ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ. Βασίλης Παπατσίρος

2 Διάρροιες και διαρροϊκά σύνδρομα των νεαρών χοίρων

3 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πρωτόγαλα - γάλα ειδικές πρωτεΐνες ανοσοσφαιρίνες σπουδαιότερες στο πρωτόγαλα = ΙgA, IgM & IgG IgG = κυρίαρχη ανοσοσφαιρίνη του πρωτογάλακτος ενώ στη συνέχεια της γαλακτοπαραγωγής μειώνεται ραγδαία ενώ η IgA αυξάνεται

4 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

5 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Απορρόφηση ανοσοσφαιρινών = ώρες μετά τη γέννηση Η ικανότητα απορρόφησης μειώνεται κατά 50% στις πρώτες 3 ώρες μετά τη γέννηση Χοιρίδια που γεννούνται πρόωρα έχουν μικρότερη ικανότητα απορρόφησης πρωτεϊνών ανοσοσφαιρινών σε σχέση με τα κανονικά Το ανοσοποιητικό σύστημα του πεπτικού στους νεαρούς χοίρους είναι ανώριμο και καθιστά ευώλωτα τα ζώα

6 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στόμαχος ph στομάχου ρυθμίζει τη κίνηση βακτηρίων και μυκήτων από το στομάχι προς το λεπτό έντερο υπεύθυνο για την ενεργοποίηση της πεψίνης (πρωτεολυτικό ένζυμο) = πρέπει ph = 2-3,5 και η δραστικότητα της μειώνεται όταν το ph αυξάνεται αρχική πρωτεολυτική δραστικότητα πεψίνης = απαραίτητη για την δραστηριότητα της τρυψίνης στο λεπτό έντερο

7 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στόμαχος Νεογέννητα χοιρίδια αμελητέα παραγωγή HCL αυξάνεται με την ηλικία Απογαλακτισμένα χοιρίδια Ανώριμο πεπτικό σύστημα Δεν παράγουν αρκετό υδροχλωρικό οξύ (HCL) για να διατηρήσουν το ph του στομάχου σε σχετικά χαμηλά επίπεδα

8 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στόμαχος θηλάζοντα χοιρίδια = βακτηριακή ζύμωση της λακτόζης του γάλακτος από βακτήρια γαλακτοβάκιλλους σε γαλακτικό οξύ το γάλα πήζει (τυροποιείται) μέσα στο στομάχι από τη δράση της χυμοσίνης, διευκολύνοντας έτσι τη δράση της πεψίνης ακόμα και αν το ph δεν είναι τόσο χαμηλό

9 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στόμαχος μετά τον απογαλακτισμό οι φυτικές πρωτεϊνες αντικαθιστούν την πρωτεΐνη του γάλακτος = δεν λαμβάνει χώρα το φαινόμενο της τυροποίησης και το ph του στομάχου δεν μπορεί να διατηρηθεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα λόγω μειωμένης έκκρισης HCL στην ηλικία αυτή αλλαγή του σιτηρεσίου μετά τον απογαλακτισμό = αυξημένη κατανάλωση τροφής ωθώντας το στομάχι να γεμίζει και να αδειάζει υπερβολικά γρήγορα διατηρώντας το ph σε χαμηλή τιμή

10 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στόμαχος Εξαιτίας του μεγάλου όγκου της τροφής παρατηρείται μια μεγάλη κινητικότητα των τοιχωμάτων του εντέρου καθόσον υπάρχει λίγος χρόνος για την απορρόφηση της Στη συνεχεία τα θρεπτικά συστατικά που δεν απορροφήθηκαν μεταφέρονται στο παχύ έντερο όπου μπορεί να αποτελέσουν υπόστρωμα για παθογόνους μικροοργανισμούς αύξηση πληθυσμού παθογόνων αύξηση οσμωτικής δραστηριότητας - διάρροια

11 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λεπτό έντερο πέψη και απορρόφηση των τροφών + φυσική ανοσολογική προστασία από μικρόβια επιθήλιο του βλεννογόνου = σχηματίζει λάχνες, δηλ. πολλαπλές προεκβολές- δακτυλιοειδείς αποφύσεις του μέσα στον αυλό - αυξάνουν την απορροφητική επιφάνεια Εντεροκύτταρα = ειδικά κύτταρα στη βάση λαχνών / πολλαπλασιάζονται - ωριμάζουν - εποικίζουν κατά μήκος τις λάχνες και ανεβαίνουν στην κορυφή στη συνέχεια αποκολλώνται και αναμειγνύονται με το χυλό της τροφής

12 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λεπτό έντερο Μικρολάχνες Εντερικό επιθήλιο Λάχνη Επιθηλιακό κύτταρο

13 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λεπτό έντερο χοιρίδια = ανατομικά και λειτουργικά ανώριμος επιθηλιακός ιστός του λεπτού εντέρου απογαλακστιμός = αλλαγές σε μορφολογία και λειτουργία εντέρου έως 7 ημέρες μετά τον απογαλακτισμό Ατροφία λαχνών + υπερπλασία κρυπτών = μείωση μήκους (ύψους) των λαχνών και αύξηση πλάτους (βάθους κρυπτών) στη βάση ανάμεσα στις λάχνες ο υψός των λαχνών μειώνεται κατά 30-40% την 4η 7η ημέρα μετά τον απογαλακτισμό την 14η ημέρα ανακτάται το 94% του αρχικού τους ύψους

14 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λεπτό έντερο μειωμένη παραγωγή και δράση των ενζύμων, ιδιαίτερα λακτάσης και σουκράσης επηρεάζεται η απορροφητική ικανότητα του λεπτού εντέρου αλλά και η πεπτική δραστηριότητα

15 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Παχύ έντερο Πέρασμα τροφής μέσω του παχέος εντέρου γενικά διαρκεί από ώρες, ώστε να υπάρχει χρόνος για βακτηριακή αποικοδόμηση Streptococcus spp. Lactobacillus Fusobacterium Eubacterium Bacteroides Peptostreptococcus

16 ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΟΣ Απότομη διακοπή κατανάλωσης γάλακτος αποχωρισμός χοιρομητέρας Μεταφορά συγκρότηση ομάδων ανάμιξη - διαμάχες Μειωμένη κατανάλωση τροφής Μετάβαση από υψηλής γευστικότητας και πεπτικότητας τροφή - γάλα, σε ξηρά τροφή δημητριακών Ανάπτυξη στάσης του εντέρου Μειωμένη ανοσία / θηλασμός-ανοσοσφαιρίνες μητρικού γάλακτος

17 ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΟΣ Αλλαγές στη διατροφή και στη μορφολογία του εντέρου (ατροφία λαχνών και υπερπλασία κρυπτών) οδηγεί σε διαταραχή της ισορροπίας της χλωρίδας του εντέρου επιτρεπέποντας τον πολλαπλασιασμό των εντεροπαθογόνων βακτηρίων μείωση των ωφέλιμων Lactobacillus και Bifidobacterium (που έχουν αναπτυχθεί λόγω του θηλασμού) αύξηση συνήθως παθογόνων (Escherichia coli, Streptococcus, Clostridium, Salmonella spp.). μειωμένη πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών τροφής

18 ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΟΣ Μετά τον απογαλακτισμό = χαμηλή έκκριση HCL + έλλειψη λακτόζης στο στομάχι + κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων στερεών τροφών έχει ως αποτέλεσμα να ανέρχεται το ph σε υψηλά επίπεδα, συχνά > 5 και μπορεί να παραμείνει σε υψηλές τιμές για αρκετές ημέρες παθογόνοι μικροοργανισμοί δραστηριοποιούνται (σε τιμές ph 3 παραμένουν ανενεργοί) και περνούν μαζί με τις άπεπτες τροφές στο λεπτό έντερο εποικίζουν συνήθως τα τελευταία τμήματα του λεπτού εντέρου αλλά και το παχύ έντερο (όταν θρεπτικά συστατικά της τροφής που δεν απορροφήθηκαν στο λεπτό περνούν στο παχύ έντερο)

19 ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΟΣ Στη συνέχεια καταστρέφουν τα εντεροκύτταρα των λαχνών μειώνοντας έτσι το μήκος των λαχνών, διαταράσσοντας την απορροφητική ικανότητα του λεπτού εντέρου και προσκολλώνται στα τοιχώματα του εντέρου παράγοντας ενδοτοξίνες και νευροτοξίνες Οι ενδοτοξίνες προκαλούν επιπλέον καταστροφή του επιθηλίου του λεπτού εντέρου με αποτέλεσμα την ημιτελή απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών και τελικά τις διάρροιες Οι νευροτοξίνες προκαλούν οιδήματα τα οποία μπορεί να προκαλέσουν το θάνατο

20 ΚΟΛΙΒΑΚΙΛΛΩΣΕΙΣ ΧΟΙΡΟΥ Παρατηρούνται σποραδικά ή με μορφή ενζωοτίας και προσβάλλουν κυρίως γαλουχούμενα και απογαλακτισμένα χοιρίδια Εκδηλώνονται: είτε με υπεροξεία μορφή (σηψαιμία) είτε με οξεία μορφή (εντερίτιδα)

21 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Escherichia Coli, gram-αρνητικό ραβδοειδές κινητό κολοβακτηρίδιο Αντιγόνα περιβλήματος - κάψας Κ Αντιγόνα βλεφαριδικά Η Σωματικά αντιγόνα Ο Αντιγόνα ινιδίων F τυποποίηση στελέχους με βάση την παρουσία των αντιγόνων 171 αντιγόνα Ο - 80 αντιγόνα Κ - 56 αντιγόνα Η 20 F αντιγόνα

22 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Εντεροπαθογόνα στελέχη Ε. coli (enterotoxigenic Ε. coli ETEC) Εντεροτοξινογόνα στελέχη Ε. coli (enterotoxigenic Ε. coli - ETEC) Στελέχη Ε. coli της νόσου του οιδήματος (edema disease E. coli - EDEC) Στελέχη Ε. coli που προκαλούν διάβρωση του επιθηλίου (attaching + effacing E. coli - AEEC) Προσκόλληση στελεχών ETEC και EDEC στο λεπτό έντερο με τη βοήθεια των ινιδίων Στελέχη AEEC αποικίζουν το κατώτερο γαστρεντερικό με ένα μηχανισμό προσκόλλησης και διάβρωσης

23 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Λοιμογόνοι παράγοντες: Ινίδια εντεροτόξίνες ενδοτοξίνες κάψα Εντεροτοξίνες θερμοευαίσθητη (labile toxin - LT) + θερμοάντοχη (stable toxin - ST) (StA, StB) = τοπική δράση υπερέκκριση υγρών από το έντερο Νευροτοξίνη (shiga-like toxin, SLT) = νόσος του οιδήματος

24 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Ινίδια = επιτρέπουν τον αποικισμό βακτηρίων - προσκόλληση στους υποδοχείς της επιφάνειας των εντεροκυττάρων του λεπτού εντέρου F4 (K88), F5 (K99), F41, F6 (987P) = νεογέννητα χοιρίδια F18 = δεν προκαλεί εντερίτιδα σε νεογέννητα αλλά στα απογαλακτισμένα όπως και F4

25 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

26 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

27 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ 3 μορφές κολιβακιλλικής εντερίτιδας των χοιριδίων 1. κατά 1η εβδ. της ζωής των χοιριδίων - Εντερίτιδα νεογεννήτων 2. κατά την 3η εβδ. της ζωής των χοιριδίων 3. κατά τον απογαλακτισμό - Εντερίτιδα απογαλακτισμένων / Νόσος του οιδήματος

28 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Γαστρεντερικός σωλήνας νεογέννητων χοιριδίων = στείρος μικροοργανισμών και στα πρώτα 24ωρα εμπλουτίζεται με λακτοβάκιλλους, gram+ κόκκους, Clostridium welchii, Ε. Coli, κ.ά. Στο ίδιο χρονικό διάστημα = χοιρίδια λαμβάνουν αντισώματα μέσω πρωτογάλακτος ισορροπία ανάμεσα σε μικροοργανισμούς και αντισώματα του οργανισμού συχνή προσβολή των χοιριδίων από κολιβακίλλωση, όταν δεν λάβουν πρωτόγαλα

29 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ εντερίτιδα νεογεννήτων Μη έγκαιρη πρόσληψη ή/και απαιτούμενης ποσότητας πρωτογάλακτος Μειωμένη γαλακτοπαραγωγή (υπογαλαξία αγαλαξία) χοιρομητέρας Μεταφορά χοιρομητέρας πριν τον τοκετό στο νέο περιβάλλον του θαλάμου τοκετών - γαλουχίας Νόσηση χοιρομητέρας Ανεπαρκής διατροφή συών μη ορθολογικό σιτηρέσιο κυοφορίας Πλημελής καθαρισμός απολύμανση κελιών Ανεπαρκείς συνθήκες διαβίωσης (υγρασία, κοπριά) Είσοδος νέου στελέχους Ε. Coli στην εκτροφή

30 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ εντερίτιδα 3ης βδομάδας - απογαλακτισμού Χαμηλός τίτλος μητρικών αντισωμάτων των χοιριδίων Αλλαγή διατροφής - αποκλειστικά χορήγηση στερεάς τροφής Έλλειψη καθαρού πόσιμου νερού Παθητική ανοσία: ελαττώνεται προοδευτικά μέχρι την 21η ημέρα / 14η ημέρα και μετά να είναι αισθητά μικρή Στον ίδιο χρόνο: αρχίζει η παραγωγή αντισωμάτων από τον ίδιο τον οργανισμό των χοιριδίων / αρχικά με αργό ρυθμό - χαμηλοί τίτλοι αντισωμάτων στο αίμα στο τέλος της 3ης εβδ.

31 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ εντερίτιδα 3ης βδομάδας

32 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ εντερίτιδα 3ης βδομάδας

33 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ εντερίτιδα 3ης βδομάδας - απογαλακτισμού Stress απογαλακτισμού (αποχωρισμός χοιρομητέρας, μεταφορά, ανάμιξη, διαμάχες) Αλλαγή διατροφής - στερεά τροφή Ευνουχισμός Ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής διαβίωσης Υπερπληθυσμός (μεγάλος αριθμός χοιριδίων σε κάθε κελί) Επιπλέον, κατά τα πρώτα 24ωρα μετά τον απογαλακτισμό παρατηρείται σε όλα τα χοιρίδια φυσιολογική αύξηση του αριθμού των κολιβακίλλων στο έντερο, που επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα μετά από λίγες ημέρες

34 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ E.coli = υπάρχει φυσιολογικά στο έντερο και στα κόπρανα των χοίρων Χοιρόμητέρες = φέρουν στο μαστό και στο δέρμα Υπάρχουν στο περιβάλλον των κελιών - θαλάμων

35 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Λήψη peros εντεροπαθογόνων κολιβακίλλων Προσκόλληση με τη βοήθεια των ινιδίων στους υποδοχείς των μικρολαχνών των εντεροκυττάρων στα πρόσθια τμήματα του λεπτού εντέρου Αποικισμός πολ/σμός παραγωγή εντεροτοξινών (LT, StA, StB) Βλάβη λαχνών και εντεροκυττάρων ατονία και αύξηση των υγρών στον αυλό του εντέρου λόγω υπερβολικής έκκρισης ηλεκτρολυτών και ενδογενών υγρών από τα επιθηλικά κύτταρα των κρυπτών που υπερβαίνει σημαντικά την απορροφητική ικανότητα του εντέρου

36 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Αύξηση των υγρών του εντέρου: αυξάνονται οι αλκαλικές ουσίες, π.χ. διπανθρακικό Na, με αποτέλεσμα την αύξηση του ph (5,9) στο έντερο, οπότε ευνοείται ο πολ/σμός των κολιβακίλλων Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας και η οξέωση του οργανισμού Βλάβη των επιθηλιακών κυττάρων = οδηγεί μερικές φορές σε σηψαιμία

37 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Διάρροια = συνήθως συνεχίζεται μέχρι θανάτου (αποτελέσμα της αφυδάτωσης και μεταβολικής οξέωσης ή λόγω σηψαιμίας) Παχύ έντερο = μερικές φορές επηρεάζεται καθώς δεν μπορεί να απορροφήσει τα πλεονάζοντα υγρά με αποτέλεσμα την εμφάνιση διάρροιας

38 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Μετά τον απογαλακτισμό η παθογένεια της κολιβακιλλικής εντερίτιδα ς είναι παρόμοια Επιπλέον, μπορεί να δράσει η νευροτοξίνη (verotoxin shiga-like toxin) από EDEC στελέχη επιδρά στο ενδοθήλιο των αιμοφόρων αγγείων = απορροφάται από τα λεία μυϊκά κύτταρα των αρτηριολίων, προκαλείται υπέρταση και βλάβη του βλεννογόνου τους νόσος του οιδήματος

39 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια Συνήθως σε χοιρίδια ηλικίας 0-4 ημερών Επηρεάζονται συχνότερα οι τοκετοομάδες των πρωτόγεννων συών Διάρροια εμφανίζεται 2-3 ώρες μετά τον τοκετό σε μεμονωμένα ζώα ή σε ολόκληρη την τοκετοομάδα πιθανώς ήπια χωρίς να συνοδεύεται από αφυδάτωση ή υδαρής Χρώμα = διαυγές έως υπόλευκο ή αποχρώσεις του καφέ / Λευκοκίτρινη μέχρι κιτρινοπράσινη διάρροια Δύσοσμη Εντόπιση = πρωκτός - περινεϊκή χώρα / λεπτομερής εξέταση

40 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια σοβαρά περιστατικά = εμετός σε μικρό ποσοστό των χοιρίδων Απίσχνανση απώλεια 30-40% του ΣΒ λόγω απώλειας υγρών Αφυδάτωση / εισέχοντες οφθαλμοί Κατάπτωση / κακή όψη τριχώματος χρόνιες περιπτώσεις = φλεγμονή σε πρωκτό περίνεο λόγω επαφής με περιττώματα αλκαλικού ph Θερμοκρασία σώματος φυσιολογική έως μικρή υποθερμία Θνησιμότητα = 50-60%

41 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ 3ης εβδομάδας κολιβακιλλική εντερίτιδα 3 εβδ. = ίδια συμπτώματα με την εντερίτιδα της 1ης εβδ. Παρόμοια νοσηρότητα - μικρότερη θνησιμότητα Κόπρανα = γκριζωπού ή υπόλευκου χρώμαιος σε θηλάζοντα έως καστανό σε πρόσφατα απογαλακτισμένα χοιρίδια Αιφνίδιοι θάνατοι Ταχεία κατάπτωση με κυάνωση των άκρων Μερικές φορές παρατηρείται διάρροια κιτρινωπού έως καστανού χρώματος

42 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια

43 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια

44 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια

45 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια Τα κλινικά συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται 5-10 ημέρες μετά τον απογαλακτισμό Διακρίνονται σε καταρροϊκής εντερίτιδας νόσου του οιδήματος

46 Καταρροϊκή εντερίτιδα Αιφνίδιοι θάνατοι > 1 χοιριδίων τις πρώτες 2 ημέρες μετά τον απ/σμό Μειωμένη κατανάλωση τροφής στις προσβεβλημένες τοκετοομάδες Υδαρής διάρροια / Ταχεία αφυδάτωση - Κατάπτωση Αδυναμία μετακίνησης - μη συντονισμένες κινήσεις Ανορεξία, πολυδιψία ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια Κυάνωση στην κοιλιακή χώρα, αυτιά και άκρα Υψηλή θνησιμότητα (μέγιστη 6-10 ημέρες μετά τον απογαλακτισμό)

47 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια

48 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια - Νόσος του οιδήματος Το πρώτο 10ημέρο του απογαλακτισμού Αιφνίδιοι θάνατοι 4-36 ώρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων Θάνατοι σε εύρωστους χοίρους Ανορεξία / Διάρροια / Φυσιολογική συνήθως θερμοκρασία Οίδημα σε βλέφαρα, μύτη, αυτιά / υποδόρια οιδήματα στην κεφαλή Νευρικά συμπτώματα (αταξία, ποδηλατισμός, κώμα, πλευρική κατάκλιση) Σοβαρή δύσπνοια πριν πεθάνουν Επιβιώσαντες χοίροι = αναρρώνουν πλήρως σε 2-3 εβδ. ή παραμένουν με κλίση της κεφαλής, διαταραχές της βάδισης ή παράλυση

49 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια - Νόσος του οιδήματος 10 ημέρες μετά τον απογαλακτισμό

50 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Αφυδατωμένο πτώμα Στόμαχος γεμάτος με πηγμένο γάλα ή με τροφή (αναλόγως την ηλικία) Έντερο διετεταμένο άδειο από τροφή + γεμάτο με αέρια ή υγρά

51 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΝΟΣΟΣ ΟΙΔΗΜΑΤΟΣ Οίδημα = μείζον τόξο του στομάχου μεταξύ του βλενογόννου και των μυϊκών στιβάδων Οίδημα = μεσόκολον, λάρυγγα, εγκέφαλο και κάψα των νεφρών Πετέχειες αιμορραγίες στο επικάρδιο και ενδοκάρδιο Αιμορραγίες και καταστροφή περιοχών του εγκεφάλου

52 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Χοιρίδιο ηλικίας 2 ημερών: Οξεία καταρροϊκή εντερίτιδα

53 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Χοιρίδιο ηλικίας 1 ημέρας οξεία καταρροϊκή εντερίτιδα σηψαιμία

54 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Γαλουχούμενο χοιρίδιο - οξεία καταρροϊκή εντερίτιδα

55 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Απογαλακτισμένο χοιρίδιο - οξεία καταρροϊκή εντερίτιδα

56 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Απογαλακτισμένο χοιρίδιο - οξεία καταρροϊκή εντερίτιδα

57 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Κλινική εικόνα = μόνο σε γαλουχούμενα + απογ/σμένα χοιρίδια Υψηλό ποσοστό θνησιμότητας Βραδεία εξάπλωση της νόσου στην εκτροφή Φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος ή ήπια υποθερμία Νεκροτομικά ευρήματα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ = Απομόνωση από το έντερο σε καθαρή καλλιέργεια εντεροπαθογόνων κολιβακίλλων

58 ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Νεογέννητα χοιρίδια: Μεταδοτική γαστρεντερίτιδα Άτυπη μορφή πανώλης Εντεροτοξιναιμία Εντερίτιδα οφειλόμενη σε ροταϊό Επιδημική διάρροια Γαλουχούμενα χοιρίδια: Μεταδοτική γαστρεντερίτιδα Άτυπη μορφή πανώλης Κοκκιδιακή διάρροια Εντερίτιδα οφειλόμενη σε ροταϊό Επιδημική διάρροια Απογαλακτισμένα χοιρίδια: Δυσεντερία Σπειροχαιτιακή διάρροια Εντεροτοξιναιμία Υπερπλαστική εντεροπάθεια ΠΣΑΑΧ

59 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αγωγές Χορήγηση αντιοβιοτικών ή σουλφοναμιδών παρεντερικά ή από το στόμα σε όλη την ομάδα των ζώων Συμπληρωματικά χορήγηση βιταμίνης Α και αντιδιαρροϊκών ουσιών (βισμούθιο, καολίνη, κ.λ.π.). Ενυδάτωση των ζώων

60 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αγωγές Παρεντερικά Amoxicillin Apramycin Neomycin Tiamulin Ampicillin, Enrofloxacin Gentamicin Ceftiofur Trimethoprim: sulphonamide

61 Στην τροφή για 10 ημέρες ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αγωγές Amoxicillin 300 ppm Apramycin 100 ppm Neomycin 163 ppm Sulphonamides ppm Lincomycin 44 ppm + spectinomycin 44 ppm Tiamulin 100 ppm Colistin Trimethoprim: sulphonamide Επίσης οι αγωγές μπορεί να εφαρμοστούν και μέσω νερού

62 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Εμβόλια Νεκρά εμβόλια (ινιδιακά αντιγόνα F4, F5, F6, LT) στις σύες Διπλός εμβολιασμός των νεαρών συών αντικατάστασης με μεσοδιάστημα 6 εβδ. (110η και 150η ημέρα) Στη συνέχεια αναμνηστικός εμβολιασμός ημέρες πριν από κάθε αναμενόμενο τοκετό Εξασφαλίζεται ικανοποιητική παθητική ανοσία στα χοιρίδια μέχρι την ηλικία των ημερών

63 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Εξάλειψη των παραγόντων που προδιαθέτουν Διατροφή Προσαρμογή στην στερεά τροφή από τη γαλουχία Περιορισμός ποσότητας τροφής Κυτταρίνες 15-20% / μείωση ολικών πρωτεϊνών και πεπτής ενέργειας στο 50% των αναγκών Προσθήκη σκόνη γάλακτος

64 ΠΡΟΛΗΨΗ Προβιοτικά = Enterococcus faecium, Lactobacillus sp., Bacillus cereus toyoi δρουν ανταγωνιστικά των παθογόνων διατήρηση της ισορροπίας της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου Φυτοθεραπευτικά προϊόντα = π.χ. προϊόντα με βάση origanum vulgaris (ρίγανι), allium sativum (σκόρδο), κανέλα κτλ Αντιβακτηριακές ιδιότητες

65 ΠΡΟΛΗΨΗ οξείδιο του ψευδάργυρου (zinc oxide)= 2,500ppm για 2-3 εβδ. Οργανικά οξέα = π.χ. Κιτρικό, βουτυρικό, φουμαρικό αυξάνουν τη γαστρική πρωτεόλυση και την πεπτικότητα πρωτεΐνης της

66 ΕΝΤΕΡΟΤΟΞΙΝΑΙΜΙΕΣ Παρατηρούνται σποραδικά και προσβάλλουν γαλουχούμενα χοιρίδια με υπεροξεία, οξεία, υποξεία ή χρόνια μορφή απογαλακτισμένα χοιρίδια με οξεία ή υποξεία μορφή

67 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Closridium perfrigens = gram+ βακτήριο Στελέχη διακρίνονται με βάση 5 τοξινικούς τύπους Α, Β, C, D, E τύπου C = γαλουχούμενα χοιρίδια (ηλικίας μέχρι 1 εβδ.) τύπου A = απογαλακτισμένα χοιρίδια (πιο σπάνια και σε νεογέννητα) υπάρχει φυσιολογικά στο έντερο

68 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ τύπου C νεκρωτική τοξίνη β = προκαλεί σοβαρή νεκρωτική εντερίτιδα εντεροτοξίνη α (TcdA) και κυτταροτοξίνη β (TcdB) τύπου A = πιο ήπια δράση στο έντερο Τοξίνη α Τοξίνη β2

69 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πηγή μόλυνσης χοιριδίων = κόπρανα χοιρομήτέρων φορέων Βακτήρια και σπόροι επιβιώνουν στο περιβάλλον Μεταφέρονται μηχανικά μπότες, ρουχισμός

70 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Μόλυνση peros μετά τη γέννηση κλωστρίδια= πολ/ζονται στο λεπτό έντερο + προσκολλώνται στα επιθηλιακά κύτταρα Παράγουν β νεκρωτική τοξίνη = νέκρωση και απόπτωση των επιθηλιακών κυττάρων, που συνοδεύεται από αιμορραγία και σοβαρή φλεγμονή παράγονται αέρια = συσσωρεύονται στον αυλό +/ή τοίχωμα του εντέρου θάνατος= λόγω νέκρωσης του βλεννογόνου και της επίδρασης των τοξινών σε άλλα όργανα

71 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια - τύπου C Παρατηρείται συνήθως σε χοιρίδια ηλικίας 3 ημερών Μπορεί να εμφανιστεί έως και 12 ώρες μετά τον τοκετό Σπάνια παρατηρείται σε χοιρίδια ηλικίας > 1 εβδ.

72 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια Υπεροξεία μορφή Αιφνίδιοι θάνατοι ώρες μετά τον τοκετό (ίσως και χωρίς την εμφάνιση διάρροιας) Αιμορραγική διάρροια Αδυναμία απροθυμία μετακίνησης Υποθερμία (35 C) Κυάνωση δέρματος κάτω κοιλιακής χώρας

73 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια Οξεία μορφή Επιβίωση των χοιριδίων για 1-2 ημέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων, αλλά στη συνέχεια πεθαίνουν Αιμορραγική ως καφέ διάρροια με νεκρωμένους ιστούς Απώλεια ΣΒ Αφυδάτωση Αδυναμία μετακίνησης και απροθυμία θηλασμού που επανέρχεται λίγο πριν τον θάνατο

74 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια Υποξεία μορφή Μη αιμορραγική διάρροια κίτρινης χροιάς στην αρχή και στη συνέχεια υδαρής Θάνατος = στην ηλικία των 5-7 ημερών Τα χοιρίδια παραμένουν ενεργά, θηλάζουν χωρίς πολύ όρεξη και αδυνατίζουν με στοιχεία αφυδάτωσης

75 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια Χρόνια μορφή Επιβίωση χοιριδίων για 1 εβδ. ή περισσότερο Διάρροια διαλείπουσα κίτρινη ή γκρι με βλέννη διάρκειας 1 εβδ. Τα χοιρίδια παραμένουν ενεργά για αρκετές ημέρες - εβδομάδες αλλά παρουσιάζουν αφυδάτωση και απώλεια Σ.Β.

76 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια

77 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Νεογέννητα χοιρίδια - τύπου Α Διάρροια = κρεμώδη ή εικόνα πάστας 2 ημέρες μετά τον τοκετό Κακή όψη τριχώματος Λερωμένο περίνεο

78 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απογαλακτισμένα χοιρίδια τύπου Α Διάρροια = κρεμώδης γκρι με ή χωρίς βλέννη για 4-7 ημέρες Αφυδάτωση Μειωμένος ρυθμός ανάπτυξης ή ακόμη και απώλεια Σ.Β. Νοσηρότητα = υψηλή Θνησιμότητα = χαμηλή

79 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Χοιρίδιο ηλικίας 2 ημερών: Υπεροξεία αιμορραγική εντερίτιδα

80 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Γαλουχούμενα χοιρίδια: οξείας αιμορραγικής (Cl. perfrigens C) + οξείας καταρροϊκής εντερίτιδας (E. Coli)

81 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Χοιρίδια ηλικίας 10 ημερών: χρόνια μορφή εντεροτοξιναιμίας με νέκρωση και πάχυνση του εντερικού τοιχώματος

82 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Απογαλακτισμένο χοιρίδιο: Οξεία εντερίτιδα με σκούρο αιμορραγικό περιεχόμενο

83 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Απογαλακτισμένο χοιρίδιο - Διάταση εντέρου από αέρια

84 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Απογαλακτισμένο χοιρίδιο: Καταρροϊκή αιμορραγική εντερίτιδα

85 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Κλινική εικόνα = αιμορραγική διάρροια Νεκροτομικά ευρήματα Ιστοπαθολογικά ευρήματα Εργαστηριακή επιβεβαίωση Απομόνωση από το έντερο σε καλλιέργεια των κλωστριδίων Ανίχνευση των υπεύθυνων τοξινών β-τοξίνη (Cl. Perfrigens C), α- τοξίνη (Cl. Perfrigens A) με ELISA ή PCR

86 ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ - Μεταδοτική γαστρεντερίτιδα - Κολιβακίλλωση - Κοκκιδιακή διάρροια Γαλουχούμενα χοιρίδια - Εντερίτιδα οφειλόμενη σε ροταϊό - Επιδημική διάρροια - Δυσεντερία και σπειροχαιτιακή διάρροια - Κολιβακίλλωση Απογαλακτισμένα χοιρίδια - Υπερπλαστική εντεροπάθεια - Σύνδρομο απίσχανσης απογαλακτισμένων χοιριδίων.

87 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Εμβόλια εμβόλια (ανατοξίνες έναντι του Cl. perfrigens type C και A) eφαρμόζεται το ίδιο σχήμα και ταυτόχρονα με τον εμβολιασμό έναντι E. Coli ο εμβολιασμός δεν καλύπτει τα απογαλακτισμένα χοιρίδια, γι αυτό χορηγούνται αντιμικροβιακά παρεντερικά

88 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αγωγές Χορήγηση αντιμικροβιακών παρεντερικά ή από το στόμα Αmpicillin Amoxicillin Κεφαλοσπορίνες - Ceftiofur

89 ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ 1945 = ΗΠΑ Παγκόσμια εξάπλωση Κεντρική Αμερική, Καναδά, Ιαπωνία, χώρες της ΝΑ Ασίας και Ευρώπη Ελλάδα = 1989

90 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ κορωναϊός μεταδοτικής γαστρεντερίτιδας χοίρου «Transmissible gastroenteritis virus, TGEV» γένος Coronavirus οικογένεια Coronavididae

91 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Όλα τα στελέχη του ιού ανήκουν στον ίδιο ορότυπο μεγάλη αντιγονική συγγένεια με αναπνευστικό κορωναϊό του χοίρου + επιδημικής διάρροιας κορωναϊό σκύλου κορωναϊούς γάτας κορωναϊό ανθρώπου

92 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΕΚΤΟΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ εισαγωγή μολυσμένου ζώου μηχανικά = μολυσμένα με κόπρανα αντικείμενα, εργαλεία, ρούχα αερογενώς σε μικρές αποστάσεις σε γειτονικές εκτροφές ΕΝΤΟΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ μολυσμένη από κόπρανα τροφή πιο σπάνια με την εισπνοή μολυσμένων μικροσταγονιδίων

93 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ περίοδος επώασης = 18 ώρες έως 3 ημέρες απέκκριση διαμέσου των κοπράνων = 3 μήνες Μορφές: Επιζωοτική: Όταν προσβάλλεται μια εκτροφή για πρώτη φορά Ενζωοτική: Η μορφή που παραμένει στην εκτροφή μετά την αρχική μόλυνση για μήνες ή και χρόνια

94 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ιός = εγκαθίσταται στο επιθήλιο των λαχνών του λεπτού εντέρου Πολ/σμος + καταστροφή επιθηλιακών κυττάρων Ατροφία λαχνών + μη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών Διάρροια λόγω παραμονής θρεπτικών συστατικών στο έντερο + συγκέντρωσης υγρών, λόγω της αύξησης της οσμωτικής πίεσης

95 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Επιζωοτική μορφή = σε 2-3 ημέρες προσβάλλονται και εμφανίζουν συμπτώματα τα περισσότερα ζώα της εκτροφής Ενζωοτική μορφή = συμπτώματα μόνο σε νεαρά χοιρίδια όσο μικρότερης ηλικίας ζώα προσβάλλονται τόσο βαρύτερη είναι η κλινική εικόνα

96 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ επιζωοτική μορφή προσβάλλονται όλα τα ζώα ανεξαρτήτως ηλικίας εντονότερα συμπτώματα στα νεαρά χοιρίδια - ιδίως 1 εβδ. Θάνατος = 2-3 ημέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων Θνησιμότητα - χοιρίδια μέχρι 1 εβδ. = έως και 100%

97 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ επιζωοτική μορφή νεογέννητα χοιρίδια = αρχικά εμέτους και ακολούθως έντονη υδαρή δύσοσμη διάρροια και αφυδάτωση έντονη ανάπτυξη τριχώματος - υγρό και βρώμικο λόγω της έντονης διάρροιας

98 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ επιζωοτική μορφή χοίροι μεγαλύτερης ηλικίας ΟΧΙ θάνατοι, αλλά καθυστέρηση στην ανάπτυξη Συμπτώματα = διάρκεια 3-5 εβδ. μετά τη μόλυνση γαλουχούσες σύες πυρετός αγαλαξία έμετος, ανορεξία διάρροια

99 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ενζωοτική μορφή συμπτώματα συνήθως μετά τον απογαλακτισμό μητρικά αντισώματα = προστασία των χοιριδίων σε όλη τη διάρκεια του θηλασμού απότομη πτώση του τίτλου των αντισωμάτων μετά τον απογαλακτισμό = εμφάνιση συμπτωμάτων 6-15 ημέρες αργότερα βαρύτητα των συμπτωμάτων = επίπεδο ανοσίας (μητρικά αντισώματα)

100 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ αφυδάτωση Στομάχι: διατεταμένο και γεμάτο με πηγμένο γάλα Λεπτό έντερο: διατεταμένο και γεμάτο με κίτρινο αφρώδες υγρό λεπτό και διάφανο τοίχωμά του λόγω της ατροφίας των λαχνών (ιστοπαθολογικό εύρημα)

101 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ

102 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ

103 ΔΙΑΓΝΩΣΗ

104 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Κλινική εικόνα Ξαφνικά έμετοι + διάρροια ταχύτατη εξάπλωση Έντονα συμπτώματα στα νεογέννητα χοιρίδια Νεκροτομικά ευρήματα

105 ΔΙΑΓΝΩΣΗ εργαστηριακή διάγνωση - ανίχνευση και ταυτοποίηση του ιού PCR - αλυσιδωτή αντίδραση της πολυμεράσης ELISA για την ανίχνευση του αντιγόνου του ιού σε κόπρανα και Άμεσος ανοσοφθορισμός σε τομές μικροτόμου ψύξεως ιστών μολυσμένων χοίρων Η απομόνωση του ιού σε κυτταροκαλλιέργειες δεν εφαρμόζεται γιατί ο ιός προσαρμόζεται και αναπτύσσεται πολύ δύσκολα

106 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας λοίμωξη από ροταϊούς κολιβακίλωση

107 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Δεν υπάρχει εδική θεραπεία. χορήγηση υγρών-ηλεκτρολυτών και διαλυμάτων γλυκόζης για την μείωση των επιπτώσεων της αφυδάτωσης και της οξέωσης θερμό (> 32 C) και στεγνό περιβάλλον διαβίωσης χορήγηση αντιβιοτικών σε χοιρίδια ηλικίας 2-5 εβδ., όταν συνυπάρχει μόλυνση από E. coli

108 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΠΡΟΛΗΨΗ Μέτρα βιοασφάλειας Καραντίνα (4 εβδ. πριν την εισαγωγή) Μηχανικοί φορείς Συχνές απολυμάνσεις

109 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΠΡΟΛΗΨΗ παθητική ανοσοποίηση χοιριδίων = λήψη επαρκούς ποσότητας πρωτογάλακτος / γάλακτος με προστατευτικές IgA έναντι του ιού Κυοφορούσες σύες = έκθεση στον ιό τουλάχιστον 15 ημέρες πριν γεννήσουν ή /και έκθεση όλων των ζώων της εκτροφής στον ιό σχεδόν ταυτόχρονα = προσθήκη κοπράνων από μολυσμένα ζώα στην τροφή

110 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΠΡΟΛΗΨΗ Εμβόλια (σύες και χοιρίδια) Ζωντανά ΕΛΔ Νεκρά ΟΧΙ ικανοποιητική ανοσία

111 ΕΠΙΔΗΜΙΚΗ ΔΙΑΡΡΟΙΑ Τα συμπτώματα της νόσου είναι όμοια με αυτά της μεταδοτικής γαστρεντερίτιδας πιο ήπια συμπτώματα βραδύτερη εξάπλωση μέσα στην εκτροφή

112 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ κορωναϊός της επιδημικής διάρροιας του χοίρου (Porcine epidemic diarrhea virus, PEDV) γένος Coronavirus / οικογένεια Coronavididae μεγάλη αντιγονική συγγένεια με αναπνευστικό κορωναϊό του χοίρου + επιδημικής διάρροιας κορωναϊό σκύλου - κορωναϊούς γάτας κορωναϊό ανθρώπου

113 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΕΚΤΟΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ εισαγωγή μολυσμένου ζώου μηχανικά = μολυσμένα με κόπρανα αντικείμενα, εργαλεία, ρούχα αερογενώς σε μικρές αποστάσεις σε γειτονικές εκτροφές. ΕΝΤΟΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ μολυσμένη από κόπρανα τροφή πιο σπάνια με την εισπνοή μολυσμένων μικροσταγονιδίων

114 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ / ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ όμοιες με εκείνες της μεταδοτικής γαστρεντερίτιδας ένταση των συμπτωμάτων = ηπιότερη εξάπλωση μέσα στην εκτροφή = βραδύτερη Προσβάλλονται όλες οι ηλικίες

115 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ / ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ πρώτη φορά που μολύνεται μια εκτροφή το μεγαλύτερο ποσοστό των συών = μέτριου έως σοβαρού βαθμού υδαρή διάρροια, διάρκειας 1-2 εβδ. μετά από 2-3 εβδ. = ισχυρή ανοσία - παρέχεται ικανοποιητική ανοσία στα χοιρίδια μέσω του πρωτογάλακτος γρήγορη αποδρομή της νόσου στις σύες

116 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Δεν υπάρχει εδική θεραπεία. χορήγηση υγρών-ηλεκτρολυτών και διαλυμάτων γλυκόζης για την μείωση των επιπτώσεων της αφυδάτωσης και της οξέωσης θερμό (> 32 C) και στεγνό περιβάλλον διαβίωσης

117 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΠΡΟΛΗΨΗ Μέτρα βιοασφάλειας Καραντίνα (4 εβδ. πριν την εισαγωγή) Μηχανικοί φορείς Συχνές απολυμάνσεις

118 ΔΙΑΡΡΟΙΑ ΛΟΓΩ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΑΠΟ ΡΟΤΑΙΟ Παγκόσμια εξάπλωση Οικονομικές απώλειες Αρχικά σε μοσχάρια και άνθρωπο

119 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Ροταϊός - Porcine Rotavirus γένος Rotavirus / οικογένεια Reovididae αντιγονικές διαφορές - 4 υποομάδες (Α-C, Ε) υποομάδα Α = απομονώνονται συχνότερα στον άνθρωπο και τους χοίρους

120 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ Ροταϊοί = ευρέως διαδεδομένοι στο περιβάλλον των χοιροστασίων σκόνη, αποξηραμένα κόπρανα, εξοπλισμό ή εγκαταστάσεις μολυσματική ικανότητα = διατηρείται στα κόπρανα για 7-9 μήνες σε θερμοκρασία δωματίου (18-20 C) δυνατή η μετάδοση ροταϊών μεταξύ διαφορετικών ειδών ζώων (χοίρων και βοοειδών ή αλόγων ή και του ανθρώπου)

121 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ροταϊος = πολ/ζεται στα επιθηλιακά κύτταρα του λεπτού, και του τυφλού και του παχέος εντέρου ατροφία εντερικών λαχνών - απώλεια απορροφητικής λειτουργίας των κυττάρων του εντέρου σύνδρομο δυσαπορρόφησης (εξασθένιση της απορρόφησης των θρεπτικών ουσιών) Πρόσφατες μελέτες = φλεγμονώδεις αντιδράσεις εντέρου-ενεργοποίηση του εντερικού νευρικού συστήματος - παραγωγή εντεροτοξίνης = πρόκληση διάρροιας

122 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ απάθεια, κατάπτωση, απροθυμία για μετακίνηση αφυδάτωση - ανορεξία ώρες ΜΜ εμετός / στη συνέχεια έντονη υδαρής διάρροια κίτρινου έως λευκωπού χρώματος Διάρκεια διάρροιας = 3-7 ημέρες / 1-2 εβδ. Θνησιμότητα = στα νεογέννητα χοιρίδια φθάνει στο % σπάνια θάνατοι σε ζώα ηλικίας >2 εβδ.

123 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ χοίροι ηλικίας 1-3 εβδ. = διάρροια + αφυδάτωση - ηπιότερες χοίροι ηλικίας >4 εβδ.= διάρροια για 1-1,5 ημέρες Απογαλακτισμένοι χοίροι= εντονότερη διάρροια και υψηλότερη θνησιμότητα όταν συνυπάρχει ταυτόχρονη μόλυνση από TGE ή E. coli (β-αιμολυτικά στελέχη) Σύες = παροδική διάρροια

124 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Διάρροια κίτρινου χρώματος Διεσταλμένο έντερο

125 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΓΝΩΣΗ κλινική εικόνα, νεκροτομικά ευρήματα (διεσταλμένο λεπτό έντερο, με υδαρές περιεχόμενο, παρουσιάζει λέπτυνση και εμφανίζεται ως ημιδιαφανές) Εργαστηριακές εξετάσεις (ιστολογικές και ορολογικές )

126 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΓΝΩΣΗ οριστική διάγνωση = ανίχνευση του ιού, ιϊκού αντιγόνου ή RNA του ιού ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, ανοσοϊστοχημεία, ανοσοφθορισμός, ELISA, RT-PCR ροταϊός απεκκρίνεται σε μεγάλες συγκεντρώσεις το πρώτο 24ωρο μετά την μόλυνση = δείγματα (κόπρανα, περιεχόμενο ή τμήματα του λεπτού εντέρου) για τις εργαστηριακές εξετάσεις

127 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Εξασφάλιση υγιεινών συνθηκών στους θαλάμους τοκετώνγαλουχίας Επαρκής κατανάλωση πρωτογάλακτος Εξασφάλιση ιδανικών συνθηκών θερμοκρασίας περιβάλλοντος / αποφυγή των διακυμάνσεων της

128 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ χορήγηση peros ηλεκτρολυτών με γλυκόζη, γλυκίνη και L- γλουταμίνη χρήση αντιβιοτικών σε περιστατικά με δευτερογενείς βακτηριακές επιπλοκές

129 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΠΡΟΛΗΨΗ εμβόλια (νεκρά και ΕΛΔ ζωντανά) / σύες, γαλουχούμενα χοιρίδια Αμφιλεγόμενα αποτελέσματα???????

130 ΚΟΚΚΙΔΙΑΣΕΙΣ Νοσήματα του πεπτικού που οφείλονται σε πρωτόζωα Πιο σημαντική = η κοκκιδίαση των γαλουχούμενων χοιριδίων

131 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ χοίροι = 10 είδη κοκκιδίων 13 είδη Eimeria, π.χ. Eimeria debliecki, E. Porci 3 είδη Isospora I. suis, I. almataensis, I.neyrai Isospora suis = σημαντικότερη κυρίως για τα χοιρίδια

132 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Χοιρίδια που έχουν νοσήσει αναπτύσσουν ανθεκτικότητα σε νέα μόλυνση και δεν εκδηλώνουν συμπτώματα Τα μητρικά αντισώματα δεν προστατεύουν τα χοιρίδια από την εκδήλωση κλινικών συμπτωμάτων

133 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ Η I. suis προσβάλλει συνήθως τα χοιρίδια ενήλικοι χοίροι = φορείς Η μόλυνση μεταδίδεται με τις ωοκύστεις στα κόπρανα οι οποίες όμως πρέπει να σπορογονίσουν στο περιβάλλον για να γίνουν μολυσματικές σποροφόροι ωοκύστεις

134 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ μόλυνση με κατάποση σποροφόρων ωοκυστών απελευθερώνουν σποροζωίτες που εισέρχονται στα επιθηλιακά κύτταρα του λεπτού εντέρου, όπου μετατρέπονται σε τροφοζωίτες - πολ/ζονται και παράγουν τους μεροζωίτες μεροζωίτες ωριμάζουν - διαρρηγνύουν το επιθηλιακό κύτταρο μέσα στο οποίο βρίσκονται και εισέρχονται σε νέα επιθηλιακά κύτταρα ωοκύστεις εγκαταλείπουν τον βλεννογόνο του εντέρου και με τα κόπρανα εξέρχονται στο περιβάλλον όπου με σπορογονία καθίστανται μολυσματικές σποροφόροι ωοκύστεις

135 Βιολογικός κύκλος του Isospora suis

136 Βιολογικός κύκλος του Isospora suis

137 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ

138 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Κυρίως σε θηλάζοντα χοιρίδια ηλικίας 1 έως 2 εβδ. Και σε μικρότερης ηλικία 3-5 ημερών ή και την 3η εβδ. χαρακτηριστικό σύμπτωμα = διάρροια Διάρκεια = 5-6 ημέρες Αρχικά μορφή πάστας και στη συνέχεια περισσότερο υδαρής Χρώμα = κίτρινου ή λευκού / καφέ ή γκρι ΟΧΙ παρουσία αίματος

139 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Αφυδάτωση Καθυστέρηση στην ανάπτυξη Ανομοιογένεια στην ίδια τοκετοομάδα Στην ίδια τοκετοομάδα χοιρίδια με διάρροια και φυσιολογικά κόπρανα Υψηλή νοσηρότητα Μέτρια θνησιμότητα Σε ορισμένες περιπτώσεις επιπλοκές από βακτήρια ή ιούς

140 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ _024.jpg

141 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

142 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Λεπτό έντερο πάχυνση του εντερικού βλεννογόνου - παρουσία υδαρούς περιεχομένου

143 ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Χρόνια καταρροϊκή φλεγμονή του σπειροειδούς κόλου Κίτρινο περιεχόμενο προσκολλημένο στο βλεννογόνο

144 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Κλινική εικονά = διάρροια σε χοιρίδια ηλικίας 7-14 ημερών που δεν ανταποκρίνεται σε θεραπεία με αντιβιοτικά Μικροσκοπική εξέταση κοπράνων μετά από ειδική επεξεργασία (flotation) για τη διαπίστωση των ωοκύστεων Δειγματοληψία = 3-5 χοιρίδια από 10 τοκετοομάδες Σε εκτροφές μεγάλης δυναμικότητας 5-10% των τοκετοομάδων

145 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Isospora suis ωοκύστη: Eimeria ωοκύστη: έχει 2 μεροζοίδια έχει 4 μεροζοίδια

146 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ιστοπαθολογικά ευρήματα: Ατροφία των εντερικών λαχνών Υπερπλασία των κρυπτών Μεταπλασία εντεροκυττάρων Νεκρωτική εντερίτιδα

147 ΔΙΑΓΝΩΣΗ

148 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Κολιβακκίλωση Εντεροτοξιναιμία Μεταδοτική γαστρεντερίτιδα Λοίμωξη από ροταϊό

149 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΕΣ = sulphadimidine 100g/tonne τολτραζουρίλης mg/kg ΣΒ peros

150 λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια όπως η λοίμωξη από τον κορωναϊό της επιδημικής διάρροιας, τους ροταϊούς και την E. coli. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Μείωση της υγρασίας στο περιβάλλον διαβίωσης των χοιριδίων Τακτικές απολυμάνσεις των κελιών τοκετού πριν την είσοδο των συών Προληπτικά χορήγηση τολτραζουρίλης 20 mg/kg ΣΒ στην ηλικία των 3-5 ημερών

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Κλωστριδιακές εντεροτοξιναιμίες 1 Τοξι Τοξι--λοιμώξεις των μηρυκαστικών και του χοίρου που προκαλούνται από τον έντονο πολλαπλασιασμό στο έντερο των διαφόρων τοξινικών τύπων του Clostridium perfringens

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE)

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE)

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) ρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Κάψα είναι δυνατό να διαθέτουν: Α. Οι ιοί Β. Τα βακτήρια Γ.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

Έκταση και σημασία. Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή στην Ελλάδα Σημαντικές οικονομικές απώλειες Νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης

Έκταση και σημασία. Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή στην Ελλάδα Σημαντικές οικονομικές απώλειες Νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΑΓΑΛΑΞΙΑ Λοιμώδης νόσος των προβάτων και των αιγών, που χαρακτηρίζεται από φλεγμονώδεις εντοπίσεις στο μαστό, στις αρθρώσεις και στους οφθαλμούς Έκταση και σημασία Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΕΥΡΙΚΟΥ Έκταση και σημασία Στα μικρά μηρυκαστικά πολύ συχνές Για 2005 το 50 % στην κλινική Ιάσιμες και μη ιάσιμες Χρόνιες εγκεφαλoπάθειες - εγκεφαλίτιδες Ζωοανθρωπονόσοι Ιστορικό α) Είδος, ηλικία,

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ" ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ

Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Καθηγητής Β. Ι. Κοντός Λ.Αλεξάνδρας 196, Αθήνα, Τ.Κ. 115 21 Τηλ. 210 6445049

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις σχετικά µε το Bonvital Το προβιοτικό στην διατροφή των ζώων -Τι είναι το Bonvital; Το Bonvital είναι το νέο προβιοτικό ειδικά παρασκευασµένο για χοιρινά. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί σε ισορροπιστές,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Cosumix Plus 12% SPC April 2009 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ COSUMIX PLUS

Cosumix Plus 12% SPC April 2009 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ COSUMIX PLUS ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ COSUMIX PLUS 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικό (ά) συστατικό (ά) Sulfachlorpyridazine Sodium 10 g/

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Σημασία Μέσο συντήρησης, αύξησης, κυοφορίας, γαλακτοπαραγωγής Άμυνα οργανισμού Το σημαντικότερο στοιχείο της εκτροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης»

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Η γ Α2. Η α Α3. Η β Α4. Η β Α5.

Διαβάστε περισσότερα

ÃËÕÖÁÄÁ - ÅËËÇÍÉÊÏ ÓÕÃ ÑÏÍÏ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β B1.

ÃËÕÖÁÄÁ - ÅËËÇÍÉÊÏ ÓÕÃ ÑÏÍÏ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β B1. ΘΕΜΑ Α Α1. Γ Α2. Α Α3. Β Α4. Β Α5. ΘΕΜΑ Β B1. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α (Λυσοζύµη): 2, 3, 6, 7 Β (Πενικιλίνη): 1, 4, 5, 8 Β2. Το γενετικό υλικό ενός ιού µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΜΝΟΕΡΙΦΙΩΝ. Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας

ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΜΝΟΕΡΙΦΙΩΝ. Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΜΝΟΕΡΙΦΙΩΝ Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ Κατά την κυοφορία (antepartum) Στον τοκετό (Intrapartum) Μετά τον τοκετό (Postpartum) 10-15 % «φυσιολογικό» 5 % αποδεκτό Κοντά στο

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες Παθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria

Διαβάστε περισσότερα

Metacam. μελοξικάμη. Τι είναι το Metacam; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Metacam; Περίληψη EPAR για το κοινό

Metacam. μελοξικάμη. Τι είναι το Metacam; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Metacam; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/CVMP/259397/2006 EMEA/V/C/000033 Περίληψη EPAR για το κοινό μελοξικάμη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR). Σκοπός του εγγράφου είναι να εξηγήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ (σύφιλη) Α2. α (ερυθρός μυελός των οστών)

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μελλίδης Κ. Πασσιά Α. Θέμα Α Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα εκτροφής κουνελιών και σημαντικότερα προβλήματα. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Συστήματα εκτροφής κουνελιών και σημαντικότερα προβλήματα. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Συστήματα εκτροφής κουνελιών και σημαντικότερα προβλήματα Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εισαγωγικά στοιχεία ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΥΝΕΛΟΤΡΟΦΙΑΣ Η ΚΟΥΝΕΛΟΤΡΟΦΙΑ ΔΙΕΘΝΩΣ - Φοίνικες

Διαβάστε περισσότερα

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Ανδρέας Θ. Τσουρουκτσόγλου, Ιατρός Ξάνθη, 22.ΙΟΥΝ.2003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μέσα στον καθένα μας κατοικεί ένας τεράστιος αριθμός από βακτηρίδια, χωρίς τα οποία δεν θα μπορούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Ebola

Αιμορραγικός πυρετός Ebola Αιμορραγικός πυρετός Ebola Επιστημονική Συνάντηση SOS Ιατρών 29/11/2014 Φώτιος Π. Πετρόπουλος MD, MHA Ειδικός Παθολόγος Δεν υπάρχει καμία οικονομική ή άλλη εξάρτηση του ομιλούντος που να μπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού.

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού. ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Covexin 10, ενέσιμο εναιώρημα σε πρόβατα και βοοειδή 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Πίκρισμα. αγγουριού)

(Πίκρισμα. αγγουριού) (Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm)

Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm) Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm) Πού και πώς ζουν 1. στο φυσικό περιβάλλον (νιτροποιητικά βακτήρια)

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την ζωτικότητα των µοσχαριών. Τι µπορούµε να κάνουµε; Gert van Trierum International Dairy Topics Volume 5 Number 6 Denkavit Nederland BV, PO Box 5, 3780 BA Voothuizen, The Nederlands Βελτιώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ f Το καλύτερο γάλα κάθε νεογέννητου είναι το γάλα του είδους του, δηλαδή το γάλα της μάνας του. Για τον άνθρωπο το καλύτερο γάλα είναι το γάλα της γυναίκας δηλαδή το γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Η Νοζεμίαση είναι παρασιτική ασθένεια των μελισσών που οφείλεται σε δύο πρωτόζωα (μικροσπορίδια) το Nosema apis και το Nosema ceranae. Το Nosema ceranae

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Δεκαετία 1950: σκέψη για κατασκευή εύκαμπτων ενδοσκοπίων Δεκαετία 1960: εφαρμογή εύκαμπτων ενδοσκοπίων στη γαστρεντερολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: Γιάννης Αργύρης Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου Γεν. Λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο Άνθρωπος και υγεία 2. Μηχανισμοί Άμυνας του Ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα