αρχιτέκτονες Περιοδική έκδοση του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ / Περίοδος Γ / Τεύχος 00 / Μάρτιος 2013 Σελίδα 4 Κουρτέτο για 4 φτυάρια Σελίδα 8 RE-USE Architecture

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "αρχιτέκτονες Περιοδική έκδοση του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ / Περίοδος Γ / Τεύχος 00 / Μάρτιος 2013 Σελίδα 4 Κουρτέτο για 4 φτυάρια Σελίδα 8 RE-USE Architecture"

Transcript

1 00 αρχιτέκτονες Περιοδική έκδοση του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ / Περίοδος Γ / Τεύχος 00 / Μάρτιος 2013 Διατίθεται δωρεάν Σελίδα 3 News later Σελίδα 4 Κουρτέτο για 4 φτυάρια Σελίδα 6 Οικονομική κρίση ή ευκαιρία βαθιάς περισυλλογής; Σελίδα 8 RE-USE Architecture Σελίδα 11 οscar niemeyer προμηθεϊκές καμπύλες Σελίδα 13 Números Rojos: Elemental Σελίδα 16 Ατζέντα

2 2 αρχιτέκτονες Περιοδικό του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων Έπρεπε λοιπόν να κάτσω να σκεφτώ... Κάτι ευφάνταστο, επιστημονικό, να περιέχει λέξεις ιδιαίτερες, ιδέες πρωτοποριακές, με επιστημονική χρειά. Να μιλάει για την πρωτοποριακή αρχιτεκτονική και την σπουδαία πολεοδομία, για ενέργεια και αειφόρο ανάπτυξη, για επιστημονικό έργο και συνδικαλιστικούς αγώνες, να καταγράφει το κλίμα των ημερών, τις δυσκολίες της περιόδου, τους αγώνες των αρχιτεκτόνων. Έπρεπε να τα συνθέσω και να βγει ένα κείμενο «...της Προέδρου...» Ήταν βαρύ και δύσκολο, ή μάλλον μου ήταν δύσκολο, γιατί δεν θα ήταν αληθινό. Αυτό που ήθελα να γράψω, σε αυτές τις λίγες γραμμές του τεύχους 00 της Γ περιόδου, αυτό που ήθελα να πω στο κόσμο, είναι ότι ο ΣΑΔΑΣ- Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων είναι εδώ. Ότι τουλάχιστον σε αυτό το κομμάτι τα κατάφερε. Ένα χρόνο μετά την απουσία, κατάφερε την επανέκδοση του εντύπου του α ρ χ ι τ έ κ τ ο ν ε ς. Μέσα στο γενικότερο κλίμα κρίσης και ύφεσης, όπου οι δυνατότητες μειώθηκαν και οι οικονομικές προσφορές εξαντλήθηκαν, βρήκε λύσεις και ενδιαφέρον από τους ανθρώπους του να αντιμετωπίσει την πρόκληση. Κατάφερε μέσα από ένα νέο σχήμα να βρίσκεται παντού, με μια νέα ιδέα να βρίσκεται κοντά σε όλους, με όρεξη και ανανέωση να παίρνει θέση, να ενημερώνει και να δίνει τη δυνατότατα σε ένα διαρκή διάλογο με την κοινωνία, σε ένα διάλογο για την πόλη... Σημασία λοιπόν έχει ότι οι α ρ χ ι τ έ κ τ ο ν ε ς είναι πάλι εδώ, κοντά στην κοινωνία, με ελεύθερο πνεύμα, έξω από στεγανά, με πολυμορφία στις ιδέες και στις προσεγγίσεις. Έτοιμοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας, να καταθέτουμε τις απόψεις μας και όταν διαφωνούμε να έχουμε τη δυνατότητα να δημοσιοποιούμε την διαφωνία μας. Οι α ρ χ ι τ έ κ τ ο ν ε ς ξανακυκλοφορούν, ανανεωμένοι και αισιόδοξοι για το μέλλον τους. Όλα τα άλλα ας μείνουν για τα Δελτία Τύπου, τις Ημερίδες, τις επίσημες διαλέξεις, την κριτική στην κεντρική εξουσία... Μυρτώ Δεσποτίδη Στηρίξτε την έκδοση του περιοδικού αρχιτέκτονες Εγγραφείτε στον Σύλλογο Εξοφλείστε τις συνδρομές σας στον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ Προχωρήστε σε δωρεά στον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ 20,00 (ετήσια συνδρομή) 30,00 (εγγραφή και συνδρομή) Εάν επιθυμείτε να παραλαμβάνετε το περιοδικό στον χώρο σας: Για τα μέλη του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ 12 για 10 τεύχη Για τα μη μέλη 20 για 10 τεύχη 20,00 (εγγραφή και συνδρομή για τους συναδέλφους που έχουν αποκτήσει το πτυχίο τους την τελευταία πενταετία) ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ στη λίστα αποστολής άμεσα: ΠEPIO IKΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣYΛΛOΓOY APXITEKTONΩN IΠΛΩMATOYXΩN ANΩTATΩN ΣXOΛΩN ΠANEΛΛHNIAΣ ENΩΣHΣ APXITEKTONΩN Bρυσακίου 15 και Kλάδου, Aθήνα, τηλ.: , fax: IOIKHTIKO ΣYMBOYΛIO ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ Πρόεδρος: Μυρτώ Δεσποτίδη, Aντιπρόεδρος: Άγγελος Βακαλόπουλος, Γεν. Γραµµατέας: Μιχάλης Τζάρας, Ειδ. Γραµµατέας: Νίκος Κουρέτας, Tαµίας: Μαρία Φραντζή Mέλη: Δαμιανός Αμπακούμκιν, Αφροδίτη Αυγερινού, Κώστας Βουρεκάς, Τόνια Κατερίνη, Βιβιάννα Μεταλληνού, Γιάννης Πάνου, Πόπη Παπαντωνίου, Όλγα Πάππα, Γιώργος Πλατσάκης, Πέτρος Συναδινός ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ακριβή Αναγνωστάκη, Κάρολος Γαλανός, ιονύσης Καννάς, Νεκτάριος Κεφαλογιάννης, Αλέξανδρος Κλειδωνάς, Γεωργία Κότσαρη, Ειρήνη Κουφέλη, Παναγιώτης Κουμουνδούρος, Αµαλία Κωτσάκη, Έλενα Λαϊνά, Μιχάλης Λεφαντζής, Άννα Μελανίτου, Βασιλική Παναγιωτοπούλου, Ελένη Χρηστέα Είτε με καταβολή του αντίστοιχου ποσού του/ης ενδιαφερόμενου/ης απευθείας στα γραφεία του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, Βρυσακίου 15, Μοναστηράκι Αθήνα, τηλ Είτε με κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό της ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ 146/ με δικαιούχο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, και αποστολή συνημμένα, του σκαναρισμένου τραπεζικού παραστατικού στο ή με fax στο Γραµµατεία Σ.Ε.: Στέλλα Ρίζου ΕΞΩΦΥΛΛΟ Φωτομοντάζ φωτογραφιών των Τηλέμαχου Ευθυμιάδη και Οδυσσέα Γαληνού-Παπαρούνη αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

3 3 News later* γράφει η Βασιλική Παναγιωτοπούλου Τα νέα που έχουν ειπωθεί στο παρελθόν, καλυτέρα να τα ακούσουμε αργότερα Το κενό του σήμερα να δούμε πώς θα το καλύψουμε με τι υλικά θα κτίσουμε το παρόν του μέλλοντός μας με τα ξερά κλωνάρια της γέρικης ελιάς του χωριού ή με τα σπαράγματα από τα ερείπια των ολυμπιακών κουφαριών Μια διαγώνια ανάγνωση της ατμόσφαιρας των προηγούμενων περιόδων και τευχών του ιστορικού περιοδικού του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, προεικονίζει τα σημερινά «ερείπια» και προοικονομεί το γίγνεσθαι στο θολό τοπίο του αύριο. Η προηγούμενη διατύπωση, πατάει επάνω σε όλα εκείνα τα πολύπλευρα θεωρητικά και εφαρμοσμένα εργαλεία με τα οποία η αρχιτεκτονική, καθώς και τα ιστορικά διακυβεύματα: η πόλη, ο δημόσιος χώρος, η κατοίκηση, το τοπίο, μας έχουν απασχολήσει στο παρελθόν, ως επιστημονική κοινότητα αλλά και ως επαγγελματικό κλάδο. Στις παλιότερες συγκυρίες ορθώθηκαν, είτε από καταστατική σωφροσύνη είτε από πρωτοποριακή ενάργεια, φωνές, αναλύσεις, στοχεύσεις, τις οποίες δίκαια στο σήμερα αξίζει να υπογραμμίσουμε ως «το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου». Απαιτείται επανασχεδιασμός, επανα-νοηματοδότηση. Ποιες μεθόδους, ποια θεωρητικά εργαλεία, ποιες πρακτικές θα ενεργοποιήσουμε για να προσεγγίσουμε τα ζητούμενα; Υπάρχουν έτοιμες απαντήσεις; Μπορούμε να δημιουργήσουμε καινούργιες επανεκτιμώντας, σχεδιάζοντας συλλογικά το πεδίο δράσης, αναποδογυρίζοντας το κάδρο, αναλαμβάνοντας ρόλο διαμεσολάβησης, ρόλο ιχνηλάτη μέσα σ ένα κοινωνικό ιστό που χάνει τις σταθερές, την εργασία, την επικοινωνία, την αξιοπρέπεια, την ισορροπία του; Με όσο κουράγιο απομένει, ως συλλογικότητα επαν-εκκινούμε την έκδοση. Για λόγους υπαρξιακής επιβίωσης, ιστορικής καταγραφής της πραγματικότητας, σχεδιάζουμε στο αυριανό σήμερα. Για ένα μέλλον που δεν είναι εύκολο να περιγράψουμε με ακρίβεια και που πιθανώς να μην τολμάμε κιόλας. Για να στηρίξουμε τη ζήση μας σε τούτον τον τόπο. Η κρίση, πώς την ακουμπάμε; Πώς θα απαντήσουμε μέσα από την εργασία και την επιστημοσύνη μας στις κοινωνικές ανάγκες; Ο δημόσιος χώρος και τα «κοινά αγαθά», η πόλη και τα τοπικά κινήματα, η κατοίκηση ως κοινωνικό αποτύπωμα, το περιβάλλον και η θεσμοθέτηση περιοχών προστασίας, η εκπαίδευση, ο χώρος της πανεπιστημιακής κοινότητας, το φύλο, τα στερεότυπα, η διαφορετικότητα, η πολυπολιτισμικότητα, οι ακραίες συμπεριφορές, η τέχνη, η πολιτική, συγκροτούν το ευρύτερο πεδίο του ενδιαφέροντος μας. H σαρωτικά διογκούμενη ανεργία, που όπως όλους, πλήττει ασφυκτικά τον κλάδο, δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με ευχολόγια. Απαιτείται συσπειρωμένη κινητικότητα, ευρηματικότητα. Η ματιά όντας διερευνητική, αξίζει να κατευθυνθεί σε συλλογικά σχήματα. Δομές συνεταιρίζεσθαι με ηθική αμοιβαιότητα, να διερευνηθούν ως εναλλακτικές διέξοδοι απασχόλησης δυναμικά παρατιθέμενες, έξω από τα προαποφασισμένα «κουτάκια» και απέναντι στο μονής κατεύθυνσης πελατειακό σύστημα παραγοντισμού και εξάρτησης. Το περιοδικό, στην κρίσιμη εποχή στην οποία μόλις εισερχόμαστε, οφείλει να γίνει ο τόπος θέσεων και αντιθέσεων, καταγραφών και προτάσεων, αλλά κύρια δράσεων, κινητοποίησης, συλλογικότητας ενός ευρύτερου κόσμου που το ζητά, σε μια προσπάθεια ανάδειξης του τοπικού ως προνομιακό πεδίο έκφρασης, και επεξεργασίας διαδρομών διεξόδου, αλλά και του υπερ-τοπικού πλαισίου μέσα στο οποίο διαμορφώνονται άλλης κλίμακας δομές πιο περίπλοκες. Τα όρια συνθλίβονται, μετακινούνται. Καλούμαστε να καλλιεργήσουμε εκείνη την πνευματική διάκριση, απόσταγμα της παράδοσής μας, με πραγματική ανησυχία για τον τόπο σήμερα, για την ανάδυση μιας γλώσσας της οποίας το αλφάβητο θα μας συνέχει. Με την απαιτούμενη «συμπληρωματικότητα» δεν μπορούμε να επιλέξουμε το ένα έναντι του άλλου, να μεταβούμε, από την αφηρημένη έννοια, στη θεμελίωση ενός «σημερινού» αρχιτεκτονικού συντακτικού, δομημένου με «κοινωνική ύλη». Να περάσουμε, με βάσανο και τόλμη, σε μια σύγχρονη εικονογραφία μιας πόλης-κοινωνίας των πολιτών. Να σχεδιάσουμε το μέλλον ως συνεταιρισμός «εθελοντών» μια πράξης απόλυτα συνθετικής και συμμετοχικής. (*) Ο τίτλος προήλθε από ένα παιχνίδι λέξεων, ψάχναμε να δούμε τι θα μπορούσε να περιέχει ένα News Letter, και η κακή προφορά μου, οδήγησε στο News later

4 4 Κουαρτέτο για 4 φτυάρια* γράφουν οι Ακριβή Αναγνωστάκη και Αλέξανδρος Κλειδωνάς Aποκλεισμός, αυτοσχεδιασμός, συμμετοχικός σχεδιασμός Όποτε διατυπώνεται ο όρος συμμετοχικός σχεδιασμός, το σύνηθες είναι η σκέψη να κατευθύνεται είτε προς το αντικείμενο δεκαετιών επισταμένης έρευνας σε μεθόδους σχεδιασμού, κάτι που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά από τη δεκαετία του 1960 στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, είτε προς τις προσπάθειες διαχείρισης της οικιστικής παραγωγής στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπου τα κοινωνικά προβλήματα είναι μεγάλα και η κρατική μέριμνα μικρή. O συμμετοχικός σχεδιασμός δεν μπορεί να οριστεί μονοδιάστατα ή με τρόπο απόλυτο. Κατ αρχήν, για να έχει νόημα και αξία η συμμετοχή χρειάζεται να είναι όσο το δυνατόν πιο ευρεία και αντιπροσωπευτική και να αφορά σε θέματα, τα οποία επηρεάζουν ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού. Έτσι, ο συμμετοχικός σχεδιασμός μπορεί να σχετίζεται με το περιβάλλον, τη χωροταξία, την πολεοδομία, τον αστικό σχεδιασμό. Επίσης, μπορεί να συμπεριλαμβάνει άπαντες: την Πολιτεία, που ελέγχει τα θεσμικά μέσα τους ειδικούς, που διαθέτουν επιστημονική γνώση και τη θέτουν στην υπηρεσία του κοινού συμφέροντος τους πολίτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα και αναζητούν λύσεις. Όμως, τα επίπεδα, ο τρόπος και ο βαθμός συμμετοχής αλλά και οι ρόλοι, τους οποίους αναλαμβάνουν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, είναι πολλών και ποικίλων τύπων και μορφών. Στη χειρότερη περίπτωση, οι σχετικές διεργασίες περιορίζονται σε μια πιο παθητική συμμετοχή, όπου οι προτάσεις των πολιτών δεν είναι δεσμευτικές για τις τελικές αποφάσεις, οπότε έχουμε να κάνουμε με μια περιορισμένη ομαδική διαδικασία, η οποία οργανώνεται και διεξάγεται από πάνω προς τα κάτω. Στην καλύτερη περίπτωση, η κοινή δράση ή / και η ταύτιση των φορέων πραγματοποίησης ενός έργου και των ανθρώπων, που πρόκειται να το χρησιμοποιήσουν, έχει ένα αποτέλεσμα, το οποίο όλοι σχεδόν έχουν συνδιαμορφώσει και για το οποίο οι περισσότεροι νιώθουν ικανοποιημένοι καθώς πρόκειται για μια συμμετοχική διαδικασία οργανωμένη και εκτελεσμένη από κάτω προς τα πάνω. Στην Ελλάδα, αν και υπήρξε μια προσπάθεια από το κράτος να ανοίξουν ορισμένες διαδικασίες λήψης αποφάσεων με σημαντικότερο παράδειγμα τη χωρίς αποτέλεσμα θέσπιση των Πολεοδομικών Επιτροπών Γειτονιάς (άρ. 30, ν. 1337/1983), τελικά τα πιο κοντινά στους πολίτες όργανα, που αποφασίζουν για λογαριασμό τους, είναι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και από εκεί και πέρα οι γραμματείες των υπουργείων αλλά και τα διοικητικά συμβούλια ιδιωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων. Σε κάθε περίπτωση, η υποτιθέμενη συμμετοχή εξαντλείται στις διαβουλεύσεις και στις γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων θεσμικών οργάνων, των επιστημονικών επιτροπών και των ειδικών συμβούλων, που Πάρκο στη συμβολή των οδών Κύπρου και Πατησίων πηγή: Βίλα Αμαλίας, Αχαρνών και Χέυδεν πηγή: αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

5 5 αυθαιρεσία λειτουργεί με τρόπο νομιμοποιημένο στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Έτσι, μολονότι οι σχετικές δράσεις τυπικά δεν εναντιώνονται στην πολιτεία, ουσιαστικά την υποκαθιστούν και την παρακάμπτουν παρακάμπτοντας ταυτόχρονα και τους ίδιους τους πολίτες. Παρ όλα αυτά, τέτοιες πρωτοβουλίες συνήθως διατείνονται πως κινούνται με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον και στη βάση έγκυρων επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και αποφάσεων. Όμως, γενικότερα, πρόκειται για στενές ιδιωτικές πρακτικές αποστασιοποιημένες από τα πραγματικά προβλήματα και την καθημερινότητα των πολιτών. Έτσι, κάπου στη μέση βρίσκονται εγκλωβισμένοι όσες και όσοι διεκδικούν να εισακουστεί η άποψή τους στους αρμόδιους για τον σχεδιασμό φορείς, αξιοποιώντας τη μοναδική ίσως δυνατότητα παρέμβασης που ανέχεται η Πολιτεία: αυτή της διαμαρτυρίας. Έως πότε; Πάρκο στη συμβολή των οδών Ναυαρίνου και Χ. Τρικούπη πηγή: (*) Ο τίτλος αναφέρεται στο έργο Σύνθεση Νο. 9 (1969) του Αφροαμερικανού μουσικού Anthony Braxton λειτουργούν υποκαθιστώντας τις ομάδες των απλών πολιτών με ομάδες ειδημόνων. Αυτή η τακτική αποκλεισμού σε συνδυασμό με τις σύγχρονες κοινωνικές, οικονομικές εξελίξεις έχει πυροδοτήσει μια σειρά δράσεων, οι οποίες με άξονα τη διεκδίκηση δημόσιου χώρου αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης και διάθεσης ευρύτερων κοινωνικών αγαθών. Από κάτω προς τα πάνω, οι αντιδράσεις στις διάφορες κρατικές ή ιδιωτικές δεσμεύσεις και επιταγές παίρνουν τη μορφή οργανωμένων δικτύων αλληλεγγύης, καταλήψεων, και άλλων μορφών κοινωνικής πάλης, που ενίοτε κρίνονται παράνομες. Αλλά και από πάνω προς τα κάτω, η ιδιωτική πρωτοβουλία στο όνομα του κοινού συμφέροντος και με πρόσχημα συχνά τη συμμετοχή πολιτών διεκδικεί μερίδιο του δημόσιου χώρου αξιοποιώντας τα θεσμικά μέσα ή ακόμη και τα κενά της πολιτείας. Καθώς όμως η υπόθεση του πολεοδομικού, περιβαλλοντικού και χωροταξικού σχεδιασμού είναι πρωτίστως πολιτική, το ζήτημα της εξουσίας, δηλαδή το ποιοι ελέγχουν τις διαδικασίες και με ποιους τρόπους, είναι κεντρικό. Ο συμμετοχικός σχεδιασμός ως συλλογική διάδραση χρειάζεται μια ριζωματική, οριζόντια δομή ώστε να καθιστά ελεύθερη την πληροφόρηση και ανοιχτό τον διάλογο. Στις καταλήψεις και στις επιμέρους αγωνιστικές δράσεις, που συχνά αντιμετωπίζουν την κρατική καταστολή, πραγματοποιούνται προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση μέσω συλλογικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων και αυτοσχέδιων, συνεργατικών πρακτικών. Ωστόσο, στο επίκεντρο της κριτικής, που τους ασκείται, δεν τίθεται η ενδεχόμενη αποτελεσματικότητά τους αλλά το ότι δρουν αυθαίρετα, κριτική που ενισχύεται και από το γεγονός πως τέτοιες πρακτικές τείνουν να παρακάμπτουν όσους αγνοούν ή θυσιάζουν το συλλογικό συμφέρον προς όφελος του ιδιωτικού. Επιπλέον, το πρόβλημα εντείνεται καθώς σε κάποιες περιπτώσεις οι ανάλογες δράσεις δεν στοχεύουν στην ίδια τη διαδικασία σχεδιασμού παρά σε επιμέρους ζητήματα. Από την άλλη, ακριβώς επειδή υφίσταται έλλειμμα δημοκρατίας στον σχεδιασμό και με σύμμαχο τη γραφειοκρατία, μια συγκαλυμμένη 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ - 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΝΕΑ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Μεγ. Αλεξάνδρου και Μυλλέρου, Μεταξουργείο

6 6 Οικονομική κρίση ή ευκαιρία βαθιάς περισυλλογής; γράφει ο Κάρολος Γαλανός Μια Υποθετική Αλήθεια... Έστω ότι μέσα από τους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις των δεκαετιών 60 και 70, η τάση στα αρχιτεκτονικά πράγματα οδήγησε τους αρχιτέκτονες των επόμενων δεκαετιών μέχρι και σήμερα, στην υλοποίηση αρχιτεκτονικών συνθέσεων που σχετίζονται με την κριτική αναζήτηση στις ανθρωπιστικές επιστήμες. 1 Εστιάζοντας λοιπόν στο κοινωνικό-οικονομικό φόντο της Αθήνας εκείνης της περιόδου, και συγκρίνοντας τα πράγματα τότε και σήμερα, ο σκοπός αυτού του άρθρου πηγάζει από το ενδιαφέρον για τα εμβληματικά κτήρια, που δημιουργήθηκαν εκείνη την περίοδο με σκοπό να δομήσουν το γόητρο της πόλης-αθήνα. Πιο συγκεκριμένα... Μέσα στο τοπίο ασυνέχειας της «Νέας» Αθήνας, το τοπίο της «Μοντέρνας» δομήθηκε σε μια περίοδο όπου παρατηρείται μεγέθυνση και διαρθρωτικές μεταβολές στην ελληνική οικονομία. Με την εμφάνιση νέων εμβληματικών κτηρίων-landmarks, που κατασκευάστηκαν με ιδιωτικά κεφάλαια ή με δημόσια, αποτέλεσμα χορηγιών σε δημόσια γη ή επακόλουθο ιδιωτικών πρωτοβουλιών, παρατηρείται η ανακατάταξη της φυσιογνωμίας της πόλης 2 καθώς και η απόπειρα μετατροπής της σε πρωτεύουσα της μοντέρνας Ελλάδας. Μοντερνοποίηση άνευ όρων ή τάσεις της κάθε εποχής... Μέσα στη φαντασιακή ατμόσφαιρα της φονκτιοναλιστικής μητρόπολης του μοντερνισμού, το Παρίσι στην ταινία Play time, του Jacques Tati (1967), αναπαρίσταται ως μια πόλη με απόλυτη συνοχή, ρυθμισμένη στις ανάγκες της μοντέρνας ζωής των ανθρώπων που την κατοικούν. Μέσα σε ένα αστικό τοπίο που χαρακτηρίζεται από τη μορφολογική ομοιογένεια των κτηρίων που το αποτελούν, η έκπληξη για τον θεατή έρχεται όταν για λίγα δευτερόλεπτα, αντικατοπτρίζεται ο πύργος του Eiffel στη γυάλινη πρόσοψη ενός κτηρίου. Είναι η μια από τις δύο μοναδικές στιγμές στην ταινία, όπου δίνεται η δυνατότητα στον θεατή να αντιληφθεί-αισθανθεί την πόλη του Παρισιού όπως τη γνωρίζει σήμερα, με τα τοπόσημά του, landmarks, και τα «κτήρια γοήτρου» 3 του. Αντίθετα με τη μοντέρνα εκδοχή της πόλης του Παρισιού, στη ταινία του J. Tati, όταν κάποιος περιπλανιέται στο κέντρο της Ελληνικής πρωτεύουσας, αντιλαμβάνεται ότι η μοντερνοποίηση δυτικοποίηση, 4 στη περίπτωση της Αθήνας, ήρθε από σημειακές Η εμβληματική πρόσοψη του κτηρίου Φιξ από τους αρχ. Τ.Χ. Ζενέτος, Μ. Αποστολίδης , συμβάλει στην εικόνα της τότε μοντέρνας Αθήνας πηγή: Από το αρχείο του καταλόγου Landscapes of modernisation αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

7 7 Το κτήριο Φιξ ως ιστορικό κτήριο στο κέντρο της πόλης ή μια απόπειρα αναπαράστασης του γοήτρου της σύγχρονης πρωτεύουσας; πηγή: Από το υλικό του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το Φιξ, 2003, ΕΜΣΤ επεμβάσεις στον υφιστάμενο αστικό ιστό του Οι δεκαετίες του 60 και του 70 ήταν εποχές, κατά τις οποίες δόθηκαν δυνατότητες, χρήματα, αλλά και ευκαιρίες στους αρχιτέκτονες να δομήσουν το νέο τοπίο της μοντέρνας Αθήνας. Έτσι μέσα από τη μυθοποίηση τους αλλά πολλές φορές και την απομυθοποίηση τους, τα κτήρια «αρχιτεκτονικού» γοήτρου εκείνης της περιόδου, σήμερα συνεχίζουν να υπάρχουν και να είναι αναγνωρίσιμα αν όχι σε όλους, σε κάποιο κομμάτι του πληθυσμού της, σίγουρα! Είναι κοινώς αποδεκτό από όλους ότι η οικονομική κατάσταση της κάθε εποχής παίζει σημαντικό ρόλο για τη δημιουργία των εμβλημάτων της. Εξίσου όμως σημαντικά είναι και η πνευματική καλλιέργεια, η εκπαίδευση αλλά και η διανοητική-κατανοητική ικανότητα της κοινωνίας της. Και ενώ η διαρκής αναζήτηση ενός οικείου 6 χώρου, μέσα από τη συνέχεια ή και τη, μεταφορική, ρήξη του αστικού ιστού, γίνεται στο πλαίσιο μιας καλύτερης οργάνωσης της σύγχρονης πόλης, η αστική εξέλιξη εξακολουθεί σε ένα τοπίο ασυνέχειας. Κάτι που φανερά προβληματίζει πια την κοινότητα των νέων αρχιτεκτόνων αναφορικά με την έννοια που η κάθε εποχή δίνει στη λέξη «γόητρο». Και η έννοια του γοήτρου...; Η έννοια που θα μπορούσε να δώσει κανείς, αντικειμενικά, στη λέξη «γόητρο» αναφορικά με τα κτήρια που αυτή περιγράφει, ταυτίζεται με την πολιτική ή την οικονομική εξουσία της εκάστοτε κοινωνίας την οποία δομούν. Πολλές φορές τα «κτήρια γοήτρου» έχουν να κάνουν με το ιδεολογικό πνεύμα του σκοπού και της λειτουργίας για την οποία προορίζονται, ενώ ταυτόχρονα ο εννοιολογικός τους χαρακτήρας ταυτίζεται με την κοινωνική και την οικονομική καταξίωση του ιδιοκτήτη τους. Στον χώρο της αρχιτεκτονικής σκέψης, τέτοια κτίσματα εκτός από όλους τους παραπάνω τομείς, συνδέονται άρρηκτα και με τον χαρακτήρα της πόλης της κάθε εποχής. Είναι κτήρια σταθμός για τα αρχιτεκτονικά πράγματα και την ιστορία της πόλης. Το γόητρο της σύγχρονης εποχής... Στη δεκαετία του 70 όπου δεν εισέρχονταν παραγγελίες-δουλειές, στα γραφεία των νέων τότε αρχιτεκτόνων, μπορεί να αναζητήσει κανείς πληθώρα ουτοπικών αρχιτεκτονικών συνθέσεων που οραματίζονταν την πόλη του μέλλοντος. Στη συνέχεια όταν η ανοικοδόμηση έφτασε στο απόγειο της, εμπνευσμένη από την εννοιολογική δουλειά των προηγούμενων δεκαετιών, 7 χτίστηκε η πόλη στην οποία ζούμε σήμερα. 8 Μόνο που, εργολάβοι, ιδιωτικοί φορείς ή ακόμη και ιδρύματα προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος τους, ενεργούν-ενεργούσαν για την υλοποίηση των σημερινών εμβλημάτων της κοινωνίας μας, απλοποιώντας, ή ακόμα και καταργώντας μερικές φορές, θεσμούς και διαδικασίες. Και τώρα...; Τώρα λοιπόν, που διακρίνεται μια στασιμότητα σε σχέση με την υλοποίηση νέων κτηρίων και που οι σημερινοί νέοι αρχιτέκτονες βρίσκονται στη θέση των τότε, παρουσιάζεται μια καλή ευκαιρία ανασυγκρότησης και βαθιάς περισυλλογής. Γι αυτό λοιπόν και θα έπρεπε σήμερα που διανύεται περίοδος κρίσης, και που το μόνο πράγμα που μπορεί κανείς να διαθέσει δωρεάν είναι ο χρόνος του, να κάτσει και να σκεφτεί ποια είναι η πόλη του μέλλοντος στην οποία θα ήθελε να ζήσει. Ανα-προσδιορίζοντας την έννοια του γοήτρου για την εποχή στην οποία ζούμε, ας δοθεί η απαραίτητη προσοχή ώστε η πόλη να μην οδηγηθεί σε κάποιο είδος «κοσμοπολιτισμού χωρίς ρίζες», όπως το τοπίο της πόλης του J. Tati, που σας περιέγραφα στην αρχή αυτού του άρθρου. Σημειώσεις 1. Γιώργος Σημαιοφορίδης, Γιάννης Αίσωπος, Landscapes of Modernisation, Metapolis Press, Αθήνα Αναφορά στο πρώτο ρυθμιστικό πολεοδομικό σχεδιασμό της Αθήνας σε επίπεδο λεκανοπεδίου (Προκόπης Βασιλειάδης, 1965). 3. Ελένη Φεσσά-Εμμανουηλ, Δοκίμια για τη νέα ελληνική αρχιτεκτονική, Αθήνα Δημήτρης Φιλιππίδης, Νεοελληνική Αρχιτεκτονική, εκδόσεις Μέλισσα, Αθήνα Αναφορά στην εκπόνηση μελέτης από τους Κλεάνθη και Schaubert, 1833, για το σχέδιο της Αθήνας. 6. Κατάλογος Τοπία του οικείου της Τριεννάλε του Μιλάνου το 1996 (επιμ. Γιώργος Σημαιοφορίδης, Γιάννης Αίσωπος), Υπουργείο Πολιτισμού, Αθήνα «Άνθρωπος και τεχνητό περιβάλλον» (επιμ. Πάνος Κουλέρμος), Αρχιτεκτονικά Θέματα, 5/ Walter Siebel, Jerome Binde, Παύλος Λέφας, Aύριο οι πόλεις, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2003.

8 8 RE-USE Architecture γράφει η Έλενα Λαϊνά Battersea Power Station, αρχ. Rafael Viñoly Architects, Λονδίνο πηγή: Ή αλλιώς... Η Επαναχρησιμοποίηση της Αρχιτεκτονικής Ψάχνοντας να βρω πώς θα ξεκινήσω αυτό το άρθρο που δούλευα καιρό, η έμπνευση ήρθε όπως γίνεται συνήθως χαλαρά και απρόοπτα, ένα βράδυ, σε μια κουβέντα, από την τυχαία φράση ενός φίλου... «Το πρόβλημα της εποχής μας, μου είπε, είναι ότι δεν μάθαμε να φτιάχνουμε τα πράγματα. Μάθαμε μόνο να τα χαλάμε, να τα πετάμε και να παίρνουμε άλλα...». Πράγματι, όλα αυτά τα χρόνια δεν είχαμε μάθει να σκεφτόμαστε πώς θα βρούμε λύσεις. Απλά πετάγαμε ότι δεν μας έκανε. Όλα ήταν αναλώσιμα... Με τα λεφτά που έρρεαν άφθονα μπορούσαμε να «ξαναγοράσουμε» τα πάντα! Χαρά, ενθουσιασμό, υλικά αγαθά, γάμους, σπίτια, φίλους, ακίνητα, αυτοκίνητα και τόσα άλλα. Όλα εκτός από ένα... Το εσωτερικό μας κενό. Μέχρι που ήρθε η κρίση! Και τώρα που τα λεφτά στέρεψαν, μας τελείωσε η χαρά, οι φίλοι, οι σχέσεις και τα κτήριά μας, τα σπίτια μας, οι χώροι μας έγιναν άδεια κουφάρια που μένουν κενά το ένα μετά το άλλο, εκλιπαρώντας για ένα νέο ιδιοκτήτη, μία νέα χρήση, μια νέα ζωή... χρήση συναντάμε από τον Μεσαίωνα, όταν η Porta Nigra της αρχαιότητας χρησιμοποιήθηκε ως παρεκκλήσι ή όταν οι ξύλινοι στύλοι των υπαρχόντων τεμενών στην Κόρντοβα της Ισπανίας μετατράπηκαν σε γοτθικού τύπου καθεδρικούς ναούς, 1 ενώ πολλά ανάλογα παραδείγματα συναντάμε σε θρησκευτικές περιόδους όταν οι θρησκείες εναλλάσσονταν και οι μεν χρησιμοποιούσαν τα κτήρια των δε! Μέσα στο πλαίσιο όμως εννοιών όπως η μόλυνση του περιβάλλοντος, η ανακύκλωση υλικών ή η εξοικονόμηση ενέργειας, η επαναχρησιμοποίηση κτηριακών συγκροτημάτων τείνει να γίνει πιο επίκαιρη από ποτέ. Οι οικονομικές και κοινωνικές μεταλλάξεις που συντελούνται τελευταία, έχουν μετατρέψει έναν πλεονάζοντα αριθμό κτιρίων σε άδεια ή παρωχημένα, ενώ πολλές κατασκευές περιμένουν προκειμένου να τους δοθούν νέες χρήσεις. Κτήρια αναδύονται ως εκ τούτου, με στρώματα χρήσεων που εναλλάσσονται το ένα πάνω στο άλλο: η αρχική λειτουργία συνήθως ακόμα παρέχει την κλίμακα και τη δομή, μέσα στην οποία όμως εγκαθίσταται πλέον ένας νέος χάρτης χρήσεων. Λένε πώς οι κρίσεις γεννούν νέες ευκαιρίες Ίσως ναι, ίσως και όχι. Σίγουρα πάντως γεννούν προβληματισμούς, ερωτηματικά, αμφισβητήσεις και συνεπώς νέες σκέψεις. Ίσως λοιπόν, σε αυτό το σημείο, είναι που πρέπει να βρούμε ως αρχιτέκτονες στο σημείο που μας αφορά τη δική μας νέα θέση/ρόλο/υπόσταση, και μέσα σ αυτή να αναπαράγουμε τη μετάλλαξη, την ανακύκλωση, τον δημιουργικό μετασχηματισμό του υπάρχοντος κτηριακού αποθέματός μας, του χτισμένου ή του άχτιστου, του δομημένου ή του αδόμητου, του παραδοσιακού ή του απλά άσχημου, σε κάτι νέο, δροσερό, δυναμικό, φρέσκο, ελπιδοφόρο, λειτουργικό, δημιουργικό, σε κάτι επιτέλους όμορφο! Σε κάτι που θα μας παρασύρει να ξαναχαμογελάσουμε, να βρούμε νέες διεξόδους, νέες χρήσεις, νέες συνευρέσεις, δημιουργικές λειτουργίες που θα αναδείξουν τη σημασία της ποιότητας του χώρου στην καθημερινότητά μας, στις σχέσεις μας και ως εκ τούτου στη ζωή τη δική μας και των εν δυνάμει πελατών μας. Η μετατροπή, επανάχρηση ή επαναχρησιμοποίηση κτηρίων δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Επαναχρησιμοποίηση παλαιών κτηρίων με νέα Ο όρος «Προσαρμοστική Επαναχρησιμοποίηση» (Adaptive Re-use) που αφορά στο φαινόμενο της επαναχρησιμοποίησης κτηρίων ή κτηριακών όγκων, είναι ευρέως διαδεδομένος την τελευταία δεκαετία στο εξωτερικό. Τη στιγμή που παλιά κτήρια κρίνονται ακατάλληλα για τις προγραμματικές τους απαιτήσεις, η επαναχρησιμοποίηση των κτηρίων με νέες προσαρμοσμένες χρήσεις βασισμένες στην πρόοδο που επιτελείται σε τομείς όπως η τεχνολογία, η πολιτική και η οικονομία, έρχεται ως μια βιώσιμη επιλογή για την αποκατάσταση της χρήσης αυτών των κτηρίων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τύποι των κτηρίων που γίνονται αντικείμενα επαναχρησιμοποίησης περιλαμβάνουν: βιομηχανικά κτήρια, καθώς οι πόλεις πλέον προχωρούν σε αναπλάσεις περιοχών που παλαιότερα φιλοξενούσαν βιομηχανικές χρήσεις, ενώ η διαδικασία της βιομηχανοποιημένης παραγωγής μετακινείται μακριά από την πόλη, δημόσια κτήρια, όπως παλάτια, υπουργεία, ή προεδρικά μέγαρα, μια και πολλά από αυτά τα κτήρια δεν μπορούν πλέον να υποστηρίξουν τρέχουσες ή μελλοντικές χρήσεις ή/και επισκέπτες, καθώς και κοινοτικά κτήρια, όπως εκκλησίες ή σχολεία, όπου η χρήση τους έχει διαχρονικά αλλάξει. αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

9 9 Η «προσαρμοστική επαναχρησιμοποίηση» θεωρείται επίσης ως ένας αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση της επέκτασης των αστικών περιοχών και των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. 2 Με την επαναχρησιμοποίηση μιας υπάρχουσας δομής μέσα στον ήδη δομημένο χώρο, μειώνεται η ενέργεια που απαιτείται για την επαναδημιουργία αυτών των χώρων, όπως είναι η σπατάλη δομικών υλικών που προέρχεται από την καταστροφή παλαιών κτισμάτων και την εκ νέου ανοικοδόμησή τους με τη χρησιμοποίηση νέων υλικών. Μέσα από την προσαρμοστική επαναχρησιμοποίηση παλιά, ακατοίκητα κτήρια μπορεί να γίνουν κατάλληλοι χώροι για πολλές διαφορετικού τύπου χρήσεις. αλλά θα είναι και οι οικείες παρεμβάσεις σε υφιστάμενα κτήρια, τα οποία θα αποκτήσουν ευφάνταστες προσόψεις, σαφείς λειτουργίες και εκλεπτυσμένα υλικά. Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη κοινωνική αλληλεπίδραση και συμμετοχή, γεγονός το οποίο πιθανότατα θα μεταφραστεί στον αρχιτεκτονικό μας σχεδιασμό μέσα στα επόμενα χρόνια. Αυτές οι επεμβάσεις θα δώσουν ευκαιρίες για δημιουργία κτηρίων και χώρων που θα προσφέρονται για συνάθροιση, συγκέντρωση, κοινωνική αλληλεπίδραση. Τα πράγματα αλλάζουν τώρα, και αυτό είναι ενθαρρυντικό». Ο κόσμος αλλάζει, και μαζί του θα πρέπει ν αλλάξουμε κι εμείς! Βλέπουμε έτσι πολλά παραδείγματα, με εκκλησίες που έχουν μετατραπεί σε εστιατόρια ή μεγαλεπήβολες βιβλιοθήκες, αχυρώνες σε σπίτια, διαμερίσματα σε γραφεία και πολυώροφα πάρκα αυτοκινήτων σε διαμερίσματα. Συναντάμε όμως και μεγάλης κλίμακας μετατροπές, οι οποίες μπορεί να εμπεριέχουν μια μεγάλη λειτουργική ποικιλότητα. Το ελβετικό γραφείο των Jacques Herzog και Pierre de Meuron πρωτοπόρησαν στην προσαρμοστική επαναχρησιμοποίηση κτηρίων για περισσότερο από μια δεκαετία. Η ολοκλήρωση του νέου παραρτήματος της Tate Modern στο Λονδίνο το 2000 μια μετατροπή του ηλεκτρικού σταθμού του Sir Giles Gilbert Scott Bankside στις όχθες του ποταμού Τάμεση φέρνει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τη διατήρηση παραδοσιακών τοποσήμων και δείχνει ότι η λειτουργικότητα ενός υπάρχοντος κτιρίου θα μπορούσε να αναθεωρηθεί πλήρως. Την ίδια επιτυχία είχαν και με την CaixaForum στη Μαδρίτη (η οποία άνοιξε το 2008), ενώ πρόσφατα προσάρμοσαν μια εκτός χρήσης αποθήκη στο λιμάνι του Αμβούργο, σε ένα παγκοσμίου κύρους μέγαρο μουσικής το οποίο λειτουργεί και σαν πολιτιστικός πολυχώρος και ο οποίος αναμένεται να μεταμορφώσει αλλά και να συμβάλλει στην κοινωνικοοικονομική αναζωογόνηση της περιοχής. Αντίστοιχα, η προτεινόμενη αναδιαμόρφωση του Ηλεκτροδοτικού Σταθμού Battersea Power Station στο Λονδίνο, σχεδιασμένη από το διεθνούς κύρους αρχιτεκτονικό γραφείο του Rafael Vinoly, θα φιλοξενήσει έναν χώρο εκδηλώσεων, γραφεία και ένα συνεδριακό κέντρο, μαζί με ένα εργοστάσιο παραγωγής πράσινης ενέργειας, μετατρέποντάς το έτσι στο μεγαλύτερο συγκρότημα μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης στην Ευρώπη. Σημειώσεις 1. Chris van Uffelen, Re-Use Architecture, Braun Publishing AG, Joachim, M. 2002, Adaptive reuse, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge, Massachusetts, 1 Oct «http://www.archinode.com/lcaadapt.html» 3. Ο Gianpiero Pugliese είναι διευθυντής του αρχιτεκτονικού γραφείου AUDAX Architecture, με έδρα το Τορόντο του Καναδά. Βιβλιοπωλείο Selexyz Dominicanen, αρχ. Merkx+Girod, Μάαστριχτ, Ολλανδία φωτ. Manuela Martin Τέτοιου είδους μετατροπές χρησιμοποιούν το παλαιό κτήριο σαν ένα όχημα έκφρασης, το οποίο παρεμβαίνει με ένα λεξιλόγιο το οποίο είτε αντιτίθεται ή συμβαδίζει με την υπάρχουσα κατάσταση του κτηρίου, διασώζοντας παράλληλα τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία ή στοιχεία σχετικά με την ιστορική αναδρομή του. Η πιθανή εξοικονόμηση κόστους και τα βιώσιμη οφέλη, που προκύπτουν από αυτούς τους νέους χώρους οι οποίοι πληρούν τις σύγχρονες απαιτήσεις, σε συνδυασμό με το αρχιτεκτονικό όραμα και τη δυνατότητα εκμετάλλευσης μεγάλων ή μικρότερων εκτάσεων γης σε περίοπτες θέσεις μέσα στον αστικό ιστό, συνήθως καθιστούν τέτοιες λύσεις ελκυστικές για τους εν δυνάμει επενδυτές. Πέρα από αυτό όμως «επεμβαίνοντας στην αστική κλίμακα, επιστρέφουμε στην πόλη», όπως χαρακτηριστικά λέει και ο αρχιτέκτονας Gianpiero Pugliese. 3 Η αρχιτεκτονική μας δεν θα είναι πλέον μόνο κομψοί πύργοι από γυαλί, ορατοί από τους αυτοκινητόδρομους ταχείας κυκλοφορίας,

10 10 Η κλίση κτηρίου στο Μουσείο Νιτερόι, ακολουθεί το βουνό φωτ. Michael Mostert Το Εθνικό Κογκρέσο της Βραζιλίας φωτ. Kerry O'Connor αρχιτέκτονες / Τεύχος 00 Τα γραφεία του ΚΚΓ στο Παρίσι φωτ. cjreddaway

11 11 οscar niemeyer προμηθεϊκές καμπύλες γράφει ο Παναγιώτης Κ. Κουμουνδούρος Η υψωμένη γροθιά του στρατευμένου αρχιτέκτονα Πρόλογος Στις , 10 μέρες πριν τα 105α του γενέθλια, απεβίωσε στη γενέτειρα του πόλη, Ρίο ντε Τζανέιρο, ο μεγάλος Βραζιλιάνος κομμουνιστής αρχιτέκτονας Oscar Ribeiro de Almeida Niemeyer Soares Filho, ή Όσκαρ Νίεμαγερ (εφεξής Ο.Ν.), [1], [2]. Αν κι ήταν ένας απ τους σημαντικότερους οραματιστές της σύγχρονης αρχιτεκτονικής (600 έργα σε 78 χρόνια), έχοντας βραβευτεί απ «ανατολή» και «δύση» 42 φορές [3], ο απείθαρχος κι ανυπάκουος αυτός αρχιτέκτονας της Βραζιλίας είχε κι υποστηρικτές αλλά κι άσπονδους αντιπάλους που ήθελαν την επιρροή κι επικαιρότητά του στη γωνία. Βέβαια οι πιο ύπουλοι εχθροί του είναι αυτοί που παρερμηνεύουν το έργο του και τον ίδιο, [4], [5]. Γι αυτό έχει σημασία να γνωρίζει κάποιος τι πραγματικά είπε κι έκανε ο μοναδικός Ο.Ν. [6]-[10], σε σύγκριση με τι είπαν άλλοι γι αυτόν. Ας αγγίξουμε ποιητικά και κριτικά «τα κοίλα και τις καμπύλες» της ζωής και του έργου του. 1. Ο «μοντερνισμός» Niemeyer vs «μοντερνισμός» Le Corbusier Αναμφίβολα ο δάσκαλος «Corbu» επηρέασε τον μαθητή Ο.Ν., κι αντιστρόφως. Μάλλον ο ένας συμπλήρωνε τον άλλο. Ο Ο.Ν. έμαθε «μοντερνισμό» απ τον L. Costa και μετά απ τον Corbu, με το Υπουργείο Παιδείας και Υγείας (1936), του Ρίο. Εδώ άρχισε κι η συνεργασία με τον μεγάλο αρχιτέκτονα τοπίου R.B. Marx. Όμως με το συγκρότημα στη λίμνη Παμπούλια (1940), ο Ο.Ν. θα χαράξει το δικό του αρχιτεκτονικό «Ποίημα της Καμπύλης». Απαντώντας στο «Ποίημα της Ορθής Γωνίας» του Corbu, θα πει: «Δεν με έλκουν οι ευθείες γωνίες ή η ευθεία γραμμή, σκληρή και άκαμπτη, δημιουργημένη από τον άνθρωπο. Με έλκουν οι αισθησιακές καμπύλες που ρέουν ελεύθερα. Καμπύλες βρίσκω στα βουνά της χώρας μου, στα ποτάμια, στα κύματα του ωκεανού, στο σώμα της αγαπημένης μου γυναίκας. Καμπύλες συνθέτουν ολόκληρο το σύμπαν, το καμπύλο σύμπαν του Αϊνστάιν».[6]. Η στροφή αυτή χαρακτηρίστηκε «καλό...μπαρόκ» (Corbu), μεταμοντέρνα, παραδοσιακή, βραζιλιάνικη τροπική ετερότητα, ανορθόδοξος μοντερνισμός, σύγχρονος κλασσικισμός κ.λπ. Ο κύκλος του Ο.Ν. αντιπαθούσε βαθύτατα το μηχανιστικό κι «ορθολογικό» Bauhaus. Έλεγε: «Η δουλειά μου δεν είναι μορφή που ακολουθεί τη λειτουργία, αλλά την ομορφιά, ή ακόμη καλύτερα, η μορφή ακολουθεί το θηλυκό», γιατί γι αυτόν το «ωραίο» είναι και «λειτουργικό». Το 1947 ενώ η πρότασή του για το κτήριο των Η.Ε. στη Ν.Υ. εγκρίνεται, ενδίδει στην παραλλαγή Corbu! 2. Μπραζίλια και συνεπακόλουθα Το 1956, ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Kubitschek, αναθέτει στους Ο.Ν. και L. Costa τον βασικό σχεδιασμό της νέας πρωτεύουσας, Μπραζίλια. Η ομάδα ακολουθεί το μοντέλο Corbu στη Chandigarh ( ), «...αλλά και τα δυο πειράματα αυτά είχαν πλήρη αποτυχία» [11]. Το 1960 ενώ η Simone de Beauvoir ψάχνει για δρόμους..., ο Ο.Ν. της απαντά ότι δεν είναι δυνατόν να δημιουργήσεις σοσιαλιστική αρχιτεκτονική σε μια μη σοσιαλιστική χώρα [12]. Αλλού εξηγεί ότι τα «κοινωνικά έργα» στο καπιταλιστικό σύστημα είναι δημαγωγικά, παραπλανούν την εργατική τάξη που ζητά καλύτερους μισθούς...[6]. Ο ίδιος τότε έπαιρνε μισθό «2100$», γιατί όπως έλεγε ποτέ δεν τον ενδιέφερε το χρήμα. Το 1964 αρχίζει χούντα, βάζοντας 21 χρόνια στον γύψο το όραμα-πείραμα..., «των Βερσαλλιών του Λαού» (L. Costa) και «τη δραστική ολοκλήρωση του βουκολικού με το μνημειώδες» (R.B. Marx) [3], [6], [12]. Η πόλη-ιπτάμενη αρκαδία που σχεδιάστηκε για , έχει σήμερα κατοίκους, περικυκλωμένη με «σύγχρονες» βραζιλιάνικες φαβέλες. Το 1967 ο Ο.Ν. αυτοεξορίζεται στο Παρίσι και έτσι αρχίζει διεθνή πορεία. Ενδεικτικά, σημαντικά του έργα υπάρχουν στην Αλγερία (Μπαμπ-Εζουάρ, Άιν ελ Μπέι), Γαλλία (Παρίσι, Χάβρη, Μπομπινί, Σεν-Ντενίς), Γερμανία (Βερολίνο, Πόστνταμ), Ιταλία (Βενετία, Μιλάνο, Πιανέτσα, Ραβέλλο, Σεγκράτε, Τορίνο), Ισπανία (Αβιλέ), Ισραήλ (Χάιφα), Λίβανος (Τρίπολι),

12 12 Πορτογαλία (Μπράγκα, Λισσαβώνα, Οπόρτο). Το 1985 γυρίζει σπίτι... Στην Ελλάδα δεν ήρθε ποτέ, ούτε σαν καλεσμένος σε κάποιο Συμπόσιο... στη Δήλο ή στους Δελφούς π.χ.! 3. Οι «Προμηθεϊκές Καμπύλες» Niemeyer στην Αρχιτεκτονική Οι «καμπύλες» επιλογές του Ο.Ν. συμβαδίζουν με την επιστημονική του κοσμοαντίληψη, δηλαδή με την ανθρώπινη δημιουργικότητα και τους νόμους της φύσης και πώς ο άνθρωπος συνταυτίζει και βελτιώνει και τα δυο. Άρα η ζωή και η τέχνη του δεν είναι μια αντίδραση ή αντίφαση ανάμεσα στον Απολλώνιο ορθολογισμό και τον Διονυσιακό ανορθολογισμό. Γι αυτό οι «καμπύλες» του δεν είναι ούτε «ιερές» ούτε «ανίερες» [12]. Ή επειδή είναι και τα δυο και κάτι παραπάνω, είναι Προμηθεϊκές. Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια που αγνοεί ή κρύβει η αστική διανόηση! Άλλωστε ξέρουμε, ο Παρθενώνας δεν έχει πουθενά ευθεία γραμμή [13]. Και φυσικά η καμπύλη μορφή και το περιεχόμενό της στο έργο του Ο.Ν. δεν είναι ούτε αποτέλεσμα του «Μανιφέστου (βραζιλιάνικης) Ανθρωποφαγίας» άλλων πολιτισμών, δηλαδή μιας κανιβαλικής κουλτούρας και καλτ αντίληψης-προσέγγισης (διάβαζε χειραγώγησης) του κόσμου [12]. Τα χρόνια αυτοεξορίας όμως στο Παρίσι και η επαφή του Ο.Ν. με τους γάλλους υπαρξιστές και την Καταστασιακή Διεθνή, ίσως άφησε 1-2 τυφλά σημεία πεσσιμισμού στον εθνικό αρχιτέκτονα της Βραζιλίας [6] και ίσως να ώθησε και στην αντίληψη μιας αρχιτεκτονικής και σαν χώρο «θεάματος» και «γεγονότων». Αντί Επιλόγου Ο Ο.Ν. έγινε μέλος του ΚΚΒ το 1945 και πρόεδρος του ΒΚΚ ( ), παραμένοντας πάντα στρατευμένος κι αισιόδοξος αρχιτέκτονας κι ας μην πήρε βίζα καθηγητή στις ΗΠΑ, Yale (1946) και Harvard (1953). Πίστευε ότι «Δεν μπορείς να βελτιώσεις τον Καπιταλισμό...» και ότι «...η ζωή είναι πιο σημαντική από την αρχιτεκτονική» [8]. Όταν είδε το Canoas σπίτι του o W. Gropius, του είπε αυτό δεν μπορεί να παραχθεί μαζικά κι ο Ο.Ν. απάντησε το έκανε σε τόπο μόνο γι αυτόν...! Ο Ο.Ν. έφερε την αρχιτεκτονική στον 20ό αιώνα, αναποδογυρίζοντας, πότε μια πυραμίδα (Μουσείο, Καράκας), πότε τις ρωμαϊκές αψίδες ( παλάτι Alvorada), πότε τον τρούλο F. Brunelleschi (Καθεδρικό ναό, Μπραζίλια), πότε τις μεσαιωνικές αντηρίδες (Planalto, Προεδρικό Μέγαρο). Τέλος με το μουσείο στο Νιτερόι, έδωσε το γαλακτικό στίγμα της ανθρώπινης «Curiosity». Ο Ο.Ν. δεν είχε αυταπάτες, προώθησε αρχικά, σ τη Μπραζίλια π.χ., πρωτοπόρα κτήρια στέγασης/εκπαίδευσης, αλλά η βραζιλιάνικη άρχουσα τάξη υλοποίησε τις ταξικές της επιλογές. Στην παγκόσμια κρίση σήμερα, οι «κατακόρυφες» και «οριζόντιες» ταξικές αντιφάσεις μεταξύ «ελάσσωνος» [14] (για φτωχούς μόνο) και «μείζονος» (για πλούσιους μόνο) αρχιτεκτονικής, καλά κρατούν διεθνώς. Τα άδεια διαμερίσματα π.χ., 825/900 (Burj Khalifa), (Ελλάδα), (Ισπανία), η βράβευση σ τη Μπιενάλλε Βενετίας (2012), μετατροπής μιας 45όροφης φαβέλας (Torre de David, Καράκας), επαναλαμβάνει σα φάρσα καπιταλιστικά αδιέξοδα «λαϊκής στέγασης» («αποδόμηση» Pruitt Igoe,1972). Η σύγκριση π.χ. των παραπάνω με την Edificio COPAN (Ο.Ν., Σ. Πάολο), πολυκατοικία (1160 διαμερ., 5000 ατόμ.), δείχνει τον ολικό ταξικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής. Το ψευτοδίλημμα Κ.Α. Δοξιάδη, ότι χωρίς φαβέλες δεν θα χουμε «σάμπα», δεν δικαιολογεί τις «οφσόρ» φούσκες ακινήτων κερδοσκοπίας και γοήτρου [15]. Η ζητούμενη σήμερα άλλου είδους ανάπτυξη/αρχιτεκτονική/επιλογή, ποσοτική και ποιοτική, οριζόντια και κάθετη συμμετοχή/επιλογή, μαζί με απεριόριστες δυνατότητες ανθρώπινης επινόησης/σχεδιασμού ( File 2 Factory ), κάνει τον Ο.Ν. άκρως επίκαιρο, παντού [16]. Όπως είπε ο Ζοζέ Σαραμάγκου [17], ο Ο.Ν. «άντεξε στις θύελλες», γι αυτό το δημιουργικό σύμπαν κι η στάση ζωής του, θ αποτελούν έμπνευση εσαεί, για κάθε άνθρωπο που πρέπει και θέλει να γίνει αρχιτέκτονας της ζωής του. Παραπομπές: [1]. Κ. Ασημακοπούλου, ΤΟ ΒΗΜΑ, [2]. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, α)., , β). (Συλλυπητήριο μήνυμα...), [3]. [4]. B. Schwarz, A Vision in Concrete, Atlantic Magazine, 7/ Στηρίξτε την έκδοση του περιοδικού αρχιτέκτονες με τις απόψεις σας [5]. S. W. Goldhagen, The Beauty and Inhumanity of Oscar Niemeyer s Architecture, The New Republic, [6]. O. Niemeyer, The Curves of Time, Phaidon Press, [7]. M. Luongo, O.N. talks about Brasilia, Communism, Regrets, Bloomberg L.P., [8]. G. Foumier/P. Bolland, Urban planning, Brazil, communism What makes O.N. Η Σ.Ε. ενημερώνει όλους τους συναδέλφους/ισσες και φίλες/ους αναγνώστες, που επιθυμούν να στείλουν τις απόψεις τους ή τα σχόλιά τους: Ότι είναι μέσα στις προθέσεις τής Σ.Ε. η δημοσίευση των άρθρων στην έντυπη έκδοση, εφόσον η θεματολογία άπτεται των ενδιαφερόντων του περιοδικού και δεν ξεπερνά τις 700 λέξεις. run?, L Humanité, [9]. S.F. Stelley, O.N., interview, VICE, [10]. D. Basulto, Quotes from O.N. ( ), ArchDaily, [[11]. Γ.Μ. Σαρηγιάννης, εισήγηση, συνέδριο ΤΕΕ, για Κ.Α. Δοξιάδη, Αθήνα, 2007, έκδ. ΤΕΕ, [12]. S. Philippou, O.N. - curves of irreverence, Yale U. Press, [13]. Π. Κουμουνδούρος, «Ο Πλούτος της Αρχιτεκτονικής vs της Αρχιτεκτονικής του Πλούτου», περ. Αρχιτέκτονες, #80, 7/ [14]. J. Stoner, Towards a Minor Architecture, M.I.T. Press, [15]. Π. Κουμουνδούρος, «Αρχιτέκτονες: Για τις στεγαστικές ανάγκες των λαών ή για Η αποστολή θα γίνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο τις φούσκες ακινήτων των πλουτοκρατών;», περ. Αρχιτέκτονες, #72, 11/ [16]. Π. Κουμουνδούρος, Η Αναγκαιότητα της Αρχιτεκτονικής, 11ο Πανελλήνιο Αρχιτεκτονικό Συνέδριο, Αθήνα, 17-20/3/2011. [17]. M. Fabiano, Oscar Niemeyer: a vida é um sopro, documentary, 2005, greek subtitles (2013). αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

13 13 Números Rojos: Elemental Numeros Rojos στα ισπανικά σημαίνει αυτολεξεί «κόκκινα νούμερα», όμως στην πραγματικότητα η φράση χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη για να περιγράψει την κατάσταση στην οποία ένα άτομο, μια εταιρία, ένας οργανισμός ή μια χώρα έχει αρνητικό ισολογισμό, κοινώς χρωστάει Η έκφραση προκύπτει από το γεγονός ότι στο παρελθόν, όταν ένα άτομο χρωστούσε στις τράπεζες, αναγραφόταν στα τραπεζικά βιβλιάρια το ποσόν με κόκκινο χρώμα Σε μια κατάσταση σε «κόκκινα νούμερα» που βρισκόμαστε ως κοινωνία σήμερα, αλλά και ως επαγγελματικός κλάδος, μοιραία κοιτάμε γύρω μας για να δούμε άλλοι, σε αντίστοιχες καταστάσεις πώς αντιδρούν. Στο μυαλό μου έρχονται οι κοινωνίες και οι αρχιτέκτονες στη Λατινική Αμερική, που χρόνια τώρα αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα. Όχι τόσο στη μακροοικονομία, όσο στα θέματα κοινωνικής ανισότητας και φτώχειας. Πολλοί συνάδελφοί μας από εκείνες τις περιοχές είναι ευαισθητοποιημένοι στα κοινωνικά προβλήματα που δημιουργεί η οικονομία, με διαφορετικές στρατηγικές. Κάποιοι από αυτούς με μια αισιόδοξη ματιά, να χρησιμοποιήσουν το πρόβλημα ως ευκαιρία για να εφεύρουν κάτι νέο, μια νέα πρόταση για το πρόβλημα. Νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να εστιάσουμε την προσοχή μας στους Elemental, ένα αρχιτεκτονικό γραφείο με μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση για την κοινωνική κατοικία, από τη Χιλή. Θεωρεί ότι η κοινωνική κατοικία οφείλει να αποτελέσει όχι μόνο μια μορφή στέγασης (λειτουργική αντιμετώπιση μιας κοινωνικής ανάγκης) αλλά και ένας τρόπος να δημιουργήσει μια υπεραξία. Στόχος του είναι η κατοικία, με τις κατάλληλες επιλογές και τις σχεδιαστικές στρατηγικές, να αποτελέσει ένα όχημα εξόδου των φτωχών ομάδων από τη δύσκολη οικονομική τους κατάσταση, ένα περιουσιακό στοιχείο που στο μέλλον να μπορεί να αξιοποιηθεί. Νομίζω αξίζει να σταθούμε λίγο σε αυτό το σημείο, γιατί είναι κομβικό για τον τρόπο σκέψης της ομάδας των Elemental και του Alejandro Aravena, που αποτελεί τον ιδρυτή και την ψυχή της αρχιτεκτονικής ομάδας. Για αυτούς, η κοινωνική κατοικία αντιμετωπίζεται ως ένα περιουσιακό στοιχείο που μεταβιβάζεται από το κράτος στις αδύναμες οικονομικά ομάδες και όχι ως μια χορηγία για να δείξει το κοινωνικό του, φιλολαϊκό πρόσωπο. Με αυτή τη λογική, η «επένδυση» (χαρακτηριστική λέξη που χρησιμοποιούν) δεν μπορεί να οδηγεί σε ένα προϊόν που σε βάθος χρόνου χάνει σταδιακά την αξία του (δίνουν το παράδειγμα του αυτοκινήτου), αλλά σε κάτι που να διατηρεί ή και να αυξάνει την αξία του. Η λογική είναι απλή. Το ποσό που διαθέτει το κράτος ανά δικαιούχο είναι συγκεκριμένο. Ο τρόπος που θα γράφει ο Νεκτάριος Κεφαλογιάννης χρησιμοποιηθεί, π.χ. όσον αφορά την επιλογή του τόπου που θα ανεγερθεί το συγκρότημα, του αριθμού των κατοικιών που θα περιλαμβάνει αλλά και του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, μπορεί να δώσε περισσότερη αξία στη μονάδα κατοικίας (δηλαδή το περιουσιακό στοιχείο της οικογένειας του δικαιούχου) ή λιγότερη. Η στρατηγική που αναπτύσσουν οι Elemental είναι να αναλαμβάνουν επιχειρησιακά όλο το project, και όχι μόνο τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Αυτό περιλαμβάνει από τη σωστή χωροθέτηση του συγκροτήματος των κατοικιών, έως τον δυναμικό σχεδιασμό του. Βασική επιλογή τους είναι να χωροθετήσουν το συγκρότημα των κοινωνικών κατοικιών σε κομβικότερα σημεία μέσα στην πόλη (όσον αφορά την πρόσβαση σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες-εκπαίδευσης, υγείας κ.λπ.) σε σχέση με τις περιοχές που συνήθως επέλεγε το κράτος για τα άλλα συγκροτήματα, δηλαδή περιοχές πιο φθηνές αλλά απομακρυσμένες και χωρίς συγκοινωνιακή σύνδεση. Θεωρούν οι Elemental ότι οι φτωχότερες ομάδες, λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών τους, έχουν ζωτική ανάγκη την εύκολη πρόσβαση μέσω των αστικών συγκοινωνιών σε ότι προσφέρει η πόλη. Επιπροσθέτως, πιο κομβικές περιοχές θα εξασφάλιζαν στην κατοικία μια υπεραξία σε βάθος χρόνου. Προφανώς, το κόστος αγοράς της γης σε πιο κρίσιμα σημεία μέσα στην πόλη είναι αυξημένο σε σχέση με τις απομακρυσμένες διαθέσιμες περιοχές. Αυτή η επιλογή τους συνεπώς, με δεδομένο ότι οι κρατικές υπηρεσίες παρέχουν ένα συγκεκριμένο ποσό ανά κατοικία έχει την πρώτη συνέπεια. Λιγότερα χρήματα για την ανέγερση του συγκροτήματος. Αυτό το «μειονέκτημα» επιδιώκουν να το κάνουν πλεονέκτημα μέσω του δυναμικού σχεδιασμού τους. Αυξάνουν την πυκνότητα στο συγκρότημα και κάνουν άλλη μια κεντρική επιλογή τους. Σε αντίθεση με ότι συνηθίζεται, όπου το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου προϋπολογισμού πηγαίνει στα δευτερεύοντα στοιχεία και όχι στη δομή, οι Elemental επιλέγουν το εναπομείναν ποσό να κατευθυνθεί κυρίως στη δομή της κατοικίας (τον φέροντα οργανισμός και τους τοίχους, την πρόσβαση στους ορόφους κλπ) και στα στοιχεία της κατοικίας που δυσκολότερα μπορεί να τα φτιάξει ο κάτοικος μόνος του (π.χ. κουζίνα, μπάνιο). Έτσι, σχεδιάζουν

14 14 Εικόνες από τα Εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, με τη συμμετοχή των μελλοντικών κατοίκων Κατόψεις διαφορετικών ορόφων με τις εν δυνάμει επεκτάσεις των κατοικιών Αρχική κατάσταση του συγκροτήματος αρχιτέκτονες / Τεύχος 00

15 15 και κατασκευάζουν ένα πυρήνα του σπιτιού, που αντιστοιχεί στο μισό του διαθέσιμου για την κατοικία χώρου και προβλέπουν συγκεκριμένο ανοικτό χώρο με άμεση πρόσβαση σε αυτόν, ίσου μεγέθους, που ανήκει σε αυτή την κατοικία και που μπορεί εν δυνάμει να επεκταθεί με εργασία και έξοδα του ιδιοκτήτη. Σε αυτή τη δεύτερη φάση, οι Elemental δεν έχουν αφήσει τους χρήστες μόνους τους, μιας και έχουν σχεδιάσει τις δυνατές επεκτάσεις και παρέχουν τεχνογνωσία για τους πιθανούς τρόπους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιλογών και του σχεδιασμού τους είναι το συγκρότημα κοινωνικών κατοικιών στο Quinta Monroy, στο Inquique της Χιλής. Αυτός ο σχεδιασμός τους προϋποθέτει μια συνολική θεώρηση της παγκόσμιας και τοπικής οικονομίας, αλλά διατηρεί παράλληλα την ευαισθησία στη γνώμη και στις ανάγκες των μελλοντικών χρηστών, μια και ενσωματώνει τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό, μέσω ειδικών Workshops α ρ χ ι τ έ κ τ ο ν ε ς αρχιτέκτονες της κρίσης; αρχιτέκτονες της θλίψης; αρχιτέκτονες της λήθης; αρχιτέκτονες του μνημονίου; αρχιτέκτονες της απόγνωσης; αρχιτέκτονες της καταστροφής; αρχιτέκτονες του αφανισμού; αρχιτέκτονες της γνώσης, αρχιτέκτονες του πολιτισμού, αρχιτέκτονες της παιδείας, αρχιτέκτονες της ζήσης, αρχιτέκτονες του ανθρώπινου, αρχιτέκτονες του τοπίου, αρχιτέκτονες του τόπου, αρχιτέκτονες της συλλογικότητας Περισσότερα: Όλες φωτογραφίες είναι των Elemental από το συγκρότημα Quinta Monroy, στο Iquique της Χιλής Το συγκρότημα με εμφανείς τις επεμβάσεις των κατοίκων α ρ χ ι τ έ κ τ ο ν ε ς ένα ακόμη έντυπο και λοιπόν; στη μαζικότητα, στη συλλογικότητα, στο πλατύ μοίρασμα οι ιδέες δυναμώνουν, η κρίση συζητιέται, οριοθετείται, προσεγγίζεται, συνειδητοποιείται, τα βαρίδια ελαφρώνουν τώρα πάνω στη συρρίκνωση, στο χαλασμό; με τη σελίδα λευκή, με διάθεση για πειραματισμό, με την ιδέα για ένα περιοδικό εκείνων που σέβονται και αγαπάνε τη γνώση, τον τόπο, το χώρο, τη ζήση, την πόλη, την κατοίκηση με μια αρχιτεκτονική που δημιουργεί, που φροντίζει, για το ουσιαστικό, θωπεύει τον άνθρωπο και τον ανακουφίζει με αυτές τις αποσκευές στοχεύουμε στο όραμα, για έναν τόπο «δοχείο ζωής» Η Συντακτική Επιτροπή

16 16 Ατζέντα ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ Διάλεξη από τους αρχιτέκτονες Fuensanto Nieto και Enrique Sobejano Η διάλεξη εντάσσεται στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων «Πόλη Ευρώπη. Ισπανοί αρχιτέκτονες στην Αθήνα». Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο Οδού Πειραιώς (20 Μαρτίου 2013, 19.30μμ) ΕΚΔΗΛΩΣΗ Υποτροφίες στην Ιαπωνία Το Πολιτιστικό Τμήμα της Πρεσβείας της Ιαπωνίας, φιλοξενούμενο από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ, προσκαλεί κάθε ενδιαφερόμενο στην ενημερωτική εκδήλωση με θέμα τις σπουδές στην Ιαπωνία και τα Προγράμματα Υποτροφιών της Ιαπωνικής Κυβέρνησης Μonbukagakusho (ΜΕΧΤ), οι οποίες χορηγούνται κάθε χρόνο σε Έλληνες φοιτητές και ερευνητές. Για πληροφορίες της εκδήλωσης: www. arch.auth.gr (27 Μαρτίου 2012, 10:00-12:00πμ) ΕΚΘΕΣΕΙΣ 5η Τριεννάλε Αρχιτεκτονικής Η Κοινωφελής Επιχείρηση Πολιτισμού και Περιβάλλοντος Δ. Χανιών (ΚΕΠΠΕΔΗΧ) και το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ) διοργανώνουν την «5η Τριεννάλε Αρχιτεκτονικής», η οποία θα περιλαμβάνει έργα πραγματοποιημένα στην Κρήτη ή μελέτες της περιόδου Η Τριεννάλε πραγματοποιείται με την υποστήριξη του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, Τμήμα Χανίων στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου (Μεγάλο Αρσενάλι), Ακτή Ενώσεως, Χανιά Κρήτης (Έναρξη 20 Μαρτίου 2013) 3η DOMICATEC Δόμηση και Ανακαίνιση Επίσης, στον εκθεσιακό χώρο αλλά σε διαφορετικές αίθουσες θα συστεγάζονται μαζί της τις ίδιες ημέρες και δύο ακόμη εκθέσεις με συγγενές αντικείμενο: η ECOTEC - Τεχνολογίες Περιβάλλοντος και Φωτοβολταϊκά Συστήματα, και η 11η κλαδική έκθεση Ελληνικό Αλουμίνιο. Metropolitan Expo, διεθνές αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος (Διάρκεια Aπριλίου 2013) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ Αρχιτεκτονικός διαγωνισμός προσχεδίων για την ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη Αντικείμενο του διαγωνισμού είναι ο ανασχεδιασμός της Πλατείας ως χώρου περιπάτου και αναψυχής μέσω σύγχρονων, αρχιτεκτονικών και αστικών παρεμβάσεων, η απόδοση της Πλατείας στους πεζούς και ο μετασχηματισμός της σε είσοδο/ πύλη της πόλης από τη θάλασσα, ο εμπλουτισμός του υφιστάμενου πρασίνου και η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της ιστορικής μνήμης της Πλατείας. Επιδιώκεται η επιλογή της καλύτερης και πληρέστερης πρότασης από λειτουργική, αισθητική, τεχνική και οικονομική άποψη για την ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας, με βάση τις απαιτήσεις της τέχνης, της επιστήμης και τις αρχές του βιοκλιματικού περιβαλλοντικού σχεδιασμού, προκειμένου να προκύψει συνολικό αποτέλεσμα με υψηλής ποιοτικής στάθμης, σύγχρονο και πρωτότυπο αρχιτεκτονικό χαρακτήρα. Πληροφορίες: Δήμος Θεσσαλονίκης, Διεύθυνση μελετών αρχιτεκτονικών έργων τηλ ή στο (Λήξη προθεσμίας υποβολής των μελετών 16 Απριλίου 2013 έως 14.00μμ) Αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών νέων αρχιτεκτόνων για τον σχεδιασμό των θέσεων κάδων απορριμμάτων και ανακύκλωσης του Δήμου Θεσσαλονίκης Σκοπός του διαγωνισμού είναι ο σχεδιασμός και η σήμανση των θέσεων των κάδων απορριμμάτων και ανακύκλωσης, καθώς και η αισθητική τους ένταξη ως στοιχεία του αστικού εξοπλισμού και η ευρύτερη λειτουργική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου στον Δήμο Θεσσαλονίκης, μέσω ενός ολοκληρωμένου βιώσιμου προτύπου συλλογής και αποκομιδής απορριμμάτων, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανακύκλωση και την περιβαλλοντική συνείδηση σε πολίτες, κατοίκους και επισκέπτες. Πληροφορίες: Δήμος Θεσσαλονίκης, Διεύθυνση μελετών αρχιτεκτονικών έργων τηλ ή στο (Λήξη προθεσμίας υποβολής των προτάσεων Δευτέρα 22 Απριλίου 2013 έως 14.00μμ) ΒΙΒΛΙΑ Ο κόσμος του Εμμανουήλ Βουρέκα Η καθ. Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη στο βιβλίο αυτό παρουσιάζει το έργο και τα κτήρια του Ε. Βουρέκα που ενώ αποτελούν τοπόσημα για την πρωτεύουσα, εντούτοις δεν είναι πολλοί αυτοί που γνωρίζουν το όνομα του δημιουργού τους Εκδόσεις Μέλισσα σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, 2012, 256 σελ. Δημήτρης Μανίκας: Αρχιτεκτονική Το βιβλίο για τον Δημήτρη Μανίκα αποτελεί την πρώτη μονογραφία που εκδίδεται στην Ελλάδα για αυτόν. Συμπεριλαμβάνει κείμενα των: Ανδρέα Γιακουμακάτου, Markus Kristan, Judith Eibmayr, Roland Rainer, Patricia Zacek, Jan Tabor, Dieter Schrage, Tobias G. Natter, Wolfgang Hilger Εκδόσεις Καπόν, 2012, 216 σελ. νεολαια.www.δημοσιος χωρος Άτακτες συναθροίσεις + λοξές διελεύσεις Στο βιβλίο γράφουν οι: Iain Borden, Rachel, Κυριακή Τσουκαλά, Χαρίκλεια Παντελίδου, Μαρία Δανιήλ, Claudio Conenna, Νικόλαος-Ίων Τερζόγλου, Σωτήρης Χτούρης, Αναστασία Ζήση. Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, 202 σελ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΜΕ Η Πόλη και οι Πολίτες: Μια συζήτηση με τον Richard Sennett (21 Ιανουαρίου :00, Μικρή Σκηνή Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών) Η εκδήλωση εντασσόνταν στον κύκλο Παγκόσμια πόλη - Ξανασκέψου την Αθήνα Για τον διάσημο κοινωνιολόγο, ο οποίος στο τέλος της εκδήλωσης δήλωσε αναρχικός εκ πεποιθήσεως, συγγραφέα του βιβλίου Η τυραννία της οικειότητας, τέσσερεις είναι οι όροι με τους οποίους μπορούμε να προσεγγίσουμε εργαλειακά τις σύγχρονες πόλεις: Διάλογος με το όριο VS μεθόριος Υποθετικός λόγος και ευκτική διατύπωση θέσεων VS οριστική εξαγγελία Άτυπο VS αυστηρά καθορισμένη τάξη Ενσυναίσθηση VS συμπάθεια Θα επανέλθουμε δριμύτεροι... αρχιτέκτονες / Τεύχος 00 αρχιτέκτονες / Τεύχος 00 / Μάρτιος 2013

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 Πολεοδομική Ανασυγκρότηση Αναβάθμιση του κέντρου της Λάρισας 2009 ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 1 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1956 ΛΑΡΙΣΑ 1960 ΛΑΡΙΣΑ 1970 ΛΑΡΙΣΑ 1980 Η ΟΔΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΑΓΚΑΛΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΑΓΚΑΛΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΑΓΚΑΛΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Με τη συγκέντρωση του πληθυσμού στις πόλεις και την τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε;

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε; ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Πώς σε λένε; A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Πώς σε λένε; Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος γνωρίζουν καινούργιους φίλους.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΠ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΡΓΑ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΧΠ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΡΓΑ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 1 Συντήρηση και αναβάθμιση υπάρχοντος δικτύου 15.000,00 2 ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΩΦΟΡΟΥ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΟΛΓΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» 1 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» Τίτλος: «Η ΔΕΗ κινητήρια δύναμη της Ηλεκτροκίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Φερενίκη Βαταβάλη Δρ. Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό σχέδιο δήμου Κοζάνης. Προτάσεις Δημοτικής Κίνησης «Κοζάνη Τόπος να ζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Επιχειρησιακό σχέδιο δήμου Κοζάνης. Προτάσεις Δημοτικής Κίνησης «Κοζάνη Τόπος να ζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕπιχειρησιακόσχέδιοδήμουΚοζάνης. ΠροτάσειςΔημοτικήςΚίνησης«Κοζάνη Τόποςναζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια διαμόρφωσης του στρατηγικού επιχειρησιακού σχεδιασμού του δήμουκοζάνης,μέσααπότηδημόσιαδιαβούλευσηκαταθέτουμεμετοκείμενοαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Καθημερινή Διάλογος από το μηδέν για την αξιολόγηση

Καθημερινή Διάλογος από το μηδέν για την αξιολόγηση ΤΑ ΝΕΑ Καθημερινή Διάλογος από το μηδέν για την αξιολόγηση Του Αποστολου Λακασα Από μηδενική βάση ξεκινά πλέον τον διάλογο για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ο υπουργός Παιδείας Γ. Μπαμπινιώτης, βάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com

Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com Διαχείριση ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και χρήσεων γης σε 5 διαστάσεις Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com ΕΣΠΑ 2007-2013, Δράση«Διμερής Ε&Τ Συνεργασία Ελλάδας- Ισραήλ 2013-2015»

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...»

«ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...» Αθήνα, 25/5/2015 Α.Π. 753 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΣΕΚΕΚ «ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ...» Το ΔΣ του ΕΛΣΕΚΕΚ εκφράζει την αντίθεσή του στην απόφαση της αναπληρώτριας Υπουργού Εργασίας κ. Ράνιας Αντωνοπούλου να απεντάξει

Διαβάστε περισσότερα

Η λαϊκή μας τέχνη κι εμείς Δημήτρης Πικιώνης, 1925. Γύρω από ένα συνέδριο Δημήτρης Πικιώνης, 1933. Αρχιτεκτονική Πάτροκλος Καραντίνας, 1937

Η λαϊκή μας τέχνη κι εμείς Δημήτρης Πικιώνης, 1925. Γύρω από ένα συνέδριο Δημήτρης Πικιώνης, 1933. Αρχιτεκτονική Πάτροκλος Καραντίνας, 1937 Π Ε Ρ Ν Πρόλογος Η λαϊκή μας τέχνη κι εμείς Δημήτρης Πικιώνης, 1925 13 Ο συνοικισμός «Νέας Αλεξανδρείας» και η εδαφική οικονομία των Αθηνών Στάμος Παπαδάκης, 1933 17 Γύρω από ένα συνέδριο Δημήτρης Πικιώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου, τον κύριο Μπουτάρη. Παρακαλώ

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα