κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης σε δείγµα του ήµου Ηρακλείου.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης σε δείγµα του ήµου Ηρακλείου."

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: Κοινωνικής Εργασίας Τίτλος Πτυχιακής Εργασίας: Αρνητικές συµπεριφορές υγείας (χρήση τσιγάρου, αλκοόλ και εξαρτησιογόνων ουσιών) των γυναικών κατά τη διάρκεια της ς σε δείγµα του ήµου Ηρακλείου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κούτρα Κλειώ Επιµέλεια Εργασίας: Οικονόµου Παρασκευή Φακάρου Λεµονιά Ηράκλειο 2009

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευρετήριο Πινάκων Εισαγωγή ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 1 ο Εγκυµοσύνη 1.1. Η στη ζωή της γυναίκας Επιπτώσεις της ς Η συµπεριφορά της γυναίκας κατά τη διάρκεια της ς Η οικογένεια και το συγγενικό περιβάλλον της εγκυµονούσας Κεφάλαιο 2 ο Αρνητικές συµπεριφορές κατά τη διάρκεια της ς 2.1. Κάπνισµα Λόγοι χρήσης τσιγάρου Επιπτώσεις του καπνίσµατος στο έµβρυο και την εγκυµονούσα Αλκοόλ Λόγοι χρήσης αλκοόλ Επιπτώσεις του αλκοόλ στο έµβρυο και την εγκυµονούσα Εξαρτησιογόνες ουσίες Λόγοι χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών Επιπτώσεις ουσιών στο έµβρυο και την εγκυµονούσα Κεφάλαιο 3 ο Ο πατέρας στην 3.1. Πατέρας και Η επίδραση του εθισµένου πατέρα

3 Κεφάλαιο 4 ο Πρόληψη και Αντιµετώπιση 4.1. Η πρόληψη στην χρήση τσιγάρου, αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών Προγράµµατα πρόληψης στην χώρα µας Η αντιµετώπιση στην χρήση τσιγάρου, αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών Ειδικά Προγράµµατα για Εξαρτηµένες Μητέρες Κεφάλαιο 5 ο Μεθοδολογία Έρευνας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 5.1. Σκοπός της έρευνας Μεθοδολογία έρευνας. Πεδίο µελέτης, επιλογή δείγµατος, τεχνικές συλλογής στοιχείων Κεφάλαιο 6 ο Αποτελέσµατα 6.1. Περιγραφική Στατιστική Συσχετίσεις Στατιστικά σηµαντικές συσχετίσεις Κεφάλαιο 7 ο Συζήτηση και Συµπεράσµατα 7.1 Συζήτηση Συµπεράσµατα Προτάσεις Βιβλιογραφία Παράρτηµα

4 Ευρετήριο ιαγραµµάτων και Πινάκων ιαγράµµατα Τοµέας Α. ηµογραφικά Στοιχεία ιάγραµµα 1 ο. Ηλικία συµµετεχόντων ιάγραµµα 2 ο. Επίπεδο µόρφωσης συµµετεχόντων ιάγραµµα 3 ο. Εργασία συµµετεχόντων ιάγραµµα 4 ο. Επάγγελµα συµµετεχόντων ιάγραµµα 5 ο. Εργασία πριν την ιάγραµµα 6 ο. Οικονοµική κατάσταση συµµετεχόντων ιάγραµµα 7 ο. Οικογενειακή κατάσταση συµµετεχόντων ιάγραµµα 8 ο. ιαµονή µε πατέρα του αγέννητου παιδιού ιάγραµµα 9 ο. Επάγγελµα του πατέρα του αγέννητου παιδιού ιάγραµµα 10 ο. Οικονοµική στήριξη ιάγραµµα 11 ο. Επίπεδο µόρφωσης του πατέρα του αγέννητου παιδιού ιάγραµµα 12 ο. Χώρος συµπλήρωσης ερωτηµατολογίου ιάγραµµα 13 ο. Παρακολούθηση από ειδικό γιατρό ιάγραµµα 14 ο. Μήνας ς ιάγραµµα 15 ο. Επιθυµητή ιάγραµµα 16 ο. Πρώτη ιάγραµµα 17 ο. Αριθµός κυήσεων ιάγραµµα 18 ο. Απότοµη διακοπή ς ιάγραµµα 19 ο. Αριθµός διακοπών ς ιάγραµµα 20 ο. Πρόωρη γέννηση ιάγραµµα 21 ο. Σωµατικό βάρος ιάγραµµα 22 ο. Αριθµός παιδιών ιάγραµµα 23 ο. Οµαλή ιάγραµµα 24 ο. Επιπλοκές ιάγραµµα 25 ο. Μήνας αντίληψης ς ιάγραµµα 26 ο. Κάπνισµα αυτή τη περίοδο ιάγραµµα 27 ο. Περιγραφή για κάπνισµα ιάγραµµα 28 ο. Κάπνισµα πατέρα του αγέννητου παιδιού

5 Τοµέας Β. Συµπληρώνεται από καπνίστριες ιάγραµµα 29 ο. Ηλικία καπνίσµατος ιάγραµµα 30 ο. Αριθµός τσιγάρων την ηµέρα ιάγραµµα 31 ο. Συχνότητα καπνίσµατος ιάγραµµα 32 ο. Κάπνισµα περισσότερο (1) ιάγραµµα 33 ο. Κάπνισµα περισσότερο (2) ιάγραµµα 34 ο. Λόγοι συνέχισης καπνίσµατος ιάγραµµα 35 ο. Προσπάθεια για διακοπή καπνίσµατος ιάγραµµα 36 ο. Ενέργειες προσπάθειας διακοπής ιάγραµµα 37 ο. Πρέπει το κάπνισµα να διακοπεί; ιάγραµµα 38 ο. Λόγοι διακοπής Τοµέας Γ. Συµπληρώνεται από µη καπνίστριες ιάγραµµα 39 ο. Κάπνισµα τσιγάρου γενικά ιάγραµµα 40 ο. Περιγραφή συναισθηµάτων για κάπνισµα ιάγραµµα 41 ο. ιαµονή µε άτοµα που καπνίζουν ιάγραµµα 42 ο. Καπνίζουν µπροστά σας ιάγραµµα 43 ο. Ενόχληση από καπνό ιάγραµµα 44 ο. Λόγοι ενόχλησης ιάγραµµα 45 ο. Ενθάρρυνση για κάπνισµα Τοµέας. Συµπληρώνεται από πρώην καπνίστριες ιάγραµµα 46 ο. Ηλικία έναρξης καπνίσµατος ιάγραµµα 47 ο. Χρόνια καπνίσµατος ιάγραµµα 48 ο. Πριν πόσο καιρό σταµατήσατε το κάπνισµα ιάγραµµα 49 ο. Αριθµός τσιγάρων την ηµέρα ιάγραµµα 50 ο. Περιγραφή διακοπής ιάγραµµα 51 ο. Λόγοι διακοπής καπνίσµατος ιάγραµµα 52 ο. Βοήθεια για διακοπή καπνίσµατος ιάγραµµα 53 ο. Κάπνισµα ξανά ιάγραµµα 54 ο. Λόγοι καπνίσµατος ξανά Τοµέας Ε. Χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών 4

6 ιάγραµµα 55 ο. Κατανάλωση αλκοόλ ιάγραµµα 56 ο. Κατανάλωση αλκοόλ αυτή τη περίοδο ιάγραµµα 57 ο. Κατανάλωση αλκοόλ την εβδοµάδα ιάγραµµα 58 ο. Κατανάλωση αλκοόλ το Σαβ/κο ιάγραµµα 59 ο. Λιγότερη κατανάλωση ιάγραµµα 60 ο. Άσκηση κριτικής για κατανάλωση αλκοόλ ιάγραµµα 61 ο. Ενοχές για κατανάλωση αλκοόλ ιάγραµµα 62 ο. Κατανάλωση αλκοόλ πρώτες πρωινές ώρες ιάγραµµα 63 ο. Κατανάλωση αλκοόλ και κάπνισµα µαζί ιάγραµµα 64 ο. Κατανάλωση αλκοόλ από πατέρα του αγέννητου παιδιού ιάγραµµα 65 ο. Κατανάλωση αλκοόλ την εβδοµάδα από πατέρα ιάγραµµα 66 ο. Χρήση ναρκωτικών ουσιών ιάγραµµα 67 ο. Χρήση εισπνεόµενων ουσιών ιάγραµµα 68 ο. Εισπνεόµενη ουσία ιάγραµµα 69 ο. Χρήση ναρκωτικών ουσιών από πατέρα ιάγραµµα 70 ο. Ναρκωτική ουσία από πατέρα Τοµέας ΣΤ. Βασικές γνώσεις ιάγραµµα 71 ο. Επιπτώσεις καπνίσµατος στην εγκυµονούσα ιάγραµµα 72 ο. Επιπτώσεις ιάγραµµα 73 ο. Επιπτώσεις καπνίσµατος στο έµβρυο ιάγραµµα 74 ο. Επιπτώσεις ιάγραµµα 75 ο. Πόσο βλαβερό το κάπνισµα στην ιάγραµµα 76 ο. Παθητικό κάπνισµα ιάγραµµα 77 ο. Κάπνισµα στο µωρό αφού γεννηθεί ιάγραµµα 78 ο. Νικοτίνη εθίζει ιάγραµµα 79 ο. Νικοτίνη περνά στο έµβρυο ιάγραµµα 80 ο. Αποβολή από κάπνισµα ιάγραµµα 81 ο. Αργή ανάπτυξη εµβρύου από κάπνισµα ιάγραµµα 82 ο. Χαµηλό βάρος γέννησης από κάπνισµα ιάγραµµα 83 ο. Πρόωρη γέννα από κάπνισµα ιάγραµµα 84 ο. Αιµορραγία στον πλακούντα από κάπνισµα ιάγραµµα 85 ο. Τερατογέννεση από κάπνισµα

7 ιάγραµµα 86 ο. Θάνατος παιδιού από κάπνισµα ιάγραµµα 87 ο. Πρόβληµα ανάπτυξης του πνεύµονα από κάπνισµα ιάγραµµα 88 ο. Αργή εγκεφαλική ανάπτυξη από κάπνισµα ιάγραµµα 89 ο. Μαθησιακά προβλήµατα από κάπνισµα ιάγραµµα 90 ο. Αναπνευστικά προβλήµατα από κάπνισµα Πίνακες Συσχετίσεων Πίνακας 1: Ηλικία µε κάπνισµα Πίνακας 2: Επίπεδο µόρφωσης µε κάπνισµα Πίνακας 3: Εργασία µε κάπνισµα Πίνακας 4: Επάγγελµα µε κάπνισµα Πίνακας 5: Εργασία πριν την µε κάπνισµα Πίνακας 6: Οικονοµική κατάσταση και κάπνισµα Πίνακας 7: Οικογενειακή κατάσταση και κάπνισµα Πίνακας 8: ιαµονή µε πατέρα και κάπνισµα Πίνακας 9: Οικονοµική στήριξη µε κάπνισµα Πίνακας 10: Επάγγελµα πατέρα µε κάπνισµα Πίνακας 11: Μόρφωση πατέρα µε κάπνισµα Πίνακας 12: Ηλικία και κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 13: Επίπεδο µόρφωσης µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 14: Εργασία µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 15: Επάγγελµα µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 16: Εργασία πριν την µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 17: Οικονοµική κατάσταση µε αλκοόλ Πίνακας 18: Οικογενειακή κατάσταση µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 19: ιαµονή µε πατέρα µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 20: Επάγγελµα πατέρα µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 21: Οικονοµική στήριξη µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 22: Μόρφωση πατέρα µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 23: Χώρος συµπλήρωσης µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 24: Παρακολούθηση από γιατρό µε κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 25: Ηλικία µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 26: Επίπεδο µόρφωσης µε χρήση εισπνεόµενων

8 Πίνακας 27: Εργασία µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 28: Επάγγελµα µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 29: Εργασία πριν την µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 30: Οικονοµική κατάσταση µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 31: Οικογενειακή κατάσταση µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 32: ιαµονή µε πατέρα µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 33: Επάγγελµα πατέρα µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 34: Οικονοµική στήριξη µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 35: Μόρφωση πατέρα µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 36: Χώρος συµπλήρωσης µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 37: Παρακολούθηση από γιατρό µε χρήση εισπνεόµενων Πίνακας 38: Ηλικία µε αρνητικό αποτέλεσµα καπνίσµατος στην εγκυµονούσα Πίνακας 39: Ηλικία µε αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 40: Ηλικία µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 41: Ηλικία µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 42: Ηλικία µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 43: Επίπεδο µόρφωσης µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 44: Επίπεδο µόρφωσης µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 45: Επίπεδο µόρφωσης µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 46: Επίπεδο µόρφωσης µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 47: Επίπεδο µόρφωσης µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση164 Πίνακας 48: Εργασία µε αρνητικό αποτέλεσµα καπνίσµατος στην εγκυµονούσα Πίνακας 49: Εργασία µε αρνητικό αποτέλεσµα του καπνίσµατος στο έµβρυο Πίνακας 50: Εργασία µε πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 51: Εργασία µε το παθητικό κάπνισµα Πίνακας 52: Εργασία µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 53: Επάγγελµα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 54: Επάγγελµα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 55: Επάγγελµα µε πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα

9 Πίνακας 56: Επάγγελµα µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 57: Επάγγελµα µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 58: Εργασία πριν την µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 59: Εργασία πριν την µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 60: Εργασία πριν την µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 61: Εργασία πριν την µε το παθητικό κάπνισµα Πίνακας 62: Εργασία πριν την µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 63: Οικονοµική κατάσταση µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 64: Οικονοµική κατάσταση µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 65: Οικονοµική κατάσταση µε πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 66: Οικονοµική κατάσταση µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 67: Οικονοµική κατάσταση µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 68: Οικογενειακή κατάσταση µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 69: Οικογενειακή κατάσταση µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 70: Οικογενειακή κατάσταση µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 71: Οικογενειακή κατάσταση µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 72: Οικογενειακή κατάσταση µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 73: ιαµονή µε πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 74: ιαµονή µε πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 75: ιαµονή µε πατέρα µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 76: ιαµονή µε πατέρα µε παθητικό κάπνισµα

10 Πίνακας 77: ιαµονή µε πατέρα µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση170 Πίνακας 78: Επάγγελµα πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 79: Επάγγελµα πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 80: Επάγγελµα πατέρα µε πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 81: Επάγγελµα πατέρα µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 82: Επάγγελµα πατέρα µε το αν το κάπνισµα επηρεάζει µετά τη γέννηση172 Πίνακας 83: Οικονοµική στήριξη µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 84: Οικονοµική στήριξη µε αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 85: Οικονοµική κατάσταση µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 86: Οικονοµική στήριξη µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 87: Οικονοµική στήριξη µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 88:Μόρφωση πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 89: Μόρφωση πατέρα µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 90: Μόρφωση πατέρα µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 91: Μόρφωση πατέρα µε το παθητικό κάπνισµα Πίνακας 92: Μόρφωση πατέρα µε αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 93:Χώρος συµπλήρωσης µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα Πίνακας 94: Χώρος συµπλήρωσης µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 95: Χώρος συµπλήρωσης µε το πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 96: Χώρος συµπλήρωσης µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 97: Χώρος συµπλήρωσης µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 98: Παρακολούθηση από γιατρό µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στην εγκυµονούσα

11 Πίνακας 99: Παρακολούθηση από γιατρό µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 100: Παρακολούθηση από γιατρό µε πόσο βλαβερό είναι το κάπνισµα Πίνακας 101: Παρακολούθηση από γιατρό µε παθητικό κάπνισµα Πίνακας 102: Παρακολούθηση από γιατρό µε το αν επηρεάζει το κάπνισµα µετά τη γέννηση Πίνακας 103: Κάπνισµα τώρα σε σχέση µε τον χώρο συµπλήρωσης Πίνακας 104: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε χώρο συµπλήρωσης Πίνακας 105: Χρήση εισπνεόµενων σε σχέση µε τον χώρο συµπλήρωσης Πίνακας 106: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από τον πατέρα σε σχέση µε τον χώρο συµπλήρωσης Πίνακας 107: Κάπνισµα τώρα µε παρακολούθηση από γιατρό Πίνακας 108: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε παρακολούθηση από γιατρό Πίνακας 109: Χρήση εισπνεόµενων µε παρακολούθηση από γιατρό Πίνακας 110: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από πατέρα µε παρακολούθηση από γιατρό Πίνακας 111: Κάπνισµα τώρα σε σχέση µε επιθυµητή Πίνακας 112: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε την επιθυµητή Πίνακας 113: Χρήση εισπνεόµενων σε σχέση µε την επιθυµητή Πίνακας 114: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από τον πατέρα µε επιθυµητή Πίνακας 115: Κάπνισµα τώρα σε σχέση µε την πρώτη Πίνακας 116: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε την πρώτη. 178 Πίνακας 117: Χρήση εισπνεόµενων σε σχέση µε την πρώτη Πίνακας 118: Χρήση ναρκωτικών από πατέρα µε την πρώτη Πίνακας 119: Κάπνισµα τώρα σε σχέση µε διακοπή ς Πίνακας 120: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε την διακοπή της ς Πίνακας 121: Χρήση εισπνεόµενων σε σχέση µε την διακοπή της ς Πίνακας: 122: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από πατέρα µε την διακοπή της ς

12 Πίνακας 123: Κάπνισµα τώρα σε σχέση µε την πρόωρη γέννηση Πίνακας 124: Κατανάλωση αλκοόλ σε σχέση µε την πρόωρη γέννηση Πίνακας 125: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από πατέρα µε την πρόωρη γέννηση Πίνακας 126: Χρήση ναρκωτικών ουσιών από πατέρα µε την οµαλή 179 Πίνακας 127: Χρήση εισπνεόµενων σε σχέση µε την πρόωρη γέννηση Πίνακας 128: Κάπνισµα τώρα µε την οµαλή Πίνακας 129: Κατανάλωση αλκοόλ στην µε την οµαλή. 180 Πίνακας 130: Χρήση εισπνεόµενων µε την οµαλή Πίνακας 131: Ηλικία σε σχέση µε το κάπνισµα Πίνακας 132: ιαµονή µε πατέρα σε σχέση µε το κάπνισµα Πίνακας 133: Μόρφωση σε σχέση µε το αν το κάπνισµα έχει αρνητικό αποτέλεσµα στο έµβρυο Πίνακας 134: Μόρφωση σε σχέση µε το αν το κάπνισµα επηρεάζει το έµβρυο αφού γεννηθεί Πίνακας 135: Σχέση ηλικίας της εγκύου µε την κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 136: Σχέση της οικογενειακής κατάστασης της εγκύου µε την κατανάλωση αλκοόλ Πίνακας 137: Σχέση του επαγγέλµατος του µέλλοντα πατέρα µε την κατανάλωση αλκοόλ από την εγκυµονούσα Πίνακας 138: Σχέση ανάµεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και στο αν είναι επιθυµητή η Πίνακας 139: Σχέση ανάµεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και την διακοπή της ς Πίνακας 140 : Σχέση ανάµεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και την πρόωρη Πίνακας 141: Σχέση ανάµεσα στην χρήση εισπνεόµενων ουσιών και στην πρόωρη γέννηση Ερωτηµατολόγιο Φύλλο Κωδικοποίησης

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάθε γυναίκα πριν αποφασίσει να γίνει µητέρα θα πρέπει να γνωρίζει και να είναι σε θέση να αναλάβει τις ευθύνες που απαιτεί ο ρόλος αυτός. Πέραν όµως του να γνωρίζει τις ανάγκες ενός παιδιού όταν το φέρει στον κόσµο, θα πρέπει να µάθει πώς να αντιµετωπίζει την ίδια την της. Κατά την διάρκεια αυτής η εγκυµονούσα θα πρέπει να υιοθετήσει µια υγιή και θετική συµπεριφορά προς τον εαυτό της. Έτσι η στάση που διατηρεί η κάθε γυναίκα απέναντι στην της είναι ένας πολύ σηµαντικός παράγοντας για την υγεία του βρέφος. Παρόλα αυτά δεν υιοθετούν όλες οι εγκυµονούσες θετική συµπεριφορά προς τον εαυτό τους και το έµβρυο. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα κάποιες φορές να επιδίδονται σε αρνητικές συνήθειες όπως η χρήση τσιγάρου και κατανάλωση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών. Σχετικά µε τα όσα προαναφέρθηκαν, µας δηµιουργήθηκε ο προβληµατισµός για το ποιες είναι οι επιδράσεις των συγκεκριµένων ουσιών στον οργανισµό της εγκυµονούσας και το έµβρυο. Θέλουµε επίσης να µελετήσουµε το αν όντως εγκυµονούσες του ήµου Ηρακλείου υιοθετούν τέτοιου είδους αρνητικές συµπεριφορές και σε τι ποσοστό. Τέλος, προβληµατισµός υπάρχει για τον βαθµό της επίδρασης που έχει η συµπεριφορά του πατέρα / φίλου της µητέρας στην κυοφορούσα και κατ επέκταση στο έµβρυο κατά την διάρκεια της ς όπως για παράδειγµα αν πίνει, καπνίζει ή κάνει χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών. 12

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Εγκυµοσύνη 1.1. Η στην ζωή της γυναίκας. Για ορισµένες γυναίκες, µια επιθυµητή είναι µια ευκαιρία να αντιληφθούν την επιθυµία τους να αυτοεπιβεβαιωθούν. Με αφετηρία την και την απόκτηση ενός παιδιού, αναζητούν νέες επαφές µε ανθρώπους, µε τους οποίους επιθυµούν να µοιραστούν την εµπειρία τους, καθώς η εµπειρία αυτή είναι κοινωνικά καταξιωµένη (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Οι περισσότερες όµως γυναίκες, από όλες τις ηλικιακές οµάδες, χρησιµοποιούν την περίοδο της ς τους µε σκοπό την προσαρµογή στο ρόλο της µητρότητας, µια πολύπλοκη διεργασία κοινωνικής και γνωσιακής µάθησης. Κατά τη διάρκεια των πρώιµων σταδίων της ς, η γυναίκα πιστεύει ότι δεν συµβαίνει τίποτα και αρκετό από τον χρόνο της τον περνάει µε το να κοιµάται. Όταν στο δεύτερο τρίµηνο αρχίζει να αισθάνεται τις κινήσεις (σκιρτήµατα) του εµβρύου, τότε στρέφει την προσοχή της στην της (Lowdermilk & Perry, 2003). Η κύηση αποτελεί ορόσηµο της ωριµότητας. Για ορισµένες γυναίκες ίσως να είναι µια στρεσογόνος εµπειρία ωστόσο τις αποζηµιώνει το γεγονός ότι µπαίνουν σε µια διαδικασία προετοιµασίας για ένα νέο επίπεδο φροντίδας και ευθύνης. Η αντίληψη που έχει για τον εαυτό της αλλάζει µε σκοπό να προσαρµοστεί στο καινούριο ρόλο της, του γονέα. Περνάει βαθµιαία από το στάδιο της αυτοδυναµίας και της ανεξαρτησίας σε ένα στάδιο δέσµευσης και αφοσίωσης εφ όρου ζωής σε κάποιο άλλο ανθρώπινο οργανισµό. Η αλλαγή αυτή προϋποθέτει την κατάκτηση ορισµένων αναπτυξιακών καθηκόντων: αποδοχή της κύησης, ταύτιση µε τον ρόλο της µητέρας, επαναπροσδιορισµό των σχέσεων της µε τη µητέρα και τον σύντροφό της, ανάπτυξη ψυχικού δεσµού µε το αγέννητο παιδί και προετοιµασία για την εµπειρία του τοκετού. Η ψυχολογική στήριξη του συντρόφου αποτελεί βασικό παράγοντα για την επιτυχή ολοκλήρωση των παραπάνω αναπτυξιακών καθηκόντων. Στις άγαµες γυναίκες που δεν παρέχεται υποστήριξη µπορεί να είναι δύσκολο να επιτύχουν την προσαρµογή αυτή (Lowdermilk & Perry, 2003). 13

15 Εκτός από τον καινούριο ρόλο στον οποίο πρόκειται να προσαρµοστεί άµεσα η εγκυµονούσα, θα προετοιµαστεί και να δηµιουργήσει ένα νέο και άγνωστο γι αυτήν σύστηµα σχέσεων µε άλλα άτοµα. Αυτό, θα της δώσει την δυνατότητα να ενσωµατωθεί σε µία οµάδα µε την οποία θα ζήσει µαζί την όλη διαδικασία του τοκετού. Στο σηµείο αυτό η συγκεκριµένη οµάδα έχει µία εξαιρετικά ενθαρρυντική επίδραση και η ύπαρξή της είναι βασικό στοιχείο της ψυχικής υγιεινής της εγκύου (Vellay, 1984). Η οµάδα αυτή, στην οποία εντάσσεται η εγκυµονούσα, αποτελείται εξ ολοκλήρου από έγκυες γυναίκες των οποίων οι τύχες είναι δεµένες. Ανάµεσα στις γυναίκες αυτές θα δηµιουργηθούν δεσµοί όχι εξαρτήσεως αλλά αλληλεγγύης, για την πραγµατοποίηση ενός κοινού έργου. Θα δηµιουργηθούν επίσης και κάποιοι στερεοί συναισθηµατικοί δεσµοί που ξεπερνούν την απλή σχέση που συνδέει δύο άγνωστες µεταξύ τους γυναίκες. Αντίστοιχα, η οµάδα αυτή εντάσσεται σε µία ευρύτερη κοινότητα της οποίας µέλη είναι όλο το επιτελείο που οργανώνει και κατευθύνει την διαδικασία: µαιευτήρας, µαίες, προπαρασκευαστές. Με την κοινότητα αυτή θα αναπτυχθούν κάποιες σχέσεις οι οποίες δεν θα είναι του τύπου δάσκαλος µαθητής καθώς τα άτοµα αυτά γίνονται ζωντανά πρόσωπα, τα οποία συµµετέχουν στην ζωή της γυναίκας για τον ερχοµό του παιδιού της στον κόσµο. Ανήκοντας εποµένως η εγκυµονούσα στην εν λόγω κοινότητα και την επιµέρους οµάδα αυτής, αποσπάται από την αποµόνωσή της από µια «ξεχωριστή» κατάσταση συγχρόνως παθολογική και παθογόνο, προκειµένου να ξαναβρεί την θέση της ως έγκυος στην κανονική και οµαδική ζωή της γυναίκας (Vellay, 1984). Εδραίωση της σχέσης µε το έµβρυο Ο συναισθηµατικός δεσµός µε το παιδί αρχίζει κατά τη διάρκεια της προγεννητικής περιόδου καθώς οι γυναίκες προετοιµάζονται για την µητρότητα µέσω της φαντασίας και της ονειροπόλησης. Σκέφτονται τον εαυτό τους ως µητέρες και φαντάζονται τις µητρικές ιδιότητες που επιθυµούν να αποκτήσουν. Οι µελλοντικοί γονείς επιδιώκουν να είναι εγκάρδιοι, στοργικοί και κοντά στο παιδί τους. Προσπαθούν να προβλέψουν τις αλλαγές που θα επέλθουν µε τον ερχοµό του παιδιού στη ζωή τους και αναρωτιούνται πως θα τα ανταπεξέλθουν µε τη φασαρία, την ακαταστασία, την µειωµένη ελευθερία κινήσεων και τις φροντίδες που θα πρέπει να παρέχουν. Η σχέση µητέρας παιδιού εξελίσσεται κατά τη διάρκεια της ς 14

16 σαν αναπτυξιακή διεργασία. Το αναπτυξιακό αυτό πρότυπο περιλαµβάνει τρεις φάσεις (Lowdermilk & Perry, 2003). Στη πρώτη φάση, η γυναίκα αποδέχεται το βιολογικό γεγονός της κύησης. Νιώθει την ανάγκη να µπορεί να δηλώσει «Είµαι έγκυος». Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης, η γυναίκα αποδέχεται το έµβρυο που αναπτύσσεται ως ξεχωριστό από αυτήν άτοµο που θα αναλάβει την ανατροφή του. Στη συγκεκριµένη φάση µπορεί να δηλώσει «πρόκειται να αποκτήσω παιδί». Αυτό συχνά συµβαίνει µετά τον πέµπτο µήνα. Αποδεχοµένη η εγκυµονούσα την πραγµατικότητα του παιδιού (ακούει τους καρδιακούς παλµούς και αισθάνεται την κίνηση/ σκίρτηµα του παιδιού) και ένα συνολικό αίσθηµα ευεξίας, η γυναίκα εισέρχεται σε µια περίοδο ηρεµίας και γίνεται πιο εσωστρεφής. Το παιδί που προσεγγίζει µε τη φαντασία της γίνεται κάτι πολύτιµο για αυτήν. Καθώς η γυναίκα αποσύρεται και επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στο αγέννητο παιδί, ο σύντροφος και τα παιδιά της αισθάνονται παραµεληµένοι (Lowdermilk & Perry, 2003). Στην τρίτη φάση της διαδικασίας ανάπτυξης του δεσµού, η γυναίκα προετοιµάζεται πραγµατικά για τη γέννηση και τη µητρότητα. Εκφράζει την άποψη «πρόκειται να γίνω µητέρα» και προσδιορίζει τη φύση και τα χαρακτηριστικά του παιδιού. Μπορεί για παράδειγµα να κάνει υποθέσεις σχετικά µε το φύλο του παιδιού και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του βασιζόµενη στη δραστηριότητα του εµβρύου (Lowdermilk & Perry, 2003). Παρόλο που µόνο η µητέρα νιώθει την αίσθηση του παιδιού που έχει στα σπλάχνα της, τόσο οι γονείς όσο και τα αδέρφια έχουν την πεποίθηση ότι το αγέννητο παιδί ανταποκρίνεται µε εξατοµικευµένο προσωπικό τρόπο. Τα µέλη που αποτελούν την οικογένεια είναι δυνατόν να αναπτύξουν αµοιβαία σχέση µε το αγέννητο παιδί µιλώντας στο έµβρυο και χαϊδεύοντας την κοιλιά της µητέρα, ιδιαίτερα όταν το έµβρυο αλλάζει θέση (Lowdermilk & Perry, 2003). 15

17 1.2. Επιπτώσεις της ς. Η πρώτη ενέργεια για να προσαρµοστεί η εγκυµονούσα στο ρόλο της µητέρας είναι η αποδοχή της ς από την ίδια. Ο βαθµός αποδοχής εκφράζεται από την ετοιµότητα της γυναίκας να µείνει έγκυος και τη συναισθηµατική της αντίδραση. Στην αρχή, πολλές γυναίκες αισθάνονται δυσάρεστα όταν ανακαλύπτουν την τους. Όταν η γυναίκα αποδέχεται την της αυτό σηµαίνει ουσιαστικά ότι αποδέχεται και την πραγµατικότητα ενός παιδιού. Η µη αποδοχή της κύησης δεν πρέπει απαραίτητα να εκληφθεί ως απόρριψη ενός παιδιού. Υπάρχει περίπτωση µια γυναίκα να µην επιθυµεί την της, αλλά να νιώθει αγάπη για το παιδί που πρόκειται να γεννήσει. Η γυναίκες που αισθάνονται ευτυχισµένες και ευχαριστηµένες για την τους, την αντιµετωπίζουν συνήθως ως βιολογική ολοκλήρωση και ως επίτευξη ενός από τους πιο σηµαντικούς στόχους στην ζωή τους. Έχουν υψηλή αυτοεκτίµηση και είναι αισιόδοξες για το µέλλον τους, το µέλλον των παιδιών τους και των άλλων µελών της οικογένειας (Lowdermilk & Perry, 2003). Κατά την διάρκεια της ς φυσικό είναι να υπάρξουν διάφορες αλλαγές στην εγκυµονούσα οι οποίες συµβαίνουν σε δύο επίπεδα: οι σωµατικές και οι ψυχολογικές αλλαγές. Για παράδειγµα καθώς το έµβρυο αναπτύσσεται το σώµα της γυναίκας αλλάζει. Κάποιες από τις µεταβολές αυτές µπορεί να µην επηρεάζουν, άλλες όµως υπάρχει πιθανότητα να ενοχλήσουν την κυοφορούσα ή ακόµα και να της παρουσιάσουν προβλήµατα και επιπλοκές. Ακόµη όµως και σε µία χωρίς προβλήµατα οι ψυχολογικές διακυµάνσεις είναι πολύ συνηθισµένες και αυτό συµβαίνει γιατί το σώµα της εγκύου υφίσταται µία διαδικασία η οποία ξεφεύγει από τον έλεγχο αυτής (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ Τα συµπτώµατα τα οποία θα αναφέρουµε δεν αποτελούν κάποιο γενικό κανόνα, αλλά είναι τα πιο συχνά εµφανιζόµενα κατά την διάρκεια της ς. Στους εννιά µήνες της κύησης, από την σύλληψη µέχρι και τον τοκετό οι αλλαγές στο σώµα της γυναίκας κάνουν έντονη την παρουσία τους όσο ποτέ άλλοτε. Τις αλλαγές αυτές δεν µπορεί να τις αντιληφθεί ή βιώσει κανείς πέρα από τις ίδιες τις εγκυµονούσες. Αξιοσηµείωτο είναι ότι αν όλες αυτές οι αλλαγές δεν ήταν ένα 16

18 φυσιολογικό γυναικείο βιολογικό γεγονός, θα ήταν όλες αβάσταχτες (Μέισυ και Φώκνερ, 1986). Σώµα. Ένα µεγάλο ποσοστό γυναικών αντιµετωπίζει τις σωµατικές αλλαγές της κύησης µε ανάµεικτα συναισθήµατα. Για τις περισσότερες η διογκωµένη κοιλιά παρέχει ένα αίσθηµα περηφάνιας καθώς θεωρείται ότι µε την εκπληρώνουν τον σκοπό τους. Έτσι καµαρώνουν για το νέο τους σχήµα. Άλλες όµως, παρά το γεγονός ότι βρίσκουν µια ιδιαίτερη οµορφιά στην µεγάλη τους κοιλιά, δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι αυτή η κοιλιά είναι δική τους. Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση οι γυναίκες να µην αποδέχονται την νέα τους εµφάνιση παραπονούµενες συνεχώς για το πώς δείχνουν (Μέισυ και Φώκνερ, 1986). Γεννητικά όργανα. «Τα εξωτερικά γεννητικά όργανα και ο κόλπος στην χαρακτηρίζονται από µεγάλη υπεραιµία και το χρώµα τους γίνεται ιώδες. Αντίστοιχα, η µήτρα στο σύνολό της παρουσιάζει διάφορες µεταβολές στην διάρκεια της κύησης, για να µπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες του προοδευτικά αυξανόµενου όγκου του περιεχοµένου της. Το βάρος της αυξάνεται από γραµµάρια σε γραµµάρια στο τέλος της κύησης» (Καρπάθιος, 1999: 93 94). Αµηνόρροια. «Η διακοπή της περιόδου είναι συνήθως το πρώτο σηµάδι µίας ς. Ωστόσο, σε µερικές γυναίκες παρατηρήθηκαν λιγοστά έµµηνα έως και τον έκτο µήνα και µερικές φορές καθ όλη την διάρκεια της ς» (Stoppard, 2003: 169). Αίµα. Ο συνολικός όγκος του αίµατος αυξάνεται κατά 48% στις απλές και κατά 52% στις πολύδυµες κυήσεις, δηλαδή περίπου cm 3. Εξ αιτίας της ταχείας αύξησης του πλάσµατος (75%) στους πρώτους µήνες της ς και της βραδύτερης των ερυθρών αιµοσφαιρίων (30%), ο αιµατοκρίτης της γυναίκας µειώνεται κατά 10% περίπου µέχρι και το τέλος του δεύτερου τριµήνου. Αυτό βοηθά την µητέρα να αντιµετωπίζει την µεγάλη απώλεια αίµατος και την υπόταση όταν παραµένει για αρκετή ώρα όρθια, ύπτια ή όταν κάθεται (Καρπάθιος, 1999: 93 94). Συχνοουρία. Είναι συνηθισµένη η ανάγκη για αυξηµένη ούρηση εξ αιτίας των ορµονικών αλλαγών. Οι ορµόνες της υπόφυσης επιδρούν στα επινεφρίδια µε αλλάζοντας την ισορροπία του νερού µέσα στο σώµα της γυναίκας µε αποτέλεσµα να κατακρατείται περισσότερο νερό. Επιπρόσθετα µε την µεγέθυνση της µίτρας πιέζεται η ουροδόχος κύστη (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). 17

19 Εξάντληση. Υπάρχει περίπτωση η εγκυµονούσα να αισθάνεται συνεχώς κόπωση και ότι είναι κουρασµένη και εξαντληµένη. Αυτό συµβαίνει καθώς το σώµα της υπερλειτουργεί προκειµένου να στηρίξει και να θρέψει το έµβρυο που βρίσκεται µέσα της (Stoppard, 2003). Ορµόνες. Οι δύο πιο σηµαντικές ορµόνες κατά την διάρκεια της ς είναι τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη. Και οι δύο εξίσου θεωρούνται ότι ευθύνονται για τις αλλαγές στην διάθεση της γυναίκας. Άξια αναφοράς είναι και µία τρίτη ορµόνη µε την ονοµασία ανθρώπειος χοριακή γοναδοτροπίνη η οποία παράγεται από το έµβρυο στην αρχή της κύησης. Η ορµόνη αυτή την δέκατη εβδοµάδα της ς φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο το αίµα της εγκύου το οποίο µετά πέφτει σε ιδιαίτερα χαµηλά επίπεδα. Θεωρείται επίσης ότι η εν λόγω ορµόνη ευθύνεται για τις ναυτίες τους τρεις πρώτους µήνες (Μέισυ και Φώκνερ, 1986). Ναυτία. Παρά το γεγονός ότι η ναυτία είναι πιο συνηθισµένη τις πρωινές ώρες, µπορεί παρ όλα αυτά να επέλθει σε οποιαδήποτε στιγµή της ηµέρας ή ακόµα και να είναι συνεχής. Αυτή οφείλεται στα επίπεδα οιστρογόνου και στο χαµηλό επίπεδο σακχάρου στο αίµα (Stoppard, 2003). Επίσης η ναυτία µπορεί να είναι ελαφριάς µορφής ή και αρκετή ώστε να οδηγήσει στον εµετό, ο οποίος συµβαίνει λόγω των βιοχηµικών αλλαγών που κάνουν τις γυναίκες πιο ευαίσθητες. Σύµφωνα πάντως µε την ψυχαναλυτική ερµηνεία, η ναυτία και οι εµετοί θα µπορούσαν να θεωρηθούν ως µια ένδειξη αρνητικής διάθεσης απέναντι στην κύηση (Macfarlane, 1988). Αλλαγές στο στήθος. Οι αλλαγές στο στήθος γίνονται ορατές από την αρχή της ς. Συνήθως τα στήθη µεγαλώνουν και υπάρχει φαγούρα, πόνος ή παλµοί στους µαστούς. Στο σηµείο αυτό η γαλακτικοί αδένες αρχίζουν να αναπτύσσονται και καθώς η ποσότητα του αίµατος αυξάνεται, η φλέβες µπορεί να φαίνονται περισσότερο. Οι θηλές και η περιοχή γύρω από την θηλή πιθανών να σκουρύνουν και να φαρδύνουν (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Ύπνος. Κατά την διάρκεια της ς ο ύπνος και οι παροδικές διαταραχές του βρίσκονται τις περισσότερες φορές στο επίκεντρο της προσοχής της εγκυµονούσας. Η αύξηση ή η ελάττωση αυτού γίνονται πηγή ανησυχίας (Vellay, 1984). Αναπνοή. Στην προχωρηµένη παρατηρείται πολύ συχνά το κόψιµο της αναπνοής της εγκυµονούσας. Αυτό συµβαίνει καθώς η µίτρα πιέζει τους πνεύµονες και το διάφραγµα µπορεί να µετατοπιστεί προς τα πάνω µέχρι και 2,5 εκατοστά. Παρ 18

20 όλα αυτά κατά την διάρκεια της κύησης οι γυναίκες εισπνέουν περισσότερο αέρα αφού ο θωρακικός κλωβός διευρύνεται (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Βάρος. «Κατά την διάρκεια της ς, η συνιστώµενη αύξηση βάρους για µία γυναίκα µε κανονικό βάρος και η οποία έχει µια κανονική είναι περίπου 8,8 14,2 κιλά για ολόκληρη την περίοδο της κυοφορίας. Από αυτά, τα 2,6 3,5 κιλά προορίζονται για το έµβρυο και 6,3 10,6 κιλά για το σύστηµα συντήρησης του εµβρύου. Οι περισσότερες γυναίκες παίρνουν πολύ λίγο βάρος κατά την διάρκεια του πρώτου µήνα. Κατά τον τελευταίο µήνα της ς µερικές γυναίκες χάνουν βάρος» (Stoppard, 2003: 172). Γεύσεις και επιθυµίες. Είναι αρκετά σύνηθες αλλαγή να υπάρχει και στην γεύση στο στόµα της εγκύου σε αντιστοιχία µε τα αυξηµένα επίπεδα ορµονών που επηρεάζουν το σάλιο της. Αποτέλεσµα αυτού είναι να απεχθάνεται φαγητά και ποτά που συνήθιζε να απολαµβάνει (όπως ο καφές) ή στο να αναζητά τροφές που παλιότερα δεν έτρωγε. Είναι επίσης πιθανό µια εγκυµονούσα να καταναλώνει ουσίες οι οποίες δεν είναι φαγώσιµες όπως χώµα, κάρβουνο ή ασβέστη από τους τοίχους. Η πρακτική αυτή είναι γνωστή ως «αφύσικη όρεξη» η οποία θεωρείται ότι εµφανίζεται λόγω έλλειψης ιχνοστοιχείων στο σώµα της εγκύου (Stoppard, 2003). Άλλες αλλαγές που µπορεί να παρατηρηθούν είναι οι ξινίλες στο στοµάχι οι οποίες µετριάζονται αποφεύγοντας τα βαριά φαγητά και τα µπαχαρικά, η δυσκοιλιότητα η οποία αντιµετωπίζεται συνήθως µε δαµάσκηνα, σύκα και σταφίδες και το πρήξιµο στα πόδια, τα δάχτυλα των χεριών και το πρόσωπο όπου φανερώνουν την αυξηµένη ποσότητα νερού στους ιστούς του σώµατος. Η τελευταία από αυτές τις αλλαγές µπορεί να αποτελεί και την πρώτη ένδειξη για κάποια από τις ονοµαζόµενες αρρώστιες της ς όπως την προεκλαµψία. (Οµάδα Γυναικών ανίας, 1980). Τέλος µερικές εγκυµονούσες έχουν περισσότερο σάλιο ή ιδρώνουν περισσότερο, το οποίο βοηθά στην αποβολή άχρηστων ουσιών και κράµπες στα πόδια λόγω κυκλοφοριακών διαταραχών (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ Σύγχυση. Πολλές γυναίκες παρατηρούν τις µεταβολές στο σώµα τους µε ανάµεικτα συναισθήµατα. Η σύγχυση είναι ένα από τα εν λόγω συναισθήµατα. Στην οι γυναίκες αλλάζουν όψη δεν είναι πια λεπτές αλλά αντίθετα αποκτούν µεγάλη κοιλιά. Μερικές γυναίκες προσπαθούν να µην φανερώσουν την 19

21 τους συνεχίζοντας να ντύνονται για κάποιο διάστηµα µε τα ίδια ρούχα ή φορώντας ρούχα πολύ φαρδιά µε αποτέλεσµα να προσπαθούν να κρύψουν εντελώς το σχήµα του σώµατός τους (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Φόβος. Οι περισσότερες γυναίκες φοβούνται µήπως το έµβρυο δεν είναι φυσιολογικό. Ένα µεγάλο ποσοστό από αυτές βλέπουν εφιάλτες ή έχουν φαντασιώσεις. Επιπλέον, νιώθουν φόβο µήπως πεθάνουν οι ίδιες ή το παιδί τους. Φοβούνται ακόµα ότι ίσως να µην καταφέρουν να ανταπεξέλθουν στον νέο ρόλο στον οποίο θα πρέπει άµεσα να προσαρµοστούν (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Ενοχή. Κατά τη διάρκεια της ς οι γυναίκες συχνά νιώθουν ενοχή σχετικά µε τους φόβους τους. Ενοχή µπορεί να νιώσουν και στις περιπτώσεις όπου το παιδί δεν είναι επιθυµητό από τις ίδιες τους πρώτους µήνες της κύησης (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Σεξουαλική επιθυµία. Η σεξουαλική σχέση είναι επηρεασµένη από βιολογικούς και συναισθηµατικούς παράγοντες, από την αλληλεπίδραση µεταξύ των δύο συντρόφων αλλά και από µύθους σχετικά µε τη σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια της ς, τη σεξουαλική δυσλειτουργία και τις σωµατικές µεταβολές της γυναίκας. Καθώς η προχωράει οι αλλαγές στο σώµα, στην εικόνα αυτού και στην ένταση των ενοχλήσεων επηρεάζουν την επιθυµία και των δύο συντρόφων για σεξουαλική δραστηριότητα. Το πρώτο τρίµηνο η γενετήσια επιθυµία της γυναίκας ίσως µειωθεί εφόσον νιώσει ευαισθησία στο στήθος, ναυτία, κόπωση ή υπνηλία. Αφού η γυναίκα µπει στο δεύτερο τρίµηνο της ς της, το αίσθηµα ευεξίας σε συνδυασµό µε την αυξηµένη πυελική συµφόρηση που παρατηρείται σε αυτή την χρονική περίοδο, µπορεί να κάνουν πιο έντονη την επιθυµία της για σεξουαλική επαφή. Κατά τη διάρκεια του τρίτου τριµήνου, τα σωµατικά ενοχλήµατα και οι µεταβολές στο σώµα υπάρχει περίπτωση να την κάνουν να νιώθει άσχηµα και να µειώσουν την γενετήσια επιθυµία. Οι µαίες µπορούν να κάνουν πιο εύκολη την επικοινωνία µεταξύ του ζευγαριού εξηγώντας στους µελλοντικούς γονείς τις συναισθηµατικές και συµπεριφορικές αλλαγές που µπορεί να εκδηλώσουν στην πορεία της κύησης (Lowdermilk & Perry, 2003). Άγχος. Το άγχος κατά τη διάρκεια της κύησης επηρεάζει αυτήν αφού µπορεί να παρατείνει την διάρκειά της. Το άγχος που υποβόσκει είναι δυνατόν να έχει δυσµενή επίδραση στη λειτουργία της µήτρας και δηµιουργείται από το ότι πολλές γυναίκες νιώθουν µεγάλη έγνοια σχετικά µε την υγεία του παιδιού που θα φέρουν στον κόσµο. 20

22 Αγχώνονται επίσης να µην χάσουν τη δουλειά τους και συχνά επηρεάζονται από γυναίκες που είχαν πολύ δύσκολη (Macfarlane, 1988). Τα επίπεδα άγχους παρατηρούνται συνήθως σε µεγάλο βαθµό τους τρείς πρώτους µήνες της ς και ελαττώνονται στους επόµενους. Αυτό, ίσως οφείλεται στην ανάγκη προσαρµογής στην νέα κατάσταση, που συχνά επιτυγχάνεται µέχρι και το τέλος του τρίτου µήνα. Η κορύφωση του επέρχεται καθώς πλησιάζει η ώρα του τοκετού, αφού αντανακλώνται οι τεράστιες αλλαγές που γίνονται στο σώµα της γυναίκας, καθώς πλησιάζει η γέννα και το µωρό (Μέισυ και Φώκνερ, 1986). Άλλες αλλαγές. Ένα µεγάλο ποσοστό γυναικών παρουσιάζει αυξηµένη ευερεθιστότητα, εκρήξεις δακρύων και θυµού αλλά και αισθήµατα απέραντης ευτυχίας, τα οποία µπορεί να προκληθούν από ασήµαντες ή και ανύπαρκτες αφορµές (Lowdermilk & Perry, 2003). Οι εγκυµονούσες πολλές φορές εµφανίζουν συναισθηµατική αµφιθυµία κατά την κύηση. Η αµφιθυµία, δηλαδή η ταυτόχρονη ύπαρξη έντονων, αλληλοσυγκρουόµενων συναισθηµάτων, θεωρείται ως κάτι φυσιολογικό στα άτοµα που προετοιµάζονται για ένα νέο ρόλο. Ακόµα και οι γυναίκες που νιώθουν ευτυχία µε την τους, υπάρχει περίπτωση µερικές φορές να έχουν εχθρικά συναισθήµατα µε την κατάστασή τους ή προς το αγέννητο παιδί τους. Αφού γεννηθεί ένα υγιές παιδί τα αµφιθυµικά συναισθήµατα συνήθως ξεχνιούνται. Εφόσον όµως το παιδί γεννηθεί µε κάποιο πρόβληµα, η γυναίκα ίσως ανατρέξει πίσω στις περιόδους που δεν επιθυµούσε το παιδί της και να νιώσει έντονη ενοχή. Υπάρχει περίπτωση να πιστέψει ότι η αµφιθυµία της προκάλεσε την ανωµαλία στο παιδί(lowdermilk & Perry, 2003).Οι σηµαντικές µεταβολές που υφίσταται ο οργανισµός της γυναίκας κατά την διάρκεια της ς προκαλούν παρόµοιες µεταβολές στην ψυχική κατάσταση αυτής. Η πεποίθηση όµως ότι οι κυοφορούσες είναι υστερικές, επιθετικές, εκτός εαυτού και γεµάτες από έµµονες ιδέες, έχει τη βάση της σε πλατιά διαδεδοµένες προκαταλήψεις (Οµάδα Γυναικών ανίας, 1980). Παρόλα αυτά, ακόµα και σε µια απόλυτα φυσιολογική υπάρχουν στιγµές κατάθλιψης, άγχους, σύγχυσης. Αυτές οι στιγµές συνδέονται µε προσωπικά ψυχολογικά προβλήµατα, απωθηµένους φόβους που έχουν τη βάση τους στην παιδική µας ηλικία, αµφιβολίες που οφείλονται στο «µυστήριο» που χαρακτηρίζει την και τον τοκετό, προβλήµατα οικονοµικής φύσεως και σχέσεων µε τους άλλους (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). 21

23 1.3. Η συµπεριφορά της γυναίκας κατά την διάρκεια της ς. Πέραν του πως θα µεγαλώσει το παιδί, που είναι αρκετά δύσκολο για µια νέα µητέρα, πρέπει και να µάθει πως θα αντιµετωπίσει την ίδια την της. Κατά την διάρκεια αυτής η εγκυµονούσα θα πρέπει να υιοθετήσει µια υγιή και θετική συµπεριφορά προς τον εαυτό της. Η υπευθυνότητα εποµένως για την αυτοφροντίδα της εγκύου είναι ένας πολύ σηµαντικός παράγοντας για την υγεία του βρέφους. Κατά τη διάρκεια της ς, δίνεται µεγάλη σηµασία στη φροντίδα του σώµατος. Αυτό επηρεάζει και την ψυχολογική υγεία της µητέρας. Αρχικά, κρίνεται απαραίτητο για τις µέλλουσες µητέρες να επισκεφτούν έναν γιατρό που θα τις υποβάλλει σε πλήρη ιατρικό έλεγχο. Μερικές γυναίκες οι οποίες εργάζονται πολλές ώρες την ηµέρα ή που ζουν µακριά από πόλη ή δεν έχουν που να αφήσουν τα άλλα παιδιά τους, συχνά αντιµετωπίζουν δυσκολίες στο να επισκέπτονται τακτικά τον γιατρό τους. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει οι ίδιες να φροντίσουν για την οµαλή πορεία της ς τους. Η φροντίδα κατά τη διάρκεια της κύησης υπάγεται στην προληπτική ιατρική, καθώς η δεν είναι αρρώστια (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Επιπλέον, έχει µεγάλη σηµασία οι έγκυες γυναίκες να γυµνάζουν το σώµα τους. Στην, οι γυναίκες έχουν την δυνατότητα να συνεχίζουν να συµµετέχουν κανονικά σε πολλές από τις φυσικές δραστηριότητες χωρίς να εµφανιστούν επιπλοκές. Ωστόσο, κάποιες δραστηριότητες ίσως να είναι επικίνδυνες και έτσι η έγκυος γυναίκα πρέπει να είναι ενήµερη για τα πιθανά προβλήµατα. Παραδείγµατος χάρη, το φόρτωµα στην πλάτη την καταπονεί υπερβολικά και πρέπει να αποφεύγεται καθώς επίσης και τα αθλήµατα όπου υπάρχει άµεση επαφή. Υπάρχουν και κάποια άλλα αθλήµατα που απαιτούν υπερβολική ευστάθεια, όπως η ιππασία και το σκι, που πιθανών να είναι ευεργετικά ακόµα µέχρι µόνο το δεύτερο ήµισυ της κύησης, γιατί τότε η κοιλιά της γυναίκας γίνεται µεγάλη. ραστηριότητες στην διάρκεια των οποίων όλο το σώµα συνεργάζεται αρµονικά όπως το κολύµπι, η γιόγκα και ο χορός είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατικές (Stoppard, 2003). Η σωστή και επαρκής διατροφή προφυλάσσει την εγκυµονούσα από διάφορα προβλήµατα. Κρίνεται απαραίτητο οι έγκυες να τρέφονται θρεπτικά. Για αυτό, οι τροφές που προσλαµβάνουν θα πρέπει να είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες, βιταµίνες 22

24 Α,Β,C,E και Κ, φυλλικό οξύ, σίδηρο, ασβέστιο, ψευδάργυρο και κοβάλτιο. Η σωστή διατροφή εξασφαλίζει την υγεία της κυοφορούσας και την υγεία του παιδιού της και αποτρέπει τις µικροενοχλήσεις αλλά και τις σοβαρές επιπλοκές. Αν η γυναίκα τρέφεται σωστά κατά την της και αυξάνει το βάρος της, υπάρχουν πολλές πιθανότητες ότι θα φέρει στον κόσµο ένα παιδί µε ικανοποιητικό βάρος και εποµένως λιγότερο εκτεθειµένο στον κίνδυνο θανάτου ή ασθένειας. Η προσεγµένη διατροφή, προλαµβάνει τον πρόωρο τοκετό, τις λοιµώξεις, την αναιµία της µητέρας, τις εγκεφαλικές βλάβες ή την πνευµατική καθυστέρηση των παιδιών (Οµάδα Γυναικών Βοστώνης, 1981). Όταν µια γυναίκα µένει έγκυος, αυτό δεν σηµαίνει ότι αυτόµατα υιοθετεί και τις πρέπουσες συµπεριφορές όπως την υγιεινή διατροφή και τη σωµατική άσκηση. Παρόλα αυτά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου γυναίκες αλλάζουν τις στάσεις και τις συµπεριφορές του λόγω της κατάστασής τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα τέτοιων συµπεριφορών παρατηρείται σε µια έρευνα η οποία διεξήχθη σε 100 γυναίκες στις Η.Π.Α. Οι γυναίκες αυτές αφού έµαθαν ότι κυοφορούν, άλλαξαν συνήθειες 48 από αυτές άλλαξαν την διατροφή τους και 25 ανέφεραν ότι ξεκίνησαν να γυµνάζονται και να κρατούν τον εαυτό τους σε φόρµα. Οι 32 αντιµετώπισαν κάποιο ιατρικό πρόβληµα µε τις εγκυµοσύνες τους, αλλά καµία δεν ανέφερε καµία προσπάθεια για να βελτιώσει την φυσική της κατάσταση. Υπευθυνότητα για αυτοφροντίδα της γυναίκας κατά την διάρκεια της ς και υγιείς συµπεριφορές µπορούν να επηρεαστούν από το συγγενικό και φιλικό περιβάλλον αλλά και από άλλους ειδικούς (Hawkins, Aber et al, 1998). Μία άλλη έρευνα που παρουσιάζει τέτοιου είδους θετική συµπεριφορά έλαβε χώρα στην Ισπανία σε 31 γυναίκες ετών, ανύπαντρες και άνεργες οι οποίες πριν την έκαναν χρήση τοξικών ουσιών. Όταν πραγµατοποιήθηκε η έρευνα, η πλειοψηφία των γυναικών ήταν 4-6 µηνών έγκυες και είχαν όλες δεχθεί ιατρική φροντίδα. Οι γυναίκες αυτές έκαναν θετικές αλλαγές συµπεριφοράς οι οποίες σχετίζονταν µε την χρήση ουσιών, την αυτοφροντίδα την σωµατική άσκηση και την αναζήτηση συµβουλευτικής. Παραπάνω από το 52% των γυναικών αυτών ανέφερε ότι υπήρξαν αυτές οι θετικές αλλαγές συµπεριφοράς γιατί ήθελαν το παιδί τους να είναι υγιές (Higgings, Clough et al, 1995). Παρ όλα αυτά δεν υιοθετούν όλες οι εγκυµονούσες θετική συµπεριφορά προς τον εαυτό τους και το έµβρυο. Κάποιες µπορεί να διατηρήσουν την οποιαδήποτε 23

25 αρνητική συνήθεια που είχαν πριν την για παράδειγµα κάπνισµα ή αλκοολισµός ή ακόµα και να υιοθετήσουν µια τέτοια αρνητική συµπεριφορά µετά την έναρξη της κύησης (Wolfe, Santos et al, 2007). Η χρήση ουσιών, αλκοόλ και η απεξάρτηση από αυτές κατά την διάρκεια της κύησης επηρεάζουν και την µητέρα και το έµβρυο ιατρικά αλλά και κοινωνικά. Συνήθως, η γυναίκες που κάνουν χρήση έχουν εγκυµοσύνες υψηλού κινδύνου, δηλαδή παρουσιάζουν κάποιες επιπλοκές. Οι λόγοι που αργοπορηµένα ψάχνουν για βοήθεια είτε επειδή καθυστέρησαν να αντιληφθούν την τους, την οποία τελικά κατάλαβαν από την αµηνόρροια, από έλλειψη κινήτρου ή επειδή οι υπηρεσίες που χρειάζονταν ήταν απρόσιτες όχι µόνο από γεωγραφικής άποψης. Παρόλα αυτά έχει βρεθεί ότι οι χρήστριες ουσιών σπάνια δεν γνωρίζουν ή αντιλαµβάνονται την κατάστασή τους. (Hepburn, 2004). Όταν οι εγκυµονούσες που κάνουν χρήση αρχίζουν να νιώθουν τύψεις για την στάση και την συµπεριφορά τους, συνήθως φοβούνται να απευθυνθούν στις αρµόδιες υπηρεσίες καθώς σκέφτονται πως θα τις αντιµετωπίσουν και ότι µπορεί να τις κατακρίνουν. Όταν όµως αποφασίσουν να ζητήσουν βοήθεια, θέλουν να τις φροντίσουν κάποιοι που να ξέρουν να αντιµετωπίζουν την χρήση ουσιών (Hepburn, 2004). Μαζί µε την χρήση ουσιών, συνηθισµένες είναι και άλλες αρνητικές συµπεριφορές όπως το κάπνισµα, η φτωχή / ελλιπής διατροφή, το άγχος, το στρες και ο χαοτικός τρόπος ζωής. Ανάµεσα στις εγκυµονούσες που κάνουν χρήση υπάρχουν αυξηµένα ποσοστά θανάτου των εµβρύων ή νεογνών και χαµηλό σωµατικό βάρος κατά την γέννηση αυτών. Αυτός είναι συνήθως και ο φόβος των γυναικών αυτών όπου τις κάνει να αναζητήσουν βοήθεια σε κάποια, έστω και προχωρηµένη, φάση της ς τους (Hepburn, 2004). Σύµφωνα µε έρευνα του πανεπιστηµίου της California στις Η.Π.Α σε συνεργασία µε άλλους φορείς, σε δείγµα 8527 γυναικών βρέθηκε ότι το ποσοστό 9,5% ήταν θετικές στην κοκαΐνη, το 2.3% σε οπιώδης ουσίες και το 2% σε µαριχουάνα (Wolfe, Santos et al, 2007). Παράλληλα, σε µια άλλη έρευνα που πραγµατοποιήθηκε στο Πανεπιστήµιο του Vermonde στις Η.Π.Α., σε ένα δείγµα 320 γυναικών που κάπνιζαν πριν τη, δήλωσαν σε ποσοστό 26% ότι σταµάτησαν το κάπνισµα αφού έµειναν 24

26 έγκυες ενώ το 74% συνέχιζε να καπνίζει αλλά όχι µε την ίδια συχνότητα (Secker- Walker and Vacek, 2003). Μια άλλη έρευνα που πραγµατοποιήθηκε στο πανεπιστήµιο του Ιλινόις στο Σικάγο, σε δείγµα 93 γυναικών που βρίσκονται σε κατάσταση ς, το 46% συνέχισε να καπνίζει κανονικά σε όλη την διάρκεια της κύησης ενώ το 16% προσπαθούσε να το κόψει µε αυθόρµητες κινήσεις χωρίς όµως να το καταφέρνει (Kodl & Wakschlag, 2004). Τέλος, σχετικά µε την συµπεριφορά της εγκυµονούσας κατά την διάρκεια της ς σηµαντικό ρόλο µπορεί να παίζει και το παρελθόν ή συνθήκες διαβίωσης αυτής. Έτσι, το Νορβηγικό Πανεπιστήµιο στο Τροντέιµ πραγµατοποίησε µία συγκριτική έρευνα ανάµεσα σε κακοποιηµένες και µη έγκυες γυναίκες. Τα αποτελέσµατα της έρευνας αυτής έχουν ως εξής: το 57% των κακοποιηµένων γυναικών, σε αντίθεση µε το 40% των µη κακοποιηµένων κάπνιζαν καθηµερινά. Από αυτές, το 24% των κακοποιηµένων και το 15% των µη κακοποιηµένων κάπνιζαν πάνω από 10 τσιγάρα την ηµέρα (Grimstad, Backe et all, 1998). Αναµνήσεις από εµπειρίες κακοποίησης στην παιδική ηλικία µπορεί να έχουν επιδράσεις στην. Για τις έγκυες που ζουν σε ένα περιβάλλον µε βία, κακοποίηση και απειλές το κάπνισµα µπορεί να είναι ένα ασήµαντο πρόβληµα. Γι αυτό το κάπνισµα και η χρήση αλκοόλ έχουν συνδεθεί µε κακοποίηση από τον σύντροφο αλλά και η παιδική κακοποίηση έχει συνδεθεί µε εξαρτητικές συµπεριφορές γενικότερα (Grimstad, Backe et all, 1998). 25

27 1.4 Η οικογένεια και το συγγενικό περιβάλλον της εγκυµονούσας Η, όπως είναι φυσικό, επηρεάζει όλα τα µέλη της οικογένειας και κάθε µέλος πρέπει να προσαρµοστεί σε αυτήν και να ερµηνεύσει τη σηµασία της µε βάση τις ανάγκες του. Η διαδικασία αυτή, σύµφωνα µε την οποία προσαρµόζεται η οικογένεια στην κύηση, γίνεται στα πλαίσια ενός πολιτισµικού περιβάλλοντος που επηρεάζεται από τις κοινωνικές τάσεις (Lowdermilk & Perry, 2003). Οι σχέσεις της εγκύου µε άτοµα του στενού περιβάλλοντός της υφίστανται διάφορες αλλαγές κατά τη διάρκεια της κύησης, ενώ προετοιµάζεται ψυχολογικά για τον νέο ρόλο της µητέρας. Καθώς τα µέλη της οικογένειας µπαίνουν στην διαδικασία να µάθουν τους καινούριους ρόλους τους, µπορεί να υπάρξουν περίοδοι που να χαρακτηρίζονται από εντάσεις και συγκρούσεις. Η κατανόηση των τυπικών προτύπων προσαρµογής µπορεί να βοηθήσει τη µαία να καθησυχάσει τη γυναίκα και να διερευνήσει θέµατα σχετικά µε την κοινωνική υποστήριξη. Η προαγωγή αποτελεσµατικών µορφών επικοινωνίας µεταξύ της εγκυµονούσας και της µητέρας της αλλά και του συντρόφου της, είναι παρεµβάσεις που λαµβάνουν χώρα αρκετά συχνά από τη µαία στο διάστηµα που πραγµατοποιούνται οι προγεννητικές επισκέψεις µε σκοπό την παρακολούθηση (Lowdermilk & Perry, 2003). Η σχέση που αναπτύσσεται µεταξύ της κυοφορούσας και της µητέρας της είναι σηµαντική για την προσαρµογή της στην και την µητρότητα. Σηµαντικοί παράµετροι στη σχέση αυτών των δύο είναι η διαθεσιµότητα της µητέρας (στο παρελθόν και το παρόν), οι αντιδράσεις της απέναντι στη της κόρης της, ο σεβασµός της αυτονοµίας της κόρης και η προθυµία της (Lowdermilk & Perry, 2003). Η αντίδραση της µητέρας στην της κόρης της υποδηλώνει ότι αποδέχεται και το εγγόνι και το ίδιο της το παιδί. Εάν η µητέρα λαµβάνει υποστηρικτικό ρόλο, δίνεται η ευκαιρία στην κόρη να συζητήσει για την της και τον τοκετό και για τα αισθήµατα χαράς ή αµφιθυµίας µε µια έµπειρη και δεκτική γυναίκα. Αντίθετα, εάν η µητέρα της εγκύου αισθάνεται δυσάρεστα απέναντι στην κύηση, η κόρη αρχίζει να έχει αµφιβολίες για την αξία της και την τελική αποδοχή του παιδιού της από τους άλλους (Lowdermilk & Perry, 2003). Αν και η σχέση της εγκύου µε την µητέρα της είναι σηµαντική σχετικά µε την προσαρµογή της στην της, το σηµαντικότερο πρόσωπο για την έγκυο 26

28 γυναίκα είναι συνήθως ο πατέρας του παιδιού της. Η γυναίκα που αποδέχεται την φροντίδα του συντρόφου της κατά την περίοδο της κύησης έχει λιγότερα συναισθηµατικά και σωµατικά συµπτώµατα, λιγότερες επιπλοκές κατά τον τοκετό και προσαρµόζεται εύκολα στη λοχεία (Lowdermilk & Perry, 2003). Η έγγαµη ή συντροφική σχέση δεν παραµένει στάσιµη αλλά εξελίσσεται µε τον χρόνο. Η γέννηση ενός παιδιού µεταβάλλει για πάντα τη φύση του δεσµού µεταξύ των συντρόφων. Η συντροφική σχέση που χαρακτηρίζεται από αµοιβαία εµπιστοσύνη και αλληλοϋποστήριξη δίνει την δυνατότητα στους συζύγους να µοιραστούν τις απαιτήσεις των νέων ρόλων (Lowdermilk & Perry, 2003). Οι αντιλήψεις και τα συναισθήµατα του πατέρα όσον αφορά στον ιδανικό γονικό ρόλο και η προσδοκία που έχει για σωστή συµπεριφορά σχετικά µε την κύηση επηρεάζουν την ανταπόκρισή του στις απαιτήσει που έχει η σύντροφός από αυτόν. Για τους περισσότερους άντρες η αποτελεί µια περίοδος προετοιµασίας για τον ρόλο του πατέρα (Lowdermilk & Perry, 2003). Τα τελευταία χρόνια είναι σύνηθες φαινόµενο ο πατέρας να παίζει το ρόλο του συµπαραστάτη στον τοκετό. Η συναισθηµατική ανταπόκριση του άντρα στην ιδέα της πατρότητας, η ανησυχίες και η ανάγκη του για ενηµέρωση αλλάζουν όσο εξελίσσεται η κύηση. Οι Lowdermilk και Perry (2003) περιέγραψαν τρεις φάσεις που χαρακτηρίζουν τα τρία αναπτυξιακά καθήκοντα που βιώνει ο µέλλοντας πατέρας: Η αρχική περίοδος, η φάση αναγγελίας, µπορεί να διαρκέσει από λίγες ώρες µέχρι και λίγες εβδοµάδες. Η αντίδραση των αντρών όσον αφορά στην επιβεβαίωση της κύησης χαρακτηρίζεται από χαρά η φόβο, ανάλογα µε το αν η είναι επιθυµητή, απρογραµµάτιστη ή ανεπιθύµητη. Μερικοί µέλλοντες πατέρες αναφέρουν ότι αισθάνονται ναυτία και άλλα γαστρεντερικά συµπτώµατα, κόπωση και άλλα σωµατικά ενοχλήµατα. Η δεύτερη φάση, η φάση συµβιβασµού, είναι η περίοδος όπου ο σύντροφος προσαρµόζεται στην πραγµατικότητα της ς. Σε αυτό το στάδιο οι άντρες γίνονται πιο εσωστρεφείς και συχνά αναλώνονται σε συζητήσεις σχετικά µε τη φιλοσοφία τους για τη ζωή, την θρησκεία, τη γέννηση, την ανατροφή των παιδιών και τις σχέσεις τους µε τα µέλη της οικογένειας και τους φίλους. Η τρίτη φάση, η φάση εστιασµού, αρχίζει το τελευταίο τρίµηνο και χαρακτηρίζεται από την ενεργό συµµετοχή του πατέρα στην και 27

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ του Βασίλειου Μπαγιώκου, μαιευτήρα-χειρουργού γυναικολόγου, DFSRH, συνεργάτη του Μαιευτηρίου Ιασώ, Διπλωματούχου της Εταιρίας Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην αμερικανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική ευεξία της μητέρας και βρεφική ανάπτυξη. Ένας οδηγός καλών πρακτικών για μαίες ( The Royal College of Midwives, 2012 )

Συναισθηματική ευεξία της μητέρας και βρεφική ανάπτυξη. Ένας οδηγός καλών πρακτικών για μαίες ( The Royal College of Midwives, 2012 ) Συναισθηματική ευεξία της μητέρας και βρεφική ανάπτυξη. Ένας οδηγός καλών πρακτικών για μαίες ( The Royal College of Midwives, 2012 ) Η κατανόηση και η ανταπόκριση των νέων μητέρων στα συναισθήματα του

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα,

Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα, A Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Moνάδα Αναπτυξιακής & Συμπεριφορικής Παιδιατρικής Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Χωρέμειο Ερευνητικό Εργαστήριο ιευθυντής-καθηγητής: Γ. Χρούσος Αγαπητέ γονέα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας τον ρόλο της θηλάζουσας μητέρας και της σεξουαλικής συντρόφου. Ασυμβατότητες κοινωνικών ρόλων; Κατερίνα Ψαθά Νοσηλεύτρια Γ.Ν.

Συνδυάζοντας τον ρόλο της θηλάζουσας μητέρας και της σεξουαλικής συντρόφου. Ασυμβατότητες κοινωνικών ρόλων; Κατερίνα Ψαθά Νοσηλεύτρια Γ.Ν. Συνδυάζοντας τον ρόλο της θηλάζουσας μητέρας και της σεξουαλικής συντρόφου. Ασυμβατότητες κοινωνικών ρόλων; Κατερίνα Ψαθά Νοσηλεύτρια Γ.Ν.Ξάνθης Η γυναίκα είναι ένα από τα λίγα θηλαστικά, στα οποία η περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο... σελ. 13 1. Eισαγωγή... σελ. 16. 2. ίαιτα και Ανάπτυξη... σελ. 21

Περιεχόμενα. Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο... σελ. 13 1. Eισαγωγή... σελ. 16. 2. ίαιτα και Ανάπτυξη... σελ. 21 Περιεχόμενα Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο... σελ. 13 1. Eισαγωγή... σελ. 16 Μια ιδιαίτερη άποψη για τις φυσικές πρακτικές θεραπείες και τη διατροφή... σελ. 17 Πότε πρέπει να κληθεί ο γιατρός...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε για τις εβδομάδες 9 έως 16

Διαβάστε για τις εβδομάδες 9 έως 16 Εβδομάδες 1 και 2 ΟΙ δύο πρώτες εβδομάδες είναι εξαιρετικά συναρπαστικές και μυστηριακές για τις περισσότερες γυναίκες.κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων της εγκυμοσύνης και πέρα θα δοκιμάσετε τη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συνεδρίου-Σεμιναρίου Μητρικού Θηλασμού Μιλένα Ρούσκοβα 22-26 Οκτωβρίου 2014 ΞΑΝΘΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Παναγιώτης Μ. Σαμαράς Ψυχολόγος Mphil, PgDip, BSc Hons κατάθλιψη της λοχείας Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

Εµβρυϊκήµάθηση. µάθηση. Σήµερα υπάρχουν ενδείξεις ότι το έµβρυο µαθαίνει κατά τη διάρκεια της κύησης (Hepper, 1992).

Εµβρυϊκήµάθηση. µάθηση. Σήµερα υπάρχουν ενδείξεις ότι το έµβρυο µαθαίνει κατά τη διάρκεια της κύησης (Hepper, 1992). Εµβρυϊκήµάθηση µάθηση Σήµερα υπάρχουν ενδείξεις ότι το έµβρυο µαθαίνει κατά τη διάρκεια της κύησης (Hepper, 1992). Toπείραµα πείραµατης Salk (1973) Σε ένα νοσοκοµείο όπου οι µητέρες είναι χωριστά από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο

Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο Η σεξουαλικότητα στον καρκίνο Η σεξουαλικότητα είναι ένα πολύ προσωπικό ζήτηµα για όλους µας. Η σεξουαλική συµπεριφορά και η στάση απέναντι σε αυτή διαφέρει σηµαντικά από άτοµο σε άτοµο και διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΙΔΙΟΥ: Ονοματεπώνυμο πατέρα: Ονοματεπώνυμο μητέρας: Σημερινή ημερομηνία / / Ημερομηνία γέννησης / / Σχολείο Τάξη Διεύθυνση κατοικίας: Τηλ. οικίας: κινητό: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας!

Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας! Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας! Με μεγάλη μας χαρά, ο γιατρός και το προσωπικό του Γυναικολογικού Κέντρου Femina, υποδεχόμαστε μία ακόμα μέλλουσα μητέρα. Το έντυπο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΤΙΜΟΘΕΟΥ ΙΩΑΝΝΑ Νοσηλ. Λειτουργός Μαία, Γ.Ν.Λεμεσού ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΜΑΡΙΑ Νοσηλ. Λειτουργός Μαία, Γ.Ν.Λεμεσού

Διαβάστε περισσότερα

Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε.

Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε. Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε. Μόλις αντικρύσετε πρώτη φορά το πλασματάκι που φροντίζατε όλους αυτούς τους μήνες, θα καταλάβετε γιατί άξιζε να κάνετε υπομονή και να μην το βάζετε κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω έντυπο φόρμα και φέρτε το μαζί σας στην πρώτη συνεδρία σας. Οι πληροφορίες που δίνετε είναι απόλυτα εμπιστευτικές και θα διευκολύνουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2009 Μάθημα: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Τάξη: Β Ημερομηνία: Τρίτη, 19 Μαΐου 2009 Ώρα: 07:45-09:45 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ.

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙ ΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙ ΕΙΑΣ Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι...

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι... Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιατρική Σχολή, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Είναι αναµφισβήτητη αλήθεια πια ότι η νικοτίνη(τοτσιγάρο) προκαλείταχύτατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν.

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν. Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν. 6992519192 Ονοµατεπώνυµο:... Ηµερ. συµπλήρωσης ερωτηµατολογίου:... Διεύθυνση:..

Διαβάστε περισσότερα