Η ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ Α & Β ΛΥΚΕΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ Α & Β ΛΥΚΕΙΟΥ"

Transcript

1 ΕΚΦΕ ΟΜΟΝΟΙΑΣ 2013 Η ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ Α & Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα Χημικές Αντιδράσεις στο εργαστήριο Αντιδράσεις με ιόντα χαλκού Ψευδάργυρος και υδροχλώριο Ανίχνευση ιόντων χλωρίου και ιωδίου με τη βοήθεια νιτρικού αργύρου Το νάτριο, οι ενώσεις του και το κέικ Το χρώμιο και τα ιόντα του...10 Υπόθεση Erin Brockovitch Ο σίδηρος και τα ιόντα του...12 Ο σίδηρος στον οργανισμό μας Μια αντίδραση σε στερεή κατάσταση...14 Χημικές Αντιδράσεις στον υπολογιστή Χαρακτηριστικά των χημικών αντιδράσεων Συντελεστές...22 Διαλύματα...23 Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης Η κλασσική προσέγγιση (του εργαστηριακού οδηγού)...23 Παρασκευή διαλύματος NaCl 0,1M(πειραματική διαδικασία)...23 Διάλυση αλατιού στο νερό (μικροσκοπικό επίπεδο)...23 Αραίωση διαλύματος Ένα διάλυμα με πρακτικό ενδιαφέρον ή ο όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων (η περίπτωση του οξικού οξέος)...25 Παρασκευή σαπουνιού...27 Πρώτα λίγη θεωρία...27 Η μέθοδος...27 Δραστηριότητες...29

2 Χημικές Αντιδράσεις στο εργαστήριο (Κατερίνα Νίκα, Σωτηρίου Σοφία) Ονοματεπώνυμο:.... Εκτέλεση πειραμάτων: Α. Nα καταγράψετε τις παρατηρήσεις σας κατά την εκτέλεση των πειραμάτων (σχηματισμός/χρώμα ιζήματος, αλλαγή χρώματος διαλύματος, παραγωγή αερίου.) Β. Να ξεπλύνετε προσεκτικά τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν. Γ. Να πλύνετε καλά τα χέρια σας μετά το τέλος της εργαστηριακής άσκησης Υλικά Διάλυμα Θειικού χαλκού (ΙΙ) Σιδερένιο καρφί Ψήγματα Χαλκού Διάλυμα Υδροχλωρίου 1Μ Ψήγματα Ψευδαργύρου Διάλυμα ΝαΟΗ 1Μ Ζάχαρη Απιονισμένο νερό Διάλυμα Nιτρικού αργύρου Σόδα φαγητού 1. Αντιδράσεις με ιόντα χαλκού Διάλυμα Χλωριούχου νατρίου Διάλυμα Ιωδιούχου καλίου Διάλυμα Διχρωμικού καλίου Διάλυμα Χρωμικού καλίου Διάλυμα Νιτρικού μολύβδου Διάλυμα Χλωριούχου σιδήρου(ιιι) Διάλυμα Θειικού σιδήρου (II) Διάλυμα Ιωδιούχου καλίου Λεμόνι Χαλκός: Μέταλλο, κοκκινωπό, ανθεκτικό, όχι ιδιαίτερα σκληρό, ευκατέργαστο. Βρίσκεται αυτοφυής σε πολλές περιοχές του πλανήτη μας. Το όνομα του το χρωστά στην Κύπρο και είναι συνδεδεμένος με την Αφροδίτη. Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τον χαλκό από το 8000πΧ. Θειικός χαλκός: Κοινή ονομασία του, γαλαζόπετρα. Το όνομα το οφείλει στο χρώμα της. Χρήσεις του θειικού χαλκού: Στην αμπελουργία για την καταπολέμηση του περονόσπορου. Στο ψάρεμα χταποδιών (μόνο που είναι παράνομο, καταστροφικό και άδικο για τα χταπόδια). Τα άλατα χαλκού (Cu 2+ ) έχουν μικροβιοκτόνο δράση. Έτσι, για να διατηρήσουμε τα λουλούδια στο βάζο, βάζουμε στο νερό ένα χάλκινο νόμισμα. Στις υδραυλικές μας εγκαταστάσεις, χρησιμοποιούμε χάλκινους σωλήνες, όπου δεν ευνοείται η ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η πατίνα του χαλκού όμως (CuO) είναι άκρως δηλητηριώδης. Παλιά τα χάλκινα μαγειρικά σκεύη τα «γάνωνε» ο «γανωματής» που τριγύρναγε στις γειτονιές. Η διαδικασία, στην ουσία, ήταν επικασσιτέρωση των σκευών. Με τον τρόπο αυτό δεν ερχόταν ο χαλκός σε επαφή με το φαγητό και κατ επέκταση δεν μολυνόταν η τροφή από οξείδιο του χαλκού. Α. θειικός χαλκός και σίδηρος Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml θειικού χαλκού (ΙΙ) και ένα σιδερένιο καρφί. Περιμένετε 4-5 λεπτά. Παρατηρήσεις... Χημική εξίσωση:... Ερώτηση: Στην αντίδραση ποιο είναι το υλικό που επικάθεται στο καρφί;... 2

3 Γνωρίζεις ότι: Για τους αλχημιστές, η απελευθέρωση μεταλλικού χαλκού από διαλύματα αλάτων του με προσθήκη μη ευγενών μετάλλων, πχ σίδηρος, ψευδάργυρος, ήταν η απόδειξη της δυνατότητας μεταστοιχείωσης (που ήταν η προσπάθεια των αλχημιστών να μετατρέψουν φτηνά μέταλλα σε χρυσό και πίστευαν ότι αφού έφτιαξαν μεταλλικό χαλκό θα ήταν εύκολο να φτιάξουν και χρυσό). Β. χαλκός και υδροχλώριο Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα σχετικά μικρή ποσότητα Χαλκού (s) και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) διάλυμα Υδροχλωρίου Παρατηρήσεις... Χημική εξίσωση:... Ερώτηση: Α. Δικαιολογήστε τις παρατηρήσεις σας.... Β. Οι σωλήνες ύδρευσης είναι προτιμότερο να είναι από χαλκό ή από σίδηρο; Γ. θειικός χαλκός και υδροξείδιο του νατρίου Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Θειικού χαλκού (ΙΙ) και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) διάλυμα Υδροξειδίου του νατρίου Χημική εξίσωση: Ερώτηση: Α. Χαρακτηρίστε την αντίδραση (οξειδοαναγωγική/μεταθετική, σύνθεσης/απλής ή διπλής αντικατάστασης Γνωρίζεις ότι: Συνηθισμένη δοκιμασία ανίχνευσης γλυκόζης στα ούρα (σάκχαρο) είναι η θέρμανση ιόντων χαλκού (Cu 2+ ) πχ θειικού χαλκού, με ένα σάκχαρο πχ. Γλυκόζη (που υπάρχει στα ούρα), σε αλκαλικό διάλυμα πχ διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου. Το γαλαζοπράσινο διάλυμα του θειικού χαλκού δίνει κεραμέρυθρο ίζημα οξειδίου του χαλκού (Cu 2 O). Βάζουμε λίγη γλυκόζη (ή μέλι ή χυμό πορτοκαλιού) σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα, αραιώνω με λίγο νερό (μέχρι 3mL), σε ένα ογκομετρικό κύλινδρο αναμιγνύω 3mL φελίγγειο Α και 3mL φελίγγειο Β και το αναμιγνύω με το διάλυμα της γλυκόζης. Ζεσταίνω ελαφρά Προσοχή: το στόμιο του σωλήνα να μην κοιτάει προς τα εσάς

4 2. Ψευδάργυρος και υδροχλώριο Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα σχετικά μικρή ποσότητα (με την άκρη της σπάτουλας) Ψευδαργύρου (s) και προσθέστε σιγά-σιγά διάλυμα Υδροχλωρίου... Χημική εξίσωση:... Ερώτηση: Χαρακτηρίστε την αντίδραση (οξειδοαναγωγική/μεταθετική, σύνθεσης/απλής ή διπλής αντικατάστασης κλπ.) Ανίχνευση ιόντων χλωρίου και ιωδίου με τη βοήθεια νιτρικού αργύρου Τα γυαλιά που σκουραίνουν στον ήλιο ονομάζονται φωτοχρωμικά. Αλλάζουν χρώμα υπό την επίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Η μεταβολή του χρώματος είναι αντιστρεπτή. Αυτό συμβαίνει γιατί κατά την παρασκευή του γυαλιού αναμίξαμε χλωριούχο (ή βρωμιούχο) άργυρο και ιόντα χαλκού. Τα ιόντα αργύρου απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία και μετατρέπονται σε στοιχειακό άργυρο και το γυαλί σκουραίνει. Όταν δεν υπάρχει υπεριώδης ακτινοβολία ο χαλκός μεσολαβεί και ο στοιχειακός άργυρος γίνεται ιόν, έτσι το χρώμα του γυαλιού επανέρχεται. Με Ιωδιούχο άργυρο βομβαρδίζουμε τα σύννεφα όταν θέλουμε να προκαλέσουμε βροχή. Ερώτηση: Είναι τόσο αθώο όμως να επιβαρύνουμε με βαρέα μέταλλα το έδαφος; Απάντηση: καθόλου αθώο δεν είναι, όπως επίσης καθόλου αθώα δεν είναι και τα πυροτεχνήματα, όπου γεμίζουμε το περιβάλλον με πάρα πολλά ιόντα βαρέων μετάλλων 1. Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Χλωριούχου νατρίου και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) Nιτρικό άργυρο... Χημική εξίσωση:... Ερώτηση: Γιατί αυτή η αντίδραση διπλής αντικατάστασης γίνεται; Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Ιωδιούχου καλίου και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) Nιτρικό άργυρο... Χημική εξίσωση:... 4

5 4. Το νάτριο, οι ενώσεις του και το κέικ 1.Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Χλωριούχου νατρίου και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) Ιωδιούχο κάλιο... Ερώτηση: Αυτή η αντίδραση διπλής αντικατάστασης γίνεται; Σε δοκιμαστικό σωλήνα τοποθετείστε λίγη μαγειρική σόδα (Na 2 CO 3 ). Προσθέστε 1 ml απιονισμένο νερό και λίγες σταγόνες διαλύματος υδροχλωρικού οξέος. Χημική εξίσωση: Επαναλάβατε την ίδια αντίδραση, μόνο που αντί για υδροχλωρικό οξύ στάξτε λίγες σταγόνες λεμονιού ή πορτοκαλιού. Ερώτηση: ποιο οξύ περιέχεται στο λεμόνι και στο πορτοκάλι;.. Ερώτηση: Ένα από τα υλικά που χρησιμοποιούμε για να φτιάξουμε κέικ ή κουλουράκια είναι η σόδα και το πορτοκάλι, γιατί;.. 5. Το χρώμιο και τα ιόντα του Χαρακτηριστικό του χρωμίου είναι οι πολλές ζωηρόχρωμες ενώσεις του. Γι αυτό και ονομάστηκε έτσι (χρώμα ) χρώμιο Παράδειγμα: χρωμικά ιόντα (κίτρινο χρώμα) διχρωμικά ιόντα (πορτοκαλί χρώμα) Τα χρωμικά ιόντα εύκολα μετατρέπονται σε διχρωμικά ιόντα με αλλαγή του ph (ΠΡΟΣΟΧΗ: Πείραμα επίδειξης από τον καθηγητή σας) Διαλύουμε λίγους κόκκους χρωμικού καλίου σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα με απιονισμένο νερό. Προσθέτουμε λίγες σταγόνες υδροχλωρικού οξέος 1Μ. Στο ίδιο διάλυμα προσθέτουμε λίγες σταγόνες υδροξειδίου του νατρίου 1Μ. Δικαιολογήστε τις παρατηρήσεις σας.. Τα άλατα του χρωμίου είναι τοξικά και καρκινογόνα, ακόμα και σε μικρές ποσότητες. Το σώμα μας όμως περιέχει χρώμιο (περίπου 14mg). 1.Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Διχρωμικού καλίου (K 2 Cr 2 O 7 ) και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) Νιτρικό μόλυβδο... Χημική εξίσωση... Ερώτηση: ο αριθμός οξείδωσης του χρωμίου στο διχρωμικό κάλιο είναι:... 5

6 Διαβάστε τα παρακάτω κείμενα και σχολιάστε: Υπόθεση Erin Brockovitch Τον Δεκέμβριο του 1987, η εταιρεία Pacific Gas Company (PG&E), η παγκοσμίως μεγαλύτερη εταιρεία παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου, ενημέρωσε τις αρχές της Καλιφόρνιας, ότι ανίχνευσαν εξασθενές χρώμιο σε επίπεδα 580 μg/l [το ανώτατο επιτρεπτό όριο για το ολικό χρώμιο που θέτει η πολιτεία είναι 50 μg/l] σε ένα σημείο ελέγχου των υπόγειων υδάτων. Το Cr(VI) χρησίμευε ως αντιδιαβρωτικό σε ψυκτικούς πύργους του σταθμού συμπίεσης του φυσικού αερίου της πόλης Hinkley. Οι κάτοικοι του Hinkley παρουσίαζαν μια σειρά από προβλήματα υγείας: ηπατικά, καρδιακά, Το χρονικό της μόλυνσης του Ασωπού Το νερό στον Ασωπό ποταμό κυλούσε πεντακάθαρο. Τους θερινούς μήνες οι άνθρωποι κολυμπούσαν στο ποτάμι και οι νοικοκυρές έπλεναν την προίκα και τις φλοκάτες τους, οι οποίες καθάριζαν από την ορμή των νερών. Το νερό ήταν πόσιμο. Ξεδιψούσαν οι ίδιοι, τα ζώα τους και πότιζαν με αυτό τις σοδειές τους Ένα κομμάτι του Ασωπού χαρακτηρίζεται αποδέκτης βιομηχανικών αποβλήτων. Αυτή είναι αρχή της μετατροπής του σε... αποχετευτικό αγωγό Το σύνολο του ποταμού χαρακτηρίζεται αγωγός λυμάτων των βιομηχανιών που εδρεύουν στις γύρω περιοχές, ενώ την ίδια εποχή αγνοείται οδηγία της ΕOΚ για τη διατήρηση των άγριων πτηνών. Από τα 141 είδη πτηνών που συναντώνται στον υγρότοπο του Ασωπού, τα 31 εντάσσονται στο παράρτημα της οδηγίας Στο Χαλκούτσι, στο σημείο όπου εκβάλλει ο Ασωπός εμφανίζονται ψόφια ψάρια. Τα άρθρα των τοπικών εφημερίδων και η αλληλογραφία φορέων και κατοίκων της περιοχής με τους αρμόδιους παράγοντες επισημαίνουν το πρόβλημα και ασκούν πιέσεις, χωρίς όμως αποτέλεσμα. αναπνευστικά, αναπαραγωγικά, γυναικολογικούς καρκίνους, καρκίνους στον εγκέφαλο, στα νεφρά, στο γαστρεντερικό σύστημα, ασθένεια Hodgkins, αποβολές κ.ά. Η PG&E ισχυρίστηκε ότι τα προβλήματα αυτά δεν είχαν σχέση με τα λύματα του σταθμού. To 1993 οι κάτοικοι του Hinkley κατέθεσαν μήνυση κατά της PG&E. Η μήνυση αυτή ήταν αποτέλεσμα μιας μαζικής επικοινωνιακής προσπάθειας της Erin Brockovich, υπαλλήλου μιας δικηγορικής εταιρείας της περιοχής Το ΥΠΕΧΩΔΕ αναθέτει στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο την εκπόνηση μελέτης για τη διάσωση του Ασωπού. Η μελέτη προέβλεπε τη δημιουργία κοινού αγωγού που θα δεχόταν τα λύματα και θα τα οδηγούσε σε κεντρική μονάδα επεξεργασίας στον Αυλώνα. Η μελέτη ολοκληρώθηκε, αλλά όσα προβλέπονταν δεν υλοποιήθηκαν ποτέ Μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα αναλύσεων νερού, ο Δήμος Oινοφύτων ενημερώνει την ΕΥΔΑΠ για την επείγουσα ανάγκη υδροδότησης του Δήμου Αποτελέσματα μετρήσεων δείχνουν ότι το χρώμιο ξεπερνά τα όρια και μολύνει πλέον και το πόσιμο νερό της περιοχής των Oινοφύτων. Έπειτα από 38 χρόνια, οι αρμόδιοι συνειδητοποιούν το μέγεθος του προβλήματος, αρχίζουν να συζητούν για τη σωτηρία του ποταμού και υπόσχονται δυναμικές λύσεις, όπως είναι η εξυγίανση και η απορρύπανσή του, καθώς και η υδροδότηση όλων των δήμων της περιοχής από την ΕΥΔΑΠ. Oι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος χτενίζουν την περιοχή, προκειμένου να εντοπίσουν τους κρυφούς αγωγούς των τοξικών αποβλήτων. Ερωτήσεις: Πως θεωρείτε ότι η υπόθεση Erin Brockovich συσχετίζεται με την υπόθεση της μόλυνσης του Ασωπού;. Στην υπόθεση μόλυνσης του Ασωπού υπάρχουν στοιχεία καθυστέρησης λήψης μέτρων αποφυγής της μόλυνσης; 6

7 6. Ο σίδηρος και τα ιόντα του Σίδηρος: το πιο οικείο μέταλλο του οργανισμού μας, μια και σχετίζεται με το αίμα. Η έλλειψη σιδήρου προκαλεί αναιμία, η αυξημένη παρουσία του προδίδεται από το κοκκίνισμα του προσώπου. Υπάρχει σε δύο μορφές, ο δισθενής και ο τρισθενής σίδηρος. Οι δύο μορφές αλληλομετατρέπονται εύκολα, με συνέπεια να παίζουν σπουδαίο ρόλο στη μεταφορά ηλεκτρονίων. Δεν κυκλοφορεί ελεύθερος στους ζωικούς οργανισμούς, επειδή είναι τοξικός. Δεσμεύεται λοιπόν, από ορισμένες πρωτεΐνες (αιμοσφαιρίνη μυοσφαιρίνη). Το σπανάκι δεν έχει σίδηρο!!! Ένα τυπογραφικό λάθος, σε μία εργασία του 19 ου αιώνα δημιούργησε την παρεξήγηση έχει όμως πολλά άλλα χρήσιμα συστατικά. 1.Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Χλωριούχου σιδήρου (ΙΙΙ) και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) διάλυμα Υδροξειδίου του νατρίου Χημική εξίσωση: Τοποθετήστε σε δοκιμαστικό σωλήνα 1-2 ml Θειικού σιδήρου (II) και προσθέστε σιγά-σιγά (1-2 σταγόνες) διάλυμα Υδροξειδίου του νατρίου... Χημική εξίσωση:... Ερώτηση: Αφού παρατηρήσετε τους παρακάτω πίνακες αναφέρατε και δικαιολογήστε αν οι άνδρες ή οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για κατανάλωση τροφών πλούσιων σε σίδηρο

8 Ο σίδηρος στον οργανισμό μας Ο σίδηρος ανήκει στην κατηγορία των μετάλλων και πιο ειδικά στα ιχνοστοιχεία. Μερικά τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο φαίνονται στον παρακάτω πίνακα. Οργανικός Εντόσθια πχ συκώτι Κρέας Ψάρι Οστρακοειδή Πουλερικά(σκούρο κρέας) Ανόργανος Πράσινα φυλλώδη λαχανικά Μπρόκολο Βερύκοκο Χουρμάδες Σύκα Όσπρια πχ φακές Ανάγκες σε σίδηρο Άνδρες Γυναίκες Ηλικία mg/ημέρα Ηλικία mg/ημέρα Πάνω από 70 8 Πάνω από Μια αντίδραση σε στερεή κατάσταση 1. Με μια μικρή σπάτουλα βάλτε σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα μια μικρή ποσότητα στερεού ιωδιούχου καλίου (ΚΙ) και μια μικρή ποσότητα στερεού νιτρικού μολύβδου (Pb(NO 3 ) 2 ) φροντίζοντας να μην αναμιχθούν. Ερώτηση: τι χρώμα έχουν τα δύο στερεά; 2. Ανακινήστε το δοκιμαστικό σωλήνα.... Χημική εξίσωση:... 8

9 Χημικές Αντιδράσεις στον υπολογιστή 1. Χαρακτηριστικά των χημικών αντιδράσεων (Κατερίνα Νίκα, Σωτηρίου Σοφία) Μια μικρή εισαγωγή Μία χημική αντίδραση συνεπάγεται μεταβολή των ουσιών που αντιδρούν προς προϊόντα, τα οποία ως ουσίες θα έχουν φυσικές και χημικές ιδιότητες διαφορετικές των αντιδρώντων. Η εικόνα δείχνει ένα πείραμα προσθήκης ενός άχρωμου διαλύματος ιωδιούχου καλίου, ΚΙ, σε ένα επίσης άχρωμο διάλυμα νιτρικού μολύβδου, Pb(NO 3 ) 2. Παρατηρούμε το σχηματισμό ενός νεφελώματος από γυαλιστερά κίτρινα κρυσταλλάκια, εκεί όπου τα δύο διαλύματα έρχονται σε επαφή. Αυτό αποτελεί σαφή απόδειξη χημικής αντίδρασης. Τα κίτρινα κρυσταλλάκια είναι ιωδιούχος μόλυβδος (PbI 2 ), ένα από τα προϊόντα της αντίδρασης. Με τη βοήθεια της προσομοίωσης θα μελετήσουμε σε μικροσκοπικό επίπεδο τις χημικές αντιδράσεις: θα δούμε τις ενεργειακές μεταβολές που συνοδεύουν μια χημική αντίδραση. πότε πραγματοποιείται μία αντίδραση. ποιος είναι ο ρόλος της θερμοκρασίας και της συγκέντρωσης στην απόδοση μιας αντίδρασης. πόσο αποτελεσματική είναι μια αντίδραση (απόδοση της αντίδρασης). Η ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ Επιλέγουμε κατ αρχήν την καρτέλα «μία σύγκρουση». Επιλέγουμε την «προβολή απόστασης» Επιλέγουμε το «προβολή ενέργειας» Επιλέγουμε στο «επιλογή αντίδρασης» την 1η αντίδραση. Τώρα βλέπουμε την οθόνη Ας πειραματιστούμε

10 Τραβάμε τη λαβή μέχρι κάτω και το πείραμα ξεκινάει. Στο «επιλογές εκτόξευσης», έχουμε επιλέξει «ευθεία». Σημειώστε την ένδειξη του θερμομέτρου. Σημειώστε τη θέση της «ολικής ενέργειας».. Παρατηρήστε τι γίνεται για 1-2 λεπτά. Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για την εξέλιξη του φαινομένου. Αυξήστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Ελαττώστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Σημειώστε και δικαιολογήστε τις παρατηρήσεις σας για: τις αλλαγές στην «Προβολή απόστασης».. τη θέση της «ολικής ενέργειας»... τις αλλαγές που παρατηρείτε με την αύξηση και μείωση της θερμοκρασίας..... Επιλέξτε το «Επαναφόρτωση» για να ξεκινήσει το πείραμα από την αρχή. Τραβάμε τη λαβή μέχρι τη μέση και το πείραμα ξεκινάει. Στο «επιλογές εκτόξευσης», έχουμε επιλέξει «ευθεία». Σημειώστε την ένδειξη του θερμομέτρου. Σημειώστε τη θέση της «ολικής ενέργειας».. Παρατηρήστε τι γίνεται για 1-2 λεπτά. Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για την εξέλιξη του φαινομένου. Αυξήστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Ελαττώστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Δικαιολογήστε και σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για: τις αλλαγές στην «Προβολή απόστασης».. τη θέση της «ολικής ενέργειας»... τις αλλαγές που παρατηρείτε με την αύξηση και μείωση της θερμοκρασίας..... Επαναλάβατε το παραπάνω πείραμα τοποθετώντας τη λαβή σε ενδιάμεσα σημείο. Στο «επιλογές εκτόξευσης», έχουμε επιλέξει «ευθεία». Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας. Επιλέξτε το «Επαναφόρτωση» για να ξεκινήσει το πείραμα από την αρχή. Στο «επιλογές εκτόξευσης», επιλέγουμε «υπό γωνία» και επαναλαμβάνουμε το πείραμα Μετακινούμε τη λαβή δεξιά, τη τραβάμε μέχρι κάτω και το πείραμα ξεκινάει. Σημειώστε την ένδειξη του θερμομέτρου. Σημειώστε τη θέση της «ολικής ενέργειας».. Παρατηρήστε τι γίνεται για 1-2 λεπτά. Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για την εξέλιξη του φαινομένου. Αυξήστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Ελαττώστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Δικαιολογήστε και σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για: τις αλλαγές στην «Προβολή απόστασης».. τη θέση της «ολικής ενέργειας»...

11 τις αλλαγές που παρατηρείτε με την αύξηση και μείωση της θερμοκρασίας..... Επιλέξτε το «Επαναφόρτωση» για να ξεκινήσει το πείραμα από την αρχή. Μετακινούμε τη λαβή δεξιά, τη τραβάμε μέχρι τη μέση και το πείραμα ξεκινάει. Στο «επιλογές εκτόξευσης», έχουμε επιλέξει «υπό γωνία». Σημειώστε την ένδειξη του θερμομέτρου. Σημειώστε τη θέση της «ολικής ενέργειας».. Παρατηρήστε τι γίνεται για 1-2 λεπτά. Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για την εξέλιξη του φαινομένου. Αυξήστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Ελαττώστε τη θερμοκρασία από το «μεταβολή θερμοκρασίας» Δικαιολογήστε και σημειώστε τις παρατηρήσεις σας για: τις αλλαγές στην «Προβολή απόστασης».. τη θέση της «ολικής ενέργειας»... τις αλλαγές που παρατηρείτε με την αύξηση και μείωση της θερμοκρασίας..... Επαναλάβατε το παραπάνω πείραμα τοποθετώντας τη λαβή σε ενδιάμεσα σημείο. Στο «επιλογές εκτόξευσης», έχουμε επιλέξει «υπό γωνία». Σημειώστε τις παρατηρήσεις σας. Ας προβλέψουμε Αν επιλέγαμε διαφορετική προς μελέτη αντίδραση, θα είχαμε την ίδια εξέλιξη του φαινομένου; Επιβεβαιώστε τις παραπάνω παρατηρήσεις σας και σημειώστε τις διαφορές που διαπιστώσατε. Μελέτη της προσομοίωσης (συνέχεια) Επιλέγουμε την καρτέλα «πολλές συγκρούσεις». Στην «επιλογή αντίδρασης» επιλέγουμε όποια αντίδραση θέλουμε (ας ξεκινήσουμε από την πρώτη).. Στο «τρέχουσες ποσότητες» ορίζουμε πόσα μόρια (ή mol) από τα αντιδρώντα, αλλά και τα προϊόντα, θέλουμε να πάρουν μέρος στην αντίδραση. Στο «επιλογές γραφημάτων» επιλέγουμε το είδος του γραφήματος που θέλουμε για να παρακολουθήσουμε την πορεία της αντίδρασης. Επιλέγουμε το «εμφάνιση δεσμών» για να βλέπουμε τους δεσμούς ανάμεσα στα μόρια. Επιλέγουμε το «εμφάνιση χρονομέτρου» για να εισάγουμε τον παράγοντα χρόνο. Και εμφανίζεται η οθόνη:

12 Ας τα δούμε στην προσομοίωση: Στο «τρέχουσες ποσότητες» βάζουμε «10» στα αντιδρώντα και πατάμε «έναρξη». Παρατηρούμε τις αλλαγές στον αριθμό μορίων στις «τρέχουσες ποσότητες» καθώς επίσης και τις αλλαγές στο γράφημα που έχουμε επιλέξει (το ραβδόγραμμα προτείνεται). Σημειώνουμε τις αλλαγές.. Μεταβάλλουμε τη θερμοκρασία (την αυξάνουμε και την μειώνουμε) και σημειώνουμε τις παρατηρήσεις μας... Χωρίς να αλλάξουμε την αντίδραση που μελετάμε, στο «τρέχουσες ποσότητες» βάζουμε «50» στα αντιδρώντα και πατάμε «αναπαραγωγή». Παρατηρούμε τις αλλαγές στον αριθμό μορίων στις «τρέχουσες ποσότητες» καθώς επίσης και τις αλλαγές στο γράφημα που έχουμε επιλέξει (το ραβδόγραμμα προτείνεται). Σημειώνουμε τις αλλαγές.. Μεταβάλλουμε τη θερμοκρασία (την αυξάνουμε και την μειώνουμε) και σημειώνουμε τις παρατηρήσεις μας... Να επαναλάβουμε την ίδια διαδικασία και για τις υπόλοιπες αντιδράσεις Για να είναι τα αποτελέσματα μας συγκρίσιμα να εισάγουμε τον παράγοντα χρόνο και να σχολιάσουμε τις παρατηρήσεις μας.

13 2. Συντελεστές (Νίκα Κατερίνα, Παπαγεωργίου Κατερίνα, Δασκαλάκη Λίνα) Με τη βοήθεια της προσομοίωσης θα μελετήσουμε και θα εξασκηθούμε στον υπολογισμό των συντελεστών μιας αντίδρασης. Ανοίγοντας την προσομοίωση εμφανίζεται η οθόνη: Βάζοντας τους κατάλληλους συντελεστές αριστερά των αντιδρώντων και των προϊόντων έχουμε την οθόνη: Είναι εμφανές ότι συμπληρώσαμε σωστά τους συντελεστές! Ενδιαφέρον έχουν οι κλίμακες εξισορρόπησης όπου φαίνεται καθαρά η ισοστάθμιση των ατόμων του αζώτου και του υδρογόνου στα δύο μέλη της χημικής αντίδρασης.

14 Προχωρήστε στις δύο επόμενες αντιδράσεις (διαχωρισμός νερού και καύση μεθανίου) για να εξασκηθείτε με το περιβάλλον της προσομοίωσης. Σας περιμένει το παιχνίδι εξισορρόπησης!!! Έχει τρία επίπεδα για να διαλέξετε (το τρίτο δεν είναι τόσο απλό), μπορείτε να ανοίξετε και το χρονοδιακόπτη. Εδώ σας εξετάζει η προσομοίωση. Εάν κάνετε λάθος έχετε τη δυνατότητα να το δείτε: και να προσπαθήσετε μια φορά ακόμα, τρίτη δεν έχει! Περνά στην επόμενη εξίσωση. Καλή διασκέδαση

15 Διαλύματα (Νίκα Κατερίνα, Παπαγεωργίου Κατερίνα, Δασκαλάκη Λίνα) Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης. 1. Η κλασσική προσέγγιση (του εργαστηριακού οδηγού). Παρασκευή διαλύματος NaCl 0,1M(πειραματική διαδικασία). (σχετική μοριακή μάζα NaCl: 58,4428, διαλυτότητα στο νερό: 35,7g/100g H 2 O (0 0 C)) Για το πείραμα θα χρειαστούμε: 1. Αναλυτικό ζυγό. 2. Ογκομετρική φιάλη των 100 ml και των 1000 ml. 3. Υδροβολέα. 4. Ύαλο ωρολογίου. 5. NaCl περίπου 7 g. Πειραματική διαδικασία: Τοποθετούμε καθαρή ύαλο ωρολογίου πάνω στον ηλεκτρονικό ζυγό και μηδενίζουμε την ένδειξη του ζυγού. Μεταφέρουμε με τη βοήθεια σπάτουλας ποσότητα 5,85 g NaCl στην ύαλο ωρολογίου. μεταφέρουμε την ποσότητα αυτή σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και τη διαλύουμε προσθέτοντας μικρή ποσότητα απιονισμένου νερού (πωματίζουμε τη φιάλη και ανακινούμε προσεκτικά). Μετά την πλήρη διάλυση συνεχίζουμε την προσθήκη νερού, μέχρις ότου ο όγκος του διαλύματος να γίνει 100 ml, δηλαδή μέχρι το διάλυμα να φθάσει τη χαραγή (πρέπει η εφαπτομένη της κορυφής του υγρού μηνίσκου να περνά από τη χαραγή). Διάλυση αλατιού στο νερό (μικροσκοπικό επίπεδο). Με τη βοήθεια της προσομοίωσης: θα μελετήσουμε σε μικροσκοπικό επίπεδο τη διάλυση του αλατιού. Θα δούμε τη διάλυση του αλατιού σε μακροσκοπικό επίπεδο και την αλλαγή της συγκέντρωσης με τη προσθήκη αλατιού. Ανοίγουμε τη προσομοίωση και εμφανίζεται η οθόνη:

16 Μπορούμε να προσθέσουμε αλάτι ανακινώντας την αλατιέρα και δεξιά βλέπουμε την τιμή της συγκέντρωσης του διαλύματος μας. Μπορούμε επίσης να αλλάξουμε τον όγκο του νερού εάν ανοίξουμε τις δύο βρύσες. Θα δούμε τη διάλυση του αλατιού σε μικροσκοπικό επίπεδο και την αλλαγή της συγκέντρωσης των ιόντων νατρίου και χλωρίου. Ανοίγουμε την οθόνη «micro» και βλέπουμε: Παρατηρούμε πως το αλάτι διίσταται σε ιόντα αμέσως μετά την είσοδό του στο νερό. Θα δούμε τη συμμετοχή του νερού στη διάλυση του αλατιού: Αραίωση διαλύματος. Παίρνουμε τα 100 ml του διαλύματος NaCl 0,1 Μ, που έχουμε παρασκευάσει και τα μεταφέρουμε προσεκτικά σε ογκομετρική φιάλη του 1 L. Προσθέτουμε απιονισμένο νερό με τη βοήθεια του υδροβολέα, μέχρι το διάλυμα να φθάσει τη χαραγή. Υπολογίζουμε τη νέα συγκέντρωση.

17 2. Ένα διάλυμα με πρακτικό ενδιαφέρον ή ο όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων (η περίπτωση του οξικού οξέος). Υλικά: Ξίδι 1 Νερό Ογκομετρικός κύλινδρος των 50 ml Ογκομετρική φιάλη των 100 ml Διαδικασία: Σε ογκομετρικό κύλινδρο των 50 ml βάζουμε 30mL ξίδι. Το μεταφέρουμε στην ογκομετρική φιάλη των 100 ml. Ένα έχουμε προσθέτουμε 4-6 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας. Συμπληρώνουμε με νερό μέχρι την χαραγή. Πωματίζουμε τη φιάλη και ανακινούμε προσεκτικά. Υπολογισμοί: Από τη συσκευασία του ξιδιού βλέπουμε την περιεκτικότητα του σε οξικό οξύ. Υπολογίζουμε τη συγκέντρωση του οξικού οξέος στο ξύδι:.. Μετράμε το ph (με πεχαμετρικό χαρτί ή πεχάμετρο)... Υπολογίζουμε τη συγκέντρωση του διαλύματος που παρασκευάσαμε: Μετράμε το ph (με πεχαμετρικό χαρτί ή πεχάμετρο)... Χρήση: Πλένουμε τα μαλλιά μας κανονικά. Στη συνέχεια ρίχνουμε το διάλυμα στα μαλλιά μας. Δεν χρειάζεται να τα ξεπλύνουμε. Αν όμως μας ενοχλεί η μυρωδιά μπορούμε να αφήσουμε το διάλυμα να δράσει για μια ώρα και στη συνέχεια τα ξεβγάζουμε με χλιαρό νερό. Αιτιολόγηση: 1Η οξύτητα των ξυδιών που φέρονται στην κατανάλωση πρέπει να είναι τουλάχιστον 60 γραμμάρια ανά λίτρο, εκφρασμένη σε οξικό οξύ, για όλες τις κατηγορίες ξυδιών, εκτός από τα ξύδια της κατηγορίας «ξύδι από φρούτα», τα οποία πρέπει να έχουν οξύτητα τουλάχιστον 45 γραμμάρια ανά λίτρο (Σχέδιο νόμου: Παραγωγή και διάθεση ξυδιού, 26/10/2011).

18 Τα μαλλιά μας καθημερινά ταλαιπωρούνται λόγω του κρύου, των κλιματιστικών και των προϊόντων styling, γι αυτό μία φορά το μήνα θα πρέπει να αφιερώνουμε λίγο χρόνο για την φροντίδα τους, κάνοντας μια απλή μάσκα μαλλιών για τόνωση και λάμψη, με φυσικά υλικά που έχουμε στην κουζίνα μας. Με αυτόν τον τρόπο δίνουμε στα μαλλιά μας τα θρεπτικά συστατικά που τους λείπουν, καθώς και την χαμένη λάμψη τους. Πως το ξίδι βοηθά τα μαλλιά μας; Το ph των μαλλιών μας είναι ελαφρά όξινο ( ). πολλά όμως από τα προϊόντα περιποίησης τους είναι αλκαλικά. Το ξέβγαλμα με ξίδι βοηθά να αποκατασταθεί το ph της τρίχας, κλείνει τις φολίδες (λέπια), την αναδομεί, την κάνει λαμπερή και υγιή και καταπολεμά την τριχόπτωση. Βοηθά επίσης να απομακρυνθούν όλα τα κατάλοιπα από το σαμπουάν και τα προϊόντα περιποίησης που χρησιμοποιούμε, η πιτυρίδα αλλά και οι κόνιδες. Προσοχή όμως στα πολύ ξηρά μαλλιά μπορεί να επιδεινώσει την ξηρότητα. Για το ξίδι γενικότερα: Ιστορικά, το ξίδι είναι το πιο παλιό και περισσότερο δημοφιλές από τα αρτύματα που χρησιμοποιούνται στην γαστρονομία. Πιθανώς εμφανίζεται συγχρόνως με τη χρήση του οίνου περίπου το 6000 π.χ. και από την 3η οι Έλληνες το χρησιμοποίησαν ευρύτατα στη μαγειρική. Αλλά εκτός από άρτυμα το ξίδι χρησιμοποιήθηκε και ως θεραπευτικό, αφού από τη φύση του έχει απολυμαντικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Οι Αιγύπτιοι το χρησιμοποιούσαν για την θεραπεία της ωτίτιδας, την απολύμανση των πληγών, την γάγγραινα και τη δηλητηρίαση από μανιτάρια, οι Εβραίοι το χρησιμοποιούσαν σαν καταπραϋντικό και ηρεμιστικό του σώματος, οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν το ξίδι σαν ενισχυτικό των θεραπειών με βότανα. Η κατανάλωση ξιδιού στα γεύματα έχει χρησιμοποιηθεί σαν θεραπεία για το διαβήτη στο σπίτι πριν τη χρήση φαρμάκων, αλλά χρησιμοποιείται επίσης και ως συντηρητικό τροφίμων, σαν καθαριστικό, απομακρύνει τα άλατα, αντιμετωπίζει τις μυκητιάσεις, εξαφανίζει τις μυρωδιές και για άλλες πολλές χρήσεις. Δραστηριότητες: 1. Σας δώσαμε κάποιες πληροφορίες για το πότε ο άνθρωπος έφτιαξε για πρώτη φορά ξίδι, δεν σας είπαμε όμως πως φτιάχνεται. Αυτό θα μας το πείτε εσείς! 2. Αναφέραμε επιγραμματικά κάποιες από τις χρήσεις του ξιδιού αλλά υπάρχουν πολλές ακόμα. Ποιες είναι; Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποίησε ευρύτατα σε μια σειρά από ασθένειες

19 Παρασκευή σαπουνιού. Πρώτα λίγη θεωρία (Νίκα Κατερίνα, Παπαγεωργίου Κατερίνα, Δασκαλάκη Λίνα) Τι είναι; Τα σαπούνια παράγονται από την αντίδραση μιας βάσης, συνήθως ΝαΟΗ (υδροξείδιο του νατρίου ή καυστική σόδα) ή ΚΟΗ (υδροξείδιο του καλίου ή καυστική ποτάσα) και εστέρων, ενώσεων που υπάρχουν στα λίπη και στα έλαια. Το άλλο προϊόν της αντίδρασης αυτής είναι η γλυκερίνη. Πώς δρα; Οι βρωμιές συνήθως συνδυάζονται με λίπη και έλαια, οπότε το πλύσιμο μόνο με νερό δεν θα απέδιδε. Τα "μόρια" του σαπουνιού είναι "διπλή προσωπικότητα": η μια τους άκρη είναι ιοντική και διαλύεται στο νερό, ενώ η άλλη βυθίζεται στα λίπη και τα διασπά σε μικρότερα σταγονίδια που διασκορπίζονται. Το έλαιο και το νερό, στο οποίο είναι διαλυμένη η άλλη άκρη του σαπουνιού, σχηματίζουν γαλάκτωμα, το οποίο απομακρύνεται με το ξέπλυμα. Η αντίδραση: Η διαδικασία αυτή ονομάζεται σαπωνοποίηση των λιπών ή ελαίων και υπάρχουν δύο τύποι: Η εν θερμώ και η εν ψυχρώ σαπωνοποίηση. Το παραπροϊόν της σαπωνοποίησης, η γλυκερίνη, απομακρύνεται κατά τη βιομηχανική παρασκευή και αποτελεί σημαντική πρώτη ύλη στην χημική βιομηχανία. Η θερμή μέθοδος: Η μέθοδος Μασσαλίας (θερμή μέθοδος) γίνεται με πολύωρο ζέσταμα φοινικέλαιου με καυστική σόδα μέχρι να γίνει η σαπωνοποίηση, μετά προστίθεται αλάτι για να ξεπλύνει την περίσσεια σόδας και την γλυκερίνη, η σαπουνόμαζα ξεπλένεται για να φύγει το αλάτι και χύνεται σε μεγάλα καλούπια. Όταν κρυώσει ξεκαλουπώνεται και αφήνεται να στεγνώσει, μετά κόβεται σε κομμάτια. Η ψυχρή μέθοδος:

20 Η αντίδραση σαπωνοποίησης πραγματοποιείται σε θερμοκρασίες δωματίου, η διαδικασία της σαπωνοποίησης συνεχίζεται εφόσον βάλουμε το μίγμα στα καλούπια και απαιτείται ένα χρονικό διάστημα 6-8 εβδομάδων για την ολοκλήρωση της σαπωνοποίησης και την ωρίμανση των σαπουνιών. Η γλυκερίνη (σημαντικός ενυδατικός παράγοντας) δεν απομακρύνεται από το τελικό προϊόν αλλά αποτελεί συστατικό του. Η μέθοδος Υλικά και σκεύη Ζυγός Μαγνητικός αναδευτήρας Μαγνήτες Γυάλινα ποτήρια (2) Μια μικρή λεκάνη Ένα θερμόμετρο Μια γυάλινη ράβδος Πλαστικό κουταλάκι Φόρμες για το σαπούνι Λάδι Υδροξείδιο του νατρίου Νερό Ποσότητες: Θα ακολουθήσουμε τη συνταγή της γιαγιάς, δηλ. 6:3:1 (λάδι: νερό: υδροξείδιο του νατρίου). Δηλ. για 200g σαπούνι θα χρειαστούμε: 120g λάδι, 60g νερό, 20g NaOH. (Υπάρχουν και άλλες συνταγές, όπως: 500g λάδι, 158g νερό, 67g NaOH. Χρειάζονται δοκιμές για να αποφασίσουμε ποια θα χρησιμοποιήσουμε! Όλα εξαρτώνται από την πρώτη ύλη, το λάδι). Διαδικασία Ζυγίζουμε το NaOH, το νερό και το λάδι. Στη λεκάνη βάζουμε κρύο νερό βάζουμε το ένα ποτήρι το θερμόμετρο και το νερό Μετρώ τη θερμοκρασία του νερού: σιγά σιγά και με ανάδευση προσθέτω το NaOH: Μετρώ τη θερμοκρασία (καθόλη τη διάρκεια της διάλυσης):. Στο δεύτερο ποτήρι βάζω το λάδι, το μαγνήτη και το βάζω στον μαγνητικό αναδευτήρα. Ρίχνω σιγά σιγά και υπό συνεχή ανάδευση το διάλυμα του NaOH. Σχεδόν αμέσως φαίνονται τα «ίχνη» σαπωνοποίησης. Συνεχίζω την ανάδευση αρκετή ώρα (30 έως 60 ). Σε αυτή τη φάση, εάν θέλω, προσθέτω χρώμα, βότανα, αρώματα Ρίχνω το μίγμα στις φόρμες και το αφήνω σε ένα θερμό μέρος. Όταν μετά από κάποιες μέρες (1-7, ανάλογα με το έλαιο που χρησιμοποιούμε) γίνει αρκετά σκληρό το βγάζουμε από τις φόρμες και το αφήνουμε να ωριμάσει, σε μέρος ευάερο και μακριά από το φώς. Καλή επιτυχία!!!!!!

21 Δραστηριότητες 1. Γιατί ανεβαίνει η θερμοκρασία του νερού κατά τη διάλυση του NaOH στο νερό; 2. Ας αναζητήσουμε πληροφορίες για την ιστορία του σαπουνιού. 3. Διαβάστε τη σύσταση που αναγράφεται στη συσκευασία των απορρυπαντικών, υγρών πιάτων, σαμπουάν, αφρόλουτρων κλπ του εμπορίου, αναζητήστε την απορρυπαντική ουσία και βρείτε πληροφορίες για αυτήν. Τι συμπεράσματα βγάζετε; 4. Ποια είναι η επίδραση των απορρυπαντικών στο περιβάλλον;

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ Όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων. 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2 3 4 5 Αυτή την εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 4 η εργαστηριακή άσκηση Διδακτικοί στόχοι 1. Να διαπιστώσεις την επίδραση της μεταβολής της συγκέντρωσης και της θερμοκρασίας στη θέση της χημικής ισορροπίας. 2. Να εξηγείς τη μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης Αραίωση διαλυμάτων ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης Αραίωση διαλυμάτων ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας:

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας: Φύλλο εργασίας: Ιδιότητες των οξέων Δραστηριότητα 1 η Α. Σε ένα ποτήρι υπάρχει ζωμός από κόκκινο λάχανο (το οποίο έχει χρώμα ιώδες). Αν ρίξουμε σε αυτό λίγο χυμό λεμονιού ή λίγο ξύδι, τι θα παρατηρήσουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 Διαγωνισμός στη Χημεία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2013-2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Στόχοι της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2. ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ Σαπούνι Θεωρητικό μέρος Το σαπούνι είναι ένα ουδέτερο μίγμα (άλας) λιπαρών οξέων, κυρίως του παλμιτικού, του στεατικού και του ελαϊκού με νάτριο ή κάλιο (βάσεις). Το άλας αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. σαπούνι. Xρησιμοποιούμε πεχαμετρικό χαρτί και προσδιορίζουμε το ph του σαπωνοδιαλύματος που παρασκευάσαμε.

Ελαιόλαδο. σαπούνι. Xρησιμοποιούμε πεχαμετρικό χαρτί και προσδιορίζουμε το ph του σαπωνοδιαλύματος που παρασκευάσαμε. Μελέτη ιδιοτήτων σαπουνιού Σκοπός: Η μελέτη ιδιοτήτων του σαπουνιού Όργανα και συσκευές Λύχνος Ελαιόλαδο δοκιμαστικός σωλήνας σαπούνι σπάτουλα Παίρνουμε με τη σπάτουλα μικρή ποσότητα από το σαπούνι που

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο α. β. γ. «Μελέτη της οξύτητας του χώματος και τρόποι ρύθμισής της» Το έδαφος έχει ph από 4 έως 8. Τα ασβεστολιθικά εδάφη έχουν ph μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Πειράματα Χημείας

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Πειράματα Χημείας http://ekfe.chi.sch.gr 5 η - 6 η Συνάντηση ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Πειράματα Χημείας Aντικατάσταση χαλκού από σίδηρο Επίδραση της θερμοκρασίας στη χημική ισορροπία Επίδραση της συγκέντρωσης στη χημική ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας ΕΚΦΕ Χαλανδρίου Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 O Πειραματική δοκιμασία Χημείας Μελετώντας το περιεχόμενο διαφόρων χυμών 10 Δεκεμβρίου 2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1) 2) 3) Μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

2η Δραστηριότητα ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Α) Β) Γ) Ανίχνευση ρύπανσης στα νερά λίμνης

2η Δραστηριότητα ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Α) Β) Γ) Ανίχνευση ρύπανσης στα νερά λίμνης 2η Δραστηριότητα ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: Ονοματεπώνυμα: Α) Β) Γ) Ανίχνευση ρύπανσης στα νερά λίμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΙΑ Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού»

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Χαραλαμπάτου Λιάνα, υπεύθυνη Ε.Κ.Φ.Ε. Νίκαιας Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04,

Διαβάστε περισσότερα

-Η συγκράτηση νερού από διάφορα υλικά, ουσίες και ενώσεις είναι ένα θέμα με μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον. Και αυτό γιατί το αν υπάρχει ή όχι υγρασία

-Η συγκράτηση νερού από διάφορα υλικά, ουσίες και ενώσεις είναι ένα θέμα με μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον. Και αυτό γιατί το αν υπάρχει ή όχι υγρασία ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2017 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ 7 ΛΕΥΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ 2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΝΕΡΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: 1 η δραστηριότητα Οι σκόνες μιλούνε. Στη δραστηριότητα αυτή θα ταυτοποιήσετε καθεμία από τις πέντε

Διαβάστε περισσότερα

+ ή ΟΗ OH ( 1 ) ( 2 ) ( 1 ) ( 2 )

+ ή ΟΗ OH ( 1 ) ( 2 ) ( 1 ) ( 2 ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΕΥΡΕΣΗ pη ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΙΚΤΩΝ Στόχοι Οι μαθητές: Να κατανοήσουν το τι εκφράζει το pη ενός διαλύματος. Να προσδιορίζουν το pη ενός διαλύματος με τη χρήση διαλυμάτων δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Χρησιμοποιούμενα όργανα Προχοϊδα: Μετράει

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ 05 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (Διάρκεια εξέτασης 60 min) ΘΕΜΑ: Σειρά δραστικότητας μετάλλων ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ:. ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1).. 2)... 3).. ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο «Βεργίνα» Λάρνακας Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016

Γυμνάσιο «Βεργίνα» Λάρνακας Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 Γυμνάσιο «Βεργίνα» Λάρνακας Σχολική Χρονιά 2015 2016 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2016 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες (ΧΗΜΕΙΑ / ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΒΑΘΜΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΣ:..

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ph ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΔΕΙΚΤΩΝ Ή ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΚΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ph ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΔΕΙΚΤΩΝ Ή ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΚΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ - Ρ/Η ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΕΦΕ 2 ου ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ph ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Ερευνητική εργασία: Β2 λυκείου ΘΕΜΑ: ''Η Χημεία είναι χρώματα, αρώματα και γεύσεις'' Ομάδα Δ: Μαριάμ Χριστογιάννη Μαρία Χριστοπούλου Χριστίνα Σταμάτη Βάσω Σιρμιντζέλη

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού Η τιμή του ph ενός διαλύματος εξαρτάται από την συγκέντρωση των υδρογονοκατιόντων του [Η+]. Ορίζεται σαν τον αρνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν ΕΚΦΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, Επιμέλεια Καγιάρας Νικόλαος Φυσικός Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν Η ταχύτητα μιας αντίδρασης εξαρτάται από τον αριθμό των αποτελεσματικών συγκρούσεων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΕΚΦΕ Α & Β ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να παρασκευάσουν ρυθμιστικό διάλυμα με ορισμένη τιμή pη.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα;

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; ΧΗΜΕΙΑ: Οξέα - Βάσεις - Άλατα - Περιοδικός πίνακας - Αλκάλια- Χημικά στοιχεία - Άνθρακας - Πυρίτιο - Αλογόνα 127 Αλογόνα: Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕ ΑΝΣΙΔΡΑΕΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ ΙΟΝΣΩΝ

ΧΗΜΙΚΕ ΑΝΣΙΔΡΑΕΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ ΙΟΝΣΩΝ ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΗ ΑΚΗΗ 6 ΧΗΜΙΚΕ ΑΝΣΙΔΡΑΕΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ ΙΟΝΣΩΝ α. ανίχνευση ιόντων χλωρίου Cl Δοκιμαστικοί σωλήνες ( ) διάλυμα υδροχλωρίου HCl 0,01Μ Σταγονόμετρα χλωριούχο νάτριο NaCl, χλωριούχου αργιλίου

Διαβάστε περισσότερα

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Μια σπουδαία ικανότητα του νερού, η διαλυτική Ξέρουμε ότι το νερό κάνει έναν κύκλο στη φύση. Εξατμίζεται, γίνεται σύννεφο και πέφτει στη γη ως βροχή. Ένα μεγάλο μέρος από το βρόχινο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονοματεπώνυμο μαθητών. Το σενάριο

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονοματεπώνυμο μαθητών. Το σενάριο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β' ΑΘΗΝΑΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία 07-12-2013 α. β. γ. Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο Το σενάριο Δυο μαθητές βγαίνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα Τα μέταλλα που είναι πιο δραστικά από το υδρογόνο (εκτός από το Pb) αντικαθιστούν το υδρογόνο στα οξέα (με εξαίρεση το HNO 3

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ 60 λεπτά. ΟΛΕΣ πένα με μπλε ή μαύρο μελάνι. οκτώ (8) σελίδες,

ΟΔΗΓΙΕΣ 60 λεπτά. ΟΛΕΣ πένα με μπλε ή μαύρο μελάνι. οκτώ (8) σελίδες, ΟΔΗΓΙΕΣ Η εξέταση έχει διάρκεια 60 λεπτά. Δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψετε την αίθουσα εξέτασης πριν περάσει μισή ώρα από την ώρα έναρξης. Όλες α ερωτήσεις (σύνολο 40) είναι ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ 5 - Δεκεμβρίου - 2015 Ερρίκος Γιακουμάκης 1 ΕΚΦΕ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 Εξεταζόμενο μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΟΜΑΔΑ...... Εισαγωγικό σημείωμα Θεωρία Brőnsted- Lowry

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια ενός σχολικού Project θέλουμε να ερευνήσουμε την δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των νερών στην καλλιέργεια ορισμένων ειδών.

Στα πλαίσια ενός σχολικού Project θέλουμε να ερευνήσουμε την δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των νερών στην καλλιέργεια ορισμένων ειδών. European Union Science Olympiad - EUSO 2012 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών- EUSO 2012 Τοπικός Διαγωνισμός Νομού Μαγνησίας 26-11-2011 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Σχολείο: Ονομ/υμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 13 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2015 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 13/12/2014

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β' ΑΘΗΝΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΟΞΕΟΣ ΗΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Υπολογισμός της περιεκτικότητας σε οξικό οξύ, του ξυδιού του εμπορίου με τη μέθοδο της ογκομέτρησης που καλείται αλκαλιμετρία. Χρησιμοποιείται δείκτης φαινολοφθαλεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 8.2: Χημικώς Απαιτούμενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand, COD) Ευάγγελος Φουντουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΕΚΦΕ Α & Β Ανατολικής Αττικής ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2016 Εργαστηριακός διαγωνισμός στη Χημεία Διάρκεια 50min Λύκειο:.. 1. Ονοματεπώνυμ α μελών της ομάδας: 2. 3. Συνοδός καθηγητής:..

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κα τρόφιμα ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ της ΩΑΛΒΟΥΜΙΝΗΣ (πρωτεΐνης στο ασπράδι του αυγού) και της ΚΑΖΕΪΝΗΣ (πρωτεΐνης του γάλακτος)

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Α. Διάσπαση του ανθρακικού χαλκού με θέρμανση, (σε χαμηλότερη θερμοκρασία από ότι η διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου), προς οξείδιο του χαλκού και διοξείδιο του άνθρακα.

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧHMEIA 6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: Σόδα πλυσίματος: ένα χρήσιμο εργαλείο Το ανθρακικό νάτριο (Na 2 CO 3 ) είναι γνωστό ως σόδα πλυσίματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜO:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜO:... ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΟΥΡΙΩΤΙΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 Βαθμός:... Ολογράφως:... Υπογραφή:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Μαΐου 2013 ΤΑΞΗ: A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2011 ΕΚΦΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΝΙΚΑΙΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 27/11/2010 «ΧΗΜΕΙΑ»

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2011 ΕΚΦΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΝΙΚΑΙΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 27/11/2010 «ΧΗΜΕΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ- ΕΚΦΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΝΙΚΑΙΑΣ 1 ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2011 ΕΚΦΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΝΙΚΑΙΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 27/11/2010 «ΧΗΜΕΙΑ» Σχολείο:. 1). Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2). 3) Α] Ανίχνευση

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΙΑΣ ΤΟΠΙΙΚΟΥ ΔΙΙΑΓΩΝΙΙΣΜΟΥ EUSO 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Αποφασίσατε να δουλέψετε στο πλαίσιο της Ερευνητικής Εργασίας το θέμα που προτάθηκε

Διαβάστε περισσότερα

3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα

3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα Σκοπός 3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα Σκοπός των πειραμάτων της παρούσας εργαστηριακής άσκησης είναι να γνωρίσετε, πρώτον, ορισμένες αντιδράσεις καταβύθισης, βάσει των οποίων θα ελέγξετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ 1. Σκοπός του πειράµατος Η ανάπτυξη δεξιοτήτων στην εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 4: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ - ΑΡΑΙΩΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ

Εργαστηριακή άσκηση 4: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ - ΑΡΑΙΩΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Εργαστηριακή άσκηση 4: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ - ΑΡΑΙΩΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράµατος αυτού θα πρέπει να µπορείς : 1. Να εφαρµόζεις το ζυγό. 2. Να µετράς

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα