φάρμακα μια ποικιλία ουσιών. 11

12 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση Για να Κατανοήσουμε τη Χρήση Ναρκωτικών κατά την Εφηβεία Το 2006 η διαρκής έρευνα «Εποπτεύοντας το Μέλλον» ανακοίνωσε ότι πάνω από το 48% των μαθητών των ανώτερων τάξεων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει δοκιμάσει σε κάποια στιγμή της ζωής του παράνομα ναρκωτικά. Το 37% χρησιμοποίησε ναρκωτικά κατά τη διάρκεια του έτους και το 22% ομολόγησε ότι είχε κάνει χρήση ναρκωτικών τον τελευταίο εκείνο μήνα. Οι αριθμοί είναι ακόμα μεγαλύτεροι για το αλκοόλ: το 73% έχει δοκιμάσει αλκοόλ (ένα χωρίς αμφιβολία σκληρό ναρκωτικό), το 66% κατανάλωσε αλκοόλ μέσα στο χρόνο και το 45% (στατιστικά διπλάσιος αριθμός σε σχέση με τη μαριχουάνα) από τους ερωτηθέντες πίνει αλκοόλ «μία ή και περισσότερες φορές το μήνα» 3. Η «Έρευνα για τη Νεανική Επικίνδυνη Συμπεριφορά» των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών του 2005 αναφέρει πως το 26% των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης παραδέχεται ότι ήπιε «περισσότερες από μερικές γουλιές» αλκοόλ πριν από την ηλικία των δεκατριών ετών 4. Για να κατανοήσουμε τη χρήση ναρκωτικών στην εφηβική ηλικία, επιβάλλεται να αναγνωρίσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο μεγαλώνουν οι σημερινοί νέοι. Αλκοόλ, νικοτίνη, καφεΐνη, μη συνταγογραφούμενα και συνταγογραφούμενα φάρμακα βρίσκει κανείς πα - ντού. Κι όμως, προτρέπουμε τους νέους μας να είναι «ελεύθεροι από τα ναρκωτικά». Οι Αμερικανοί βομβαρδιζόμαστε συνεχώς με μηνύματα που μας ενθαρρύνουν να πίνουμε και να χρησιμοποιούμε σαν φάρμακα μια ποικιλία ουσιών. Χρησιμοποιούμε το αλκοόλ για να γιορτάσουμε («Ας πιούμε σ αυτό!»), για να διασκεδάσουμε («Δε βλέπω την ώρα να πιω μια κρύα μπίρα!»), ακόμα και για να νιώσουμε καλύτερα («Χρειάζομαι πραγματικά ένα ποτό!»). Χρησιμοποιούμε την καφεΐνη για να ενισχύσουμε την ενεργητικότητά μας, χρησιμοποιούμε συνταγογραφούμενα και μη φάρμακα για να αλλάξουμε τη διάθεσή μας, να βγούμε από την κατάθλιψη, να μας βοηθήσουν στη δουλειά, στη μελέτη και στον ύπνο μας. Τα ναρκωτικά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του αμερικανικού τρόπου ζωής. Πράγματι, η «Επιθεώρηση του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου» ανακοίνωσε ότι οχτώ στους δέκα ενηλίκους στις

13 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 13 Έφηβοι και Ναρκωτικά Ηνωμένες Πολιτείες παίρνουν τουλάχιστον ένα φάρμακο την εβδομάδα, ενώ οι μισοί χρησιμοποιούν φάρμακα με συνταγή γιατρού 5. Ένας στους δύο ενηλίκους στις ΗΠΑ καταναλώνει τακτικά αλκοόλ και περισσότεροι από ενενήντα εφτά εκατομμύρια Αμερικανοί, ηλικίας άνω των δώδεκα ετών, έχουν δοκιμάσει κάποια στιγμή στη ζωή τους μαριχουάνα μια πραγματικότητα γνωστή στα παιδιά τους 6. Οι σημερινοί έφηβοι είναι μάρτυρες από πρώτο χέρι της αυξημένης, ενίοτε καταναγκαστικής, χρήσης του φαρμάκου Ritalin από τους συνομήλικούς τους (και με δύσκολη συμπεριφορά) μαθητές 7. Διεγερτικά όπως το Adderal, ένα προϊόν αμφεταμίνης, έχουν γίνει τα ναρκωτικά επιλογής σε πολλούς χώρους κολεγίων, όπου τα «φαρμακευτικά πάρτι» είναι αποδεκτά ως κάτι συνηθισμένο. Σε ώρες μεγάλης θεαματικότητας παρακολουθούμε διαφημίσεις για φάρμακα που θεραπεύουν παθήσεις όπως η «Γενικευμένη Αγχωτική Διαταραχή» και οι έφηβοι βλέπουν να αυξάνεται ο αριθμός των γονέων που χρησιμοποιούν αντικαταθλιπτικά για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ζωής. Ενώ η ευθύνη για τη χρήση ναρκωτικών από εφήβους συχνά επιρρίπτεται στην «πίεση της παρέας», το 2005 μια έρευνα για την «Κατάσταση της Νεολαίας του Έθνους μας» διαπίστωσε ότι, σε α - ντίθεση με την ευρέως αποδεκτή άποψη, οι περισσότεροι έφηβοι δεν πιέζονται για να κάνουν χρήση ναρκωτικών. Αντίθετα, η χρήση ναρκωτικών από εφήβους μοιάζει να αντικατοπτρίζει τις σύγχρονες αμερικανικές τάσεις χρήσης φαρμάκων και ναρκωτικών 8. Ορισμένοι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι, με δεδομένη τη φύση του πολιτισμού μας, ο εφηβικός πειραματισμός με νόμιμες και παράνομες ψυχοδραστικές ουσίες δε θα πρέπει να θεωρείται μη φυσιολογική ή αποκλίνουσα συμπεριφορά 9.

14 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 14 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση Προβλήματα με τις Ισχύουσες Στρατηγικές Πρόληψης Για περισσότερο από έναν αιώνα οι Αμερικανοί προσπαθούσαν να αποτρέψουν τη χρήση ναρκωτικών από εφήβους από το δέκατο ένατο αιώνα με το κίνημα εγκράτειας στο αλκοόλ μέχρι το σύνθημα της Νάνσι Ρέιγκαν «Πες Απλά Όχι». Μια ποικιλία μεθόδων, από τακτικές εκφοβισμού μέχρι τεχνικές αντίστασης, πολιτικές μηδενικής ανοχής και δειγματοληπτικούς ελέγχους (για να μην αναφέρουμε τις συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν το 2005 μόνο για παραβάσεις που αφορούσαν τη χρήση μαριχουάνας), χρησιμοποιήθηκαν για να πείσουν, να καλοπιάσουν και να επιβάλουν στους νέους την αποχή. Η αποτελεσματικότητα όμως αυτών των συμβατικών προσεγγίσεων διακυβεύτηκε από: την απροθυμία να γίνει διάκριση μεταξύ της χρήσης και της κατάχρησης ναρκωτικών, διακηρύσσοντας ότι «κάθε χρήση είναι κατάχρηση» τη χρήση της παραπληροφόρησης ως τακτικής εκφοβισμού την αποτυχία να προσφερθεί εκτενής πληροφόρηση που θα βοηθούσε τους χρήστες να μειώσουν τις βλαβερές συνέπειες που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση ναρκωτικών. 14 ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗΣ Στην προσπάθεια να σταματήσει ο εφηβικός πειραματισμός προωθούνται μηνύματα που τονίζουν ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ χρήσης και κατάχρησης. Μερικοί χρησιμοποιούν τους όρους εναλλάξ και άλλοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε έναν παρατραβηγμένο ορισμό, που κατηγοριοποιεί κάθε χρήση παράνομων ναρκωτικών ως κατάχρηση. Αυτά τα υποκριτικά μηνύματα συχνά απορρίπτονται από τους εφήβους, που βλέπουν ότι οι ενήλικοι συνήθως κάνουν τη διάκριση μεταξύ χρήσης και κατάχρησης. Οι νέοι μαθαίνουν με τη σειρά τους ταχύτατα αυτή τη διαφορά, καθώς παρακολουθούν τους γονείς τους και άλλους ενηλίκους να χρησιμοποιούν αλκοόλ χωρίς να κάνουν κα-

15 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 15 Έφηβοι και Ναρκωτικά τάχρηση. Γνωρίζουν ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε ένα ποτήρι κρασί με το δείπνο και ένα ποτήρι κρασί με το πρωινό. Πολλοί επίσης γνωρίζουν ότι οι γονείς τους έχουν δοκιμάσει κάποιο παράνομο ναρκωτικό (πιθανώς μαριχουάνα) σε κάποια στιγμή της ζωής τους, χωρίς να έχουν κάνει κατάχρηση ή να εξακολουθούν να το χρησιμοποιούν. Λίγα πράγματα μπορούν να τρομάξουν περισσότερο τους γονείς από έναν έφηβο που έχει χάσει τον έλεγχο της χρήσης αλκοόλ και/ή άλλων ναρκωτικών. Και όμως, σχεδόν όλες οι μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η μεγάλη πλειονότητα των φοιτητών που χρησιμοποιούν νόμιμα και/ή παράνομα ναρκωτικά δεν κάνουν κατάχρηση ναρκωτικών 10. Φυσικά, κάθε χρήση ουσίας εμπεριέχει κινδύνους. Πρέπει όμως να μιλάμε για το αλκοόλ και τα άλλα ναρκωτικά με τρόπο προσεγμένο και να διακρίνουμε μεταξύ χρήσης και κατάχρησης. Αν δεν το κάνουμε, χάνουμε την αξιοπιστία μας. Επιπλέον, αναγνωρίζοντας τη διάκριση, μπορούμε αποτελεσματικότερα να εντοπίσουμε τα προβλήματα εάν και όταν παρουσιαστούν. ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΧΟΥΑΝΑΣ Η επικρατούσα αντίληψη πολλών εκπαιδευτικών, υπεύθυνων για τη διαμόρφωση της πολιτικής περί ναρκωτικών, και γονέων είναι ότι, αν οι νέοι πιστέψουν ότι η χρήση ναρκωτικών είναι επικίνδυνη, τότε θα προτιμήσουν την αποχή 11. Σε αυτή την προσπάθεια, η μαριχουάνα (η πλέον δημοφιλής παράνομη ουσία ανάμεσα στους νέους των Ηνωμένων Πολιτειών) έχει συστηματικά χαρακτηριστεί με λανθασμένο τρόπο στα προγράμματα πρόληψης, σε βιβλία, διαφημίσεις και ιστοσελίδες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που διαχειρίζεται η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση. Επανειλημμένα έχουν δημοσιευτεί υπερβολικοί ισχυρισμοί για τους κινδύνους που ενέχει η χρήση της μαριχουάνας και, παρότι τα παλαιά μηνύματα περί τρέλας που προκαλείται από το τσιγαριλίκι έχουν αντικατασταθεί από επιστημονικά τεκμηριωμένους ισχυρισμούς, η πλέον σοβαρή από αυτές 15

16 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 16 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση τις κατηγορίες καταρρέει όταν αξιολογηθεί με ορθολογικά κριτήρια. Στις ενημερωτικές συγκεντρώσεις που διοργάνωσα, οι γονείς δεν έπαυαν να θέτουν ερωτήματα για διάφορους ισχυρισμούς που είχαν ακούσει σχετικά με τη μαριχουάνα: 16 Αληθεύει ότι η μαριχουάνα είναι σημαντικά ισχυρότερη και επικίνδυνη σήμερα απ ό,τι στο παρελθόν; Η σημερινή μαριχουάνα είναι πράγματι πιο εθιστική απ ό,τι παλαιότερα; Η μαριχουάνα προκαλεί όντως στους χρήστες την ανάγκη να αναζητήσουν «σκληρότερα» ναρκωτικά; Είναι αλήθεια ότι το κάπνισμα μαριχουάνας προκαλεί καρκίνο των πνευμόνων; Προκειμένου να διαχωρίσουν το μύθο από την πραγματικότητα, η (εκλιπούσα) καθηγήτρια Λιν Ζίμερ του Κουίνς Κόλετζ του Πανεπιστημίου της Πόλης της Νέας Υόρκης και ο Δρ Τζον Π. Μόργκαν της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πόλης της Νέας Υόρκης στο βιβλίο τους Μύθοι και Πραγματικότητα για τη Μαριχουάνα: Μια Επισκόπηση της Επιστημονικής Τεκμηρίωσης (Marijuana Myths, Marijuana Facts: A Review of the Scientific Evidence) εξέτασαν με προσοχή τη δημοσιευμένη και κριτικά αξιολογημένη επιστημονική τεκμηρίωση σχετικά με τους πλέον δημοφιλείς ισχυρισμούς για τη μαριχουάνα. Αλλά και ο καθηγητής Μιτς Ερλιγουάιν του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Όλμπανι αντιμετώπισε με κριτική διάθεση τη σχετική έρευνα στο βιβλίο του Κατανοώντας τη Μαριχουάνα: Μια Νέα Ματιά στην Επιστημονική Τεκμηρίωση (Understanding Marijuana: a New Look at the Scientific Evidence). Και στα δύο βιβλία διατυπώνεται το συμπέρασμα ότι οι ισχυρισμοί για την επικινδυνότητα της μαριχουάνας είναι υπερβολικοί, και μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις επινοημένοι 12. Οι διαπιστώσεις τους δεν προκαλούν έκπληξη, καθώς σε ανάλογα συμπεράσματα έχουν καταλήξει πολυάριθμες επίσημες επιτροπές, μεταξύ των οποίων η Επιτροπή La Guardia το 1944, η Εθνική Επιτροπή για τη Μαριχουάνα και την Κατάχρηση Ναρκωτικών το 1972, η Εθνική Ακαδημία Επιστημών το 1982 και το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Ιατρικής το 1999.

17 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 17 Έφηβοι και Ναρκωτικά Χρησιμοποιώντας αυτές τις πηγές, καθώς και πολλές άλλες, να πώς απάντησα, έστω και με συντομία, στις ερωτήσεις των γονέων: ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η μαριχουάνα που διατίθεται σήμερα είναι σημαντικά ισχυρότερη από αυτή των περασμένων δεκαετιών. Αυτό ισχυρίζεται ο συντονιστής της πολιτικής για τα ναρκωτικά, αυτό ισχυρίζονται οι καλλιεργητές που πλασάρουν το προϊόν τους στην αγορά, αυτό ισχυρίζονται και οι έφηβοι που προσπαθούν να ξεχωρίσουν τους εαυτούς τους από τη γενιά των γονέων τους 13. Καθώς η τεχνογνωσία γύρω από την καλλιέργεια μαριχουάνας προήχθη και τελειοποιήθηκε, αυξήθηκε παράλληλα και ο μέσος όρος της ψυχοδραστικής ισχύος του φυτού, μιας ουσίας γνωστής και ως Δέλτα-9 τετραϋδροκανναβινόλη (THC). Ως αποτέλεσμα, το ομοσπονδιακά χρηματοδοτούμενο «Πρόγραμμα για τη Δραστικότητα της Μαριχουάνας» του Πανεπιστημίου του Μισισίπι υπολογίζει ότι από το 1998 ο μέσος όρος των επιπέδων της THC έχει ανέλθει από περίπου 3,7% σε πάνω από 8%. Ωστόσο, το Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών για τα Ναρκωτικά αναφέρει ότι «το μεγαλύτερο μέρος της μαριχουάνας που διατίθεται στην εγχώρια αγορά είναι μικρότερης δραστικότητας, κατώτερης ποιότητας μαριχουάνα» 14, ενώ η Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών διαβεβαιώνει ότι από τις χιλιάδες κιλά μαριχουάνας που κατάσχονται ετησίως, σε λιγότερο από το 2% των δειγμάτων τα επίπεδα της THC είναι υπερβολικά υψηλά (πάνω από 20%) 15. Με λίγα λόγια, προκύπτει ότι η μαριχουάνα είναι σήμερα, κατά μέσο όρο, ισχυρότερη απ ό,τι στο παρελθόν, αν και ο κανόνας είναι ότι ανέκαθεν υπήρχαν διαφοροποιήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η μαριχουάνα που διατίθεται στις μέρες μας είναι ένα ποιοτικά διαφορετικό ναρκωτικό από αυτό που κάπνιζαν οι σημερινοί σαραντάρηδες και πενηντάρηδες όταν ήταν έφηβοι; Στην πραγματικότητα, όχι. Ουσιαστικά, η μαριχουάνα προέρχεται από το ίδιο φυτό όπως και τότε, με κάποια αύξηση του βαθμού δραστικότητας, που μπορεί να συγκριθεί με τη διαφορά μεταξύ μπίρας (6% αλκοόλ) και κρασιού (10-14% αλκοόλ) ή μεταξύ ενός φλιτζανιού τσάι και ενός φλιτζανιού εσπρέσο. 17

18 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 18 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση Επιπλέον, ακόμα και με τη μεγαλύτερη δραστικότητα, καμία έρευνα δεν επιβεβαιώνει ότι τα αυξημένα επίπεδα της THC συνδέονται με μεγαλύτερη βλάβη για το χρήστη ή με κίνδυνο για μοιραία υπερβολική δόση 16. Μάλιστα, ανάμεσα σε αυτούς που περιγράφουν τις συνέπειες του πειραματισμού τους με ασυνήθιστα δυνατή μαριχουάνα, πολλοί παραπονιούνται για δυσφορία, με αποτέλεσμα να την αποφεύγουν τελείως. Άλλοι προσαρμόζουν τη χρήση ανάλογα, καταναλώνοντας πολύ μικρές ποσότητες για να επιτύχουν την επιθυμητή επίδραση ΕΞΑΡΤΗΣΗ Παρόλο που η μαριχουάνα δεν προκαλεί τη σοβαρή φυσική εξάρτηση που σχετίζεται με ναρκωτικά όπως το αλκοόλ και η ηρωίνη, μια μειονότητα χρηστών παρουσιάζει ψυχολογικές δυσκολίες να μετριάσει τη χρήση ή να σταματήσει. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών που συναντούν δυσκολίες με τη μαριχουάνα έχουν προϋπάρχοντα ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία ενδέχεται να επιδεινωθούν με την κάνναβη 18. Σύμφωνα με την Εθνική Ακαδημία Επιστημών, το 9% των χρηστών μαριχουάνας παρουσιάζει συμπτώματα εξάρτησης, όπως αυτή ορίζεται από τα κριτήρια του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Fourth Edition [DSM-IV]) 19. Αυτοί που υποστηρίζουν ότι η μαριχουάνα είναι εξαρτησιογόνος ουσία συχνά αναφέρονται στον αυξανόμενο αριθμό των ατόμων που υποβάλλονται σε θεραπεία για την κάνναβη. Η αλήθεια όμως είναι ότι, ενώ μερικοί από αυτούς τους ανθρώπους βρίσκονται στο στάδιο της αποκατάστασης γιατί οι ίδιοι (ή οι οικογένειές τους) πιστεύουν ότι η χρήση μαριχουάνας επηρέαζε αρνητικά τη ζωή τους, πολλοί άλλοι συλλαμβάνονται για κατοχή και παραπέμπονται σε προγράμματα θεραπείας από το δικαστήριο ως προϋπόθεση για την περίοδο που θα βρίσκονται υπό επιτήρηση. Κατά την περασμένη δεκαετία, οι εθελοντικές εισαγωγές σε τέτοια προγράμματα ουσιαστικά μειώθηκαν, ενώ οι παραπομπές της ποινικής δικαιοσύνης για θεραπεία από τα ναρκωτικά αυξήθηκαν

19 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 19 Έφηβοι και Ναρκωτικά δραματικά. Σύμφωνα με την ισχύουσα σήμερα κατάσταση και τις εθνικές στατιστικές, περίπου το 60 με 70% των ατόμων που υποβάλλονται σε θεραπεία για τη μαριχουάνα έχουν «νομίμως εξανα - γκαστεί» να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα 20. Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΠΥΛΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ Η θεωρία της «πύλης εισόδου» υποδεικνύει ότι η χρήση μαριχουάνας οδηγεί αναπόφευκτα στη χρήση σκληρότερων ναρκωτικών, όπως η κοκαΐνη και η ηρωίνη 21. Ωστόσο, πληθυσμιακά δεδομένα, τα οποία συνέλεξαν η Εθνική Έρευνα για τη Χρήση Ναρκωτικών και την Υγεία και άλλοι φορείς, δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των χρηστών μαριχουάνας δεν αναζητά πιο επικίνδυνα ναρκωτικά 22. Η θεωρία της πύλης εισόδου αντικρούστηκε επίσης από το Ινστιτούτο Ιατρικής και από μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο έγκυρο έντυπο «Αμερικανική Επιθεώρηση Δημόσιας Υγείας» 23. Η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών μαριχουάνας δεν έχει ποτέ δοκιμάσει κάποια άλλη παράνομη ουσία 24. Επιπλέον, οι πληθυσμιακές ομάδες που παραδέχονται ότι έκαναν χρήση μαριχουάνας στην πρώιμη εφηβεία αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι σταμάτησαν εθελοντικά τη χρήση κάνναβης όταν έφτασαν στην ηλικία των τριάντα ετών 25. Κατά συνέπεια, για τους περισσότερους χρήστες, η μαριχουάνα είναι ο «τερματικός σταθμός» μάλλον παρά η «πύλη εισόδου». Οι σημερινές έρευνες αποκαλύπτουν επίσης ότι οι περισσότεροι έφηβοι που δοκιμάζουν μαριχουάνα δεν καταλήγουν σε εξάρτηση, ούτε καν τη χρησιμοποιούν σε τακτική βάση 26. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Αν και η εισπνοή κάνναβης μπορεί να ερεθίσει το πνευμονικό σύστημα, η έρευνα δεν έχει ακόμα αποδείξει ότι το κάπνισμα μαριχουάνας, ακόμα και μακροπρόθεσμα, προκαλεί ασθένειες των πνευμόνων, της ανώτερης αναπνευστικής και πεπτικής οδού ή του στόματος 27. Πρόσφατα, στην πλέον εκτενή για το είδος της έρευνα, ο ερευνητής του Εθνικού Ινστιτούτου για την Κατάχρηση Ναρκωτικών 19

20 protahasfaleia14x21.5 _Layout 1 16/12/2009 1:04 ΜΜ Page 20 Πρώτα η Ασφάλεια... Μια ρεαλιστική προσσέγγιση Δρ Ντόναλντ Τάσκιν και οι συνάδελφοί του στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες συνέκριναν ασθενείς με καρκίνο στον εγκέφαλο, τους πνεύμονες και το λαιμό με δημογραφικά ομοιότυπα άτομα χωρίς καρκίνο και ανέφεραν ότι «Αντίθετα από τις προσδοκίες μας, δε βρήκαμε θετική σχέση μεταξύ της χρήσης μαριχουάνας και του καρκίνου των πνευμόνων (ή της ανώτερης αναπνευστικής και πεπτικής οδού) ακόμα και μεταξύ ατόμων που ανέφεραν ότι έχουν καπνίσει περισσότερα από τσιγαριλίκια στη ζωή τους» 28. Κανένα ναρκωτικό, συμπεριλαμβανομένης και της μαριχουάνας, δεν είναι τελείως ασφαλές. Όμως, η σταθερά εσφαλμένη κρίση για τη μαριχουάνα ίσως αποτελέσει την αχίλλειο πτέρνα των σύγχρονων προληπτικών προσεγγίσεων, καθώς τα προγράμματα και τα μηνύματα πολύ συχνά περιέχουν υπερβολές και παραπληροφόρηση, που διαψεύδονται από την εμπειρία και την παρατηρητικότητα των νέων ανθρώπων. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι έφηβοι γίνονται κυνικοί και χάνουν την εμπιστοσύνη τους σε αυτά που εμείς, ως γονείς και δάσκαλοι, τους λέμε. Πρέπει να τους πούμε την αλήθεια, γιατί αν δεν το κάνουμε, οι έφηβοι θα μας θεωρήσουν αναξιόπιστες πηγές πληροφόρησης. Αν και γνωρίζουν ότι ενδιαφερόμαστε από καρδιάς για το συμφέρον τους, γνωρίζουν επίσης ότι θα τους πούμε οτιδήποτε είτε αληθεύει είτε όχι προκειμένου να τους πείσουμε να επιλέξουν την αποχή.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

b) Στη διάρκεια των 12 τελευταίων ηµερών µέχρι και σήµερα... c) Στη διάρκεια των 30 τελευταίων 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι

b) Στη διάρκεια των 12 τελευταίων ηµερών µέχρι και σήµερα... c) Στη διάρκεια των 30 τελευταίων 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι 2. Πότε γεννήθηκες; Έτος: 19 3. Ποια από τα παρακάτω άτοµα ζουν στο σπίτι σου; Σηµείωσε όλα όσα ισχύουν 1 Πατέρας 1 Πατριός 1 Μητέρα 1 Μητριά 1 Αδέλφια / ετεροθαλή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες.

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες. Τι είναι ναρκωτικά; Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που επιδρούν στον εγκέφαλο και γι' αυτό προκαλούν εθισμό. Οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν θέλουν να βιώσουν τις συνέπειες των ναρκωτικών. Ορισμένα φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Κουρίδης Γιάννης, Σάββα Σάββας, Κουρίδης Χρήστος, Τορναρίτης Μιχάλης. Εισαγωγή Στα σχολεία της Κύπρου δεν διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Μάρω Βασσάρα Επιστημονική Υπεύθυνη ΠΥΞΙ ΑΣ Ψυχολόγος Σύμβουλος τοξικοεξάρτησης

Μάρω Βασσάρα Επιστημονική Υπεύθυνη ΠΥΞΙ ΑΣ Ψυχολόγος Σύμβουλος τοξικοεξάρτησης Μάρω Βασσάρα Επιστημονική Υπεύθυνη ΠΥΞΙ ΑΣ Ψυχολόγος Σύμβουλος τοξικοεξάρτησης Κέντρα πρόληψης ΟΚΑΝΑ - Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α' & Β' Βαθμού) & άλλων τοπικών φορέων Κέρκυρα Πρέβεζα Λευκάδα Κεφαλλονιά Άρτα

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η Έρευνα μας Ο Εθισμός στο Διαδίκτυο 2008-2010 Γενικότερα τι σημαίνει ο εθισμός, ειδικότερα τι σημαίνει εθισμός στο Διαδίκτυο και πως αυτό ορίζεται; Ως εθισμός αντιμετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία

ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του TDI για το 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία Το 2012 συλλέχθηκαν στα συμβουλευτικά κέντρα του ΚΕΘΕΑ ερωτηματολόγια πρώτης επαφής τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Αντικαπνιστική Παρουσίαση

Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αntismoking by Health & Life 6 Μύθοι για το Κάπνισμα 1. Ήταν δική μου επιλογή να το ξεκινήσω 2. Μπορώ να το σταματήσω εύκολα 3. Μπορεί να με κάνει δημοφιλή 4. Το κάπνισμα με διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010

Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010 Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010 ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α. Λεπτοµέρειες επαφής για θεραπεία Το 2010 συλλέχθηκαν στα συµβουλευτικά κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Τι θα βρείτε σε αυτό το φυλλάδιο Επιστροφή στο σχολείο Σωματική άσκηση και παιχνίδι Πάρτι και γιορτές

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 Περιγραφή της μελέτης ΤΡΟΧΑΙΑ2 Στόχος: Ανασκόπηση διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα